Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Vicipaedia Latina
0
357
3991720
3891472
2026-09-28T08:55:33Z
~2026-52174-61
215425
serifs ad aspectum classicum adhibere
3991720
wikitext
text/x-wiki
<div style="font-family: 'Georgia', 'Times New Roman', serif;">
{{videdis|Vicipaedia (discretiva)}}
[[Fasciculus:Wikipedia-logo-v2-la.svg|thumb|[[Signum]] omnium linguarum [[Vicipaedia]]rum textu [[lingua Latina|Latino]] ornatum.]]
{{res|Vicipaedīa Latina}}, vel {{res|Vicipaedīa}} tantum, est editio [[Vicipaedia]]e [[Latine]] scripta, et quidem pars [[Vicimedia|societatis Vicimediae]]. Anno [[2013]] mense [[December|Decembri]] numerum {{formatnum:100000}} paginarum superavit. Hodie {{NUMBEROFARTICLES}} commentationes et fere {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} utentes strenuos habet.<ref>[[Specialis:Census|Census Vicipaediae]].</ref> Vicipaedia Latina scribi coepta est anno [[2002]].
Secundum [[Meta:Language proposal policy|legem]] a collegio [[lingua|linguis]] permittendis ([[Anglice]] ''Language Subcommittee'') die [[21 Octobris]] [[2007]] latam, nullae novae Vicipaediae constitui iam concedentur, nisi talibus exaratae erint [[lingua|linguis]], quibus satis magnus locutorum numerus sit. Qua de causa Vicipaediam [[Meta:Requests for new languages/Wikipedia Ancient Greek 2|Graeca antiqua]], altera [[res classicae|lingua classica]], scribendam recusaverunt, at tamen incubationi dederunt. Haec quidem Vicipaedia Latina, quippe quae multis [[annus|annis]] antea lucem primum aspexerit, ista lege non comprehenditur.
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|Antiquissima [[encyclopaedia]] [[Latine]] scripta: [[Gaius Plinius Secundus|Plinii]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis historia]]'' (editio anno [[1669]] edita).]]
== Quid sibi velit Vicipaedia Latina ==
[[Fasciculus:Vicipaedia logo 2013.png|thumb|upright=0.7|left|[[Signum]] Vicipaediae Latinae a fine mensis Decembris 2013 usque ad finem mensis Iulii 2014 adhibitum, in quo [[angelus|angelos]] pusillos pittacium "{{formatnum:100000}} paginarum" tenentes videmus.]]
Vicipaedia est opus commune, quo [[encyclopaedia]] libera [[interrete|interretialis]] creetur. Non solum neque imprimis de [[Antiquitas|rebus antiquis]] agit, verum de cunctis rebus encyclopaedicis. A ceteris generis ''[[vici]]'' operibus eo tantum differt, quod lingua Latina utitur in commentationibus conscribendis.
Multi sunt qui, cum primum Vicipaediae limina intrant, magnopere mirentur tantas commentationes nostris diebus esse factas lingua, qua nemo iam (aut nondum) utitur [[patrius sermo|patrio sermone]], qua perpauci [[scientia (ratio)|scientiae]] disciplinas doctrinamque suam exponere solent, qua ne [[Ecclesia Catholica|Romana quidem Ecclesia]] in Dei operibus pronuntiandis satis strenue utitur.
[[Fasciculus:Lexicon Universale.jpg|thumb|upright=0.8|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] ''[[Lexicon Universale]]'', [[encyclopaedia]] [[lingua Latina|Latina]] usque adhuc maxima, anno [[1698]] edita.]]
Variae autem sunt causae quibus adducti tot homines tempus atque studia Vicipaediae largiuntur augendae:
* ut '''colant antiquitatis''' mediique aevi '''hereditatem''' sublimem, quae certe peribit nisi perrexerint homines Latinam linguam nec non opera illa lingua exarata discere atque tradere posteris.
* ut '''opes ferant eis, qui''' in scholis et universitatibus mundi '''Latinae linguae discendae''' aut docendae '''student.'''
* ut suam '''exerceant''' facultatem Latine scribendi et legendi.
* ut '''delectentur [[Vicipaedia:De Latinitate|Latinitatis]]''' [[M. Tullius Cicero|Ciceronianae]] '''admiratione''' atque aemulatione.
* quod hoc in studio occupatis placet '''res hodiernas vocibus antiquis''' explicare, quo efficitur, ut, cum novo quodam et inusitato more de his rebus ipsis et cogitare et loqui oportuerit, aliter et interdum '''melius intellegi''' videantur.
* ut exstet '''vocabularium''', quod omnibus facile sit inventu per interrete, cuius ope sciatur '''quo modo res hodiernae''', quas quidem veteres ignoraverunt, et nomina propria '''Latine redduntur'''. Saepius autem accidit ut consensus de vocibus idoneis non nisi longas post disputationes inveniatur, quarum Vicipaediae memoria semper recordabitur.
* ut offerant '''notitias de rebus antiquis''', quae locis veteribus laudatis rebusque '''ipso verbo originali''' designatis nonnunquam clarius illuminantur quam dissertationibus linguis popularibus conscriptis.
* quod nostris temporibus, ubi omnium rerum sententiae et rationes poscuntur, ne quid nisi summa efficacitate geratur omnibus παρέργοις abiectis, valde '''placet opus suscipere, quod sensu statim perspicuo caret'''.
== De conventiculo vicipaedianorum ==
[[4 Septembris]] [[2010]] habitum est [[Roma]]e [[Vicipaedia:Conventicula vicipaedianorum/Primum conventiculum: Roma 2010|primum conventiculum Vicipaediae Latinae]] et vicipaediani quattuor ei interfuerunt.
== De rebus gestis ==
:''Vide etiam: [[Historia Vicipaediae Latinae]]''
{{NexInt}}
* [[Disputatio Usoris:Lupambulus#De Vicipaedia|Quaestiones et responsa de Vicipaedia]]
* [[Vicipaedia:Census]]
* [[Vicipaedia:Historia Vicipaediae]]
* [[Vicipaedia:Vexillum et Signum|Vexillum et Signum]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin Wikipedia|Vicipaediam Latinam}}
* [https://web.archive.org/web/20070214122154/http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLA.htm Diagrammata Vicipaedianorum]
* "[http://www.spiegel.de/panorama/0,1518,485116,00.html Latin Lovers im Vatikan]", ''[[Der Spiegel|Der Spiegel Online]]'', die [[28 Maii]] [[2007]]; aliqua scripta de usu linguae Latinae in [[Vaticanus|Vaticano]], quae ''Vicipaediam'' breviter memorant {{Ling|Theodisce}}.
* "[http://online.wsj.com/article_email/SB119103413731143589-lMyQjAxMDE3OTIxODAyMzg0Wj.html Veni Vidi Wiki: ''Latin Isn't Dead On 'Vicipaedia''']," ''[[Diurnum Murivicense]],'' [[29 Septembris]] [[2007]] {{Ling|Anglice}}.
* "[http://www.guardian.co.uk/leaders/story/0,,2182211,00.html ''In praise of . . . Latin'']", ''[[The Guardian]]'', die 3 Octobris 2007, {{Ling|Anglice}}.
* "[https://archive.is/20130113143327/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007%5C10%5C08%5Cstory_8-10-2007_pg3_5 ''LETTER FROM LONDON: Guardian on the loo'']", [[The Daily Times|''The Daily Times'' Pakistanense]], die [[8 Octobris]] [[2007]], {{Ling|Anglice}}.
* "[http://blogs.dickinson.edu/dcc/2015/08/20/vicipaedia-latina-encyclopedia-and-community/ Vicipaedia Latina: Encyclopedia and Community]" apud ''DCC: Dickinson College Commentaries''
{{vicipaediae}}
[[Categoria:Incepta 2002]]
[[Categoria:Situs encyclopaedici]]
[[Categoria:Situs Latini]]
[[Categoria:Vicimedia]]
[[Categoria:Vicipaedia|!]]
adcxyup568khnju3uwd9l6ss5bac75u
3991730
3991720
2026-09-28T09:30:05Z
Grufo
64423
Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-52174-61|~2026-52174-61]] ([[User talk:~2026-52174-61|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Grufo|Grufo]] factam restitui
3891472
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Vicipaedia (discretiva)}}
[[Fasciculus:Wikipedia-logo-v2-la.svg|thumb|[[Signum]] omnium linguarum [[Vicipaedia]]rum textu [[lingua Latina|Latino]] ornatum.]]
{{res|Vicipaedīa Latina}}, vel {{res|Vicipaedīa}} tantum, est editio [[Vicipaedia]]e [[Latine]] scripta, et quidem pars [[Vicimedia|societatis Vicimediae]]. Anno [[2013]] mense [[December|Decembri]] numerum {{formatnum:100000}} paginarum superavit. Hodie {{NUMBEROFARTICLES}} commentationes et fere {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} utentes strenuos habet.<ref>[[Specialis:Census|Census Vicipaediae]].</ref> Vicipaedia Latina scribi coepta est anno [[2002]].
Secundum [[Meta:Language proposal policy|legem]] a collegio [[lingua|linguis]] permittendis ([[Anglice]] ''Language Subcommittee'') die [[21 Octobris]] [[2007]] latam, nullae novae Vicipaediae constitui iam concedentur, nisi talibus exaratae erint [[lingua|linguis]], quibus satis magnus locutorum numerus sit. Qua de causa Vicipaediam [[Meta:Requests for new languages/Wikipedia Ancient Greek 2|Graeca antiqua]], altera [[res classicae|lingua classica]], scribendam recusaverunt, at tamen incubationi dederunt. Haec quidem Vicipaedia Latina, quippe quae multis [[annus|annis]] antea lucem primum aspexerit, ista lege non comprehenditur.
[[Fasciculus:Naturalishistoria.jpg|thumb|Antiquissima [[encyclopaedia]] [[Latine]] scripta: [[Gaius Plinius Secundus|Plinii]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis historia]]'' (editio anno [[1669]] edita).]]
== Quid sibi velit Vicipaedia Latina ==
[[Fasciculus:Vicipaedia logo 2013.png|thumb|upright=0.7|left|[[Signum]] Vicipaediae Latinae a fine mensis Decembris 2013 usque ad finem mensis Iulii 2014 adhibitum, in quo [[angelus|angelos]] pusillos pittacium "{{formatnum:100000}} paginarum" tenentes videmus.]]
Vicipaedia est opus commune, quo [[encyclopaedia]] libera [[interrete|interretialis]] creetur. Non solum neque imprimis de [[Antiquitas|rebus antiquis]] agit, verum de cunctis rebus encyclopaedicis. A ceteris generis ''[[vici]]'' operibus eo tantum differt, quod lingua Latina utitur in commentationibus conscribendis.
Multi sunt qui, cum primum Vicipaediae limina intrant, magnopere mirentur tantas commentationes nostris diebus esse factas lingua, qua nemo iam (aut nondum) utitur [[patrius sermo|patrio sermone]], qua perpauci [[scientia (ratio)|scientiae]] disciplinas doctrinamque suam exponere solent, qua ne [[Ecclesia Catholica|Romana quidem Ecclesia]] in Dei operibus pronuntiandis satis strenue utitur.
[[Fasciculus:Lexicon Universale.jpg|thumb|upright=0.8|[[Iohannes Iacobus Hofmannus|Hofmanni]] ''[[Lexicon Universale]]'', [[encyclopaedia]] [[lingua Latina|Latina]] usque adhuc maxima, anno [[1698]] edita.]]
Variae autem sunt causae quibus adducti tot homines tempus atque studia Vicipaediae largiuntur augendae:
* ut '''colant antiquitatis''' mediique aevi '''hereditatem''' sublimem, quae certe peribit nisi perrexerint homines Latinam linguam nec non opera illa lingua exarata discere atque tradere posteris.
* ut '''opes ferant eis, qui''' in scholis et universitatibus mundi '''Latinae linguae discendae''' aut docendae '''student.'''
* ut suam '''exerceant''' facultatem Latine scribendi et legendi.
* ut '''delectentur [[Vicipaedia:De Latinitate|Latinitatis]]''' [[M. Tullius Cicero|Ciceronianae]] '''admiratione''' atque aemulatione.
* quod hoc in studio occupatis placet '''res hodiernas vocibus antiquis''' explicare, quo efficitur, ut, cum novo quodam et inusitato more de his rebus ipsis et cogitare et loqui oportuerit, aliter et interdum '''melius intellegi''' videantur.
* ut exstet '''vocabularium''', quod omnibus facile sit inventu per interrete, cuius ope sciatur '''quo modo res hodiernae''', quas quidem veteres ignoraverunt, et nomina propria '''Latine redduntur'''. Saepius autem accidit ut consensus de vocibus idoneis non nisi longas post disputationes inveniatur, quarum Vicipaediae memoria semper recordabitur.
* ut offerant '''notitias de rebus antiquis''', quae locis veteribus laudatis rebusque '''ipso verbo originali''' designatis nonnunquam clarius illuminantur quam dissertationibus linguis popularibus conscriptis.
* quod nostris temporibus, ubi omnium rerum sententiae et rationes poscuntur, ne quid nisi summa efficacitate geratur omnibus παρέργοις abiectis, valde '''placet opus suscipere, quod sensu statim perspicuo caret'''.
== De conventiculo vicipaedianorum ==
[[4 Septembris]] [[2010]] habitum est [[Roma]]e [[Vicipaedia:Conventicula vicipaedianorum/Primum conventiculum: Roma 2010|primum conventiculum Vicipaediae Latinae]] et vicipaediani quattuor ei interfuerunt.
== De rebus gestis ==
:''Vide etiam: [[Historia Vicipaediae Latinae]]''
{{NexInt}}
* [[Disputatio Usoris:Lupambulus#De Vicipaedia|Quaestiones et responsa de Vicipaedia]]
* [[Vicipaedia:Census]]
* [[Vicipaedia:Historia Vicipaediae]]
* [[Vicipaedia:Vexillum et Signum|Vexillum et Signum]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Latin Wikipedia|Vicipaediam Latinam}}
* [https://web.archive.org/web/20070214122154/http://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaLA.htm Diagrammata Vicipaedianorum]
* "[http://www.spiegel.de/panorama/0,1518,485116,00.html Latin Lovers im Vatikan]", ''[[Der Spiegel|Der Spiegel Online]]'', die [[28 Maii]] [[2007]]; aliqua scripta de usu linguae Latinae in [[Vaticanus|Vaticano]], quae ''Vicipaediam'' breviter memorant {{Ling|Theodisce}}.
* "[http://online.wsj.com/article_email/SB119103413731143589-lMyQjAxMDE3OTIxODAyMzg0Wj.html Veni Vidi Wiki: ''Latin Isn't Dead On 'Vicipaedia''']," ''[[Diurnum Murivicense]],'' [[29 Septembris]] [[2007]] {{Ling|Anglice}}.
* "[http://www.guardian.co.uk/leaders/story/0,,2182211,00.html ''In praise of . . . Latin'']", ''[[The Guardian]]'', die 3 Octobris 2007, {{Ling|Anglice}}.
* "[https://archive.is/20130113143327/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2007%5C10%5C08%5Cstory_8-10-2007_pg3_5 ''LETTER FROM LONDON: Guardian on the loo'']", [[The Daily Times|''The Daily Times'' Pakistanense]], die [[8 Octobris]] [[2007]], {{Ling|Anglice}}.
* "[http://blogs.dickinson.edu/dcc/2015/08/20/vicipaedia-latina-encyclopedia-and-community/ Vicipaedia Latina: Encyclopedia and Community]" apud ''DCC: Dickinson College Commentaries''
{{vicipaediae}}
[[Categoria:Incepta 2002]]
[[Categoria:Situs encyclopaedici]]
[[Categoria:Situs Latini]]
[[Categoria:Vicimedia]]
[[Categoria:Vicipaedia|!]]
jx3y90ulm1supr6vmufv5xl959qe03f
Latium
0
429
3991687
3956704
2026-09-28T01:35:27Z
ChomponU Pongsawet
202211
/* Historia */ +
3991687
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Latium (discretiva)}}
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Latium''' ([[Italiane]] ''Lazio'') est [[regiones Italiae|regio administrativa]] [[Italia]]e, circiter 5 870 451<ref>[http://www.tuttitalia.it/lazio/ www.tuttitalia.it]</ref> [[incola]]rum, in [[Italia media]] sita, cuius [[urbs]] maxima et [[caput (urbs)|caput]] est [[Roma]]. Eadem fere [[regio]] Latium iam ab [[antiquitas|antiquis]] appellata est.<ref>[[Quintus Ennius|Ennius]], ''[[Annales (Ennius)|Annales]]''; {{Pmdc}} 3.4.2; {{Pnh}} 3.54 etc.</ref>
== Historia ==
[[Fasciculus:RomaViaAppiaAntica03.JPG|thumb|[[Via Appia]], via quae [[Roma antiqua|Romam antiquam]] cum partibus meridianis Italiae iungit, etiam hodie in usu est.]]
Vox Italica ''Lazio'' a vocabulo Latino [[Latium]] deducitur, quae est regio [[Latini|Latinorum]], ''Latini'' in lingua Latina ab eis dicta et in civitatem Latinam [[Roma|Romae Antiquae]] tradita. Quamquam demographia Romae antiquae erat [[Multinational state|multarum gentium]], comprehendens, exempli gratia, Etruscos, Sabinos et alios [[Italici|Italicos]] praeter Latinos, hi tamen erant pars praecipua. In [[Mythologia Romana]], tribus Latinorum nomen suum a Rege [[Latinus (mythologia)|Latino]] traxit. Praeter derivationem fabulosam Latii ab antiquis datam ut locum ubi [[Saturnus (mythologia)|Saturnus]], rector [[Aetas aurea|aetatis aureae]] in Latio, a Iove ibi se celavit (latuisset)<ref>''Aeneis'', VIII.323.</ref><ref>{{cite book |title=The student's manual of ancient geography |url=https://archive.org/details/studentsmanuala00smitgoog |first1=William Latham |last1=Bevan |first2=William |last2=Smith |location=London |publisher=J. Murray |year=1875 |pages=530–531}}</ref> praecipua etymologia hodierna est Latium a vocabulo Latino "latus" venire,<ref>{{Cite web|url=https://www.etymonline.com/word/latin|title=latin | Origin and meaning of the name latin |website=Online Etymology Dictionary }}</ref> quod ideam "terrae planae" exprimit, id est [[Campania Romana]]. Magna pars Latii re vera est plana aut leniter clivosa. Terrae a Latinis initio habitatae in fines [[Samnites|Samnitium]], [[Marsi|Marsorum]], [[Hernici|Hernicorum]], [[Aequi|Aequorum]], [[Aurunci|Auruncorum]] et [[Volsci|Volscorum]] productae sunt, qui omnes erant tribus Italicae finitimae. Hoc maius territorium etiam tum Latium vocabatur, sed divisum est in [[Latium adiectum]] sive Latium Novum, et Latium Vetus, regionem antiquiorem et minorem. Fines septentrionales Latii erant flumen [[Tiberis]], quod id ab [[Etruria]] dividebat.
Imperator [[Augustus]] paene totam Italiam hodiernam in unam unitatem geopoliticam, [[Italia (imperium Romanum)|Italiam]], rite iunxit, eam in undecim regiones dividens. Pars Latii hodierni ad meridiem Tiberis – una cum praesenti regione [[Campania]] statim ad euronoctum Latii sita et sede [[Neapolis]] – facta est Regio I (''Latium et Campania''), dum [[Provincia Viterbiensis|Latium Superius]] hodiernum pars ''Regionis VII – Etruriae'' factum est, et hodierna [[Provincia Reatina]] ''Regioni IV – Samnio'' iuncta est.
Post [[Regnum Ostrogothorum|Italiam a Gothis captam]] exeunte saeculo quinto, Latium hodiernum pars [[Regnum Ostrogothorum|Regni Ostrogothici]] factum est, sed post [[Bellum Gothicum (535–554)|Bellum Gothicum inter annos 535 et 554]] et victoriam [[Imperium Romanum Orientale|Imperii Byzantini]], regio in dicionem Imperatoris Orientalis redacta est ut [[Ducatus Romanus]]. Tamen, longa bella contra [[Langobardi|Langobardos]] regionem debilitabant. Per [[Donatio Sutrina|Donationem Sutrinam]] anno 728, [[Papa]] primum territorium in regione ultra Ducatum Romanum acquisivit.
Confirmatio aristocratiae religiosae et ecclesiasticae certamina potestatis continua inter dominos saeculares (''[[Baro|Barones]]'') et Papam usque ad medium saeculum sextum decimum concitavit. [[Innocentius III|Papa Innocentius III]] suam potestatem territorialem confirmare conatus est, auctoritatem suam in administrationibus provincialibus Tusciae, Campaniae et Maritimae per legatos Ecclesiae vindicare volens, ut potentiam [[Columna (familia)|familiae Columnae]] minueret. Alii papae idem facere conati sunt. Per id tempus quo papatus in [[Papatus Avenionensis|Avenione in Gallia]] sedebat (1309–1377), potestas dominorum feudalium propter absentiam Papae a Roma crevit. Parva communia, et imprimis Roma, potestati dominorum crescenti restiterunt, et cum [[Nicolaus Laurentii|Cola di Rienzo]] se ut adversarios potestatis ecclesiasticae praebere conati sunt. Tamen inter annos 1353 et 1367, papatus imperium Latii et ceterarum [[Dicio Pontificia|Dicionis Pontificiae]] partium recuperavit. A medio saeculo sexto decimo, papatus Latium politice cum Dicione Pontificia iunxit,<ref>{{Cite news|url=http://bigthink.com/strange-maps/601-bigger-than-you-think-the-vatican-and-its-annexes|title=Bigger Than You Think: the Vatican and its Annexes|last=Jacobs|first=Frank|work=Big Think|access-date=2018-06-25}}</ref> ita ut haec territoria administrationes provinciales patrimonii Sancti Petri fierent; gubernatores in [[Viterbium|Viterbio]], in Maritima et [[Campania (provincia pontificia)|Campania]], et in [[Frusino|Frusinone]] ea pro papatu administrabant.
Latium fuit pars brevis [[Res publica Romana (1798–1799)|Rei Publicae Romanae]], post quam factum est [[Civitas pupillaris|civitas pupillaris]] [[Prima Res Publica Gallica|Primae Rei Publicae Gallicae]] sub copiis [[Neapolio Bonaparte|Napoleonis Bonaparte]]. Latium Dicioni Pontificiae mense Octobri 1799 redditum est. Anno 1809, Imperium Gallicum id nomine [[Tiberis (praefectura Franciae)|Praefecturae Tiberis]] annexuit, sed anno 1815 sub dicionem Papae rediit.
Die 20 Septembris 1870, [[Expugnatio Romae|expugnatio Romae]] imperante Papa [[Pius IX|Pio IX]], et clades Gallica apud [[Proelium Sedanense|Sedanum]], [[Unificatio Italiae|unificationem Italiae]] compleverunt, et Latium in [[Regnum Italiae (1861-1946)|Regnum Italiae]] incorporatum est. Anno 1927, territorium provinciae Reatinae, ad [[Umbria|Umbriam]] et [[Aprutium]] pertinens, Latio iunctum est. Oppida in Latio a [[Terrae motus in Italia media anno 2016|terrae motu in Italia media anno 2016]] vastata sunt.<ref>[https://www.nytimes.com/2016/08/25/world/europe/italy-earthquake.html Terrae motus validi in Italia].</ref>
{{wide image|Rome (Italy) - Panoramic view from St. Peter's Basilica (Vatican City) - March 2012.jpg|1600px|align-cap=center|Prospectus panoramicus Romae e Basilica Sancti Petri (Civitas Vaticana)|dir=rtl}}
===Urbes antiquae===
* [[Alba Longa]]
* [[Fregellae]]
* [[Tusculum]]
* [[Veii]]
===Terrae historicae===
[[Fasciculus:Cassino, Anfiteatro Romano.png|thumb|upright=1.2|[[Casinum|Casini]] Amphitheatrum]]
* [[Etruria]]
* [[Liburia]]
* [[Vallis Latina]]
== Geographia politica ==
=== Provinciae Latiales ===
* '''[[Urbs metropolitana Romae Capitis]]'''
* [[Provincia Frusinas]]
* [[Provincia Latinensis]]
* [[Provincia Reatina]]
* [[Provincia Viterbiensis]]
=== Loci principales provinciarum ===
* [[Roma]], caput
* [[Frusino]]<ref name="campanini">{{Campanini}}</ref>
* [[Latina (urbs Italiae)|Latina]], olim Littoria
* [[Reate]]<ref name="campanini" />
* [[Viterbium]]<ref name="campanini" />
=== Urbes minores ===
{{Div col|cols=3}}
* [[Albetum]]
* [[Aletrium (Latium)|Aletrium]]
* [[Anagnia]]
* [[Anguillariae]]
* [[Antium (Latium)|Antium]]
* [[Arpinum]]
* [[Caieta]]
* [[Castrum Gandulphi]]
* [[Cavae]]
* [[Centumcellae]] vel Civitas Vetus
* [[Ceperanum]]
* [[Ciampinum]]
* [[Cora (Italia)|Cora]]
* [[Cynthianum]]
* [[Fabrateria Vetus]]
* [[Fanum Sanctae Marinellae]]
* [[Ferentinum]]
* [[Formiae]]
* [[Fundi]]
* [[Guidonia Mons Celius]]
* [[Ladislaopolis]]
* [[Marinum (Italia)|Marinum]]
* [[Minturnae]]
* [[Mons Portius]]
* [[Mons Rotundus (Latium)|Mons Rotundus]]
* [[Neptunium (Italia)|Neptunium]]
* [[Pedemontium Sancti Germani]]
* [[Pometia]]
* [[Praeneste]]
* [[Privernum]]
* [[Setia]]
* [[Sora (Italia)|Sora]]
* [[Tarracina]]
* [[Tarquinii]] vel Cornetum
* [[Tuscana]]
* [[Velitrae]]
{{Div col end}}
=== Fines ===
==== Regiones ====
* [[Tuscia]]
* [[Umbria]]
* [[Marchia Anconitana]]
* [[Aprutium]]
* [[Molisium]]
* [[Campania]]
== Geographia physica ==
[[Fasciculus:Tivoli summer 2012 11.JPG|thumb|[[Tibur]]: [[Villa Hadriana]]]]
===Morphologia===
==== Montes ====
* [[Apennini]] et aliquot montes minores, inter quos [[Mons Albanus]], Simbruini colles, Lepini montes
* [[Ausoni montes]]
* [[Hernici montes]]
* [[Lepini montes]]
* [[Vescini montes]] seu [[Aurunci montes]]
* [[Tetricus Mons]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Monte Terminillo|Monte Terminillo]]'')
==== Planities ====
* [[Ager Pontinus]] ([[Italiane]] ''Agro Pontino'')
===Hydrographia===
==== Flumina ====
* [[Allia]] ([[Italiane]] ''Fosso della Bettina'')
* [[Anien]] vel [[Anio]]
* [[Armenta]] (deinde [[Flora (flumen)|Flora]])
* [[Avens]] seu [[Mellinus]], deinde [[Velinus (flumen)|Velinus]]
* [[Farfarus]] ([[Italiane]] ''Farfa'')
* [[Fibrenus]],
* [[Imella]] ([[Italiane]] ''Aia / Imella'')
* [[Liris]]
* [[Nar (flumen)]] (gen. ''Naris'') et [[Nahars]]
* [[Tiberis]] vel [[Tiber]]
* [[Tolerus]] aut [[Trerus]]
* [[Treia (flumen)|Treia]] ([[taliane]] ''Treja'')
* [[Turanus]] seu [[Turanum (flumen)]] ([[Italiane]] ''Turano'')
==== Lacūs et paludes ====
* [[Albanus lacus]]
* [[Alsietinus lacus]]
* [[Amyclanus lacus]], hodie Italice: ''Lago di Fondi''
* [[Ciminius lacus]]
* [[Cutiliae lacus]] ([[Ombilicus Italiae]]), hodie Italice: ''Lago di Paterno''
* [[Fibrenus lacus]], hodie Italice: ''Lago di Fibreno''
* [[Fundanus lacus]]<ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref> (alia nomina: [[Caecuba palus]]<ref name="graesse" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Lago di Fondi|Lago di Fondi]]''),
* [[Janulae lacus]]
* [[Nemorensis lacus]]
* [[Sabatinus lacus]]
* [[Saturae palus]]<ref name="graesse" /> ([[Italiane]] ''[[:it:Lago di Fogliano|Lago di Fogliano]]''),
* [[Statoniensis lacus]]
* [[Velinus lacus]], hodie Italice: ''Lago di Piediluco''
* [[Volsiniensis lacus]]
==== Insulae ====
* [[Pontiae Insulae]]
** [[Pontia]]
** [[Gavis]] ([[Italiane]] ''Gavi'')
** [[Palamaria]]
** [[Sinonia]]
** [[Pandateria]] vel [[Pandataria]]
** [[Palmosa]] vel [[Partenope]], [[Borca (insula)]] et [[Dommo Stephane]] ([[Italiane]] ''Santo Stefano'')
====Sinūs====
* [[Sinus Formianus]] seu [[Sinus Caietanus]]
====Promunturia====
* [[Circeius Mons]] seu [[Circellus Mons]] ([[Italiane]] ''Circeo'')
== Vecturae ==
=== Aeroportus ===
* [[Roma]] ([[Flumen Micinum]]): [[Aeroportus Romae-Fluminis Micini]] seu [[Aeroportus Intercontinentalis "Leonardus Vincius"]]
* [[Roma]] ([[Ciampinum]]): [[Aeroportus Romae-Ciampini]] seu [[Aeroportus Internationalis "Ioannes Baptista Pastine"]]
* [[Roma]]: [[Aeroportus Romae-Centumcellarum]] seu [[Aeroportus "Franciscus Baracca"]]
* [[Roma]]: [[Aeroportus Romae-Urbis]]
=== Portus ===
* [[Centumcellae]]: [[Portus Centumcellarum]],
* [[Portus (Roma)]]
=== Viae ac Autoviae ===
* [[Autovia A1 - Solis Autovia]]
* [[Via rei publicae 1 - Aurelia]]
==== Viae Romanae====
[[Via Appia]], [[Via Aurelia]], [[Via Cassia]], [[Via Flaminia]], [[Via Latina]], [[Via Portuensis]], [[Via Salaria]], [[Via Valeria]]
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* "[https://www2.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0758a.html Latium]{{Nexus deficit|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in {{Hofmannus}}
* "[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aalphabetic+letter%3DL%3Aentry+group%3D3%3Aentry%3Dlatium-geo Latium]" in {{Smith-geo}}
{{NexInt}}
* [[Comitium]]
* [[Imperium Romanum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Lazio|Latium}}
{{Fontes geographici}}
* [http://www.regione.lazio.it/ Situs publicus]
== Imagines regionis ==
<gallery>
File:Rom (IT), Kolosseum -- 2024 -- 0610.jpg|<center>[[Roma]]e: Colosseum</center>
File:Parco Nazionale del Circeo - Laghi costieri (2253814290).jpg|<center>Lacuna [[Circeius Mons|Circeii Montis]]</center>
File:Isola del Liri - Castello ducale e cascata - dicembre 2010.JPG|<center>[[Insula Filiorum Petri]]</center>
File:Arpino.jpg|<center>[[Arpinum]]</center>
File:Monte Cassino Opactwo 1.JPG|<center>[[Mons Casinus]]</center>
File:Cassino, Anfiteatro Romano.png|<center>Amphitheatrum [[Casinum|Casini]]</center>
</gallery>
{{Italiae regiones}}
[[Categoria:Latium|!]]
jmz25dryx5vjcvjf97u9khul0i93es0
Index Romanorum Antiquorum
0
3297
3991673
2636710
2026-09-27T23:37:51Z
Bartholomite
116968
/* Z */
3991673
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:She-wolf suckles Romulus and Remus.jpg|thumb|200px|Priscissimi Romani fuerunt [[Romulus]] et [[Remus]].]]
Hic '''Index Romanorum Antiquorum''' nexus ad paginas Vicipaediae de personis Romae antiquae (ab originibus usque ad finem imperii Romani occidentalis) continet.
Vide etiam:
*[[Reges Romae]]
*[[Index consulum rei publicae]]
*[[Imperatores Romani|Index imperatorum Romanorum]]
__NOTOC__
{| border="0" id="toc" style="margin: 0 auto;" align=center
| '''Table of contents:'''
<br />
[[#A|A]] [[#B|B]] [[#C|C]] [[#D|D]] [[#E|E]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#O|O]] [[#P|P]] [[#Q|Q]] [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#V|V]] [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Z|Z]]
|}
== A ==
*[[Ammianus Marcellinus]], [[historicus]]
*[[Ancus Marcius]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
*''[[Antoninus Pius]]'': imperator Romanus
*[[Apicius]]: ganeones seu gastronomi tres, quorum nomen fit titulus operis ''[[Apicius sive De re coquinaria]]''
*[[Apuleius]]
*[[Octavianus Augustus|''Augustus'']] (Octavianus Augustus): imperator Romanus
*[[Aulus Posthumius Dictator]]
*[[Ausonius]]
== B ==
*[[Marcus Iunius Brutus|Brutus]] (Marcus Iunius Brutus Caepio): senator et homicida Caesaris
== C ==
*[[Gaius Iulius Caesar|''Caesar'']] (Gaius Iulius Caesar): imperator Romanus
*[[Caligula|''Caligula'']] (Gaius Caesar Germanicus): imperator Romanus
*[[Catilina]]
*[[Tiberius Gracchus et Caius Gracchus|C. Gracchus et Ti. Gracchus]]
*[[Gaius Fabricius|C. Fabricius]]
*[[Gaius Licinius Stolo|C. Licinius Stolo]]
*[[Gaius Marcius Coriolanus|C. Marcius Coriolanus]]
*[[Gaius Marius|C. Marius]]
*[[Gaius Popilius Laenas|C. Popilius Laenas]]
*[[Gaius Valerius Catullus|Catullus]] (Gaius Valerius Catullus): poeta
*[[Aulus Cornelius Celsus]], medicus et auctor Romanus
*[[Cicero]] (Marcus Tullius Cicero): senator, auctor
*[[Cincinnatus]]: consul et dictator
*[[Claelia virgo]]
*[[Claudius]] (Tiberius Claudius Nero Caesar Drusus): imperator Romanus
*[[Claudius Nero et Marcus Livius Salinator]]
*[[Cleopatra]]: regina Aegypti
*[[Cornelius Nepos]]: auctor
*[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marcus Licinius Crassus]]: consul Romanus
== D ==
*[[Domitianus]] (Titus Flavius Domitianus): imperator Romanus
*[[Diocletianus]] (Gaius Aurelius Valerius Diocletianus): imperator Romanus
== E ==
*[[Quintus Ennius]]
== F ==
*[[Fabii Trecenti Sex]]
*[[Fabius Maximus]] - dux et vir rei publicae
*[[Fabius Maximus Servilianus]] - vir rei publicae
== G ==
*[[Galba]] (Servius Sulpicius Galba): imperator Romanus
== H ==
*[[Hadrianus]]: imperator Romanus
*[[Heliogabalus]] (Marcus Aurelius Antoninus): imperator Romanus
*[[Horatius Cocles]]
*[[Quintus Horatius Flaccus|Horatius]] (Quintus Horatius Flaccus): poeta
== I ==
*[[Iulius Agricola]]
*[[Iunius Brutus]]: Romanorum consul primus
*[[Decimus Iunius Iuvenalis]]
== K ==
== L ==
*[[Livius]] (Titus Livius Patavinus): auctor historicus
*[[Lucius Iunius Brutus]]
*[[Lucius Lucullus]]
*[[Lucius Mummius Achaicus]]
*[[Lucius Papirius Cursor]]
*[[Lucius Paulus Aemilius Macedonicus]]
*[[Lucius Scipio Asiaticus]]
*[[Lucius Tarquinius Priscus]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
*[[Lucius Tarquinius Superbus]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
*[[Titus Lucretius Carus]]: poeta et philosophus Romanus
*[[Lucius Virginius Centurio]]
== M ==
*[[Manius Curius]]
*[[Marcus Aemilius Scaurus]]
*[[Marcus Annaeus Lucanus]]: auctor
*''[[Marcus Aurelius]]'': imperator Romanus
*[[Marcus Cato Uticensis]]
*[[Marcus Claudius Marcellus]]
*[[Marcus Furius Camillus]]: dictator fabulosus
*[[Marcus Livius Drusus]]
*[[Claudius Nero et Marcus Livius Salinator|Marcus Livius Salinator et Claudius Nero]]
*[[Marcus Porcius Cato]]
*Marcus Valerius [[Martialis]]: auctor Romanus
*[[Marius]]: consul Romanus
*[[Pomponius Mela]]: geographicus Romanus
*[[Menenius Agrippa]]
*[[Mucius Scaevola]]
== N ==
*[[Nero]] (Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus): imperator Romanus
*''[[Nerva]]'': imperator Romanus
*[[Numa Pompilius]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
== O ==
*[[Otho]] (Marcus Salvius Otho): imperator Romanus
*[[Publius Ovidius Naso]]
== P ==
*[[Velleius Paterculus]]: historiographus Romanus
*[[Aulus Plautius]]: dux exercitus et legatus
*[[Titus Maccius Plautus|Plautus]]: (Titus Maccius Plautus): auctor comoediarum
*[[Caius Plinius Secundus|Plinius Maior]]: (Gaius Plinius Secundus): geographus
*[[Caius Plinius Caecilius Secundus|Plinius Minor]]: nepos Plinii Maioris
*[[Pompeius]]: consul Romanus
*[[Pomponius Mela]]: geographus
*[[Publius Decius Publius]]
*[[Publius Rutilius Rufus]]
*[[Publius Scipio Aemilianus]]
*[[Publius Scipio Nasica]]
*[[Publius Valerius Laevinus]]
*[[Publius Valerius Publicola]]
== Q ==
*[[Quintus Metellus Macedonicus]]
*[[Quintus Metellus Numidicus]]
*[[Quintus Sertorius]]
== R ==
*[[Romulus]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
*[[Romulus Augustus]]: [[Imperatores Romani|imperator Romanus]]
== S ==
*[[C. Sallustius Crispus]]: historiographus Romanus
*[[Publius Cornelius Scipio|Scipio ''Africanus'']] (Publius Cornelius Scipio): consul
*[[Seneca]]: (Lucius Annaeus Seneca): philosophus
*[[Servius Tullius]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
*[[Sextus Roscius]]: persona ex Oratio [[Cicero]]nis "pro Sextus Roscius"
*[[Spurius Posthumius]]
*[[Suetonius]]: (Gaius Tranquillus Suetonius): auctor
*[[Sulla]] (Lucius Cornelius Sulla): consul Romanus
== T ==
*[[Cornelius Tacitus|Tacitus]] (Gaius Cornelius Tacitus): auctor
*[[Publius Terentius Afer|Terentius]] (Publius Terentius Afer): poeta et auctor comoediarum
*[[Tiberius]] (Tiberius Claudius Nero Caesar): imperator Romanus
*[[Tiberius Gracchus et Caius Gracchus]]
*[[Titus]] (Titus Flavius Vespasianus): imperator Romanus
*[[Titus Manlius Torquatus]]
*[[Titus Quinctius Faminius]]
*[[Traianus]] (Marcus Ulpius Nerva Traianus): imperator Romanus
*[[Tullus Hostilius]]: [[Reges Romae|Rex Romae]]
== U ==
== V ==
*[[Valerius Corvinus]]
*[[Varro]] (Marcus Terentius Varro): historicus
*[[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] (Publius Vergilius Maro): poeta
*[[Vespasianus]] (Titus Flavius Vespasianus)
*[[Vitellius]] (Aulus Vitellius Germanicus): imperator Romanus
== X ==
== Y ==
== Z ==
{{Roma antiqua}}
[[Categoria:Romani antiqui|!]]
[[Categoria:Indices hominum]]
[[Categoria:Indices incolarum|Roma]]
kbr265z88ux2m54ac9148msx0nlol68
Flumen Sancti Ioannis
0
3305
3991527
3612484
2026-09-27T13:51:36Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Flumina Civitatum Foederatarum]]; +[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
3991527
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:St John River Map.png|thumb|left|300 px|Fluminis corsus]]
[[Fasciculus:FrederictonNB SaintJohnRiver.jpg|thumb|300 px|Flumen iuxta [[Fredericopolis |Fredericopolim]]]]
'''Flumen Sancti Iohannis''' est [[flumen]] in [[Canada]] atque [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]] quod 673 chilometra longitudine patet.
== Urbes flumini adiacentes==
* [[Fredericopolis]]
* [[Edmundston]]
* [[Sanctus Ioannes (Novum Brunsvicum)|Sanctus Ioannes]]
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Saint John River|Flumen Sancti Iohannis}}
{{flumen-stipula}}
[[Categoria:Flumina Canadae]]
[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae]]
jcljk4wlem137jsagtk6p9rn2zpegz7
3991537
3991527
2026-09-27T14:11:37Z
Demetrius Talpa
81729
3991537
wikitext
text/x-wiki
{{flumen|Flumen Sancti Ioannis|[[Fasciculus:FrederictonNB SaintJohnRiver.jpg|thumb|center|Flumen Sancti Ioannis iuxta [[Fredericopolis|Fredericopolim]]]]| 673| 360 | 1100| 54 986 |Confinium [[Quebecum|Quebeci]] et [[Cenomannica]]e|[[Sinus Francogallicus]]|[[Cenomannica]], [[Novum Brunsvicum]]}}
{{res|Flumen Sancti Ioannis}} ([[Anglice]] ''Saint John River'', [[Francogallice]] ''Fleuve Saint-Jean'') est [[flumen]] in [[Canada]] atque [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]], quod 673 [[chm|chiliometra]] longitudine patet.
==Fluxus==
In confinio [[Quebecum|Quebeci]] et [[Cenomannica]]e oritur, ad boreorientem per Cenommnicam fluit, post ad orientem vertit et per confinium [[Cenomannica]]e et [[Novum Brunsvicum|Novi Brunsvici]] fluit, deinde in Novo Brunsvico ad austrorientem vertit et in [[Sinus Francogallicus|sinum Francogallicum]] (vulgo ''Fundy'') se effindit.
[[Fasciculus:St John River Map.png|thumb|left|300 px|Fluminis cursus]]
== Urbes adiacentes==
Urbes Canadenses [[Edmundston]] et [[Fredericopolis]] Novi Brunsvici caput ad flumen Sancti Ioannis sitae sunt et [[Sanctus Ioannes (Novum Brunsvicum)|Urbs Sancti Ioannis]] in ostio eius.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint John River|Flumen Sancti Iohannis}}
{{flumen-stipula}}
[[Categoria:Flumina Novi Brunsvici]]
[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae]]
d5ombcqjhgv5lqoqbg4ivvf6ysobgyj
3991538
3991537
2026-09-27T14:11:55Z
Demetrius Talpa
81729
Demetrius Talpa movit paginam [[Flumen Sancti Iohannis]] ad [[Flumen Sancti Ioannis]]: ut omnes
3991537
wikitext
text/x-wiki
{{flumen|Flumen Sancti Ioannis|[[Fasciculus:FrederictonNB SaintJohnRiver.jpg|thumb|center|Flumen Sancti Ioannis iuxta [[Fredericopolis|Fredericopolim]]]]| 673| 360 | 1100| 54 986 |Confinium [[Quebecum|Quebeci]] et [[Cenomannica]]e|[[Sinus Francogallicus]]|[[Cenomannica]], [[Novum Brunsvicum]]}}
{{res|Flumen Sancti Ioannis}} ([[Anglice]] ''Saint John River'', [[Francogallice]] ''Fleuve Saint-Jean'') est [[flumen]] in [[Canada]] atque [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]], quod 673 [[chm|chiliometra]] longitudine patet.
==Fluxus==
In confinio [[Quebecum|Quebeci]] et [[Cenomannica]]e oritur, ad boreorientem per Cenommnicam fluit, post ad orientem vertit et per confinium [[Cenomannica]]e et [[Novum Brunsvicum|Novi Brunsvici]] fluit, deinde in Novo Brunsvico ad austrorientem vertit et in [[Sinus Francogallicus|sinum Francogallicum]] (vulgo ''Fundy'') se effindit.
[[Fasciculus:St John River Map.png|thumb|left|300 px|Fluminis cursus]]
== Urbes adiacentes==
Urbes Canadenses [[Edmundston]] et [[Fredericopolis]] Novi Brunsvici caput ad flumen Sancti Ioannis sitae sunt et [[Sanctus Ioannes (Novum Brunsvicum)|Urbs Sancti Ioannis]] in ostio eius.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint John River|Flumen Sancti Iohannis}}
{{flumen-stipula}}
[[Categoria:Flumina Novi Brunsvici]]
[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae]]
d5ombcqjhgv5lqoqbg4ivvf6ysobgyj
Gottinga
0
3999
3991645
3989164
2026-09-27T21:37:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3991645
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|left|Forum mercati et vetus curia.]]
'''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]].
==Districtus et vici==
Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et pagos<ref name="Ortschaft">[https://deu2lat.de-academic.com/15088/Ortschaft?utm Theodiscum vocabulum ''Ortschaft'' Latino "pagus-i" verti solet].</ref> (Theodisce ''Ortschaften'') novem divisa est.
===Districtus===
[[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|600px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]]
<div style="clear:both;"></div>
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#EDEDED;"
! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus
! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]])
! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]])
! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref>
! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref>
|- align="left"
| 01
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49
|- align="left"
| 02
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05
|- align="left"
| 03
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77
|- align="left"
| 04
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75
|- align="left"
| 05
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85
|- align="left"
| 06
| bgcolor="#EDEDED"| [[Weenda (Gottinga)|Weenda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatOrtione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85
|- align="left"
| 07
| bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45
|- align="left"
| 08
| bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28
|- align="left"
| 09
| bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68
|- align="left"
| 10
| bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21
|- align="left"
| 11
| bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90
|- align="left"
| 12
| bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56
|- align="left"
| 13
| bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98
|- align="left"
| 14
| bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32
|- align="left"
| 15
| bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89
|- align="left"
| 16
| bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07
|- align="left"
| 17
| bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91
|- align="left"
| 18
| bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08
|- align="left"
|
| bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08'''
|-
|}
===Vici===
Ad Gottingam hi vici etiam pertinent:
* [[Elliehusa/Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek'');
* [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato;
* [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune'');
* [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern'');
* [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'')
* [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'')
* [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'')
* [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'')
* [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'')
== Historia ==
Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi.
Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus.
== Universitas ==
[[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]]
[[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est.
== Homines praeclari ==
* [[1837]] - [[Septem Gottingenses]]
=== Nati ===
* [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix
* [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus
* [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]].
* [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]]
=== Mortui ===
* [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus
* [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus
* [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus
* [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus
* [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus
* [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus
* [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus
* [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus
* [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus
* [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus
* [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus
* [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus
* [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus
* [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus
== Nota ==
<references/>
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}}
* [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)]
[[Categoria:Gottinga| ]]
[[Categoria:Urbes hanseaticae]]
[[Categoria:Saxonia Inferior]]
fcwuri2v4oexor3bfmw8v89jtlpweis
3991669
3991645
2026-09-27T22:32:10Z
Cyprianus Marcus
66550
3991669
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Goettingen_Marktplatz_Oct06.jpg|thumb|left|Forum mercati et vetus curia.]]
'''Gottinga'''<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles]</ref><ref name="Orbis Latinus E-M"/><ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> seu '''Tuliphordium'''<ref name="graesse"/> seu '''Gotinga'''<ref name="graesse"/>, '''Goettinga'''<ref name="graesse"/><ref name="Orbis Latinus E-M"/>, '''Goddinga'''<ref name="graesse">{{Graesse}}.</ref><ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'') est [[urbs]] circiter 117 000 incolarum in meridie [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et in medio fere [[Germania]]e sita. Est caput [[Circulus Gottingae|circuli Gottingae]].
==Districtus et vici==
Urbs Gottinga in districtus (Theodisce ''Stadtbezirk'') duodeviginti et pagos<ref name="Ortschaft">[https://deu2lat.de-academic.com/15088/Ortschaft?utm Theodiscum vocabulum ''Ortschaft'' Latino "pagus-i" verti solet].</ref> (Theodisce ''Ortschaften'') novem divisa est.
===Districtus===
[[Fasciculus:Stadtgliederung Göttingen.png|thumb|left|600px|links|Districtus Gottingenses (tabula Theodisce).]]
<div style="clear:both;"></div>
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#EDEDED;"
! class="hintergrundfarbe6"| Numerus districtus
! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Latine]])
! class="hintergrundfarbe6" style="width:35%;"| Districtus ([[Theodisce]])
! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Numerus incolarum<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/aswdb/asw.dll?file=02%20Bev%C3%B6lkerung/020%20Bev%C3%B6lkerungsstand/020_22%202022%20Wohnberechtigte%20Bev%C3%B6lkerung%20in%20den%20Stadtbezirken%20und%20Statistischen%20Bezirken%209j ''Wohnberechtigte Bevölkerung in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken''].</ref>
! class="hintergrundfarbe6" style="width:10%;"| Area (km²)<ref>[https://duva-stg-extern.kdgoe.de/Informationsportal/Dateien/010.20-2019.pdf ''Stadtgebietsfläche und Bevölkerungsdichte in den Stadtbezirken und Statistischen Bezirken 2019''].</ref>
|- align="left"
| 01
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Interior (Gottinga)|Urbs Interior]]<ref name="Urbs">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/urbs?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-stadt'' Latino vocabulo "urbs urbis" vertitur].</ref><ref name="Interior">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/interior?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Innen-'' Latino adiectivo "interior-ius" vertitur.]</ref> || ''Innenstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 10 717 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,49
|- align="left"
| 02
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Orientalis (Gottinga)|Urbs Orientalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> || ''Oststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 16 621 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,05
|- align="left"
| 03
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Meridionalis (Gottinga)|Urbs Meridionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Südstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 631 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,77
|- align="left"
| 04
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Occidentalis (Gottinga)|Urbs Occidentalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> || ''Weststadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 13 182 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,75
|- align="left"
| 05
| bgcolor="#EDEDED"| [[Urbs Septentrionalis (Gottinga)|Urbs Septentrionalis]]<ref name="Urbs"/><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> || ''Nordstadt'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 144 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 1,85
|- align="left"
| 06
| bgcolor="#EDEDED"| [[Weenda (Gottinga)|Weenda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> || ''Weende'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 18 968 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 9,85
|- align="left"
| 07
| bgcolor="#EDEDED"| [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen. Niedersächsisches Ortsnamenbuch'', Band 4. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Nikolausberg'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 675 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,45
|- align="left"
| 08
| bgcolor="#EDEDED"| [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Geismar'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 19 292 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 14,28
|- align="left"
| 09
| bgcolor="#EDEDED"| [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> || ''Grone'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 11 881 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,68
|- align="left"
| 10
| bgcolor="#EDEDED"| [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Herberhausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 770 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 15,21
|- align="left"
| 11
| bgcolor="#EDEDED"| [[Ellershusa Maior]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> || ''Groß Ellershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 347 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,90
|- align="left"
| 12
| bgcolor="#EDEDED"| [[Hetiershusa]]<ref name="-husa"/> || ''Hetjershausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 075 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,56
|- align="left"
| 13
| bgcolor="#EDEDED"| [[Knutbuhra]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Knutbühren'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 155 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,98
|- align="left"
| 14
| bgcolor="#EDEDED"| [[Elliehusa]]<ref name="-husa"/> || ''Elliehausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 3 025 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 6,32
|- align="left"
| 15
| bgcolor="#EDEDED"| [[Esebeke]]<ref name="Kir">Kirstin Casemir, Uwe Ohainski, Jürgen Udolph: ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In: Jürgen Udolph (Hrsg.): ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Teil IV. Verlag für Regionalgeschichte, [[Bilivelda]]e 2003, ISBN 3-89534-494-X, S. 136 ff.</ref> || ''Esebeck'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 630 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 5,89
|- align="left"
| 16
| bgcolor="#EDEDED"| [[Holtensa (Gottinga)|Holtensa]]<ref name="-a"/> || ''Holtensen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 1 861 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 3,07
|- align="left"
| 17
| bgcolor="#EDEDED"| [[Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> || ''Deppoldshausen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 20 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 4,91
|- align="left"
| 18
| bgcolor="#EDEDED"| [[Roringa]]<ref name="-inga"/> || ''Roringen'' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| 998 || bgcolor="#EDEDED" align="right" | 7,08
|- align="left"
|
| bgcolor="#EDEDED"| '''Totum''' || || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''134 632''' || bgcolor="#EDEDED" align="right"| '''117,08'''
|-
|}
===Vici===
Ad Gottingam hi vici etiam pertinent:
* [[Elliehusa/Esebeke]]<ref name="-husa"/><ref name="Kir"/> ([[Theodisce]] ''Elliehausen/Esebeck''; [[Saxonice]] ''Eljehusen un Esebek'');
* [[Geismare (Gottinga)|Geismare]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Geismar''; [[Saxonice]] ''Chaismer, '') antiquo cum loco [[Zietenkaserne]] ([[Theodisce]] ''Zietenkaserne''), hodie [[Zietenterrassa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Zietenterrassen'') vocato;
* [[Grona (Gottinga)|Grona]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> ([[Theodisce]] ''Grone''; [[Saxonice]] ''Chraune'');
* [[Ellershusa Maior/Hetiershusa/Knutbuhra]]<ref name="-husa"/><ref name="KleinGrosse"/><ref name="-a"/> ([[Theodisce]] ''Groß Ellershausen/Hetjershausen/Knutbühren''; [[Saxonice]] ''Ellershusen un Hetjeshusen un Knutboiern'');
* [[Herberhusa (Gottinga)|Herberhusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Herberhausen''; [[Saxonice]] ''Helpershusen'')
* [[Holtensa]]<ref name="-a"/> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holtensen'')
* [[Mons Sancti Nicolai]]<ref name="MSN"/> ([[Theodisce]] ''Nikolausberg''; [[Saxonice]] ''Klasberch'')
* [[Roringa]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Roringen''; [[Saxonice]] ''Roaringen'')
* [[Weende/Deppoldshusa]]<ref name="-husa"/> ([[Theodisce]] ''Weende/Deppoldshausen''; [[Saxonice]] ''Wene un Deppelshusen'')
== Historia ==
Primordia vici, qui postea Gottinga factus est, in historiae obscuritate iacent. Mentio prima facta est in testamento quo [[Otto I]] imperator Germaniae monasterio Sancti Mauritii [[Magdeburga]]e agros donavit, qui ad vicum “Gutingi” appellatum pertinebant. Constat autem iam saeculo septimo homines illic habitavisse. E proximis saeculis, nulla monumenta ad nos pervenerunt, in quibus mentio facta est de vico Gutingi.
Quodam tempore [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] urbs condita est, fortasse [[Henricus Leo|Henrico Leone]] auctore, quod nomen a vico accepit. Nescimus, quando urbi iura urbis obtinuerit, sed ante annum [[1229]] factum esse debet. Medio aevo exeunte floruit urbs: merces Gottingenses usque ad [[Polonia]]m veniebant, anno [[1351]] membrum [[Hansa]]e facta est haec urbs, exstructae sunt ecclesiae Sancti Iacobi, Sancti Ioannis, Sancti Albani, Sancti Pauli, et Sanctae Mariae, monasteria Franciscanorum ac Dominicanorum, curia et multae mercatorum domus.
== Universitas ==
[[Fasciculus:Sigillum Universitatis Regiae Georgiae Augustae.jpg|thumb|Sigillum universitatis regiae Georgiae Augustae.]]
[[Universitas Regia Georgia Augusta]] anno [[1737]] a [[Georgius II (rex Britanniae)|Georgio Augusto]] [[Princeps Elector Imperii|Principe Electore]] [[Hannovera]]e et [[Britanniarum Regnum|Rege Britanniae]] condita est.
== Homines praeclari ==
* [[1837]] - [[Septem Gottingenses]]
=== Nati ===
* [[1764]] - [[Teresia Huber]], diurnaria et scriptrix
* [[1799]] - [[Augustus de Ammon]], ophthalmologus
* [[1926]] - [[Ioannes Iochen Vogel]], vir publicus et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|SPD]].
* [[1932]] - [[Bernhardus Vogel]], vir publicus et sodalis [[Unio democratica Christiana Germaniae|CDU]]
=== Mortui ===
* [[1777]] - [[Ioannes Christianus Polycarpus Erxleben]], zoologicus
* [[1799]] - [[Georgius Christophorus Lichtenberg]], physicus
* [[1834]] - [[Carolus Ludovicus Harding]], astronomus
* [[1840]] - [[Ioannes Fridericus Blumenbach]], zoologicus
* [[1855]] - [[Carolus Fridericus Gauss]], mathematicus
* [[1859]] - [[Iohannes Petrus Gustavus Lejeune Dirichlet]], mathematicus
* [[1882]] - [[Fridericus Wöhler]], chemicus
* [[1891]] - [[Gulielmus Eduardus Weber]], physicus
* [[1929]] - [[Richardus Zsigmondy]], chemicus
* [[1931]] - [[Otto Wallach]], chemicus
* [[1947]] - [[Maximilianus Planck]], physicus
* [[1964]] - [[Iacobus Franck]], physicus
* [[1968]] - [[Otto Hahn]], chemicus
* [[1970]] - [[Maximus Born]], physicus
== Nota ==
<references/>
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Göttingen|Gottingam}}
* [http://www.vox-latina-gottingensis.de/gramlain.htm Vox Latina Gottingensis (Theodisce)]
[[Categoria:Gottinga| ]]
[[Categoria:Urbes hanseaticae]]
[[Categoria:Saxonia Inferior]]
qde3e5x9xwzqi18vekzwu3yc54e6wux
Ecclesia Catholica Romana
0
5848
3991723
3942071
2026-09-28T08:58:51Z
~2026-52174-61
215425
serifs ad aspectum classicum adhibere
3991723
wikitext
text/x-wiki
<div style="font-family: 'Georgia', 'Times New Roman', serif;">
{{L1}}{{FA stella}}
{{disambig2|Ecclesia Catholica Romana|aliam ecclesiam, quae se catholicam nominat,|Ecclesia Catholica (discretiva)}}
{{videhom|Ecclesia Latina}}
{| width="20%" border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin-left:1em; background:#FFDEAD;"
! colspan="2" | Vexillum ecclesiae
|- bgcolor="#ffffff"
| colspan="2" align="center" | [[Fasciculus:Flag of Vatican City (2023–present).svg|border|150px|[[Vexillum]] Vaticanae]]
|-
! colspan="2" | Indicia fundamentalia
|- bgcolor="#ffffff"
| Caput: || [[Leo XIV]]
|- bgcolor="#ffffff"
| Membra: ||1.285.000.000 (AP 2017)
|- bgcolor="#ffffff"
| Presbyteri: || 408.000 (AP 2009)
|- bgcolor="#ffffff"
| Religiosi: || 815.237 (AP 2008)
|- bgcolor="#ffffff"
| Inscriptio cursualis: || Via della Conciliazione 54<br />SCV-00120 Città del Vaticano
|- bgcolor="#ffffff"
| Pagina interretialis: || [http://www.vatican.va/ www.vatican.va]
|}
'''Ecclesia Catholica''', saepe '''Ecclesia Catholica Romana''' appellata ut a congregationibus distinguatur quae quamvis [[Primatus papae|primatum papae]] reicientes se catholicas nominent, est maxima [[Religio Christiana|Christianorum]] [[ecclesia]], ad numerum fidelium quod spectat, in qua congregantur 1 285 000 000<ref>Stampa Della Santa Sede, numeri secundum AP 2017.</ref> Christicolarum, qui toto [[orbis terrarum|orbe terrarum]] degunt; maior autem pars in [[Europa]] et [[America Australis|America Australi]] inveniuntur.
Ecclesia Catholica viginti tris ecclesias particulares{{dubsig}} ([[sui iuris]]) cum ritu proprio complectitur, inter eas [[Ecclesia Latina|Ecclesiam Latinam]] sive occidentalem numero maximam et [[Ecclesiae Catholicae Orientales|Ecclesias Catholicas Orientales]]. Ecclesiae Catholicae cum [[ecclesia|ecclesiis]] [[Communio Anglicana|Anglicanis]], [[Ecclesiae orthodoxae orientales|Orthodoxis Orientalibus]], et [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxis]] omnia septem [[sacramentum|sacramenta]] communia sunt [[sacramentum|sacramento]] [[sacri Ordines|ordinis]] in gradus episcopi, sacerdotis, et diaconi redacti incluso (ordinem autem, et eius dependes sacramenta, pro Anglicanis invalida est).<ref>''Apostolicae Curae, Leo P.P. XIII, 13 Septembris A.D. 1896''
<nowiki>''Itaque omnibus Pontificum Decessorum in hac ipsa causa decretis usquequaque assentientes, eaque plenissime confirmantes ac veluti renovantes auctoritate Nostra, motu proprio certa scientia, pronunciamus et declaramus, ordinationes ritu anglicano actas, irritas prorsus fuisse et esse, omninoque nullas.''</nowiki></ref> Nota discernens est approbatio [[primatus papae]] super universam ecclesiam.
== De nomine ==
Nomen ''Ecclesia Catholica'' post [[Reformatio]]nem ad divisas confessiones facilius discernendas creatum est. Quod [[ecclesiologia]] Catholica (vide infra) unicam ecclesiam confitens ecclesiam confessionaliter structuratam reicit, etiam hoc nomen reicit. Tamen in documentis [[oecumenismus|oecumenicis]] interdum ''Romano-Catholica'' invenitur. Ecclesia se ipsam tantum Catholicam appellare solet, iterdum accuratius Unam Sanctam Catholicam et Apostolicam Ecclesiam. [[Ecclesia Latina]] tantum ecclesiam occidentis signficat, Ecclesia Romana interdum [[Ritus Latinus]] valet, sed etiam [[Dioecesis Urbis seu Romana]] Sancta Romana Ecclesia appellatur, praecipue quotiens haec ecclesia localis ut caput ecclesiae mundi agit, velut in titulo [[Cardinalis|Cardinalium]].
Extra instrumenta ecclesiae ''Ecclesia Catholica'' et ''Ecclesia Catholica'' (inprimis in regionibus Catholicis) synonyma esse solent. Fides Ecclesiae Catholicae Romanae se unicam ecclesiam esse ab aliis ecclesiis abnuitur.
''Vide etiam:'' [[Catholicus (notio)]]
== Historia ==
''Vide etiam:'' [[Religio Christiana]]
=== De ecclesia condenda ===
[[Fasciculus:Pope-peter pprubens.jpg|thumb|[[Petrus|Sanctus Petrus]], pictus a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]].]]
Ecclesia Catholica se a [[Iesus|Iesu]] [[Christus|Christo]] ipso conditam esse credit imprimis illud "verbum Petrinum"<ref>"Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam" (Matt. 16:18).</ref> ea [[sententia]] interpretans. Num verus actus ecclesiae condendae ponendus sit, etiam inter [[theologus|theologos]] Catholicos disputatur. Hodie origo ecclesiae plerumque a tribus momentis inter se coniunctis deducitur, quorum primum est quod [[Iesus]] Dei populum dispersum collegit, alterum quod fide paschali communitas apostolorum redintegrata est, tertium quod [[Pentecostes|Pentecoste]] Spiritu Sancto ecclesia missionaria nata est.
=== Ecclesia usque ad Constantinum ===
Vetustissimae ecclesiae notae sunt [[prima communitas Hierosolymitana]], communitas [[Antiochia|Antiochena]] et illae, ad quas epistulae [[Paulus|Pauli]] apostoli directae sunt (e.g. [[Roma]], [[Corinthus]], [[Thessalonica]]).
Controversiae in communitatibus (prima epistula Sancti Pauli ad Corinthios de quattuor factionibus in communitate [[Corinthus|Corinthia]] scit) efficiunt, ut auctoritates quaerantur:
[[Saeculum 1|Saeculo primo]] exeunte et [[saeculum 2|saeculo secundo]] ineunte munus tripartitum ([[episcopus]], [[presbyter]], [[diaconus]]) ortum est; successione continua ab apostolis coepta (cf. [[Successio Apostolica]]) "Apostolicitas" ecclesiae praestabatur; "canon" librorum, qui doctrinam Christianam certam tradant, creatus est; imprimis controversiis cum [[Gnosis|Gnosi]], quae dicitur, fundamenta [[Symbolum|symboli]] posita sunt.
Cum primi Christiani [[Iudaei]] essent, missione Sancti [[Paulus|Pauli]] atque expugnatione templi Hierosolymitani (anno [[70]]) mox numerus Christianorum ex aliis gentibus ("ecclesia ex gentibus") praevalebat. Post seditionem [[Barchochebas]] ([[132]]/[[133]]) "ecclesia e circumcisione" paulatim evanuit.
Imperium Romanum variarum religionum patiens erat. Necessitas autem imperatorem deum colendi Christianis intolerabilis erat, quo saepe persecutiones oriebantur, prima imperatore [[Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus|Nerone]], ultima [[Diocletianus|Diocletiano]] regnante, vexationibus temporibus quietis alternantibus.
{{Vide-etiam|Persecutiones Christianorum Romanae}}
[[Martyr]]es inter sanctos numerabantur, alii autem necessitati publicae se subicientes imperatori sacrificaverunt et se Christianos esse negaverunt. Hi "lapsi" tandem paenitentia praecedente rursus in ecclesiam recepti sunt, tamen non sine gravibus controversiis.
{{Vide-etiam|Martyr}}
Quietis inter persecutiones temporibus [[saeculum 3|saeculi tertii]] structurae natae sunt, quae pro ecclesia futura fundamentales fiebant:
* Scimus de conciliis, quibus in Africa plus quam 70 episcopi intererant.
* Liturgia et baptismi ritus paulatim ubique uno modo celebrabatur.
* Etiam primae controversiae de primatu Romani episcopi ortae sunt:
::Controversia de [[Computus paschalis|computu paschali]] tempore [[Victor I|Victoris I]] ([[189]]–[[199]]);
::Concertatio inter [[Callistus I|Callistum I]] ([[217]]–[[222]]) sive [[Stephanus I|Stephanum I]] ([[254]]–[[257]]), episcopos Romanos, atque episcopos Africanos, imprimis [[Sanctus Cyprianus|Cyprianum Carthaginiensem]], de baptismo haereticorum.
* A [[Saeculum 2|secundo saeculo]] exeunte fides Christiana magis magisque ordines nobiles invadebat: Consules et magistratus imperiales noti sunt, qui ecclesiae adhaerebant.
David Sloan Wilson suspicatur<ref>David Sloan Wilson: Darwin's Cathedral: Evolution, Religion, and the Nature of Society; ISBN 0-226-90135-1</ref> continuum incrementum ecclesiae deberi etiam
* meliori statui feminarum in communitate Christiana (in comparatione societatis Romanae)
* caritati actuosae in communitate (e.g. cura infirmorum)
* interdicto abortionem efficiendi
* faciliori aditui ad baptismum
=== Ecclesia Antiquitate posteriori ===
Post dies apostolicos, ecclesia est radicata in plurimis orbis partibus, et etiam nationes ad fidem se convertebant. Prius [[Armenia|nationem Armeniorum]] sibi adsumpsit Ecclesia Romana, sed maioris momenti est conversio [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] [[Constantinus|Constantino]] imperatore facta. Imperator, se a Deo inspiratus credens, Christo consecravit hostes suos et, proelio [[Pons Milvius|pontis Milvii]] victor evadens, liberavit Christianos, qui erant antea valde pressi ab imperio Romano pagano. (Plures autem docti hodierni asserunt fidem Constantinii dubiam et egentem indiciorum esse.)
[[Saeculum 4|Saeculo quarto]] ad finem vergente, ecclesiae amplecta est locum religionis imperii, et per plures partes [[Europa]]e, Christianismus fuit religio tam principum quam populorum. Ecclesia in eo tempore intrinsecus luctante, utrum fidem Arii aut trinitatis vicerit, imperator Theodosius primus (seu magnus) [[Concilium Constantinopolitanum Primum]] convocavit et demum rem sedavit.
=== Ecclesia Catholica Medio Aevo ===
[[Fasciculus:20050921CathChartresB.jpg|thumb|Ecclesia [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] [[Carnotes|Carnotena urbe]], [[Francia]], [[saeculum 12|saeculo XII]] aedificata.]]
Romano Imperio delapso, ab integro novus nascebatur ordo. Qui imperium illud everterant, [[barbari]] effusi sunt per totum occidentem, respublicas novas constituentes. Ecclesia, quae iam antea ad barbaros convertendos laboraverat, tum maxime ad eorum conversionem opus dedit, in quo quidem incepto maximum mirumque carpsit fructum.
Nam [[Germani|Germanorum]] aliorumque populorum conversione peracta, [[Christianitas|Civitas Christiana]] denuo augescere potuit. Talia fuerunt initia aureorum ecclesiae dierum. Civitas enim illa plane catholica religione imbuta erat. Ecclesia, sic a nonnullis occidentalis mundi mater habita, omnium animos viresque ad caelum levabat. Ardenti fide flagrantes, homines Deo vivere volebant. Inde maximae illae et splendiae [[Cathedralis|cathedrales]], [[Gothi]]cae appellatae. Inde ingens illa doctorum theologorumque opera, ut [[scholastica]] cognita. Inde tot tantorumque sanctorum sanctitatis testimonium. Vita publica rursus augebatur, maxime opera [[monasterium|monachorum]], qui culturam custodiebant et nutriebant. Dies autem illi non sine perturbationibus fuerunt, quando reges, potestatem desiderantes, ecclesiam persecuti sunt, sicut [[Henricus]] Rex [[Thomas a Becket|Thomam a Becket]], cumque [[schisma]] [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiarum orientalium]] anno [[1054]] et antea evenisset; sed maxima opera [[theologia]]e, tamquam opera [[Thomas Aquinas|Sancti Thomae Aquinatis]], artis, sicut imagines [[Beatus Angelicus|Beati Fratris Angelici]], et sanctitatis, ut vita [[Sanctus Franciscus Assisiensis|Sancti Francisci Assisiensis]], sunt facta.
=== Ecclesia Catholica tempore Renascentiae atque Novo Aevo ===
[[Fasciculus:Saint Henry's Cathedral Helsinki 2.jpg|thumb|Neogothicismo ecclesia [[Ecclesia Cathedralis Sancti Henrici|Cathedralis Sancti Henrici]] [[Helsingia|Helsingiae urbe]], [[Finnia]]e.]]
Expansio tamen [[saecularismus|saecularismi]] in civitate occidentali, in diebus modernis ecclesiam novis adfecit difficultatibus, prius cum divisione [[Protestantes|Protestantium]], qui aestimebant mentem humanam aptam ad leges divinas cognoscendas sine auxilio ecclesiae, et eodem tempore, arbitrabantur homines non pares esse ad bonum faciendum, ne Deo quidem auxiliante. Nativitas [[Aevum Illuminationis|Aevi Illuminationis]], ut dicitur, novam persecutionem contra ecclesiam stabilivit, quae primum in [[Gallia]], postea in [[Germania]] et [[Russia]], multos sanctos martyres ecclesiae dedit.
Nunc Ecclesia Catholica vocem proclamat nostrae aetati, semper fidelis ad fundatoris doctrinam, sed semper nova, aeternales veritates et aeternam salutem omnibus ostendens.
== Origo munerum structuraeque ecclesiae ==
[[Episcopus]] ([[Graece]] ἐπίσκοπος 'custos, curator') circiter ab anno [[100]] nomen est praefecti Christianae communitatis in urbibus cum vicis vicinis. Territorium episcopi [[dioecesis]] ([[Graece]]: διοίκησις "administratio") dicitur, urbs est sedes episcopalis. Ubi [[Germani]] sunt christianizati, in regionibus eorum non erant urbes, quare dioeces magni circuli rustici factae sunt. Etiam his diebus in terris ab [[Alpes|Alpibus]] in septentriones versus dioeceses multo maiores sunt quam e.g. dioeceses in [[Italia]] sitae, ubi iam [[Antiquitas|Antiquitate]] urbes maiores erant.
Antiquitate posteriore [[Provincia ecclesiastica|provinciae ecclesiasticae]] profectae sunt. Provincia ecclesiastica plures dioeces continet, quarum caput est [[metropolita]] sive [[archiepiscopus]]. Sedes metropolitae (sive archiepiscopi) est metropolis (Graece: Μητρόπολις "urbs materna"). In Ecclesia Catholica metropolitae gravitate paulatim deminuti sunt, ut hodie tantum habeant principatum honorificum.
Usque ad annum [[451]] quinque graves metropolitae [[Roma]]e, [[Constantinopolis]], [[Alexandria]]e, [[Antiochia]]e et [[Hierosolyma|Hierosolymorum]] [[patriarcha]]e factae sunt. Controversia inter Romam et Constantinopolim effecit, ut ecclesia orientalis se denique ab orientali (Orthodoxa) separavit.
Hodie sunt plus quam 10 patriarchatus, patriarchatus maximi momenti est [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Constantinopolis]]. In oriente solus patriarcha Romanus erat, qui plurima iura in se traxit, cum patriarchatus orientales plus autonomiae conservarent. Quaedam dioeces orientales per annos se Ecclesiae Romanae conciliaverunt (vel "unitae" sunt), plerumque principibus auctoribus ut puta in [[Transsilvania]] vel in [[Ucraina]]. Ecclesiis [[Ecclesia Antiochena Maronitarum|Maronitarum]] et [[Ecclesia Italo-Albanica|Italo-Albanica]] exceptis omnes [[Ecclesiae Catholicae Orientales|ecclesiae unitae]] ex [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiis orthodoxis]] vel [[Ecclesiae Orientales|orientalibus]] ortae sunt, a quibus se subordinatione [[papa]]li segregaverunt. Itaque hodie variis locis plures episcopi sunt, ut puta episcopus orthodoxus, episcopus ecclesiae cum Roma unitae et episcopus Latinus. Ecclesiae unitae ritum ecclesiae originalis conservabant et inde nomina deducunt (e.g. Graeco-Catholicae).
== Structura hodierna ecclesiae ==
{{Ecclesia Catholica}}
Ecclesia Catholica e 23 ecclesiis particularibus [[sui iuris]] (cum ritu proprio) constat, quarum longe maxima est [[Ecclesia Latina|Latina]]. Aliae 22 ecclesiae particulares ceteris ritibus utuntur; sunt ecclesiae aliae vel partes ecclesiarum, quae se Ecclesiae Romanae adiunxerunt, ritus suos autem retinebant. [[Ecclesia Antiochena Maronitarum|Maronitis]], qui omnes Romae uniti sunt, ritus proprius est.
Insigne extrinsecum fides communis et approbatio [[primatus papae]] est. Papa quidem tantum [[patriarcha]] [[Ecclesia Latina|ecclesiae Latinae]] est; aliis ecclesiis particularibus plerumque patriarchae proprii vel magni archiepiscopi sunt.
Secundum ''Annuario Pontificio'' 2008 sunt sequentes ecclesiae particulares:
[[Ritus Latinus]] sive [[Ritus Romanus]]:
# [[Ecclesia Latina]]
[[Ritus Byzantinus]] sive Constantinopolitanus:
# [[Apostolica Administratio Albaniae Meridionalis]]
# [[Ecclesia Catholica Bulgariae]]
# [[Exarchatus Apostolicus Graeciae]]
# [[Ecclesia Italo-Albanica]]
# [[Dioecesis Crisiensis]]
# [[Exarchatus Apostolicus Macedoniae]]
# [[Ecclesia Graeco-Melchita Catholica]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Croatiae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Romaniae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Russiae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Ruthenica]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Slovaciae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Hungariae]]
[[Ritus Alexandrinus]]:
# [[Ecclesia Catholica Coptorum]]
# [[Ecclesia Catholica Aetiopica]]
[[Ritus Antiochenus]] sive Syro-Occidentalis:
# [[Ecclesia Antiochena Maronitarum]]
# [[Ecclesia Syro-Catholica]]
# [[Ecclesia Syro-Malankara Catholica]]
[[Ritus Armenus]]:
# [[Ecclesia Catholica Armena]]
[[Ritus Chaldaicus]] sive Syro-Orientalis:
# [[Ecclesia Chaldaeorum Catholica]]
# [[Ecclesia Syrorum Malabarensium]]
In [[Ecclesia Latina]] praevalet [[Ritus Romanus]], sunt autem etiam paucis locis alii ritus, e.g. [[Ritus Hispanicus]] sive Mozarabicus, [[Ritus Ambrosianus]] et alii sacrorum.
[[Ecclesia Graeco-Catholica Cazachiae]] et [[Ecclesia Graeco-Catholica Russiae Albae]] non sunt ecclesiae particolares, quod hierarchiam propriam non habent. Tamen proprias communitates ritus formant.
== Numerus Catholicorum ==
[[Fasciculus:Catholic population.svg|thumb|Distributio Catholicorum in orbe terrarum.]]
Anno [[2007|2017]] numerus Catholicorum fuit 1 285 000 000<ref>[http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2017/04/06/0222/00505.html Sala Stampa della Santa Sede]</ref>; creverat ab 437 000 000 anno [[1950]] et 654 000 000 anno [[1970]]. Die 31 Decembris [[2008]] numerus fuit 1 166 000 000, incrementum 11.54 centesimarum ab eadem die anni [[2000]], tantum paulo maior quam incrementum numeri hominum totius mundi (10.77%). Incrementum fuit 33.02 centesimae in [[Africa]], 1.17 in [[Europa]], 15.91 in [[Asia]], 11.39 in [[Oceania]], et 10.93 in [[America]]. Ergo hominum Africae 17.77 centesimae fuerunt Catholici, Americae 63.10, Asiae 3.05, Europae 39.97, Oceaniae 26.21, et omnium hominum mundi 17.40. Mundi Catholicorum pars in Africa viventium crevit a 12.44 centesimis anno 2000 ad 14.84 centesimas anno 2008, cum ii qui in Europa vixerunt a 26.81 centesimis ad 24.31 centesimas minuti sunt.
== De Fide ==
Fides Catholica non est tantum dogmatum, sed amplius revelatio personae: traditio [[Iesus Christus|Domini Iesu]]. [[Depositum fidei]], ergo, datur ecclesiae per revelationem publicam Dei, tam in vetere quam in novo testamento factam, sed praesertim in verbis et gestis Iesu. Per [[incarnatio]]nem, Christus se tradit ecclesiae, et ecclesiae stricte custodit hoc depositum, in expressione amoris conditoris. Ex hoc clare fides cernitur numquam exhaustive esse praesentanda, cum non sit tantum propositionum sed amplius personae Christi, mysterii sine fundo. Si non potest circumscribi, potest tamen definitive describi, et ideo propositiones declarari possunt, sive verae, sive falsae. In sua vita, ecclesia meditatur Christi vitam, quam contemplatur in [[Biblia|Scripturis Sacris]], et semper amplius eius traditionem intellegit, et clarius eam potest praesentare. Quia sacra revelatio non est sua, sed Dei, nec ecclesia, nec papa, nec individium vel congregatio quaelibet potest eam mutare, sed debet se conformare ad revelationem Dei.
Quid ergo dicere possumus de substantia fidei? Plurima, siquidem ecclesia iam 2000 annis eius doctrinam explicavit. Plurimas tamen doctrinas possumus dicere "de fide" esse, id est, definitive partes revelationis Iesu. Alias possumus dicere vel certe vel probabiliter ad depositum fidei pertinere. Et quia essentia fidei pertinet ad Deum, [[trinitas|trinum et unum]], dogmata fundamentalia de Deo inmediate sunt. Inter has, principalia in [[Symbolum|Credo]] [[Credo|Niceno-Constantinopolitano]] sunt proposita. Symbolus ille a [[Oecumenicum Concilium|oecumenicis conciliis]] annorum [[325]] et [[381]] concinnatus est. Plura alia [[Oecumenicum Concilium|concilia]] ecclesiae reflexerunt in elementa fidei, et declaraverunt varia ad salutem pertinentia. Multa etiam elementa fidei nunquam sunt solenniter a sacro magisteriode clarata, cum simpliciter semper, et ab omnibus sint credita, et opus non fuerit declaratione. Alia sunt declarata per [[papa|magisterium papale]], quod etiam definitive potest fidem exprimere.
== Ecclesiologia ==
[[Fasciculus:StPetersBasilicaEarlyMorning.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Basilica Sancti Petri]], mane [[Roma]]e.]]
Ecclesia Catholica se cum [[Ecclesiae Orthodoxae|Ecclesiis Orthodoxis]] sub fide catholica a [[Iesus|Iesu Christo]] fundatam et die [[Pentecoste|Pentecostis]] dono [[Spiritus Sanctus|Spiritus Sancti]] natam esse credit.
Tamquam [[ecclesiae Orthodoxae]], [[Communio Anglicana|Anglicanae]] et [[Ecclesia Vetus Catholica|Veteres Catholicae]] ei persuasum est munus [[Episcopus|episcopale]] per numquam intermissam "seriem impositionum manuum" (i.e. per [[Successio Apostolica|Successionem Apostolicam]]) ad [[Apostolus|apostolos]] religatum esse.
Ecclesia Catholica mysticum Christi corpus se esse credit<ref>Cf. [[Lumen Gentium]] [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Cap. 1/8]</ref>, visibili specie successori [[Petrus|sancti Petri]] subditum, qui [[papa]] vocatur; novissimus autem nunc est [[Franciscus (papa)|Franciscus]]. Cum eo autem [[collegium epicopale]] et, in quaqua [[dioecesis|dioecesi]], [[episcopus|episcopus loci]] Ecclesiam regunt.
Munus [[papa]]le cum ecclesiae natura coinunctum habetur<ref>Confer [[Pastor aeternus]]</ref>, quod secundum fidem Catholicam a [[Petrus|Petro]]<ref>Mt 16,18.</ref> ad omnes, qui ei ut episcopi Romani successerunt, transit.
Distinguendum est [[munus petrinum]] et [[primatus papae]]:
* [[Munus petrinum]] est donum peculiare (''charisma'') misericordiae gratiaeque, quod solus episcopus Romanus ut ''Vicarius Christi'' et ''successor principis Apostolorum'' recepit. Recte ''abbas universalis'' Christianorum dicitur (vide: [[Gregorius VII]], [[Dictatus Papae]]: ''Quod hoc unicum est nomen in mundo''. Et [[Ambrosius]] Mediolanenensis: ''Ubi Petrus, ibi Ecclesia, ibi Deus'').
* [[Primatus papae]] quasi partem politicam huius doctrinae expressit: [[Papa]]e suprema potestas et iurisdictionis et magisterii competit. [[Concilium Vaticanum Primum]] affirmat<ref>Pastor aeternus</ref>:
: ''Si quis itaque dixerit, Romanum Pontificem habere tantummodo officium inspectionis vel directionis, non autem plenam et supremam potestatem iurisdictionis in universam Ecclesiam, non solum in rebus, quae ad fidem et mores, sed etiam in iis, quae ad disciplinam et regimen Ecclesiae per totum orbem diffusae pertinent; aut eum habere tantum potiores partes, non vero totam plenitudinem huius supremae potestatis; aut hanc eius potestatem non esse ordinariam et immediatam sive in omnes ac singulas ecclesias, sive in omnes et singulos pastores et fideles; anathema sit''.
: De magisterio docet: ''Romanum Pontificem, cum ex Cathedra loquitur, id est, cum omnium Christianorum Pastoris et Doctoris munere fungens, pro suprema sua Apostolica auctoritate doctrinam de fide vel moribus ab universa Ecclesia tenendam definit, per assistentiam divinam, ipsi in beato Petro promissam, ea infallibilitate pollere, qua divinus Redemptor Ecclesiam suam in definienda doctrina de fide vel moribus instructam esse voluit; ideoque eiusmodi Romani Pontificis definitiones ex sese, non autem ex consensu Ecclesiae irreformabiles esse''.
Structura Ecclesiae Catholicae est [[Hierarchia|hierarchica]], i.e. ecclesia ministris ordinatis regitur.
Omnes christfideles ordinesque ecclesiae communiter populus Dei sunt. In hanc communitatiem per fidem in [[Christus|Christum]] et per [[Baptismus|baptismum]] intratur, quo secundum doctrinam Catholicam "sigillum spirituale indelebile"<ref>Catechismus Catholicae Ecclesiae [http://www.vatican.va/archive/catechism_lt/p2s2c1a1_lt.htm#ARTICULUS%201%C2%A0%20SACRAMENTUM%20BAPTISMI Cap. 1272-1274]</ref> ([[character indelebilis]]) imprimitur, quod Christianum ad Christum pertinere significat. Omnem Catholicum [[baptismus]] et [[confirmatio]] reddit capacem ad participationem actuosam in missione ecclesiae in mundo ([[Apostulatus laicorum]], cf. [[Concilium Vaticanum Secundum]]).
Est ecclesia unica, quam Christus fundavit, a quo variae communitates vel individuae discesserunt:
''Unica Christi ecclesia ... subsistit in Ecclesia catholica, a successore Petri et Episcopis in eius communione gubernata), licet extra eius compaginem elementa plura sanctificationis et veritatis inveniantur, quae ut dona Ecclesiae Christi propria, ad unitatem catholicam impellunt''.<ref>[[Lumen Gentium]]: [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Cap 1,12-13</ref>. Hac opinione sequitur alias ecclesias, licet habeant "elementa sanctificatonis et veritatis", non esse ecclesias stricte dictum et quamvis ignotas plenam unitatem cum Ecclesia Catholica contendere. Ideo dici potest omnes baptizatos Christianos uniri aliquomodo Catholicae Ecclesiae, etiam si distinctionem tenet inter eos qui se declarant Catholicos et plenam communionem habent cum ecclesia et papa, et eos qui hanc plenam communionem non servant, et auctoritatem universalem [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] non confitentur.
== Cultus ==
[[Fasciculus:Fractio-panis1.JPG|thumb|Fractio panis in sacramento [[Eucharistia]]e, quod pars [[Missa]]e est.<ref>[http://www.acbc.catholic.org.au/documents/200707031933.pdf General Instruction of the Roman Missal,] 321.</ref>]]
[[Fasciculus:OleaSancta.JPG|thumb|upright=0.8|Olea sancta.]]
Ecclesia Catholica cultum Deo reddit praesertim per [[liturgia|liturgiam sacramentalem]], ante omnia in sacrificio [[missa]]e, ubi oblatio quam fecit Christus super crucem denuo praesentatur. Omnes Catholici [[dies Domini|die Domenica]] et praecipuis diebus festivis se congregant ad Christum venerandum in sancta missa. Alia sacramenta gratiam Christi conferunt credentibus in singulis vitae momentis. Ecclesia etiam Deum laudat et colit in orationibus tam singulorum Christianorum quam ecclesiae congregatae. Apud publica ecclesiae officia [[liturgia horarum]] tenet locum praecipuum. Christiani etiam orant ad [[Sanctus|sanctos]], petentes eorum intercessionem coram Deo; tota tamen vita Christiani laudare debet Deum.
[[Sacramentum|Sacramenta]] sunt efficacia gratiae signa, a Christo instituta et ecclesiae concredita, per quae vita divina nobis praebetur. Ecclesia Catholica discrevit septem sacramenta:
# Initiationis Christianae Sacramenta
## Sacramentum [[Baptismus|Baptismi]]
## Sacramentum [[Confirmatio]]nis
## Sacramentum [[Eucharistia]]e
# Sacramenta Sanationis
## Sacramentum [[Confessio|Poenitentiae]]
## Sacramentum [[Unctio Infirmorum|Unctionis Infirmorum]]
# Sacramenta In Servitium Communionis
## Sacramentum [[Sacri Ordines|Ordinis]]
## Sacramentum [[Matrimonium (sacramentum)|Matrimonii]]
== Mores ==
Christianitas non dat tantum rationem credendi, sed etiam rationem vivendi. Christiani ergo quaerunt diligere "Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex omnibus viribus tuis et ex omni mente tua et proximum tuum sicut teipsum" (Luca 10:27). In hoc, quaerunt custodire decem praecepta [[decalogus|decalogi]] et mandata ecclesiae.
== Vita ==
[[Fasciculus:Saint peters basilica1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Camera Basilicae Sancti Petri.]]
Cotidie quasi mille milium Christifidelium Catholicorum quaerunt vivere vitam Christianam in ecclesia, et ecclesia in actionibus eorum vivit. Ordo autem hierarchicus hic est: [[papa]] vel pontifex maximus, successor beati [[Petrus|Petri]] [[apostolus|apostoli]] munere vicarii Christi fungens, caput gregis terreni Christicolarum est, cui subditur ordo [[episcopus|episcoporum]], qui una cum pontifice Romano ubique terrarum dispersi ecclesiam regunt atque gubernant. Quibus item subditi sacerdotes fidelibus sacramenta administrant fideique fundamenta tradunt. Inter laicos eminent viri feminaeque [[Religiosus|religiosi]] sive in monasteriis sive ''externi'' (id est saeculares), qui paupertatem, castitatem, oboedientiam vovent vitaeque secundum doctrinam evangelii incumbunt.
Christum vivendo quaerunt, voluntatem eius sequi conantur et nituntur, [[Dies Domini|diebus dominicis]] [[missa|sacra mysteria]] participant (quod et per hebdomadarum cursum facere possunt, cum cottidie sacrum mysterium celebretur). Reliqua sacramenta participant quoad necessitatem. Deo autem vivo et vero multimodis orationes offerunt preces fundentes ex imo corde. Laus autem Deo ipsi tribuitur et in horis diurnis, quae laus hodie in voluminibus [[liturgia horarum|liturgiae horarum]] continetur, quondam illo in libro qui [[breviarium]] dictum est.
== Loca sancta ==
Quaeque tabernacula in quacumque ecclesia, servantia Corpus Christi, sicut Sanctum Sanctorum in Templo [[Hierosolyma]]e sunt. Catholica ecclesia veneratur loca historiae salutis, id est memorialia Veteris et Novi Testamenti in Terra Sancta (specialiter in [[Hierosolyma]], [[Bethleem]], [[Nazareth]]). Veneratur etiam memorias sanctorum (praecipue reliquias).
Tres civitates praecipue cultae sunt, quo a saeculis [[peregrinatio|peregrini]] iter facere consueverunt:
* [[Hierosolyma]], in [[Terra Sancta]], ad orientem
* [[Roma]], caput mundi, limina apostolorum
* [[Compostella]], ad sanctum [[Iacobus Maior (apostolus)|Iacobum]], in fine terrae, ad occidentem
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Catechismus]]
* [[Cathedra Petri]]
* [[Codex Iuris Canonici]]
* [[Glossarium verborum Ecclesiae Catholicae]]
* [[Index monasteriorum]]
* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
* [[Ordo religiosus]]
* [[Sacramentalia]]
* [[Sacramentum]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Annuario Pontificio. Libreria Editrice Vaticana, Romae. ISBN 978-88-209-7908-9. (ed. quotannis)
* Aymans, Winfried. [[1996]]. "Kirche VI. Kirchenrechtlich" ''LThK'' 5, Coll. 1478–79; Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Barry, John F. [[2001]]. ''One Faith, One Lord: A Study of Basic Catholic Belief.'' Gerard F. Baumbach. ISBN 0-8215-2207-8.
* Bokenkotter, Thomas. [[2004]]. ''A Concise History of the Catholic Church.'' Doubleday. ISBN 0-385-50584-1.
* [http://www.vatican.va/latin/latin_catechism.html Catechismus Catholicae Ecclesiae], Libreria Editrice Vaticana, Romae (1994)
* "Constitutio Dogmatica de Ecclesia / Dogmatische Konstitution über die Kirche." (1966) [[1986]]. ([[Lumen Gentium]]) (Latine-Theodisce cum commentario Theodisco a Gérard Philips, Aloys Grillmeier, Karl Rahner, Herbert Vorgrimler, Ferdinand Klostermann, Friedrich Wulf, et Otto Semmelroth. ''LThK'' 12: 137–347; Friburgi, Basiliae, Vindobonae. ISBN 3-451-20756-7.
* ''Constitutio Dogmatica de Ecclesia'' (Lumen Gentium); in: Acta Apostolicae Sedis 57 (1965), S. 5–75; in interrete: [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Lumen Gentium]
* Drumm, Joachim, et Walter Kasper. [[1996]]. Kirche II: Theologie- und dogmengeschichtlich. ''LThK'' 5: coll. 1458–1466. Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Kasper, Walter. [[1996]]. Kirche III: Systematisch-theologisch. ''LThK'' 5: coll. 1466–1474. Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Kehl, Medard. [[2001]]. ''Die Kirche: Eine katholische Ekklesiologie.'' Herbipoli. ISBN 3-429-01454-9.
* Ratzinger, Joseph. [[2004]]. ''Salz der Erde: Christentum und katholische Kirche im neuen Jahrtausend: Ein Gespräch mit [[petrus Seewald|Peter Seewald]].'' Monaci. ISBN 3-453-87942-2.
* [[Concilium Vaticanum Primum]]: Constitutio Dogmatica [http://catho.org/9.php?d=byj Pastor aeternus] (Latine, in interrete)
* Schulz, Ehrenfried. [[2008]]. Missionarisch Kirche sein in der Welt von heute. In: ''Eine lebendige Pfarrgemeinde,'' ed. Ulrich Babinsky, 79-121. Monaci. ISBN 978-3-8316-0839-3.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Roman Catholic Church|Ecclesiam Catholicam Romanam}}
* [http://www.vatican.va/ Situs interretialis Vaticani] {{ling|Anglice|Arabice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lusitanice|Sinice|Theodisce}}
* [http://www.vatican.va/latin/latin_index.html Documenta Latina Vaticani]:
** Summi Pontifices, Biblia Sacra, Catechismus Catholicae Ecclesiae, Codex Iuris Canonici, Concilium Vaticanum II, Romana Curia
* [https://web.archive.org/web/20110628152433/http://www.news.va/ News.va]: Nuntii Vaticani {{ling|Anglice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lusitanice}}
* [https://www.youtube.com/vaticano Trames YouTube Vaticani] {{ling|Dacoromanice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lithuanice|Lusitanice|Polonice|Sinice|Slovene|Theodisce|Vietnamice}}
* [http://www.newadvent.org/cathen/ ''The Catholic Encyclopedia''] (1907–1922) {{ling|Anglice}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Cultura Occidentalis]]
[[Categoria:Divisiones Christianorum]]
[[Categoria:Ecclesia Catholica|!]]
[[Categoria:Ecclesiologia]]
[[Categoria:Paginae mensis]]
mxb0of7jgam1h4fczesa99dgun8cldi
3991732
3991723
2026-09-28T09:30:20Z
Grufo
64423
Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-52174-61|~2026-52174-61]] ([[User talk:~2026-52174-61|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Pippobuono|Pippobuono]] factam restitui
3942071
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{FA stella}}
{{disambig2|Ecclesia Catholica Romana|aliam ecclesiam, quae se catholicam nominat,|Ecclesia Catholica (discretiva)}}
{{videhom|Ecclesia Latina}}
{| width="20%" border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin-left:1em; background:#FFDEAD;"
! colspan="2" | Vexillum ecclesiae
|- bgcolor="#ffffff"
| colspan="2" align="center" | [[Fasciculus:Flag of Vatican City (2023–present).svg|border|150px|[[Vexillum]] Vaticanae]]
|-
! colspan="2" | Indicia fundamentalia
|- bgcolor="#ffffff"
| Caput: || [[Leo XIV]]
|- bgcolor="#ffffff"
| Membra: ||1.285.000.000 (AP 2017)
|- bgcolor="#ffffff"
| Presbyteri: || 408.000 (AP 2009)
|- bgcolor="#ffffff"
| Religiosi: || 815.237 (AP 2008)
|- bgcolor="#ffffff"
| Inscriptio cursualis: || Via della Conciliazione 54<br />SCV-00120 Città del Vaticano
|- bgcolor="#ffffff"
| Pagina interretialis: || [http://www.vatican.va/ www.vatican.va]
|}
'''Ecclesia Catholica''', saepe '''Ecclesia Catholica Romana''' appellata ut a congregationibus distinguatur quae quamvis [[Primatus papae|primatum papae]] reicientes se catholicas nominent, est maxima [[Religio Christiana|Christianorum]] [[ecclesia]], ad numerum fidelium quod spectat, in qua congregantur 1 285 000 000<ref>Stampa Della Santa Sede, numeri secundum AP 2017.</ref> Christicolarum, qui toto [[orbis terrarum|orbe terrarum]] degunt; maior autem pars in [[Europa]] et [[America Australis|America Australi]] inveniuntur.
Ecclesia Catholica viginti tris ecclesias particulares{{dubsig}} ([[sui iuris]]) cum ritu proprio complectitur, inter eas [[Ecclesia Latina|Ecclesiam Latinam]] sive occidentalem numero maximam et [[Ecclesiae Catholicae Orientales|Ecclesias Catholicas Orientales]]. Ecclesiae Catholicae cum [[ecclesia|ecclesiis]] [[Communio Anglicana|Anglicanis]], [[Ecclesiae orthodoxae orientales|Orthodoxis Orientalibus]], et [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxis]] omnia septem [[sacramentum|sacramenta]] communia sunt [[sacramentum|sacramento]] [[sacri Ordines|ordinis]] in gradus episcopi, sacerdotis, et diaconi redacti incluso (ordinem autem, et eius dependes sacramenta, pro Anglicanis invalida est).<ref>''Apostolicae Curae, Leo P.P. XIII, 13 Septembris A.D. 1896''
<nowiki>''Itaque omnibus Pontificum Decessorum in hac ipsa causa decretis usquequaque assentientes, eaque plenissime confirmantes ac veluti renovantes auctoritate Nostra, motu proprio certa scientia, pronunciamus et declaramus, ordinationes ritu anglicano actas, irritas prorsus fuisse et esse, omninoque nullas.''</nowiki></ref> Nota discernens est approbatio [[primatus papae]] super universam ecclesiam.
== De nomine ==
Nomen ''Ecclesia Catholica'' post [[Reformatio]]nem ad divisas confessiones facilius discernendas creatum est. Quod [[ecclesiologia]] Catholica (vide infra) unicam ecclesiam confitens ecclesiam confessionaliter structuratam reicit, etiam hoc nomen reicit. Tamen in documentis [[oecumenismus|oecumenicis]] interdum ''Romano-Catholica'' invenitur. Ecclesia se ipsam tantum Catholicam appellare solet, iterdum accuratius Unam Sanctam Catholicam et Apostolicam Ecclesiam. [[Ecclesia Latina]] tantum ecclesiam occidentis signficat, Ecclesia Romana interdum [[Ritus Latinus]] valet, sed etiam [[Dioecesis Urbis seu Romana]] Sancta Romana Ecclesia appellatur, praecipue quotiens haec ecclesia localis ut caput ecclesiae mundi agit, velut in titulo [[Cardinalis|Cardinalium]].
Extra instrumenta ecclesiae ''Ecclesia Catholica'' et ''Ecclesia Catholica'' (inprimis in regionibus Catholicis) synonyma esse solent. Fides Ecclesiae Catholicae Romanae se unicam ecclesiam esse ab aliis ecclesiis abnuitur.
''Vide etiam:'' [[Catholicus (notio)]]
== Historia ==
''Vide etiam:'' [[Religio Christiana]]
=== De ecclesia condenda ===
[[Fasciculus:Pope-peter pprubens.jpg|thumb|[[Petrus|Sanctus Petrus]], pictus a [[Petrus Paulus Rubens|Petro Paulo Rubens]].]]
Ecclesia Catholica se a [[Iesus|Iesu]] [[Christus|Christo]] ipso conditam esse credit imprimis illud "verbum Petrinum"<ref>"Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam" (Matt. 16:18).</ref> ea [[sententia]] interpretans. Num verus actus ecclesiae condendae ponendus sit, etiam inter [[theologus|theologos]] Catholicos disputatur. Hodie origo ecclesiae plerumque a tribus momentis inter se coniunctis deducitur, quorum primum est quod [[Iesus]] Dei populum dispersum collegit, alterum quod fide paschali communitas apostolorum redintegrata est, tertium quod [[Pentecostes|Pentecoste]] Spiritu Sancto ecclesia missionaria nata est.
=== Ecclesia usque ad Constantinum ===
Vetustissimae ecclesiae notae sunt [[prima communitas Hierosolymitana]], communitas [[Antiochia|Antiochena]] et illae, ad quas epistulae [[Paulus|Pauli]] apostoli directae sunt (e.g. [[Roma]], [[Corinthus]], [[Thessalonica]]).
Controversiae in communitatibus (prima epistula Sancti Pauli ad Corinthios de quattuor factionibus in communitate [[Corinthus|Corinthia]] scit) efficiunt, ut auctoritates quaerantur:
[[Saeculum 1|Saeculo primo]] exeunte et [[saeculum 2|saeculo secundo]] ineunte munus tripartitum ([[episcopus]], [[presbyter]], [[diaconus]]) ortum est; successione continua ab apostolis coepta (cf. [[Successio Apostolica]]) "Apostolicitas" ecclesiae praestabatur; "canon" librorum, qui doctrinam Christianam certam tradant, creatus est; imprimis controversiis cum [[Gnosis|Gnosi]], quae dicitur, fundamenta [[Symbolum|symboli]] posita sunt.
Cum primi Christiani [[Iudaei]] essent, missione Sancti [[Paulus|Pauli]] atque expugnatione templi Hierosolymitani (anno [[70]]) mox numerus Christianorum ex aliis gentibus ("ecclesia ex gentibus") praevalebat. Post seditionem [[Barchochebas]] ([[132]]/[[133]]) "ecclesia e circumcisione" paulatim evanuit.
Imperium Romanum variarum religionum patiens erat. Necessitas autem imperatorem deum colendi Christianis intolerabilis erat, quo saepe persecutiones oriebantur, prima imperatore [[Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus|Nerone]], ultima [[Diocletianus|Diocletiano]] regnante, vexationibus temporibus quietis alternantibus.
{{Vide-etiam|Persecutiones Christianorum Romanae}}
[[Martyr]]es inter sanctos numerabantur, alii autem necessitati publicae se subicientes imperatori sacrificaverunt et se Christianos esse negaverunt. Hi "lapsi" tandem paenitentia praecedente rursus in ecclesiam recepti sunt, tamen non sine gravibus controversiis.
{{Vide-etiam|Martyr}}
Quietis inter persecutiones temporibus [[saeculum 3|saeculi tertii]] structurae natae sunt, quae pro ecclesia futura fundamentales fiebant:
* Scimus de conciliis, quibus in Africa plus quam 70 episcopi intererant.
* Liturgia et baptismi ritus paulatim ubique uno modo celebrabatur.
* Etiam primae controversiae de primatu Romani episcopi ortae sunt:
::Controversia de [[Computus paschalis|computu paschali]] tempore [[Victor I|Victoris I]] ([[189]]–[[199]]);
::Concertatio inter [[Callistus I|Callistum I]] ([[217]]–[[222]]) sive [[Stephanus I|Stephanum I]] ([[254]]–[[257]]), episcopos Romanos, atque episcopos Africanos, imprimis [[Sanctus Cyprianus|Cyprianum Carthaginiensem]], de baptismo haereticorum.
* A [[Saeculum 2|secundo saeculo]] exeunte fides Christiana magis magisque ordines nobiles invadebat: Consules et magistratus imperiales noti sunt, qui ecclesiae adhaerebant.
David Sloan Wilson suspicatur<ref>David Sloan Wilson: Darwin's Cathedral: Evolution, Religion, and the Nature of Society; ISBN 0-226-90135-1</ref> continuum incrementum ecclesiae deberi etiam
* meliori statui feminarum in communitate Christiana (in comparatione societatis Romanae)
* caritati actuosae in communitate (e.g. cura infirmorum)
* interdicto abortionem efficiendi
* faciliori aditui ad baptismum
=== Ecclesia Antiquitate posteriori ===
Post dies apostolicos, ecclesia est radicata in plurimis orbis partibus, et etiam nationes ad fidem se convertebant. Prius [[Armenia|nationem Armeniorum]] sibi adsumpsit Ecclesia Romana, sed maioris momenti est conversio [[Imperium Romanum|Imperii Romani]] [[Constantinus|Constantino]] imperatore facta. Imperator, se a Deo inspiratus credens, Christo consecravit hostes suos et, proelio [[Pons Milvius|pontis Milvii]] victor evadens, liberavit Christianos, qui erant antea valde pressi ab imperio Romano pagano. (Plures autem docti hodierni asserunt fidem Constantinii dubiam et egentem indiciorum esse.)
[[Saeculum 4|Saeculo quarto]] ad finem vergente, ecclesiae amplecta est locum religionis imperii, et per plures partes [[Europa]]e, Christianismus fuit religio tam principum quam populorum. Ecclesia in eo tempore intrinsecus luctante, utrum fidem Arii aut trinitatis vicerit, imperator Theodosius primus (seu magnus) [[Concilium Constantinopolitanum Primum]] convocavit et demum rem sedavit.
=== Ecclesia Catholica Medio Aevo ===
[[Fasciculus:20050921CathChartresB.jpg|thumb|Ecclesia [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] [[Carnotes|Carnotena urbe]], [[Francia]], [[saeculum 12|saeculo XII]] aedificata.]]
Romano Imperio delapso, ab integro novus nascebatur ordo. Qui imperium illud everterant, [[barbari]] effusi sunt per totum occidentem, respublicas novas constituentes. Ecclesia, quae iam antea ad barbaros convertendos laboraverat, tum maxime ad eorum conversionem opus dedit, in quo quidem incepto maximum mirumque carpsit fructum.
Nam [[Germani|Germanorum]] aliorumque populorum conversione peracta, [[Christianitas|Civitas Christiana]] denuo augescere potuit. Talia fuerunt initia aureorum ecclesiae dierum. Civitas enim illa plane catholica religione imbuta erat. Ecclesia, sic a nonnullis occidentalis mundi mater habita, omnium animos viresque ad caelum levabat. Ardenti fide flagrantes, homines Deo vivere volebant. Inde maximae illae et splendiae [[Cathedralis|cathedrales]], [[Gothi]]cae appellatae. Inde ingens illa doctorum theologorumque opera, ut [[scholastica]] cognita. Inde tot tantorumque sanctorum sanctitatis testimonium. Vita publica rursus augebatur, maxime opera [[monasterium|monachorum]], qui culturam custodiebant et nutriebant. Dies autem illi non sine perturbationibus fuerunt, quando reges, potestatem desiderantes, ecclesiam persecuti sunt, sicut [[Henricus]] Rex [[Thomas a Becket|Thomam a Becket]], cumque [[schisma]] [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiarum orientalium]] anno [[1054]] et antea evenisset; sed maxima opera [[theologia]]e, tamquam opera [[Thomas Aquinas|Sancti Thomae Aquinatis]], artis, sicut imagines [[Beatus Angelicus|Beati Fratris Angelici]], et sanctitatis, ut vita [[Sanctus Franciscus Assisiensis|Sancti Francisci Assisiensis]], sunt facta.
=== Ecclesia Catholica tempore Renascentiae atque Novo Aevo ===
[[Fasciculus:Saint Henry's Cathedral Helsinki 2.jpg|thumb|Neogothicismo ecclesia [[Ecclesia Cathedralis Sancti Henrici|Cathedralis Sancti Henrici]] [[Helsingia|Helsingiae urbe]], [[Finnia]]e.]]
Expansio tamen [[saecularismus|saecularismi]] in civitate occidentali, in diebus modernis ecclesiam novis adfecit difficultatibus, prius cum divisione [[Protestantes|Protestantium]], qui aestimebant mentem humanam aptam ad leges divinas cognoscendas sine auxilio ecclesiae, et eodem tempore, arbitrabantur homines non pares esse ad bonum faciendum, ne Deo quidem auxiliante. Nativitas [[Aevum Illuminationis|Aevi Illuminationis]], ut dicitur, novam persecutionem contra ecclesiam stabilivit, quae primum in [[Gallia]], postea in [[Germania]] et [[Russia]], multos sanctos martyres ecclesiae dedit.
Nunc Ecclesia Catholica vocem proclamat nostrae aetati, semper fidelis ad fundatoris doctrinam, sed semper nova, aeternales veritates et aeternam salutem omnibus ostendens.
== Origo munerum structuraeque ecclesiae ==
[[Episcopus]] ([[Graece]] ἐπίσκοπος 'custos, curator') circiter ab anno [[100]] nomen est praefecti Christianae communitatis in urbibus cum vicis vicinis. Territorium episcopi [[dioecesis]] ([[Graece]]: διοίκησις "administratio") dicitur, urbs est sedes episcopalis. Ubi [[Germani]] sunt christianizati, in regionibus eorum non erant urbes, quare dioeces magni circuli rustici factae sunt. Etiam his diebus in terris ab [[Alpes|Alpibus]] in septentriones versus dioeceses multo maiores sunt quam e.g. dioeceses in [[Italia]] sitae, ubi iam [[Antiquitas|Antiquitate]] urbes maiores erant.
Antiquitate posteriore [[Provincia ecclesiastica|provinciae ecclesiasticae]] profectae sunt. Provincia ecclesiastica plures dioeces continet, quarum caput est [[metropolita]] sive [[archiepiscopus]]. Sedes metropolitae (sive archiepiscopi) est metropolis (Graece: Μητρόπολις "urbs materna"). In Ecclesia Catholica metropolitae gravitate paulatim deminuti sunt, ut hodie tantum habeant principatum honorificum.
Usque ad annum [[451]] quinque graves metropolitae [[Roma]]e, [[Constantinopolis]], [[Alexandria]]e, [[Antiochia]]e et [[Hierosolyma|Hierosolymorum]] [[patriarcha]]e factae sunt. Controversia inter Romam et Constantinopolim effecit, ut ecclesia orientalis se denique ab orientali (Orthodoxa) separavit.
Hodie sunt plus quam 10 patriarchatus, patriarchatus maximi momenti est [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Constantinopolis]]. In oriente solus patriarcha Romanus erat, qui plurima iura in se traxit, cum patriarchatus orientales plus autonomiae conservarent. Quaedam dioeces orientales per annos se Ecclesiae Romanae conciliaverunt (vel "unitae" sunt), plerumque principibus auctoribus ut puta in [[Transsilvania]] vel in [[Ucraina]]. Ecclesiis [[Ecclesia Antiochena Maronitarum|Maronitarum]] et [[Ecclesia Italo-Albanica|Italo-Albanica]] exceptis omnes [[Ecclesiae Catholicae Orientales|ecclesiae unitae]] ex [[Ecclesiae Orthodoxae|ecclesiis orthodoxis]] vel [[Ecclesiae Orientales|orientalibus]] ortae sunt, a quibus se subordinatione [[papa]]li segregaverunt. Itaque hodie variis locis plures episcopi sunt, ut puta episcopus orthodoxus, episcopus ecclesiae cum Roma unitae et episcopus Latinus. Ecclesiae unitae ritum ecclesiae originalis conservabant et inde nomina deducunt (e.g. Graeco-Catholicae).
== Structura hodierna ecclesiae ==
{{Ecclesia Catholica}}
Ecclesia Catholica e 23 ecclesiis particularibus [[sui iuris]] (cum ritu proprio) constat, quarum longe maxima est [[Ecclesia Latina|Latina]]. Aliae 22 ecclesiae particulares ceteris ritibus utuntur; sunt ecclesiae aliae vel partes ecclesiarum, quae se Ecclesiae Romanae adiunxerunt, ritus suos autem retinebant. [[Ecclesia Antiochena Maronitarum|Maronitis]], qui omnes Romae uniti sunt, ritus proprius est.
Insigne extrinsecum fides communis et approbatio [[primatus papae]] est. Papa quidem tantum [[patriarcha]] [[Ecclesia Latina|ecclesiae Latinae]] est; aliis ecclesiis particularibus plerumque patriarchae proprii vel magni archiepiscopi sunt.
Secundum ''Annuario Pontificio'' 2008 sunt sequentes ecclesiae particulares:
[[Ritus Latinus]] sive [[Ritus Romanus]]:
# [[Ecclesia Latina]]
[[Ritus Byzantinus]] sive Constantinopolitanus:
# [[Apostolica Administratio Albaniae Meridionalis]]
# [[Ecclesia Catholica Bulgariae]]
# [[Exarchatus Apostolicus Graeciae]]
# [[Ecclesia Italo-Albanica]]
# [[Dioecesis Crisiensis]]
# [[Exarchatus Apostolicus Macedoniae]]
# [[Ecclesia Graeco-Melchita Catholica]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Croatiae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Romaniae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Russiae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Ruthenica]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Slovaciae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Ucrainae]]
# [[Ecclesia Graeco-Catholica Hungariae]]
[[Ritus Alexandrinus]]:
# [[Ecclesia Catholica Coptorum]]
# [[Ecclesia Catholica Aetiopica]]
[[Ritus Antiochenus]] sive Syro-Occidentalis:
# [[Ecclesia Antiochena Maronitarum]]
# [[Ecclesia Syro-Catholica]]
# [[Ecclesia Syro-Malankara Catholica]]
[[Ritus Armenus]]:
# [[Ecclesia Catholica Armena]]
[[Ritus Chaldaicus]] sive Syro-Orientalis:
# [[Ecclesia Chaldaeorum Catholica]]
# [[Ecclesia Syrorum Malabarensium]]
In [[Ecclesia Latina]] praevalet [[Ritus Romanus]], sunt autem etiam paucis locis alii ritus, e.g. [[Ritus Hispanicus]] sive Mozarabicus, [[Ritus Ambrosianus]] et alii sacrorum.
[[Ecclesia Graeco-Catholica Cazachiae]] et [[Ecclesia Graeco-Catholica Russiae Albae]] non sunt ecclesiae particolares, quod hierarchiam propriam non habent. Tamen proprias communitates ritus formant.
== Numerus Catholicorum ==
[[Fasciculus:Catholic population.svg|thumb|Distributio Catholicorum in orbe terrarum.]]
Anno [[2007|2017]] numerus Catholicorum fuit 1 285 000 000<ref>[http://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2017/04/06/0222/00505.html Sala Stampa della Santa Sede]</ref>; creverat ab 437 000 000 anno [[1950]] et 654 000 000 anno [[1970]]. Die 31 Decembris [[2008]] numerus fuit 1 166 000 000, incrementum 11.54 centesimarum ab eadem die anni [[2000]], tantum paulo maior quam incrementum numeri hominum totius mundi (10.77%). Incrementum fuit 33.02 centesimae in [[Africa]], 1.17 in [[Europa]], 15.91 in [[Asia]], 11.39 in [[Oceania]], et 10.93 in [[America]]. Ergo hominum Africae 17.77 centesimae fuerunt Catholici, Americae 63.10, Asiae 3.05, Europae 39.97, Oceaniae 26.21, et omnium hominum mundi 17.40. Mundi Catholicorum pars in Africa viventium crevit a 12.44 centesimis anno 2000 ad 14.84 centesimas anno 2008, cum ii qui in Europa vixerunt a 26.81 centesimis ad 24.31 centesimas minuti sunt.
== De Fide ==
Fides Catholica non est tantum dogmatum, sed amplius revelatio personae: traditio [[Iesus Christus|Domini Iesu]]. [[Depositum fidei]], ergo, datur ecclesiae per revelationem publicam Dei, tam in vetere quam in novo testamento factam, sed praesertim in verbis et gestis Iesu. Per [[incarnatio]]nem, Christus se tradit ecclesiae, et ecclesiae stricte custodit hoc depositum, in expressione amoris conditoris. Ex hoc clare fides cernitur numquam exhaustive esse praesentanda, cum non sit tantum propositionum sed amplius personae Christi, mysterii sine fundo. Si non potest circumscribi, potest tamen definitive describi, et ideo propositiones declarari possunt, sive verae, sive falsae. In sua vita, ecclesia meditatur Christi vitam, quam contemplatur in [[Biblia|Scripturis Sacris]], et semper amplius eius traditionem intellegit, et clarius eam potest praesentare. Quia sacra revelatio non est sua, sed Dei, nec ecclesia, nec papa, nec individium vel congregatio quaelibet potest eam mutare, sed debet se conformare ad revelationem Dei.
Quid ergo dicere possumus de substantia fidei? Plurima, siquidem ecclesia iam 2000 annis eius doctrinam explicavit. Plurimas tamen doctrinas possumus dicere "de fide" esse, id est, definitive partes revelationis Iesu. Alias possumus dicere vel certe vel probabiliter ad depositum fidei pertinere. Et quia essentia fidei pertinet ad Deum, [[trinitas|trinum et unum]], dogmata fundamentalia de Deo inmediate sunt. Inter has, principalia in [[Symbolum|Credo]] [[Credo|Niceno-Constantinopolitano]] sunt proposita. Symbolus ille a [[Oecumenicum Concilium|oecumenicis conciliis]] annorum [[325]] et [[381]] concinnatus est. Plura alia [[Oecumenicum Concilium|concilia]] ecclesiae reflexerunt in elementa fidei, et declaraverunt varia ad salutem pertinentia. Multa etiam elementa fidei nunquam sunt solenniter a sacro magisteriode clarata, cum simpliciter semper, et ab omnibus sint credita, et opus non fuerit declaratione. Alia sunt declarata per [[papa|magisterium papale]], quod etiam definitive potest fidem exprimere.
== Ecclesiologia ==
[[Fasciculus:StPetersBasilicaEarlyMorning.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Basilica Sancti Petri]], mane [[Roma]]e.]]
Ecclesia Catholica se cum [[Ecclesiae Orthodoxae|Ecclesiis Orthodoxis]] sub fide catholica a [[Iesus|Iesu Christo]] fundatam et die [[Pentecoste|Pentecostis]] dono [[Spiritus Sanctus|Spiritus Sancti]] natam esse credit.
Tamquam [[ecclesiae Orthodoxae]], [[Communio Anglicana|Anglicanae]] et [[Ecclesia Vetus Catholica|Veteres Catholicae]] ei persuasum est munus [[Episcopus|episcopale]] per numquam intermissam "seriem impositionum manuum" (i.e. per [[Successio Apostolica|Successionem Apostolicam]]) ad [[Apostolus|apostolos]] religatum esse.
Ecclesia Catholica mysticum Christi corpus se esse credit<ref>Cf. [[Lumen Gentium]] [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Cap. 1/8]</ref>, visibili specie successori [[Petrus|sancti Petri]] subditum, qui [[papa]] vocatur; novissimus autem nunc est [[Franciscus (papa)|Franciscus]]. Cum eo autem [[collegium epicopale]] et, in quaqua [[dioecesis|dioecesi]], [[episcopus|episcopus loci]] Ecclesiam regunt.
Munus [[papa]]le cum ecclesiae natura coinunctum habetur<ref>Confer [[Pastor aeternus]]</ref>, quod secundum fidem Catholicam a [[Petrus|Petro]]<ref>Mt 16,18.</ref> ad omnes, qui ei ut episcopi Romani successerunt, transit.
Distinguendum est [[munus petrinum]] et [[primatus papae]]:
* [[Munus petrinum]] est donum peculiare (''charisma'') misericordiae gratiaeque, quod solus episcopus Romanus ut ''Vicarius Christi'' et ''successor principis Apostolorum'' recepit. Recte ''abbas universalis'' Christianorum dicitur (vide: [[Gregorius VII]], [[Dictatus Papae]]: ''Quod hoc unicum est nomen in mundo''. Et [[Ambrosius]] Mediolanenensis: ''Ubi Petrus, ibi Ecclesia, ibi Deus'').
* [[Primatus papae]] quasi partem politicam huius doctrinae expressit: [[Papa]]e suprema potestas et iurisdictionis et magisterii competit. [[Concilium Vaticanum Primum]] affirmat<ref>Pastor aeternus</ref>:
: ''Si quis itaque dixerit, Romanum Pontificem habere tantummodo officium inspectionis vel directionis, non autem plenam et supremam potestatem iurisdictionis in universam Ecclesiam, non solum in rebus, quae ad fidem et mores, sed etiam in iis, quae ad disciplinam et regimen Ecclesiae per totum orbem diffusae pertinent; aut eum habere tantum potiores partes, non vero totam plenitudinem huius supremae potestatis; aut hanc eius potestatem non esse ordinariam et immediatam sive in omnes ac singulas ecclesias, sive in omnes et singulos pastores et fideles; anathema sit''.
: De magisterio docet: ''Romanum Pontificem, cum ex Cathedra loquitur, id est, cum omnium Christianorum Pastoris et Doctoris munere fungens, pro suprema sua Apostolica auctoritate doctrinam de fide vel moribus ab universa Ecclesia tenendam definit, per assistentiam divinam, ipsi in beato Petro promissam, ea infallibilitate pollere, qua divinus Redemptor Ecclesiam suam in definienda doctrina de fide vel moribus instructam esse voluit; ideoque eiusmodi Romani Pontificis definitiones ex sese, non autem ex consensu Ecclesiae irreformabiles esse''.
Structura Ecclesiae Catholicae est [[Hierarchia|hierarchica]], i.e. ecclesia ministris ordinatis regitur.
Omnes christfideles ordinesque ecclesiae communiter populus Dei sunt. In hanc communitatiem per fidem in [[Christus|Christum]] et per [[Baptismus|baptismum]] intratur, quo secundum doctrinam Catholicam "sigillum spirituale indelebile"<ref>Catechismus Catholicae Ecclesiae [http://www.vatican.va/archive/catechism_lt/p2s2c1a1_lt.htm#ARTICULUS%201%C2%A0%20SACRAMENTUM%20BAPTISMI Cap. 1272-1274]</ref> ([[character indelebilis]]) imprimitur, quod Christianum ad Christum pertinere significat. Omnem Catholicum [[baptismus]] et [[confirmatio]] reddit capacem ad participationem actuosam in missione ecclesiae in mundo ([[Apostulatus laicorum]], cf. [[Concilium Vaticanum Secundum]]).
Est ecclesia unica, quam Christus fundavit, a quo variae communitates vel individuae discesserunt:
''Unica Christi ecclesia ... subsistit in Ecclesia catholica, a successore Petri et Episcopis in eius communione gubernata), licet extra eius compaginem elementa plura sanctificationis et veritatis inveniantur, quae ut dona Ecclesiae Christi propria, ad unitatem catholicam impellunt''.<ref>[[Lumen Gentium]]: [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Cap 1,12-13</ref>. Hac opinione sequitur alias ecclesias, licet habeant "elementa sanctificatonis et veritatis", non esse ecclesias stricte dictum et quamvis ignotas plenam unitatem cum Ecclesia Catholica contendere. Ideo dici potest omnes baptizatos Christianos uniri aliquomodo Catholicae Ecclesiae, etiam si distinctionem tenet inter eos qui se declarant Catholicos et plenam communionem habent cum ecclesia et papa, et eos qui hanc plenam communionem non servant, et auctoritatem universalem [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] non confitentur.
== Cultus ==
[[Fasciculus:Fractio-panis1.JPG|thumb|Fractio panis in sacramento [[Eucharistia]]e, quod pars [[Missa]]e est.<ref>[http://www.acbc.catholic.org.au/documents/200707031933.pdf General Instruction of the Roman Missal,] 321.</ref>]]
[[Fasciculus:OleaSancta.JPG|thumb|upright=0.8|Olea sancta.]]
Ecclesia Catholica cultum Deo reddit praesertim per [[liturgia|liturgiam sacramentalem]], ante omnia in sacrificio [[missa]]e, ubi oblatio quam fecit Christus super crucem denuo praesentatur. Omnes Catholici [[dies Domini|die Domenica]] et praecipuis diebus festivis se congregant ad Christum venerandum in sancta missa. Alia sacramenta gratiam Christi conferunt credentibus in singulis vitae momentis. Ecclesia etiam Deum laudat et colit in orationibus tam singulorum Christianorum quam ecclesiae congregatae. Apud publica ecclesiae officia [[liturgia horarum]] tenet locum praecipuum. Christiani etiam orant ad [[Sanctus|sanctos]], petentes eorum intercessionem coram Deo; tota tamen vita Christiani laudare debet Deum.
[[Sacramentum|Sacramenta]] sunt efficacia gratiae signa, a Christo instituta et ecclesiae concredita, per quae vita divina nobis praebetur. Ecclesia Catholica discrevit septem sacramenta:
# Initiationis Christianae Sacramenta
## Sacramentum [[Baptismus|Baptismi]]
## Sacramentum [[Confirmatio]]nis
## Sacramentum [[Eucharistia]]e
# Sacramenta Sanationis
## Sacramentum [[Confessio|Poenitentiae]]
## Sacramentum [[Unctio Infirmorum|Unctionis Infirmorum]]
# Sacramenta In Servitium Communionis
## Sacramentum [[Sacri Ordines|Ordinis]]
## Sacramentum [[Matrimonium (sacramentum)|Matrimonii]]
== Mores ==
Christianitas non dat tantum rationem credendi, sed etiam rationem vivendi. Christiani ergo quaerunt diligere "Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex omnibus viribus tuis et ex omni mente tua et proximum tuum sicut teipsum" (Luca 10:27). In hoc, quaerunt custodire decem praecepta [[decalogus|decalogi]] et mandata ecclesiae.
== Vita ==
[[Fasciculus:Saint peters basilica1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Camera Basilicae Sancti Petri.]]
Cotidie quasi mille milium Christifidelium Catholicorum quaerunt vivere vitam Christianam in ecclesia, et ecclesia in actionibus eorum vivit. Ordo autem hierarchicus hic est: [[papa]] vel pontifex maximus, successor beati [[Petrus|Petri]] [[apostolus|apostoli]] munere vicarii Christi fungens, caput gregis terreni Christicolarum est, cui subditur ordo [[episcopus|episcoporum]], qui una cum pontifice Romano ubique terrarum dispersi ecclesiam regunt atque gubernant. Quibus item subditi sacerdotes fidelibus sacramenta administrant fideique fundamenta tradunt. Inter laicos eminent viri feminaeque [[Religiosus|religiosi]] sive in monasteriis sive ''externi'' (id est saeculares), qui paupertatem, castitatem, oboedientiam vovent vitaeque secundum doctrinam evangelii incumbunt.
Christum vivendo quaerunt, voluntatem eius sequi conantur et nituntur, [[Dies Domini|diebus dominicis]] [[missa|sacra mysteria]] participant (quod et per hebdomadarum cursum facere possunt, cum cottidie sacrum mysterium celebretur). Reliqua sacramenta participant quoad necessitatem. Deo autem vivo et vero multimodis orationes offerunt preces fundentes ex imo corde. Laus autem Deo ipsi tribuitur et in horis diurnis, quae laus hodie in voluminibus [[liturgia horarum|liturgiae horarum]] continetur, quondam illo in libro qui [[breviarium]] dictum est.
== Loca sancta ==
Quaeque tabernacula in quacumque ecclesia, servantia Corpus Christi, sicut Sanctum Sanctorum in Templo [[Hierosolyma]]e sunt. Catholica ecclesia veneratur loca historiae salutis, id est memorialia Veteris et Novi Testamenti in Terra Sancta (specialiter in [[Hierosolyma]], [[Bethleem]], [[Nazareth]]). Veneratur etiam memorias sanctorum (praecipue reliquias).
Tres civitates praecipue cultae sunt, quo a saeculis [[peregrinatio|peregrini]] iter facere consueverunt:
* [[Hierosolyma]], in [[Terra Sancta]], ad orientem
* [[Roma]], caput mundi, limina apostolorum
* [[Compostella]], ad sanctum [[Iacobus Maior (apostolus)|Iacobum]], in fine terrae, ad occidentem
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Catechismus]]
* [[Cathedra Petri]]
* [[Codex Iuris Canonici]]
* [[Glossarium verborum Ecclesiae Catholicae]]
* [[Index monasteriorum]]
* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
* [[Ordo religiosus]]
* [[Sacramentalia]]
* [[Sacramentum]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Annuario Pontificio. Libreria Editrice Vaticana, Romae. ISBN 978-88-209-7908-9. (ed. quotannis)
* Aymans, Winfried. [[1996]]. "Kirche VI. Kirchenrechtlich" ''LThK'' 5, Coll. 1478–79; Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Barry, John F. [[2001]]. ''One Faith, One Lord: A Study of Basic Catholic Belief.'' Gerard F. Baumbach. ISBN 0-8215-2207-8.
* Bokenkotter, Thomas. [[2004]]. ''A Concise History of the Catholic Church.'' Doubleday. ISBN 0-385-50584-1.
* [http://www.vatican.va/latin/latin_catechism.html Catechismus Catholicae Ecclesiae], Libreria Editrice Vaticana, Romae (1994)
* "Constitutio Dogmatica de Ecclesia / Dogmatische Konstitution über die Kirche." (1966) [[1986]]. ([[Lumen Gentium]]) (Latine-Theodisce cum commentario Theodisco a Gérard Philips, Aloys Grillmeier, Karl Rahner, Herbert Vorgrimler, Ferdinand Klostermann, Friedrich Wulf, et Otto Semmelroth. ''LThK'' 12: 137–347; Friburgi, Basiliae, Vindobonae. ISBN 3-451-20756-7.
* ''Constitutio Dogmatica de Ecclesia'' (Lumen Gentium); in: Acta Apostolicae Sedis 57 (1965), S. 5–75; in interrete: [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_lt.html Lumen Gentium]
* Drumm, Joachim, et Walter Kasper. [[1996]]. Kirche II: Theologie- und dogmengeschichtlich. ''LThK'' 5: coll. 1458–1466. Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Kasper, Walter. [[1996]]. Kirche III: Systematisch-theologisch. ''LThK'' 5: coll. 1466–1474. Friburgi, Basiliae, Romae, Vindobonae. ISBN 3-451-22005-9.
* Kehl, Medard. [[2001]]. ''Die Kirche: Eine katholische Ekklesiologie.'' Herbipoli. ISBN 3-429-01454-9.
* Ratzinger, Joseph. [[2004]]. ''Salz der Erde: Christentum und katholische Kirche im neuen Jahrtausend: Ein Gespräch mit [[petrus Seewald|Peter Seewald]].'' Monaci. ISBN 3-453-87942-2.
* [[Concilium Vaticanum Primum]]: Constitutio Dogmatica [http://catho.org/9.php?d=byj Pastor aeternus] (Latine, in interrete)
* Schulz, Ehrenfried. [[2008]]. Missionarisch Kirche sein in der Welt von heute. In: ''Eine lebendige Pfarrgemeinde,'' ed. Ulrich Babinsky, 79-121. Monaci. ISBN 978-3-8316-0839-3.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Roman Catholic Church|Ecclesiam Catholicam Romanam}}
* [http://www.vatican.va/ Situs interretialis Vaticani] {{ling|Anglice|Arabice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lusitanice|Sinice|Theodisce}}
* [http://www.vatican.va/latin/latin_index.html Documenta Latina Vaticani]:
** Summi Pontifices, Biblia Sacra, Catechismus Catholicae Ecclesiae, Codex Iuris Canonici, Concilium Vaticanum II, Romana Curia
* [https://web.archive.org/web/20110628152433/http://www.news.va/ News.va]: Nuntii Vaticani {{ling|Anglice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lusitanice}}
* [https://www.youtube.com/vaticano Trames YouTube Vaticani] {{ling|Dacoromanice|Francogallice|Hispanice|Italiane|Lithuanice|Lusitanice|Polonice|Sinice|Slovene|Theodisce|Vietnamice}}
* [http://www.newadvent.org/cathen/ ''The Catholic Encyclopedia''] (1907–1922) {{ling|Anglice}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Cultura Occidentalis]]
[[Categoria:Divisiones Christianorum]]
[[Categoria:Ecclesia Catholica|!]]
[[Categoria:Ecclesiologia]]
[[Categoria:Paginae mensis]]
mb3ggto6oai4gmom7nvx2qivt6jsjiz
Kazachstania
0
6770
3991738
3935890
2026-09-28T10:15:54Z
PastelKos
110819
/* Nexus externi */
3991738
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Kazachstania''',<ref>"Kazachstania": [https://web.archive.org/web/20110809115614/http://www.bgbm.org/BGBM/LIBRARY/Neuerwerbungslisten/2009-01.htm Biologia oecologiaque plantarum regionum novalium Kazachstaniae]. "Kasachstania": [http://books.google.com/books?id=uegiGwAACAAJ&dq=Kasachstaniae&hl=la Revisio critica specierum generis ''Galatellae'' in Sibiria et parte finitima Kasachstaniae crescentium.]. "Kazakhstania": [https://web.archive.org/web/20080211100351/http://www.botanik.biologie.uni-muenchen.de/botsyst/theslit.html Addenda prima ad herbarium typorum plantarum Kazakhstaniae.] "Kasakstania": [http://books.google.com/books?id=p7kWAQAAIAAJ&q=Kasakstaniae&dq=Kasakstaniae&hl=la Nytt magasin for naturvidenskapene.]</ref> seu '''Cosachia'''{{FD ref}} vel '''Kazachia''',<ref>''Ephemeris'': [ephemeris.alcuinus.net/archi2004/nuntii/eph5/index.php], [ephemeris.alcuinus.net/archi2004/nuntii/eph14/index.php], [http://ephemeris.alcuinus.net/archi2004/nuntii/eph14/index.php].</ref> ([[Lingua Kazachica|Kazachice]] Қазақстан ''Qazaqstan'' [{{IPA|qɑzɑqˈstɑn}}]; [[Russice]] Казахстан) est [[civitas sui iuris]] [[natio transcontinentalis|transcontinentalis]] in [[Media Asia]] sita, parva [[occidens|occidentali]] [[civitas|civitatis]] parte in [[Europa]] iacente. Terrestres civitatis fines cum [[Russia]] ad [[occidens|occidentem]] et [[septentrio]]nem, cum [[Respublica Populi Sinarum|Republica Populi Sinarum]] ad [[oriens|orientem]], et cum [[Chirgisia]], [[Uzbecia]], et [[Turcomannia]] ad [[meridies|meridiem]] sunt. Praeterea, ad occidentem [[litus|litoribus]] [[Mare Caspium|Maris Caspii]] finitima{{dubsig}} est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Nur-Sultan|Astana]].
Maximae Kazachstaniae [[urbs|urbes]] sunt [[Almata]], [[Šymkent]], [[Karagandy]], atque [[Aktobe]]. [[Lingua publica]] est Kazachica. [[Lingua Russica|Russice]] quoque plurimi loquuntur.
== Etymologia ==
[[Ethnonymum]] ''Kazachia'' sive ''Kazachstania,'' sive ''Kasachstania'' sive ''Kazakhstania'' sive ''Kasakstania'' ex antiquo [[Linguae Turcicae|Turcico]] [[vocabulum|vocabulo]] '[[libertas|libertatem]], liberum spiritum' significante deducitur. Cuius resultatio{{dubsig}} Kazachorum nomadicorum [[eques|equitum]] [[cultura]] est. Vocabulum [[Lingua Avestana|Avestanum]]-[[Lingua Persica antiqua|Archaeopersicum]] ''[[-stan]]'' 'terram, locum' significat; ergo ''Kazachstania'' est 'terra Kazachorum'.
== Historia ==
[[Fasciculus:Kazakhstan-CIA WFB Map.png|thumb|upright=0.8|[[Tabula geographica]] Kazachstaniae.]]
Antiqua Kazachstaniae [[historia]] tota scriptorum fontium absentia usque ad [[saeculum 15|saeculum quintum decimum]] notatur; ergo fit principalis indagatio [[archaeologia|archaeologica]] praecedentibus aetatibus, sed haec indagatio ab [[informatio]]nibus et computata aetate exactis quae solum scriptis in textis inveniuntur caret
=== Praehistoria ===
[[Fasciculus:IMG 7431-Sharyn canyon.jpg|thumb|left|[[Fossa Tsarynensis]], locus catoeciae primorum incolarum]]
[[Regio]] iam ex [[Palaeolithicum|Palaeolithico]] [[Palaeolithicum Inferius|Inferiore]] duabus dissimilibus [[cultura|culturis]] frequentata est, quarum prima e regione [[Mons Niger (Kazachstania)|Montis Nigri]] (Kazachice et Russice ''Қаратау'') cum ferramentis similibus [[saxum|petrorum]] in meridiana et occidentali Asiae regione inventorum orta est, et altera in septentrionali Kazachstaniae cum proprietatibus similibus in petrae diligentia se evoluta est. Per [[Aevum Metallicum]] se evolvi coeperunt primae culturae. [[Cultura Andronovensis]] (per [[Aetas Aenea|Aetatem Aeneam]]) [[agricultura]]m et [[ctenotrophia]]m iam in [[Neolithicum|Neolithico]] introductas evolvit. In [[Botaiensis catoecia|catoecia Botaiensi]]{{dubsig}} prope [[Petropaulopolis (Kazachstania)|Petropaulopolin]] (Kazachice ''Петропавл'' ; Russice ''Петропавловск'') in [[Chalcolithicum|Chalcolithico]] evoluta est [[equicultura]]. Incolae semisepultis domibus cum muris [[argilla|argillosis]] et [[tectum|tectis]] [[truncus|truncis]] [[arbor]]um cum argilla eius [[ramus|ramos]] tegentibus vivebant. Inter [[saeculum 17 a.C.n.|saecula septimum decimum]] et [[saeculum 9 a.C.n.|nonum a.C.n.]] evolutae sunt sedentariae catoeciae{{dubsig}} [[res pecuaria|rei pecuariae]] dicatae. Hac in aetate primi carri [[rota|rotis]] praediti, [[equus|equis]] aut [[camelus|camelis]] tracti probati sunt.
=== Antiqua historica epocha ===
[[Fasciculus:Issyk Golden Cataphract Warrior.jpg|thumb|left|200px|[[Cataphractos|Cataphractou]]{{dubsig}} modo pomposa armatura [[Sacae]] regalitatis{{dubsig}} e [[curganum|curgano]] [[Curganum Esicense|Esicensi]]]]
Prima praecipua [[historia|historica]] evolutio, velut antea dictum solum attribuibilis{{dubsig}} ad archaeologicas observationes, societatis progressus per Aetatem Aeneam est. Aetatis Aeneae progressus ctenotrophorum [[transhumantia]]e deditorum in [[societas humana|societate]] usque ad illum tempus et ex immemorabili tempore, totius regionis [[oeconomia]]m convertit, pagorum sedentariorum [[communitas|communitates]] [[momas|seminomades]] crebro cum similibus culturis, sed distinctis, factae sunt. Inter quarum [[Tumuli Tasmolenses|Tasmolensis]] (e [[saeculum 5 a.C.n.|saeculo quinto]] ad [[saeculum 3 a.C.n.|tertium a.C.n.]], [[Sacae|Saca]] (e [[saeculum 6|saeculis sexto]] ad [[saeculum 7|septimum]], et [[Cangui]]ca (e saeculo tertio a.C.n. ad sextum p.C.n.) in meridionali Kazachstania; [[Sauromatae|Sauromatica]] in meridionalibus [[Urales|Uralibus]]; [[Vusunes]] (e saeculis tertio a.C.n. ad sextum p.C.n.) in [[Heptapotamia]] (Kazachice ''Жетісу'' ; Russice ''Семиречье''); et [[Sarmatae|Sarmatica]] (e saeculo tertio a.C.n. ad sextum p.C.n.) in Kazachstania occidentali culturae notandae sunt.
Haec [[gens|gentes]] utcumque in continua amotione contactus et postea commutationes cum [[Imperium Mongolicum|Mongolica]] Asia, [[Irania|Iranicis]] oropedia, et [[Europa Orientalis|Europa Orientali]] auxerunt. Aliquae gentes velut [[Sarmatae]] [[Imperium Romanum]] contigere adhuc ad emigrandum in antiqui imperii [[Mare Mediterraneum]] dominantis partem. Aliae gentes forsitan postea sed genitae e nomadicarum culturarum mixtione in Asianis [[tesqua|tesquis]], ubi praesens Kazachstania transitus locus obligatus erat, Russicam tesquam transiverunt usque ad consistendum in finibus imperii, velut [[Scythae]], aut in eum eversiones ac praedationes concitantes sicut [[Hunni]] penetraverunt.
=== Superius Medium Aevum ===
[[Superius Medium Aevum|Superiore Medio Aevo]], sedentariae factae sunt et [[urbs|urbes]] creaverunt meridionalis Kazachicae zonae gentes. Duae fuerunt sine dubio causae: effecta via stabilis commercii ([[Via Sericaria]]) et evoluta [[Sogdiana|Sogdinaorum]] deductionum retia, qui gens praesertim sedentaria erant.
Praesentes regionis indigenae e [[Turcae|Turco]]-[[Imperium Mongolicum|Mongolicis]] [[ethnos|ethnesi]]{{dubsig}} deducuntur, quae antiqui imperii [[Oirates|Oiratici]] partem faciebant. [[Saeculum 9|Saeculo nono]], tota regio [[Religio Islamica|islamizata]] est.
[[Saeculum 13|Saeculo tertio decimo]], hanc regionem transivit invasio, quae Mongoles ad Europae limen tulit, priora regna destruentes.
=== Chanatus ===
[[Fasciculus:Казахское ханство.png|thumb|<center>[[Chanatus]] Kazachicus</center>]]
[[Fasciculus:Kazakh Khanate.svg|thumb|upright=0.8|[[Vexillum]] Chanatus Kazachici.]]
[[Chanatus]] denuo velut civitas circiter [[1470]] instituti sunt, cum [[sultanus|sultani]] [[Dzanibecus]] (Kazachice ''Жәнібек'') et [[Gireius]] denuo diversas seminomadicarum gentium stirpes unificaverunt in solum unicum ethnos in austroccidentali praesentis regionis parte. [[Saeculum 16|Saeculo sexto decimo]] formati sunt multi chanatus vastum Asiae Mediae territorium dominantes, inter quos praecipue [[Chanatus Bocharae]], postea [[Phylarchia Bocharae|Phylarchia]] factus, [[Chanatus Chivae]] et [[Chanatus Cocandensis]], situs inter Mare Caspium et [[vallis Ferganica|vallem Ferganicam]], in praesenti divisam inter [[Tadzikistania]]m, [[Chirgisia]]m, et [[Uzbecia]]m. [[Calmucci]]ca invasio regnum Kazachicum destruxit. Quam secutae sunt aliae ex oriente quae in Asia Media territorio inter [[saeculum 17|saecula septimum decimum]] et [[saeculum 18|duodevicensimum]] saevierunt. Quamquam invasiones, chanatus suum pondus servaverunt cum magna evolutione per [[Quasimus Chanis|Quasimi Chanis]] gubernationem. Regnum usque ad [[1718]] restitutum est; [[Tyuca]] ultimo Kazachorum [[chanis|chani]] mortuo, ubi potestas capta est penes chanes e Mongolicis tesquis ortos.
=== Adfectio Russica ===
[[Fasciculus:Flag of the Kazakh SSR.svg|thumb|upright=0.8|Vexillum [[Kazachica Sovietica Socialistica Res Publica|Reipublicae Socialisticae Sovieticae Kazachicae]].]]
[[Fasciculus:Flag of the Alash Autonomy.svg|thumb|upright=0.8|[[Alaş Orda|Alasordense]] vexillum.]]
Potestatis fragmentatio et [[tribus|tribuum]] divisio Russicam adfectionem ex [[1781]] se evolvere facilitavit.{{dubsig}} Diversi globuli pro libertate pugnaverunt, sed saeve repressi sunt usque ad adnexionem [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] inter annos [[1820]] et [[1850]]. Adnexione finita [[russificatio]]nis processus in [[natio]]ne cum novarum terrarum captarum civium adfluentia fuit. Imperio Russico dissoluto et [[Revolutio Octobris Russica|Rebus Novis Octobribus]] imminentibus multa territoria nationalisticos liberosque motus evolverunt. Adhuc Kazachstania hoc tempore nationalisticum Islamicae inspirationis{{dubsig}} motum Alaş Orda nuncupatum habuit, qui propriam libertatem ([[Autonomia Alasensis|Autonomiam Alasensem]]) Decembri mense anni [[1917]] proclamavit, quae in territorium usque ad Maium anni [[1919]] dominata est. Anno [[1919]] territorium per decretum in sovieticam regionem velut [[Kazachica Sovietica Socialistica Res Publica|Rempublicam Socialisticam Sovieticam Kazachicam]] (Kazachice: ''Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы'' ; Russice ''Казахская Советская Социалистическая Республика''), partem in futura [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] integrantem, intravit. Anno [[1920]] territorii pars se velut Rempublicam Autonomam [[RSFSR|Russicae SFSR]] organizavit,{{dubsig}} et ex [[5 Decembris]] [[Respublicae Unionis Sovieticae|Respublica Socialistica Sovietica]] facta est, praesentes fines accipiens. Die [[26 Martii]] adoptatum est [[vexillum]] civitatis, novum rubrum cum [[falx et malleus|falce et malleo]] in palo et azurea lacinia aequa inferiore in parte.
=== Ex die libertatis usque ad praesens ===
[[Fasciculus:Nursultan Nazarbayev 27092007.jpg |thumbnail|left|150px|[[Nursultan Nazarbayev]] Kazachstaniae praeses e [[1990]] ad [[2019]].]]
Die [[25 Octobris]] [[1990]] Kazachstania suam [[Maiestas (Ius constitutionale)|libertatem]] proclamavit, et die [[16 Decembris]] se liberam ab [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] declaravit, [[Independentium Civitatum Foederatio]]ni adhaerens. [[Parlamentum]] eodem anno [[Nursultan Nazarbayev|Nursultanum Nazarbayev]] praesidem absolutum elegit. Civitas die [[2 Martii]] [[1992]], [[Consociatio Nationum|Consociationi Nationum]] adhaesit, et Maio eiusdem anni [[UNESCO|Unescense]] membrum facta est. [[4 Iunii|Pridie Nonas Iunias]] 1992 novum nationale vexillum coloris [[caelestis (color)|caelestis]] cum sole radiante et [[Aquila nipalensis|aquila nipalensi]] coloris [[Gilvus|gilvi]] media sita ascivit, primum die [[6 Iunii]] elevatum. Anno [[1994]], habita sunt novem legisfera comitia, ubi praesidis in munere [[Factio Unitatis Nationalis (Kazachstania)|Factio Unitatis Nationalis]] vicit. Oppositionis protestationes Tribunal Constitutionale comitia invalidare{{dubsig}} et praesidem Nazarbayev, velut reactionem,{{dubsig}} parlamentum dissolvere, sibi per decretum potestatem legisferam attribuentem provocaverunt. Die [[30 Augusti]] [[1995]] nova constitutio adopta est, quae praesidis potestates auxit, et Decembri mense eiusdem anni habita sunt nova comitia legisfera, et creatae sunt duae camerae parlamentariae. Semper eodem anno institutum est [[plebiscitum]] ad prorogandum praesidis mandatum usque ad annum [[2001]], quod vitalicium{{dubsig}} factum est. Anno 1995 foedus a Kazachstania cum Uzbecia et Chirgisia obsignatum est, ut commune oeconomicum spatium institutum sit.
== Geographia ==
Kazachstania civitas transcontinentalis inter Europam et Asiam est, suo in territorio flumen [[Rhymnus|Rhymnum]], inter duas [[continens|continentes]] limitem, comprehendens. Aliquas secundum definitiones ex unico geopolitico criterio, Kazachstania tota Asiana civitas esset (hoc casu fines inter Europam et Asiam non flumen Rhymnu] sed Kazachicus limes occidentalis esset.
=== Geographia physica ===
[[Fasciculus:AralskHarbor.jpg|thumb|Portus [[Oxianopolis]] ([[Russice]] Аральск et [[Kazachice]] Арал) reliqua, quae olim apud [[Lacus Oxianus|Lacus Oxiani]] ripas sita fuit.]]
Circa 2.7 [[millio]]nes [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] lata, fere talis [[Europa Occidentalis]], Kazachstania nono in loco inter vastissimas orbis terrarum civitates est. Limes cum [[Russia]] Septemtrione Occidenteque, 6846 [[chiliometrum|km]] latus, est secundus limes longissimus in mundo post eum inter [[Canada]]m et [[Civitates Foederatae|Civitates Foederatas]]. Etiam finitima sunt [[Turcomannia]], Uzbecia et Chirgisia meridie et [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]] oriente. Longam laciniam litoralem, 1894 chliometra latam, apud Mare Caspium et aliam multum angustiorem, circa mille chiliometrorum latam, apud Lacum Oxianum, cum Uzbecia divisum.
Civitas praesertim aequa est, orientalibus austrorientalibusque montuosis lateribus exclusis. Austrorientalis Kazachstania septentrionale [[Iugum Tianschanicum|Iugi Tianschanici]] (Kazachice Тянь-Шань) extremum occupat et mons [[Chantengri]]cus, 7010 metrorum altus et altissimorum cacuminum unum inter Iugum Tianschanicum. Hic partes iugorum [[Tian Schan]]is ([[Alatau Cisiliensis]] et [[Alatau Transiliensis|Transiliensis]], [[Alatau Kirghizicus|Kirghizicus]] et [[Alatau Talassicus|Talassicus]]) a [[Chirgisia]] et a [[Xinjiang|Turcestania Sinensi]] Kazachstaniam separant. Eorum multa cacumina 4000 metrorum superant.
[[Fasciculus:Big Almaty Lake (Bolshaya Almatinka) in June.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Lacus Magni Almatensis]] (Russice Большое Алматинское озеро et Kazachice Үлкен Алматы көлі).]]
Orientalis finis Kazachstaniam e Sinis separans continuum iugorum montium angustiarumque autoviis et [[ferrivium|ferriviis]] peragratum est. Plus in septentrionem montes [[Tarbagatai]], inter 2000 et 3000 metrorum alti, et, fluminis [[Irtis]] fontium Septemtrione, montes [[Altai]]ci, amplius 4000 metrorum alti, sunt qui praeter Kazachstaniam quoque per Russiam, [[Mongolia]]m et Sinas patet.
[[Fasciculus:IMG 9366-Kaindy.jpg|thumb|upright=0.8|[[Lacus Caendyensis]] (Russice Каинды et Kazachice Қайыңды) Kazachstaniae Austroriente. In centro [[Pícea tianschanica|píceae Tianschanicae]] (Russice Тянь-шаньская ель et Kazachice Тянь-Шань шырша) reliquum.]]
Extra haec territoria unicae prominentiae notabiles in natione Mons Niger (Kazachice et Russice Қаратау) sunt qui reapse [[Iugum Tianschanicum|Iugi Tianschanici]] ([[Kazachice]] et [[Russice]] Тянь-Шань) productio [[Taras]]is et [[Chloepolis]] (Russice Чимкент et Kazachice Шымкент) Boreoccidente. Quoque [[oropedium|oropediorum]] series montium [[Tarbagatai|Tarbagataorum]] Occidente patens est quorum aliqui loci 1000 metrorum superant, velut accidit in montibus [[Synghystau|Synghystavensibus]] [[Heptacamerapolis]] (Russice Семипала́тинск; Kazachice Семей) Meridie.
Civitatis septentriones aequi sunt, praesertim tesquis constituti et nudi [[arbor]]um, etiamsi pleraque originaria [[pratum|prata]] [[frumentum|frumenti]] aliarumque [[planta]]rum [[alimentum|alimentariarum]] culturae facta est. Plus in meridiem tesqua aridior facta est, se ad [[deserta]] aut ad semideserta (cum fruticibus sparsis) super magna portione tertiae partis meridianae in civitate convertens.
[[Oropedium Ustiurtense]] (Kazachice Үстірт; Russice Устюрт), saxosa deserta, e Lacu Oxiano versus Mare Caspium patet; Lacus Oxiani Austroriente sunt [[Sabulum Rubrum|Sabuli Rubri]] (Kazachice Қызылқұм; Russice Кызылкум) deserta inter Kazachstaniam et Uzbeciam; argillosa deserta [[Betpacdala]] (Kazachice Бетпақдала; Russice Бетпак-Дала) inter Lacum Oxianum et [[Lacus Balchasensis|Balchasensem]] (Kazachice Балқаш; Russice Балхаш) patet; plus in Meridiem [[deserta Muiuncumensia]] (Russice Муюнкум) sunt et Lacus Balchasensis Meridie deserta [[Saryesicatyrau]] (Russice Сарыесик-Атырау) sunt. [[Norossus|Norossi]] montes humiliores et [[loca monticulosa Kazachstanica]] in parte Kazachstaniae boreoccidentali sita sunt.
Praecipuissima flumina [[Iaxartes]], versus Boreoccidentem per Meridionalem Kazachstaniam fluens et in [[Lacus Oxianus|Lacum Oxianum]] influens; [[Rhymnus]], versus [[Urales|Uralium]] Meridiem in Russiam fluens et in [[Mare Caspium]] influens; [[Iastus]] per [[steppa]]s siccissimas in eodem mare aquas tenues ferens; [[Ili]] (Kazachice Іле; Russice Или), in Sinis ortus et influens; [[Irtis]], Kazachstaniam Boreoccidentem in Siberiam transeuns; et denique sunt [[Ischimus]] (Kazachice Есіл; Russice Ишим) [[Tobolium (flumen)|Toboliumque]] <ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0963b.html].</ref>(Kazachice Тобыл; Russice Тобол), Septemtrionalem Kazachstaniam versus Septemtrionem transeuntes et in [[Irtis|Irtem]] influentes. [[Czu]] est aliud flumen magnum per [[vallis Czuensis|vallem Czuensem]] in parte Kazachstaniae austrorientali fluens.
[[Lacus Balchasensis]] (Kazachice Балқаш; [[Russice]] Балхаш), Medio-Orientali in natione, quartus lacus in Asia ob [[area|superficiem]] (17 400 km² latus) sed paulo profundus est; solum 26 m altissimo in loco. Orientale cuius dimidium [[aqua salsa|salsum]] dum Occidentale [[aqua dulcis|aquae dulcis]] est.
== Demographia ==
[[Fasciculus:Pyramide Kazakhstan.PNG|thumb|upright=0.8|[[Pyramis incolarum]] anni 2005.]]
Secundum [[Ministerium Census Civitatum Foederatarum|Ministerii Census Statunitensis]] data, praesens Kazachstania 15 460 484 incolarum habet, dum secundum [[Consociatio Nationum|Consociatonis Nationum]] fontes et Divisionem Incolarum CN aestimationem 15 753 460 dant. Officiales aestimationes Kazachstaniae 16 455 [[millio]]nes incolarum esse e Februario anni 2011 dicunt, quorum 46 centesimae ruricolae et 54 centesimae urbanae sunt. Anni 2009 aestimatio incolarum 6.8 centesimae maior quam relata in ultimo censu Ianuarii 1999 est. Numeri incolarum decrementum, quod anno [[1989]] incepit destitum est et fortasse inversum est. Viri et feminae 48.3 et 51.7 centesimas incolarum respective{{dubsig}} constituunt.
[[Kazachi]]cum ethnos 63.1 centesimas incolarum et [[Russi]]cum ethnos 23.7 centesimas repraesentat, cum divite aliarum gentium repraesentatarum collectione inter quas Tatari (1.3%), [[Ucraini]] (2.1%), Uzbeci (2.8%), [[Rutheni Albi]], [[Uiguristania|Uigures]] (1.4%), [[Atropatene (res publica)|Atropatenici]], [[Poloni]] et [[Lituania|Lituani]]. Aliquae minoritates tales [[Germania|Germani]] (1.1%) (qui antea Russiam, praesertim Germani [[Rha]]e, colonizaverant), [[Ucraini]], [[Corea]]ni, [[Tsetseni]], [[Turcae]] [[Turcae Moschiani|Moschiani]]. et Russi politici regimini opponentes in Kazachstaniam ab [[Iosephus Stalin|Iosepho Stalin]] inter [[decennium 194|decennia 194]] et [[decennium 195|195]] deportati erant, ubi erant aliqui magnorum [[castra operaria|castrorum operariorum]] sive [[gulagia]]rum.
Significativa Russica immigratio etiam [[Expeditio Terrarum Virginearum|Expeditioni Terrarum Virginearum]] (Russice Освоение целины) et [[programma sideralis Sovietica|programmati siderali Sovieticae]] (Russice Космическая программа СССР) per [[Nicetas Chruščëv|Chruščëvianam]] aeram conectit. Anno [[1989]], Kazachi plerique incolae solum in septem ex viginti nationis regionibus erant. Etiam parva sed activa [[Religio Iudaica|Iudaica]] communitas est. Ante 1991 erat millio Germanorum in Kazachstania, quorum plerique in Germaniam emigravere, collapsa Unione Sovietica. Minoris allophyli [[Graeci|Graecorum]] [[Graeci Pontii|Pontiorum]] ([[Lingua Graeca|Graece]] Πόντιοι; Russice Понтийцы) plerique in [[Graecia]]m emigravere. Exeunte [[decennium 194|decennio 194]] milia Coreanorum in Unione Sovietica in Asiam Mediam deportati sunt. Qui [[Coryosarami]] (Russice Корё-сарам; [[Lingua Coreana|Coreane]] 고려인) nunc nuncupantur.
Kazachstania bilinguis civitas est; lingua Kazachica, qua 64.4 centesimae incolarum utuntur, linguae "civitatis" statum habet, dum lingua Russica, qua loquuntur fere omnes Kazachi, [[lingua officialis]] declarata est et usui negotiis consueta est. [[Lingua Anglica]] favorem iuventutis adepta est corruta [[URSS]].
[[Decennium 200]] [[emigratio]]ne multorum nationis Russorum et Germanorum [[Rha]]e notatum est, processus qui [[decennium 198|decennio 198]] coepit. Quod Kazachi indigenae maximum ethnos fecit. Additionales factores qui Kazachici ethnous numerum auxit maior index natalium et ethnicorum Cazachorum [[immigratio]] e Re Publica Populari Sinarum, Mongolia, Russiaque sunt.
Ineunte [[saeculum 21|saeculo vicesimo primo]], Kazachstania una praeciparum nationum in [[adoptio internationalis|adoptione internationali]] facta est. Quod nuper aliquas reprobationes in Parlamento Kazachstaniae provocavit, propter puerorum securitatem et tractationem foris et propter quaestiones de parvo indice incolarum in Kazachstania.
=== Religio ===
{{bar box
|width=280px
|title=Religio in Kazachstania
|titlebar=#ddd
|left1=Religio
|right1=Procentatio
|float=right
|bars=
{{bar percent|Islamismus|Green|70.2}}
{{bar percent|Christianismus|Blue|26.2}}
{{bar percent|Aliae|Red|3.6}}
}}
Secundum censum 2009, 70.2 % incolarum [[Religio Islamica|Islamismum]], 26.6 % [[Religio Christiana|Christianismum]], 0.1 % [[Buddhismus|Buddhismum]] et 0.2 % alias (praesertim [[Religio Iudaica|Iudaismum]]) colunt, dum 2,8 % [[Atheismus|Athei]] sunt et 0,5 % non respondent. Secundum constitutionem Kazachstania civitas saecularis est.
Religio Islamica praecipua [[religio]] in Kazachstania est, quam sequitur [[Ecclesia Orthodoxa Russica]]. Post religiosae suppressionis decennia in Unione Sovietica independentiae adventus testis pro renascentia in ethnicae identitatis expressione fuit, partim per religionem. Liber religiosorum credibilium cultus et totius libertatis religiosae statutio ad religiosae activitatis incrementum duxit. [[Meschita]]rum, [[ecclesia]]rum, [[synagoga]]rum et aliarum religiosarum structurarum centenae in paucorum annorum palmo aedificatae sunt numero religiosarum consociationum crescente e 670 in 4170 hodie.
Plerique [[Musulmanus|Musulmani]] [[Sunnitae]] sunt, [[madhabum]] [[Madhabum Hanaficum|Hanaficum]] ([[Lingua Arabica|Arabice]] حنفي; Russice Ханафитский мазхаб) colentes. et non solum ethnice Kazachos (60 % incolarum), sed etiam ethnice Uzbecos, [[Uiguristania|Uigures]] atque Tataros includentes. Minus quam 1% (praesertim Tsetseni) ad Sunniticum [[madhabum Saficum]] (Arabice شافعية; Russice Шафиитский мазхаб) pertinet. Meschitarum numerus 2300 est. Quarum omnes in "Consociationem Spiritualem Musulmanorum Kazachstaniae", a summo [[moftius|moftio]] ductam, ascritae sunt. [[Festum Sacrificii]] (Arabice عيد الأضحى, Kazachice Құрбан айт; Russice Курбан-байрам) dies festus nationalis agnitum est.
Quarta pars incolarum Russo-Orthodoxa est, inter quam ethnice Russi, Ucraini et Rutheni Albi sunt. Inter alios [[Christianus|Christianos]] globos [[Ecclesia Catholica Romana|Romano-Catholici]] et [[Protestantes]] sunt. Sunt 258 Orthodoxae , 93 Catholicae et circiter 500 Protestanticae ecclesiae vel domus orationis. Russo-Orthodoxus [[Christi Natalis]] dies festus nationalis in Kazachstania agnitus est. Inter alios religiosos circulos Iudaismus, [[Bahaismus]], [[Hinduismus]], [[Buddhismus]] et [[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus]] sunt.
Secundum census anni 2009 data, sunt pauci Christiani extra [[Slavi]]cum et Germanicum ethnē.
{|class="wikitable collapsible collapsed"
|-
!'''[[Ethnos]]'''
!'''[[Islamismus]]'''
!'''[[Christianismus]]'''
!'''[[Iudaismus]]'''
!'''[[Buddhismus]]'''
!'''Aliae'''
!'''[[Atheismus]]'''
!'''Sine responso'''
|-
|'''Summa'''
|70.20%
|26.32%
|0.03%
|0.09%
|0.02%
|2.82%
|0.51%
|-
|'''[[Kazachi]]'''
|98.34%
|0.39%
|0.02%
|0.01%
|0.02%
|0.98%
|0.26%
|-
|'''[[Russi]]'''
|1.43%
|91.64%
|0.04%
|0.02%
|0.03%
|6.09%
|0.75%
|-
|'''[[Uzbecia|Uzbeci]]'''
|99.05%
|0.39%
|0.01%
|0.01%
|0.02%
|0.37%
|0.16%
|-
|'''[[Ucraini]]'''
|0.94%
|90.74%
|0.03%
|0.01%
|0.02%
|7.31%
|0.94%
|-
|'''[[Uiguristania|Uigures]]'''
|98.35%
|0.51%
|0.02%
|0.01%
|0.03%
|0.61%
|0.47%
|-
|'''[[Tatari]]'''
|79.57%
|10.24%
|0.02%
|0.03%
|0.06%
|8.11%
|1.97%
|-
|'''[[Germani]]'''
|1.58%
|81.59%
|0.05%
|0.04%
|0.11%
|13.96%
|2.68%
|-
|'''[[Corea]]ni'''
|5.24%
|49.35%
|0.21%
|11.40%
|0.14%
|28.51%
|5.16%
|-
|'''[[Turcae]]'''
|99.13%
|0.30%
|0.01%
|0.01%
|0.02%
|0.33%
|0.21%
|-
|'''[[Atropatene (res publica)|Atropatenici]]'''
|94.81%
|2.51%
|0.02%
|0.02%
|0.03%
|1.86%
|0.76%
|-
|'''[[Rutheni Albi]]'''
|0.79%
|90.16%
|0.04%
|0.01%
|0.03%
|7.82%
|1.15%
|-
|'''[[Dungani]]'''
|98.93%
|0.37%
|0.01%
|0.03%
|0.04%
|0.34%
|0.28%
|-
|'''[[Carduchi]]'''
|98.28%
|0.53%
|0.03%
|0.02%
|0.02%
|0.74%
|0.38%
|-
|'''[[Tadzikistania|Tadziki]]'''
|97.78%
|0.91%
|0.01%
|0.02%
|0.08%
|0.85%
|0.35%
|-
|'''[[Poloni]]'''
|0.69%
|90.07%
|0.04%
|0.01%
|0.13%
|7.30%
|1.76%
|-
|'''[[Tsetseni]]'''
|93.69%
|2.99%
|0.02%
|0.01%
|0.05%
|2.08%
|1.16%
|-
|'''[[Chirgisia|Chirgisi]]'''
|96.67%
|0.89%
|0.03%
|0.03%
|0.02%
|1.51%
|0.86%
|-
|'''Alia'''
|34.69%
|52.32%
|0.82%
|0.91%
|0.13%
|8.44%
|2.69%
|}
=== Educatio ===
[[Fasciculus:kimep.jpg|thumb|upright=1|[[Institutum Kazachum Dispensationis, Oeconomiae et Investigationis Strategicae]] (Anglice ''Kazakhstan Institute of Management, Economics and Strategic Research'', Kazachice Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институты et Russice Казахстанский институт менеджмента, экономики и прогнозирования) [[Almata]]e.]]
Educatio universalis et obligatoria usque ad [[educatio secundaria|educationem secundariam]] et [[Alphabetismus|index alphabetizationis inter adultos]] 99.5 centesimae est. [[Educatio]] in tribus praecipuis educativis phasibus consistit quae sunt; [[educatio primaria]] (e 1 ad 4 classem), educatio generalis basica (e 5 ad 9 classem) et educatio gradus senioris (e 10 aut 11 ad 12 classem) divisa in continuatam educationem generalem et educationem professionalem (educatio primaria uno praescholaris educationis anno anteceditur). Hi tres educationis gradus in uno solo instituto aut in dissimilibus perfeci possunt (e.g. ludus litterarius, postea schola secundaria). Nuperrime aliquot scholae secundariae, specializatae scholae, [[schola magnetica|scholae magneticae]], [[gymnasium (schola)|gymnasia]], [[lyceum|lycea]], linguistica et technica gymnasia condita sunt. Educatio secundaria professionalis in specialibus [[schola technica|scholis technicis]] sive professionalibus, [[lyceum|lyceis]] aut [[collegium (schola)|collegiis]] et scholis vocationalibus offertur.
In praesenti [[universitas|universitates]], [[academia]]e, [[institutum|instituta]], [[ludus musicus|ludi musici]], scholae superiores et collegia superiora sunt. Sunt tres praecipui gradus: basica [[educatio superior]] electi studiorum campi fundamenta suppeditans et in [[Baccalaureatus]] concessionem inducens; specializata educatio superior per quam studentes Diploma Periti adipiscuntur; et scientifico-paedagogica educatio superior in [[Gradus Magistralis|Gradum Magistralem]] inducens. [[Postgradus|Educatio Postgradualis]] in [[Candidatus Scientiarum|Candidatum Scientiarum]] (Russice Кандидат наук) et in Scientiarum Doctorem aut Philosophiae Doctorem inducens. Adoptatis de Educatione et Educatione Superiore legibus, privatus campus statutus est et aliquot privata instituta auctorizata sunt.
[[Fasciculus:Graduation Day of a Bolashak Scholar from Kazakhstan.jpg|thumb|right|Graduationis dies studentis cum stipendio [[Bolashak]]]]
Ministerium Educationis Kazachstaniae valde prosperrima [[stipendium|stipendia]] [[Bolashak]] (Kazachice et [[Russice]] Болашак) offert, quae quotannis circiter quinque milibus Kazachorum petitorum concessa sunt. Stipendia pecuniam eorum educationi et totis foris vivendi impensis et [[vectura]]e sumptibus domo in universitatem et viceversa per unum annum commodat. Educationis Superioris et investigationis institutum quoque et quamvis societatem ambas [[praegradus|praegradualem]] et [[postgradus|postgradualem]] educationes suppeditantem eligere nullam restrictionem habet, si petitor eligendi requisitis adventicii instituti obtemperat. Cum concesso stipendio studentes studere quovis in educativo instituto possunt inter quae acclamata [[Universitas Cantabrigiensis]], [[Universitas Harvardiana]], [[Universitas Torontonensis]], [[Universitas Oxoniensis]], [[Massachusettense Institutum Technologiae]], [[Universitas Technica Monacensis]] et cetera. Inter programmatis condiciones obligatorius regressus in Kazachstaniam saltem per contractus operae quinquennium est.
== Civilitas ==
[[Fasciculus:Bush and Nazarbayev.jpg|thumb|upright=1|Kazachus Praeses Nursultan Nazarbayev cum tunc Statunitensi Praeside [[Georgius W. Bush|Georgio W. Bush]] anno [[2006]].]]
=== Civilitas interna ===
Kazachstania [[dictatura]] valde personalistica videtur, a [[Nursultan Nazarbayev|Nursultane Nazarbayev]] creata et ducta. Fundamentalia civitatis organa sunt [[praeses]], de facto sempiternus, qui [[potestas (socialis et politica)|potestates]] [[potestas exsecutivus|exsecutivam]], [[potestas legisfera|legisferam]], et [[potestas iudicialis|iudicialem]] directe exercet; [[senatus]], a praeside et localibus entibus{{dubsig}} administrativis nominatus; [[Madzilis]] (Russice Мажилис; Kazachice Мәжiлiсі), quaedam [[camera inferior]] solum consultivis cum muneribus; [[Tribunal]] Constitutionale, totum a praeside designato. Inter actiones dignissimas notatui sunt quae fovent ex aliis [[natio]]nibus regressum Kazachorum et simul emigrationem Russorum foras, qui quondam immigraverant. Harum initiativarum gratia paucis annis ethnos Kazachicum, quod minoritarium erat, maioritarium factum est.
=== Civilitas externa ===
Kazachstania his annis civilitatem externam in cautela et pragmatismo fundatam evoluit: ex una parte collineata est valde bonis coniunctionibus cum sua vicina [[Russia]], ex altera autem parte revera non neglexit praecipuas collaborationes cum aliis potentiis talibus [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] et [[Res Publica Popularis Sinarum|Sinis]]. Aspectu militari etiam Kazachstania foedera obsignavit et cum Russia et cum Civitatibus Foederatis.
== Vires armatae ==
[[Fasciculus:Kazakhstan Republican Guard.JPEG|thumb|upright=0.8|Custodia Respublicana Kazachica.]]
[[Vires armatae|Vires Armatae]] Kazachstaniae circiter 47 000 hominum inter terrestres aëreasque copias componuntur. Natio, nihilominus, quamquam exitum ad [[Mare Caspium]] habeat, classes militares non habet. Aspectu organizativo vires armatae in districtus quattuor dividuntur.
== Divisio administrativa ==
[[Fasciculus:Kzk delenie.png|thumb|upright=1.2|Tabula provinciarum Kazachstaniae.]]
Kazachstania divisa est in [[provincia]]s sive [[regio]]nes (Kazachice облыстар; Russice области) quattuordecim. Vicissim provinciae subdivisae sunt in districtus 170 (Kazachice аудандар; Russice районы).
{| class="wikitable"
! # in tabula
! [[Regio]] [[Latine]]
! [[Regio]] [[Kazachice]]
! [[Regio]] [[Russice]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Latine]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Kazachice]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Russice]]
! [[Area]] ([[chiliometrum quadratum|km²]])
! [[Numerus incolarum|Incolae]]
|-
| 1
| [[Provincia Karagandansis|Karaganda]] <ref>{{CathHierDiocese|krgn}}</ref>
| Қарағанды
| Караганда
| [[Karaganda]] <ref>{{CathHierDiocese|krgn}}</ref>
| Қарағанды
| Караганда
| 428 000
| 446 000
|-
| 2
| [[Kazachstania Orientalis]]
| Шығыс Қазақстан облысы
| Восточно-Казахстанская область
| [[Petropylae]]<ref>{{Scatebranus|569}} Prius [[arx Ustkamenogorensis]], v. [https://books.google.fr/books?id=f_c-wbyXRCIC&pg=PA440&lpg=PA440&dq=Ustkamenogorensis&source=bl&ots=IQkWppJrmz&sig=ACfU3U3N9UnfvbnKYlXkiHUFbE3gdmK7oA&hl=la&sa=X&ved=2ahUKEwjx7NWQ7MzyAhX4SPEDHTFwCtkQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=Ustkamenogorensis&f=false ''De scriptis Tanguticis''], in: ''Commentarii Academiae Scientiarum Imperialis Petropolitanae'', vol. 10, Petropoli 1747, p. 440.</ref>
| Өскемен
| Усть-Каменогорск
| 283 300
| 897 000
|-
| 3
| [[Provincia Almatae|Almata]]<ref>{{CathHierDiocese|almt}} Cuius pars regio Taldy-Kurganensis erat ([https://books.google.fr/books?id=WdZEAAAAYAAJ&q=regio+Kurganensis&dq=regio+Kurganensis&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiy3_StwOTtAhXu_CoKHRUyCqwQ6AEwBHoECAUQAg 1], [https://books.google.fr/books?id=3hkiAQAAMAAJ&q=regio+Kurganensis&dq=regio+Kurganensis&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiy3_StwOTtAhXu_CoKHRUyCqwQ6AEwA3oECAAQAg 2], [https://books.google.fr/books?id=1BomAQAAMAAJ&q=regio+Kurganensis&dq=regio+Kurganensis&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiy3_StwOTtAhXu_CoKHRUyCqwQ6AEwAHoECAMQAg 3].</ref>
| Алматы облысы
| Алматинская область
| [[Taldy Kurgan]]
| Талдықорған
| Талды-Курган
| 224 000
| 860 000
|-
| 4
| [[Dzabyl]]
| Жамбыл облысы
| Жамбылская область
| [[Taras]]<ref>''Talas'', — {{Scatebranus|557}} E Menandro Protectore.</ref>
| Тараз
| Тараз
| 144 000
| 962 000
|-
| 5
| [[Kazachstania Meridionalis]]
| Оңтүстік Қазақстан облысы
| Южно-Казахстанская область
| [[Chloepolis]]<ref>''Timicanda'', —{{Scatebranus|582}}</ref>
| Шымкент
| Чимкент
| 118 600
| 2 282 500
|-
| 6
| [[Erythrocentria]]
| Қызылорда облысы
| Кызылординская область
| [[Erythrocentropolis]]<ref>''Leuconaus'', adi. ''Leuconaicus'', — {{Scatebranus|492}} De nomine priore ''Ак-мечеть'', scilicet Latine ''Mosca alba'' et nomine ''SaintValery'' urbis Francogallicae.</ref>
| Қызылорда
| Кзыл-Орда
| 226 000
| 590 000
|-
| 7
| [[Leucocolonia]]
| Ақтөбе облысы
| Актюбинская область
| [[Aktobe]]
| Ақтөбе
| Актюбинск
| 300 600
| 661 000
|-
| 8
| [[Provincia Custanaorum|Custanai]]
| Қостанай облысы
| Костанайская область
| [[Custanai]]
| Қостанай
| Кустанай
| 196 000
| 975 000
|-
| 9
| [[Kazachstania Septemtrionalis]]
| Солтүстік Қазақстан облысы
| Северо-Казахстанская область
| [[Petropaulopolis (Kazachstania)|Petropaulopolis]]<ref>{{Scatebranus|529}}</ref>
| Петропавл
| Петропавловск
| 123 200
| 586 000
|-
| 10
| [[Funus Album]]
| Ақмола облысы
| Акмолинская область
| [[Enchlororopolis]]<ref>''Glaucorea'', — {{Scatebranus|495}}</ref>
| Көкшетау
| Кокчетав
| 121 400
| 829 000
|-
| 11
| [[Paulodoria]]
| Павлодар облысы
| Павлодарская область
| [[Paulodorum]]<ref>{{Scatebranus|526}}.</ref>
| Павлодар
| Павлодар
| 124 800
| 851 000
|-
| 12
| [[Kazachstania Occidentalis]]
| Батыс Қазақстан облысы
| Западно-Казахстанская область
| [[Daix (urbs)|Uralopolis]]<ref>''Daix,''—{{Scatebranus|568}}.</ref>
| Орал
| Уральск
| 151 300
| 599 000
|-
| 13
| [[Gurievia]]
| Атырау облысы
| Атырауская область
| [[Catodaix|Guriopolis]]<ref>''Catοdaix'', — {{Scatebranus|464}}</ref>
| Атырау
| Атырау
| 118 600
| 380 000
|-
| 14
| [[Mangistau]]
| Маңғыстау облысы
| Мангистауская область
| [[Leucoropolis]]
| Ақтау
| Ақтау
| 165 600
| 316 847
|-
|
| ''[[Almata]]''<sup>(1)</sup>
| Алматы
| Алма́-Ата́
| [[Almata]]<ref>{{CathHierDiocese|almt}}</ref>
| Алматы
| Алма́-Ата́
| 324,8
| 1 226 300
|-
|
| ''[[Astana]]''<sup>(1)</sup>
| Астана
| Астана
| [[Astana]]<ref>{{CathHierDiocese|msas}}</ref>
| Астана
| Астана
| 710,2
| 600 200
|-
|
| ''[[Baikonur]]''<sup>(2)</sup>
| Байқоңыр
| Байконур
| [[Baikonur]]
| Байқоңыр
| Байконур
| 57
| 70 000
|}
<div class="references-small">
Notae:
* (1) Almata et Astana urbes Civitatum statum propter suum pondus et ad nullam provinciam pertinent.
* (2) [[Baikonur (urbs)|Baikonur]] urbs peculiarem statum habet quia in praesenti [[Russia]]e iuxta cum cosmodromo [[Baikonur]]ensi usque ad [[2050]] ablocatur.
</div>
Anno 2022 tres regiones novae institutae sunt:
* regio [[Abai (regio)|Abai]] a Kazachastania Orientali separata est; caput regionis [[Septem Palatia]] urbs est (quae antea urbium Kazachstaniae, quae non capita provinciae fuerant, maxima erat);
* regio [[Heptapotamia (regio)|Heptapotamia]] ([[Kazachice]] ''Jetisu'') a regione Almatae separata est; caput regionis novae est [[Taldy Kurgan]], regionis Almatae caput est [[Konaev]] urbs;
* regio [[Ulytau]] a regione Karagandansi separata est; caput regionis [[Eremochalcis]]<ref>Vulgo ''Jezqazğan'', — {{Scatebranus|467}}</ref> urbs est.
Singulae provinciae a singulis [[acimus|acimis]] (Kazachice әкім; Russice аким) sive [[gubernator]]ibus provincialibus qui a praeside eliguntur reguntur. [[Municipium|Municipales]] acimi a provincialibus acimis designantur.
Gubernatio Kazachstaniae nationale [[caput (urbs)|caput]] ex Almata in Astanam die [[10 Decembris]] anni [[1997]] transtulit.
== Oeconomia ==
=== Opes ===
[[Fasciculus:Soyuz TMA-3 launch.jpg|thumb|upright=1|[[Cosmodromus Baiconurensis]] in mundo antiquissima maximaque operativa [[cosmodromus|statio depulsionis sideralis]].]]
De [[opes naturales|opibus naturalibus]] Kazachstania natio in mundo cum maximis divitiis pro capite est. Problema serios politicos actus conducere est, ut evolvantur et distribuantur divitiae inter incolas, quod non facile in natione est, ubi [[corruptio]] et [[regionalismus]] penitus radicantur. Natio circa 60 centesimas [[minerale|mineralium]] opium in antiqua [[Unio Sovietica|Unione Sovietica]] possidebat; extrahuntur ingentes [[ferrum|ferri]] quantitates in [[Provincia Custanaorum|Custanaorum]] sinu, nationis Boreoccidente; notandae [[carbo]]nis quantitates in [[Karaganda]]e et [[Bicephalolimnapolis]] (Russice Экибастуз; Kazachice Екібастұз) vicinitatibus, et praeterea [[petroleum]], [[methanum]] et diversa [[metallum|metalla]], quibus officinae [[electronica]]e, [[Ars ingeniaria|ingeniaria]]e [[energia nuclearis|nucleares]] et [[missilistica]]e utuntur. Societas [[Eni]] unus praecipuorum privatorum sociorum Kazachstaniae est. Relationes cum [[Italia|Italica]] societate a [[1992]] incepere cum obsignatum est primum foedus distribuendorum productorum in [[campus Caratsaganacensis|campo Caratsaganacensi]] (Russice Карачаганакское нефтегазовое месторождение; Kazachice Қарашығанақ Мұнай-Газ Конденсат Кені), nationis Septemtrione, cuius operatoria societas [[Agip]] ex anno [[1997]] est et e quo extrahitur iam [[petroleum]] cum licentia per quadraginta annos. Inventus anno [[1979]], hic campus aream 450 km² tegit et societates organizatae in consortio [[Karachaganak Integrated Organization]] sive KIO sunt, ubi participes sunt societates [[Eni]]/[[Agip]] ac [[British Gas]] (cooperantes in 32.5%), [[Chevron Corporation]] (in 20%) et Russica societas [[Lukoil]] (in 15%). Proposita campi productio, ex anno [[1984]] activa, e praesentibus 100 000 [[Dollarium (CFA)|Dollariorum]] pro die ad amplius 220 000 expandere et [[gasium|gasii]] productionem simul augenda est.
Kazachstania 20 centesimas terrarum pristinae Unionis Sovieticae cultarum tenet. Magna Septemtrionis pars unicus [[triticum|tritici]] ager [[Expeditio Terrarum Virginearum|Programmate Terrarum Virginearum]] [[decennium 196|decennio 196]] facta est. Quamquam paulum successus{{dubsig}}, Kazachstania adhuc incredibilem tritici quantitatem colit, parilem tertiae parti totius productionis pristinae URSS. In cultis Meridiei areis crescunt [[pomum|poma]], [[holus|holera]], [[tabacum]], [[oryza (genus)|oryza]], [[cannabis]] et [[Gossypium (genus)|gossypium]]. Siccissimae areae in usu temporario [[Ovis aries|ovium]], [[Bos taurus|bovum]], [[Equus caballus|equorum]] et [[Camelus bactrianus|camelorum]] pasculo sunt.
[[Marihuana]]e et [[opium|opii]] sata in diversis Kazachstaniae partibus adsunt. Antequam legalis productio anno [[1991]] desineret, [[Chloepolis]] (Russice Чимкент; Kazachice Шымкент) sata unicae Sovieticae opes opiaceorum medicaminum productioni erant. Cannabis et opium praesertim in [[Valles Suyensis|Valle Suyensi]] (Russice Чуйская долина), Medio-Meridie nationis crescunt (circa 138 000 [[hectarium|hectariorum]] cannabis et vasta papaverum opiaceorum area). Gubernativum programma contra narcomercaturam incepit, non sine difficultate, anno [[1993]].
=== Problemata et civilitas ===
[[Fasciculus:Astana centr.JPG|thumb|left|[[Caput (urbs)|Caput]] [[Astana]]]]
Disgregata Unione Sovietica Kazachstania omnibus problematibus obversari debuit, quae pristinas Sovieticas respublicas percussere; collapsus commerciali distributivique systematis, [[inflatio]] sine moderatione, pecuniae defectio ad renovanda systemata, exhaustio subsidiorum civitariorum et productionis collapsus. Anno [[1993]] tertia exceptionalis [[triticum|tritici]] messis pars propter inadaequatas carpendi methodos, cellarum carentiam et vecturae insufficientiam amissa est. Aliud problema cum facto ligatum, ut praecipuarum industrialium agriculturaliumque arearum multae Septemtrione sitae sit, ubi praesertim [[Slavi]] vivebant. Slavorum Germanorumque qualificatorum specializatorumque emigratio Kazachicae oeconomiae nocuit.
Gubernativa politica ad revitalizandam [[oeconomia]]m cohaerens fuit et in [[privatizatio]]ne, pretiorum [[liberalizatio]]ne et adventiciae [[collocatio pecuniae|collocationis pecuniariae]] apertura fundata est. Anno [[1993]] Kazachstania suam propriam [[moneta]]m, [[Tenge Kazachicum]], introduxit. Quamquam adhuc via longa est, oeconomia recuperari coepit.
Cum religiosa percentatione 70 centesimis Musulmanorum, 25 centesimis Chistianorum, et 5 centesimis Buddhistarum, Kazachstania valde personalistica [[dictatura]] est, a Nursultane Nazarbayev [[Trias politica|potestates]] [[potestas exsecutiva|exsecutivam]], [[potestas legisfera|legisferam]] [[potestas iudicialis|iudicialemque]] directe habente creata et ducta et liberata ex Unione Sovietica e [[16 Decembris]] anni [[1991]].
=== Privatizatio ===
[[Fasciculus:Modern Almaty.jpg|thumb|left|Almata, maxima Kazachstaniae urbs]]
Magna pars Kazachicae oeconomiae, a Civitate usque ad annum 1991 gestae, privatizata est, inclusis [[televisio|televisificis]], [[electricitas|electricis]] [[petroleum|petroleosisque]] societatibus. Circa 17 000 societates venditae sunt. Campus privatus a parvo praecipuarum societatum circulo cum diversificatis commodis dominatur, inter quas e pecuniariis collocationisque activitatibus ad negotia cauponasque sunt, omnia cum arctis conexionibus, saepe communionis sanguineae, cum gubernatione.
Agrorum et [[agricultura]]e privatizatio lentior fuit, quia Kazachi timebant, ne haec coloniale Russicum dominium consolidavissent et historica ordarum tribuumque territorialia iura ruissent. Plurimi Kazachi veteres fabricas collectivas, generatim valde pauperes, nunc incolunt.
=== Vectura ===
[[Fasciculus:Air Astana Boeing 757-200 P4-GAS.jpg|thumb|upright=1|Societatis [[Air Astana]] [[Boeing 757]] [[vehiculum aërium|aëronavis]] in [[aeroportus|Aëroportu]] [[Aëroportus Terrae Aureae|Terrae Aureae]] ([[Thailandice]] ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ) [[Bancocum|Bancoci]], in [[Thailandia]].]]
Nationalis [[aerilinea]] [[Air Astana]] est cum praecipuis stationibus Almatae et Astanae , et minore tertia statione in [[Catodaix|Gurievopoli]]. Inter internationales destinationes [[Londinium]], [[Francofurtum ad Moenum]], [[Pechinum]], [[Kuala Lumpur]] et [[Bancocum]] sunt.
Nova [[autovia]] inter Almatam et fines Sericos commeatus tempus e circiter sex horis in tres reducet.
== Cultura ==
=== Ars architecturaque ===
[[Fasciculus:Catchthegirl.JPG|thumb|upright=0.8|left|[[Equitatio|Equites]] traditionalem vestem induentes Kazachicam [[Equitatio|equestrem]] culturam monstrant per ludendum [[osculum|osculandi]] ludum, nuncupatum Kazachice ''[[Cyzcuu|қыз қуу]]'' (scilicet "persequere puellam"), unum numerosorum traditionalium ludorum [[equus|equo]] lusorum]]
Kazachica [[ars]] [[ars contemporaria|contemporaria]] in magna [[ars Islamica|artis Islamicae]] traditione inseritur, cui e saeculo XIX [[Civilizatio Occidentalis|Occidentalium]] motuum influxus additi sunt, praesertim mediante [[Imperium Russicum|Russica]] [[Tzar]]istica et postea Sovietica cultura. (Realismo Socialistico, "modis nationalibus" artis etc...). Post independentiam et collapsum Unionis Sovieticae tendentiae recuperandorum vinculorum cum Islamica artistica traditione in luce positae sunt.
=== Gastronomia ===
[[Fasciculus:beschbarmak.jpg|thumb|upright=0.6|[[Pentadactylus]] ([[Russice]] Бешбармак; [[Kazachice]] ет) cum ovis capite in occasionibus specialibus offertus.]]
Typicum Kazachicae coquinae ferculum [[pentadactylus]] (Russice Бешбармак; Kazachice ет) est. Cibus agninae adipe et equi carne coquitur, tenuibus laminis depstis [[laganum|lagano]] similibus et pane azymo manu cocto comitatus. [[Pilafum]] (Russice Плов; Kazache палау), in Media Asia typicum oryzae ferculum, est cum agnina et [[Saslycum|saslyca]] (Russice шашлык) inter fercula extra nationem notissima. Aestate praefertur [[Cosmos (potio)|cosmos]] (Russice Кумыс; Kazachice Қымыз) bibere.
Kazachstaniae locus, lingua, cultura, religio coquinam afficiunt, quae arcte ad coquinas nationum Mediae Asiae et Slavicam conexa est.
=== Litterae ===
Bilinguismus Russo-Kazachicus inter scriptores diffusus est. Russice scribentes in [[litterae Russicae|litterarum Russicarum]] motus inseruntur, e quibus praecipue modos generaque, themata motivaque accipiunt, et se sicut regionalis variatio monstrabant paulum temporis abhinc. Sunt abundantes litterae orales a fabulatoribus et ambulantibus narratoribus transmissae et conexae cum Turcica et Mesasiana [[laographia]], quarum origines tractae sunt a populari traditione et solum a saeculo XIX factae sunt obiectum systematici studii. Kazachice scribentes cultae litterae solum modernis temporibus evolvi coepere et suum creatorem in figura [[Abai Qunanbaiuli]] ([[1845]]-[[1904]]), invenerunt, qui poëta et translator e lingua Russica fuit et perihodo vixit, ubi Kazachicus mundus [[Imperium Russicum|Imperii Russici]] partem formare coepit. Haec perihodos, ubi accidit prima acculturatio modo Europeizante, quoque evolutione novorum fermentorum idealium religiosorum ligatorum Islamico reformatorio modernisticoque [[Dzadidismus|Dzadidisticorum]] motui notata est. Post [[Revolutio Octobris Russica|Revolutionem Boselvicorum]] anno 1917 peractam lingua Kazachica [[abecedarium Cyrillicum]] adoptat dum litterae ad aesthetica [[Realismus Socialisticus|Realismi Socialistici]] et "modorum nationalium" artis dictamina adaptant. Emergit hac perihodo figura scriptoris publicistaeque [[Magianus Dzumabayev|Magiani Dzumabayev]] ([[1893]]-[[1938]]). Independentia post collapsum Uninonis Sovieticae facta abeundi a praecedente dura russificatione et conatu denuo capiendae novae identitatis notatur{{dubsig}}, quae quidem vincula cum prisco tesquariorum Turcarum mundo vero Islamicam traditionem rursus existimet.
==== Litterati praeclari ====
[[Fasciculus:Stamp of Kazakhstan kz012st.jpg|thumb|upright=0.8|Sigillum cursuale ad honorem [[Magianus Dzumabayev|Magiani Dzumabayev]] editum.]]
* [[Choia Ahmedus Yasavi]] ([[1106]] - [[1166]]), poëta et [[Sufismus|Sufianus]]
* [[Boucar Dz. Kalkaman]] ([[1668]] - [[1781]]), poëta
* [[Buchar-zhiraus Kalmakanov]] ([[1693]] - [[1789]]), poëta
* [[Abraham Altynsarin]] ([[1841]] - [[1889]]), scriptor
* [[Abai Qunanbaiuli]] ([[1845]] - [[1904]]), poëta
* [[Dzambyl Dzabayev]] ([[1846]] - [[1945]]), poëta
* [[Sacarimus Kudaiberbiev]] ([[1858]] - [[1931]]), poëta
* [[Alichan Bokeikhanov]] ([[1866]] - [[1937]]), scriptor
* [[Ahmedus Baytursinuli]] ([[1873]] - [[1937]]), poëta et scriptor
* [[Mirdzaquipus Dulatuli]] ([[1885]] - [[1935]]), poëta et scriptor
* [[Dzusupbecus Aimautov]] ([[1889]] - [[1931]]), scriptor
* [[Sultanus Mahmudus Toraygirov]] ([[1893]] - [[1920]]), poëta et scriptor
* [[Magianus Dzumabayev]] ([[1893]] - [[1938]]), scriptor, publicista, conditor litterarum Kazachicarum modernarum
* [[Ilyas Zhansugurov]] ([[1894]] - [[1938]]), scriptor
* [[Beimbetus Mailin]] ([[1894]] - [[1938]]), scriptor
* [[Sacenus Seifullin]] ([[1894]] - [[1939]]), poëta et scriptor
* [[Muhtar Auesov]] ([[1897]] - [[1961]]), scriptor
* [[Sabitus Mukanov]] ([[1900]] - [[1973]]), poëta et scriptor
* [[Gabitus Musrepov]] ([[1902]] - [[1985]]), scriptor, dramaturgus
* [[Gabiden Mustafin]] ([[1902]] - [[1985]]), scriptor
* [[Baurzhan Momyshuly]] ([[1910]] - [[1982]]), scriptor
* [[Ilyas Esenberlin]] ([[1915]] - [[1983]]), scriptor
* [[Muquagalius Maqatayev]] ([[1931]] - [[1976]]), [[aquynus]], poëta
* [[Qabdesus Dzumadilov]] ([[1936]]), scriptor
* [[Olzhas Suleimenov]] ([[1936]]), poëta
* [[Muhtar Shahanov]] ([[1942]]), scriptor
* [[Bachytzhan Kanapyanov]] ([[1951]]), poëta
=== Musica ===
[[Fasciculus:Dombra.png|thumb|upright=0.6|Sigillum cursuale [[dombra]]m, popularissimum traditionale [[instrumentum musicum]] Kazachstaniae depingens.]]
[[Musica]] in Kazachstania inter mundi "instrumentalissimas" est, revera non solum [[Instrumentum musicum|instrumentorum pulsatorum]] quantitate indefinita utitur sed etiam succentu [[Testudo Arabica|testudinis Arabicae]], cuiusdam [[Testudo (instrumentum musicum)|testudinis]]. Celeberrimorum Kazachorum compositorum unus [[Curmangazy Sagyrbayuly]] est.
=== Cinematographia ===
[[September|Septembri]] mense anni [[2006]] gubernatio se pecuniam ad distribuendam variorum millionum dollariorum [[pellicula]]m [[Nomas (pellicula 2005)|Nomas]] (Kazachice Көшпенділер; Russice Кочевник; Anglice ''Nomad'') nuncupatam suppeditare nuntiavit, quae agitur de nova nationis historia a gubernatione Kazachica creata. Pellicula anno [[2003]] incepta est et ei orta sunt plurima evolutionis problemata. Denique anno [[2006]] emissa est.
De illo tempore pelliculae tales ''Mongol'', ''Tulpan'' et ''Kelin'' emissae sunt. Omnes tres pelliculae [[Praemia Academiae|Praemiis Academiae]] [[Praemium Academiae Optimae Pelliculae Linguae Adventiciae|Optimae Pelliculae Linguae Adventiciae]] nominatae sunt. Pellicula ''Tulpan'' Praemium [[Un Certain Regard]] in [[Festum Canuae|Festivalibus Cinematographicis Canuae]] anno [[2008]] consecuta est. Muta pellicula ''Kelin'' loco 82 in [[Praemia Academiae|Praemiorum Academiae]] catalogo cepit.
=== Feriae et diei festi ===
{| class="wikitable"
|- bgcolor=#eeeeee
! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen Kazachum !! Nomen Russicum !! Notae
|-
| [[1 Ianuarii|1]] et [[2 Ianuarii]]
| [[Annus Novus]]
| Жаңа Жыл
| Новый год
|
|-
| [[7 Ianuarii]]
| [[Christi Natalis|Nativitas]] [[Ecclesiae Orthodoxae|Orthodoxa]] Orientalis
| Рождество
| Рождество Христово
| E [[2007]] officialis dies festus
|-
| Ultimus dies [[hadzum|hadzi]] sive [[peregrinatio]]nis ad [[Mecca]]m
| [[Eiduladha]]
| Құрбан айт
| Курбан-байрам
| E [[2007]] officialis dies festus
|-
| [[8 Martii]]
| [[Dies Internationalis Feminarum]]
| Халықаралық әйелдер күні
| Международный женский день
|
|-
| Inter [[21 Martii|21]] et [[23 Martii]]
| [[Nova Lux]] sive Annus Novus Persicus
| Наурыз мейрамы
| Новруз
| Originaliter [[Nova Lux]] sive Annus Novus Persicus traditionaliter vernus dies festus est qui anni novi principium aliquando tam sero quam [[21 Aprilis]] notat
|-
| [[1 Maii|Kalendae Maiae]]
| [[Dies Laboris|Dies Unitatis]] Populi Kazachici
| Қазақстан халқының бірлігі мерекесі
| День единства народа Казахстана
|
|-
| [[9 Maii]]
| [[Dies Victoriae|Dies Victoriae in Magno Bello Patriotico contra Fascismum]]
| Жеңіс күні
| День Победы
| Dies festus in antiqua [[URSS]] hodie in Kazachstania et in aliis antiquis rebus publicis celebratus, exceptis Balticis nationibus.
|-
| [[6 Iulii|Pridie Nonas Iulii]]
| Dies [[Caput (urbs)|Urbis Capitalis]]
| Астана күні
|
| Dies Natalis Primi Praesidis
|-
| [[30 Augusti]]
| Dies [[Constitutio]]nis
| Қазақстан Республикасының Конституциясы күні
|
|
|-
| [[16 Decembris|16]] et [[17 Decembris]]
| [[Dies Independentiae]]
| Тәуелсіздік күні
| День независимости
|
|}
== Artes athleticae ==
[[Fasciculus:Winokurow 2006.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Alexander Vinokourov]].]]
Kazachstania velut [[ars athletica|athletica]] [[Media Asia|Mesasianae]] [[regio]]nis potentia excellit in [[pugilatus|pugilatu]], [[scacci]]s, [[kick-boxing]], [[nartatio]]ne, [[gymnastica artistica]], [[alsulegia aquatica]], [[birotatio]]ne, [[artes martiales|artibus martialibus]], [[ludus gymnicus campestris|ludo gymnico campetri]], [[equitatio]]ne, [[triathlon|triathlo]], [[sambo]]ne ([[Russice]] et [[Kazachice]] Самбо), [[lucta Graeco-Romana]], et [[biliardum Francicum|biliardo]]. Aliqui Kazachi [[athleta]]e celebres, inter quos aliqui internationales [[nomisma|nomimatonicae]], [[Beczatus Sattarkhanov]], [[Basilius Dzirov]], [[Alexander Vinokourov]], [[Bulatus Dzumadilov]], [[Muchtarchan Dildabekov]], [[Olga Shishigina]], [[Andreas Kashechkin]], [[Alyas Yussupova]], [[Demetrius Karpov]], [[Darmen Sadvakasov]], [[Yeldos Ikhsangaliyev]], [[Aidar Kabimollayev]], [[Yermachan Ibraimov]], [[Vladimirus Smirnov]], inter eos sunt.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Kazakhstan|Kazachstaniam}}
{{Grc|Κασαχία}}
{{Fontes geographici}}
* [https://web.archive.org/web/20190715062336/http://www.government.kz/ Publicus Administrationis Kazachstaniae situs interretialis] {{Ling|Kazachstanice|Anglice|Russice}}
* [http://kk.wikipedia.org/ Vicipaedia in lingua Kazachica]
{{Asia}}
{{Capsae collectae|Kazachstania|politica|{{Praesides et primi ministri Kazachstaniae}}{{Ministri rerum externarum Kazachstanenses}}}}
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1991]]
[[Categoria:Independentium Civitatum Foederatio]]
[[Categoria:Kazachstania|!]]
{{Myrias|Geographia}}
qm4fiskvzgyy9hvslxo9ioz8dkaqeyd
Primum bellum mundanum
0
6998
3991644
3990788
2026-09-27T21:25:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3991644
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Infobox military conflict
|conflict=Primum bellum mundanum
|image=[[Fasciculus:WWI.png|thumb|300px|Participes belli: <span style="color:green">'''Civitates foederatae'''</span> et <span style="color:orange">'''Imperia centralia'''</span> et <span style="color:grey">'''Neutrales'''</span>]]
|caption=
|date=[[28 Iulii]] [[1914]]–[[11 Novembris]] [[1918]] (indutiae)<br/>[[Foedus Versaliis sancitum (1919)]] [[28 Iunii]] [[1919]] compositum<br/>[[Foedus Fanum Sancti Germani in Laya|Foedus Fani Sancti Germani in Laya]] [[10 Septembris]] [[1919]] compositum<br/>[[Foedus Noviliacum ad Sequanum|Noviliaci ad Sequanum]] [[27 Novembris]] [[1919]] signatum<br/>[[Foedus apud Trianonium sanctum]] [[4 Iunii]] [[1920]] compositum<br/>[[Foedus Separae]] [[10 Augusti]] [[1920]] signatum
|place=[[Europa]], [[Africa]], [[Medius Oriens]], [[Oceanus Pacificus]], [[Sina (regio)|Sina]], [[mare|maria]] ante [[litus]] [[America]]e [[America Australis|Australis]] et [[America Septentrionalis|Septentrionalis]]
|casus=Caedes Archiducis Francisci Ferdinandi (28 Iunii), denuntiatio belli Austro-Hungarica contra Serbiam (28 Iulii) et mobilitatio Russica contra Austro–Hungariam (29 Iulii)
|result=Victoria foederatarum
* Finis imperiorum [[Germania|Germanici]], [[Imperium Russicum|Russici]], [[Imperium Ottomanicum|Ottomanici]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungarici]]
* Novae civitates in Europa et Medio Oriente conditae
* Translatio [[coloniae Germanae|coloniarum Germanarum]] et [[Partitio Imperii Ottomanici|regionum Imperii Ottomanici]] ad alia imperia
* Institutio [[Confoederatio Nationum|Confoederationis Nationum]]
|combatant1='''Foederatae'''<br/>
[[Francia]]<br/>
[[Imperium Britannicum]]<br/>
* [[Australia]]
* [[Canada]]
* [[India Britannica]]
* [[Terra Nova et Terra Laboratoria]]
* [[Nova Zelandia]]
* [[Unio Africae Australis]]
[[Imperium Russicum]] <small>(1914–17)</small><br/>
[[Regnum Italiae (1861-1946)|Regnum Italiae]] <small>(1915–18)</small><br/>
[[Civitates Foederatae]] <small>(1917–18)</small><br/>
[[Romania|Regnum Romanicum]] <small>(1916–18)</small><br/>
[[Iaponia|Imperium Iaponiense]]<br/>
[[Serbia]]<br/>
[[Belgium]]<br/>
[[Graecia|Regnum Graecum]] <small>(1917–18)</small><br/>
[[Foederati primi belli mundani|et alii]]
|combatant2='''Imperia centralia'''
[[Imperium Germanicum]]<br/>
[[Imperium Austro-Hungaricum]]<br/>
[[Imperium Ottomanicum]]<br/>
[[Bulgaria|Regnum Bulgaricum]] <small>(1915–18)</small><br/>
----
[[Imperia centralia#Alii motus|Varii compugnantes]]
|commander1='''Imperatores et duces'''<br/>
'''Francia:'''<br/>
[[Raimundus Poincaré]]<br/>
[[Georgius Clemenceau]]<br/>
[[Ferdinandus Foch]]<br/>
'''Imperium Britannicum:'''<br>
[[Herbertus Henricus Asquith]]<br/>
[[David Lloyd George]]<br/>
[[Douglas Haig]]<br/>
'''Imperium Russicum:'''<br/>
[[Nicolaus II (imperator Russiae)|Nicolaus II]]<br/>
[[Grandis Dux Nicolaus Nicolai filius Russiae (1856–1929)|Nicolaus Nicolai filius]]<br/>
'''Regnum Italicum:'''<br/>
[[Victorius Emmanuel III (rex Italiae)|Victor Emanuel III]]<br/>
[[Antonius Salandra]]<br/>
[[Victor Emanuel Orlando|Victor Orlando]]<br/>
[[Ludovicus Cadorna]]<br/>
'''Civitates Foederatae:'''<br/>
[[Woodrow Wilson]]<br/>
[[Ioannes J. Pershing]]<br/>
'''Regnum Romaniae:'''<br/>
[[Ferdinandus I Romaniae|Ferdinandus I]]<br/>
''[[Allies of World War I#Leaders|et alii]]''
|commander2='''Imperatores et duces'''<br/>
'''Imperium Germanicum:'''<br/>
[[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]]<br/>
[[Paulus de Hindenburg]]<br/>
[[Ericus Ludendorff]]<br/>
'''Imperium Austro-Hungaricum:'''<br/>
[[Franciscus Iosephus]]<br/>
[[Carolus I (imperator Austriae)|Carolus I]]<br/>
[[Conradus von Hötzendorf]]<br/>
'''Imperium Ottomanicum:'''<br/>
[[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]]<br/>
[[Enver Pasha]]<br/>
[[Mustapha Cemal Ataturcus|Mustapha Cemal]]<br/>
'''Regnum Bulgariae:'''<br/>
[[Ferdinandus I Bulgariae|Ferdinandus I]]<br/>
[[Nicolaus Zhekov]]<br/>
''[[Imperia centralia#Duces militares|et alii]]''
|strength1='''Foederatae'''(Tucker & Roberts 2005:273)
Imperium Russicum: 12 000 000<br>
[[Britanniarum Regnum]]: 8 841 541<ref>[http://www.1914-1918.net/faq.htm British Army statistics of the Great War].</ref><ref>Numeri pro Imperio Britannico.</ref><br>
Francia: 8 660 000<ref>Numeri pro Francia Metropolitana et eius colonis.</ref><br>
Italia: 5 093 140<br>
Civitates Foederatae: 4 743 826<br>
Romania: 1 234 000<br>
Iaponia: 800 000<br>
Serbia: 707 343<br>
Belgium: 380 000<br>
Graecia: 250 000<br>
''Summa: 42 959 850''
|strength2='''[[Imperia centralia]]''' (Tucker 2005:273)
[[Imperium Germanicum]]: 13 250 000<br>
[[Imperium Austro-Hungaricum]]: 7 800 000<br>
[[Imperium Ottomanicum]]: 2 998 321<br>
[[Bulgaria|Regnum Bulgaricum]]: 1 200 000<br>
''Summa: 25 248 321''
|casualties1='''Milites occisi:'''<br/>5 525 000<br/>'''Milites vulnerati:'''<br />12 831 500<br/>'''Milites amissi:'''<br/>4 121 000<br/>'''Summa:'''<br/>22 477 500}}
[[Fasciculus:Map_Europe_alliances_1914-la.svg|thumb|Europa anno [[1914]].]]
[[Fasciculus:Drei Kaiser Bund.jpg|thumb|Tres Imperatores: [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]], [[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]], [[Franciscus Iosephus I]].]]
[[Fasciculus:HMS Dreadnought 1906 H61017.jpg|thumb|HMS ''Dreadnought'' (1906). [[Cursus armorum]] [[navis|navalis]] inter Britanniarum Regnum et Germaniam fiebat.]]
[[Fasciculus:Austro-Hungarian_fleet_on_maneuvers.jpg|thumb|Grandis Britanniae classis in [[Proelium ante Iutlandia|Proelio ante Iutlandiam]].]]
[[Fasciculus:Guetteur au poste de l'écluse 26.jpg|thumb|[[Miles]] hostem observans in fossa latet.]]
[[Fasciculus:The Way to the Front.jpg|thumb|Ruinae post Tertium [[Ypra]]e Proelium ab [[21 Iulii]] ad [[6 Novembris]] [[1917]] pugnatum.]]
'''Primum bellum mundanum''',<ref>[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2005/biographiae/zweig/index.php ''Ephemeris'' 2005],
[http://ephemeris.alcuinus.net/archi2006/nuntius1.php?id=78 2006],
[http://ephemeris.alcuinus.net/inorbe.php?id=489 2008].</ref> vel '''primum bellum orbis terrarum''',<ref>Pavlina Bobic, ''War and Faith: The Catholic Church in Slovenia, 1914–1918'', Balkan Studies Library (Brill Academic Publishing, 2012, ISBN 978-90-04-20219-1), 150: rem "Promemoria Bela Peč pro anno 1918, de tempore belli orbis terrarum" appellatam citans.</ref> similiter '''primum bellum plurimarum totius orbis gentium''',<ref>Apud [[Ioannes XXIII|Ioannem Papam XXIII]]: "Cum primum illud atque immane plurimarum totius orbis gentium bellum tandem conquievit", [http://www.vatican.va/holy_father/john_xxiii/encyclicals/documents/hf_j-xxiii_enc_28111959_princeps_lt.html Princeps Pastorum], litterae encyclicae die [[28 Novembris]] [[1959]] prolatae.</ref> fuit [[bellum mundanum]] praecipue in [[Europa]] ab [[28 Iulii]] [[1914]] ad [[11 Novembris]] [[1918]] gestum. Quo [[bellum|bello]] fere omnes implicatae sunt [[tellus|orbis terrarum]] [[civitas praepotens|civitates praepotentes]], quae participes belli in duas consociationes contrarias divisae erant:
* [[Civitates foederatae Primi belli mundani|Civitates foederatae]]: [[Britanniarum Regnum]], [[Francia]], [[Russia]] [[Consensus triplex|triplici consensu]] coniuncta
* [[Imperia centralia]]: primum [[Germania]], [[Imperium Austro-Hungaricum]], [[Italia]] [[Societas triplex (1882)|societate triplici]] coniuncta; sed Italia, quia Austro-Hungaria se contra pactum gesserat, a societate recessit.
Quae consociationes et commutatae sunt et creverunt, cum aliae [[civitas sui iuris|civitates]] [[bellum]] committerent. Ad extremum plus quam 70 [[millio]]nes militum, inter quos 60 milliones [[Europaei|Europaeorum]], ad [[arma]] convocati sunt in unum ex maximis bellis umquam gestis.<ref>Bade & Brown 2003:167–168; Keegan 1988:8.</ref> Plus quam 9 [[millio]]nes pugnatorum interfecti sunt. Tam multa caedes facta est propter quod novae [[technologia|artes]] nova [[arma]], sicut [[arma chemica]] a militibus Germaniae, et quidem exitiosiora produxerant, cum pares tutelae, mobilitatis, [[medicina]]e emendationes deessent. Primum bellum mundanum tam cruenta caede commissum est, ut quattuor tantum bella umquam gesta etiam plures occisos numerarent; quo factum est ut variae mutationes [[societas humana|politicae]], nec non [[res novae]] in multis civitatibus belli excidio adfectis initium caperent.
Multas ob causas coepit bellum. Quarum una et quidem diutina fuit [[imperialismus|imperii amplificandi studium]], quod praepotentibus inerat civitatibus Europaeis: [[Imperium Germanicum|Imperio Germanico]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Imperio Austro-Hungarico]], [[Italia]]e, [[Imperium Ottomanicum|Imperio Ottomanico]], [[Imperium Russicum|Imperio Russico]], [[Imperium Britannicum|Imperio Britannico]], [[Francia|Reipublicae Francicae]]. Sed ea ipsa ansa belli, qua omnes fere ut causa paene iucunda utebantur, fuit quod [[Franciscus Ferdinandus (archidux Austriae)|Franciscus Ferdinandus]], [[archidux]] [[Austria]]e heresque [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungariae]], a [[Gabriel Princip|Gabriele Princip]], [[Iugoslavismus|nationalista Iugoslavico]], [[insidiae Seraiensis|insidiis factis]] [[Seraium|Seraii]], in [[Bosnia et Herzegovina]], die [[28 Iunii]] [[1914]] occisus erat. Quo facto, haec [[discrimen mensis Iulii|conflictatio]] quasi per causarum concatenationem exarsit, cum foedera prioribus facta decenniis invocata essent. Austro-Hungaria, [[ultimatum|ultimato]] edicto<ref>Djokic 2003:24; Taylor 1998:80–93.</ref> [[Serbia]]e bellum indixit. Itaque imperia praepotentia bellis invicem indictis intra unum mensem proelia faciebant, quae per [[colonia]]s imperiorum circum orbem terrarum mox extendebantur.
Die [[28 Iulii]], Austro-Hungaria Serbiae,<ref>Evans 2004:12; Martel 2003:xii.</ref> Germania [[Belgium|Belgio]], [[Luxemburgum|Luxemburgo]] [[Francia]]eque, ac Russia Germaniae bellum intulerunt. Itinere [[Lutetia]]m Germanorum represso fossisque sclopetariis ductis [[Europa Occidentalis|frons occidentalis]] facta est, in qua [[bellum stativum|stativum]] et [[bellum exhaustivum|exhaustivum]] bellum diu gestum est. In [[Europa Orientalis|orientali]] autem fronte exercitus Russicus cum copiis Austro-Hungaricis prospere pugnavit, sed cum [[Borussia Orientalis|Borussiam Orientalem]] invadere contenderet, a Germanis arctus est. Postquam [[Imperium Ottomanicum]] anno [[1914]] bellum suscepit, apertae sunt frontes in oriente. Deinde Italia et Bulgaria anno [[1915]], denique [[Romania]] anno [[1916]] ad bellum consurrexerunt. Imperium Russicum mense Martio 1917 conlapsum est, et Russia post [[res novae Octobres|res novas Octobres]] eodem anno bellum deposuit. Anno [[1918]] Germani [[incursus vernalis (1918)|incursu]] in frontem occidentalem facto a Foederatis impetibus prosperis repulsi sunt. Etiam copiae [[Civitates Foederatae Americae]] fossas sclopetarias intrare coeperunt. Itaque Germania, quae tunc cives suos seditiosos inpugnabat, indutias die [[11 Novembris]] [[1918]] iniit. Foederati tandem victores bellum confecerunt.
Domesticae frontis eventus non minus tumultuosi fuerunt quam in acie militari, cum bellatores hominibus rebusque conarentur ad bellum universum uti. Bello finito quattuor imperia ([[Imperium Germanicum|Germanum]], [[Imperium Russicum|Russicum]], [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungaricum]], [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicum]]) exsistere desierunt. Civitates quae Germanico et Russico imperiis successerunt multas amiserunt terras, cum Austro-Hungaricum et Ottomanicum imperia omnino diruerentur. Itaque [[geographia]] [[Europa Media|Europae Mediae]] commutata est.<ref>Keegan 1988:7.</ref> [[Confoederatio Nationum]] ad prohibendum aliud certamen tantae magnitudinis constituta est. At in cassum ceciderunt haec quoque consilia, nam [[nationalismus]] Europaeus bello imperiorumque dissolutione amplificabatur. Et Germani, qui se sub iugum missos sentiebant, [[Foedus Versaliis sancitum (1919)|foedere Versaliensi]] adgravati satisfactionem paulatim moliebantur. Quibus de causis evenerunt ea quae postea ad [[secundum bellum mundanum]] inductura essent.<ref>Keegan 1988:11.</ref>
== De nominibus ==
Tempore [[interbellum|interbelli]] hoc bellum variis linguis modo ''bellum mundanum'' modo ''bellum magnum'' appellabatur. Secundo autem magno [[secundum bellum mundanum|bello]] anno [[1939]] conflato opus erat de duobus [[bellum mundanum|bellis mundanis]] loqui. Variis linguis suus cuique mos. Itaque historici Britannici et Canadienses ''First World War'' dicunt, cum [[Americani]] ''World War I'' ('Bellum Orbis Terrarum I') praeferant. Theodisce autem nomen ''Erster Weltkrieg'' primum Septembri 1914 ab [[Ernestus Haeckel|Ernesto Haeckel]], [[philosophia|philosopho]] [[Germania|Germano]], adhibitum est.<ref>Shapiro 2006:329.</ref> ''The First World War'' fuit nomen libri historici a [[Carolus à Court Repington|Carolo à Court Repington]], praefecto et diurnario, anno [[1920]] divulgati.
== Scaena ==
[[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], maiora imperia Europaea strenue enitebantur, ut [[aequilibrium potestatis]] per [[continens|continentem]] obtinerent, quod iam ante [[1900]] multiplex foederum civilium militariumque complexus effecerat. Haec foedera anno [[1815]] coeperant, in [[Foedus Sanctum|Foedere Sancto]] inter [[Borussia]]m, Russiam, et Austriam. Tum, [[October|Octobri]] mense [[1873]], [[Otto von Bismarck]], [[cancallarius Germaniae|cancellarius Germanus]], [[Foedus Imperatorum Trium]] ([[Theodisce]] ''Dreikaiserbund'') inter [[monarcha]]s Austro-Hungariae, Russiae, et Germaniae composuit. Hoc foedus autem defecit quia Austro-Hungaria et Russia consiliis in [[Balcania]] consentire non poterant; quo facto, Germania et Austro-Hungaria foedus inter se anno [[1879]] composuerunt, [[Foedus Duplex (1879)|Foedus Duplex]] appellatum. Quod visum est modus quo Germania et Austro-Hungaria pondus Russicum in [[Balcania]] resistere posset, cum [[Imperium Ottomanicum]] debilitari persistebat. Anno [[1882]], expansum est hoc foedus, ut [[Italia]]m comprehenderet, in re quae [[Foedus Triplex (1882)|Foedus Triplex]] facta est.<ref>Keegan 1998:52.</ref>
Post [[1870]], certamen in [[Europa]] praecipue per accurate excogitatum foederum rete a Bismarck instructum inter Imperium Germanicum et reliquium Europae diu aversum est; qui praesertim laborabat ut Russia cum Germania consisteret ad prohibendum bellum frontium binorum contra Franciam et Russiam. Cum autem [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]] regnum ut imperator Germanicum exciperet, Bismarck se a munere removere coactus est, cuius compositio foederum paulatim neglegebatur. Exempli gratia, imperator anno [[1890]] [[Foedus Detrimentum Resartum]] cum Russia renovare noluit. Anno [[1892]], [[Foedus Franco-Russicum]] ad resistendam [[vis|vim]] Foederis Triplicis compositum est. Anno [[1904]], Britanniarum Regnum et Francia [[Conventum Come]], seriem pactorum, atque anno [[1907]], Britanniarum Regnum et Russia [[Pactum Anglo-Russicum]] composuerunt. Haec pacta, cum societatem inter Britanniarum Regnum et Franciam atque inter Britanniarum Regnum et Russiam non instituerent, efficienter fecerunt ut ingressio Britannica in certamen futurum quod Franciam vel Russiam implicaret veri similis esset; unde compositio conectorum pactorum bilateralium [[Conventum Triplex]] appellari coepit.
Germania [[coniunctio Germana|coniuncta, imperioque anno 1871 condito]], Germanica [[industria]]e et [[oeconomia]]e vis magnopere creverat; quibus fundamentis administratio Gulielmi II a medio [[decennium 190|decennio 190]] usa est ad adsignandas multas [[opes naturales]] et [[oeconomia|oeconomicas]] amplificationi [[Imperialis Classis Germana]]e, ab Admirale [[Alfredus von Tirpitz|Alfredo von Tirpitz]] constitutae, Britannicam [[Classis Regalis|Classem Regalem]] pro dominatu [[oceanus|oceanorum]] [[tellus|orbis terrarum]] aemulantis.
=== Certamina militaria navaliaque ===
Germania, tunc novissima respublica Europaea, multas naves longas fecit, sic [[Imperium Britannicum|Britanniam]], rem publicam maximae potestatis maritimae, commovens.
=== Res Balcaniae ===
Austro-Hungaria [[Serbia]]m in suam dicionem redegit.<!-- . . . -->
=== Insidiae Seraienses ===
Initium belli fuit cum [[Franciscus Ferdinandus]], heres regni Austro-Hungarici, a [[Gabriel Princip|Gabriele Princip]], socio [[Manus Atrae]], [[Seraium|Seraii]] necatus est.
=== Denuntiationes ===
Administratio [[Imperium Austro-Hungaricum|Austro-Hungariae]], post consultationem cum una Germania nec cum Italia, bellum contra Serbiam mox induxit. Tunc, ob multa foedera Europaea, Imperium Russicum bellum contra Austro-Hungriam gerebat; ita alterum Imperium Germanicum Bellum gessit contra Russiam et tandem Francia et Anglia, contra Germaniam. Italia se neutrius partis esse declaravit.
== Bellum ==
=== Bellum mobile ===
Exeunte anno [[1914]] et ineunte [[1915]] copiae Germanicae Belgium ingressae ceperunt praeter portus circa [[Dunquerca]]m et tunc in limites Franciae, [[Lutetia]]m capiendi causa. Nihilominus, apud [[Matrona]]m copiae Francicae una cum Britannicae non solum iis Germanicis repugnaverunt sed eas repulserunt. Simul, copiae Russicae in [[Borussia orientalis|Borussiam]] intraverunt, sed in [[Masuria]] a Germanis repulsi sunt, et Austriaci [[Belgradum]] non ceperunt. Ita limes belli in fossis et vallis inter [[Flandria]]m et [[Rhenus|Rhenum]] et inter [[Borussia]]m, [[Galicia]]m et [[Croatia]]m creatus est. Etiam [[Generis Armenorum occidio]] in Imperio Ottomanico fuit.
=== Bellum stativum ===
Inter annos [[1915]] et [[1917]], non civitates axiales nisi Civitates Confoederatae limites fossarum vallorumque superarunt, et continenter milites impetus fecerunt, sed tunc defensores novum impetum faciebant. Italiae autem descensus in aciem occupavit, quidem multas legiones civitatum axialium et imperium eis reddidit facile iter ad [[vectigal]]ia et munitiones.
[[Revolutio Octobris Russica|Rebus novis Russicis]] mense Novembri [[1917]] factis, Italiani in [[Caporetum|Caporeto]], oppressis a militibus qui antea in orientalibus partibus fuerant, profligati sunt et terga verterunt, neque prius fugere destiterunt quam ad flumen [[Plavis|Plavem]] pervenerunt. Hic restiterunt.
=== Finis belli ===
Anno [[1917]], in Russia [[Revolutio Octobris Russica|Revolutio Octobris]] fuit et [[3 Martii]] [[1918]] [[Instrumentum pacis Bressiciensis]] bellum inter Germaniam et Russiam finivit. Ita Germania non omnes sed multos milites e fronte orientali in Franciam movere potuit. Italiani autem apud [[Victorius Venetorum|Victorium Venetorum]] optime vicerunt. [[Americani]] autem in bellum eodem anno intraverunt. Tunc Civitates Confoederatae maiores copias habebant; itaque Germani superati sunt die [[11 Novembris]] [[1918]] ab [[indutiae|indutis]] [[Compendium|Compendio]]. Hodie [[dies recordationis]] hac die celebratur.
=== Deliberatio de pace componenda; foedera ===
Victores de pace componenda Lutetiae a die [[18 Ianuarii]] [[1919]] [[Deliberatio de pace componenda Lutetiae facta (1919)|deliberaverunt]]. His deliberationibus factis, quinque foedera composita sunt: [[Foedus Versaliis sancitum (1919)|Versaliis]] cum Germania die [[28 Iunii]] [[1919]]; [[Foedus Sancti Germani in Laya|Sancti Germani in Laya]] in oppido cum [[Austria]] (successore Austro-Hungariae) die [[10 Septembris]] [[1919]]; [[Foedus Noviliaci|Noviliaci ad Sequanam]] cum Bulgaria die [[27 Novembris]] [[1919]]; in [[domus regia|palatio]] [[Foedus apud Trianonum sanctum|Trianon]] cum [[Hungaria]] die [[4 Iunii]] [[1920]]; [[Foedus Suavedriae|Suavedriae]] cum Imperio Ottomanico die [[10 Augusti]] [[1920]].
== Pugnantes ==
[[Fasciculus:Drei Kaiser Bund.jpg|thumb|Tres Imperatores: [[Gulielmus II (Imperator Germaniae)|Gulielmus II]], [[Mahometus V (sultanus Ottomanicus)|Mahometus V]], [[Franciscus Iosephus I]]]]
[[Fasciculus:Ferdinand Max Bredt Frühstück zu Kriegszeiten 1918.jpg|thumb|[[Ientaculum tempore belli sumptum]] (''Frühstück zu Kriegszeiten'') a [[Ferdinanud Max Bredt|Ferdinando Max Bredt]] anno [[1918]] pictum]]
[[Fasciculus:The Way to the Front.jpg|thumb|Ruinae post Tertium [[Ypra]]e Proelium ab [[21 Iulii]] ad [[6 Novembris]] [[1917]] pugnatum.]]
[[Fasciculus:Mustard gas burns.jpg|thumb|Vir ab [[Yperitum|Yperito]] subiectus est.]]
=== Imperia centralia ===
Imperia centralia erant civitates inter [[Imperium Russicum]] et [[Francia]]m sitae.
* {{Vexillum|Germania|imperium}}
* {{Vexillum|Imperium Austro-Hungaricum}}
* {{Vexillum|Bulgaria}}
* {{Vexillum icon|Turcia}} [[Imperium Ottomanicum]]
=== Foederati ===
Foederati fuerunt civitates quae se foederi posterius iunxerunt.
* {{Regnum Italicum (1861-1946)Vex}}
* {{FrancogalliaVex}}
* {{BelgicaVex}}
* {{LuxemburgumVex}}
* [[Image:State Flag of Serbia (1882-1918).svg|20px|Vexillum Serbiae (1882-1918)]] [[Serbia]]
* {{IaponiaVex}}
* [[Image:Flag_of_Montenegro (1905–1918).svg|20px|Vexillum Montis Nigri (1905-1918)]] [[Mons Niger]]
* {{BrasiliaVex}}
* {{LiberiaVex}}
* {{Imperium BritannicumVex}}
** {{BritanniaVex}}
** [[Image:Red Ensign of South Africa (1912–1951).svg|20px|Vexillum Africae Australis (1912-1951)]] [[Africa Australis]]
** [[Image:Flag of Canada (1868–1921).svg|20px|Vexillum Canadae (1868-1921)]] [[Canada]]
** [[Image:British_Raj_Red_Ensign.svg|20px|Vexillum Indiae (1880–1947)]] [[India]]
** {{AustraliaVex}}
** {{Nova ZelandiaVex}}
* {{RussiaVex}} (ad [[1917]])
* {{PoloniaVex}} (ad [[1918]])
==Reipublicae serotinae==<!--Pars inter "Belligerentes" in capsa positura?-->
Reipublicae quae se bello post [[1914]] coniuxerunt:
* [[Italia]] (ex [[1915]])
* [[Res publica Sancti Marini]] (ex [[1915]])
* [[Romania]] (ab [[1916]] ad [[1918]], repetit postquam in [[1918]])
* [[Portugallia]] (ex [[1916]])
* [[Graecia]] (ex [[1917]])
* [[Civitates Foederatae Americae]] (ex [[1917]])
* [[Panama]] (ex [[1917]])
* [[Sina (regio)|Sina]] (ex [[1917]])
* [[Thailandia|Siam]] (ex [[1917]])
* [[Cuba]] (ex [[1917]])
* [[Guatemala]] (ex [[1918]])
* [[Honduria]] (ex [[1918]])
* [[Nicaragua]] (ex [[1918]])
* [[Costa Rica]] (ex [[1918]])
== Memoria ==
[[Fasciculus:High Wood cemetery, France.jpg|thumb|[[Monumentum]] Alta Arbor in [[Francia]] situm.]]
[[Monumentum|Monumenta]] memoriae belli dicata in multis milibus [[oppidum|oppidorum]] [[urbs|urbiumque]] erecta sunt. Etiam [[Dies recordationis]] decreta est. [[Erfordia]]e in [[Germania]] inveniebatur [[Ergastulum militare in platea Sancti Ioannis]], quod inter maximis phylacis Germaniae pro militibus peregrinis numerabatur.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Berghahn, Volker R. [[2003]]. ''Der Erste Weltkrieg.'' Monaci: C. H. Beck. ISBN 3-406-48012-8. {{Ling|Theodisce}}
* Deutschlandfunk, ed. 1999. ''Feldpostbriefe / Lettres de poilus'' 1914-1918 (Audio CD). Bearbeitung: Peter Lieck, Philipp Schepmann, Cedrik Piquard. Berolini. ISBN 978-3-89813-027-1.<!-- (Gemeinsame Hörfunk-Produktion von Radio France et Deutschlandfunk, gesendet 1998).--> {{Ling|Theodisce}}
* Farndale, Martin. [[1986]]. ''Western front, 1914–18.'' Londinii. ISBN 1-870114-00-0. {{Ling|Anglice}}
* Fellner, Fritz, Heidrun Maschl, et Brigitte Mazohl-Wallnig, eds. [[1994]]. "Der Zerfall der Donaumonarchie in weltgeschichtlicher Perspektive" et "Der Vertrag von St. Germain." In ''Vom Dreibund zum Völkerbund: Studien zur Geschichte der internationalen Beziehungen 1882–1919.'' Monaci: R. Oldenbourg. ISBN 3-486-56091-3. {{Ling|Theodisce}}
* Ferguson, Niall. [[2001]]. ''Der falsche Krieg: Der Erste Weltkrieg und das 20. Jahrhundert.'' Monaci. ISBN 3-423-30808-7. {{Ling|Theodisce}}
* Fischer, Fritz. ([[1961]]) [[2000]]. ''Griff nach der Weltmacht.'' Düsseldorf. ISBN 3-7700-0902-9. {{Ling|Theodisce}}
* Fischer, Fritz. [[1970]]. ''Krieg der Illusionen. Die Deutsche Politik von 1911–1914.'' Ed. 2a. Düsseldorf. ISBN 3-7700-0913-4. {{Ling|Theodisce}}
* Geiss, Imanuel, ed. [[1986]]. ''Juli 1914: Die europäische Krise und der Ausbruch des Ersten Weltkrieges.'' Ed. 3a. Monaci. ISBN 3-423-02921-8. {{Ling|Theodisce}}
* Geiss, Imanuel. [[1991]]. ''Der lange Weg in die Katastrophe: Die Vorgeschichte des Ersten Weltkrieges 1815–1914.'' Ed. 2a. Mopnaci. ISBN 3-492-10943-8. {{Ling|Theodisce}}
* [[Sebastianus Haffner|Haffner, Sebastian]]. [[2001]]. ''Die sieben Todsünden des Deutschen Reiches im Ersten Weltkrieg.'' [[Gladbacum Montense|Gladbaco Montensi]]. {{Ling|Theodisce}}
* Hamilton, Richard F., et Holger H. Herwig. [[2004]]. ''The Origins of World War I.'' Cantabrigiae. ISBN 0-521-81735-8. {{Ling|Anglice}}
* Hirschfeld, Gerhard, Gerd Krumeich, et Irina Renz, cum Markus Pöhlmann, ed. [[2003]]. ''Enzyklopädie Erster Weltkrieg.'' Paderborn: Ferdinand Schöningh. ISBN 3-506-73913-1. {{Ling|Theodisce}}
* Hirschfeld, Gerhard, Gerd Krumeich, et Irina Lenz, eds. [[1993]]. ''"Keiner fühlt sich hier mehr als Mensch": Erlebnis und Wirkung des Ersten Weltkrieges.'' [[Assindia]]e. ISBN 3-596-13096-4. {{Ling|Theodisce}}
* Howard, Michael. [[2005]]. ''Kurze Geschichte des Ersten Weltkriegs.'' Monaci. ISBN 3-492-04588-X. {{Ling|Theodisce}}
* Keegan, John. [[2003]]. ''Der Erste Weltkrieg. Eine europäische Tragödie.'' Ed. 2a. Reinbek bei Hamburg. ISBN 3-499-61194-5. {{Ling|Theodisce}}
* Kennan, George F. [[1990]]. ''Die schicksalhafte Allianz: Frankreich und Rußland am Vorabend des Ersten Weltkrieges.'' Coloniae: Kiepenheuer & Witsch. ISBN 3-462-02036-6. {{Ling|Theodisce}}
* Lichem, Heinz von. [[1986]]. ''Der Tiroler Hochgebirgskrieg 1915–1918 im Luftbild.'' Innsbruck: Steiger. ISBN 3-85423-052-4. {{Ling|Theodisce}}
* Liulevicius, Vejas Gabriel. [[2002]]. ''Kriegsland im Osten: Eroberung, Kolonisierung und Militärherrschaft im Ersten Weltkrieg 1914–1918.'' Hamburgi. ISBN 3-930908-81-6. {{Ling|Theodisce}}
* Michalka, Wolfgang Michalka, ed. [[1997]]. ''Der Erste Weltkrieg: Wirkung—Wahrnehmung—Analyse.'' Weyarn: Genehmigte Lizenzausgabe für Seehamer Verlag. ISBN 3-932131-37-1. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2002]]. ''Der Grosse Krieg und die Historiker. Neue Wege der Geschichtsschreibung über den Ersten Weltkrieg.'' [[Assindia]]e. ISBN 3-89861-098-5. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2002]]. ''Die Urkatastrophe Deutschlands: Der Erste Weltkrieg 1914–1918''. Ed. 10a. Handbuch der deutschen Geschichte, 17. Stutgardiae. ISBN 3-608-60017-5. {{Ling|Theodisce}}
* Mommsen, Wolfgang J. [[2004]]. ''Der Erste Weltkrieg—Anfang vom Ende des bürgerlichen Zeitalters.'' Bonnae. ISBN 3-596-15773-0. {{Ling|Theodisce}}
* Neitzel, Sönke. [[2003]]. ''Blut und Eisen.'' Turici. ISBN 3-85842-448-X. {{Ling|Theodisce}}
* Neitzel, Sönke. [[2008]]. ''Weltkrieg und Revolution.'' Deutsche Geschichte im 20. Jahrhundert, 3. Bebra-Verlag. ISBN 978-3-89809-403-0. {{Ling|Theodisce}}
* Piekalkiewicz, Janusz. [[1988]] ''Der Erste Weltkrieg.'' Düsseldorf, Vindobonae, Novi Eboraci: Econ Verlag. ISBN 3-430-17481-3. {{Ling|Theodisce}}
* Reizler, Kurt. [[1972]]. ''Tagebücher-Aufsätze-Dokumente.'' Conversus a Karl Dietrich Erdmann. Gottingenae. ISBN 3-525-35817-2. {{Ling|Theodisce}}
* Stevenson, David. [[2006]]. ''1914–1918: Der Erste Weltkrieg.'' Düsseldorf. ISBN 3-538-07214-0. {{Ling|Theodisce}}
* Stone, Norman. ([[1975]]) [[1998]]. ''The Eastern Front 1914–1917.'' Londinii: Penguin Books. ISBN 0-14-026725-5.
* Strachan, Hew. [[2003]]. ''The First World War: Vol. 1: To Arms.'' Oxford University Press. ISBN 0-19-820877-4.
* Strachan, Hew. [[2006]]. ''Der Erste Weltkrieg: Eine neue illustrierte Geschichte.'' Monaci: Pantheon Verlag. ISBN 3-570-55005-2. {{Ling|Theodisce}}
* Tuchman, Barbara. [[2001]]. ''August 1914.'' Ed. 2a. Francofurti: Verlag Fischer. ISBN 3-596-15395-6. {{Ling|Theodisce}}
* Ulrich, Bernd, et Benjamin Ziehmann, eds. [[1994]]. ''Frontalltag im Ersten Weltkrieg: Quellen und Dokumente.'' Francofurti ISBN 3-596-12544-8. {{Ling|Theodisce}}
* Wolff, Theodor. [[1984]]. ''Tagebücher 1914–1919: Der Erste Weltkrieg und die Entstehung der Weimarer Republik in Tagebüchern, Leitartikeln und Briefen des Chefredakteurs am "Berliner Tageblatt" und Mitbegründer der "Deutschen Demokratischen Partei."'' 2 voll. Ed. Bernd Sösemann. Babardiae. ISBN 3-7646-1835-3. {{Ling|Theodisce}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|World War I|Bellum Orbis Terrarum Primum}}
* [http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Main_Page Archivum Documentorum Belli Orbis Terrarum I,] wwi.lib.byu.edu (Universitas Brigham Young).
* [https://web.archive.org/web/20050213101606/http://www.greatwar.nl/ Heredium Magni Belli,] www.greatwar.nl (photographemata colorata, picturae, musica).
* [http://www.firstworldwar.com Historia belli multis mediis ostenta,] www.firstworldwar.com.
* [https://web.archive.org/web/20130120172237/http://www.great-war-assoc.org/gwa_units/5thmar_67.htm Societas Magni Belli,] www.great-war.assoc.org<!--reenacting-->.
* [https://web.archive.org/web/20140705003752/http://maps.omniatlas.com/europe/19140905/ Tabulae Europaeae per historiam Belli Orbis Terrarum,] maps.omniatlas.com.
{{WWI}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Historia}}
[[Categoria:Primum bellum mundanum|!]]
feisv63y840txdgbluz7z57ola39nnz
Publius Rutilius Rufus
0
9240
3991607
3880437
2026-09-27T19:06:43Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Philosophus et iuris peritus */
3991607
wikitext
text/x-wiki
'''Publius Rutilius Rufus''' (natus circa annum 158 a.C.n., mortuus [[78 a.C.n.]] [[Smyrna]]e) vir publicus [[Imperium Romanum|Romanus]] fuit.
== Cursus honorum ==
Rutilius annis [[134 a.C.n.|134]] - [[132 a.C.n.]] [[Tribunus militum|tribunus militum]] apud [[Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus|Scipionem Aemilianum]] fuit. Circa annum [[118 a.C.n.|118]] [[praetor|praetura]]m adeptus est atque [[115 a.C.n.|115]] primo - tum frustra - consulatum petebat. Tum [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Marcus Aemilius Scaurus]] electus est<ref>[[Marcus Tullius Cicero]], ''de oratore'' II 280</ref>. Anno [[113 a.C.n.]] legatus in [[Creta]]m insulam missus est. Annis [[109 a.C.n.|109]] - [[107 a.C.n.|107]] legatus [[Quintus Caecilius Metellus Numidicus|Quinti Caecilii Metelli Numidici]] [[Bellum Iugurthinum|Bello Iugurthino]] interfuit<ref>[[Gaius Sallustius Crispus]], ''Bellum Iugurthinum'' 50,1; 52-53</ref>. Anno [[105 a.C.n.]] una cum [[Gnaeus Mallius Maximus|Gnaeo Mallio Maximo]] consul electus est et post cladem die [[6 Octobris]] apud [[Arausio]]nem a [[Cimbri]]s et [[Teutones|Teutonibus]] acceptam milites Romanos arte gladiatorum instruebat<ref>[[Valerius Maximus]] II 3,2</ref>. Anno [[94 a.C.n.|94]] legatus proconsulis [[Asia (provincia Romana)|Asiae]] [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]] fuit. Anno [[92 a.C.n.]] a publicanis provinciae accusatus est et a iudicio [[Eques Romanus|equitum]] iniquo, urgente [[Gaius Marius|Mario]]<ref>[[Cassius Dio]], ''fragmenta'' XCIII</ref>, repetundarum ad exsilium damnatus est<ref>[[Titus Livius]], ''periochae'' LXX; [[Velleius Paterculus]], ''Historia Romana'' II 13,2</ref>. Primo [[Mytilene]]n, deinde [[Smyrna]]m in exilium iit, urbem in eadem provincia, quam diripuisse accusatus erat. Deinde Romam reverti pertinacissime recusabat<ref>[[Lucius Annaeus Seneca minor|Lucius Annaeus Seneca]], ''Epistulae morales'' XXIV 4</ref>.
Smyrnae [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] eum anno [[78 a.C.n.|78]] paulo ante mortem convenit<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 85</ref>. Sermonem cum eo habitum Cicero fontem fuisse declaravit librorum [[De re publica (Cicero)|"de re publica"]]; Rutilium enim sibi rettulisse de colloquio memorabili a [[Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus|Scipione]] cum amicis habito, cui ipse tunc adulescentulus 50 fere annis antea (i. e. anno 129 a.C.n.) interfuisset, cuius tres dies Cicero suis sex libris repetere finxit.<ref>Cicero, De re publica 1.13.</ref>
== Philosophus et iuris peritus ==
Discipulus [[Panaetius|Panaetii]] fuit<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 114; ''de officiis'' III 10</ref> atque doctrinam [[Stoicismus|Stoicismi]] tenebat ac inter personas Ciceronis librorum "[[De re publica (Cicero)|De re publica]]" inductus est. Res gestas Romanas composuit<ref>Quas ''Historias'' appellat [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 37.4.</ref>, hodie deperditas, in quibus multa de vita sua rettulisse dicitur. Praeterea, ut qui iuris peritus habebatur, ''responsa'' dare solebat<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 114</ref>.
== Bibliographia ==
* {{DNP|10|1169|1170|[I 3] R. Rufus, P.}}
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Rutilius_34 Rutilius 34] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Quintus Servilius Caepio (consul 106 a.C.n.)|Quintus Servilius Caepio]] et [[Gaius Atilius Serranus]]|
annus= 105 a.C.n.<br />cum<br />[[Gnaeus Mallius Maximus|Gnaeo Mallio Maximo]]|
successores=[[Gaius Flavius Fimbria]] et [[Gaius Marius]] II}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|78 a.C.n.|Rutilius Rufus, Publius}}
[[Categoria:Gens Rutilia|Rufus, Publius]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Populares (Roma antiqua)]]
[[Categoria:Historici Romani antiqui]]
94gr6732r6b0ximqd51rutsbly45jt9
3991621
3991607
2026-09-27T19:56:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
3991621
wikitext
text/x-wiki
'''Publius Rutilius Rufus''' (natus circa annum 158 a.C.n., mortuus [[78 a.C.n.]] [[Smyrna]]e) vir publicus [[Imperium Romanum|Romanus]] fuit.
== Cursus honorum ==
Rutilius annis [[134 a.C.n.|134]] - [[132 a.C.n.]] [[Tribunus militum|tribunus militum]] apud [[Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus|Scipionem Aemilianum]] fuit. Circa annum [[118 a.C.n.|118]] [[praetor|praetura]]m adeptus est atque [[115 a.C.n.|115]] primo - tum frustra - consulatum petebat. Tum [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Marcus Aemilius Scaurus]] electus est<ref>[[Marcus Tullius Cicero]], ''de oratore'' II 280</ref>. Anno [[113 a.C.n.]] legatus in [[Creta]]m insulam missus est. Annis [[109 a.C.n.|109]] - [[107 a.C.n.|107]] legatus [[Quintus Caecilius Metellus Numidicus|Quinti Caecilii Metelli Numidici]] [[Bellum Iugurthinum|Bello Iugurthino]] interfuit<ref>[[Gaius Sallustius Crispus]], ''Bellum Iugurthinum'' 50,1; 52-53</ref>. Anno [[105 a.C.n.]] una cum [[Gnaeus Mallius Maximus|Gnaeo Mallio Maximo]] consul electus est et post cladem die [[6 Octobris]] apud [[Arausio]]nem a [[Cimbri]]s et [[Teutones|Teutonibus]] acceptam milites Romanos arte gladiatorum instruebat<ref>[[Valerius Maximus]] II 3,2</ref>. Anno [[94 a.C.n.|94]] legatus proconsulis [[Asia (provincia Romana)|Asiae]] [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]] fuit. Anno [[92 a.C.n.]] a publicanis provinciae accusatus est et a iudicio [[Eques Romanus|equitum]] iniquo, urgente [[Gaius Marius|Mario]]<ref>[[Cassius Dio]], ''fragmenta'' XCIII</ref>, repetundarum ad exsilium damnatus est<ref>[[Titus Livius]], ''periochae'' LXX; [[Velleius Paterculus]], ''Historia Romana'' II 13,2</ref>. Primo [[Mytilene]]n, deinde [[Smyrna]]m in exilium iit, urbem in eadem provincia, quam diripuisse accusatus erat. Deinde Romam reverti pertinacissime recusabat<ref>[[Lucius Annaeus Seneca minor|Lucius Annaeus Seneca]], ''Epistulae morales'' XXIV 4</ref>.
Smyrnae [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] eum anno [[78 a.C.n.|78]] paulo ante mortem convenit<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 85</ref>. Sermonem cum eo habitum Cicero fontem fuisse declaravit librorum [[De re publica (Cicero)|"de re publica"]]; Rutilium enim sibi rettulisse de colloquio memorabili a [[Publius Cornelius Scipio Aemilianus Africanus|Scipione]] cum amicis habito, cui ipse tunc adulescentulus 50 fere annis antea (i. e. anno 129 a.C.n.) interfuisset, cuius tres dies Cicero suis sex libris repetere finxit.<ref>Cicero, De re publica 1.13.</ref>
== Philosophus et iuris peritus ==
Discipulus [[Panaetius|Panaetii]] fuit<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 114; ''de officiis'' III 10</ref> atque doctrinam [[Stoicismus|Stoicismi]] tenebat ac inter personas Ciceronis librorum "[[De re publica (Cicero)|De re publica]]" inductus est. Res gestas Romanas composuit<ref>Quas ''Historias'' appellat [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 37.4.</ref>, hodie deperditas, in quibus multa de vita sua rettulisse dicitur. Praeterea, ut qui iuris peritus habebatur, ''responsa'' dare solebat<ref>Marcus Tullius Cicero, ''Brutus'' 114</ref>.
== Bibliographia ==
* {{DNP|10|1169|1170|[I 3] R. Rufus, P.}}
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Rutilius_34 Rutilius 34] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
== Notae ==
<references />
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Quintus Servilius Caepio (consul 106 a.C.n.)|Quintus Servilius Caepio]] et [[Gaius Atilius Serranus]]|
annus= 105 a.C.n.<br />cum<br />[[Gnaeus Mallius Maximus|Gnaeo Mallio Maximo]]|
successores=[[Gaius Flavius Fimbria]] et [[Gaius Marius]] II}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|78 a.C.n.|Rutilius Rufus, Publius}}
[[Categoria:Gens Rutilia|Rufus, Publius]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Populares (Roma antiqua)]]
[[Categoria:Historici Romani antiqui]]
qe1js4p23louddyd1pkdkybbxrpvjd8
Reincarnatio
0
9678
3991700
3974424
2026-09-28T04:29:17Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991700
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Dashaavathaaram ദശാവതാരം.jpg|thumb|Ianua [[templum|templi]] decem [[avatara]]s ([[Dashavatar]]) depingit. Ab angulo laevo superiori, [[modus horologicus|modo horologico]] visae: Matsya, Narasimha, Parashurama, Rama, Krishna, Kalki, Vamana, Vithoba, Varaha, Kurma. Templum Sree Balaji [[Goa]]e.]]
[[Fasciculus:Gati or existences.jpg|thumb|[[Adumbratio]] rationes per quas [[anima]] ad ullum ex quattuor statibus [[exsistentia]]e post mortem in eius [[karma]]s nitens secundum [[Iainismus|Iainismum]] pingit.]]
'''Reincarnatio''''<ref>Vocabulum recens. e.g. in ''[[Catechismus Catholicae Ecclesiae|Catechismo Catholicae Ecclesiae]]'' (1992), [http://www.vatican.va/archive/catechism_lt/p123a11_lt.htm#ARTICULUS%2011%20%ABCREDO%20CARNIS%20RESURRECTIONEM%BB numero 1013]: "« Reincarnatio » post mortem non habetur."</ref> est notio ad [[religio]]nem vel [[philosophia]]m relata, quae affirmat [[anima]]m vel [[spiritus|spiritum]] post mortem [[biologia|biologicam]] novam [[vita]]m in novo [[corpus|corpore]] incipere posse. Quae fides praecipue ex [[dogma|doctrina]] [[Hinduismus|Hinduistica]] constat.<ref>Iterum nasci (renatalitio), notio [[Buddhismus|Buddhistica]] reincarnatio saepe appellatur (vide [https://books.google.com/books?id=SSCx-67Tk6cC&pg=PA640&dq=reincarnation+and+rebirth&cd=8#v=onepage&q=reincarnation%20and%20rebirth&f=false Taliaferro, Draper, et Quinn 2010:640]) et est [[fides]] a [[Pythagoras|Pythagora]], [[Plato]]ne, [[Socrates]], et aliis personis [[historia|historicis]] habita.</ref> Quae etiam est fides variarum religionum antiquarum et recentium, sicut [[Spiritismus]], [[Theosophia]], et [[Eckankar]]. Etiam in multis [[tellus|orbis terrarum]] gentibus, in [[Siberia]], [[Africa Occidentalis|Africa Occidentali]], [[America Septentrionalis|America Septentrionali]], [[Australia]] et aliis locis invenitur.<ref>Obeyesekere 2002:15.</ref>
Plurimae sectae intra [[religiones Abrahamicae|religiones Abrahamicas]] [[Iudaismus|Iudaismum]], [[Christianitas|Christianitatem]], et [[Islam]] [[individualismus|singulos homines]] reincarnari non credunt, sed certi greges intra has religiones reincarnationem revera probant; inter quos greges sunt antiqui et recentes [[Kabala|Kabalismi]], [[Cathari|Catharismi]], [[Druzi|Druzismi]],<ref>Hitti 2007:13–14.</ref> et [[Rosicrucianismus|Rosicrucianismi]] assectatores.<ref>Heindel 1985.</ref> Coniunctiones historicae inter has [[religio]]nes vel sectas et [[fides]] de reincarnatione quae proprietates erant [[Neoplatonismus|Neoplatonismi]], [[Orphismus|Orphismi]], [[Hermetismus|Hermetismi]], [[Manichaismus|Manichaismi]], et [[Gnosticismus|Gnosticismi]] [[Roma antiqua|aevi Romani]], cum religionibus Indicis, res recentis investigationis [[academia|scholasticae]] fuit.<ref>Opus recens magni momenti quod mutuam [[philosophia]]rum [[philosophia Graeca|Graecae]] et [[philosophia Indica|Indicae]] gratiam de his rebus tractat est ''The Shape of Ancient Thought'' [[Thomas McVilley|Thomae McVilley]].</ref>
Multi [[Europa]]ei et [[America Septentrionalis|Americani Septentrionales]] [[decennium|decenniis]] recentibus reincarnationis studiosi facti sunt.<ref>[http://www.hi.is/~erlendur/english/Nordic_Psychology_erlhar06.pdf "Popular psychology, belief in life after death and reincarnation in the Nordic countries, Western and Eastern Europe,"] PDF.</ref> [[Pellicula]]e, [[liber|libri]], et [[carmen|carmina]] recentia populo grata commemorationem reincarnationis saepe faciunt.
{{NexInt}}
{{div col|3}}
* [[Anthroposophia]]
* [[Astrologia]]
* [[Antrum Platonicum]]
* [[Avatara]]
* [[Anna Besant]]
* [[Tenzin Gyatso]]
* [[Incarnatio]]
* [[Karma]]
* [[Manichaismus]]
* [[Metempsychosis]]
* [[Nirvana (Buddhismus)|Nirvãna]]
* [[Resurrectio]]
* [[Sacra Eleusinia]]
* [[Vita post mortem]]
{{div col end}}
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Bibliographia ==
* Alegretti, Wagner. [[2004]]. ''Retrocognitions: An Investigation into Memories of Past Lives and the Period Between Lives.'' ISBN 0-9702131-6-6.
* Archiati, Pietro. ''Reincarnation in Modern Life: Toward a new Christian Awareness.'' ISBN 0-904693-88-0.
* Atkinson, William Walker. [[1997]]. ''Reincarnation and the Law of Karma: A Study of the Old-new World-doctrine of Rebirth and Spiritual Cause and Effect.'' Kessinger Publishing. ISBN 0-7661-0079-0.
* Baba, Meher. [[1967]]. [http://www.discoursesbymeherbaba.org ''Discourses.''] ISBN 1-880619-09-1.
* Bache, Christopher M. [[1991]]. ''Lifecycles, Reincarnation and the Web of Life.'' ISBN 1-55778-645-3.
* [[Anna Besant|Besant, A. W.]] [[1892]]. ''Reincarnation.'' Theosophical Pub. Society.
* Boulting, W. [[1914]]. ''Giordano Bruno: His Life, Thought, and Martyrdom.'' Londinii: Kegan Paul.
* Bowman, Carol. [[1998]]. ''Children's Past Lives.'' ISBN 0-553-57485-X.
* Bowman, Carol. [[2003]]. ''Return from Heaven.'' ISBN 0-06-103044-9.
* Cerminara, Gina. [[1990]]. ''Many Mansions: The Edgar Cayce Story on Reincarnation.'' ISBN 0-451-03307-8.
* Childs, Gilbert, et Sylvia. ''Your Reincarnating Child: Welcoming a soul to the world.'' ISBN 1-85584-126-6.
* Doniger O'Flaherty, Wendy. [[1980]]. [https://books.google.com/books?id=4WZTj3M71y0C ''Karma and Rebirth in Classical Indian Traditions.''] University of California Press. ISBN 0-520-03923-8.
* Doore, Gary. [[1990]]. ''What Survives?'' ISBN 0-87477-583-3.
* Edwards, Paul. ''Reincarnation: A Critical Examination.'' ISBN 1-57392-921-2.
* Foltz, Richard. [[2010]]. ''Religions of the Silk Road.'' Novi Eboraci: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-62125-1.
* Gyatso, Geshe Kelsang. [[1995]]. ''Joyful Path of Good Fortune.'' Ed 2a. Tharpa Publications. ISBN 978-0-948006-46-3.
* Gyatso, Geshe Kelsang. [[1999]]. ''Living Meaningfully, Dying Joyfully: The Profound Practice of Transference of Consciousness.'' Tharpa Publications. ISBN 978-0-948006-63-0.
* Head, Joseph, et S. L. Cranston, eds. [[1994]]. ''Reincarnation: The Phoenix Fire Mystery.'' ISBN 0-517-56101-8.
* Heindel, Max. (1908, 1939), [[1985]]. [http://www.rosicrucian.com/rcl/rcleng01.htm#lecture1 The Riddle of Life and Death.] In ''The Rosicrucian Christianity Lectures (Collected Works).'' Ed. 4a. Oceanside Californiae. ISBN 0-911274-84-7.
* Hitti, Philip K. (1924) [[2007]]. ''Origins of the Druze People and Religion, with Extracts from their Sacred Writings.'' Ed. nova. Columbia University Oriental Studies, 28. Londinii: Saqi. ISBN 0-86356-690-1.
* Jefferson, Warren. [[2009]]. ''Reincarnation Beliefs of North American Indians: Soul Journeys, Metamorphoses, and Near-Death Experiences.'' Summertown Tennesiae: Native Voices. ISBN 978-1-57067-212-5.
* Heindel, Max. [[1909]]. ''The Rosicrucian Cosmo-Conception.'' ISBN 0-911274-34-0. [http://www.rosicrucian.com/rcc/rcceng04.htm "Rebirth and the Law of Consequence,"] pars 1, capitulum 4.
* Leland, Kurt. [[2002]]. ''The Unanswered Question: Death, Near-Death, and the Afterlife.'' Hampton Roads Publishing. ISBN 978-1-57174-299-5.
* Klemp, H. [[2003]]. ''Past lives, dreams, and soul travel.'' Minneapoli: Eckankar. ISBN 1-57043-182-5. [http://www.ECKBooks.org/items/Past_Lives_Dreams_and_Soul_Travel-92-8.html ECKBooks.org].
* Luchte, James. [[2009]]. ''Pythagoras and the Doctrine of Transmigration: Wandering Souls.'' Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-4411-3102-7.
* McVilley, Thomas. [[2002]]. ''The Shape of Ancient Thought: comparative studies in Greek and Indian philosophies." Novi Eboraci: Allworth Press: School of Visual Arts. ISBN 1-58115-203-5.
* Newton, Michael. [[2000]]. ''Destiny of Souls: New Case Studies of Life Between Lives.'' ISBN 1-56718-499-5.
* Newton, Michael. [[2004]]. ''Life Between Lives: Hypnotherapy for Spiritual Regression.'' ISBN 0-7387-0465-2.
* Nikhilananda, Swami. [[1992]]. ''Gospel of Sri Ramakrishna.'' Ed. 8a. ISBN 0-911206-01-9.
* Obeyesekere, Gananath. [[2002]]. ''Imagining Karma: Ethical Transformation in Amerindian, Buddhist, and Greek Rebirth.'' University of California Press.
* Prophet, Elizabeth Clare, et Erin L. Prophet. [[1997]]. ''Reincarnation: The Missing Link in Christianity.'' ISBN 0-922729-27-1.
* Palamidessi Tommaso. [[1977]]. ''The Memory of Past Lives and Its Technique,'' ed. Archeosofica.
* Ramster, Peter. ''In Search of Lives Past.'' ISBN 0-646-00021-7.
* Rinehart, Robin, ed. [[2004]]. ''Contemporary Hinduism.''
* Roberts, Jane. [[1972]]. ''Seth Speaks: The Eternal Validity of the Soul.'' ISBN 1-878424-07-6.
* Semkiw, Walter. [[2003]]. ''Return of the Revolutionaries: The Case for Reincarnation and Soul Groups Reunited.'' ISBN 1-57174-342-1.
* [[Rudolphus Steiner|Steiner, Rudolf]]. [http://wn.rsarchive.org/Lectures/KarmRelI/Karm01_index.html ''Karmic Relationships: Esoteric studies.''] 8 vol. Rudolf Steiner Press. ISBN 0-85440-260-8.
* [[Rudolphus Steiner|Steiner, Rudolf]]. [[1997]]. ''A Western Approach to Reincarnation and Karma: selected lectures and writings,'' ed. et intr. René Querido. Hudsoniae Novi Eboraci: Anthroposophic Press. ISBN 0-88010-399-X.
* Steinpach, Richard. [[1998]]. [https://web.archive.org/web/20151106133702/http://www.grailforum.com/whybornbook.html ''Hidden Connections Determine Our Earth-Life.''] ISBN 1-57461-013-9.
* Stevenson, Ian. [[1980]]. ''Twenty Cases Suggestive of Reincarnation.'' Ed. 2a. University of Virginia Press. ISBN 978-0-8139-0872-4.
* Taylor, Michael. [[2007]]. "Master of the Rose." Comstar Media LLC. ISBN 1-933866-07-1.
* Taliaferro, Charles, Paul Draper, et Philip L. Quinn. [[2010]]. ''A Companion to Philosophy of Religion.'' John Wiley and Sons. [https://books.google.com/books?id=SSCx-67Tk6cC&pg=PA640&dq=reincarnation+and+rebirth&cd=8#v=onepage&q=reincarnation%20and%20rebirth&f=false Google Books.]
* Tucker, Jim. [[2005]]. ''Life Before Life: A Scientific Investigation of Children's Memories of Previous Lives.'' ISBN 0-312-32137-6.
* Weiss, Brian L. [[1996]]. ''Only Love is real: the story of soulmates reunited.'' ISBN 0-446-51945-6.
== Nexus externi ==
* Luchte, James. [[2008]]. [http://luchte.wordpress.com/wandering-souls-the-doctrine-of-transmigration-in-pythagorean-philosophy/ "Wandering Souls: The Doctrine of Transmigration in Pythagorean Philosophy,"] luchte.wordpress.com
* Uebersax, John S. [[2009]]. [https://web.archive.org/web/20210506195744/http://john-uebersax.com/plato/plato4.htm "Did Plato Believe in Reincarnation?"] john-uebersax.com
* [http://veda.harekrsna.cz/encyclopedia/dharma.htm "Dharma - Karma - Samsara: The System Of Cosmic Justice,"] veda.harekrsna.cz (''Vedic Knowledge Online'')
* [https://web.archive.org/web/20150801192131/http://www.buddhanet.net/funbud10.htm "Rebirth,"] www.buddhanet.net (''Fundamentals of Buddhism'')
* {{CathEnc|10234d|Metempsychosis}}
* [https://web.archive.org/web/20160305052255/http://www.explorespiritism.com/REINCARNATIONANDSPIRITISM.htm "Reincarnation According to Spiritism,"] www.explorespiritism.com (''The Triple Aspect of Spiritism'')
* [http://www.christians.eu/reincarnation-bible/ "Was Reincarnation Removed from the Bible?"] www.christians.eu (''What Do Christians Believe?'')
<!--?
*[http://www.chabad.org/search/keyword.asp?scope=6198&kid=6569 Jewish View of Reincarnation]-->
{{DEFAULTSORT:Reincarnatio}}
[[Categoria:Esotericismus]]
[[Categoria:Hinduismus]]
[[Categoria:Mysticismus]]
[[Categoria:Philosophia mentis]]
[[Categoria:Reincarnatio| ]]
[[Categoria:Religio Iudaica]]<!--en:Kabbala-->
[[Categoria:Res occultae]]
[[Categoria:Scholae esotericae cogitationis]]
[[Categoria:Spiritualitas]]
[[Categoria:Vita post mortem]]<!--
[[Categoria:Christianitas arcana]]
[[Categoria:Druze]]
[[Categoria:Mors in philosophia Graeca]]
[[Categoria:Notiones philosophicae Buddhisticae]]
[[Categoria:Notiones philosophicae Hinduisticae]]
[[Categoria:Notiones philosophicae Iainismi]]
[[Categoria:Shabda]]
[[Categoria:Theologia Ismailistica]]-->
{{Myrias|Philosophia}}
k3ffgpbvs7q0ceevqhlrccq3oe7s8ok
Spartacus
0
9736
3991503
3897479
2026-09-27T12:50:16Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Seditio servorum */
3991503
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Spartacus statue by Denis Foyatier.jpg|thumb|[[Statua]] in [[Museum Lupariense|museo Lutetiae]] Parisiorum.]]
'''Spartacus''' (c. 100 a.C.n. – 71 a.C.n.) fuit dux [[Tertium Bellum Servile|Belli Servilis]]. Qui in [[Thracia]] natus,<ref>"De stipendiario Thrace", Florus, II, 8</ref> cum aliis [[gladiator|gladiatoribus]] e [[ludus|ludo]] fugit et in [[Italia]] [[meridies|meridiana]] inter annos [[73 a.C.n.|73]] et [[71 a.C.n.]] [[seditio]]nem suscitavit. De qua [[Seditio servilis|seditione]] scripserunt multi [[historicus|historici]], inter quos [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], [[Publius Annius Florus|Florus]], [[Plutarchus]], [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]].
== Seditio servorum ==
Appianus dubie dicit Spartacum in [[legio]]ne meruisse, captivum factum esse, et venivisse. Potest supponi eum conscriptum in auxilia, desertorem captum et gladiatorem venditum esse.
Rebellat in gladiatorum ludo qui eum tenebat [[Capua (antiqua)|Capuae]], et fugit in [[Vesuvius|Montis Vesuvii]] clivos. Vicit autem legiones missas quae reprimerent seditionem attraxit non solum servos, sed etiam [[agricola (munus)|agricolas]] et [[pastor]]es in verum [[exercitus|exercitum]].
Romani despiciunt eius vim et solas duas legiones committunt. Aliae legiones Sertorii seditione in Hispania [[bellum|belloque]] in [[Mithridates Sextus|Mithridatum Sextum]] in [[oriens|orienti regione]] occupantur.
Cum gladiator [[Crixus]] vinceretur atque in primo certamine occideretur, Spartacus iussit adire in Italiam septentrionalem vicitque omnes legiones commissas in se. Inter quas una dirigebatur a [[consul]]e [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Gellio Publicola]]. 300 milites Romani capti sunt coactique ad pugnam in munere gladiatorum ut mors Crixi vindicaretur.
Vidit ultima victos bello quod in morte Spartacus 71 a.C.n. facta agrum [[Senerchia]] nunc dextra ripa torrentis Sele in area quae est terminus sursum cum iis Calabritto Citra Oliveto prope pagum Quaglietta, in Altavilla [[Silarus|Silaro]], quae tum Lucania parte. In hac in praeterito decades, reperit armorum fuerunt, arma et gladii Romani aetas.
Spartacus exercitum suo [[servus|servorum]] et [[pastor]]um et populorum iuvenum robustorum, direxit ire ad [[Apulia]]m, ut quisdam velit, ad [[Thracia]]m naviget. Tum [[Crassus]], qui erat caput et plurimi Romanorum exercitus armatos, ab tergo adortus. Spartacus etiam propter taedium suorum voluit movere bellum Romanis. Spartacus occidit equum suum, dicens quod si adeptus foret omnium equi vellet, si amisit, non tentantur, fugere, Spartacus, misit se in primo adversum Romanum militem, et occisis, eiusmodi [[miles|milites]] Romanorum ictibus ut corpus non inventum esset. Quaedam pars exercitus fugit, circa [[mons|montes]] sparsa.
Spartacus Romam adiit, consulesque iterum vicit, sed destitit progredi Romam recepitque se in Italiam meridianam.
== Fortuna ==
=== De communisto Spartaci cultu ===
Carolus [[Carolus Marx|Marx]] valde Spartacum admiratus est, qui eum "virum mirabilissimum ex omnibus quos antiquitas genuit<ref>"der famoseste Kerl, den die ganze antike Geschichte aufzuweisen hat", Carolus Marx, Epistula ad Engels die 27 februari 1861 scripta, MEW (Marx-Engels-Werke), 30, 160
</ref>" vocavit. [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] autem, in eadem epistula, vituperavit.
[[Rosa Luxemburg]] et [[Carolus Liebknecht]] [[grex Spartaci|gregem socialistam]] a Spartaci nomine nuncupatum creaverunt .
=== In cultura populari ===
* Spartacus praecipuus heros fuit [[Mythistoria|mythistoriae]] [[Arthurus Koestler|Arthuri Koestler]] ''The Gladiators'' inscriptae (1939, titulus Francogallicae versionisː ''Spartacus''), in qua cum aliis servis "Solis civitatem" ad [[Thurii|Thurios]] aedificat ubi omnes homines aequales futuri sunt.
* [[Spartacus (pellicula)|Spartacus]], pellicula anno [[1960]] edita, in qua [[Kirk Douglas]] partes Spartaci agit.
* [[Spartaci Filius]], liber nubeculatus Iacobi (''fr.'' Jacques) Martin.
{{NexInt}}
* ''[[Spartacus (heteroptera)|Spartacus]],'' [[genus (taxinomia)|genus]] [[heteroptera|heteropterorum]]
* [[2579 Spartacus]]
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
=== Scriptores antiqui ===
* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella Civilia'' L. I, cap. XIV, 116-120 (Graece et Latine [http://remacle.org/bloodwolf/historiens/appien/combes15.htm hic])
* [[Publius Annius Florus|Florus]], ''Epitome rerum romanorum'', L. III, XXI (https://archive.org/details/bibliothecaclas80lemagoog)
* [[Plutarchus]], ''Vita Crassi'', cap. 8-9
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''Fragmenta Historiarum'', CCXCVI-CCCLXXIX
* [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''''Breviarium Historiae romanae'''', L. VI, 6 (https://archive.org/details/delphinclassics46valp)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Spartacus|Spartacum}}[https://scholarisopus.files.wordpress.com/2011/07/spartacus.pdf Hic] invenies epitome de bello spartacio
[[Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 71 a.C.n.]]
[[Categoria:Morte damnati]]
[[Categoria:Periti artium martialium]]
[[Categoria:Gladiatores]]
[[Categoria:Romani antiqui]]
[[Categoria:Servi]]
{{Myrias|Homines}}
3syfrx2jzbgqf6u3iylqr0eretoiwbk
3991504
3991503
2026-09-27T12:50:36Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Fortuna */
3991504
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Spartacus statue by Denis Foyatier.jpg|thumb|[[Statua]] in [[Museum Lupariense|museo Lutetiae]] Parisiorum.]]
'''Spartacus''' (c. 100 a.C.n. – 71 a.C.n.) fuit dux [[Tertium Bellum Servile|Belli Servilis]]. Qui in [[Thracia]] natus,<ref>"De stipendiario Thrace", Florus, II, 8</ref> cum aliis [[gladiator|gladiatoribus]] e [[ludus|ludo]] fugit et in [[Italia]] [[meridies|meridiana]] inter annos [[73 a.C.n.|73]] et [[71 a.C.n.]] [[seditio]]nem suscitavit. De qua [[Seditio servilis|seditione]] scripserunt multi [[historicus|historici]], inter quos [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], [[Publius Annius Florus|Florus]], [[Plutarchus]], [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]].
== Seditio servorum ==
Appianus dubie dicit Spartacum in [[legio]]ne meruisse, captivum factum esse, et venivisse. Potest supponi eum conscriptum in auxilia, desertorem captum et gladiatorem venditum esse.
Rebellat in gladiatorum ludo qui eum tenebat [[Capua (antiqua)|Capuae]], et fugit in [[Vesuvius|Montis Vesuvii]] clivos. Vicit autem legiones missas quae reprimerent seditionem attraxit non solum servos, sed etiam [[agricola (munus)|agricolas]] et [[pastor]]es in verum [[exercitus|exercitum]].
Romani despiciunt eius vim et solas duas legiones committunt. Aliae legiones Sertorii seditione in Hispania [[bellum|belloque]] in [[Mithridates Sextus|Mithridatum Sextum]] in [[oriens|orienti regione]] occupantur.
Cum gladiator [[Crixus]] vinceretur atque in primo certamine occideretur, Spartacus iussit adire in Italiam septentrionalem vicitque omnes legiones commissas in se. Inter quas una dirigebatur a [[consul]]e [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Gellio Publicola]]. 300 milites Romani capti sunt coactique ad pugnam in munere gladiatorum ut mors Crixi vindicaretur.
Vidit ultima victos bello quod in morte Spartacus 71 a.C.n. facta agrum [[Senerchia]] nunc dextra ripa torrentis Sele in area quae est terminus sursum cum iis Calabritto Citra Oliveto prope pagum Quaglietta, in Altavilla [[Silarus|Silaro]], quae tum Lucania parte. In hac in praeterito decades, reperit armorum fuerunt, arma et gladii Romani aetas.
Spartacus exercitum suo [[servus|servorum]] et [[pastor]]um et populorum iuvenum robustorum, direxit ire ad [[Apulia]]m, ut quisdam velit, ad [[Thracia]]m naviget. Tum [[Crassus]], qui erat caput et plurimi Romanorum exercitus armatos, ab tergo adortus. Spartacus etiam propter taedium suorum voluit movere bellum Romanis. Spartacus occidit equum suum, dicens quod si adeptus foret omnium equi vellet, si amisit, non tentantur, fugere, Spartacus, misit se in primo adversum Romanum militem, et occisis, eiusmodi [[miles|milites]] Romanorum ictibus ut corpus non inventum esset. Quaedam pars exercitus fugit, circa [[mons|montes]] sparsa.
Spartacus Romam adiit, consulesque iterum vicit, sed destitit progredi Romam recepitque se in Italiam meridianam.
== Fortuna ==
=== De communistico Spartaci cultu ===
Carolus [[Carolus Marx|Marx]] valde Spartacum admiratus est, qui eum "virum mirabilissimum ex omnibus quos antiquitas genuit<ref>"der famoseste Kerl, den die ganze antike Geschichte aufzuweisen hat", Carolus Marx, Epistula ad Engels die 27 februari 1861 scripta, MEW (Marx-Engels-Werke), 30, 160
</ref>" vocavit. [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] autem, in eadem epistula, vituperavit.
[[Rosa Luxemburg]] et [[Carolus Liebknecht]] [[grex Spartaci|gregem socialistam]] a Spartaci nomine nuncupatum creaverunt .
=== In cultura populari ===
* Spartacus praecipuus heros fuit [[Mythistoria|mythistoriae]] [[Arthurus Koestler|Arthuri Koestler]] ''The Gladiators'' inscriptae (1939, titulus Francogallicae versionisː ''Spartacus''), in qua cum aliis servis "Solis civitatem" ad [[Thurii|Thurios]] aedificat ubi omnes homines aequales futuri sunt.
* [[Spartacus (pellicula)|Spartacus]], pellicula anno [[1960]] edita, in qua [[Kirk Douglas]] partes Spartaci agit.
* [[Spartaci Filius]], liber nubeculatus Iacobi (''fr.'' Jacques) Martin.
{{NexInt}}
* ''[[Spartacus (heteroptera)|Spartacus]],'' [[genus (taxinomia)|genus]] [[heteroptera|heteropterorum]]
* [[2579 Spartacus]]
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
=== Scriptores antiqui ===
* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella Civilia'' L. I, cap. XIV, 116-120 (Graece et Latine [http://remacle.org/bloodwolf/historiens/appien/combes15.htm hic])
* [[Publius Annius Florus|Florus]], ''Epitome rerum romanorum'', L. III, XXI (https://archive.org/details/bibliothecaclas80lemagoog)
* [[Plutarchus]], ''Vita Crassi'', cap. 8-9
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''Fragmenta Historiarum'', CCXCVI-CCCLXXIX
* [[Eutropius (rerum gestarum scriptor)|Eutropius]], ''''Breviarium Historiae romanae'''', L. VI, 6 (https://archive.org/details/delphinclassics46valp)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Spartacus|Spartacum}}[https://scholarisopus.files.wordpress.com/2011/07/spartacus.pdf Hic] invenies epitome de bello spartacio
[[Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 71 a.C.n.]]
[[Categoria:Morte damnati]]
[[Categoria:Periti artium martialium]]
[[Categoria:Gladiatores]]
[[Categoria:Romani antiqui]]
[[Categoria:Servi]]
{{Myrias|Homines}}
df21pq4hxu5nc4veds9rrzfpdf2gsno
Di indigetes
0
11637
3991630
3988272
2026-09-27T20:22:43Z
Demetrius Talpa
81729
/* Index deum indigetum */
3991630
wikitext
text/x-wiki
{{res|Di indigetes}} erant [[mythologia Romana|di Romani]] antiqui qui a [[mythologia|mythologiis]] aliis non sumpti sunt. Plurimi di indigetes erant obscurissimi nec clari quibus paulum amplius quam humanum naturum tributi notionum sunt. [[Ops]] [[Ianus]]que [[Quirinus]]que sunt inter paucos [[deus|deos]] indigetes magnos.
Quia notiones Latine fere semper femininum—et nonnumquam neutrum—[[genus verborum]] habuerunt, plurimi di indigetes, et re vera di Romani omnino, erant feminini.
==Index deum indigetum==
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;"
|-bgcolor="#efefef"
!width="150"|Nomen!!width="650"|Indicium
|-
|'''[[Abeona]]''' || Dea patrona liberorum discedentium primum domo parentium, defendens gradus primos solos.<ref name="grimal">Grimal, Pierre (1986). ''The Dictionary of Classical Mythology'' (pp. 27, 231). Oxford: Basil Blackwell. ISBN 0-631-20102-5.</ref> Nota et ''[[ab]]'' [[praepositio]]nem. Vide et ''Adeona''<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>.
|-
|'''[[Abundantia]]''' || Dea felicitatis copiaeque fortunaeque, et [[Annona]] appellata. Erat custos [[cornucopia]]e, qua cibum pecuniamque distribuebat. Quamquam Romae pauca templa signaque venerationis Abundantiae inventa sunt, ut "virgo pulchra boni eventi" multum in arte [[nummum Romanum|nummoque]], habens saepe cornucopiam manipulosque [[frumentum|frumenti]] et licens quibus insunt humum labi, apparuit.
|-
|'''[[Adeona (dea)|Adeona]]''' || Dea reducens liberos domum parentium.<ref name="grimal"/> Nota et ''[[ad]]'' [[praepositio]]nem. Vide et ''Abeona''<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>.
|-
|'''[[Aequitas]]''' || Dea, et Aecetia appellata, mercaturae aequae mercatorumque proborum. [[Cornucopia]]e, quae divitias propter [[commercium]] effinxit, et [[libra (insturmentum)|librae]], quae aequum aequitatemque effinxit, depicta est. Inter [[Imperium Romanum]], Aequitas ut lineamentum [[imperator]]is, nomine ''Aequitas [[Octavianus Augustus|Augusti]]'', interdum venerata est.
|-
|'''[[Aera Cura]]''' || Dea [[inferi|inferorum]]. Vide etiam [[Aericura]], alia dea inferorum quae at [[religio Germanica|Germanica]] et [[religio Celtica|Celtica]] erat.
|-
|'''[[Aeternitas]]''' || Dea significans [[aeternitas|aeternitatem]], tempus perpetuum. Signum eius erat [[phoenix]] (avis resurgens igne) sive [[uroborus]] (serpens mordens caudam suam).
|-
|'''[[Africus]]''' || Deus venti australis sive inter occasum solis et meridiem. Ei nomen a ''Afer ventus'' (ventus [[Africa]]e) defluit quod Africa australis Romae erat. Postea Africus cum [[Mythologia Graeca|Graeco deo]] ''Lips'', uno [[Venti|Ventorum]] deum, aequatus est.
|-
|'''[[Aius Locutius]]''' || Anima fabulae antiquae, et ''Loquens'' ''Locutus''que appellata. A [[Marcus Caedicius|Marco Caedicio]] plebe Aii Locutii vox, quae eum monuit ut [[magistratus|magistratis]] Romam [[Galli|Gallos]] appropinquare dicat, audita est. Nemo monitionem respexerunt, et Roma a Gallis [[390 a.C.n.]] direpta est. Postea Galli repulsi erant, dictator [[Camillus]] aram deo Aio Locutio poni et [[templum]] [[sacellum]]que ei dedicari prope fanum [[Vesta]]e in [[Nova Via]] Romae ubi vox audita erat iussit.<ref name="grimal"/><ref>Richardson, L. (1992). ''A New Topographical Dictionary of Ancient Rome'' (p. 5). Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-4300-6.</ref><ref name="OCD">Hammond, N.G.L. & Scullard, H.H. (Eds.) (1970). ''The Oxford Classical Dictionary'' (pp. 33, 65). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-869117-3.</ref> Ara in sito [[1820]] inventa est, in qua dedicatio praesiti [[genius loci|genio loci]], "si deus si dea" inscripta est.<ref>[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/Lanciani/LANPAC/2*.html#image72 Ara Aii Locutii in Palatino]</ref>
|-
|'''[[Alemona]]''' || Dea, et Alemonia appellata, quae infantem nondum natum providit aluitque.<ref>Ferguson, J. (1988). "Divinities" (p. 853) in M. Grant & R. Kitzinger (Eds.), ''Civilization of the Ancient Mediterranean. Greece and Rome. Volume II'' (pp. 909–923). New York: Charles Scribner's Sons.</ref>
|-
|'''[[Angerona]]''' || Dea secreti, et Diva Angerona appellata, quae dolorem levare credita est. Ponens digitum ad os adligatum, poscens silentium, fere depicta est. In diei festo Angeronalia sive [[Divalia]] culta est. Angerona etiam erat custos nominis secreti [[Roma]]e.<ref name="OCD"/>
|-
|'''[[Angita]]''' || Dea sanationis [[magicae artes|magicarumque artium]] [[veneficium|veneficiique]]. Fortasse erat dea eadem ut Angitia, dea alia sanationis.
|-
|'''[[Angitia]]''' || Dea [[anguis|anguum]] sanationisque, venerata praesertim a [[Marsi]]s, populo Italiae mediae. Pluraliter ''Angitiae'' interdum attacta est, itaque fortasse erat nomen deis compluribus. Fortasse et erat dea eadem ut Angita.<ref name="OCD"/>
|-
|'''[[Anna Perenna]]''' ||
|-
|'''[[Antevorta]]''' || Una ex [[Camenae|Camenis]] vel cognomen [[Carmenta|Carmentis]]. Ut plura vide [[Carmentalia]].
|-
|'''[[Averna]]''' || Regina mortuorum. Fortasse erat idem instar [[Proserpina]]e. Vide et [[Avernus]].
|-
|'''[[Bona Dea]]''' ||
|-
|'''[[Bubona]]''' || Dea [[pecus|pecoris]].
|-
|'''[[Candelifera]]''' || Dea [[partus|parti]] quae mulieres per [[graviditas|graviditates]] iuvit. [[Candela]]e [[cereus|cereive]] ei ut signa accensi sunt, quod ei nomen est a verbis ''candela'' ''ferre''que.
|-
|'''[[Cardea]]''' ||Dea, et Carda appellata, quae [[cardo|cardinibus]] ianuarum<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>, itaque, ut signum, vitae familiari, praesidebat.<ref name="grimal"/><ref>York, Michael (1986). ''The Roman Festival Calendar of Numa Pompilius'' (p. 80). NewYork, Berne and Frankfurt: Peter Lang. ISBN 0-8204-0307-5.</ref> Cardea erat et patrona salutis liminumque, coniuncta [[ventus|vento]]. Nomen ei a verbo ''cardo'' defluit. Liberos quin [[vampyrus|vampyros]] [[Saga (prophetissa)|saga]]sque tuita est, et de artifice bene merita est. Cultus suus [[Roma antiqua|Romae antiquae]] interest, et in [[Beltane|Beltanis]] die festo interdumque [[Iunius|Iunium]], quorum ambo anni "cardines" translatas putati sunt, culta est. [[Persona]]e globique [[oscillum|oscillaque]] in ianuis arboribusque suspensa sunt in veneratione ei ut [[seges|segites]] crescere cohortata est. [[Crataegus|Crataegi]] arbores erant ei sanctae.
|-
|'''[[Carmenta|Carmentis]]''' || vel [[Carmenta]] una ex [[Camenae|Camenis]].
|-
|'''[[Carna]]''' || Dea quae vitalia corporis sustentare ac tueri credebatur : quotannis [[1 Iunii|Kalendis Iuniis]] farre fabisque simul coctis colebatur necnon larido.
|-
|'''[[Catillus]]''' ||
|-
|'''[[Cinxia]]''' || [[Iuno|Iunonis]] cognomen cum cingulum nuptae prima nocte matrimonii solvit
|-
|'''[[Clementia]]''' ||
|-
|'''[[Cloacina]]''' ||Vel Cluacina, dea quae Veneri adsimulata est<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155. [[Titus Livius]] III.48. [[Plinius Maior]] XV.29.119. [[Tertullianus]], ''De Pallio'' 4. [[Lactantius]], ''Institutiones divinae'' I.20.</ref>
|-
|'''[[Cocles]]''' ||
|-
|'''[[Concordia]]''' ||
|-
|'''[[Conditor]]''' ||
|-
|'''[[Consus]]''' || deus granorum fortasse fuit vel in terra vel in granario conditorum, ab agricolis praecipue cultus ; in eius honorem [[Consualia]] bis in anno mense [[Sextilis|Sextili]] et mense decembri celebrabantur; cum dea [[Ops|Ope]] coniunctus est cuius feriae die quinto post Consualia celebrabantur.
|-
|'''[[Convector]]''' ||
|-
|'''{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Copia (dea)|Copia|it|qid=Q6006878}}''' ||
|-
|'''[[Corus (ventus)|Corus]]''' ||
|-
|'''[[Cuba]]''' ||
|-
|'''[[Cunina]]''' || Haec dea infantes in cunis tuebatur<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155-6 et 21.171.</ref>.
|-
|'''[[Cura]]''' ||
|-
|'''[[Curiatii]]''' ||
|-
|'''[[Dea Dia]]''' ||
|-
|'''[[Dea Tacita]]''' ||
|-
|'''[[Devera]]''' ||
|-
|'''[[Deverra]]''' ||
|-
|'''[[Penates|Di Penates]]''' ||
|-
|'''[[Dia]]''' ||
|-
|'''[[Disciplina]]''' ||
|-
|'''[[Dius Fidus]]''' ||
|-
|'''[[Domiduca]]''' || [[Iuno|Iunoni]] adsimulata est cum nuptam ad domum mariti ducit.
|-
|'''[[Domiducus]]''' ||
|-
|'''[[Domitius]]''' ||
|-
|'''[[Duellona]]''' ||
|-
|'''[[Edusa]]''' ||
|-
|'''[[Egeria]]''' ||
|-
|'''[[Egestes]]''' ||
|-
|'''[[Empanda]]''' ||
|-
|'''[[Endovelicus]]''' ||
|-
|'''[[Evander]]''' || Rex Arcadum cum matre [[Carmenta|Carmente]] in [[Latium]] venit, ubi benigne a [[Faunus|Fauno]] acceptus novam urbem in [[Palatinus mons|monte Palatino]] condidit, ubi primo Herculem, deinde Aeneam accepit. Socius Aeneae adversus Turnum fuit in [[Aeneis|Aeneide]].
|-
|'''[[Eventus Bonus]]''' ||
|-
|'''[[Fabulinus]]''' || "Fabulinus deus cui gratiæ reddebantur cum parvuli primo loquebantur<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA408#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>"
|-
|'''[[Facunditas]]''' ||
|-
|'''[[Faustitas]]''' ||
|-
|'''[[Febris]]''' ||Dea febrium quae placanda esse putabatur, mirantibus et ridentibus apologetis Christianis si talium rerum dei esse possent<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.815.165.</ref>.
|-
|'''[[Felicitas (dea)|Felicitas]]''' ||
|-
|'''[[Ferentina]]''' ||
|-
|'''[[Feronia (dea)]]''' || "Feronia dea magni nominis in Italia. Dea erat, inquit [[Servius]], libertorum cui multa ferebantur munera; hinc nomen. Servius Virgilii interpres ait Feroniam eamdem esse atque [[Iuno|Iunonem]] virginem quod inscriptione quadam confirmatur a [[Raphael Fabretus|Fabreto]] allata, IUNONI FERON. Caput Feroniae conspicitur in nummo [[Plaetoria (gens)|familiae Plaetoriae]], ut putat Fabretus<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA408#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>"
|-
|'''[[Fides]]''' ||
|-
|'''[[Fontus]]''' ||Deus fontium, filius [[Ianus|Iani]] et Iuturnae.
|-
|'''[[Fornax]]''' ||
|-
|'''[[Fraus]]''' ||
|-
|'''[[Fulgora]]''' ||
|-
|'''[[Furrina]]''' || de qua sic ait [[Varro]] : "cuius deae honos apud antiquos (fuit) ; nam ei sacra annua et [[flamen]] attributus ; nunc vix nomen notum paucis" [[Furrinalia]] mense quintili/iulio celebrabantur. Ara in [[Mons Ianiculum|Ianiculo]] ei fuit.
|-
|'''[[Honos]]''' ||
|-
|'''[[Horatii]]''' ||
|-
|'''[[Iana (dea)|Iana]]''' ||
|-
|'''[[Ianus]]''' ||
|-
|'''[[Imporcitor]]''' ||
|-
|'''[[Invidia]]''' ||
|-
|'''[[Inuus]]''' ||Deus pecoris et gregum quibus fecunditatem augebat. Saepe cum [[Faunus|Fauno]] vel [[Lupercus|Luperco]] confundebatur.
|-
|'''[[Iterduca]]''' || (cf. Domiduca)
|-
|'''[[Iuno]]''' ||
|-
|'''[[Iuppiter (deus)|Iuppiter]]''' ||[[Aeneas]] post mortem ''Iuppiter indiges'' invocabatur.
|-
|'''[[Iuturna]]''' ||Nomen celebris fontis in [[Forum Romanum|Foro Romano]]. Nympha aquarum, in [[Aeneis|Aeneide]] soror Turni est. Nonnumquam etiam uxor dei [[Ianus|Iani]] et mater Fonti.
|-
|'''[[Lactans]]''' ||
|-
|'''[[Acca Larentia|Larenta]]''' ||
|-
|'''[[Lares]]''' ||
|-
|'''[[Laverna]]''' ||
|-
|'''[[Levana]]''' ||Dea quae infantes iamiam natos de terra levat<ref><ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref>
|-
|'''[[Liberalitas]]''' ||
|-
|'''[[Libera (dea)|Libera]]''' ||
|-
|'''[[Libitina]]''' || Dea mortuorum.
|-
|'''[[Lima]]''' ||Ut Limentinus limina custodiebat fanorum et domorum<ref>[[Arnobius Maior|Arnobius]], ''Adversus nationes'' IV.9. Cf [[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>.
|-
|'''[[Lua]]''' ||Dea cui arma hostium aliaque spolia delenda consecrabantur
|-
|'''[[Lucina]]''' || patrona parturientium feminarum fuit cuius vis virtusque primo Dianae attributa est : nam nomen [[Luna]] proximum est nomini Lucinae ([[Diana]] Lucina). Sed saepius cognomen [[Iuno]]nis est quae matronarum patrona Romae maxima erat.
|-
|'''[[Lupercus]]''' ||Deus qui pecus adversus lupum tuetur. Saepe cum Fauno confunditur. [[Lupercalia]] die [[15 Februarii]] in [[Lupercal]]e celebrabantur.
|-
|'''[[Maia]]''' ||
|-
|'''[[Maiesta]]''' ||
|-
|'''[[Manes]]''' ||
|-
|'''[[Matronae]]''' ||
|-
|'''[[Meditrina]]''' || "Meditrina dea remediorum et medicinae, ut nomine indicari videtur<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>"
|-
|'''[[Mephitis|Mefitis]]''' || "Mephitis dea erat tetrum exhalans odorem Virgilius Persius et Tacitus eius mentionem faciunt.<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>"
|-
|'''[[Mellona]]''' ||
|-
|'''[[Mena]]''' ||Dea quae [[Menstrua|menstruis]] feminarum praeerat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.160.</ref>
|-
|'''[[Mens (dea)|Mens]]''' ||Dea intelligentiae cui templum anno [[217 a.C.n.]] aedificatum erat.<ref>[[Cicero]], [[De natura deorum (Cicero)|De natura deorum]] II.23 et 31.</ref>
|-
|'''[[Messor]]''' ||
|-
|'''[[Moneta]]''' || Cognomen [[Iuno|Iunonis]] dubiae significationis (a monendo ?), postea dea artis monetariae fuit.
|-
|'''[[Mucius]]''' ||
|-
|'''[[Murcia]]''' ||Desidiae et mollitiae praeese dicebatur<ref>[[Titus Livius]] I.33.5. [[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.16.165</ref>, [[Venus (dea)|Veneris]] epitheton facta est.
|-
|'''[[Muta]]''' ||
|-
|'''[[Mutinus Mutunus]]''' ||
|-
|'''[[Naenia]]''' ||
|-
|'''[[Nascio]]''' ||
|-
|'''[[Nemestrinus]]''' ||
|-
|'''[[Nerio]]''' ||
|-
|'''[[Nixi]]''' ||
|-
|'''[[Nodutus]]''' ||Numen geniculis et nodis culmorum in segetibus praepositum<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155-6.</ref>
|-
|'''[[Nona]]''' ||
|-
|'''[[Novensilus]]''' ||
|-
|'''[[Nundina]]''' || "Nundina dea nomen mutuabatur ex nono infantium die a natali<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA409#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>"
|-
|'''[[Obarator]]''' ||
|-
|'''[[Occator]]''' ||
|-
|'''[[Orbona]]''' ||
|-
|'''[[Pales]]''' || dea vel par numinum (nam duo Pales fuisse videntur, sive mas et femina sive duae feminae) pastores ac pecudes protegens. [[Parilia]] in eius honorem die 21 Aprilis celebrabantur.
|-
|'''[[Partula]]''' ||
|-
|'''[[Patalena]]''' ||
|-
|'''[[Paventia]]''' ||
|-
|'''[[Picumnus]]''' ||
|-
|'''[[Pietas]]''' ||
|-
|'''[[Pilumnus]]''' || "Pilumnus deus qui pilendi frumenti invenit usum. [[Nonius Marcellus]] Pilumnum et Picumnum deos vocat praesides auspiciorum conjugalium<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>".
|-
|'''[[Poena]]''' ||
|-
|'''[[Pomona]]''' ||
|-
|'''[[Porus]]''' ||
|-
|'''[[Postverta]]''' ||Una ex [[Camenae|Camenis]] vel cognomen [[Carmenta|Carmentis]]. Ut plura vide [[Carmentalia]].
|-
|'''[[Potina]]''' ||Dea quae potionem infantibus dabat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref>
|-
|'''[[Promitor]]''' ||
|-
|'''[[Prosa (dea)|Prosa]]''' seu Prorsa ||Eadem atque Anteverta?
|-
|'''[[Postvorta]]''' ||Eadem ac Postverta?
|-
|'''[[Providentia]]''' ||
|-
|'''[[Pudicitia]]''' ||
|-
|'''[[Puta]]''' ||
|-
|'''[[Quirinus]]''' ||
|-
|'''[[Quiritis]]''' ||
|-
|'''[[Rederator]]''' ||
|-
|'''[[Robigus|Robigo]]''' || Sic saepe deus Robigus a poetis nominatur et dea fit.
|-
|'''[[Robigus]]''' ||deus qui fruges a robigine tuebatur, id est a morbo qui eas corrumpebat ; [[Robigalia]] die 25 aprilis celebrabantur.
|-
|'''[[Roma]]''' ||
|-
|'''[[Rumina]]''' ||Dea lactationis quae mammas infantibus praebebat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161 et 21.171.</ref>
|-
|'''[[Runcina (dea)|Runcina]]''' ||Dea quae runcandis frumentis praeerat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.156.</ref>.
|-
|'''[[Rusina]]''' ||Dea quae rura curabat<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.8.155.</ref>
|-
|'''[[Saritor]]''' ||
|-
|'''[[Securitas]]''' ||
|-
|'''[[Semonia]]''' ||
|-
|'''[[Sentia(dea)|Sentia]]''' ||Dea quae secundum Augustinum "sententias inspirabat"<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161.</ref>
|-
|'''[[Silvanus]]''' ||Deus silvarum.
|-
|'''[[Soranus]]''' ||
|-
|'''[[Sors]]''' ||
|-
|'''[[Spes]]''' ||
|-
|'''[[Spiniensis]]''' ||
|-
|'''[[Stata Mater]]''' ||
|-
|'''[[Statina]]''' ||
|-
|'''[[Statanus]]''' ||
|-
|'''[[Strenua]]''' || "Strenia dea quae vel strenua ipsa erat vel id agebat ut homines strenue agerent; alii legunt ''Strenua<ref>*[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.11.161 et 16.165. [[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>''.
|-
|'''[[Suedela]]''' ||
|-
|'''[[Subruncinator]]''' ||
|-
|'''[[Summanus]]''' ||
|-
|'''[[Tellumo]]''' || ''Tellumo telluris deus quem quidam putant esse Plutonem''<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>. Numen masculinum terrae fecundae. Sic [[Augustinus Hipponensis|Augustinus]]<ref>[[De civitate Dei|De Civitate Dei]] VII.23. Cf ibidem IV.10.159.</ref>: ''una eademque terra habet geminam uim, et masculinam, quod semina producat, et femininam, quod recipiat atque nutriat; inde a ui feminae dictam esse Tellurem, a masculi Tellumonem''."
|-
|'''[[Tempestes]]''' ||
|-
|'''[[Terminus]]''' ||
|-
|'''[[Terra Mater]]''' || Etiam [[Ops]] vocata
|-
|'''[[Tibertus]]''' ||
|-
|'''[[Uranus]]''' ||
|-
|'''[[Vacuna]]''' || Vetus dea Sabina. Pro absentium reditu invocabatur, ut videtur.
|-
|'''[[Vervactor]]''' ||
|-
|'''[[Veritas]]''' ||
|-
|'''[[Verminus]]''' ||
|-
|'''[[Vertumnus]]''' ||
|-
|'''[[Vica Pota]]''' ||
|-
|'''[[Viduus]]''' ||
|-
|'''[[Virbius]]''' ||Minor deus qui fuit minister [[Diana]]e in nemore [[Aricia|Aricino]].
|-
|'''[[Viriplaca]]''' ||
|-
|'''[[Virtus]]''' ||
|-
|'''[[Vitumnus]]''' ||
|-
|'''[[Volturnus (deus)|Volturnus]]''' || [[Tiberis]] fluminis deus necnon aliorum fluviorum
|-
|'''[[Volumna]]''' || "Volumnus et Volumna dii nuptiales ad conciliandas coniugum statim a nuptiis voluntates<ref>[[Bernardus a Monte-Falconis]], [https://books.google.fr/books?id=aWZZAAAAYAAJ&dq=Fabulinus&hl=fr&pg=PA410#v=onepage&q=Fabulinus&f=false| L'Antiquité représentée en figures, I, 2]</ref>." Dei quae bonam voluntatem conferre credebantur<ref>[[Augustinus Hipponensis]], ''[[De civitate Dei|de Civitate Dei]]'' IV.21.171.</ref>.
|}
== Notae ==
<references/>
[[Categoria:Di indigetes|!]]
hlrmzv9198jk9uk43fldypzaubxfv2g
Flumen Sancti Iohannes
0
13722
3991689
91943
2026-09-28T01:54:04Z
Xqbot
9619
rectificatio redirectionis duplicis → [[Flumen Sancti Ioannis]]
3991689
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Flumen Sancti Ioannis]]
n406lrxnx3geadm5l9igixtdl27jlm7
Gulielmus Herschel
0
16287
3991571
3732382
2026-09-27T15:28:04Z
PastelKos
110819
3991571
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Fridericus Gulielmus''' ([[Theodisce]] ''Friedrich Wilhelm'') '''Herschel'''<ref>[https://web.archive.org/web/20071001000021/http://www.ne.jp/asahi/mononoke/ttnd/herschel/j-text/tour2001-j1.html Inscriptio in sepulcro Ioannis Herschel, qui Gulielmi Herschel filius erat.]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20071113062030/http://www.npg.org.uk/live/rp98ba.asp Epistula de Gulielmi Herschel imagine.]</ref> (natus [[Hannovera]]e die [[15 Novembris]] [[1738]], mortuus [[Paludium (Anglia)|Paludii Angliae]] die [[25 Augusti]] [[1822]]) fuit [[astronomus]] et [[compositor]] [[Britanniarum Regnum|Britannicus]], [[Germania|Germanus]] natus, qui [[planeta]]m [[Uranus (planeta)|Uranum]] anno [[1781]] et [[radiatio infrarubra|lucem infrarubram]] anno [[1800]] invenit.
== Vita ==
Anno [[1738]] Hannoverae natus, ad [[Britanniarum Regnum|Britanniam]] se transtulit, ut fuerit [[musicus]] in [[legio]]ne Hannoveriensi, quae in Britanniam imperata erat. Quamquam musicam multam scripsit, ea hodie magna in parte in oblivionem iit. Per musicam animum ad [[mathematica|mathematicam]] attendit, deinde ad [[astronomia|astronomiam]]. Astronomus regis [[Georgius III (rex Britanniarum)|Georgii III]] [[1782]] creatus est. Anno [[1788]], Mariam Pitt viduam in [[matrimonium]] duxit. Ioannes, solus eorum [[filius]], etiam astronomus fuit. Anno [[1822]], Gulielmus Herschel in Britannia mortuus est. In [[sepulcrum|sepulcro]] [[epitaphium]] "Coelorum perrupit claustra" inscriptum est.
== Uranus inventus ==
Cum [[Aquae Sulis|Aquis Calidis]] in [[Anglia]] habitabat, anno [[1781]] [[Uranus (planeta)|Uranum]] invenit. Planetam inventum ''Georgium sidus'' primum appellavit, sed [[Francia|Francici]], quibus hoc [[nomen proprium|nomen]] displicebat, nomen ''Herschel'' proponebant; tandem ''Uranus'' ut nomen huius planetae acceptum est. Die [[11 Ianuarii]] [[1787]] etiam [[Titania (satelles)|Titaniam]] et [[Oberon (satelles)|Oberontem]], [[satelles|satellites]] Urani invenit.
== Notae ==
<references/>
{{NexInt}}
*[[2000 Herschel]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Wilhelm Herschel|Gulielmum Herschel}}{{Grc|Γουλιέλμος Ἑρσχελεύς}}
{{Lifetime|1738|1822|Herschel, Gulielmus}}
[[Categoria:Astronomi Britanniae]]
[[Categoria:Compositores Britanniae]]
{{Myrias|Homines}}
nxhzf9af5tpzme9xormy5fu7yl192lk
Diophanes Nicaeensis
0
17956
3991631
3821806
2026-09-27T20:23:32Z
Demetrius Talpa
81729
/* Index fragmentorum */
3991631
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
'''Diophanes Nicaeensis''' sive Bithynus, urbis [[Nicaea]]e [[Bithynia]]e civis, operis de [[agricultura|re rustica]] [[Cassius Dionysius Uticensis|Cassii Dionysii]] [[Utica|Uticensis]] libris XX producti epitomen libris VI conscripsit saeculo I a.C.n. regi [[Galatia|Galatorum]] [[Deiotarus|Deiotaro]] dicatam. In hoc opere nunc deperdito multa e libris Punicis [[Mago Carthaginiensis|Magonis]] sumpta fuerunt.<ref>{{Pnh}} 18.22; [[Varro Reatinus|Varro]], ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 1.1.10; Columella, ''[[Rei rusticae libri (Columella)|Rei rusticae libri]]'' 1.1.10; 1.1.13.</ref> Diophanem semel citat [[Varro]] scriptor Latinus de re rustica, multoties autem scriptores Graeci ''[[Geoponica|Geoponicon]]''.
== Index fragmentorum ==
*Varro, ''[[De re rustica (Varro)|De re rustica]]'' 1.9.7; ''Geoponica'' 2.11: de proprietatibus terrarum:
*:Stolo, "Non male," inquit, "quae sit idonea terra ad colendum aut non, Diophanes Bithynos scribit signa sumi posse aut ex ipsa aut quae nascuntur ex iis: ex ipsa, si sit terra alba, si nigra, si levis, quae cum fodiatur, facile frietur, p206natura quae non sit cineracia neve vehementer densa; ex iis autem quae enata sunt fera, si sunt prolixa atque quae ex iis nasci debent earum rerum feracia" (Varro, ''De re rustica'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Varro/de_Re_Rustica/1*.html 1.9.7])
*{{Pnh}}: citatur "Diophanes qui ex Dionysio epitomen fecit" in argumentis librorum 8, 10, 14, 15, 17, 18.
*''Geoponica'' 1.6: de mense secundum [[luna]]m.
*''Geoponica'' 2.7: de [[aqua|aquis]], et quomodo pluvia aqua colligenda.
*''Geoponica'' 5.7: quod praescire oporteat quale [[vinum]] ager plantandus sit redditurus.
*''Geoponica'' 5.31: ut neque a [[pruina]] neque a [[robigo (morbus)|rubigine]] [[vitis|vites]] laedantur.
*''Geoponica'' 5.44: [[sepis]] parandae ratio.
*''Geoponica'' 6.12: quomodo [[mustum]], post absolutam [[uva]]rum calcationem, in [[dolium|dolia]] condendum.
*''Geoponica'' 6.15: ut mustum statim sit usui.
*''Geoponica'' 7.3: de differentia novi et veteris [[vinum|vini]], et ex alba et nigra uva expressi.
*''Geoponica'' 7.17: ut vinum per mare transvectum durabile sit.
*''Geoponica'' 9.20: [[oleum|olei]] odorati confectio.
*''Geoponica'' 10.11: de plantatione [[pistacia|pistaciorum]].
*''Geoponica'' 10.20: de [[insitio]]ne [[malum|malorum]].
*''Geoponica'' 10.23: de plantatione [[pirus|pirorum]].
*''Geoponica'' 10.29: de plantation curaque ac diligentia omni circa [[malum punicum|punica mala]] habenda.
*''Geoponica'' 10.76: de infolatione et insitione, et quae [[arbor]]es quarum plantarum capaces ad infoliationem et insitionem sint.
*''Geoponica'' 11.3: de insitione [[laurus|lauri]], et satione, et transplantatione (pars capituli).
*''Geoponica'' 11.26: de plantatione [[crocus|croci]].
*''Geoponica'' 12.9: quomodo [[blatta]]e nocentur.
*''Geoponica'' 13.9: de [[scorpius|scorpiis]].
*''Geoponica'' 15.7: de [[mel]]le et eius cura.
*''Geoponica'' 18.14: de [[lupus|lupis]] capiendis.
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Bibliographia ==
*[[Petrus Needham (saec. 18)|Petrus Needham]], ed., ''Γεωπονικά: Geoponicorum sive De re rustica libri XX Cassiano Basso scholastico collectore'' (Cantabrigiae 1704) pp. x-xi
[[Categoria:Scriptores de re rustica]]
[[Categoria:Scriptores Anatoliae Graecoromanae]]
[[Categoria:Auctores Graeci antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 2 aut 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n. aut 1]]
ip42gex9lmpqjetu1xetpnrppzob3ws
72 a.C.n.
0
22222
3991602
3302234
2026-09-27T17:32:20Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Eventa */
3991602
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|-8|LXXII}}
== Eventa ==
*In '''Italia''' [[Senatus Romanus|senatus]] ambos consules, [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Gellium]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Lentulum]], adversus servos seditiosos misit. Gellius quidem copias alterius servorum ducis, Galli [[Crixus|Crixi]], ad montem [[Garganus mons|Garganum]] delevit sed [[Spartacus]] Lentulum in [[Picenum|Piceno]] superavit et paulo post proconsulem [[Gallia Cisalpina|Galliae Cisalpinae]], Quintum Cassium Longinum, qui consul anno priore fuerat, proelio vicit. Tum iratus senatus [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Licinium Crassum]] pro praetore exercitui praefecit. Cuius legatus Mummius cladem accepit dum Spartacum solus adoritur. Crassus indignans exercitus partem [[decimatio|decimavit]], quod supplicium crudele tum post longum tempus renovavit.
*In '''Hispania''' [[Quintus Sertorius|Sertorius]] a legato suo Perpenna et aliis qui cum eo coniuraverant insidiis occisus est. Dux exercitus in Sertorii locum factus [[Marcus Perperna Veiento|Perpenna]] cito a [[Pompeius|Pompeio]] victus, captus, interfectus est. Hic fuit finis [[bellum Sertorianum|belli civilis Sertoriani]].
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
*[[Quintus Sertorius]], ductor exercitus factionis [[Gaius Marius|Marianae]].
*[[Marcus Perperna Veiento]], ductor exercitus factionis [[Gaius Marius|Marianae]].
*[[Crixus]], dux Gallicus servorum in [[Tertium Bellum Servile|bello Spartaci]].
3id4qhkv7unyll7id3rwn8lhnxbs0fw
Ignis
0
25945
3991632
3781723
2026-09-27T20:25:02Z
Demetrius Talpa
81729
3991632
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:FIRE 01.JPG|thumb|Ignis]]
[[Fasciculus:Forestfire2.jpg|thumb|[[Silva]] igne correpta]]
[[Fasciculus:Buergbrennen 02 Bivels Luxembourg.jpg|thumb|[[Buergbrennen]] ad [[Bivels]], vicum [[Luxemburgum|Luxemburgensem]]]]
'''Ignis''' {{victio|ignis|is|m}} est rapida [[materia (physca)|materiae]] ([[fomes|fomitis]]) [[oxydatio]] vel exustio per [[ratio exothermica|exothermicam]] [[combustio]]nis rationem [[chemia|chemicam]], quae [[calor]]em, [[lux|lucem]], et varios {{Creanda|en|Product (chemistry)|exitus}} liberat.<ref>{{Citation |title=Glossary of Wildland Fire Terminology |date=October [[2007]] |url=http://www.nwcg.gov/pms/pubs/glossary/pms205.pdf |journal= |pages=70 |access-date=2008-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080821230940/http://www.nwcg.gov/pms/pubs/glossary/pms205.pdf |url-status=deviated |publisher=National Wildfire Coordinating Group |archive-date=2008-08-21}}.</ref><ref>Haec definitio certas rationes tardiores excludit, sicut [[Rubigo|robiginem (ferruginem) tractandam}} et [[digestio]]nem.</ref>
Ignis etiam variis rebus utitur, e.g. [[fax|face]] et [[cereus|cereo]].
Ignis unum ex quattuor [[elementa alchemica|elementis alchemicis]] putatur.
== Quattuor elementa necessaria ==
Ad ignem accendendum opus est quattuor elementis:
* Fomite sive materia cremabili, sicut composito organico aut carbonio plantarum, aut [[lignum|ligno]], aut [[plastica (materia)|plastico]], aut [[gas]]o, aut [[naphtha]], aut ceteris rebus.
* Oxydatore, sicut [[oxygenium|oxygenio]] aeris.
* Calore vel [[energia]] activa, quam ex scintilla, altera [[flamma]], vel alta [[temperatura thermodynamica]] adiacenti adipisci licet.
* Reactione catenata, quae est reactio, qua combustio servetur, etiamsi fons primus ignis absit.
== De colore ignis ==
Flamma ignis saepe rutila videtur, et nimirum [[Roma antiqua|antiqui]] ''rutilo'' saepissime usi sunt adiectivo flammae et ignis [[color]]em describentes.<ref>[[Publius Ovidius Naso|Ov.]] ''[[Fasti (Ovidius)|Fast.]]'' 3.285 ecce deum genitor ''rutilas'' per nubila ''flammas'' / sparsit; [[Publius Vergilius Maro|Verg.]] ''[[Georgica|Georg.]]'' 1.454 maculae incipiunt ''rutilo'' immiscerier ''igni''.</ref> At ignis non solum rutilus, sed etiam [[ruber]],<ref>Cf. [[Titus Lucretius Carus|Lucr.]] 4.404 rubrum tremulis iubar ignibus.</ref> [[fulvus]],<ref>Confer [[Gaius Plinius Secundus|Plin.]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|Nat.]]'' 37.34 ''fulvum'' et ''igneum.''</ref> [[albus]], [[caeruleus]], vel etiam [[viridis]] esse potest. Ignis enim pro flammae [[calor]]e et re cremabili colores variat. Res magno calore ardentes, sicut [[gas]]a [[ferruminatio]]nis, caerulea vel etiam albicanti flamma ardent.
[[Candela]]e et [[sulphuratum|sulphurata]] rutila aut fulva [[flamma]] ardere solent. Color rutilus parvulis efficitur particulis [[fuligo|fuligineis]], quae ex candelae aut ligni aut sulphurati exustione nascuntur. Fuligo autem paene omnino [[carbo]]ne constat. Flammam autem fulvam accuratius inspicientem non fallet eam punctulis versicoloribus variegare. Color calidissimorum punctorum albus est, alias autem rutilus, fulvus aut ruber.
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Combustio]]
* [[Deflagratio]]
* [[Focus]]
* [[Incendium]]
* [[Immolatio sui]]
* [[Phlogiston]]
* [[Potestas ignis]]
* [[Prometheus]]
* {{Creanda|en|Fire worship|Pyrolatria}}
* [[Pyrolysis]]
* [[Pyromania]]
* [[Radiatio]]
* [[Reactio chemica]]
* {{Creanda|en|Fire engine|Sipho}}
* [[Siphonarius]]
* [[Spectaculum Hominis Ardentis]]
* [[Spectaculum pyrotechnicum]]
* [[Stella]]
* [[Vigil]]
* [[Vivi crematio]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fire|ignem}}
{{vicicitatio|Ignis|ignem}}
* [http://www.pbs.org/wgbh/nova/fire/onfire.html Ignis], cum ''Flash.''
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/3670017.stm Ignis per historiam.] [[BBC]] programma de historia ignis.
* [http://www.smokeybear.com/ "Ursus Fumosus": Ignes vitate!]
[[Categoria:Chemia]]
[[Categoria:Ignis| ]]
[[Categoria:Physica]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Physica}}
6x59c14rs2lo67r5gp839fogvxgvg30
Demetrius Šostakovič
0
26686
3991706
3915467
2026-09-28T05:48:51Z
LilyKitty
18316
de eius symphonia V
3991706
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Demetrius Demetrii f. Šostakovič''' seu '''Szostakowicz'''<ref>[http://www.marxist.com/shostakovich-conscience-russian-revolution211206.htm A. Woods, ''Shostakovich, the musical conscience of the Russian Revolution - Part One.'']</ref> ([[Russice]]: Дмитрий Дмитриевич Шостакович, {{Audio|Ru-Dmitri Dmitrievich Shostakovich.ogg|audi!}}), die [[12 Septembris]]<ref>{{Greg|[[25 Septembris]]}}.</ref> anni [[1906]] calendarii Iuliani natus et die [[9 Augusti]] anni [[1975]] mortuus, fuit [[compositor]], [[clavicen]], et [[paedagogus]] [[Russia|Russicus]] aetate [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]].
Quindecim symphonias composuit, quorum nonnullas enumeremus:
* [[Symphonia prima (Szostakowitcz)|Symphonia I]], anni [[1926]]
* [[Symphonia secunda (Szostakowicz)|Symphonia II]], anni [[1927]]
* [[Symphonia quinta (Szostakowicz)|Symphonia V]], anni [[1937]]
* [[Symphonia septima (Szostakowicz)|Symphonia VII]], ''[[Leninopolis]]'' anni [[1941]]
* [[Symphonia octava (Szostakowicz)|Symphoniam VIII]], anni [[1953]]
* [[Symphonia 10 (Sostakovic)|Symphoniam X]] anni [[1962]]
* [[Symphonia duodecima (Szostakowicz)|Symphoniam XII]]
* [[Symphonia tertia decima (Szostakowicz)|Symphoniam XIII]]
* [[Symphonia quarta decima (Szostakowicz)|Symphoniam XIV]] de [[mors|morte]]
Etiam quindecim [[quadricinium fidium|quadricinia fidium]] composuit, inter quae [[Quadricinium fidium 8 (Šostakovič)|Quadricinium fidium VIII]] insigniter est.
Gubernatio Sovietica eius opera ambigue tractavit: eius [[musica]] bis ex officio damnata est: anno [[1936]], [[melodrama (musica)|melodramatis]] ''[[Леди Макбет Мценского уезда|Domina Macbeth districtus Mtsenscensis]]'' causa, secundum librum [[Nicolaus Leskov|Nicolai Leskov]] scripti, annoque [[1948]] ab [[Andreas Ždanov|Andrea Ždanov]]. Sed eius [[musica]] a populo magnopere amabatur, et plurime publice laudata est. Et [[carmen]] apud [[poema]]ta [[Marina Cvetaeva|Marinae Cvetaevae]] (op.143) composuit. Ipse particeps [[Sovieti|Consilii Supremi]] fuit.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Fanning, David, ed. [[1995]]. ''Shostakovich Studies,'' Cantabrigiae: Cambridge University Press. ISBN 0-521-45239-2.
* Wilson, Elizabeth. [[1994]]. ''Shostakovich: a life remembered.'' Londinii: Faber. {{Google Books|ub6Q2PtZEBAC|Paginae selectae}}.
==Nexus interni==
*[[2669 Shostakovich]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Dmitri Shostakovich|Demetrium Šostakovič}}
{{Fontes biographici}}
* [http://ephemeris.alcuinus.net/biographiae.php?id=61 Ephemerides de Demetrio Šostakovič (Shostakovich)]
{{Myrias|Homines}}
{{Lifetime|1906|1975|Sostakovic, Demetrius}}
[[Categoria:Compositores modernistici]]
[[Categoria:Compositores Russiae]]
[[Categoria:Incolae Moscuae]]
[[Categoria:Incolae Petropolis]]
[[Categoria:Incolae Unionis Sovieticae]]
[[Categoria:Musici Russiae]]
[[Categoria:Demetrius Sostakovic|!]]
1fw2ulpm916jfzjfr45135ni4bceksi
Physica electromagnetica
0
27153
3991680
3793528
2026-09-28T00:31:18Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991680
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{FA stella}}
[[Fasciculus:Ferrofluid poles.jpg|thumb|[[Ferrofluidus]] qui se congregat apud polos magnis potentis.]]
[[Fasciculus:Lightning3.jpg|thumb|[[Fulmen|Fulmina]] quae magnae sunt fluxiones electricae.]]
'''Physica electromagnetica''' de [[campus physicus|campo]] [[electromagnetismus|electromagnetico]] et effectu suo in particulas [[onus electricum]] habentes tractat. [[Aequationes Maxwellianae|Theoria Maxwelliana]] [[vis|vim]] [[electricitas|electricam]] et vim [[magnetismus|magneticam]] in formam [[relativitas specialis|theoriae relativitatis speciali]] congruentem unit. [[Aequationes Maxwellianae]] per se describunt campum electricum et campum magneticum et eorum causam imperfectam in particulis onus habentibus. [[Aequatio Lorentziana]] vim in particulas onus habentes a campis electricis magneticisque effectam describit. [[Aequationes Maxwellianae|Aequationes Maxwellianae in vacuo]] sunt basis [[doctrina]]e [[lux|lucis]] electromagneticae in quo [[celeritas lucis]]
:::<math> c=2.99792458 \times 10^8 m/s </math>
in [[vacuum|vacuo]] esse praecinitur.
== Notiones fundamentales physicae electromagneticae ==
[[Fasciculus:Camposcargas.PNG|thumb|[[Campus physicus|Campus electricus]] lineis camporum repraesentatus a duobus particulis onus habentibus creatus.]]
* [[Aether (physica)|Aether physicus]]
* [[Campus physicus]]
* [[Celeritas luminis|Celeritas lucis]]
* [[Fluxus magneticus]]
* [[Fluxus oneris electrici]]
* [[Onus electricum]]
* [[Relativitas specialis|Principium relativitatis]]
* [[Productum interius]]
* [[Productum vectoriale]]
* [[Radiatio electromagnetica]]
* [[Systema coordinatarum]]
* [[Tensio electrica]]
* [[Vis physica|Vix motrix]]
== Historia ==
Theoria electromagnetica [[historia]]m longam ab antiquitate usque ad hodiernam diem habet. Ex perantiquitate totus [[tellus|mundus]] de [[fulmen|fulminibus]] scivit. [[Res Publica Populi Sinae|Seres]] antiqui circum [[400 a.C.n.]] de magnetismo in [[liber|libro]] ''Liber magistris vallis diaboli'' (鬼谷子) aiunt: "Magnes facit ferrum venire vel ferrum attrahit."<ref>Li Shu-hua, “Origine de la Boussole 11. Aimant et Boussole,” ''Isis'', Vol. 45, No. 2. (Iul., 1954), p. 175.</ref> Et circum annum [[1200]] notatur Seres [[pyxis nautica|pyxibus magneticis]] ad [[navigatio|navigandum]] uti.<ref>Ex pagina [[:en:Compass]] abstracta: Zhu Yu, ''Pingzhou Table Talks'' (Pingzhou Ke Tan) anno [[1117]] [[Anglice]] edita: "The navigator knows the geography, he watches the stars at night, watches the sun at day; when it is dark and cloudy, he watches the compass."</ref>
=== Opera Guilielmi Gilbert et Beniaminis Franklin ===
[[Fasciculus:William Gilbert.jpg|thumb|[[Gulielmus Gilbert]].]]
[[Gulielmus Gilbert]] anno [[1600]] in magna opera, ''De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure,''<ref>Vide etiam situm Anglice [[:en:De Magnete|"De Magnete"]] appellatum et paginam [http://www.phy6.org/earthmag/demagint.htm "400 Years of "De Magnete": Commemorating the 400th anniversary of "De Magnete" by William Gilbert of Colchester,"] a David P. Stern scriptam.</ref>
imprimis fortiter disputabat magnetismum ab electricitate dissimile esse. Pro evidentia, Gilbertus monstrabat, cum temperatura augmentetur, quasdam attractiones electricas evanescere donec alias magneticas manere. Sua distinctio inter electricitatem et magnetismum 250 [[annus|annos]] progressus [[scientia (ratio)|scientiae]] maxime ingreditur. Gilbertus in eadem opera proposuit [[tellus (planeta)|tellurem]] propium esse magnem ingentem, quod efficit [[pyxis nautica|pyxes nauticas]] ad [[septentriones|borealem]] indicare. Antea vel [[stella]] [[Polaris]] vel [[insula]] magnetica boreale sita putabantur pyxes attrahere. Ipse quoque primitus verbum ''[[electricitas]]'' introduxit a [[vocabulum|verbo]] [[Graece|Graeco]] ''ήλεκτρον'' (''[[electron]]''), quae 'glaesum' (sive [[succinum]]) significat, materiem quod proprietates significativas electrostaticas habet.<ref>Verbum ''electricitas'' et sua origo in verbo Graeco '[[electron]]' pervestigata sunt in paginis 31–33 commentarii ''"Notes on the De Magnete of D. William Gilbert,"'' a Silvano P. Thompson et aliis scripti, Londoninii [[1901]] editi, et in ''"On the Magnet by William Gilbert,"' a Derek J. Price scripto (Novi Eboraci: Basic Books, 1958) iterum prolati.</ref>
[[Beniaminus Franklin]] circum annum [[1750]] [[ele4ctricitas statica|elecricitatem staticam]] investigavit.<ref>"Experiments and Observations on Electricity made at Philadelphia in America by Benjamin Franklin, L. L. D. and F. R. S.", F. Newbery, London, M.DCC.LXXIV"; vide etiam commentarium [https://web.archive.org/web/20060110052254/http://www.physicstoday.org/vol-59/iss-1/p42.html "400 Years of "Benjamin Franklin and Lightning Rods,"] a E. Philip Krider scriptum.</ref> Sua experimenta milvis fulmina investigantia notitiam alteri physici attraxerunt. Franklin doctrinam proposuit notam in quo electricitas constat in fluido simplice qui est in materia aut in superfluo ''+,'' aut in carentia ''–''. Hi typi sunt origo hodierni usus signorum ''+'' et ''–'' ad onera electrica designanda.<ref>"Hence have arisen some new terms among us: we say B,(and bodies like circumstanced) is electrified ''positively''; A, ''negatively.'' Or rather, B. is electrified ''plus''; A, ''minus''." Beniaminus Franklin in alteris litteris ad Petro Collinson missis, ''Letter II from Benjamin Franklin, Esq.; in Philadelphia to Peter Collinson, Esq.; F. R. S. London, 1747.''</ref>
=== Opera Caroli Coulomb et Caroli Gauss ===
[[Fasciculus:Coulomb.jpg|thumb|175px|left|[[Carolus Coulomb]].]]
[[Fasciculus:Carl Friedrich Gauss.jpg|thumb|200px|[[Carolus Fridericus Gauss]].]]
Anno [[1785]], [[Carolus Coulomb]] suas tres operas experimentales de electricitate magnetismoque provulgavit,<ref>C.-A. Coulomb, "Premier Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme," Histoire de l’Académie Royale des Sciences, 569–577, 1785; "Sécond Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme," Histoire de l’Académie Royale des Sciences, 578–611, 1785; "Troisième Mémoire sur l’Electricité et le Magnétisme," Histoire de l’Académie Royale des Sciences, 612–638, 1785. Vide etiam [http://cnum.cnam.fr/CGI/redir.cgi?8CA121-1 "Collection de mémoires relatifs à la physique, . . . Tome I. Mémoires de Coulomb,"] p. 146, ubi Coulomb recapitulavit: "Que l'action, soit répulsive, soit attractive de deux globes électrisés et, par conséquent, de deux molécules électriques, est en raison composée des densités du fluide électrique des deux molécules électrisées et inverse du carré des distances."</ref> in quibus nuntiavit invenire vim electricam inter duas particulas onus electricum habentes esse vi gravitatis simile, reciproce ut quadrata distantiae inter particulas, proportionale quantitatibus eorum onerum electricorum in coniunctim, et directam secundum lineam inter particulas. Forma vectorali unitatibus [[Systema Internationale|MKSA]] scripta, [[lex Coulombiana]] est:
:::<math>\vec \mathbf{F}_{12} = q_1 \vec \mathbf{E}_{2} = \frac {1} {4 \pi \epsilon_0} {q_1 q_2 \over r^2}
\, \mathbf{\hat{r}}_{21}</math>
ubi
:<math>\vec \mathbf F_{12}</math> est vis electrica in particula 1 ob particulam 2,
:<math> \vec \mathbf E_{2}</math> est campus electricus in particulae 1 loco ob particulam 2,
:''q''<sub>1</sub> et ''q''<sub>2</sub> sunt onera electrica particularum 1 et 2,
:<math> r =|\vec \mathbf r_1 - \vec \mathbf r_2| </math> est distantia inter particulas 1 et 2,
:<math> \mathbf{\hat{r}}_{21} \ \stackrel{\mathrm{def}}{=}\ \frac{\vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2}{\vert \vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2\vert} </math> est directio ad particulam 1 a particula 2, et
:<math> \frac {1}{4 \pi \epsilon_o} = 8.988 \times 10^{9} \frac {N m^2}{C^2}</math> est constans electricus.
[[Carolus Fridericus Gauss|Ioannes Carolus Fridericus Gauss]], [[mathematica|mathematicus]] et scientiarum doctus, anno [[1813]] [[theorema]] de campis [[lex quadratica inversa|legem quadraticam inversam]] habentibus formulavit,<ref>[[Carolus Fridericus Gauss]], "Theoria attractionis corporum sphaeroidicorum ellipticorum homogeneorum, Martii 1813, in "Werke Sammlung Mathematische Physik, ABHANDLUNGEN Band Bd. 5, paginis 3-24 apud [http://dz1.gdz-cms.de/index.php?id=toc&no_cache=1&IDDOC=38910 Universitaetsbibliothek Goettingen - Digitalisierungszentrum]
</ref> quae est casus proprii theorematis hodierni post [[Theorema Stokesianum|Georgium Stokes]] nominatae.<ref>"Theorema Stokes" dicitur vere a [[Gulielmus Thomson, baro Kelvin|Gulielmo Thomson]] repertus esse; vide etiam paginam [[lingua Anglica|Anglicam]] [[:en:Stokes' theorem]].</ref> Applicantes [[theorema Gauss]] ad legem Coulombianam, legem obtinemus Gaussianam electrostaticam forma differentiale hodierna:
:::<math>\nabla \cdot \vec \mathbf{E} = \rho/\epsilon_o</math>
ubi <math> \rho </math> est densitas oneris electrici ob varias particulas onus habentes complexas, et <math>\vec \mathbf E</math> est campus electricus universus ex illis particulis.
=== Opera Iohannis Oersted, Iohannis Baptiste Biot, Felicis Savart, Andreae Ampere ===
[[Fasciculus:Jean baptiste biot.jpg|thumb|200px|[[Ioannes Baptista Biot]].]]
[[Fasciculus:Ampere1.jpg|thumb|200px|[[Andreas Maria Ampère|Andreas Ampere]].]]
Circum annum [[1820]] [[Ioannes Christianus Ørsted|Ioannes Christianus Oersted]], [[Ioannes Baptista Biot]], [[Felix Savart]] et [[Andreas Maria Ampère|Andreas Marie Ampere]], vim magneticam in filis [[Fluxio electrica|fluxiones electricas]] habentibus ob fluxiones electricas in filis complexis investigantes, confirmaverunt legem magneticam legi Coulomb similem.<ref>Quamquam Biot, Savart, et Ampere omnes participaverunt ad hanc legem magneticam formulandam haec forma legis solum post Biot et Savart nominatus est; vide etiam nota 10 infra; et [https://web.archive.org/web/20070517220448/http://www.ampere.cnrs.fr/oeuvresimp.php?lang=fr "Oeuvres imprimées d'AmpèreAndré-Marie Ampère," @.ampère et l'histoire de l'électricité]; et L. Pearce Williams, "Ampère, André-Marie", ''Dictionary of Scientific Biography'' 1:139-147 (Novi Eboraci: Charles Scribner's Sons, 1970); et paginam Anglicam [[:en:André-Marie Ampère]].</ref> Secundum hanc legem, forma vectorali unitatibus [[Systema Internationale|MKSA]] scriptam, vis magnetica <math> d \vec \mathbf F_{12} </math> in segmento fili 1 differentiale ob fluxiones in segmento fili 2 differentiale est:
:::<math>
d\vec \mathbf F_{12} = I_1 d\vec \mathbf L_1 \times \vec \mathbf B_2 = I_1 d\vec \mathbf L_1 \times \frac{\mu_0}{4\pi} \frac{I_2 d\vec \mathbf L_2 \times \mathbf{\hat r_{21}}}{r^2}
</math>
ubi
:<math> d \vec \mathbf L_{1} = \hat I_1 dL_1 </math> est vector quod longitudinem segmenti fili 1 differentialem <math> dL_1 </math> et directionem fluxionis ipsius <math>\hat I_1</math> coniunctim dat,
:<math> \vec \mathbf B_{2}</math> est campus magneticus in segmenti 1 loco ob fluxionem electricum in segmento 2,
:<math>I_1</math> et <math>I_2</math> sunt fluxiones electricae in quoque duorum segmentorum filorum,
:<math> r =|\vec \mathbf r_1 - \vec \mathbf r_2| </math> est distantia inter segmenta differentialia 1 et 2,
:<math> \mathbf{\hat{r}}_{21} \ \stackrel{\mathrm{def}}{=}\ \frac{\vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2}{\vert \vec \mathbf{r}_1 - \vec \mathbf{r}_2\vert} </math> est directio ad segmenti 1 positionem a segmenti 2 positione,
:<math> \times </math> est [[productum vectoriale]] sive productum crucis, et
:<math> \frac {\mu_o}{4 \pi} = 10^{-7} \frac {N}{A^2}</math> est constans magneticus.
Circum annum [[1850]] ob labores [[Georgius Stokes|Georgii Stokes]] [[Gulielmus Thomson, baro Kelvin|Guilielmique Thomson]] [[theorema Stokesianum]] inventa fuit,<ref>Vide nota [9] supra.</ref> quae nos sinit transformare legem Biot-Savart ad legem formam differentialem hodiernam post [[Andreas Maria Ampère|Andream Ampere]] nominatam<ref>Haec aequatio legi Biot-Savart aequivalens nominata est post Andream Ampere. Sicut lex Biot-Savart lex Ampere exacta est solum quando fluxiones complexas sunt constantes. Posterius Iacobus Maxwell legem Ampere correxit pro casu fluxionibus variabilibus, ut videat infra.</ref>:
:::<math>\nabla \times \vec \mathbf B = \mu_o \vec \mathbf J</math>
ubi<math>\vec \mathbf J</math> est [[Fluxio electrica#Fluxionis electricae densitas|densitas fluxionis]] ob filos fluxionem habentes complexos et <math>\vec \mathbf B</math> est campus magneticus universus ex illis fluxionibus.
=== Opera Michaelis Faraday ===
[[Fasciculus:M Faraday Th Phillips oil 1842.jpg|thumb|175px|left|[[Michael Faraday]].]]
[[Fasciculus:M Faraday Lab H Moore.jpg|thumb|200px|[[Michael Faraday]] in suo laboratorio.]]
Quamquam ad leges Coulomb et Biot-Savart ascribendas campos magneticos electricosque utimur,
[[campus physicus|notio camporum]] per se primitus concepta est a [[Michael Faraday|Michaelo Faraday]], Professore Chemiae in Fulleriano Instituto Regali Britanniarum, qui annos [[1820]]-[[1873]] magnopere physicam electromagneticam chemiamque aggreditur.<ref>Historia Michaelis Faraday a L. Pearce Williams scripta est ''Michael Faraday: A Biography'' (Da Capo Press, 1987, ISBN 0-306-80299-6).</ref> Antea, vires electricas magneticasque putabantur esse [[actio trans distantiam|actiones trans distantias]] virium gravitatis Newtonianarum similes, sed Faraday theoriam protulit omnes vires esse ob campos qui spatium complent. Ad illos campos describendos, Faraday notionem ''lineae camporum'' comminiscit et postea demonstravit lineas magneticas, quae legi Amperi parent et fontes carent, solum per [[spatium]] circulare.<ref>Re vera Faraday ipse dicebat ''lineas viris'' quando exempli gratia de campo magnetico cogitabat. In suo opere "De natura lineae virium" ([[Anglice]]: [http://books.google.com/books?id=Q7sKAAAAIAAJ&pg=PA407&lpg=PA407&dq=on+the+physical+character+of+the+lines+of+force&source=web&ots=bk7DipWnwe&sig=mnAX-svCMRD3UKrYnx_XsWdhxpg#PPA414,M1|"On the physical character of the lines of force"]) nos certiores facit anno [[1852]]: "I cannot conceive curved lines of force without the conditions of ''a physical existence'' in that intermediate space" [emphasis additur].</ref> Applicantes igitur theorema Gauss ad campos magneticos fontes carentes obtinemus legem Gauss magneticam<ref>Vide notam [8] supra.</ref>:
:::<math>\nabla \cdot \vec \mathbf{B} = 0</math>
Faraday quoque theoriam protulit omnem campum esse idos uni campi universali. Ad hoc hypothesim arguendum quaesivit igitur quomodo transformare inter vires camposque gravitatis, electricitatis, et magnetismi. Et demum Faraday repperit quomodo vim magneticam ad electricam transformare. Campus magneticus commutatus campum electricum creat secundum legem Faraday, quae in forma vectorali-differentiali et in unitatibus [[Systema Internationale|MKSA]] est:
:::<math>\nabla \times \vec \mathbf{E} = -\frac{\partial\vec \mathbf{B}} {\partial t}</math>
ubi <math>\vec \mathbf E</math> est portio campi electrici a campo magnetico commutante creata.<ref>In commentario laboratoriali, Faraday, die Augusti [[1831]] scripsit: "Have had an iron ring made (soft iron), iron round and 7/8 inches thick and ring 6 inches in external diameter. Wound many coils of copper wire round one half, the coils being separated by twine and calico. . . . Will call this side of the ring A . . . on the other side but separated by an interval was wound wire in two pieces together amounting to about 60 feet in length, the direction being as with the former coils; this side call B . . . continued the contact of A side [primary] with battery but broke and closed alternately contact of B side [secondary] with flat helix. No effect at such times on the needle [of a galvanometer connected to B side]—depends on the change at battery side. Hence is no permanent or peculiar state of wire from B but effect due to a wave of electricity caused at moments of breaking and completing contact at A side. Tried to perceive a spark with charcoal at flat helix junction B side but could find none. Wave apparently very short and sudden." (Qui scriptus adsumptus est ex fonte [13] supra, pag. 182.)</ref> Hoc [[inductantia electromagnetica|inductantiae electromagneticae]] principium utile est basis pro omnibus [[generatrum electricum|generatris]] et [[motrum electricum|motris electricis]].
=== Theoria Iacobi Maxwell et opera Henrici Hertz ===
[[Fasciculus:James-clerk-maxwell 1.jpg|thumb|175px|left|[[Iacobus Maxwell]].]]
[[Iacobus Maxwell]], qui Michaelem Faraday maxime miratus est,<ref>Maxwell Michaeli Faraday anno [[1857]] scripsit: "you are the first person in whom the idea of bodies acting at a distance by throwing the surrounding medium into a state of constraint has arisen, as a principle to be actually believed in . . . nothing is clearer than your description of all sources of force keeping up a state of energy in all that surrounds them."</ref> varias camporum electromagneticorum aequationes in systemate rationale postea ''[[aequationes Maxwellianae|aequationes Maxwellianas]]'' appellato ordinavit.<ref>J. C. Maxwell, "A Dynamical Theory Of The Electromagnetic Field", 1865,
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_1.pdf Pars 1],
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_2.pdf Pars 2],
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_3.pdf Pars 3],
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_4.pdf Pars 4],
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_5.pdf Pars 5],
[http://www.zpenergy.com/downloads/Maxwell_1864_6.pdf Pars 6]; Vide etiam analysim modernam ab
[http://www.zpenergy.com/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=60 Andre Waser, "On the Notation of Maxwell's Field Equations, 2000], et paginas Anglicas [http://www.victorianweb.org/science/maxwell/maxwell1.html Victorian Web: James Clerk Maxwell] et [[:en:James Clerk Maxwell]].</ref> In [[symmetria]]{{dubsig}} cum Faraday, Maxwell proposuit correctionem ad legem Amperianam necesse esse, in quo campus magneticus commutans campum electricum creat. Forma vectorali unitatibus [[Systemate Internationale|MKSA]] modo scripta, lex Amperiana a Maxwell correcta igitur est:
:::<math>\nabla \times \vec\mathbf{B} = \mu_0 \varepsilon_0 \frac{\partial \vec \mathbf{E}} {\partial t} +\mu_0 \vec \mathbf{J} </math>
Statim anno [[1861]], Maxwell agnovit hanc correctionem in aliarum aequationum electromagneticarum contextu [[unda electromagnetica|undas electromagneticas]] significare.<ref>Vide pagina 22 in parte III scriptarum suarum anni [[1861]] '[http://vacuum-physics.com/Maxwell/maxwell_oplf.pdf J. C. Maxwell, "On Physical Lines of Force",The London, Edinburg and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science, Ser. 4, March, April, and May 1861]'.</ref> Quia ex [[Aequationes Maxwellianae|aequationibus Maxwellianis]] in vacuo lucis velocitas variaeque proprietates lucis undis similes praecinitur, Maxwell putabat undas electromagneticas ipsas esse lucem. Demum anno [[1887]], [[Heinrich Rudolf Hertz|Henricus Hertz]] per experimenta ingeniosa electromagneticam lucis naturam confirmavit.<ref>[http://historical.library.cornell.edu/cgi-bin/cul.cdl/docviewer?did=cdl334&view=50&frames=0&seq=5 "Electric waves: being researches on the propagation of electric action with finite velocity through space"] Heinrico Rudolph Hertz autore; obtimemus quoque opia per [http://www.amazon.com/dp/1429740361/ Cornell University Library Digital Collections].</ref>
=== Opera Iosephi Thomson et Hendrici Lorentz ===
[[Fasciculus:Hendrik Antoon Lorentz.jpg|thumb|200px|[[Hendricus Lorentz]].]]
Quamquam [[fulmen|fulminae]] et fluxiones prius investigatae erant, [[natura]] earum aliquanto in dubio manebat. Eratne electricitas fluidus vel particulae vel fluxio ex [[aether (physica)|aethere]]? Per experimenta radios cathodicos investigantes cum lagoenis evacuatis [[Iosephus Ioannes Thomson]] anno [[1897]] tandem indentificavit radios cathodicos et electricitatem compositos esse ex particulis minimis [[onus electricum|onus]] negativum [[massa]]mque habentibus quas hodie appellamus [[electron]]es,<ref>Vide [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1906/thomson-bio.html Lectura Praemii Nobeliani Iosephi Thomson] ubi describit suam identificationem existentiae electronis.</ref> nomen anno [[1881]] a Georgio Johnstone Stoney propositum pro minima onus electrici quantitate.<ref>G. Stoney, "On The Physical Units of Nature," Phil.Mag. 11, 381-391, 1881.</ref> Ad argumentum Iosephi Thomson confirmandum, [[Robertus A. Millikan]] anno [[1909]] onus electricum electronis diligenter metitur et determinavit:<ref>Vide [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/millikan-bio.html Lectura Praemii Nobeliani Roberti Millikin] ubi describit quomodo onus elecronis meditur.</ref>
:::<math>q_{electron} = -e = -1.6 \times 10 ^{-19} C</math>.
Antea, omnes leges physicae interpretatae erant ex perspectiva virium inter corpora tangibilia vel inter [[corpus|corpora]] et [[aether (physica)|aetherem]], sed annos [[1890]]-[[1905]] physici conantur leges interpretare ex perspectiva virium inter particulas ''elementarias'' vel ''subatomicas'' sicut electrones quae materiam tangibilem constituent. Eos annos [[Hendricus Lorentz]] hypothesim facit omnes fluxiones electricas esse ob particularum onus habentium motum et proposuit [[Aequatio Lorentziana|legem Lorentzianam]] vim electromagneticam dare in eas particulas elementarias.<ref>Vide [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1902/lorentz-bio.html Lectura Praemii Nobeliani Hendrici Lorentz].</ref> In unitatibus [[Systema Internationale|MKSA]], sua lex est:
:::<math>\vec \mathbf{F} = q (\vec \mathbf{E} + \vec \mathbf{v} \times \vec \mathbf{B})</math>
ubi <math>\vec \mathbf v</math> est particulae elementariae onus ''q'' habentis [[velocitas]] momentanea relativa [[aether (physica|aetheri]] immobili. Sua theoria electronica multas materiae proprietates fideliter praecinit inclusas eas ''relativisticas,'' e.g., inter alia, [[contractionem Fitzgerald-Lorentz]].<ref>G. F. Fitzgerald, "The ether and the earth's atmosphere," Science 13, 390, 1889; H. A. Lorentz, [http://www.historyofscience.nl/search/detail.cfm?pubid=615&view=image&startrow=1 "Electromagnetic phenomena in a system moving with any velocity smaller than that of light"], 6, 1903-1904, pp. 809-831, 1904.</ref>
=== Theoria relativitatis, effectum photoelectricum et opera Alberti Einstein ===
[[Fasciculus:Einstein1921 by F Schmutzer 2.jpg|thumb|[[Albertus Einstein]].]]
Hendricus Lorentz in sua theoria electromagnetica postulabat [[systema coordinatorum]] existere [[aether (physica)|aetheri immobili]] affixa, sed anno [[1903]] Lorentz invenit omnes [[transformationes Lorentzianae|transformationes coordinatorum]] inter [[systema coordinatorum|systemata inertialia]] asservare totas aequationes Maxwellianas sine quaquam commutatione.
<ref>Vide notae [24] et [25] supra.</ref> Sua theoria deprehensionem aetheris absolute vetabat. [[Celeritas luminis|Celeritas lucis]], exempli gratia, videtur identica{{dubsig}} in omnibus systematibus coordinatorum inertialibus.
Tandem anno [[1905]] [[Albertus Einstein]] comperit sola duo axiomata satis et necesse esse ad transformationes Lorentz derivandas<ref>[http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/specrel/www/ A. Einstein, "Zur Elektrodynamik bewegter Körper", Annalen der Physik 17, 891-921, 1905.]</ref>:
[[principium relativitatis]] a [[Galilaeus Galilaei|Galilaeo Galilaei]] primitus formulatum<ref>Galilaeus Galilei, "Discorsi e dimostrazioni matematiche intorno a due nuove scienze attenenti alla meccanica," Nederlandia, 1638; vide etiam paginam Anglice [[:en:Galileo's Ship.]]</ref> et constantia celeritatis lucis in omnibus systematibus coordinatorum inertialibus ab [[Experimentum Michelson-Morley|Alberto Michelson et Eduardo Morlei]] anno [[1887]] rescita.<ref>[https://web.archive.org/web/20150715063415/https://www.aip.org/history/gap/PDF/michelson.pdf A. A. Michelson and E.W. Morley, Philos. Mag. S.5, 24 (151), 449-463, 1887].</ref> Demum Einstein statuit [[relativitas specialis|theoriam relativitatis specialis]] demonstrando transformationes Lorentz fundamentaliores esse quam aequationes Maxwellianae et monstrando varias emendationes [[mechanica Newtoniana|mechanicae Newtonianae]] necesse esse.<ref> [http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/E_mc2/www/ A. Einstein, "Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energiegehalt abhängig?", Annalen der Physik 18, 639-641, 1905]; Et vide [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1921/einstein-bio.html Lectura Praemii Nobeliani Alberti Einstein, "Fundamental Ideas and Problems of the Theory of Relativity."]</ref> Ex illa perspectiva relativistica campus magneticus ex campo electrico naturaliter oritur ob systematis coordinatorum motum.
Quia Lorentz monstraverat nemo aetherem deprehendere posse, Einstein abnuit postulare aetherem existire et potius demonstavit lucem compositum esse ex [[photon]]ibus quae particulae pro motu suo aetherem non requirunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20080423195339/http://dbserv.ihep.su/~elan/src/einstein05/eng.pdf A. Einstein, "Über einen die Erzeugung und Verwandlung des Lichtes betreffenden heuristischen Gesichtspunkt", Annalen der Physik 17, 132–148, 1905.]</ref> Secundum [[theoria photonica Einstein-Planck|theoriam Einstein photonicam]] [[energia]] ''E'' photonis est:
:::<math>E = h f</math>
ubi ''f'' est [[frequentia]] undae electromagneticae associatae et constans [[Maximilianus Planck|Planckis]] <math>h = 6.626 \times 10^{-34} Js</math>. Notio [[photon]]ium multas res explicabat, effectum photoelectricum ab [[Heinrich Rudolf Hertz|Hendrice Hertz]] et [[Philippus Lenard|Phillippe Lenard]] repertum inclusum.<ref>P. E. A. Lenard, Ann. Pkysik, 8, 149, 1902; vide etiam [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1905/lenard-bio.html lectura Praemii Nobeliani Phillippi Lenard].</ref>
=== Theoria camporum quantica ===
[[Fasciculus:Paul Dirac, 1933, head and shoulders portrait, bw.jpg|thumb|175px|left|[[Paulus Dirac]].]]
Imprimis Einstein negabat aetherem existire, sed mox circum annum [[1920]] Einstein ipse invenit ideam aetheris necesse esse pro una [[relativitas generalis|theoria relativitatis generalis]] satisfactoria cum interactionibus localibus et sine [[actiones trans distantias|actionibus trans distantias]].
<ref>[https://web.archive.org/web/20070419024649/http://www.tu-harburg.de/rzt/rzt/it/Ether.html A. Einstein, "Aether and the theory of Relativity" University of Leyden, Germany, 1920].</ref> Einsteini aether simpliciter erat sedes campi electromagnetici gravitatisque et compositum erat nec ex materia nec ex partibus positionem distinctam habentibus. Mox quoque post experimentum Geiger-Marsden,<ref>[https://web.archive.org/web/20080102232956/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/GM-1909.html H. Geiger and E. Marsden "On a Diffuse Reflection of the α-Particles," Proceedings of the Royal Society, Series A 82, 495–500, 1909.]</ref> physicus [[Ernestus Rutherford]] invenit theoriam Maxwellianam Lorentzianamque insatis esse ad electrones in atomos discribendam quia cum sola ea theoria electrones in [[nucleus atomi|nucleum]] cadendum sunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20080114190208/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Rutherford-1911/Rutherford-1911.html E. Rutherford, "The Scattering of α and β Particles by Matter and the Structure of the Atom," Philosophical Magazine, Series 6 21: 669–688, 1911.]</ref> Ergo [[mechanica quantica]] nascitur ut nova principia reperiantur.<ref>[https://web.archive.org/web/20060201234749/http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/Chem-History/Bohr/Bohr-1913a.html N. Bohr, "On the Constitution of Atoms and Molecules," Philosophical Magazine, Series 6, Bol. 26. pg. 1-25, 1913]; Vide etiam [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/schrodinger-bio.html Lectura Praemii Nobeliani Ervinis Schrodinger].</ref>
[[Paulus Dirac]], cuius magnum opus ''Principia Mechanicae Quanticae'' ([[Anglice]] ''The Principles of Quantum Mechanics'') anno [[1930]] divulgatum est,<ref>P. A. M. Dirac, "The Principles of Quantum Mechanics," Oxford University Press, 1st edition 1930; quarta edition 1982. ISBN 0-19-852011-5; confer etiam theoriam photonicam Einsteinis citata in nota 31 supra.</ref> primam theoriam [[electrodynamica quantica|electrodynamicae quanticae]] creavit in quo photones repraesentant minimas quantitates energiae quas campus electromagneticus dat et capit. Qui, photonicam Einsteinis notionem per suam doctrinam explicans, comperit energias possibiles{{dubsig}} in campo electromagnetico esse:
:::<math>E_n = h f \left( n+\frac {1} {2} \right) </math>
ubi ''n'' est numerus integrus photonium in campo electromagnetico. Postmodo [[Ricardus Feynman|Richardus Feynman]], [[Freeman Dyson]], [[Julianus Schwinger]], et [[Sin-Itiro Tomonaga]] theoriam [[electrodynamica quantica|electrodynamicae quanticae]] annos [[1940]] magnopere promoverunt creando primam theoriam adusque satisfactoriam in quo [[electron]]es, [[positron]]es, et [[photon]]es ex [[aether (physica)|aethere]] (sive campo quantico) creantur et delentur.<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1965/ Lecturae Praemii Nobeliani Ricardi Feynman, Julianique Schwinger et Sin-Intiri Tomonagae.]</ref> Itaque physici inveniunt particulis opus esse et campi et aetheri ut eorum vires fiantur. Differentia inter suam aetherem et Lorentzianam in status motus non potendo constabat.
Dirac habetur conditor electrodynamicae quanticae, primus qui id vocabulo usus est. Notionem polarizationis vacui [[decennium 194|decennio 194]] ineunte introduxit.<!-- Suus [[liber]] ''Principles of Quantum Mechanics,'' ('Principia Mechanicae Quanticae'), anno 1930 editum, est lapis<!- -landmark- -> in [[historia scientiae]].<!- - It quickly became one of the standard textbooks on the subject and is still used today.- -> Anno 1931, Dirac probavit existentiam singuli monopoli magnetici in [[universum|universo]] satis esse ad explicandam observatam oneris electrici quantizationem.<!- -This proposal received much attention, but there is to date no convincing evidence for the existence of magnetic monopoles.- ->
[[Fasciculus:Niels Bohr.jpg|thumb|[[Nicolaus Bohr]].]]-->
== Unitates in aequationibus electromagneticis ==
Omnes [[mensura metrica|systemata mensurae metrica]] basim habent in unitatibus [[metrum|metri]], [[chiliogramma]]tis et [[secundum|secundi]], qui sunt usitati. Differentes autem systemata fieri possunt, in cuius definitione aequationes electromagneticae pars maior habent.
=== Systema Unitatium Hodiernum MKSA ===
[[Systema Internationale|Systema metricum Internationale]] (sive SI sive MKSA) circum annum [[1960]] creata<ref>[http://www.bipm.org/en/si/ Bureau International des Poids et Mesures];
</ref> habet unitates cuius magnitudines pro mensura laboratoriale sunt utiles.
Inter suas unitates principales sunt: [[metrum]] (m), [[chiliogramma]] (kg), [[secundum]] (s), et [[Amperium]] (A).<ref>Aliae unitates primarias sunt [[Kelvin]] (K), [[Moles (unitas)|Moles]] (mol), et [[Candela]] (cd). Unitates secundarias sunt, exempli gratia, de superficie metrum quadratum (m<sup>2</sup>), de volumine metrum cubicum (m<sup>3</sup>) de vire Newtonium (N = kg m/s<sup>2</sup>), et de tensio electrico Voltium (V = N m/A s).</ref> Fluxionis electricae unitas [[Amperium]] definitur postulando constantem magneticum in legem Biot-Savart esse accurate
:::<math> \frac {\mu_o}{4 \pi} = 10^{-7} \; \frac {kg \; m}{A^2 \; s^2}</math>.
Oneris electrici unitas [[Coulomb (unitas)|Coulombium]] tunc ex fluxionis unitate Amperio definitur sicut quantum oneris electrici in unum secundum movet si fluxio electrica est unum Amperium, e. g. <math> C = A \cdot s </math>. Unitas campi magnetici ''Tesla'' (T) quoque definitur ut
:::<math>Tesla = \frac{N}{A \; m} = \frac{kg}{A \; s^2} </math>
et ut vis Lorentz scripta sit
:::<math>\vec \mathbf{F} = q (\vec \mathbf{E} + \vec \mathbf{v} \times \vec \mathbf{B})</math>.
=== Systema Unitatium Antiguum Gaussianum CGSF ===
[[Systema metricum Gaussianum]] (sive Gaussianum sive CGSF) est antiguum [[systema]] circum annum [[1874]] creatum.<ref>[http://www.bipm.org/en/si/history-si/ De historia Systematis Internationalis]
</ref> Multi physici etiam hodie systema Gaussianum malunt quia id habet unitates identicas{{dubsig}} pro campis magneticis et campis electris, quod est magis utile ad theoriam electromagneticam relativisticamque describendam.
[[Systema metricum Gaussianum|Systema Gaussianum CGSF]] [[sex]] unitates primarias habet;
<ref>Aliae primariae sunt [[Kelvin]] (K) et [[Moles (unitas)|Moles]] (mol). Unitates secundarias sunt, per exemplos, de superficie centimetrum quadratus (cm<sup>2</sup>), de volumine centimetrum cubicum (cm<sup>3</sup>), de vire [[dynium]] (dyn = gcm/s<sup>2</sup>), et de tensio electrico statvoltium (statV = dyn cm/Fr).</ref> inter principales earum sunt: [[centimetrum]] (cm), [[gramma]] (g), [[secundum]] (s), et [[Franklin]] (Fr). Oneris electrici unitas [[Franklin]] (appellata quoque ''esu'' pro "electrostatica unitate") definitur postulando constantem electricam in legem Coulomb esse accurate
:::<math> \frac {1}{4 \pi \epsilon_o} = 1 \; \frac {dyn \; cm^2}{Fr^2}
= 1 \; \frac {g \; cm^3}{Fr^2 \; s^2}</math>
et unitas fluxionis est igitur ''Fr/s.'' Etiam unitas campi magnetici ''Gauss'' (G)
:::<math>Gauss = \frac{dyn}{Fr} = \frac{g \; cm}{Fr \; s^2}</math>
definitur ut campus electricus commensurabilis cum campo magnetico sit, et vis Lorentziana scripta sit
:::<math>\vec \mathbf{F} = q (\vec \mathbf{E} + \vec \frac {\mathbf{v}}{c} \times \vec \mathbf{B})</math>
ubi ''c'' est [[celeritas lucis]]. Ob eam definitionem, [[aequationes Maxwellianae]] in formam simpliorem tranformantur atque lex Ampere a Maxwell correcta simpliciter fit:
:::<math>\nabla \times \vec\mathbf{B} = \frac {1}{c} \frac{\partial \vec \mathbf{E}} {\partial t} + \frac {4 \pi} {c} \vec \mathbf{J} </math>
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* Gillispie, Charles C., ed. [[1970]]-[[1980]]. ''Dictionary of Scientific Biography.'' 16 vol. Novi Eboraci: Charles Scribner and Sons. ISBN 0-684-10114-9. + Supplement II, ed. Frederic Lawrence Holmes, 2 vols., 1990. ISBN 0-684-16962-2.
* Griffiths, David J. [[1998]]. ''Introduction to Electrodynamics.'' Ed. 3a. Prentice Hall. ISBN 0-13-805326-X.
* Jackson, John David. [[1975]] ''Classical Electrodynamics.'' Editio 2a. Novi Eboraci: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-43132-X.
* Mottelay, Paul FLeury. [[1922]]. ''Bibiographical History of Electricity and Magnetism.'' Richard Clay & Sons, Ltd. ISBN 1-888262-54-0.
* Purcell, Edward M. [[1985]]. ''Electricity and Magnetism.'' Berkeley Physics Course Volume 2, Second Edition. Bostoniae: McGraw Hill. ISBN 0-07-004908-4.
== Nexus externi ==
* Paginae Anglice [[:en:Maxwell's Equations|"Maxwell's Equations"]] et [[:en:Electromagnetism|"Electromagnetism"]]
{{CommuniaCat|Electromagnetism|physicam electromagneticam}}
[[Categoria:Paginae mensis]]
[[Categoria:Physica]]
3em1ag78liex5nkxuzenm8cwccwj5vo
Les tragiques
0
28005
3991512
3991485
2026-09-27T13:20:39Z
IacobusAmor
1163
3991512
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
[[Fasciculus:Agrippa d'Aubigné.jpg|thumb|Agrippa Albinaeus.]]
'''''Les tragiques''''' est [[carmen epicum]] aut potius [[satura|satyricum]] ab [[Agrippa Albinaeus|Agrippa Albinaeo]] compositum, anno [[1616]] editum, quod [[bellum]] [[religio]]nis [[Hugenoti|Hugenotorum]] pro [[libertas|libertate]] contra [[Ecclesia Catholica|Ecclesiam Catholicam]] tractat.
== Nexus externi ==
* ''[http://www.bvh.univ-tours.fr/Consult/index.asp?numfiche=58 Les tragiques]'' Francice
{{lit-stipula}}
[[Categoria:Carmina epica]]
[[Categoria:Franciae scripta]]
[[Categoria:Litterae Francogallicae]]
[[Categoria:Verba Francogallica]]
6lez0ixkuio3skx0wxsndl1wafbkj4o
Ordo Fratrum Praedicatorum
0
28710
3991652
3965563
2026-09-27T21:49:52Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991652
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Op2018final.png|130px|thumb|Ordinis insigne cum cruce dominicana, saeculo XV]]
[[Fasciculus:Fra Angelico 052.jpg|thumb|[[Sanctus Dominicus]] a [[Frater Angelicus|Fratre Angelico]] pictus, in ecclesia [[Sanctus Marcus|Sancti Marci]] Florentina adservatus]]
'''Ordo Fratrum Praedicatorum''' vel simpliciter ''Dominicani'' est ordo religiosus anno [[1216]]/1217 conditus, iussu papae [[Honorius III|Honorii III]], magistro [[Dominicus Oxomensis|Dominico Oxomensi]]. Adnominatio vulgariter, sed minus recte, explicatur quia Dominicani "canes Domini" essent.<ref>Vide Pierre Mandonnet, "[http://www.domcentral.org/trad/domwork/domworka6.htm Domini Canes]"</ref> Sunt tres ordinis rami: unus fratrum, alius monialium [[clausura]]e obligatarum, tertius sororum regularium atque virorum mulierumque saecularium.
[[Prullianum]], monasterium sive refugium feminarum, ante ordinem anno 1206/[[1207]] conditum est. Anno 1215, adiuvante [[Fulco Tolosanus|Fulcone]], episcopo [[Tolosa]]no, Dominicus congregavit homines in ordinem praedicatorum Tolosae, ubi mox [[conventus Sancti Romani Tolosanus|conventus S. Romani]] oritur. Dominicus mense Decembri [[1216]] et Ianuario 1217 bullas "[[Religiosam vitam]]" et "[[Gratiarum omnium]]" recepit a papa [[Honorius III|Honorio III]], qua auctoritate ordinem Fratrum Praedicatorum constituit. Conventus virorum [[Conventus Sancti Iacobi Parisiensis|S. Iacobi]] [[Lutetia|Parisiensis]], [[Basilica Sancti Dominici (Bononia)|S. Nicolai vinearum]] [[Bononia|Bononiensis]] et [[conventus Sanctae Crucis Segobiensis|S. Crucis]] [[Segobia|Segobiensis]] mox conditi sunt, et sine mora [[Palentia|Palentinus]] et [[Monspessulanus|Montispessulanensis]]; feminarum eodem fere tempore [[Monasterium Dominicanarum Matritense|Matritensis]], [[Aedes Sancti Sixti de Urbe|Romanus]], [[Monasterium Sanctae Agnetis Bononiense|Bononiensis]].
In ecclesia S. Nicolai Bononiensi generalia Ordinis capitula primum et secundum annis 1220 et 1221 habita sunt. Ibidem mortuus est ipse [[Dominicus Oxomensis]] die [[6 Augusti]] [[1221]].
Inter primos annos Ordinis condita sunt octo [[Studium generale Dominicanum|studia generalia]], quorum plurima iuxta [[universitas|universitates]] sedebant, videlicet: [[Lutetia]], [[Monspessulanus]], [[Colonia]], [[Bononia]], [[Neapolis]], [[Oxonia]], [[Barcino]], [[Cadurcum]], quibus fortasse [[Tolosa]] addenda sit.<ref>Bennett (1937) pp. 55-56</ref> [[Studium conventuale Dominicanum]] [[Roma]]e ad [[Basilica Sanctae Sabinae in Monte Aventino|basilicam Sanctae Sabinae]] anno [[1222]] constitutum, mox in [[studium provinciale Dominicanum|studium provinciale]] erectum est.
[[Medium Aevum|Medio Aevo]] quidem Dominicani multum [[inquisitio haereticae pravitatis|sanctae inquisitioni]] faverunt. In iis clarus fuit sacerdos [[Hispania|Hispanicus]] [[Thomas a Turrecremata]].
== Provinciae ordinis ==
# Provincia Hispaniae
# Provincia Tolosanae
# Provincia Franciae
# Provincia S. Dominici in Italia
# Provincia Romana S. Catharinae Senensis (Italia)
# Provincia S. Thomae Aquinatis in Italia
# Provincia Provincia Teutoniae (Germania)
# Provincia Angliae
# Provincia Poloniae
# Provincia Aragoniae (Hispania)
# Provincia Bohemiae (Cechia)
# Provincia Croatiae, Annuntiationis B. M. V.
# Provincia Portugalliae
# Provincia Beticae (Hispania)
# Provincia Neerlandiae
# Provincia Hiberniae
# Provincia Sancti Iacobi in Mexico
# Provincia S. Ioannis Baptistae de Peru
# Provincia S. Ludovici Bertrandi de Columbia
# Provincia S. Catharinae Senensis de Ecuador
# Provincia Dominae Nostrae de Rosario (internationalis)
# Provincia S. Rosae in Flandria (Belgica)
# Provincia Argentinae
# Provincia S. Ioseph in S. F. A. S. (USA)
# Provincia Melitensis S. Pii V (Malta)
# Provincia S. Dominici Canadensis (Canada)
# Provincia SS. Nominis Iesu in S. F. A. S. (USA)
# Provincia S. Alberti Magni Germaniae Superioris et Austriae
# Provincia S. Alberti Magni in S. F. A. S. (USA)
# Provincia Assumptionis B. M. V. in Regionibus Australiae et N. Zelandiae
# Provincia fr. Bartholomeai de Las Casas in Brasilia
# Provincia Assumptionis B. M. V. in Helvetia
# Provincia Reginae Martyrum in Vietnam
# Provincia Philippinarum
# Provincia S. Martini de Porres in S. F. A. S. (USA)
# Provincia S. Ioseph Opificis in Nigeria
# Provincia Indiae
# Provincia Dominae Nostrae de Rosario de Slovacia
# Vice-Provincia Filii Mariae de Pakistan
# Vice-Provincia S. Vincentii Ferrer de America Centrali
# Vicariatus Generalis Hungariae
# Vicariatus Generalis S. Laurentii Martyris de Chile
# Vicariatus Generalis S. Thomae Aquinatis in Belgio (Belgica)
# Vicariatus Generalis Rei Publicae Democraticae de Congo
# Vicariatus Generalis Africae Australis
# Vicariatus Generalis Reginae Sinae (Taivania)
# Vicariatus Generalis SS. Angelorum Custodum in Lithuania, Lettonia et Estonia
# Vicariatus Generalis Russiae et Ucrainae
# Vicariatus Generalis S. Crucis de Puerto Rico<ref>William A. Hinnebusch, Kleine Geschichte des Dominikanerordens, Leipzig 2004, pp. 255–256.</ref>
== Fontes ==
* 1206-1260 : [[Gerardus de Fracheto]], ''[[Vitae fratrum Ordinis Praedicatorum]]''
* 1204-1496 : [[Gerardus de Fracheto]], ''[[Chronica Ordinis Praedicatorum|Cronica Ordinis]]'' (ab aliis continuata)
* 1349-1453 : ''Chronicon'' Petri de Arenys
* 1366-1388 : ''Chronicon breviusculum'' Ioannis de Mena
* 1510-1615 : [[Antonius de Remesal|Antonio de Remesal]], ''Historia de la Provincia de S. Vicente de Chiapa y Guatemala de la orden de nuestro glorioso padre Sancto Domingo'' (Matriti: Francisco de Angulo) [https://archive.org/details/historiadelaprov00reme textus]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
;Periodica
* ''[[Archivum Fratrum Praedicatorum]]''. Romae, 1931-
;Editiones fontium
* ''Acta capitulorum generalium Ordinis Praedicatorum''. [http://archive.org/details/actacapitulorumg01domi 1] [http://archive.org/details/actacapitulorumg02domi 2] [http://archive.org/details/actacapitulorumg03domi 3] [http://archive.org/details/actacapitulorumg04domi 4] [http://archive.org/details/actacapitulorumg05domi 5] [http://archive.org/details/actacapitulorumg06domi 6] [http://archive.org/details/actacapitulorumg07domi 7] [http://archive.org/details/actacapitulorumg13domi 13] [http://archive.org/details/actacapitulorumg14domi 14]
* ''Bullarium Ordinis FF. Praedicatorum''. 8 voll. Romae, 1729-1740
* ''Monumenta Ordinis Fratrum Praedicatorum historica''. Romae, Stutgardiae, 1896-
* ''Quellen und Forschungen zur Geschichte des Dominikanerordens in Deutschland. Lipsiae, 1907- [http://archive.org/details/quellenundforsc00domigoog 1]
* Leander Albertus, ed., ''De viris illustribus Ordinis Praedicatorum libri sex in unum congesti''. Bononiae: H. Platonis, 1517 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k59041r Textus apud Gallica]
* Heinrich Denifle, "[http://archive.org/stream/archivfurlitera04ggoog#page/n172/mode/2up Die Constitutionen des Predigerordens vom Jahre 1228]" in ''Archiv für Literatur- und Kichengeschichte des Mittelalters'' vol. 1 (1885) pp. 165-227
* Heinrich Finke, ed., ''Ungedruckte Dominikanerbriefe des 13. Jahrhunderts''. Paderborn: Schöningh, 1891 [http://archive.org/details/ungedrucktedomi01finkgoog textus apud archive.org]
* Thomas Maria Mamachius et al., ''Annales Ordinis Praedicatorum''; ''appendix monumentorum''. Vol. 1. Romae, 1756 {{Google Books|615PAAAAcAAJ}}
* J. Quétif, J. Echard, edd., ''Scriptores Ordinis Praedicatorum''. 2 voll. Lutetiae, 1719-1721. - Vol. 3, 1909-1934, edd. R. Coulon, A. Papillon
* Benedictus Maria Reichert, ed., ''Vitae fratrum Ordinis Praedicatorum''. Lovanii, 1896
* Benedictus Maria Reichert, ed., ''Chronica et chronicorum excerpta historiam Ordinis Praedicatorum illustrantia''. Romae: in domo Generalitia, 1904 [http://www.archive.org/details/chronicaetchroni00reic Textus] apud archive.org (''Cronica Ordinis'', pp. 1-47; ''Chronicon'' Petri de Arenys, pp. 51-93; ''Chronicon breviusculum'' Ioannis de Mena, pp. 93-94)
;Libri recentiores
* ''L'année dominicaine ou les vies des saints ... de l'Ordre des Frères Prêcheurs''. Ambianis, 1678-
* Benedict M. Ashley, ''The Dominicans''. Collegeville Minnesotae: Liturgical Press, 1990 [http://domcentral.org/blog/the-dominicans-by-benedict-m-ashley-o-p/ Textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* R. F. Bennett, ''The Early Dominicans''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1937 {{Google Books|ZQw9AAAAIAAJ|Paginae selectae}}
* William A. Hinnebusch, "[http://domcentral.org/blog/how-the-dominican-order-faced-crises/ How the Dominican Order Faced Its Crises]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" in ''Review for Religious'' vol. 32 (1973/6) pp. 1307-1321
* William A. Hinnebusch, ''The Dominicans: A Short History''. Society of St Paul, 1975 [http://domcentral.org/blog/the-dominicans-a-short-history/ Textus apud domcentral.org]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* William A. Hinnebusch, ''The History of the Dominican Order: origins and growth to 1500''. Staten Island: Alba House, 1965
* Bede Jarrett, ''The English Dominicans 1221-1921''. Londinii: Catholic Truth Society [http://archive.org/details/englishdominican00jarruoft Textus apud archive.org]
* D. M. Marchese, ''Sacro diario domenicano''. 6 voll. Neapoli, 1668-1681
* D.-A. Mortier, ''Histoire des Maitres generaux de l'Ordre des Freres Precheurs''. 7 voll. et index. Lutetiae, 1903-1920
* V. F. O'Daniel, ''The First Disciples of St Dominic''. Somerset Ohii: Rosary Press, 1928 [http://domcentral.org/blog/the-first-disciples-of-st-dominic/ Textus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Emilio Panella, "[http://www.e-theca.net/emiliopanella/remigio2/8450.htm Note di biografia domenicana tra XIII e XIV secolo]" in ''Archivum Fratrum Praedicatorum'' vol. 54 (1984) pp. 231-80
* Angelus Maria Walz, ''Compendium historiae Ordinis Praedicatorum''. Romae: Herder, 1930 [http://www.archive.org/details/MN5081ucmf_3 Textus] apud archive.org
;Aliae encyclopaediae
* Raphael-Louis Oechslin, "Frères Prêcheurs" in ''Dictionnaire de Spiritualité'' (Beauchesne, 1932-1995) [https://web.archive.org/web/20131220013120/http://domcentral.org/blog/the-friars-preachers/ Versio Anglica]
* {{CathEnc|12354c|Order of Preachers}}; [http://domcentral.org/blog/order-of-preachers-part-1/ textus alius]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{NexInt}}
* [[Magistri Ordinis Praedicatorum]]
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20140913094255/http://curia.op.org/en Situs officialis Ordinis]{{Ling|Anglice}}
** [http://curia.op.org/en/index.php?option=com_weblinks&view=category&id=42%3Adominican-resources&Itemid=105 Documenta et fontes] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.domcentral.org/ Situs provinciae Centralis] {{Ling|Anglice}}
** [http://www.domcentral.org/trad/dominic1.htm Documenta et fontes]
* [http://www.opwest.org/ Situs provinciae Occidentalis] {{Ling|Anglice}}
* [http://www.opsouth.org/ Situs provinciae Meridionalis] {{Ling|Anglice}}
* [http://www.dominicos.org/ Situs officialis] dominicos.org {{Ling|Hispanice}}
{{Formula:Religiosi}}
[[Categoria:Ordo Fratrum Praedicatorum|!]]
[[Categoria:Ordines mendicantes]]
[[Categoria:Constituta 1216]]
[[Categoria:Honorius III]]
8g9r79t2y83pd6b4cm7wn6jvncdk4fh
Ioannes Claudius Boulanger
0
30528
3991604
2978149
2026-09-27T18:07:11Z
Pippobuono
54500
recentius
3991604
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Ioannes Claudius Ezechiel Ioannes Baptista Boulanger''' ([[Francogallice]] ''Jean-Claude Ézechiel Jean-Baptiste Boulanger'', natus in [[Journy]] die [[1 Martii]] [[1945]]) fuit episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] (Francogallice ''diocèse Sées'') (2002-2010), postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] (2010-2020) et nunc emeritus huius dioecesis est.
== Nexus externus ==
* {{CathHierBishop|boula}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1945||Boulanger, Ioannes Claudius}}
[[Categoria:Incolae Franciae]]
[[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]]
[[Categoria:Episcopi Sagienses]]
rcxrtdmkhs3pvo6hoexebopzgzele1a
3991639
3991604
2026-09-27T20:55:51Z
Pippobuono
54500
-cat
3991639
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Ioannes Claudius Ezechiel Ioannes Baptista Boulanger''' ([[Francogallice]] ''Jean-Claude Ézechiel Jean-Baptiste Boulanger'', natus in [[Journy]] die [[1 Martii]] [[1945]]) fuit episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] (Francogallice ''diocèse Sées'') (2002-2010), postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] (2010-2020) et nunc emeritus huius dioecesis est.
== Nexus externus ==
* {{CathHierBishop|boula}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1945||Boulanger, Ioannes Claudius}}
[[Categoria:Incolae Franciae]]
[[Categoria:Episcopi Sagienses]]
9jh874zts4niiipkj09py6a86xxt8rw
3991717
3991639
2026-09-28T08:51:13Z
Pippobuono
54500
/* Nexus externus */ +commons et fontes
3991717
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Ioannes Claudius Ezechiel Ioannes Baptista Boulanger''' ([[Francogallice]] ''Jean-Claude Ézechiel Jean-Baptiste Boulanger'', natus in [[Journy]] die [[1 Martii]] [[1945]]) fuit episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] (Francogallice ''diocèse Sées'') (2002-2010), postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] (2010-2020) et nunc emeritus huius dioecesis est.
== Nexus externus ==
{{CommuniaCat|Jean-Claude Boulanger|Ioannem Claudium Boulanger}}
{{Fontes biographici}}
* {{CathHierBishop|boula}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1945||Boulanger, Ioannes Claudius}}
[[Categoria:Incolae Franciae]]
[[Categoria:Episcopi Sagienses]]
t609owfcm27te8srcpx0zfbgtfiyqyx
Syria (provincia Romana)
0
30811
3991617
3869898
2026-09-27T19:52:41Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991617
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Syria''' fuit [[Index provinciarum Romanarum|provincia Romana]], anno [[64 a.C.n.]] a [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeo Pomeio Magno]], qui ultimum regem [[Antiochus XIII|Antiochum XIII]] deposuerat, condita<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 39.3.</ref>.
== Historia ==
Anno [[40 a.C.n.]] provincia [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] triumviro data est, qui eam anno [[36 a.C.n.]] [[Cleopatra VII|Cleopatrae VII]] reginae [[Aegyptus|Aegypti]] amatae suae donum dedit. Antonio et Cleopatra anno [[30 a.C.n.]] victis in provinciae statum denuo redacta est et a legatis Augusti pro praetore administrata est. Post bello civile anni [[193]], cum provincia Syria [[Pescennius Niger|Pescennio Nigro]] favisset, a [[Septimius Severus|Septimio Severo]] imperatore, qui Pescennium vicerat, in provincias [[Syria Coele|Syriam Coelem]] et [[Syria Phoenice|Syriam Phoenicem]] divisa est.
== Administratio ==
Syria, cum esset provincia magna et ad finem cum regno [[Persae|Persarum]] sita, multis legionibus defendebatur. Itaque Augustus eam provinciam senatui non tradidit, sed ipse per legatos administravit. Quorum indicem [[Index legatorum Syriae|hic]] invenies.
== Urbes ==
Cum incolae Syriae permulti et divitissimi essent, ibi et multae urbes fuerunt, inter alias:
* [[Antiochia ad Orontem]] (caput provinciae)
* [[Hierapolis]]
* [[Apamea]]
* [[Damascus]]
* [[Heliopolis (Libanus)]]
== Bibliographia ==
* [[Tenney Frank]], ''Roman Imperialism''. Novi Eboraci: Macmillan, 1914 [https://archive.org/details/romanimperialism00fran Textus apud archive.org]
* Tenney Frank, ed., ''An Economic Survey of Ancient Rome''. 6 voll. Baltimorae: Johns Hopkins University Press, 1933-1940
* A. H. M. Jones, ''The Later Roman Empire 284-602; a social, economic and administrative survey''. 3 voll. Oxoniae: Blackwell, 1964
{{Provinciae Romanae}}
[[Categoria:Provinciae Romanae]]
[[Categoria:Syria]]
bb8l6yyffbe3gpyakzp6li1zuw7swe2
3991619
3991617
2026-09-27T19:54:52Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Urbes */
3991619
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Syria''' fuit [[Index provinciarum Romanarum|provincia Romana]], anno [[64 a.C.n.]] a [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeo Pomeio Magno]], qui ultimum regem [[Antiochus XIII|Antiochum XIII]] deposuerat, condita<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 39.3.</ref>.
== Historia ==
Anno [[40 a.C.n.]] provincia [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] triumviro data est, qui eam anno [[36 a.C.n.]] [[Cleopatra VII|Cleopatrae VII]] reginae [[Aegyptus|Aegypti]] amatae suae donum dedit. Antonio et Cleopatra anno [[30 a.C.n.]] victis in provinciae statum denuo redacta est et a legatis Augusti pro praetore administrata est. Post bello civile anni [[193]], cum provincia Syria [[Pescennius Niger|Pescennio Nigro]] favisset, a [[Septimius Severus|Septimio Severo]] imperatore, qui Pescennium vicerat, in provincias [[Syria Coele|Syriam Coelem]] et [[Syria Phoenice|Syriam Phoenicem]] divisa est.
== Administratio ==
Syria, cum esset provincia magna et ad finem cum regno [[Persae|Persarum]] sita, multis legionibus defendebatur. Itaque Augustus eam provinciam senatui non tradidit, sed ipse per legatos administravit. Quorum indicem [[Index legatorum Syriae|hic]] invenies.
== Urbes ==
Cum incolae Syriae permulti et ditissimi essent, ibi et multae urbes fuerunt, inter alias:
* [[Antiochia ad Orontem]] (caput provinciae)
* [[Hierapolis]]
* [[Apamea]]
* [[Damascus]]
* [[Heliopolis (Libanus)]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* [[Tenney Frank]], ''Roman Imperialism''. Novi Eboraci: Macmillan, 1914 [https://archive.org/details/romanimperialism00fran Textus apud archive.org]
* Tenney Frank, ed., ''An Economic Survey of Ancient Rome''. 6 voll. Baltimorae: Johns Hopkins University Press, 1933-1940
* A. H. M. Jones, ''The Later Roman Empire 284-602; a social, economic and administrative survey''. 3 voll. Oxoniae: Blackwell, 1964
{{Provinciae Romanae}}
[[Categoria:Provinciae Romanae]]
[[Categoria:Syria]]
bszgycic0nqd81v2y3lijhes4lr6q1w
Tromocratia
0
31521
3991521
3891546
2026-09-27T13:47:02Z
IacobusAmor
1163
3991521
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Fasciculus:Number of terrorist incidents 2010.png|thumb|Ubi tromocratia effecta sit per totum orbem terrarum anno [[2010]]]]
'''Tromocratia'''<ref name="PONS">"Tromocratia: ''Terrorismus''": ''[https://de.pons.com/übersetzung/latein-deutsch/tromocratia PONS Latein-Deutsch]''</ref> (ex verbo Graeco ''τρομοκρατία'') seu '''terrorismus'''<ref>Verbum formá Latiná e.g. [[Theodisce]] usitatum.</ref> est via finium [[politica|politicorum]] adipiscendorum praecipue per facta [[violentia|violenta]] in civiles aut regimen civile commissa quibus metus sicut telum proditur. Tromocratia saepissime per [[pyrobolum|pyrobola]] et [[mina]]s in homines civiles iactatas effecta est. Qui tromocratia utitur ''tromocrates'' {{victio|tromocrates|ae|comm}} seu ''terrorista'' seu ''territor''<ref>Vide hanc paginam [http://yle.fi/radio1/tiede/nuntii_latini/napolitano_iterum_praesidens_italiae_40710.html].</ref> vocatur.
== Definitio ==
Tromocratis per [[natura]]m est forma [[bellum asymmetricum|belli asymmetrici]], sed plerumque a [[bello]] propio distinguitur. Cum tromocratia tantos animi adfectus evocet, definitio huius termini difficillima est; hodie autem nulla definitio ab omnibus accepta exsistit, quamquam inter omnes fere constat omnem violentiam contra civiles et in [[pax|pace]] et in [[bellum|bello]] [[ius inter civitates et gentes|ius internationale]] violare.
== Origo ==
Notio tromocratiae ([[Francogallice]] ''terrorisme'') in [[Res novae Francicae|Rebus Novis Francicis]] primum formata est. [[Maximilianus de Robespierre|Robespierre]] anno [[1794]] haec fere verba dixit: "Si temporibus pacis [[res publica]] virtute fundatur, temporibus [[res novae|eversionis]] virtute atque [[Terroris Regimen|terrore]] fundatur. [[Virtus]], sine qua terror barbaricus sit, et terror, sine quo virtus infirma sit."
== Exempla tromocratiae tromocratarumque ex nuntiis tracta ==
* [https://web.archive.org/web/20171227121931/http://www.interrete.de/latein/nuntiibrem.html Radio Bremen, mense Octobri anni 2003: "Insidiae terroristicae in Iraquia perguntur"]
* [http://wissen.dradio.de/nuntii-latini-septimanales.94.de.html?dram:article_id=9987 DRadio Wissen, die sexto mensis Maii anni 2011: "Dux terroristarum interfectus"]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* [[Al-Qāʿida]]
* [[Boko Haram]]
* [[Civitas Islamica (regimen)]]
* [[Grex exosus]]
* [[Euskadi Ta Askatasuna]]
* [[Fundamentalismus]]
* [[Terroris Regimen]]
* [[11 Septembris 2001]]
* [[Impetus Orlando Iunio 2016 factus|12 Iunii 2016]]
* [[Impetus Lutetiae Novembri 2015 facti|13 Novembris 2015]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
* [http://www.vatican.va/roman_curia/institutions_connected/latinitas/documents/rc_latinitas_20040601_lexicon_it.html#t Nomen Latinum 'tromocrates' apud ''Lexicon Recentis Latinitatis'' (s.v. terrorista)]
* [http://www.etymonline.com/index.php?term=terrorism Online Etymological Dictionary s.v. "terrorism" (Anglice)"]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Aggressio]]
[[Categoria:Timor]]
[[Categoria:Tromocratia|!]]
kvxdxw2wdcq81gauvwe1xfpb2zl8zsw
Formula:Imago lata
10
34887
3991694
3790305
2026-09-28T02:28:51Z
ChomponU Pongsawet
202211
/* */
3991694
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Imago lata|main}}<noinclude>
{{documentation}}<!-- Add categories to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
r32rn45kyu5t88vjgen8zj07y17auaf
3991697
3991694
2026-09-28T04:04:22Z
Grufo
64423
Abrogans recensionem 3991694 ab usore [[User:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[User talk:ChomponU Pongsawet|Disputatio]] | [[Special:Contributions/ChomponU Pongsawet|conlationes]]) Non necesse est Luam hic adhibere
3991697
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div class="thumb {{#switch:{{{5}}}
|left= tleft" style="
|right= tright" style="
|none= tnone" style="
|#default=tnone" style="margin-left: auto; margin-right:auto; overflow:hidden;
}} width:{{{4|auto}}}; max-width:{{#expr:{{str sub|{{{2}}}|0|{{#expr:{{str find|{{{2}}}|px}} -1}}}} + 8}}px;">
<div class="thumbinner" style="{{yesno|{{{border|}}}|no=border-width:0; background:transparent;|blank=}}"><div class="noresize" style="overflow:auto;{{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|direction:rtl;}}">[[File:{{{1}}}|{{{2}}}|alt={{{alt|}}}|{{#invoke:Unstrip|unstrip|{{#switch:{{{3}}}
|thumb
|thumbnail
|frame
|border={{{1}}}
|#default={{#if:{{{3|}}}|{{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|‪}}{{{3|}}}{{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|‬}}|}}}}}}]]</div>{{ #if: {{{3|}}}|<div class="thumbcaption" {{#if:{{{align-cap|}}}|style="text-align:{{{align-cap}}}"}}><div class="magnify">[[:File:{{{1}}}| ]]</div>{{{3}}}</div>|}}
</div></div></includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
91r778kvujdp616ifh9ft9vjho35l12
3991698
3991697
2026-09-28T04:13:52Z
Grufo
64423
Typographia vicitextualis tantum
3991698
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div class="thumb {{#switch:{{{5}}}
| left = tleft" style="
| right = tright" style="
| none = tnone" style="
| #default = tnone" style="margin-left: auto; margin-right: auto; overflow: hidden;
}} width:{{{4|auto}}}; max-width: {{#expr:{{str sub|{{{2}}}|0|{{#expr:{{str find|{{{2}}}|px}} -1}}}} + 8}}px;">
<div class="thumbinner" style="{{yesno|{{{border|}}}|no=border-width:0; background:transparent;|blank=}}"><div class="noresize" style="overflow: auto; {{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|direction:rtl;}}">[[File:{{{1}}}|{{{2}}}|alt={{{alt|}}}|{{#invoke:unstrip|unstrip|{{#switch:{{{3}}}
| thumb | thumbnail | frame | border = {{{1}}}
| #default = {{#if:{{{3|}}}
| {{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|‪}}{{{3|}}}{{#ifeq:{{{dir|}}}|rtl|‬}}
}}
}}}}]]</div>{{#if:{{{3|}}}
| <div class="thumbcaption" {{#if:{{{align-cap|}}}|style="text-align:{{{align-cap}}}"}}><div class="magnify">[[:File:{{{1}}}| ]]</div>{{{3}}}</div>
}}
</div></div></includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
ezqhh0fcpv3bui6hu2x4dmjz2smo8l8
Historia Philippinarum
0
35518
3991722
3991472
2026-09-28T08:58:19Z
Jondel
452
3991722
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
'''Historia Philippinarum''' creditur coepisse abhinc plus quam annos 30,000, per [[palaeolithicum|antiquum lapideum aevum]], cum homines via ponte terrestri primum migrabant et agros incolare incipiebant. Abhinc annorum plusquam quinquaginta milia greges palaeolithici habitabant in insulas. Per multa saecula fuerunt pars commercii maritimi [[Res publica popularis Sinarum|Serici]] [[Arabia Saudiana|Arabicique]].
[[Fasciculus:Boxer codex.jpg|thumb|left|<!--A 16th century Tagalog couple of the ''maharlika'' nobility caste-->Vir et mulier generis vocantur 'maharlika' (saec. XVI)]]
A Serico tunc appellabantur Mai. Haec aggregatae insulae incolatae erat a gregibus paleolithicis per plurimas millium annorum. Fortasse Phillippinae sunt Maniola quam [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeo]] descripsit in sua opera [[Geographia]].
[[Neolithicum|Aera neolithica]] incoepit in illis insulis circa 9000 annis a.C.n. usque ad circa annum 1500, et cum metallis laborabant indigeni. Oppida forsan fuerunt autocthona similia stirpibus [[aete]]. Altera fuit [[Dumagats]] quorum stirps ex [[Papua Nova Guinea]] proveniebat.
Per saecula 12 ad 15, conmigrationum series Malalaeanos quae sunt [[Indonesia]]ni [[Malaesia]]nique venerunt coeperunt incolare. [[Islamismus]] effundebat et constitit cum adventu Hispaniae. Etiam fuit systema litterarum appellatum [[Alibata]].
{{Vide etiam:Proelium_Mactanense}}
Postea detectae sunt [[1521]] a [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinando Magellano]] [[Lusitania|Lusitano]], qui in insula [[Cebu]]a [[Proelium_Mactanense|occisus]] est. Anno [[1565]], quam plurima urbes Legazpi conquisitatores [[Hispania|Hispanique]] ceperunt. Libera civitas suo proprio iure post regnum Hispaniae, anno [[1898]], declarata est, post autem regnum Civitatum Foederatarum Americae, anno [[1946]] haec declaratio in iure gentium invaluit.
== Aevo Perventis Hispanis et Antequae ==
<!-- Cultura tunc Magellanos perventos -->
Anno [[1521]] [[Ferdinandus Magellanus|Magellano]] pervento, philippinensis scriptae systema, consuetudo circumcisionis usque hodie sunt,et tunc [[Islamismus]] effundebat. In alteras, penates in dominos habebat et vocantur anitos. Ad unum deum vocantur Bathala cultus fuit. Quoti regionibus usque hodie ipsorum lingua ac consuetudoque sunt.
== Aevo Hispano ==
Hispana [[Ecclesia Catholica|Christianitatium Catholicorum Romanorum]], [[Universitas|universitatium]], [[rectio|gubernaculorum]] rationem, instrumenta talis ut aratrum, raedam, codicem iurisprudentiae, typographias, etc intulit. Inter primos poetas fuit [[Gaspar Aquino de Belen]]. In multis regionibus, ecclesiae gerebant in loco gubernaculo. Indigenae autem iura aequalia iuribus Hispanorum non habebant.
== Fossa Clysmatena aperta ==
Anno [[1869]], [[Fossa Clysmatena]] apertu, nobiles quae vocantur [[Rerum novarum cupidi#Rerum novarum cupidi illustriores|'ilustrados'(illustriores)]] emerserunt et ideas induxerunt occidentalarum liberalismum, aequalitatum, liberarum. Hi homines iura aequalitatem et repraesentationes pro indigenos. Intra illes, maxima clara fuerunt [[Gomburza]], et [[Jose Rizal]].
{{Vide etiam|Res Novae Philippinicae}}
{{Vide etiam|Bellum Philippinicum-Americanum}}
Ei fuerunt occisi icum accusationibus falsis. Eorum mortes exacerbaverunt nationem nascentem et intulerunt rebellionem ductam a Katipunan et adiuvata ab Americanis. [[Katipunan]] indixit independentiam anno [[1898]], quam America non agnovit, in vicem gubernaculum occupavit. Altera natio, [[Germania]] tenuit cuirassato expectante occupar, si non ita fecisset Americanae. Mox constituerunt Americanis [[Consortium Populorum]] Philippinarum.
== Secundum bellum mundanum et postea ==
Anno [[1941]], cum [[secundum bellum mundanum|bello mundano secundo]] conflato [[Iaponia]] invasit. Anno 1946, Iaponia victam se declaravit. Interea [[Manuel Quezon]], tunc praeses, in exilo persuasum Congressum Americanum adeptus fuit ad liberandum qua concessu est anno [[1946]].
Anno [[1972]], tunc praeses [[Ferdinandus Marcos]] [[Lex militaris|iurem martialem]] dictus, vicesimos annos mansit dictatore. Anno [[1983]] [[Benignus Aquinas|Benigno Aquinas]] occisu, res nova erupit anno [[1986]]. [[Ferdinandus Marcos]] fugitu, [[Corazon Aquino]] Benigni uxori, praeses fuit.
Hodiernus praesidens electa est [[Ferdinandus Marcos iunior|Ferdinandus Marcos iunior(vulgo Bongbong Marcos)]] abhinc anno [[2022]]. Populi paene omnes Catholici sed in australis sunt Islamici. Variae linguae omnibus sunt. Linguae publciae sunt [[Lingua Anglica |Anglica]] et [[Lingua Philippinica|Philippinica]]. Lingua Hispana fere exstincta est. Commercium linguae vel sermo sunt Tagalog, sed exstat creola Hispana appellatur [[Chabacani|Chabacano]] (Tsabacano) sive Zamboangenio origo ex urbe cognomine Zamboanga 250000 loquentium.
[[Typhon Haiyan]] (in Philippinis Yolanda appellatus) diebus [[7 Novembris|7]] et [[8 Novembris]] anno [[2013]] saltem 4000 incolarum insularum, notabiliter in [[Leyte]] et [[Caebua]], necavit, detrimentum aliis millionibus afferens. Urbe [[Marawi]] incursu Maute copia islamico extremo, tota insula declarata a tunc [[Praeses|praeside ]] [[Rodericus Duterte|Roderico Duterte]] est sub [[Lex militaris|iure militari]] mense [[Maii]] 2017.
{{NexInt}}
* [[:Categoria:Hispania apud Philippinas]]
* [[Ultimi Philippinarum]]
* [[Michael Lopez de Legazpi]]
{{Historia Asiae}}
[[Categoria:Historia Philippinarum]]
{{Myrias|Historia}}
705jft3kuc7r8y2218zneb5wj43pip0
3991724
3991722
2026-09-28T08:59:35Z
Jondel
452
3991724
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
'''Historia Philippinarum''' creditur coepisse abhinc plus quam annos 30,000, per [[palaeolithicum|antiquum lapideum aevum]], cum homines via ponte terrestri primum migrabant et agros incolare incipiebant. Abhinc annorum plusquam quinquaginta milia greges palaeolithici habitabant in insulas. Per multa saecula fuerunt pars commercii maritimi [[Res publica popularis Sinarum|Serici]] [[Arabia Saudiana|Arabicique]].
[[Fasciculus:Boxer codex.jpg|thumb|left|<!--A 16th century Tagalog couple of the ''maharlika'' nobility caste-->Vir et mulier generis vocantur 'maharlika' (saec. XVI)]]
A Serico tunc appellabantur Mai. Haec aggregatae insulae incolatae erat a gregibus paleolithicis per plurimas millium annorum. Fortasse Phillippinae sunt Maniola quam [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeo]] descripsit in sua opera [[Geographia]].
[[Neolithicum|Aera neolithica]] incoepit in illis insulis circa 9000 annis a.C.n. usque ad circa annum 1500, et cum metallis laborabant indigeni. Oppida forsan fuerunt autocthona similia stirpibus [[aete]]. Altera fuit [[Dumagats]] quorum stirps ex [[Papua Nova Guinea]] proveniebat.
Per saecula 12 ad 15, conmigrationum series Malalaeanos quae sunt [[Indonesia]]ni [[Malaesia]]nique venerunt coeperunt incolare. [[Islamismus]] effundebat et constitit cum adventu Hispaniae. Etiam fuit systema litterarum appellatum [[Alibata]].
{{Vide etiam|Proelium_Mactanense}}
Postea detectae sunt [[1521]] a [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinando Magellano]] [[Lusitania|Lusitano]], qui in insula [[Cebu]]a [[Proelium_Mactanense|occisus]] est. Anno [[1565]], quam plurima urbes Legazpi conquisitatores [[Hispania|Hispanique]] ceperunt. Libera civitas suo proprio iure post regnum Hispaniae, anno [[1898]], declarata est, post autem regnum Civitatum Foederatarum Americae, anno [[1946]] haec declaratio in iure gentium invaluit.
== Aevo Perventis Hispanis et Antequae ==
<!-- Cultura tunc Magellanos perventos -->
Anno [[1521]] [[Ferdinandus Magellanus|Magellano]] pervento, philippinensis scriptae systema, consuetudo circumcisionis usque hodie sunt,et tunc [[Islamismus]] effundebat. In alteras, penates in dominos habebat et vocantur anitos. Ad unum deum vocantur Bathala cultus fuit. Quoti regionibus usque hodie ipsorum lingua ac consuetudoque sunt.
== Aevo Hispano ==
Hispana [[Ecclesia Catholica|Christianitatium Catholicorum Romanorum]], [[Universitas|universitatium]], [[rectio|gubernaculorum]] rationem, instrumenta talis ut aratrum, raedam, codicem iurisprudentiae, typographias, etc intulit. Inter primos poetas fuit [[Gaspar Aquino de Belen]]. In multis regionibus, ecclesiae gerebant in loco gubernaculo. Indigenae autem iura aequalia iuribus Hispanorum non habebant.
== Fossa Clysmatena aperta ==
Anno [[1869]], [[Fossa Clysmatena]] apertu, nobiles quae vocantur [[Rerum novarum cupidi#Rerum novarum cupidi illustriores|'ilustrados'(illustriores)]] emerserunt et ideas induxerunt occidentalarum liberalismum, aequalitatum, liberarum. Hi homines iura aequalitatem et repraesentationes pro indigenos. Intra illes, maxima clara fuerunt [[Gomburza]], et [[Jose Rizal]].
{{Vide etiam|Res Novae Philippinicae}}
{{Vide etiam|Bellum Philippinicum-Americanum}}
Ei fuerunt occisi icum accusationibus falsis. Eorum mortes exacerbaverunt nationem nascentem et intulerunt rebellionem ductam a Katipunan et adiuvata ab Americanis. [[Katipunan]] indixit independentiam anno [[1898]], quam America non agnovit, in vicem gubernaculum occupavit. Altera natio, [[Germania]] tenuit cuirassato expectante occupar, si non ita fecisset Americanae. Mox constituerunt Americanis [[Consortium Populorum]] Philippinarum.
== Secundum bellum mundanum et postea ==
Anno [[1941]], cum [[secundum bellum mundanum|bello mundano secundo]] conflato [[Iaponia]] invasit. Anno 1946, Iaponia victam se declaravit. Interea [[Manuel Quezon]], tunc praeses, in exilo persuasum Congressum Americanum adeptus fuit ad liberandum qua concessu est anno [[1946]].
Anno [[1972]], tunc praeses [[Ferdinandus Marcos]] [[Lex militaris|iurem martialem]] dictus, vicesimos annos mansit dictatore. Anno [[1983]] [[Benignus Aquinas|Benigno Aquinas]] occisu, res nova erupit anno [[1986]]. [[Ferdinandus Marcos]] fugitu, [[Corazon Aquino]] Benigni uxori, praeses fuit.
Hodiernus praesidens electa est [[Ferdinandus Marcos iunior|Ferdinandus Marcos iunior(vulgo Bongbong Marcos)]] abhinc anno [[2022]]. Populi paene omnes Catholici sed in australis sunt Islamici. Variae linguae omnibus sunt. Linguae publciae sunt [[Lingua Anglica |Anglica]] et [[Lingua Philippinica|Philippinica]]. Lingua Hispana fere exstincta est. Commercium linguae vel sermo sunt Tagalog, sed exstat creola Hispana appellatur [[Chabacani|Chabacano]] (Tsabacano) sive Zamboangenio origo ex urbe cognomine Zamboanga 250000 loquentium.
[[Typhon Haiyan]] (in Philippinis Yolanda appellatus) diebus [[7 Novembris|7]] et [[8 Novembris]] anno [[2013]] saltem 4000 incolarum insularum, notabiliter in [[Leyte]] et [[Caebua]], necavit, detrimentum aliis millionibus afferens. Urbe [[Marawi]] incursu Maute copia islamico extremo, tota insula declarata a tunc [[Praeses|praeside ]] [[Rodericus Duterte|Roderico Duterte]] est sub [[Lex militaris|iure militari]] mense [[Maii]] 2017.
{{NexInt}}
* [[:Categoria:Hispania apud Philippinas]]
* [[Ultimi Philippinarum]]
* [[Michael Lopez de Legazpi]]
{{Historia Asiae}}
[[Categoria:Historia Philippinarum]]
{{Myrias|Historia}}
3of2n5mfcx2apq64j0dlr4ad94aj58o
3991725
3991724
2026-09-28T09:00:08Z
Jondel
452
3991725
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
'''Historia Philippinarum''' creditur coepisse abhinc plus quam annos 30,000, per [[palaeolithicum|antiquum lapideum aevum]], cum homines via ponte terrestri primum migrabant et agros incolare incipiebant. Abhinc annorum plusquam quinquaginta milia greges palaeolithici habitabant in insulas. Per multa saecula fuerunt pars commercii maritimi [[Res publica popularis Sinarum|Serici]] [[Arabia Saudiana|Arabicique]].
[[Fasciculus:Boxer codex.jpg|thumb|left|<!--A 16th century Tagalog couple of the ''maharlika'' nobility caste-->Vir et mulier generis vocantur 'maharlika' (saec. XVI)]]
A Serico tunc appellabantur Mai. Haec aggregatae insulae incolatae erat a gregibus paleolithicis per plurimas millium annorum. Fortasse Phillippinae sunt Maniola quam [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaeo]] descripsit in sua opera [[Geographia]].
[[Neolithicum|Aera neolithica]] incoepit in illis insulis circa 9000 annis a.C.n. usque ad circa annum 1500, et cum metallis laborabant indigeni. Oppida forsan fuerunt autocthona similia stirpibus [[aete]]. Altera fuit [[Dumagats]] quorum stirps ex [[Papua Nova Guinea]] proveniebat.
Per saecula 12 ad 15, conmigrationum series Malalaeanos quae sunt [[Indonesia]]ni [[Malaesia]]nique venerunt coeperunt incolare. [[Islamismus]] effundebat et constitit cum adventu Hispaniae. Etiam fuit systema litterarum appellatum [[Alibata]].
{{Vide etiam|Proelium Mactanense}}
Postea detectae sunt [[1521]] a [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinando Magellano]] [[Lusitania|Lusitano]], qui in insula [[Cebu]]a [[Proelium_Mactanense|occisus]] est. Anno [[1565]], quam plurima urbes Legazpi conquisitatores [[Hispania|Hispanique]] ceperunt. Libera civitas suo proprio iure post regnum Hispaniae, anno [[1898]], declarata est, post autem regnum Civitatum Foederatarum Americae, anno [[1946]] haec declaratio in iure gentium invaluit.
== Aevo Perventis Hispanis et Antequae ==
<!-- Cultura tunc Magellanos perventos -->
Anno [[1521]] [[Ferdinandus Magellanus|Magellano]] pervento, philippinensis scriptae systema, consuetudo circumcisionis usque hodie sunt,et tunc [[Islamismus]] effundebat. In alteras, penates in dominos habebat et vocantur anitos. Ad unum deum vocantur Bathala cultus fuit. Quoti regionibus usque hodie ipsorum lingua ac consuetudoque sunt.
== Aevo Hispano ==
Hispana [[Ecclesia Catholica|Christianitatium Catholicorum Romanorum]], [[Universitas|universitatium]], [[rectio|gubernaculorum]] rationem, instrumenta talis ut aratrum, raedam, codicem iurisprudentiae, typographias, etc intulit. Inter primos poetas fuit [[Gaspar Aquino de Belen]]. In multis regionibus, ecclesiae gerebant in loco gubernaculo. Indigenae autem iura aequalia iuribus Hispanorum non habebant.
== Fossa Clysmatena aperta ==
Anno [[1869]], [[Fossa Clysmatena]] apertu, nobiles quae vocantur [[Rerum novarum cupidi#Rerum novarum cupidi illustriores|'ilustrados'(illustriores)]] emerserunt et ideas induxerunt occidentalarum liberalismum, aequalitatum, liberarum. Hi homines iura aequalitatem et repraesentationes pro indigenos. Intra illes, maxima clara fuerunt [[Gomburza]], et [[Jose Rizal]].
{{Vide etiam|Res Novae Philippinicae}}
{{Vide etiam|Bellum Philippinicum-Americanum}}
Ei fuerunt occisi icum accusationibus falsis. Eorum mortes exacerbaverunt nationem nascentem et intulerunt rebellionem ductam a Katipunan et adiuvata ab Americanis. [[Katipunan]] indixit independentiam anno [[1898]], quam America non agnovit, in vicem gubernaculum occupavit. Altera natio, [[Germania]] tenuit cuirassato expectante occupar, si non ita fecisset Americanae. Mox constituerunt Americanis [[Consortium Populorum]] Philippinarum.
== Secundum bellum mundanum et postea ==
Anno [[1941]], cum [[secundum bellum mundanum|bello mundano secundo]] conflato [[Iaponia]] invasit. Anno 1946, Iaponia victam se declaravit. Interea [[Manuel Quezon]], tunc praeses, in exilo persuasum Congressum Americanum adeptus fuit ad liberandum qua concessu est anno [[1946]].
Anno [[1972]], tunc praeses [[Ferdinandus Marcos]] [[Lex militaris|iurem martialem]] dictus, vicesimos annos mansit dictatore. Anno [[1983]] [[Benignus Aquinas|Benigno Aquinas]] occisu, res nova erupit anno [[1986]]. [[Ferdinandus Marcos]] fugitu, [[Corazon Aquino]] Benigni uxori, praeses fuit.
Hodiernus praesidens electa est [[Ferdinandus Marcos iunior|Ferdinandus Marcos iunior(vulgo Bongbong Marcos)]] abhinc anno [[2022]]. Populi paene omnes Catholici sed in australis sunt Islamici. Variae linguae omnibus sunt. Linguae publciae sunt [[Lingua Anglica |Anglica]] et [[Lingua Philippinica|Philippinica]]. Lingua Hispana fere exstincta est. Commercium linguae vel sermo sunt Tagalog, sed exstat creola Hispana appellatur [[Chabacani|Chabacano]] (Tsabacano) sive Zamboangenio origo ex urbe cognomine Zamboanga 250000 loquentium.
[[Typhon Haiyan]] (in Philippinis Yolanda appellatus) diebus [[7 Novembris|7]] et [[8 Novembris]] anno [[2013]] saltem 4000 incolarum insularum, notabiliter in [[Leyte]] et [[Caebua]], necavit, detrimentum aliis millionibus afferens. Urbe [[Marawi]] incursu Maute copia islamico extremo, tota insula declarata a tunc [[Praeses|praeside ]] [[Rodericus Duterte|Roderico Duterte]] est sub [[Lex militaris|iure militari]] mense [[Maii]] 2017.
{{NexInt}}
* [[:Categoria:Hispania apud Philippinas]]
* [[Ultimi Philippinarum]]
* [[Michael Lopez de Legazpi]]
{{Historia Asiae}}
[[Categoria:Historia Philippinarum]]
{{Myrias|Historia}}
htc0002h4oa3p0kix7xngtuuuee884p
Societas Manufollii Universitatis Oxoniensis
0
36945
3991735
3160037
2026-09-28T10:13:18Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991735
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
[[Fasciculus:OUHandball.jpg|thumb|Societas Manufollii Universitatis Oxoniensis in certamine manufollii inter [[universitas|universitates]] [[Britanniarum Regnum|Britannicas]], anno [[2006]].]]
'''Societas Manufollii Universitatis Oxoniensis'''{{convertimus}} ([[Anglice]] ''[[:en:Oxford University Handball Club|Oxford University Handball Club]]'') est [[ars athletica|athleticum]] [[Universitas Oxoniensis|Universitatis Oxoniensis]] convivium quod [[manufollium|manufollio]] ludit.
Societas, anno [[2001]] a [[schola|discipulis]] [[Germania|Germanicis]] condita, hodie ex lusoribus [[Suecia]]e, [[Hispania]]e, [[Francia]]e, [[Polonia]]e, et aliarum [[civitas|civitatum]] constat. Omnibus annis societas ab anno [[2002]] Ligam Anglicam (''English League''), Calicem Britannicum (''British Cup''), et Certamen inter Universitates (''University Championships'') ludit.
Turma virorum anno [[2006]] Ligam Anglicam vicit, et inter annos [[2004]] et [[2007]] et tunc annis [[2009]] et [[2013]]<ref>[http://oxfordstudent.com/2013/02/04/handball-blues-celebrate-national-success/ Turma Manufollica iterum vicit (2013)] {{Ling|Anglice}}</ref> etiam vicit certamina [[manufollium|manufollii]] inter universitates. Ob hanc rem, annis [[2006]] et [[2007]], turma virorum in Certaminibus Europaeis (''EHF Challenge Cup'') lusit.
{{NexInt}}
*[[Club Balonmano Valladolid]]
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20121230184204/http://groupspaces.com/ouhandball Pagina publica,] groupspaces.com {{Ling|Anglice}}
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
[[Categoria:Manufollium]]
[[Categoria:Universitas Oxoniensis]]
np5sno7smoc7vk4gxd80apd5cgywgd1
Lacinia Gazetica
0
43931
3991510
3991458
2026-09-27T13:11:34Z
IacobusAmor
1163
Plus quam stipula
3991510
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Gz-map.gif|thumb|[[Tabula geographica]] Laciniae Gazeticae [[Anglice]] inscripta.]]
'''Lacinia Gazetica'''<ref name="Gross">[[Nicolaus Gross]] in ''[[Ephemeris|Ephemeride]]'' [http://ephemeris.alcuinus.net/inorbe.php?id=281].</ref> ([[Arabice]] قطاع غزّة, translitteratione ''Qitāʿ Ghazza'') est tractus [[litus|litoralis]] ad [[Mare Mediterraneum]] situs, qui ad [[territoria Palaestinensia]] in [[Palaestina]] pertinet et qui, saltem ex forma [[lex|legis]], ab [[Auctoritas Nationalis Palaestina|Auctoritate Nationali Palaestina]] regitur. Re vera autem in Lacinia Gazetica societas quae [[Hamas]] appellatur rerum potitur.
[[Caput (urbs)|Caput]] [[regio]]nis est [[Gaza]] [[urbs]].
[[Fasciculus:UNSchool DestrMoInterior.jpg|thumb|upright=0.8|[[Schola]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]] [[Gaza]]e anno [[2012]] destructa.]]
Die [[15 Novembris]] [[2012]], factio Hamas [[falarica]]s contra [[Israel (civitas)|Israēl]] misit; deinde Israēl [[bellum talionis]] intulit, quo multae victimae civitatis factae sunt. [[Institutum|Instituta]] inter gentes, sicut [[Amnestia Internationalis]] et [[Human Rights Watch]], abrogationem caedium civilium postulavit secundum [[humanitarium belli ius|ius belli humanitarium]], sed simul actionem e Hamas ortam condemnavit.<ref>[http://www.hrw.org/news/2012/11/15/israel-gaza-avoid-harm-civilians Gaza: Avoid Harm to Civilians]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>
A die [[7 Iulii]] [[2014]], Israēl impetus aërios bombis in terras Gazeticas continuavit, quibus 138 homines, inter quos 36 [[impubes|impuberes]], interfecti sunt, et 1255 [[domus|domūs]] destructae sunt. Societas internationalis et instituta pacis fautoria, sicut [[Human Rights Watch]], hoc facinus condemnaverunt, quod secundum [[humanitarium belli ius|ius belli humanitarium]] scelus videri potest.<ref>"[https://www.hrw.org/news/2014/07/15/israel/palestine-unlawful-israeli-airstrikes-kill-civilians Israel/Palestine: Unlawful Israeli Airstrikes Kill Civilians]" (15 Iulii 2014).</ref>
Die [[7 Octobris]] [[2023]], factio [[Hamas]] impetum [[missile|missilium]] in Israēl misit. Dein [[Bellum Israëlianum-Hamasianum anni 2023|Israël bellum]] Palaestinis denuntiavit. Die autem [[17 Octobris]] [[2023]] [[valetudinarium]] in Gaza impetibus bombarum adfectum est, quo plus quam quadringenti homines necati sunt.<ref>[https://www.reuters.com/world/middle-east/least-500-victims-israeli-air-strike-hospital-gaza-health-ministry-2023-10-17/ In deadly day for Gaza, hospital strike hundreds].</ref>
==Geographia==
Duae viae Gazam a meridie ad septentrionem transeunt: Rashid, via maritima, et Salahedinne.
{{NexInt}}
* "[[A flumine ad mare]]"
*[[Genocidium Gazae]]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Palaestina]]
navdnskr2jx6zm673qbv1svlhdfy773
Petrus Aretinus
0
44055
3991502
3991406
2026-09-27T12:33:10Z
Andrew Dalby
1084
/* Opera potiora */
3991502
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Aretinus}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Aretinus'''<ref>{{Lexfons}} s.v. ''PETRUS Aretinus''</ref> ([[Italice]] ''Pietro Aretino,'' natus [[Arretium|Arretii]] die [[20 Aprilis]] [[1492]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiae]] die [[21 Octobris]] [[1556]]) fuit [[scriptor]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[satura]]que scriptor et [[poeta]] [[Italia|Italicus]].
== Opera potiora ==
[[Fasciculus:Pietro aretino, opera nova del fecundissimo giovene pietro pictore arretino, per zoppino, venezia 1512 (bibl. marciana).jpg|thumb|upright=1.75|''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino'', 1512]]
[[Fasciculus:Giovanni Britto (attributed) and Pietro Aretino - Stanze di M. Pietro Aretino MET DP108988 (cropped).jpg|thumb|''Stanze di M. Pietro Aretino'', 1537]]
* 1512 : ''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino''
* 1525 : ''La cortigiana''
* 1526 : ''Sonetti lussuriosi'' (''I modi'')
* 1532-1535 : ''Marfisa''
* 1533 : ''Il marescalco''
* 1534-1536 : ''Sei giornate'' (''Ragionamento della Nanna e della Antonia''; ''Dialogo nel quale la Nanna insegna alla Pippa sua figliola'')
* 1534 : ''Sette salmi della penitenza di David''
* 1534-1535 : ''Passione di Gesù'', ''Umanità di Cristo''
* 1536-1538 : ''Angelica'', ''De le lagrime d'Angelica''
* 1537 : ''Stanze in lode di madonna Angela Sirena''
* 1538-1557 : ''Il primo libro ''[—''Il sesto libro'']'' de le lettere''
* 1538 : ''Ragionamento delle corti''
* 1538 : ''Genesi''
* 1539 : ''La vita di Maria Vergine''
* 1540 : ''La vita di santa Caterina''
* 1540 : ''Orlandino''
* 1542 : ''La Talanta''
* 1542 : ''Lo ipocrito''
* 1543 : ''La vita di San Tomaso d’Aquino''
* 1543 : ''Dialogo ... nel quale si parla del giuoco'', ''Le carte parlanti''
* 1546 : ''Il Filosofo''
* 1546 : ''Orazia''
* 1547 : ''Astolfeida''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Editiones operum collectorum
* ''Edizione nazionale delle opere di Pietro Aretino''. 1992-
; De vita et opere
* Christopher Cairns, ''Pietro Aretino and The Republic of Venice. Researches on Aretino and his circle in Venice, 1527–1556''. Florentiae: Olschki, 1985
* Thomas Caldecott Chubb, ''Aretino: Scourge of Princes''. 1946
* James Cleugh, ''The divine Aretino: Pietro of Arezzo, 1492-1556: a biography''. Londinii: Anthony Blond, 1965
* Marco Faini, Paola Ugolini, edd., ''A Companion to Pietro Aretino''. Lugduni Batavorum: Brill, 2021 {{ISBN|9789004348059}}
* Paula Findlen, "Humanismus, Politik und Pornographie im Italien der Renaissance" in Lynn Hunt, ed., ''Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne'' (Francofurti: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994) pp. 44–131
* Klaus W. Hempfer, "Aretinos Bezugnahme auf die Tradition des poema cavalleresco und die Problematik des anticlassicismo" in ''Antike und Abendland'' vol. 71 (2025) pp. 91–147
* Johannes Hösle, ''Pietro Aretinos Werk''. Berolini, 1969
* Edward Hutton, ''Pietro Aretino: The Scourge of Princes''. Londinii: Constable, 1922; [https://archive.org/details/pietroaretinosco00hutt/ Textus]
* Paul Larivaille, ''Pietro Aretino fra Rinascimento e Manierismo''. Romae, 1980
* Bertrand Levergeois, ''L'Arétin ou l’Insolence du plaisir'', Paris, Fayard, 1999
* ''Pietro Aretino. Nel cinquecentenario della nascita: Atti del Convegno, 1992''. 2 voll. Roma, Salerno Editrice, 1995
* Francesco Sberlati, ''L’infame. Storia di Pietro Aretino''. Venetiis, 2018
* Klaus Thiele-Dohrmann, ''Kurtisanenfreund und Fürstenplage: Pietro Aretino und die Kunst der Enthüllung''. Düsseldorf: Artemis & Winkler, 1998
* Raymond B. Waddington, ''Aretino’s Satyr: Sexuality, Satire, and Self-Projection in Sixteenth-Century Literature and Art''. Toronti: University of Toronto Press, 2003 {{ISBN|9788822265715}}
* Raymond B. Waddington, ''Subverting the System in Renaissance Italy''. Farnham, 2013
* Loel Zwecker, ''Pietro Aretino. Der Machiavelli der Kunstkritik''. Bernae: Meyer, 2017
; Specialia
*Bernadine Barnes, "[https://www.academia.edu/18297326/Aretino_the_Public_and_the_Censorship_of_Michelangelos_Last_Judgment?email_work_card=reading-history Aretino, the public, and the censorship of Michelangelo's ''Last Judgment'']" in Elizabeth C. Childs, ed., ''Suspended License: Censorship and the Visual Arts'' (University of Washington Press, 1997), pp. 59–84
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Inchiostro per colore». Arte e artisti in Pietro Aretino''. Romae, 2019
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Pietro Aretino e l’arte del Rinascimento''. Florentiae, 2019
* Elise Boillet, "L'Aretin et les papes de son temps" in Florence Alazard, Frank La Brasca, edd., ''La Papauté à la Renaissance'' (Lutetiae: Éditions Honoré Champion, 2007) pp. 324–363
* Élise Boillet, ''L’Aretin et la Bible''. Genavae, 2007
* Marco Faini, "Pietro Aretino, St. John the Baptist and the Rewriting of the Psalms" in ''Renaissance Rewritings'' (2017. ISBN 978-3-11-052502-1) pp. 225–252
* Luba Freedman, ''Titian's Portraits Through Aretino's Lens''. Pennsylvania State University Press, 1995
* Paolo Procaccioli, "[https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-aretino_(Enciclopedia-machiavelliana)/ Aretino, Pietro" in ''Enciclopedia machiavelliana''. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014
* Paolo Procaccioli, “Due re in Parnaso: Aretino e Bembo nella Venezia del doge Gritti,” in Giorgio Patrizi, ed., ''Sylva: studi in onore di Nino Borsellino'' (Romae, 2002), vol. 1 pp. 207–231
* Francine Prose, Xavier F. Salomon, ''Titian's Pietro Aretino''. Frick Collection, 2020. {{ISBN|978-1-911282-71-6}}
* Bette Talvacchia, ''Taking Positions. On the Erotic in Renaissance Culture''. Princeton, 1999
* Raymond B. Waddington, "Pietro Aretino, religious writer" in ''Renaissance Studies'' vol. 20 (2006) pp. 277–292; [http://www.jstor.org/stable/24416742 JSTOR]
* Raymond B. Waddington, ''Titian's Aretino: A Contextual Study of All the Portraits''. Florentiae: Olschki, 2018. {{ISBN|9788822265715}}
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.wga.hu/database/glossary/illustri/aretino.html Biographia apud wga.hu.] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1492|1556|Aretinus, Petrus}}
[[Categoria:Petrus Aretinus|!]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
h8ta1ul2lfqc3s3qm4x2lzwvv9ovyv4
3991522
3991502
2026-09-27T13:48:34Z
Andrew Dalby
1084
3991522
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Aretinus}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Aretinus'''<ref>{{Lexfons}} s.v. ''PETRUS Aretinus''</ref> ([[Italice]] ''Pietro Aretino,'' natus [[Arretium|Arretii]] die [[20 Aprilis]] [[1492]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiae]] die [[21 Octobris]] [[1556]]) fuit [[scriptor]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[satura]]que scriptor et [[poeta]] [[Italia|Italicus]].
== Opera potiora ==
[[Fasciculus:Pietro aretino, opera nova del fecundissimo giovene pietro pictore arretino, per zoppino, venezia 1512 (bibl. marciana).jpg|thumb|upright=1.75|''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino'', 1512]]
[[Fasciculus:Giovanni Britto (attributed) and Pietro Aretino - Stanze di M. Pietro Aretino MET DP108988 (cropped).jpg|thumb|''Stanze di M. Pietro Aretino'', 1537]]
* 1512 : ''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino''
* 1525 : ''La cortigiana''
* 1526 : ''Sonetti lussuriosi'' (''I modi'')
* 1532-1535 : ''Marfisa''
* 1533 : ''Il marescalco''
* 1534-1536 : ''Sei giornate'' (''Ragionamento della Nanna e della Antonia''; ''Dialogo nel quale la Nanna insegna alla Pippa sua figliola'')
* 1534 : ''Sette salmi della penitenza di David''
* 1534-1535 : ''Passione di Gesù'', ''Umanità di Cristo''
* 1536-1538 : ''Angelica'', ''De le lagrime d'Angelica''
* 1537 : ''Stanze in lode di madonna Angela Sirena''
* 1538-1557 : ''Il primo libro ''[—''Il sesto libro'']'' de le lettere''
* 1538 : ''Ragionamento ... de le corti''
* 1538 : ''Genesi''
* 1539 : ''La vita di Maria Vergine''
* 1540 : ''La vita di santa Caterina''
* 1540 : ''Orlandino''
* 1542 : ''La Talanta''
* 1542 : ''Lo ipocrito''
* 1543 : ''La vita di San Tomaso d’Aquino''
* 1543 : ''Dialogo ... nel quale si parla del giuoco'', ''Le carte parlanti''
* 1546 : ''Il Filosofo''
* 1546 : ''Orazia''
* 1547 : ''Astolfeida''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* Pietro Aretino, ed., ''Lettere scritte al signor Pietro Aretino''. 2 voll. Venetiis: Francesco Marcolini, 1552; [https://archive.org/details/letterescritteal12unse/ vol. 1], [https://archive.org/details/letterescritteal12unse_0/ vol. 2 apud Internet Archive]
* Vittorio Rossi, ed., ''Pasquinate di Pietro Aretino ed anonime per il conclave e l'elezione di Adriano VI''. Panormi: Carlo Clausen, 1891; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=oxu1.602426754&seq=11 Textus apud Hathi Trust]
; Editiones operum variorum
* ''Edizione nazionale delle opere di Pietro Aretino''. 1992-
; De vita et opere
* Christopher Cairns, ''Pietro Aretino and The Republic of Venice. Researches on Aretino and his circle in Venice, 1527–1556''. Florentiae: Olschki, 1985; [https://archive.org/details/pietroaretinorep0000cair Exemplar mutuabile]
* Thomas Caldecott Chubb, ''Aretino: Scourge of Princes''. Novi Eboraci: Reynal & Hitchcock, 1940; [https://archive.org/details/aretinoscourgeof0000chub/page/n7/mode/2up Exemplar mutuabile]
* James Cleugh, ''The divine Aretino: Pietro of Arezzo, 1492-1556: a biography''. Londinii: Anthony Blond, 1965; [https://archive.org/details/divinearetino0000cleu Exemplar mutuabile]
* Marco Faini, Paola Ugolini, edd., ''A Companion to Pietro Aretino''. Lugduni Batavorum: Brill, 2021 {{ISBN|9789004348059}}
* Paula Findlen, "Humanismus, Politik und Pornographie im Italien der Renaissance" in Lynn Hunt, ed., ''Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne'' (Francofurti: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994) pp. 44–131
* Klaus W. Hempfer, "Aretinos Bezugnahme auf die Tradition des poema cavalleresco und die Problematik des anticlassicismo" in ''Antike und Abendland'' vol. 71 (2025) pp. 91–147 (in interrete reperienda)
* Johannes Hösle, ''Pietro Aretinos Werk''. Berolini, 1969
* Edward Hutton, ''Pietro Aretino: The Scourge of Princes''. Londinii: Constable, 1922; [https://archive.org/details/pietroaretinosco00hutt/ Textus]
* Paul Larivaille, ''Pietro Aretino fra Rinascimento e Manierismo''. Romae, 1980
* Bertrand Levergeois, ''L'Arétin ou l'insolence du plaisir'', Paris, Fayard, 1999
* ''Pietro Aretino. Nel cinquecentenario della nascita: Atti del Convegno, 1992''. 2 voll. Roma, Salerno Editrice, 1995
* Francesco Sberlati, ''L’infame. Storia di Pietro Aretino''. Venetiis, 2018
* Klaus Thiele-Dohrmann, ''Kurtisanenfreund und Fürstenplage: Pietro Aretino und die Kunst der Enthüllung''. Düsseldorf: Artemis & Winkler, 1998
* Raymond B. Waddington, ''Aretino’s Satyr: sexuality, satire, and self-projection in sixteenth-century literature and art''. Toronti: University of Toronto Press, 2003 {{ISBN|9788822265715}}
* Raymond B. Waddington, ''Pietro Aretino: Subverting the system in Renaissance Italy''. Farnham, 2013
* Loel Zwecker, ''Pietro Aretino. Der Machiavelli der Kunstkritik''. Bernae: Meyer, 2017
; Specialia
*Bernadine Barnes, "[https://www.academia.edu/18297326/Aretino_the_Public_and_the_Censorship_of_Michelangelos_Last_Judgment?email_work_card=reading-history Aretino, the public, and the censorship of Michelangelo's ''Last Judgment'']" in Elizabeth C. Childs, ed., ''Suspended License: Censorship and the Visual Arts'' (University of Washington Press, 1997), pp. 59–84
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Inchiostro per colore». Arte e artisti in Pietro Aretino''. Romae, 2019
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Pietro Aretino e l’arte del Rinascimento''. Florentiae, 2019
* Elise Boillet, "L'Aretin et les papes de son temps" in Florence Alazard, Frank La Brasca, edd., ''La Papauté à la Renaissance'' (Lutetiae: Éditions Honoré Champion, 2007) pp. 324–363
* Élise Boillet, ''L’Aretin et la Bible''. Genavae, 2007
* Marco Faini, "Pietro Aretino, St. John the Baptist and the Rewriting of the Psalms" in ''Renaissance Rewritings'' (2017. ISBN 978-3-11-052502-1) pp. 225–252
* Luba Freedman, ''Titian's Portraits Through Aretino's Lens''. Pennsylvania State University Press, 1995
* Paolo Procaccioli, "[https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-aretino_(Enciclopedia-machiavelliana)/ Aretino, Pietro" in ''Enciclopedia machiavelliana''. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014
* Paolo Procaccioli, “Due re in Parnaso: Aretino e Bembo nella Venezia del doge Gritti,” in Giorgio Patrizi, ed., ''Sylva: studi in onore di Nino Borsellino'' (Romae, 2002), vol. 1 pp. 207–231
* Francine Prose, Xavier F. Salomon, ''Titian's Pietro Aretino''. Frick Collection, 2020. {{ISBN|978-1-911282-71-6}}
* Bette Talvacchia, ''Taking Positions. On the Erotic in Renaissance Culture''. Princeton, 1999
* Raymond B. Waddington, "Pietro Aretino, religious writer" in ''Renaissance Studies'' vol. 20 (2006) pp. 277–292; [http://www.jstor.org/stable/24416742 JSTOR]
* Raymond B. Waddington, ''Titian's Aretino: A Contextual Study of All the Portraits''. Florentiae: Olschki, 2018. {{ISBN|9788822265715}}
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.wga.hu/database/glossary/illustri/aretino.html Biographia apud wga.hu.] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1492|1556|Aretinus, Petrus}}
[[Categoria:Petrus Aretinus|!]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
n5wx1q03kjy2x07fjuf0diygxnn1vjk
3991586
3991522
2026-09-27T15:40:05Z
Andrew Dalby
1084
/* Bibliographia */
3991586
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Aretinus}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Aretinus'''<ref>{{Lexfons}} s.v. ''PETRUS Aretinus''</ref> ([[Italice]] ''Pietro Aretino,'' natus [[Arretium|Arretii]] die [[20 Aprilis]] [[1492]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiae]] die [[21 Octobris]] [[1556]]) fuit [[scriptor]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[satura]]que scriptor et [[poeta]] [[Italia|Italicus]].
== Opera potiora ==
[[Fasciculus:Pietro aretino, opera nova del fecundissimo giovene pietro pictore arretino, per zoppino, venezia 1512 (bibl. marciana).jpg|thumb|upright=1.75|''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino'', 1512]]
[[Fasciculus:Giovanni Britto (attributed) and Pietro Aretino - Stanze di M. Pietro Aretino MET DP108988 (cropped).jpg|thumb|''Stanze di M. Pietro Aretino'', 1537]]
* 1512 : ''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino''
* 1525 : ''La cortigiana''
* 1526 : ''Sonetti lussuriosi'' (''I modi'')
* 1532-1535 : ''Marfisa''
* 1533 : ''Il marescalco''
* 1534-1536 : ''Sei giornate'' (''Ragionamento della Nanna e della Antonia''; ''Dialogo nel quale la Nanna insegna alla Pippa sua figliola'')
* 1534 : ''Sette salmi della penitenza di David''
* 1534-1535 : ''Passione di Gesù'', ''Umanità di Cristo''
* 1536-1538 : ''Angelica'', ''De le lagrime d'Angelica''
* 1537 : ''Stanze in lode di madonna Angela Sirena''
* 1538-1557 : ''Il primo libro ''[—''Il sesto libro'']'' de le lettere''
* 1538 : ''Ragionamento ... de le corti''
* 1538 : ''Genesi''
* 1539 : ''La vita di Maria Vergine''
* 1540 : ''La vita di santa Caterina''
* 1540 : ''Orlandino''
* 1542 : ''La Talanta''
* 1542 : ''Lo ipocrito''
* 1543 : ''La vita di San Tomaso d’Aquino''
* 1543 : ''Dialogo ... nel quale si parla del giuoco'', ''Le carte parlanti''
* 1546 : ''Il Filosofo''
* 1546 : ''Orazia''
* 1547 : ''Astolfeida''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* Pietro Aretino, ed., ''Lettere scritte al signor Pietro Aretino''. 2 voll. Venetiis: Francesco Marcolini, 1552; [https://archive.org/details/letterescritteal12unse/ vol. 1], [https://archive.org/details/letterescritteal12unse_0/ vol. 2 apud Internet Archive]
* {{safesubst:creanda/m|it|Niccolò Franco (letterato)|Nicolaus Francus|Nicolô Franco|t=2026-09-27 15:39:58}}, ''Pistole vulgari''. Venetiis: Francesco Marcolini, 1539; [https://archive.org/details/bub_gb_5BTyBE3GxXgC/ Textus apud Internet Archive]
* Vittorio Rossi, ed., ''Pasquinate di Pietro Aretino ed anonime per il conclave e l'elezione di Adriano VI''. Panormi: Carlo Clausen, 1891; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=oxu1.602426754&seq=11 Textus apud Hathi Trust]
; Editiones operum variorum
* ''Edizione nazionale delle opere di Pietro Aretino''. 1992-
; De vita et opere
* Christopher Cairns, ''Pietro Aretino and The Republic of Venice. Researches on Aretino and his circle in Venice, 1527–1556''. Florentiae: Olschki, 1985; [https://archive.org/details/pietroaretinorep0000cair Exemplar mutuabile]
* Thomas Caldecott Chubb, ''Aretino: Scourge of Princes''. Novi Eboraci: Reynal & Hitchcock, 1940; [https://archive.org/details/aretinoscourgeof0000chub/page/n7/mode/2up Exemplar mutuabile]
* James Cleugh, ''The divine Aretino: Pietro of Arezzo, 1492-1556: a biography''. Londinii: Anthony Blond, 1965; [https://archive.org/details/divinearetino0000cleu Exemplar mutuabile]
* Marco Faini, Paola Ugolini, edd., ''A Companion to Pietro Aretino''. Lugduni Batavorum: Brill, 2021 {{ISBN|9789004348059}}
* Paula Findlen, "Humanismus, Politik und Pornographie im Italien der Renaissance" in Lynn Hunt, ed., ''Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne'' (Francofurti: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994) pp. 44–131
* Klaus W. Hempfer, "Aretinos Bezugnahme auf die Tradition des poema cavalleresco und die Problematik des anticlassicismo" in ''Antike und Abendland'' vol. 71 (2025) pp. 91–147 (in interrete reperienda)
* Johannes Hösle, ''Pietro Aretinos Werk''. Berolini, 1969
* Edward Hutton, ''Pietro Aretino: The Scourge of Princes''. Londinii: Constable, 1922; [https://archive.org/details/pietroaretinosco00hutt/ Textus]
* Paul Larivaille, ''Pietro Aretino fra Rinascimento e Manierismo''. Romae, 1980
* Bertrand Levergeois, ''L'Arétin ou l'insolence du plaisir'', Paris, Fayard, 1999
* ''Pietro Aretino. Nel cinquecentenario della nascita: Atti del Convegno, 1992''. 2 voll. Roma, Salerno Editrice, 1995
* Francesco Sberlati, ''L’infame. Storia di Pietro Aretino''. Venetiis, 2018
* Klaus Thiele-Dohrmann, ''Kurtisanenfreund und Fürstenplage: Pietro Aretino und die Kunst der Enthüllung''. Düsseldorf: Artemis & Winkler, 1998
* Raymond B. Waddington, ''Aretino’s Satyr: sexuality, satire, and self-projection in sixteenth-century literature and art''. Toronti: University of Toronto Press, 2003 {{ISBN|9788822265715}}
* Raymond B. Waddington, ''Pietro Aretino: Subverting the system in Renaissance Italy''. Farnham, 2013
* Loel Zwecker, ''Pietro Aretino. Der Machiavelli der Kunstkritik''. Bernae: Meyer, 2017
; Specialia
*Bernadine Barnes, "[https://www.academia.edu/18297326/Aretino_the_Public_and_the_Censorship_of_Michelangelos_Last_Judgment?email_work_card=reading-history Aretino, the public, and the censorship of Michelangelo's ''Last Judgment'']" in Elizabeth C. Childs, ed., ''Suspended License: Censorship and the Visual Arts'' (University of Washington Press, 1997), pp. 59–84
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Inchiostro per colore». Arte e artisti in Pietro Aretino''. Romae, 2019
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Pietro Aretino e l’arte del Rinascimento''. Florentiae, 2019
* Elise Boillet, "L'Aretin et les papes de son temps" in Florence Alazard, Frank La Brasca, edd., ''La Papauté à la Renaissance'' (Lutetiae: Éditions Honoré Champion, 2007) pp. 324–363
* Élise Boillet, ''L’Aretin et la Bible''. Genavae, 2007
* Marco Faini, "Pietro Aretino, St. John the Baptist and the Rewriting of the Psalms" in ''Renaissance Rewritings'' (2017. ISBN 978-3-11-052502-1) pp. 225–252
* Luba Freedman, ''Titian's Portraits Through Aretino's Lens''. Pennsylvania State University Press, 1995
* Paolo Procaccioli, "[https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-aretino_(Enciclopedia-machiavelliana)/ Aretino, Pietro" in ''Enciclopedia machiavelliana''. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014
* Paolo Procaccioli, “Due re in Parnaso: Aretino e Bembo nella Venezia del doge Gritti,” in Giorgio Patrizi, ed., ''Sylva: studi in onore di Nino Borsellino'' (Romae, 2002), vol. 1 pp. 207–231
* Francine Prose, Xavier F. Salomon, ''Titian's Pietro Aretino''. Frick Collection, 2020. {{ISBN|978-1-911282-71-6}}
* Bette Talvacchia, ''Taking Positions. On the Erotic in Renaissance Culture''. Princeton, 1999
* Raymond B. Waddington, "Pietro Aretino, religious writer" in ''Renaissance Studies'' vol. 20 (2006) pp. 277–292; [http://www.jstor.org/stable/24416742 JSTOR]
* Raymond B. Waddington, ''Titian's Aretino: A Contextual Study of All the Portraits''. Florentiae: Olschki, 2018. {{ISBN|9788822265715}}
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.wga.hu/database/glossary/illustri/aretino.html Biographia apud wga.hu.] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1492|1556|Aretinus, Petrus}}
[[Categoria:Petrus Aretinus|!]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
biigh194vkr2ne6yqwzupfqzf33dd3b
3991736
3991586
2026-09-28T10:15:22Z
Andrew Dalby
1084
/* Bibliographia */
3991736
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Aretinus}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Aretinus'''<ref>{{Lexfons}} s.v. ''PETRUS Aretinus''</ref> ([[Italice]] ''Pietro Aretino,'' natus [[Arretium|Arretii]] die [[20 Aprilis]] [[1492]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiae]] die [[21 Octobris]] [[1556]]) fuit [[scriptor]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[satura]]que scriptor et [[poeta]] [[Italia|Italicus]].
== Opera potiora ==
[[Fasciculus:Pietro aretino, opera nova del fecundissimo giovene pietro pictore arretino, per zoppino, venezia 1512 (bibl. marciana).jpg|thumb|upright=1.75|''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino'', 1512]]
[[Fasciculus:Giovanni Britto (attributed) and Pietro Aretino - Stanze di M. Pietro Aretino MET DP108988 (cropped).jpg|thumb|''Stanze di M. Pietro Aretino'', 1537]]
* 1512 : ''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino''
* 1525 : ''La cortigiana''
* 1526 : ''Sonetti lussuriosi'' (''I modi'')
* 1532-1535 : ''Marfisa''
* 1533 : ''Il marescalco''
* 1534-1536 : ''Sei giornate'' (''Ragionamento della Nanna e della Antonia''; ''Dialogo nel quale la Nanna insegna alla Pippa sua figliola'')
* 1534 : ''Sette salmi della penitenza di David''
* 1534-1535 : ''Passione di Gesù'', ''Umanità di Cristo''
* 1536-1538 : ''Angelica'', ''De le lagrime d'Angelica''
* 1537 : ''Stanze in lode di madonna Angela Sirena''
* 1538-1557 : ''Il primo libro ''[—''Il sesto libro'']'' de le lettere''
* 1538 : ''Ragionamento ... de le corti''
* 1538 : ''Genesi''
* 1539 : ''La vita di Maria Vergine''
* 1540 : ''La vita di santa Caterina''
* 1540 : ''Orlandino''
* 1542 : ''La Talanta''
* 1542 : ''Lo ipocrito''
* 1543 : ''La vita di San Tomaso d’Aquino''
* 1543 : ''Dialogo ... nel quale si parla del giuoco'', ''Le carte parlanti''
* 1546 : ''Il Filosofo''
* 1546 : ''Orazia''
* 1547 : ''Astolfeida''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* Pietro Aretino, ed., ''Lettere scritte al signor Pietro Aretino''. 2 voll. Venetiis: Francesco Marcolini, 1552; [https://archive.org/details/letterescritteal12unse/ vol. 1], [https://archive.org/details/letterescritteal12unse_0/ vol. 2 apud Internet Archive]
* {{safesubst:creanda/m|it|Niccolò Franco (letterato)|Nicolaus Francus|Nicolò Franco|t=2026-09-27 15:39:58}}, ''Pistole vulgari''. Venetiis: Francesco Marcolini, 1539; [https://archive.org/details/bub_gb_5BTyBE3GxXgC/ Textus apud Internet Archive]
* Vittorio Rossi, ed., ''Pasquinate di Pietro Aretino ed anonime per il conclave e l'elezione di Adriano VI''. Panormi: Carlo Clausen, 1891; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=oxu1.602426754&seq=11 Textus apud Hathi Trust]
; Editiones operum variorum
* ''Edizione nazionale delle opere di Pietro Aretino''. 1992-
; De vita et opere
* Christopher Cairns, ''Pietro Aretino and The Republic of Venice. Researches on Aretino and his circle in Venice, 1527–1556''. Florentiae: Olschki, 1985; [https://archive.org/details/pietroaretinorep0000cair Exemplar mutuabile]
* Thomas Caldecott Chubb, ''Aretino: Scourge of Princes''. Novi Eboraci: Reynal & Hitchcock, 1940; [https://archive.org/details/aretinoscourgeof0000chub/page/n7/mode/2up Exemplar mutuabile]
* James Cleugh, ''The divine Aretino: Pietro of Arezzo, 1492-1556: a biography''. Londinii: Anthony Blond, 1965; [https://archive.org/details/divinearetino0000cleu Exemplar mutuabile]
* Marco Faini, Paola Ugolini, edd., ''A Companion to Pietro Aretino''. Lugduni Batavorum: Brill, 2021 {{ISBN|9789004348059}}
* Paula Findlen, "Humanismus, Politik und Pornographie im Italien der Renaissance" in Lynn Hunt, ed., ''Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne'' (Francofurti: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994) pp. 44–131
* Klaus W. Hempfer, "Aretinos Bezugnahme auf die Tradition des poema cavalleresco und die Problematik des anticlassicismo" in ''Antike und Abendland'' vol. 71 (2025) pp. 91–147 (in interrete reperienda)
* Johannes Hösle, ''Pietro Aretinos Werk''. Berolini, 1969
* Edward Hutton, ''Pietro Aretino: The Scourge of Princes''. Londinii: Constable, 1922; [https://archive.org/details/pietroaretinosco00hutt/ Textus]
* Paul Larivaille, ''Pietro Aretino fra Rinascimento e Manierismo''. Romae, 1980
* Bertrand Levergeois, ''L'Arétin ou l'insolence du plaisir'', Paris, Fayard, 1999
* ''Pietro Aretino. Nel cinquecentenario della nascita: Atti del Convegno, 1992''. 2 voll. Roma, Salerno Editrice, 1995
* Francesco Sberlati, ''L’infame. Storia di Pietro Aretino''. Venetiis, 2018
* Klaus Thiele-Dohrmann, ''Kurtisanenfreund und Fürstenplage: Pietro Aretino und die Kunst der Enthüllung''. Düsseldorf: Artemis & Winkler, 1998
* Raymond B. Waddington, ''Aretino’s Satyr: sexuality, satire, and self-projection in sixteenth-century literature and art''. Toronti: University of Toronto Press, 2003 {{ISBN|9788822265715}}
* Raymond B. Waddington, ''Pietro Aretino: Subverting the system in Renaissance Italy''. Farnham, 2013
* Loel Zwecker, ''Pietro Aretino. Der Machiavelli der Kunstkritik''. Bernae: Meyer, 2017
; Specialia
*Bernadine Barnes, "[https://www.academia.edu/18297326/Aretino_the_Public_and_the_Censorship_of_Michelangelos_Last_Judgment?email_work_card=reading-history Aretino, the public, and the censorship of Michelangelo's ''Last Judgment'']" in Elizabeth C. Childs, ed., ''Suspended License: Censorship and the Visual Arts'' (University of Washington Press, 1997), pp. 59–84
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Inchiostro per colore». Arte e artisti in Pietro Aretino''. Romae, 2019
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Pietro Aretino e l’arte del Rinascimento''. Florentiae, 2019
* Elise Boillet, "L'Aretin et les papes de son temps" in Florence Alazard, Frank La Brasca, edd., ''La Papauté à la Renaissance'' (Lutetiae: Éditions Honoré Champion, 2007) pp. 324–363
* Élise Boillet, ''L’Aretin et la Bible''. Genavae, 2007
* Marco Faini, "Pietro Aretino, St. John the Baptist and the Rewriting of the Psalms" in ''Renaissance Rewritings'' (2017. ISBN 978-3-11-052502-1) pp. 225–252
* Luba Freedman, ''Titian's Portraits Through Aretino's Lens''. Pennsylvania State University Press, 1995
* Paolo Procaccioli, "[https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-aretino_(Enciclopedia-machiavelliana)/ Aretino, Pietro" in ''Enciclopedia machiavelliana''. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014
* Paolo Procaccioli, “Due re in Parnaso: Aretino e Bembo nella Venezia del doge Gritti,” in Giorgio Patrizi, ed., ''Sylva: studi in onore di Nino Borsellino'' (Romae, 2002), vol. 1 pp. 207–231
* Francine Prose, Xavier F. Salomon, ''Titian's Pietro Aretino''. Frick Collection, 2020. {{ISBN|978-1-911282-71-6}}
* Bette Talvacchia, ''Taking Positions. On the Erotic in Renaissance Culture''. Princeton, 1999
* Raymond B. Waddington, "Pietro Aretino, religious writer" in ''Renaissance Studies'' vol. 20 (2006) pp. 277–292; [http://www.jstor.org/stable/24416742 JSTOR]
* Raymond B. Waddington, ''Titian's Aretino: A Contextual Study of All the Portraits''. Florentiae: Olschki, 2018. {{ISBN|9788822265715}}
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.wga.hu/database/glossary/illustri/aretino.html Biographia apud wga.hu.] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1492|1556|Aretinus, Petrus}}
[[Categoria:Petrus Aretinus|!]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
pp66ekmfd0vpx2fdw1n41ydtwt0n59c
3991739
3991736
2026-09-28T10:19:29Z
Andrew Dalby
1084
/* Bibliographia */
3991739
wikitext
text/x-wiki
{{Videdis|Aretinus}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Petrus Aretinus'''<ref>{{Lexfons}} s.v. ''PETRUS Aretinus''</ref> ([[Italice]] ''Pietro Aretino,'' natus [[Arretium|Arretii]] die [[20 Aprilis]] [[1492]]; mortuus [[Venetia (urbs)|Venetiae]] die [[21 Octobris]] [[1556]]) fuit [[scriptor]], [[ludus scaenicus|ludorum scaenicorum]] [[satura]]que scriptor et [[poeta]] [[Italia|Italicus]].
== Opera potiora ==
[[Fasciculus:Pietro aretino, opera nova del fecundissimo giovene pietro pictore arretino, per zoppino, venezia 1512 (bibl. marciana).jpg|thumb|upright=1.75|''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino'', 1512]]
[[Fasciculus:Giovanni Britto (attributed) and Pietro Aretino - Stanze di M. Pietro Aretino MET DP108988 (cropped).jpg|thumb|''Stanze di M. Pietro Aretino'', 1537]]
* 1512 : ''Opera nova del fecundissimo giovane Pietro Pictore Aretino''
* 1525 : ''La cortigiana''
* 1526 : ''Sonetti lussuriosi'' (''I modi'')
* 1532-1535 : ''Marfisa''
* 1533 : ''Il marescalco''
* 1534-1536 : ''Sei giornate'' (''Ragionamento della Nanna e della Antonia''; ''Dialogo nel quale la Nanna insegna alla Pippa sua figliola'')
* 1534 : ''Sette salmi della penitenza di David''
* 1534-1535 : ''Passione di Gesù'', ''Umanità di Cristo''
* 1536-1538 : ''Angelica'', ''De le lagrime d'Angelica''
* 1537 : ''Stanze in lode di madonna Angela Sirena''
* 1538-1557 : ''Il primo libro ''[—''Il sesto libro'']'' de le lettere''
* 1538 : ''Ragionamento ... de le corti''
* 1538 : ''Genesi''
* 1539 : ''La vita di Maria Vergine''
* 1540 : ''La vita di santa Caterina''
* 1540 : ''Orlandino''
* 1542 : ''La Talanta''
* 1542 : ''Lo ipocrito''
* 1543 : ''La vita di San Tomaso d’Aquino''
* 1543 : ''Dialogo ... nel quale si parla del giuoco'', ''Le carte parlanti''
* 1546 : ''Il Filosofo''
* 1546 : ''Orazia''
* 1547 : ''Astolfeida''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* Pietro Aretino, ed., ''Lettere scritte al signor Pietro Aretino''. 2 voll. Venetiis: Francesco Marcolini, 1552; [https://archive.org/details/letterescritteal12unse/ vol. 1], [https://archive.org/details/letterescritteal12unse_0/ vol. 2 apud Internet Archive]
* {{safesubst:creanda/m|it|Niccolò Franco (letterato)|Nicolaus Francus|Nicolò Franco|t=2026-09-27 15:39:58}}, ''Pistole vulgari''. Venetiis: Francesco Marcolini, 1539; [https://archive.org/details/bub_gb_5BTyBE3GxXgC/ Textus apud Internet Archive]
* Vittorio Rossi, ed., ''Pasquinate di Pietro Aretino ed anonime per il conclave e l'elezione di Adriano VI''. Panormi: Carlo Clausen, 1891; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=oxu1.602426754&seq=11 Textus apud Hathi Trust]
; Editiones operum variorum
* ''Edizione nazionale delle opere di Pietro Aretino''. 1992-
; De vita et opere
* Christopher Cairns, ''Pietro Aretino and The Republic of Venice. Researches on Aretino and his circle in Venice, 1527–1556''. Florentiae: Olschki, 1985; [https://archive.org/details/pietroaretinorep0000cair Exemplar mutuabile]
* Thomas Caldecott Chubb, ''Aretino: Scourge of Princes''. Novi Eboraci: Reynal & Hitchcock, 1940; [https://archive.org/details/aretinoscourgeof0000chub/page/n7/mode/2up Exemplar mutuabile]
* James Cleugh, ''The divine Aretino: Pietro of Arezzo, 1492-1556: a biography''. Londinii: Anthony Blond, 1965; [https://archive.org/details/divinearetino0000cleu Exemplar mutuabile]
* Marco Faini, Paola Ugolini, edd., ''A Companion to Pietro Aretino''. Lugduni Batavorum: Brill, 2021 {{ISBN|9789004348059}}
* Paula Findlen, "Humanismus, Politik und Pornographie im Italien der Renaissance" in Lynn Hunt, ed., ''Die Erfindung der Pornographie. Obszönität und die Ursprünge der Moderne'' (Francofurti: Fischer Taschenbuch Verlag, 1994) pp. 44–131
* Klaus W. Hempfer, "Aretinos Bezugnahme auf die Tradition des poema cavalleresco und die Problematik des anticlassicismo" in ''Antike und Abendland'' vol. 71 (2025) pp. 91–147 (in interrete reperienda)
* Johannes Hösle, ''Pietro Aretinos Werk''. Berolini, 1969
* Edward Hutton, ''Pietro Aretino: the scourge of princes''. Londinii: Constable, 1922; [https://archive.org/details/pietroaretinosco00hutt/ Textus]
* Paul Larivaille, ''Pietro Aretino fra Rinascimento e Manierismo''. Romae, 1980
* Bertrand Levergeois, ''L'Arétin ou l'insolence du plaisir'', Paris, Fayard, 1999
* ''Pietro Aretino. Nel cinquecentenario della nascita: Atti del Convegno, 1992''. 2 voll. Roma, Salerno Editrice, 1995
* Francesco Sberlati, ''L’infame: storia di Pietro Aretino''. Venetiis, 2018
* Klaus Thiele-Dohrmann, ''Kurtisanenfreund und Fürstenplage: Pietro Aretino und die Kunst der Enthüllung''. Düsseldorf: Artemis & Winkler, 1998
* Raymond B. Waddington, ''Aretino’s Satyr: sexuality, satire, and self-projection in sixteenth-century literature and art''. Toronti: University of Toronto Press, 2003 {{ISBN|9788822265715}}
* Raymond B. Waddington, ''Pietro Aretino: subverting the system in Renaissance Italy''. Farnham, 2013
* Loel Zwecker, ''Pietro Aretino, der Machiavelli der Kunstkritik''. Bernae: Meyer, 2017
; Specialia
*Bernadine Barnes, "[https://www.academia.edu/18297326/Aretino_the_Public_and_the_Censorship_of_Michelangelos_Last_Judgment?email_work_card=reading-history Aretino, the public, and the censorship of Michelangelo's ''Last Judgment'']" in Elizabeth C. Childs, ed., ''Suspended license: censorship and the visual arts'' (University of Washington Press, 1997), pp. 59–84
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Inchiostro per colore: arte e artisti in Pietro Aretino''. Romae, 2019
* Anna Bisceglia, Matteo Ceriana, Paolo Procaccioli, edd., ''Pietro Aretino e l’arte del Rinascimento''. Florentiae, 2019
* Elise Boillet, "L'Aretin et les papes de son temps" in Florence Alazard, Frank La Brasca, edd., ''La Papauté à la Renaissance'' (Lutetiae: Éditions Honoré Champion, 2007) pp. 324–363
* Élise Boillet, ''L’Aretin et la Bible''. Genavae, 2007
* Marco Faini, "Pietro Aretino, St. John the Baptist and the rewriting of the Psalms" in ''Renaissance Rewritings'' (2017. ISBN 978-3-11-052502-1) pp. 225–252
* Luba Freedman, ''Titian's Portraits Through Aretino's Lens''. Pennsylvania State University Press, 1995
* Paolo Procaccioli, "[https://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-aretino_(Enciclopedia-machiavelliana)/ Aretino, Pietro]" in ''Enciclopedia machiavelliana''. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014
* Paolo Procaccioli, "Due re in Parnaso: Aretino e Bembo nella Venezia del doge Gritti" in Giorgio Patrizi, ed., ''Sylva: studi in onore di Nino Borsellino'' (Romae, 2002), vol. 1 pp. 207–231
* Francine Prose, Xavier F. Salomon, ''Titian's Pietro Aretino''. Frick Collection, 2020. {{ISBN|978-1-911282-71-6}}
* Bette Talvacchia, ''Taking positions: on the erotic in Renaissance culture''. Princeton, 1999
* Raymond B. Waddington, "Pietro Aretino, religious writer" in ''Renaissance Studies'' vol. 20 (2006) pp. 277–292; [http://www.jstor.org/stable/24416742 JSTOR]
* Raymond B. Waddington, ''Titian's Aretino: a contextual study of all the portraits''. Florentiae: Olschki, 2018. {{ISBN|9788822265715}}
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.wga.hu/database/glossary/illustri/aretino.html Biographia apud wga.hu.] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Lifetime|1492|1556|Aretinus, Petrus}}
[[Categoria:Petrus Aretinus|!]]
[[Categoria:Auctores Italiani]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Italiae]]
[[Categoria:Scriptores scaenici]]
ssncxnxns7vefraatb61t2q6muihr19
Academia Inscriptionum et Litterarum Humaniorum
0
45176
3991702
3976972
2026-09-28T05:25:11Z
LilyKitty
18316
de epigaphia et litteris elegantioribus
3991702
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
'''Academia Inscriptionum et Litterarum Humaniorum'''<ref>Vide [http://biblio.dominicains.com/opac_css/index.php?lvl=indexint_see&id=883&page=3&nbr_lignes=41&main=&l_typdoc=a ''Catalogue en ligne Bibliothéque'' apud biblio.dominicains.com]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}.</ref> ([[Francogallice]] ''Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'') est [[academia|sodalitas]] eruditorum in rebus [[archaeologia|archaeologicis]], [[historiographia|historicis]], [[epigraphia|epigraphcis]], [[antiquitas classica|antiquitatis]] [[litterae elegantiores|litteris elegantioribus]] et [[physiologia|philologicis]] [[Francia|Francicorum]]. Academia anno [[1663]] a [[Ioannes Baptista Colbert|Ioanne Baptista Colbert]] condita est et decreto regis [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] in rem publicam Francicam anno [[1701]] incorporatum. Ab initio nomen habuit ''Académie royale des inscriptions et médailles'', a [[1716]] ''Académie royale des inscriptions et belles-lettres'', postea ''Institut national des sciences et des arts, classe de littérature et beaux-arts'' et ''Institut national des sciences et des arts, classe d'histoire et littérature anciennes''; die [[21 Martii]] [[1816]] nomen hodiernum accepit. Pars est [[Institutum Franciae|Instituti Franciae]].
Anno 1919, iuxta propositum Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum, [[Consilium Academiarum Consociatarum]] creatum est.<ref>Willaume, Margarita (1992) [https://web.archive.org/web/20250110162001/https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47-s369-386/Annales_Universitatis_Mariae_Curie_Sklodowska_Sectio_F_Historia-r1991_1992-t46_47-s369-386.pdf Participation de la Pologne aux activités de l’Union Académique Internationale (1919-1939).] ''Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia'', 4647: 369–386 [Polonice, cum summario Francogallico].</ref>
[[Fasciculus:Institut de France (14).jpg|thumb|Aedificium Instituti Franciae]]
== Secretarii perpetui ==
[[Fasciculus:Jean Mabillon - Imagines philologorum.jpg|thumb|[[Ioannes Mabillon]], qui socius fuit ab Academia condita.]]
* 1663-1682 : [[Carolus Perrault]]
* 1682-1683 : [[Ioannes Gallois]]
* 1683-1691 : [[Henricus de Bessé, dominus de La Chapelle]]
* 1691-1706 : [[Paulus Tallemand]]
* 1706-1742 : [[Claudius Gros de Boze]]
* 1742-1749 : [[Nicolaus Fréret]]
* 1749-1755 : [[Ioannes Petrus de Bougainville]]
* 1755-1772 : [[Carolus Lebeau]]
* 1772-1782 : [[Ludovicus Dupuy]]
* 1782-1793 : [[Bonus Iosephus Dacier]]
* 1803-1833 : [[Bonus Iosephus Dacier]]
* 1833-1838 : [[Antonius Isaac Silvestre de Sacy]]
* 1838-1840 : [[Petrus Claudius Franciscus Daunou]]
* 1840-1852 : [[Carolus Athanasius Walckenaer]]
* 1852 : [[Eugenius Burnouf]]
* 1852-1860 : [[Iosephus Naudet]]
* 1860-1873 : [[Iosephus Guigniaut]]
* 1873-1904 : [[Henricus Wallon]]
* 1904-1914 : [[Georgius Perrot]]
* 1914-1916 : [[Gasto Maspero]]
* 1916-1937 : [[Renatus Cagnat]]
* 1937-1948 : [[Renatus Dussaud]]
* 1948-1964 : [[Alfredus Merlin]]
* 1964-1968 : [[Georgius Tessier]]
* 1968-1983 : [[Andreas Dupont-Sommer]]
* 1983- : [[Ioannes Leclant]]
== Bibliographia ==
* [[Bonus Iosephus Dacier|Bon-Joseph Dacier]], ''Histoire et mémoires de l'Institut royal de France. Académie des inscriptions et belles-lettres''. 1821-1833. 10 voll.
{{NexInt}}
* [[:Categoria:Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum|Socii Academiae Inscriptionum et Litterarum Humaniorum]]
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
* [http://www.aibl.fr Situs Academiae]
* [http://www.scholarly-societies.org/history/1663aribl.html Historia Academiae]
* "[http://fr.wikisource.org/wiki/L%E2%80%99Encyclop%C3%A9die_(vol._1)_-_ACA Académie Royale des Inscriptions et Belles-Lettres]" in {{Encyclopedie}}
* [https://web.archive.org/web/20170522135143/http://viaf.org/viaf/126085610/ Pagina interretialis VIAF]
[[Categoria:Constituta 1663]]
[[Categoria:Institutum Franciae]]
1juart1t59wldmflxw9750jt0ouhjm3
Tabula geographica
0
45845
3991610
3987440
2026-09-27T19:23:12Z
FluviusHibernicus
215410
Addidi mappam mundi hodierni.
3991610
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:World_map_countries2008_latin.svg|thumb|Mappa mundi hodierni in latina.]]
[[Fasciculus:Piri reis harita.jpg|thumb|Tabula a ''[[Piri Reis]]'' anno [[1513]] picta, in [[Turcia]] anno [[1929]] reperta, qua monstratur [[Terra Australis|terra quaedam australis]], quam nonnulli censent [[Antarctica]]m esse, contra sententiam illorum, qui dicunt Antarcticam ignotam fuisse ante [[saeculum 19|saeculum XIX]].]]
[[Fasciculus:India roadway map.svg|thumb|Tabula recens [[autovia]]rum [[India]]e.]]
'''Tabula<ref>Cfr. [[Marcus Tullius Cicero|Cic.]] [[Epistulae ad Atticum|''Att.'']] {{Vf|Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad Atticum/VI|6, 2, 3}}: "[[Dicaearchus|Dicaearchi]] '''tabulis''' credidi".</ref> geographica,''' in [[Latinitas medii aevi|media Latinitate]] etiam '''mappa''' et '''charta,'''<ref>''[https://web.archive.org/web/20110218061722/http://ducange.enc.sorbonne.fr/ Du Cange]'', s.v. ''Mappa Mundi''.</ref> est repraesentatio [[area (geometria)|areae]], ferme in [[planum|plano]] et in [[scala geometrica]] minuta, cum terris, [[lacus|lacubus]], [[flumen|fluminibus]], [[mare|maribus]], aliisque proprietatibus [[geographia|geographicis]] pictis praedita. [[Scientia (ratio)|Scientia]] ad tabulas pertinens [[cartographia]] est.
Modus geometricus, quo superficiei [[Tellus (planeta)|Telluris]] puncta in tabulam planam proiciuntur, [[proiectio tabularum]] nominatur.
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
== Bibliographia ==
* Ahn, J., et H. Freeman H. [[1983]]. "A program for automatic name placement." ''Proc. AUTO-CARTO'' (Ottava) 6:444-455.
* Buisseret, David, ed. [[1992]]. ''Monarchs, Ministers and Maps: The Emergence of Cartography as a Tool of Government in Early Modern Europe.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0-226-07987-2.
* Cosgrove, Denis E., ed. [[1999]]. ''Mappings''. Reaktion Books. ISBN 1-86189-021-4.
* Freeman, Herbert. N.d. [https://web.archive.org/web/20071029195807/http://www.maptext.com/ProductLiterature/Freeman-White-Paper-041027.pdf Automated Cartographic Text Placement.]
* Freeman, H. [[1991]]. "Computer Name Placement." In ''Geographical Information Systems'' Vol. 1, edd. D. J. Maguire, M. F. Goodchild, et D. W. Rhind, capitulum 29. Novi Eboraci: John Wiley. 449-460.
* Monmonier, Mark. ''How to Lie with Maps.'' ISBN 0-226-53421-9.
* O'Connor, J. J., et E. F. Robertson. [[2002]]. ''[http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Cartography.html The History of Cartography].'' Scotia: St. Andrews University.
==Nexus interni==
* [[Proiectio cylindrica Lambertis]]
* [[Proiectio Mercatoris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Maps|tabulas geographicas}}
{{cartographia-stipula}}
[[Categoria:Cartographia]]
[[Categoria:Geodesia]]
[[Categoria:Geographia]]
[[Categoria:Tabulae geographicae|!]]
{{Myrias|Physica}}
jskvjy9q40cfboa8jbkk5aqtszu63ud
Gaius Antonius Hybrida
0
47521
3991562
3950776
2026-09-27T15:16:42Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991562
wikitext
text/x-wiki
{{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est.
== De gente ==
Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.</ref>.
== De cursu honorum ==
[[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est<ref>[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.</ref>. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est.
[[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea<ref>''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.</ref>, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]<ref>[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C</ref> ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset.
Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit<ref>[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.</ref>. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit<ref>[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]</ref>. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere in animo habebat<ref>{{Strabo}} X.2.13</ref>. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit<ref>[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99</ref>. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur.
== Fontes ==
*[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida''
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10.
* [[Cicero]], libro quinto ''Epistularum ad Familiares'' 5.
** ''Pro Sestio'' III,8.
** ''Pro Flacco'' 5 et 95.
** ''In Vatinium'' 27-28.
**secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98.
*[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9.
* [[Plutarchus]], ''Cicero'' XI-XII et XVI.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61.
*{{Strabo}} X.2.13
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis... ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329]
* E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310.
* Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]]
4a3wenbyrdenqtmtnmf72omhrhkmkd2
Furtum
0
53107
3991704
3892270
2026-09-28T05:33:25Z
LilyKitty
18316
de Arsenio Lupin
3991704
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Fortunes of a Street Waif.jpg|thumb|Adulescentuli errantes [[calceus|calceos]] furantur.]]
'''Furtum''' est contrectatio rei fraudolosa vel ipsius rei vel etiam usus eius [[possessio]]nisve, quod [[ius naturale|lege naturali]] prohibitum est admittere.<ref>[[Iulius Paulus]] [[iuris consultus]] [sed ubi?].</ref>
De puniendis furto et [[faenus|faenore]] apud [[Marcus Porcius Cato maior|Catonem]]<ref>Cato, ''[[De agri cultura]]'', prooemium 1.</ref> legimus: "Maiores nostri sic habuerunt et ita legibus posiverunt: furem dupli condemnari, feneratorem [sic?] quadrupli. Quanto peiorem civem existimarint feneratorem [sic?] quam furem, hinc licet existimare."
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Arsenius Lupin]]
* ''[[Confessiones (Augustinus)|Confessiones]]''
* [[Fur semper in mora]] ([[brocardus]] de iure)
* [[Ioannes Genet]]
* [[Robertus Hood]]
* ''[[La propriété, c'est le vol!]]''
* [[Rapina]]
* [[Franciscus Villon]]
{{ius-stipula}}
{{Myrias|Societas}}
[[Categoria:Crimina]]
[[Categoria:Ius]]
qw3npipwte5q69pj6dz7g0tg9ucptwu
Mantra
0
54631
3991536
3800439
2026-09-27T14:07:18Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991536
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Mantras caved into rock in Tibet.jpg|thumb|In [[Thibetum|Tibeto]], multi homines [[Buddhismus|Buddhistici]] mantras in lapides dum [[meditatio|meditant]] caelant.]]
'''Mantra,''' vel '''instrumentum cogitationis''' ([[Devanāgarī]]: मन्त्र; ex Sanskritice मन्त्रः ''m.'' et मन्त्रं ''n.''; ex radice ''man-'' 'cogitare' et suffixo ''-tra'' 'instrumentum'; [[Mandarinice]] 眞言 vel 真言 ''zhenyan'' 'verba vera'; [[lingua Iaponica|Iaponense]] ''on'yomi,'' lectione Mandarinica ''shingon''), est vox aut poema religiosa vel [[mystica]], usitate [[lingua Sanscrita|Sanscrito]].
Scholis et philosophiis variat mantrarum usus. Mantrae praecipue sunt canales spirituales, verba vel motus qui cultoribus sunt animis singulariter attentis adiumenta. <!--Other purposes have included religious ceremonies to accumulate wealth, avoid danger, or eliminate enemies. Mantras originated in the [[Historical Vedic religion|Vedic religion]] of [[India]], and became an essential part of the [[Hinduism|Hindu]] tradition and a customary practice within [[Buddhism]], [[Sikhism]], and [[Jainism]]. The use of mantras is widespread throughout spiritual movements based on, or offshoots of, practices in ancient Eastern religions. -->
==Introductio==
In [[Veda|Vedis]], vox ''mantra'' portionem quae [[Rigveda|Rig]], [[Yajurveda Alba|Yajurvedas Albas]], et [[Samaveda]]s continet—partem [[Numeri Vedici|numeris Vedicis]] conceptam, non commentarium in prosa [[Brahmanicus|Brahmanica]] scriptum—significat. <!--
With the transition from ritualistic Vedic religion to mystical and egalitarian Hindu schools of [[Yoga]], [[Vedanta]], [[Tantra]], and [[Bhakti]], the orthodox attitude of the nature of mantra knowledge gave way to spiritual interpretations of mantras as a translation of the human will or desire into a form of action, with features in common with [[Spell (paranormal)|spells]] in general.<ref>[[Edward Conze]], a [[scholar]] of [[Buddhism]], frequently translated ''mantra'' as 'spell'.</ref>
For the authors of the Hindu scriptures of the [[Upanishads]], the syllable [[Aum]], itself constituting a mantra, represents [[Brahman]], the [[godhead]], and the whole of creation. [[Kūkai]] suggests that all sounds are the voice of the [[trikaya|Dharmakaya]] [[Buddha (general)|Buddha]]—as in Hindu Upanishadic and Yogic thought, these sounds are manifestations of ultimate reality, in the sense of [[sound symbolism]] postulating that the vocal sounds of the mantra have inherent meaning independent of the understanding of the person uttering them. Nevertheless, such understanding of what a mantra may symbolise or how it may function differs throughout the various traditions and also depends on the context in which it is written or sounded. In some instances, multiple layers of symbolism are associated with each sound, many of them specific to particular schools of thought; for an example of such, see the syllable ''[[Aum]],'' central to [[Hinduism]] and [[Buddhism]]. -->
Madhu Khanna mantras [[iantra]]sque ad formas cogitationis conectit: "Mantrae, voces Sanscritae in iantras caelatae, penitus sunt 'formae cogitationis,' quae divinitates vel potestates cosmicas motibus sonorum exprimunt" (2003:21).
== Mantra in Hinduismo ==
[[Fasciculus:Aum.svg|right|thumb|150px|[[om|Aum]]]]
Mantrae sunt primum in [[Veda|Vedis]] conceptae. Inter fere omnes scripturas Hinduicas, verba in versibus coniunctis ([[sloka|slokis]]) cohaerent; plurimae mantrae hoc exemplum imitantur, quamquam aliae mantrae in uno versu vel verbo consistunt.
Prima mantra est ''[[om|aum]],'' in Hinduismo fons mantrarum (''pranava mantra'') appellata.
In [[tantra Hinduistica]], universum est sonus. Summa ''para'' existentiam verbo ([[shabda]]) gignit. Creatio in motibus consistit. Purissimi motus sunt ''[[varna]],'' litterae aeternae, quae nobis sonitibus quos audimus et formis quas vidimus vitiose evulgantur.
Varnae sunt sonitus [[atomus|atomi]].
===Mantra zapa=== <!--
Mantra zapa was a concept of the Vedic sages that incorporates mantras as a main form of worship (''puja''), whose ultimate end is seen as [[moksha]]/liberation. Essentially, Mantra Japa means repetition of mantra (Stutley et Stutley 2002:126), and it has become an established practice of all Hindu streams, from the various [[Yoga]] to [[Tantra]]. It involves repetition of a mantra over and over, usually in cycles of auspicious numbers (in multiples of three), the most popular being [[108 (number)|108]]. For this reason, Hindu [[Japa mala|malas]] (bead necklaces) developed, containing 108 beads and a head bead (sometimes referred to as the '[[Mount Meru (Mythology)|meru]]', or '[[guru]]' bead). The devotee performing japa using his/her fingers counts each bead as he/she repeats the chosen mantra. Having reached 108 repetitions, if he/she wishes to continue another cycle of mantras, the devotee must turn the mala around without crossing the head bead and repeat.
Some common mantras are formed by taking a deity's name (nama-japa) and saluting it in such a manner: ''Aum Namah ------'' or ''Aum Jai (Hail!) ------'' or several such permutations. Examples:
* ''[[Aum Namah Shivaya]]'' (Aum and salutations to Lord Shiva)
* ''Aum Namo [[Narayana]]ya'' or ''Aum Namo Bhagavate Vasudevãya'' (Aum and salutations to the Universal God Vishnu)
* ''Aum Shri Ganeshaya Namah'' (Aum and salutations to Shri [[Ganesha]])
* ''Aum Kalikayai Namah'' (Aum and salutations to [[Kali]])
* ''Aum Hrim Chandikãyai Namah'' (Aum and salutations to [[Chandika]])
* ''Aum Sri Maha Kalikayai Namah'' (the basic [[Kali]] mantra given above is strengthened with the words ''Sri'' [an expression of great respect] and ''Maha'' [great]. It has been said that this mantra is rarely given to anyone because it is so intense.) (Vishnu-Devananda 1981:66)
* ''Aum Radha Krishnaya Namaha'' (a mantra to [[Radha]], said to promote love in a relationship)(Ashley-Farrand 2003:182)
Repeating a mantric text, such as the [[Durga Saptashati]], in its entirety is called [[patha]]. The use of mantras is described in texts that constitute [[Mantra Shastra]] (shastra, sastra: law-book, rule or treatise<ref>A Dictionary of Hinduism, p.271</ref>). -->
=== Mantrae Iainicae vel Hinduisticae ===
====Navkar====
[[Navkar Mantra]], suprema [[Iainismus|Iainismi]] mantra et principalis Iainismi oratio, quolibet tempore pronuntiari potest.<!-- While praying by reciting it, the devotee bows with respect to Arihantas, Siddhas, spiritual leaders (Acharyas), teachers (Upadyayas), and all monks. This worships the virtues of all supremely spiritual people instead of one particular person. It does not mention the names of even Tirthankaras and Siddhas. At the time of recitation, a Jain devotee remembers their virtues and tries to emulate them. In this mantra, Jains bow down to these supreme spiritual personalities, and therefore, it is also called Namokar Mantra.
''Namo Arihantânam''
''Namo Siddhânam''
''Namo Âyariyânam''
''Namo Uvajjhâyanam''
''Namo Loe Savva Sahûnam''
''Eso Panch Namokkaro,''
''Savva Pâvappanâsano,''
''Mangalanam Cha Savvesim,''
''Padhamam Havai Mangalam''.
{| class="wikitable"
----
|Namo Arihantânam
| I bow to the Arihantâs (Prophets).
|-
|Namo Siddhânam
| I bow to the Siddhâs (Liberated Souls).
|-
||Namo Âyariyânam
|I bow to the Âchâryas (Preceptors or Spiritual Leaders).
|-
|Namo Uvajjhâyanam
|I bow to the Upadhyâya (Teachers).
|-
|Namo Loe Savva Sahûnam
|I bow to all the Sadhûs (Saints).
|-
|Eso Panch Namokkaro, Savva Pâvappanâsano<br>Mangalanam Cha Savvesim, Padhamam Havai Mangalam
|This fivefold bow ([[mantra]]) destroys all sins and obstacles<br>and of all auspicious mantras, is the first and foremost one.
|----
|}-->
====Gayatri====<!--
The [[Gayatri]] mantra is considered one of the most universal of all Hindu mantras, invoking the universal Brahman as the principle of knowledge and the illumination of the primordial Sun.
:ॐ भूर्भुवस्व: |
:तत्सवितुर्वरेण्यम् |
:भर्गो देवस्य धीमहि |
:धियो यो न: प्रचोदयात्
: ''Aum Bhūr Bhuva Svaha''
: ''(Aum) Tat Savitur Varenyam''
: ''Bhargo Devasya Dhīmahi''
: ''Dhiyo Yo Nah Prachodayāt, (Aum)''<ref>Meditation and Mantras, p. 75.</ref>
====Lead me from ignorance to truth====
:{{lang|sa|असतोमा सद्गमय। तमसोमा ज्योतिर् गमया।}}
:{{lang|sa|मृत्योर्मामृतं गमय॥}}
:{{IAST|Aum Asato mā sad gamaya}}
:{{IAST|Tamaso mā jyotir gamaya}}
:{{IAST|Mṛtyormā amṛtam gamaya}}
:{{IAST|Aum śānti śānti śāntiḥ}} ({{IAST|[[Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad]]}} 1.3.28)
:From ignorance, lead me to truth;
:From darkness, lead me to light;
:From death, lead me to immortality -->
==== Hare Krishna "maha mantra" ====
[[Fasciculus:Mahamantra.svg|thumb|right|Hare Krishna mahamantra]]
Hare Krishna est mantra in Hinduismo. Nomen altre in Lingua Sanskrita est ''Maha Mantra'' ("Matra Magna"). Mantra quae consistit in nominibus ''Hare'' (est [[Vocativus|forma vocativa]] aut ''[[Hara]]'' aut ''[[Vishnu|Hari]]''), ''[[Krishna]],'' et ''[[Rama]]'' primum adest in [[Kali Santarana]] [[Upanishad]]:
<poem>''Hare Krishna Hare Krishna''
''Krishna Krishna Hare Hare''
''Hare Rama Hare Rama''
''Rama Rama Hare Hare''</poem>
Saeculo sextodecimo, [[Saetanya Mahaprabu]] [[avatara]] Krishnae et sui haec verba assidue cantabant: "Amen amen dico vobis, cantabant assiduissime, et dicebant omnes homines quoque haec dicamus. Dicebant esse bonus dicere sive cantare haec verbi causa si hi diceres aut canas, ames Krishnam. Et, qui audit amet Krishnam. Haribol!" <!-- He and they traveled from town to town singing it, claiming that it would awaken love of Krishna ([[bhakti]]) in whoever happened to hear it. It is often referred to as the '[[Maha Mantra]]' by practitioners.
Anno [[1966]], A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada established [[ISKCON]] (the International Society for Krishna Consciousness), a branch of the [[Brahma]]-[[Madhva]]-[[Gaudiya Vaishnava]] [[sampradaya]], and introduced the ''Hare Krishna'' mantra to the West, describing it as "an easy yet sublime way of liberation in the Age of [[Kali (daemon)]]." -->
==== Mantrae Shantisticae ====
: ''Aum sahanaavavatu''
: ''Sahanau bhunaktu''
: ''Saha viiryan karavaavahai''
: ''Tejasvi naavadhiitamastu''
: ''Maa vidvishhaavahai'' <!--
: May both of us be protected together.
: May both of us be nourished together.
: May both of us work together with great vigor.
: May both of us study be enlightening
: May no obstacle arise between the two of us.
: (Recited by a teacher and student) -->
: ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः
: ''Aum shaantih shaantih shaantih''
: Aum pax, pax, pax.
: —Ater [krishna] [[Yajurveda]] [[Taittiriya Upanisad]] 2.2.2.
==== Mantrae Kalienses ====
: ''Aum Hrim Shreem Klim Adya Kalika Param Eshwari Swaha'' <!--
A mantra directed at Goddess [[Kali]] for spiritual progress. Kali is one of the fiercest aspects of divinity: she destroys all negativity to make way for positivity. This mantra is said to be extremely powerful, and is known as the Great Fifteen-Syllable Mantra.<ref>Shakti Mantras, p.138</ref>
: ''Aum Klim Kalika-yei Namaha''
This mantra is said to bring relief or escape from difficult situations, but sometimes in drastic fashion. <ref>Shakti Mantras, p.137</ref> -->
==== Mantrae Durgenses ====
: ''Aum Dum Durgayei Namaha'' <!--
[[Durga]] is sometimes regarded as the great mother-goddess, representing the maternal and protective elements of the female principal. This mantra is said to bring protection in generally difficult situations.<ref>Shakti Mantras, p.122</ref>
: ''Aum Eim Hrim Klim Chamundayei Vicche Namaha''
This mantra is used when protection is required in exceptionally difficult or negative circumstances. It is said that it can also bestow good fortune and creativity.<ref>Shakti Mantras, p.124</ref> -->
==== Preces universales ====
: सर्वेषां स्वस्ति भवतु । सर्वेषां शान्तिर्भवतु ।
: सर्वेषां पूर्नं भवतु । सर्वेषां मड्गलं भवतु ॥
: ''Sarveśām Svastir Bhavatu''
: ''Sarveśām Sāntir Bhavatu''
: ''Sarveśām Pūrnam Bhavatu''
: ''Sarveśām Mangalam Bhavatu'' <!--
:May good befall all,
:May there be peace for all
:May all be fit for perfection,
:May all experience that which is auspicious.
: सर्वे भवन्तु सुखिनः। सर्वे सन्तु निरामयाः।
: सर्वे भद्राणि पश्यन्तु। मा कश्चित् दुःख भाग्भवेत्॥
:'' {{IAST|Sarve bhavantu sukhinaḥ}} | {{IAST|Sarve santu nirāmayāḥ}}''
:'' {{IAST|sarve bhadrāṇi paśyantu}} | {{IAST|Mā kaścit duḥkha bhāgbhavet}}||''
:Om, May all be happy. May all be healthy.
:May we all experience what is good and let no one suffer.-->
==== Aliae mantrae Hinduisticae ====
* ''[[Tryambakam]]''
* ''[[Surya Namaskara|Sūrya namaskāra]]''
* ''[[Soham (Sanskrit)|So'ham]]'' (''Sum Is'' vel ''Sum Id'')
* ''[[Ram Nam]]''
* ''[[Tat Twam Asi]]'' (''Tu Qui Est'')
* ''[[Aham Brahma Asmi]]'' (''Sum Brahman'')
==Mantrae in Zoroastrianismo== <!--
[[Proto-Indo-Iranian language|Indo-Iranian]] ''*mantra'' is preserved in [[Avestan language|Avestan]] ''manthra'', effectively meaning 'word' but with far-reaching implications: manthras are inherently true (''[[asha|aša]]''), and their proper recitation effects (realizes) what is inherently true in them. It may then be said that they are both an expression of being and "right working," and their recitation is crucial to the maintenance of order and being.
Indo-Iranian ''*sātyas mantras'' (''[[Yasna]]'' 31.6: ''haiθīm mathrem'') thus "does not simply mean 'true Word' but formulated thought which is in conformity with the reality' or 'poetic (religious) formula with inherent fulfillment (realization)'" (Schlerath 1987:695).-->
== Mantrae in Buddhismo ==
===Mantrae in Buddhismo Mahayanense nonesoterico=== <!--
In Chinese Buddhism, ten small mantras<ref>[http://www.amtfamtf.net/nfgy/sxz.htm pinyin of ten mantras]</ref><ref>[http://www.sutrasmantras.info/intro.html Introduction to Mahayana Buddhist Sutras and Mantras]</ref><ref>http://www.siddham-sanskrit.com/s-sanskrit2/ChuaBTuan/Ten-small-mantras.htm</ref><ref>[http://www.quangduc.com/tudien/tudien-c.html Quang Duc]</ref><ref>[http://www.thuvienhoasen.org/tudienphathoc-anhviet-thienphuc-T.htm Thu Vien Hoa Sen]</ref><ref>[http://www.vanphatdanh.com/vietVPD1/canbanphatphap/phathoc/nghithuc/congphukhuya/thapchu.html Van Phat Danh: Cong Phu Khuya</ref><ref>http://www.dharmaradio.org/dharmatalks/mp3/B101/On_Mahayana_Practice.pdf</ref> were finalized by Yulin (玉琳國師), a monk and teacher of the [[Shunzhi Emperor]], for monks, nuns, and laity to chant in the morning. Alongside the ten mantras, the [[Nīlakantha dhāranī|Great Compassion Mantra]], the [[Shurangama Sutra|Shurangama]] Mantra, [[Orsa Cordis]], et [[Nianfo|various forms of nianfo]] are chanted. -->
=== Mantrae in Buddhismo Shingone ===
[[Kūkai]] ([[774]]–[[835]]), notissimus monacus Buddhisticus generalem notionem linguisticam proposuit. . . . <!-- based on his analysis of two forms of Buddhist [[ritual]] language: ''[[dharani]]'' (dhāra.nī) and ''mantra''. Mantra is restricted to [[esoteric]] Buddhist practice whereas dharani is found in both esoteric and [[exoteric]] [[ritual]]. Dharanis for instance are found in the [[Heart Sutra]]. The term "[[shingon]]" (lit true word) is the Japanese pronunciation of the Chinese term for mantra, chen yen.
The word ''dharani'' derives from a [[Sanskrit]] root dh.r which means to hold, or maintain. [[Ryuichi Abe]] suggests that it is generally understood as a [[mnemonic device]] which encapsulates the meaning of a section or chapter of a [[sutra]]. Dharanis are also considered to protect the one who chants them from malign influences and calamities.
Vox ''mantra'' is traditionally said to be derived from two roots: "man", to [[Thought|think]]; and the action oriented (k.rt) suffix "tra". Thus a mantra can be considered to be a [[Linguistics|linguistic]] device for deepening ones thought, or in the Buddhist context for developing the [[Enlightenment (concept)|enlightened]] [[mind]]; however, mantras have been used as [[magic spell]]s for mundane purposes, such as attaining [[wealth]] and long life, and eliminating enemies. In daily living, many thought the pronunciation of the mantra was not important to take its effect and the expected effect may not happen because of fixed karma(定業, or there appears a better way to solve the situation.
The distinction between dharani and mantra is a difficult one to make. All mantras are dharanis, but not all dharanis are mantras. Mantras tend to be shorter. Both tend to contain unintelligible [[Phonics|phonic]] fragments, such as ''Om,'' or ''Hu.m''—which is perhaps why some people consider them essentially meaningless. Kūkai made mantra a special class of dharani, which showed that every [[syllable]] of a dharani was a manifestation of the true nature of [[reality]]; in Buddhist terms, that all sound manifests [[shunyata]], emptiness of self-nature. Thus, rather than being devoid of meaning, Kūkai suggests that dharanis are in fact saturated with meaning: every syllable is symbolic on multiple levels.
One of Kūkai's distinctive contributions was to take this symbolic association further by saying that there is no essential difference between the syllables of mantras and [[sacred text]]s, and those of ordinary language. If one understood the workings of mantra, then any sounds could represent ultimate reality. This emphasis on sounds was a driver for Kūkai's championing of the phonetic writing system, [[kana]], which was adopted in Japan around his time. He is generally credited with its invention, but some scholars doubt this story.
This mantra-based theory of language had a powerful effect on [[Japan]]ese thought and society, which up until Kūkai's time had been dominated by imported [[China|Chinese]] culture, particularly in the form of the Classical Chinese language, used in the court and by literati, and [[Confucianism]], the dominant political [[ideology]]. In particular, Kūkai used this new theory of [[language]] to connect indigenous Japanese culture with Buddhism. For instance, he made a link between the Buddha Mahavairocana and the [[Shinto]] sun Goddess [[Amaterasu]]. Since the emperors were thought to be descended form Amaterasu, Kūkai had found a powerful connection that linked the emperors with the Buddha, and in finding a way to integrate [[Shinto]] with Buddhism, something that had not happened with Confucianism. Buddhism then became essentially an indigenous [[religion]], in a way that Confucianism had not; and it was through language, and mantra, that this connection was made. Kūkai helped elucidate what mantra is in a way that had not been done before: he addressed the fundamental questions of what a text is, how signs function, and above all, what language is. In this he covered some of the same ground as modern-day [[Structuralism|Structuralists]] and other scholars of language, though he came to different conclusions.
In this system of thought, all sounds are said to originate from ''a,'' the short ''a'' sound in ''pater.'' For esoteric Buddhism, it has a special function because it is associated with Shunyata, the idea that nothing exists in its own right, but is contingent upon causes and conditions. In Sanskrit, ''a'' is a prefix that changes the meaning of a word into its opposite, so "vidya" is understanding, and "avidya" is ignorance (the same arrangement is also found in many [[Greek language|Greek]] words, like e.g. "atheism" vs. "theism" and "apathy" vs. "pathos"). The letter ''a'' is visualised in the [[Siddham]] script, and pronounced in rituals and [[meditation]] practices. In the [[Mahavairocana Sutra]], central to [[Shingon Buddhism]], it says: thanks to the original vows of the Buddhas and [[Bodhisattva]]s, a [[Miracle|miraculous]] force resides in the mantras, so that by pronouncing them one acquires merit without limits" (Conze 1951:183).-->
===Mantra in Buddhismo Indo-Tibetano=== <!--
[[Mantrayana]] (Sanskrit), that may be rendered as "way of mantra", was the original self-identifying name of those that have come to be determined '[[Nyingmapa]]'. The Nyingmapa which may be rendered as "those of the ancient way", a name constructed due to the genesis of the [[Sarma (Tibetan Buddhism)|Sarma]] "fresh", "new" traditions. Mantrayana has developed into a synonym of Vajrayana. [[Edward Conze]] (1904-1979), noted translator of Buddhist texts, distinguishes three periods in the Buddhist use of mantra.
Initially, according to Conze, like their fellow Indians, Buddhists used mantra as protective spells to ward off malign influences. Despite a [[Vinaya]] rule which forbids monks engaging in the Brahminical practice of chanting mantras for material gain, there are a number of protective for a group of ascetic monks. However, even at this early stage, there is perhaps something more than [[animisism|animistic magic]] at work. Particularly in the case of the Ratana Sutta the efficacy of the verses seems to be related to the concept of "[[truth]]". Each verse of the sutta ends with "by the virtue of this truth may there be happiness".
Conze notes that later mantras were used more to guard the spiritual life of the chanter, and sections on mantras began to be included in some [[Mahayana]] sutras such as the [[White Lotus Sutra]], and the [[Lankavatara Sutra]]. The scope of protection changed in this time. In the [[Sutra of Golden Light]], the [[Four Heavenly Kings|Four Great Kings]] promise to exercise sovereignty over the different classes of demigods, to protect the whole of Jambudvipa (the India sub continent), to protect monks who proclaim the sutra, and to protect kings who patronise the monks who proclaim the sutra. The apotheosis of this type of approach is the [[Nichiren]] school of Buddhism, founded in [[13th century]] Japan, which distilled many previously complex Buddhist practices down to the [[veneration]] of the [[Lotus Sutra]] through recitation of the daimoku "[[Nam myoho renge kyo]]" 'Homage to the Lotus Sutra'.
The third period, according to Conze, began in about the [[7th century]] to take center stage and become a vehicle for salvation in its own right. [[Tantra]] started to gain momentum in the [[6th Century|6th]] and 7th century, with specifically Buddhist forms appearing as early as 300CE. ''Mantrayana'' was an early name for the what is now more commonly known as ''[[Vajrayana]]''—which gives us a hint as to the place of mantra in Indo-Tibetan Buddhism. The aim of Vajrayana practice is to give the practitioner a direct experience of reality, of things as they really are. Mantras function as [[symbol]]s of that reality, and different mantras are different aspects of that reality, for example, wisdom or compassion. Mantras are often associated with a particular deity, one famous exception being the [[Heart Sutra#Mantra|Prajnaparamita mantra]] associated with the [[Heart Sutra]]. A key Vajrayana strategy for effecting a direct experience of reality is to engage the entire psychophysical organism in the practices. In one Buddhist analysis, the person consists of [[body]], [[Speech communication|speech]], and [[mind]], so a typical meditation practice (''sadhana'') might include [[mudra]]s, or symbolic [[hand gesture]]s, the recitations of mantras, and the visualization of [[celestial]] beings and the letters of the mantra being recited. Clearly, mantra is here associated with speech: meditators may visualise the letters in front of themselves, or within their bodies; they may pronounced the mantras out loud, or in the mind only. -->
==== Om mani padme hum ====
Fortasse inclutissima Buddhismi mantra est [[Om mani padme hum]]. <!-- the six-syllable mantra of the [[Bodhisattva]] of compassion [[Avalokiteshvara]] (Tibetan: ''[[Chenrezig]]'', Chinese: ''[[Guanyin]]''). This mantra is particularly associated with the four-armed Shadakshari form of Avalokiteshvara. The [[Dalai Lama]] is said to be an incarnation of Avalokiteshvara, and so the mantra is especially revered by his devotees. Liber ''Foundations of Tibetan Mysticism'' by [[Lama Anagarika Govinda]], is a classic example of how a mantra like ''om mani padme hum'' can contain many levels of symbolic meaning.
[[Donald Lopez]] discusses this mantra and its interpretations in ''Prisoners of Shangri-LA: Tibetan Buddhism and the West''. An authoritative writer, he challenges the stereotypical analysis of the mantra as meaning 'The Jewel in the Lotus', an interpretation unsupported by either a linguistic analysis, nor by Tibetan tradition, and is symptomatic of the Western [[Orientalism|Orientalist]] approach to the "exotic" East. He suggests that Manipadma is actually the name of a bodhisattva, a form of Avalokiteshvara who has many other names in any case including Padmapani or ''lotus flower in hand''. The Brahminical insistence on absolutely correct pronunciation of Sanskrit broke down as Buddhism was exported to other countries where the inhabitants found it impossible to reproduce the sounds. So in Tibet, for instance, where this mantra is on the lips of many Tibetans all their waking hours, the mantra becomes ''Om mani peme hung.'' -->
====Aliae mantrae in Buddhismo Tibetano==== <!--
The following list of mantras is from [[Kailash (journal)|Kailash: Journal of Himalayan Studies]], Volume 1, Number 2, 1973. (pp. 168-169) (augmented by other contributors). It also includes renderings of ''Om mani padme hum''.
Vox ''svāhā'' is sometimes shown as ''svaha'' vel ''swaha'' vel ''swāhā,'' and is usually pronounced as /sōhā/ by Tibetans. Spellings tend to vary in the transliterations to English, for example, ''hum'' and ''hung'' are generally the same word. The mantras used in Tibetan Buddhist practice are in [[Sanskrit]], to preserve the original mantras. Visualizations and other practices are usually done in the [[Tibetan language]].
*''Om wagishwari hum'' This is the mantra of the Mahabodhisattva [[Manjusri]], Tibetan: Jampelyang ([[Wylie transliteration|Wylie]] "'jam dpal dbyangs")... The Buddha in his wisdom aspect.
*''[[Om mani padme hum]]'' The mantra of [[Avalokitesvara]], Mahabodhisattva, the Buddha in his compassion aspect.
*''Om vajrapani hum'' The mantra of the Buddha as Protector of the Secret Teachings. ie: as the Mahabodhisattva [[Channa Dorje]] ([[Vajrapani]]).
*''om vajrasattva hum'' The short mantra for [[Vajrasattva]], there is also a full 100-syllable mantra for [[Vajrasattva]].
*''Om ah hum vajra guru padma siddhi hum'' The mantra of the Vajraguru [[Padmasambhava|Guru Padma Sambhava]] who established [[Mahayana]] Buddhism and Tantra in Tibet.
*''Om tare tuttare ture svaha'' The mantra of [[Jetsun Dolma]] or [[Tara (Buddhist)|Tara]], the Mother of the Buddhas.
*''Om tare tuttare ture mama ayurjnana punye pushting svaha'' The mantra of [[Dölkar]] or [[White Tara]], the emanation of [[Tara (Buddhist)|Tara]] representing long life and health.
*''Om amarani jiwantiye svaha'' The mantra of the Buddha of limitless life: the Buddha [[Amitayus]] (Tibetan Tsépagmed) in celestial form.
*''Om dhrum svaha'' The purification mantra of the [[mother]] [[Namgyalma]].
*''Om ami dhewa hri'' The mantra of the Buddha [[Amitabha]] ([[Hopagmed]]) of the Western Pureland, his skin the colour of the setting sun.
*''Om ah ra pa tsa na dhih'' The mantra of the "sweet-voiced one", [[Jampelyang]] ([[Wylie transliteration|Wylie]] "'jam dpal dbyangs") or [[Manjusri]], the Bodhisattva of wisdom.
*''Hung vajra phat'' The mantra of the Mahabodhisattva [[Vajrapani]] in his angry (Dragpo) form.
*''Om muni muni maha muniye sakyamuni swaha'' The mantra of [[Gautama Buddha|Buddha Sakyamuni]], the historical Buddha
*''Om gate gate paragate parasamgate bodhi svaha'' The mantra of the Heart of the [[Perfection of Wisdom]] Sutra ([[Heart Sutra]])
*''Om maitri maitreya maha karuna ye'' The Maitri mantra, the seed mantra of [[Maitreya]].
*''Namo bhagavate Bhaishajya-guru vaidurya-praba-rajaya tathagataya arthate samyak-sambuddhaya tadyata OM bhaishajye bhaishajye bhaishajya-samudgate svaha'' The mantra of the 'Medicine Buddha', from Chinese translations of the Master of Healing Sutra.
*''Om ami dewa hri'' The mantra of Amitabha (Ompagme in Tibetan). -->
===Mantrae in sectis controversis vel aliis religionibus=== <!--
*''[[Daimoku|Nam Myōhō Renge Kyō]]'' The mantra of the [[Nichiren Buddhism]].
*''Om Guru [[Lu Sheng-yen|Lian-sheng]] Siddhi Hum'', the shorten mantra, or ''Om Ah Hum Guru Bei Ah Ho Sa Sa Maha Lian Sheng Siddhi Hum'' The mantra of the [[True Buddha School]].
*''Wú Tài Fó [[Maitreya|Mí Lè]]'' (無太佛彌勒)<ref>http://www.tbsn.org/chinese/sutra/West/WEST43.htm</ref> some authors said it is the mantra of the [[I-Kuan Tao]].
*''Jot na run jan'' ''om kar'' ''rar run kar'' ''so ham'' ''sat nam''<ref>http://www.atlaspost.com/fulltextsearch-清海無上師.htm</ref> some said the mantra of [[Ching Hai]] and the names of the devas of the first to fifth levels. -->
==Mantrae in Sikhismo== <!--
In the [[Sikh]] religion, a ''mantar'' or ''mantra'' is a [[shabad]] (word or [[hymn]]) from [[Gurbani]] to concentrate the mind on God and the message of the [[Ten Gurus]]. Mantras have two components of primary importance: ''meaning'' and ''sound''. First is the actual meaning of the word or words and the second is the effective sound (vibration). For the mantra to be effective, great emphasis is put on correct pronunciation and the level of concentration of the mind on the meaning of the word or words that are recited. Because of this emphasis, care has to be taken regarding the place and surrounding in which the mantras are recited; the way in which these are delivered—a loud, quietly, in a group; with music, without music, etc. The purpose of mantras is to deliver the mind from illusion and material inclinations and to bring concentration and focus to the mind.
* [[Chanting]] is the process of the continuous repeating a mantra.-->
Praecipuae [[Sikhismus|Sikhismi]] mantrae sunt:
* [[Gurmantar]], qui est [[Waheguru]]
* [[Mool Mantar]], qui incipit "Ek-onkar, Satnam"
==Mantrae in aliis traditionibus et moribus==<!--
[[Transcendental Meditation]], also known simply as 'TM', uses what the group refers to as 'simple mantras' as a meditative focus. TM was founded by [[Maharishi Mahesh Yogi]]. According to the TM website, the practice can result in material benefits such as relaxation, reduced stress, better health, and better self-image, and it can benefit the world by reducing violence and crime, and generally improving quality of life. [http://www.tm.org/]
Mantra practice has also been enthusiastically taken up by [[New Age]] groups and individuals, though typically out of context, and from the point of view of a genuine Hindu or Buddhist practitioner lacking in depth. The repetition of syllables can calm the mind, but traditionalists say that performing mantras in traditional ways can change the level of one's consciousness.
The spiritual exercises of [[Surat Shabd Yoga|Surat Shabda Yoga]] include ''[[simran]]'' (repetition, particularly silent repetition of a mantra given at initiation), ''dhyan'' (concentration, viewing, or contemplation, particularly on the Inner Master), and ''[[bhajan]]'' (listening to the inner sounds of the Shabda or the Shabda Master).
In the Sufi tradition, chants of the 99 names of Allah are popular invocations of attributes, as are the names of the Prophet, see [[Dhikr]]. -->
In [[ritus neopaganismi|ritibus neopaganismis]], deitates ab recitatione eorum nominum vel aspectuum invocari possunt.
Forma meditationis Christiana ab [[Ioannes Main]] docta silenti mantrae iteratione utitur.
Mantra ''om,'' pranava [[religio Hinduica|Hindu]], [[significatio (linguistica)|significationem]] celatam in [[alchemia spiritualis|alchemia spirituali]] habet nomine ''[[magnum opus]]'' (vel [[Samadhi]]), post multos [[meditatio]]nis annos.
{{NexInt}}
* [[Ioga]]
* [[Kotodama]]
* [[Kuji-in]]
* [[Orsa Cordis]]
* [[Pranava yoga]]
* [[Sandhyavandanam]]
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* Abe, R. [[1999]]. ''The Weaving of Mantra : Kukai and the Construction of Esoteric Buddhist Discourse.'' [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]]: Columbia University Press.
* Ashley-Farrand, Thomas. [[2003]]. ''Shakti Mantras''. Ballantine Books. ISBN 0-345-44304-7.
* Beyer, S. [[1996]]. ''Magic and Ritual in Tibet: The Cult of Tara.'' Delhi: Motilal Banarsisdass.
* Conze, E. [[1951]]. ''Buddhism: Its Essence and Development.'' [[Londinium|Londini]] Faber.
* [[Eknath Easwaran]]. [[N.d.]] ''Mantram Handbook.'' Nilgiri Press. ISBN 978-0-915132-98-0.
* Durgananda, Swami. [[1997]]. ''Meditation Revolution.'' Agama Press. ISBN 0-9654096-0-0.
* Gelongma Karma Khechong Palmo. [[1973]]. ''Mantras On The Prayer Flag''. [[Kailash (journal)|Kailash: Journal of Himalayan Studies]] 1(2):168-169.
* Gombrich, R. F. [[1988]]. ''Theravaada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo.'' [[Londinium|Londini]]: Routledge.
* Govinda (Lama Anagarika). [[1959]]. ''Foundations of Tibetan Mysticism.'' [[Londinium|Londini]]: Rider.
* Khanna, Madhu. [[2003]]. ''Yantra: The Tantric Symbol of Cosmic Unity.'' Inner Traditions. ISBN 978-0892811328.
* Lopez, D. [[1998]]. ''Prisoners of Shangri-La: Tibetan Buddhism and the West.'' [[Sigacum|Sicagi]]: University of Chicago Press.
* Mullin, G. H. [[2006]]. ''The Dalai Lamas on Tantra.'' [[Ithaca (Novum Eboracum)|Ithacae]]: Snow Lion.
* ''The Rider Encyclopedia of Eastern Philosophy and Religion.'' [[1986]]. [[Londinium|Londini]]: Rider.
* Sangharakshita. [[1994]]. ''Transforming Self and World: Themes from the Sutra of Golden Light.'' Birmingham: Windhorse Publications.
* Schlerath, Bernfried. [[1987]]. "Aša: Avestan Aša." In ''Encyclopaedia Iranica,'' 2:694-696. [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]]: Routledge & Kegan Paul.
* Skilton, A. [[1994]]. ''A Concise History of Buddhism.'' Birmingham: Windhorse Publications.
* Stutley, Margaret, and James Stutley. [[2002]]. ''A Dictionary of Hinduism.'' Munshiram Manoharlal Publishers. ISBN 81-215-1074-0.
* Vishnu-Devananda, Swami. [[1981]]. ''Meditation and Mantras.'' Motilal Banarsidass Publishers. ISBN 81-208-1615-3.
* Walsh, M. [[1987]]. ''The Long Discourses of the Buddha: A Translation of the Digha Nikaya.'' [[Bostonia]]e: Wisdom Publications.
==Nexus externi==
===Mantra Buddhistica===
* [https://web.archive.org/web/20060407075425/http://www.dharmaling.net/Dorjeling/En/Teachings/ManiBenefit_En.htm The benefits of reciting Chenrezig's mantra] - Doctrina [[Lama]]e Zopae
* [https://web.archive.org/web/20050414011824/http://fpmt.org/Teachings/lzr/ommanibenefits.asp The benefits of chanting Om Mani Padme Hum] - Alia doctrina [[Lama]]e Zopae
====Calligraphia mantrarum Buddhisticarum====
* [http://www.visiblemantra.org/index.html Buddhist Mantra Calligraphy]: Mantrae praecipue in scriptu [[Siddham]]o, sed etiam [[Uchen]] (Tibetan), [[Lantsa]].
* [https://web.archive.org/web/20090627192919/http://www.mandalar.com/DisplayJ/Bonji/index.html Modern Siddham] - a comprehensive guide to the [[Siddham]] script used for writing mantras in Japan.
===Mantrae Hinduisticae===
* [https://web.archive.org/web/20051030230225/http://www.krishna.com/main.php?id=316 De Hare Krishna mantra]
* [http://www.jswami.info/WhyChant Cur Hare Krishna cantata?]
* [https://web.archive.org/web/20080822052555/http://www.gandharv.com/node/144 Tantra, mantra, et iantra: significatio et explicatio]
* [http://www.tamilnation.org/saty/000820aum.htm De Mantra Gayatriense: Nadesan Satyendra] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.sanatansociety.org/indian_music_and_mantras.htm Mantrae et Musica Indiana pro meditatione et veneratione]
===Res aliae===
* [https://web.archive.org/web/20080919023124/http://www.atmajyoti.org/med_mantra_and_japa.asp Theoria mantrae et zapae (repetitio mantrae)]
* [https://web.archive.org/web/20090322072203/http://buddhism.kalachakranet.org/tantra_practice.html Buddhist Tantra Practice]
* [http://www.personaltao.com/tao/mantra.pdf A Mantra of Breath] The Taoist Mantra Practice
* [https://web.archive.org/web/20080820231937/http://www.sanskrit-sanscrito.com.ar/english/sanskrit_sacredmantras/sacredmantras.shtml Sacrae Mantrae] Sanscritice
{{stipula}}
[[Categoria:Religio Buddhistica]]
[[Categoria:Meditatio]]
[[Categoria:Mysticismus]]
[[Categoria:Philosophia Indica]]
[[Categoria:Verba Sanscritica]]
q0jj863cg3ojaz1o1x14azfbqxwwsjs
Matthias Zellius
0
55951
3991561
3640721
2026-09-27T15:16:18Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991561
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
'''Matthias Zellius Caesarispergius'''<ref>https://web.archive.org/web/20210920211850/https://www.numistral.fr/ark:/12148/btv1b10209251k.item</ref> (natus ''Matthäus Zell'' die [[21 Septembris]] [[1477]] [[Caesaris Mons|Caesaris Monte]], mortuus die [[9 Ianuarii]] [[1548]] [[Argentoratum|Argentorati]]) fuit [[Martinus Luther|Lutheranus]] [[Reformatio|reformator]] et [[theologus]] [[alsatia|Alsatianus]].
==Vita==
Viticolae filius universitates [[moguntiacum|Moguntiaci]], [[universitas Hierana|Erfordiae]] et [[friburgum Brisgoviae|Friburgi]] frequentavit. Tunc [[Ioannes Geylerus Caesarisbergius]] compatriota eum valde moverat. Mox ipse Friburgi in facultatibus artium theologiaeque praelegebat, cui etiam [[Urbanus Rhegius]] discipulus fuit. Anno 1518 praedicator cathedralis [[argentoratum|Argentorati]] promotus post tres annos doctrinam [[martinus Lutherus|Lutheranam]] fallentem spargebat. Cum ambonem doctoris, qui dicebatur, ascendere non licet populus ei lectorinum privatum erexit. In biblicis explicandis inspiratonem Lutheranam cum deliberatione propria feliciter miscebat. Quoniam haereseos accusatus est opusculum ''Christliche Verantwortung'' exaravit, quod primum opus reformatorium Alsatiae habetur. Actiones tales demarchio denuntiatae sunt, quod talia minoris aestimabat. Zellius, postquam [[martinus Bucerus|Bucero]] benedicente die 3 Decembris 1523 Catharinam Schütz in matrimonium duxit, coram publico fidem novam patefecit. Quamquam Bucerus, [[Wolfgangus Capito]] et [[Casparus Hedio]] in theologicis plura efficiebant et argutius disputabant, Zellius semper praedicator maxime popularis mansit. A rebus theologicis nimis acutis et politica abstinere maluit.
Collegae saepe haud intellexerunt simplicitatem eius ad praxim tantummodo spectantem, quippe qui parochiae et animarum curam puram agere vellet. Tam magno animo fuit, ut [[Casparus Schwenckfeld|Casparum Schwenckfeld]] et alios homines paulo devios domi suae sartos et tectos servaret. Commercium spiritale fraternum cum Helvetiis a Lutheranis aberrantibus numquam interrupit iste vir, Lutheri venerator maximus. Reformationis principem anno 1538 [[Wittenberga]]e visitavit: in scribenda ''Formula Concordiae Lutheri et Buceri'' autem non implicatus erat. Ei in animo erant reformationes in Germania meridiana assequendae.
Insuper ei cordi erat instructio et educatio christianae. [[catechismus|Catechismum]] pepigit annis 1534 et 1536: iuventuti opus ''Kurtze schriftliche Erklärung für die Kinder und angohnden'', compendium fidei christianae, donavit. Adulescentes cum uxore Catharina amabiliter inspiciebat, adiuvabat, promovebat. Dolor funebris post decessum in omnibus christifidelibus Argentorati magnus fuisse fertur. Nepos eius [[Henricus Zell]] autem, geographus [[borussia|Borussicus]] anulos matrimoniales Matthaei et Catharinae conservavit.<ref>Elsie Anne McKee: ''Katharina Schütz Zell.'' Bd. 1: ''The life and thought of a sixteenth-century reformer.'' Brill, Leiden 1999, p. 224 </ref>
== Bibliographia ==
* ''Realenzyklopädie für protestantische Theologie und Kirche'', tomus 21, p. 650
* T. W. Röhricht: ''Matthäus Zell''. In: ''Mitteilungen aus der Geschichte der evangelischen Kirche des Elsasses'' 3, 1855, p. 84–154.
* Johann Wilhelm Baum: ''Capito und Butzer. Straßburgs Reformatoren. Nach ihrem handschriftlichen Briefschatze, ihren gedruckten Schriften und anderen gleichzeitigen Quellen dargestellt''. Friderichs, Ebernfeld 1860, p. 195ss.
* Michel Weyer: ''L'Apologie chrétienne du réformateur strasbourgeois Matthieu Zell (Christliche Verantwortung, 1523) ''. Dissertatio nondum prelo mendata, Argentorati 1981
* Michel Weyer: ''Martin Bucer et les Zell: Une solidarité critique''. In: Christian Krieger, Marc Lienhard (ed.): ''Martin Bucer and Sixteenth Century Europe. Actes du colloque de Strasbourg (28–31 août 1991) ''. Leiden-New York-Köln 1993, p. 275–295.
* {{BBKL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070630043337/http://www.bautz.de/bbkl/z/zell_m.shtml |band=14|artikel=Zell, Matthäus|autor=Konrad Fuchs|spalten=383–385}}
* Michel Weyer: ''Zell, Matthieu''. In: ''Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne.'' Fasciculum 41, 2003, p. 4352ss.
==Notae==
<references/>
{{lifetime|1477|1548|Zellius, Matthias}}
[[Categoria:Reformatores]]
[[Categoria:Scriptores Germaniae]]
[[Categoria:Auctores Theodisci]]
[[Categoria:Nati 1477]]
[[Categoria:Mortui 1548]]
9zyxuk9qlx93kr9nj3itdd7ucjcszpx
Studium Urbis
0
57913
3991701
3903753
2026-09-28T05:03:59Z
CommonsDelinker
1422
Imago Stemma_sapienza.png deleta est ex Communibus ab Krd. Ille hanc rationem dedit: No permission since 20 September 2026
3991701
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Borromini_SantIvo.jpg|thumb|[[Sant’ Ivo alla Sapienza]], a [[Franciscus Borromini|Francisco Borromini]] aedificata, fuit olim universitatis aedicula]]
'''Studium Urbis''' (hodie [[Lingua Italiana|Italiane]] ''«La Sapienza»'' etiam '''Universitas Romae I''' est maxima quod ad alumnos pertinet [[universitas|universitatum]] [[Europa]]e et veterrima urbis [[Roma]]e. Nam die [[20 Aprilis]] [[1303]] a papa [[Bonifacius VIII|Bonifacio VIII]] cum [[bulla]] ''[[In supremae praeeminentia dignitatis]]'' condita est.
== Bibliographia ==
* ''Roma e lo Studium Urbis: spazio urbano e cultura dal Quattro al Seicento.'' (Atti del Convegno, Roma, 7-10 giugno 1989), curante Paolo Cherubini, Ministero per i Beni Culturali e Ambientali, Ufficio Centrale per i Beni Archivistici, Romae 1992, ISBN 88-7125-050-8
* Ludovico Gatto, ''La fondazione dello «Studium Urbis» della Sapienza'', in: «Studi Romani», LIV, 2006, p. 136-160.
* Cristina Mantegna, ''Lo Studium urbis nei Diversa cameralia dell'Archivio segreto vaticano: nuova edizione di documenti universitari romani, 1425-1517'', Viella, Romae 2000, ISBN 88-8334-027-2
== Praeclari Alumni ==
* [[Magdi Allam]], diurnarius
* [[Hugo Amaldi (physicus)|Hugo Amaldi]], physicus
* [[Gabriel D'Annunzio]], poeta
* [[Paolus Flores d’Arcais]], philosophus
* [[Franciska Drohsel]], mulier nota
* [[Scott O’Dell]], scriptor
* [[Humbertus Guidoni]], astronauta
* [[Lucas Cordero di Montezemolo]], officinarum magister
* [[Dominicus Silvius Passionei]], cardinalis
* [[Abdirashid Ali Shermarke]], [[Somalia]]e praeses
* [[Aemilius Segrè]], physicus
* [[Ioannes Simeoni]], cardinalis
* [[Bruno Zumino]], physicus
* [[Maria Montessori]], paedagoga
== Nexus externus ==
* [http://www.uniroma1.it/ Pagina officialis Universitatis Romae I (''La Sapienza'')]
{{uni-stipula}}
[[Categoria:Studium Urbis|!]]
[[Categoria:Constituta 1303]]
{{Myrias|Societas}}
jk15h8y8a5ma1nbu127rnoz33ljs2e4
Mulhusia
0
71600
3991606
3990601
2026-09-27T18:13:45Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991606
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Assemblage mulhouse.jpg|thumb|upright=1|Imagines variae Mulhusiae captae]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 68224.png|upright=1|thumb|Mulhusia: communis tabula]]
'''Mulhusia'''<ref>[https://latin_latin.en-academic.com/40555/MULHUSIA_vulgo_MULHAUSEN Hofmann J. Lexicon universale]</ref> vel '''Mulhusium Alsatiae'''<ref>[https://web.archive.org/web/20211003125053/https://www.mulhouse.fr/wp-content/uploads/2019/01/N3-Plan-Merian.pdf Mulhusium Alsatiae] anno 1642 et apud Graesse, [http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/contents.html Orbis Latinus] . [http://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/hofmann/hof2/s0470a.html Dict. Hofman], infima pagina sub lemmate Helellus.</ref>. ([[Francogallice]] ''Mulhouse'', [[Alsatiane]] ''Mìlhüsa'', Theodisce ''Mülhausen'', a nomine [[Theodisce|Theodisco]] 'molinam' significante, tamquam "domus molaris") est [[urbs]] et [[commune]] [[Francia|Francicum]] 106 341 incolarum (anno [[2021]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Rhenus Superior|Rheni Superioris]] in [[Communitas Europaea Alsatiae|Communitate Europaea Alsatiae]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]], quae a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] priores regiones [[Alsatia (regio Franciae recentior)|Alsatiam]] [[Campania-Arduenna|Campaniam Arduennam]] et [[Lotharingia (regio Franciae recentior)|Lotharingiam]] colligit, prope fines [[Germania|Germaniae]] et [[Helvetia|Helvetiae]]. Quamquam numero incolarum et viribus oeconomicis in Rheno Superiore longe praestat, quia pars Franciae nondum erat tum cum [[praefectura|praefecturae]] (''départements'') tempore [[Res novae Francicae|Magnae Rei Novae]] creatae sunt, Mulhusia non praefecturae sedem habet, sed tantum subpraefecturae. Quocirca antiqua [[Colmaria]] primum locum retinuit.
== Geographia ==
Mulhusia in [[Sundgovia]] septentrionali propter ultimos monticulos [[Iura (mons)|montis Iurae]] (''Rebberg''), iam tamen in planitie Alsatiae sita est. Aqua abundatː hodie duobus rivis adluitur, [[Helellus|Hellelo]] et Doller qui intra fines urbis confluunt, et [[Canalis|canale]] [[Rhodanus|Rhodanum]] cum [[Rhenus|Rheno]] coniungente. Olim moenia urbis triplici fossa aquae plena circumdabantur et artifices rivis intra muros fluentibus ad varia opera utebantur. In primis vis aquae [[Pistrinum|pistrinorum]] rotas circumagebat. Hodie aqua trans urbem canalizatur et canales saepe tecti sunt. Nam usque ad nonum decimum saeculum [[Inundatio|inundationes]] frequentes erant in loco antiquitus uliginoso. [[Clima continentale|Caelum semicontinentale]] estː aestates calidae et apricae sunt, hiemes frigidae.
Altitudo inter 232 et 338m. Latitudo 47°45S.
== Historica ==
Inter annos [[1347]] et [[1798]], Mulhusia erat parva [[respublica]] plerumque cum [[Helvetia|pagis Helveticis]] consociata, quae inter [[1523]] et [[1529]] [[Reformatio|religionem reformatam]] sibi elegit. Die 15 Martii [[1798]] tandem Mulhusienses sese volentes Franciae dederunt<ref>Ernest Meininger, ''[https://web.archive.org/web/20200103124023/https://www.numistral.fr/ark:/12148/bpt6k9420368z.image Le traité de réunion de Mulhouse à la France]'', 1910</ref>, cuius finibus undique circumventi erant.
A [[saeculum 18|saeculo octavo decimo]] atque maxime nono decimo [[Fabrica (officina)|fabricis]] textilibus atque chemicis, mox etiam mechanicis urbs innotuit. Telas [[Linum xylinum|xylinas]] variis coloribus pictas, quas ''indiennes'' ("Indica") tum vocabant, per totum orbem terrarum disseminabant, eo facilius quo earum fabricatio in Francia usque ad annum 1759 vetabatur<ref>[http://www.republique-de-mulhouse.net/indiennes.htm Museum vestium impressarum]</ref>. Simul numerus incolarum uno saeculo duodecies multiplicatus est, operariis e circumiacentibus regionibus adfluentibus. Inter annos [[1871]] et [[1918]] una cum cetera [[Elisatia]] Mulhusia [[Imperium Germanicum (1871-1918)|imperio Germanico]] inclusa est. Adeo a ceteris Franciae urbibus differebat ut "[[Mancunium]] Francogallicum" vulgo appellaretur.
=== Aevo medio ===
* Ineunte nono saeculo ''Mulhinuson'' vicus inter bona [[Vallis Masonis|Monasterii Masonis]] memoratur. Ob paludem ille locus antiquius vix habitatus fuisse videtur. Aliquantulum enim abest castellum Romanum antiquum "Uruncis" in [[Itinerarium Antonini Augusti|Itinerario Antonino]] memoratus, hodie [[Hilciacum]].
[[Fasciculus:Mulhouse-Chapelle Saint-Jean.jpg|thumb|Domus hospitalium Sancti Ioannis (saeculum XIII)]]
* Anno [[1003]] imperator Germanicus [[Henricus II (imperator)|Henricus II]] Mulhusiam ceteraque bona abbatiae Sancti Stephani episcopo [[Argentoratum|Argentoratensi]] concedit.
*Duodecimo saeculo imperator [[Fridericus I (imperator)|Fridericus I]] bis ([[1153]] et [[1186]]) Mulhusiae moratus est ut e [[Colophon (litterae)|colophone]] duorum actorum apparet.
* [[1223]]ː Episcopus Argentoratensis Bertholdus de Teck et [[Rex Romanorum|rex Romanorum]] [[Henricus II (rex Siciliae)|Henricus VII]] varia iura Mulhusiae inter se partiuntur.
* [[1224]] Prima moenia circa urbem aedificantur: quocirca urbis conditae annus a quibusdam habetur.
*[[1246]] Cum imperator [[Fridericus II (imperator)|Fridericus II]] excommunicatus esset episcopus Argentoratensis Mulhusia potitur et castellum ibi aedificat.
*[[1261]]ː Mulhusini societatem cum comite [[Rudolphus I|Rudolpho Habsburgo]] inierunt adversus dominum suum episcopum Argentoratensem cuius castellum combusserunt - e quo duae turres hodie exstant - et praefectum eius in carcerem coniecerunt.
* Tertio decimo saeculo [[Franciscani]] et [[Ordo Teutonicus|ordo Teutonicus]] et [[Ordo Hospitalis|hospitales sancti Iohannis]] Mulhusiae domum habent. Eodem saeculo Mulhusia moenibus circumdata est et urbs appellari coepit.
*[[1265]]ː Episcopus [[Basilea|Basiliensis]] Mulhusinos (qui spiritualiter ab illo administrabantur) excommunicavit. Nec magis obtemperavere Mulhusini.
*[[1268]]ː [[Ordo Sancti Augustini|Ordo Eremitarum Sancti Augustini]] conventum Mulhusiae condit.
*[[1275]]ː Beneficio [[Rudolphus I|Rodolphi imperatoris]] [[Habsburgi]] Mulhusia [[Urbes imperiales|urbs imperialis]] libera fit.
*[[1293]]ː [[Adolphus Nassovius]] statuta [[Commune|communalia]] Mulhusinis donat. Circa idem tempus artificum corpora quattuor et mox sex tribus (agricolae, vinitores, vestiarii, marescalci vel fabri, pistores, lanii) creant, quibus magistri (''Zunftmeister'') praesunt.
* Quarto decimo saeculo ineunte magistratus municipales ecclesiam Sancti Stephani ampliare decernunt. Illo tempore urbem administrant praefectus (imperatoris legatus), consilia iuniorum et seniorum, magistri tribuum seniores et iuniores.
* [[1308]]ː[[Rex Romanorum|rex Romanorum]] [[Henricus VII (imperator)|Henricus VII]] episcopo Argentoratensi [[Molsheim]] et [[Mutzig]] dat in compensationem iurum quae Mulhusiae amiserat. Ita lis tandem composita est.
* [[1323]]ː primum foedus inter Basilienses et Mulhusinos.
* [[1326]]ː bellum inter municipium et nonnullas gentes nobiles ortum est. [[Dux|Dux Austriae]] [[Albertus II (discretiva)|Albertus II]] Mulhusiam expugnavit et diripiendam sociis tradidit. Mox tamen pax facta est.
* [[1354]]ː [[Carolus IV (imperator)|imperator Carolus IV]] ''[[Decapolis|Decapolim]]'' creat, decem civitates imperiales liberas Alsatiae confoederans. E quibus una erat Mulhusia. Eodem anno seditiones et rixae fuerunt inter nobiles et artifices ortae, ut tum paene quotannis solebat fieri. Etiam tum enim [[Nobilitas|nobiles]] in civitate praepollebant.
* [[1407]]ː Burgenses Mulhusini praefecturam imperialem cum omnibus eius iuribus redemerunt, ita parvam rempublicam instituentes.
*[[1417]]ː Mulhusini ab [[Sigismundus Luxemburgicus|rege Romanorum Sigismundo]] ius triplicis fossae circa moenia deducendae impetrant.
* [[1437]]ː vicos vicinos [[Hilciacum]] et Modenheim a dominis de [[Wurtemberga|Wurtemberga]] 3020 florinis emunt. Ita fines reipublicae Milhusinae prolatantur.
* [[1444]]/[[1445|45]] Exeunte [[Bellum Centum Annorum|bello centum annorum]] mercennarii milites ''Armaniaci'' vel ''Ecorcheurs'' dicti Alsatiam invadunt et Mulhusiam frustra oppugnant. Burgenses [[Nobilitas|nobiles]] qui Armaniacis favebant ex urbe expulerunt, unde diuturna simultas orta est. Secundum [[Chronica|chronicam]] Mulhusia tum 1500 incolas numerabat.
=== Temporibus modernis (1453-1789) ===
[[Fasciculus:Mulhouse - Town hall.jpg|thumb|Curia municipalis sedecimi saeculi.]]
[[Fasciculus:Klapersteinmulhouse.jpg|thumb|Klappersteinː lapis quem homines maledici circa collum gerere per urbem debebant.]]
*[[1466]]ː bellum "sex denariorum"ː nobiles nuper expulsi urbi bellum inferunt et [[Hilciacum]] diripiunt. Quia [[Domus Habsburgensis|Habsburgi]] illos nobiles adiuvabant [[Decapolis|decapolitani]] sociis auxilium ferre formidabant. Tum Mulhusini societatem cum [[Pagus|pagis Helveticis]] [[Solutrium|Solutriensi]] et Basiliensi ineunt, qui praesidium mittunt.
*[[1468]]ː Mulhusini victi ab Austriacis obsidentur. Secundum pactum Basilienses et Solutrienses cum magno exercitu auxilio venerunt et obsidionem solverunt. Pax de "Waldshut".
*[[1469]]ː [[Archidux|archidux Austriacus]] [[Sigismundus (archidux Austriae)|Sigismundus]] possessiones in Alsatia superiore [[Ducatus Burgundiae|duci Burgundiae]] [[Carolus Temerarius|Carolo Temerario]] pretio tradidit. Qui magnum [[Baiulus|baiulum]] in ea regione Petrum de Hagenbach designavit. [[Petrus de Hagenbach]] Mulhusinos frustra hortabatur ut nobilibus damna pensarent. Simul atrociter agebat in dominio suo.
*[[1476]]ː Petrus de Hagenbach [[Brisacum Novum|Brisaci]] morte damnatus supplicio adficitur. Archidux Sigismundus possessiones in Alsatia a Burgundiis redimit.
*[[1506]]ː ab Austriacis et [[Maximilianus I (imperator)|Maximiliano]] lacessita ut sese cum ceteris possessionibus Habsburgorum coniungeret; Mulhusia societatem confoederationis Helveticae iniit libertatis servandae causa.
*[[1512]]/[[1515]]ː Respublica Milhusina milites in Italiam mittit qui in exercitu Helvetico pluribus proeliis adversus Francogallos interfuerunt (e.g. [[1513]]ː [[pugna apud Novariam]], 1515ː [[Pugna Marignana|pugna Marignana]]), opem papae [[Iulius II|Iulio II]] ferentes.
*[[1516]]ː pax perpetua inter Helvetios Mulhusinosque ex una parte et Franciam ex altera.
*[[1521]] 7 Iuliiː confoederati Helvetici Mulhusiae conventum habent ubi societatem mutuam renovant.
*[[1522]]ː Mulhusini cum ceteris Helvetis regem Francorum [[Franciscus I (rex Francorum)|Franciscum I]] in [[Ducatus Mediolanensis|ducatum Mediolanensem]] sequuntur. Pugna apud Novaram. Victi sunt, Francia Mediolanensem ducatum amisit.
*[[1523]]ː cultus reformatus. [[Evangelium]] sermone Germanico in urbe praedicare per edictum magistrorum licet.
*[[1526]], 30 Iuliiː fidem dant et accipiunt a pagis reformatis, [[Basilea (pagus)|Basilea]], [[Berna (pagus)|Berna]], [[Ticinum (pagus)|Ticino]]. Eodem anno [[Wolfgangus Capito]] et [[Iohannes Oecolampadius]] pastores reipublicae Milhusinae praestant.
*[[1528]]ː ecclesia Sancti Stephani omnibus imaginibus sacris spoliatur.
*[[1535]]ː bellum inter pagos reformatos et pagos catholicos. Pax iurata omnibus pagis ius religionis suae custodiendae concedit.
*[[1547]]ː [[Carolus V (imperator)|imperator Carolus Quintus]] Mulhusiam non iam imperialem urbem esse fatetur.
*[[1551]]ː [[Curia municipalis]] incendio deletur. Statim nova curia ibidem aedificata est quae hodieque exstat.
*[[1557]]-[[1564]] typographus Petrus Fabritius (hoc est vulgo Peter Schmid) Mulhusiae libros imprimit<ref>[https://www.numistral.fr/fr/impressions-mulhousiennes-du-16e-siecle Numistral]</ref>
*[[1576]]ː prima mentio in actis poenae ''Klapperstein'' (hoc est "garrulorum lapis") dictae et in vetere iure Mulhusino notabilisː hunc lapidem XXV librarum e collo feminarum maledicarum appendebant atque eas ita per urbem in tergo asini sedentes [[Nundinae|nundinarum]] die circumagebant<ref>Augustus Stoeber, ''[https://books.google.fr/books?id=y9NNAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Notice historique sur le Klapperstein ou la pierre des mauvaises langues, suivie de quelques mots sur le supplice de la lapidation par Auguste Stoeber... Avec 1 pl. représentant le Klapperstein de Mulhouse]'', [[Colmaria|Colmariae]], 1856. Ludovicus Schwartz, "[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9634178n/f157.item Quelques recherches sur le 'Klapperstein' de Mulhouse]", ''Bulletin du Musée historique'', 1913ː 137-156. Jean Gessler, "[https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1942_num_21_1_1641 Le port des pierres de justice]", ''Revue belge de Philologie et d'Histoire'', 1942ː 113-139</ref>. Hic lapis hodie muro curiae municipalis cum titulo explanatorio affixus est. Etenim octavo decimo saeculo exeunte obsolevit hoc supplicium.
*[[1580]]ː [[Michael Montanus]] urbem visit et in diario peregrinationis curiae municipalis picturas laudat<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1512444t.image ''Journal du voyage de Michel de Montaigne en Italie, par la Suisse et l'Allemagne en 1580 et 1581'' apud Gallica]</ref>.
* [[1586]]ː pagi catholici legatos Mulhusinos in [[Diaeta (discretiva)|diaeta]] confoedrationis sedere vetant.
*[[1587]]ː dissensiones civiles iamdiu Mulhusiae saeviunt. Burgenses tum consilium evertunt et novum consilium eligunt. Quinque pagi reformati exercitum mittunt et die 15 iunii urbem expugnant. Victores consiliarios priores restituunt.
*[[1590]]ː coniuratio Matthiae Finingeri [[Exsilium|exsulibus]] Mulhusinis et pagis catholicis fretiː primo victores coniurati deinde ex urbe expulsi sunt. 13 burgenses morte damnati sunt.
*[[1594]]ː pestilentiae cuiusdam 600 victimae recensentur.
*[[1602]]ː legati Mulhusini societatem cum Francia renovant.
*[[1618]]ː incipit [[Bellum triginta annorum|bellum triginta annorum]]. Mulhusini qui exercitum imperialem timent praesidium a pagis Helveticis reformatis flagitant.
*[[1623]]ː Mulhusia primam monetam propriam (''Thaler'') cudit cum inscriptione MONETA NOVA MILHUSINA ex una parte et EX VNO OMNIS NOSTRA SAL(vs) ex altera<ref>[https://www.cgb.fr/mulhouse-ecu-ou-thaler-refrappe-du-xviiie-siecle-ttb-,bfe_385105,a.html Apud cgb.fr].</ref>
*[[1632]]-[[1634]]ː Suecii regionem vastant. Multi in urbem confugiunt ubi pestis saevit.
*[[1635]]ː Mulhusini ducem de Rohan et Francogallorum praesidium accipiunt.
*[[1640]]ː Iacobus Henricus Petri, urbis scriba et mox ''burgmeister'' ("burgi magister"), [[Chronica|chronicam]] Mulhusinam<ref>Jakob-Heinrich Petri, ''[https://archive.org/details/bub_gb_ms4-AAAAcAAJ Der Stadt Mülhausen Geschichten : im Anfang des 17. Jahrhundert geschrieben; mit einem Plan der Stadt, wie sie im Jahr 1642 war]'', Mulhouse, Baret, 1838.</ref>, multorum annorum opus, perfecit et pocillo aureo a Magno Consilio urbis donatus est. E qua chronica historici posteriores ut ab uberiore fonte hauserunt.
*[[1642]]ː scalptor Matthias Merian qui ''Topographiae Helvetiae'' operam dabat formam urbis publicavit<ref>[https://web.archive.org/web/20250602190559/https://www.mulhouse.fr/wp-content/uploads/2025/01/N3-Plan-Merian.pdf Mulhusium Alsatiae] anno 1642.</ref>.
* [[1648]] [[24 Octobris]] - [[Pax Westphalica]] [[Monasterium (Germania)|Monasterii]] [[Osnabruga]]eque facta bello triginta annorum finem imposuit. [[Austria|Austrorum]] possessiones in Alsatia ad regem Francorum transeunt. Mulhusini qui socii Francorum in bello fuerant libertatem et foedus cum pagis Helveticis servant.
* [[1674]] mense decembriː [[Henricus de la Tour d'Auvergne, Vicecomes Turennae|Henricus de Turenne]], [[Marescalcus|Marescalcus]] [[Francia]]e in Alsatiam irrumpit et exercitum Sacri Imperii apud Mulhusiam in loco ''Galgenberg'' appellato vincit<ref>CRDP Argentoratense, [https://web.archive.org/web/20211008120213/http://www.crdp-strasbourg.fr/data/geographie/cartes/pdf/campagnes_turenne.pdf L’Alsace, province-frontière : les campagnes de Turenne ...]</ref>.
* [[1692]]ː pugna ad ''Steenkerque'' commissa auxilia a Mulhusinis Francogallis missa magna damna acceperuntː omnes centuriones occisi sunt.
* [[1701]]ː [[Calendarium Gregorianum|calendarium Gregorianum]] Mulhusiae ut in ceteris pagis reformatis tum demum institutum est. Primus anni dies fuit [[12 Ianuarii]].
* [[1734]]ː Francogalli cohortes [[Custodes Helvetici|custodum Helvetorum]] ad regem tuendum creaverunt. Mulhusini suam cohortem praestiterunt a Christiano Friderico Waldner von Freundstein ductam<ref>Expositio in Museo historico habitaː [https://web.archive.org/web/20211008113016/https://www.mulhouse.fr/wp-content/uploads/2018/12/Exposition-Waldner-de-Freundstein.pdf ''Les Waldner de Freundstein'']</ref>.
* [[1734]]ː lis cum ceteris pagis Helveticis oritur utrum burgensibus Mulhusinis ad curias aliorum pagorum in causis civilibus provocare liceat an iudicia curiae Mulhusinae sine provocatione sint.
* [[1740]]ː Magnum Consilium reformaturː 18 triumviris (Germanice ''Dreier'') additis nunc 78 consiliarios numerat. De omnibus provocationibus cognoscit et omnium officiorum publicorum candidatos designat. Omnes locationes operum publicorum in futurum per licitationem fieri iubentur. Austriacus exercitus Alsatiam invaditː multi incolae vicini Mulhusiam confugiunt et pagi [[Berna (pagus)|Bernensis]] et [[Turicensis (pagus)|Turicensis]] praesidia sociis mittunt. Mulhusini duas novas cohortes custodum Helveticorum Francogallis praebent.
* [[1746]]ː Medicus Petrus Risler primus [[Bibliothecarius|biliothecarius]] urbis creatur. Eodem anno Samuel Koechlin, Ioannes Iacobus Schmalzer, Ioannes Henricus Dollfus primam telarum pictarum officinam Mulhusiae creant<ref>[https://www.dmc.com/fr/p-dmc-histoire.html#null Histoire de DMC]. "[https://www.lefigaro.fr/societes-francaises/2008/04/30/04010-20080430ARTFIG00246-deux-siecles-et-demi-d-histoire-et-plus-de-trente-ans-de-descente-aux-enfers-.php Deux siècles et demi d'histoire et plus de trente ans de descente aux enfers]", ''Le Figaro'', 30 Aprilis 2008.</ref>. Mox secunda (1752), tertia (1754); quarta (1756), quinta (1758), sexta (1762) sequuntur.
* [[1764]]ː eo anno quattuor novae telarum pictarum officinae creatae sunt, sequenti anno duaeː ita tum duodecim efficiebant<ref>Isabelle Bernier (2008).</ref>.
* [[1788]] 22 Maiiː quaestio abolita est.
=== Temporibus recentioribus (post 1789) ===
[[Fasciculus:Blason Mulhouse.svg|thumb|Insigne urbis Mulhusiae [[pistrinum|molendini]] rotam praebens.]]
* [[1791]]ː [[Rhenus superior|Praefectura Rheni Superioris]] in vicis reipublicae Mulhusinae finitimis, quia non Francogallici sed extranei iuris urbs erat, portoria instituit et transeuntes merces vectigalibus onerat.
* [[1792]] 20 Augustiː cohortes Helveticae decreto [[Conventus Legislativus|Conventus Legislativi]] dimittuntur. Annona difficilior fit.
* [[1794]] [[Consilium salutis publicae]] Mulhusinorum angustias mitigat. Frumentum in Helvetia et Germania emere eis licet. Per omnes illos annos Mulhusia legatos Lutetiam mittit, foedus de commercio icturos fustra sperantes.
* [[1796]]ː ob difficultates cum Francia [[Hilciacum|Hilciacenses]] secessionem faciunt.
* [[1798]]ː 3 ianuarii Consilium Magnum deditionem ad Franciam probat (97 suffragiis versus 5). Diebus sequentibus omnia bona communia veneunt et pretium eorum inter incolas, qui tum 6018 erant, dividitur.
** 29 Ianuariiː foedus unionis cum Francia Mulhusiae signatus burgensibus recitatur et probatur.
** 11 Februarii = [[Calendarium republicanum Francicum|XXII Pluviosi anni VI]]ː [[Directorium (Francia)|Directorium Francicum]] foedus unionis ratum facit. Quod idem facit Consilium Seniorum die 1 Martii (VI Ventosi).
** 15 Martiiː feriae unionis eventum celebrant.
==== Mulhusia Francogallicaː Directorium et Primum Imperium ====
* [[1799]]ː theatrum a comoedis quibusdam Francogallis creatur (antea nefas erat fabulas scaenicas in urbem inducere).
* [[1800]]ː Iohannes Michel Hofer primus magistratus municipalis (Francogallice ''Maire'') creatus est. Iam tum enim Mulhusia commune vel municipium fuit.
* [[1803]]ː cultum catholicum in vetere ecclesia [[Ordo Fratrum Minorum|Franciscanorum]] celebrare licet.
* [[1805]]ː notarii lingua Francica uti iubentur.
* [[1807]]ː Antonius Spoerlin secundus demarchus designatur.
*[[1809]]-[[1810]]ː Prima [[machina vaporaria]] in officina Dornacensi<ref>Dornacum hodie pars Mulhusiae (ab anno 1914) est, tum vero vicus suburbanus.</ref> [[Textile|textilium fabricatorum]] Dollfus & Mieg. Turres moenium demoliuntur.
* [[1811]]ː Iosue Koechlin tertius urbis [[Demarchus|demarchus]] creatur in Antonii Spoerlin locum. Captivi Hispanici canalem inter Rhodanum et Rhenum effodiuntː pars Mulhusiensis iam anno 1812 peragitur.
* [[1813]] mense decembri victo [[Napoleo I (imperator Francogallorum)|Napoleone]] urbs ab [[Austria|Austriacis]] occupatur.
* [[1814]]ː [[Valetudinarium|Valetudinaria]] [[Russia|Russica]] et Austriaca in urbe instituuntur. Pestilentia [[Typhus (morbus)|typhi]] incolas opprimit qui pecuniam et victum victoribus insuper praestare coguntur.
* [[1815]]ː post [[Proelium Waterlooense|proelium Waterloense]] Mulhusinos oportuit inter iunium et novembrem mensem hostes denuo hospitare. Eodem anno [[Godefridus Engelmann|Godefroy Engelmann]] officinam [[Lithographia|lithographicam]] creavit ubi primus anno 1837 imagines lithographicas et coloratas edidit ([[chromolithographia]]). <ref>''[https://ia800106.us.archive.org/13/items/rapportsurlalith00enge/rapportsurlalith00enge.pdf Rapport sur la lithographie introduite en France par G. Engelmann de Mulhausen, Haut-Rhin. Adressé a la Société d'encouragement de Paris par l'auteur, membre de la Société le 20 octobre 1815]''.[https://web.archive.org/web/20211017034356/http://elec.enc.sorbonne.fr/imprimeurs/node/24301 Biographia G. Engelmann apud [[Schola chartarum|Scholam Chartarum]] ]. [https://www.numistral.fr/fr/tresors/vue-de-mulhouse-publiee-par-engelmann-pere-fils-mulhouse-vers-1842 Mulhusia anno 1842 a Godefrido Engelmann et eius filio chromolithographice depicta].</ref>. Item prima fabrica Mulhusina [[Chemia|chemicorum]] aperta est.
==== Regna Ludovici XVIII et Caroli X ====
[[Fasciculus:Station-provisoire-Mulhouse-1839-.jpg|thumb|Prima [[Statio ferriviaria|statio ferriviaria]] (1839).]]
[[Fasciculus:Strasbourg-Bâle gare de Mulhouse.jpg|thumb|Statio ferriviaria circa 1842.]]
* [[1815]] 14 Septembrisː [[Ludovicus XVIII]] Iohannem Henricum Dollfus demarchum (''maire'') designat in locum Iosue Koechlin.
* [[1816]]ː duo milia Austriacorum Mulhusiae castra ponunt. Novus demarchus designaturː Alexander Petrus Moll.
* [[1818]] 17 octobrisː Austriaci Mulhusia abeunt.
*[[1826]] "Societas industriae" (''Société industrielle'')<ref>[https://www.sim.asso.fr/la-sim/son-histoire/fondateurs/ Les fondateurs ("conditores") de la SIM]. [http://www.sim.asso.fr/ Situs officialis]</ref> instituitur quae [[Innovatio|innovationem]] in oeconomia et technica et commercio promoveat. Prosperitati Mulhusinae nono decimo saeculo multum contulit.
**Nova pars urbi additur e formosis domibus cum arcuationibus consistens (''Nouveau Quartier''), patronis industriae et ditioribus destinata<ref>[https://web.archive.org/web/20210911113213/http://www.crdp-strasbourg.fr/data/patrimoine-industriel/mulhouse-19/nouveau_quartier.php BNPA André Studer]</ref>.
** Societas ''Koechlin & Co.'' officinam fundendis metallis (''fonderie'', Germanice ''Giesserei'') creat, quae postea SACM (''Société Alsacienne de constructions mécaniques'') appellata est et usque ad finem vicesimi saeculi floruit<ref>Nicolaus Stoskopf, ''[https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00544984/document André Koechlin & Cie, SACM, Wärtsilä, histoire de la Fonderie (D’Giesserei) à Mulhouse (1826-2007)]'', 2010.</ref>.
*[[1828]]ː Rex [[Carolus X (rex Franciae)|Carolus X]] Mulhusiam visitans urbem "industriae Francogallicae caput" esse proclamavit<ref>Marie-Claire Vitoux, "[https://www.persee.fr/doc/hes_0752-5702_1998_num_17_2_1986 Une entrée royale au XIXe siècle : Charles X à Mulhouse en 1828]", ''Histoire, économie & société'', 1998ː 287-298</ref>. Eodem anno Curia commercii (''Chambre de commerce'') instituitur quae sequentibus annis multas scholas creabit in quibus [[Chemia|chemia]], delineatio industrialis, commercium doceantur necnon Museum historiae naturalis.
*[[1829]]ː canalis navigabilis Mulhusiam cum [[Rhenus|Rheno]] coniungit. Ita [[Carbo|carbo]] invehi potest.
*[[1830]]ː bibliotheca municipalis creata
*[[1831]]ː [[Inundatio|inundatio]] maxima<ref>CRESAT, ''[https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00530802/document Mulhouse (Haut-Rhin, France) face au risque majeur : Approche systémique et interdisciplinaire de la protection contre les inondations]'', 2010</ref>.
*[[1832]]ː pestis [[Cholera|cholerae]] saevit. [[Argentaria]] municipalis "parsimoniae" (''Caisse d'Epargne'') creata.
*[[1834]]ː [[Canalis]] [[Rhodanus|Rhodanum]] cum [[Rhenus|Rheno]] coniungens inauguraturː portus Mulhusinus iam ab anno 1829 officinis textilibus ceterisque [[Industrializatio|industrialibus]] inceptis materiam necessariam praebere potuit<ref> Uhry (Alfred), ''Le Port de Mulhouse'', 1932 [https://www.persee.fr/doc/rhmc_0996-2727_1934_num_9_15_3966_t1_0473_0000_2 Recensio critica] </ref>.
*[[1835]]ː ultima moenia demoliuntur (maxima pars iam inter 1804 et 1809 diruta erat). Diarium ''L'Industriel Alsacien'' imprimi coepit.
*[[1839]]ː Prima [[Ferrivia|linea ferriviaria]] Alsatica inter Mulhusiam et [[Thann]] peragitur. Tribus annis a patrono industriae Mulhusinae [[Nicolaus Koechlin|Nicolao Koechlin]] strata erat. Societas ''Koechlin & co'' [[Vaporitraha|machinas tractorias]] producit.
*[[1841]]ː Linea ferriviaria inter [[Basilea|Basileam]] et Argentoratum perficitur<ref>[https://web.archive.org/web/20210910210824/http://bibliotheques.enseignementsup-recherche.gouv.fr/FR/tresors/0680115F/7/ Invitatio ad inaugurationem]</ref> et festive inauguratur.
*[[1846]]ː inundationes ut prohiberet demarchus Aemilius Dollfus canalem effodi iussit quo nimietas aquae in flumine [[Helellus|Helello]] ad rivum ''Doller'' transferretur.
*[[1847]]ː ob annonae caritatem seditiones ortae sunt quas milites auxilio accersiti sanguine effuso represserunt. Mortui sunt nonnulli. Haec eventa ''Bäckefest'' a Mulhusinis appellantur<ref>M. -.M. Kahan-Rabecq, "[https://www.persee.fr/doc/r1848_1155-8806_1937_num_34_160_1296 La crise des subsistances dans le Haut-Rhin à la veille de la Révolution de 1848 et la "Fête des Boulangers" à Mulhouse, 26 juin 1847]", ''Revue d'Histoire du XIXe siècle'', 1937ː 9-54</ref>.
==== Secunda Respublica et Secundum Imperium ====
[[Fasciculus:Schweissdissi.jpg|thumb|Statua "Schweissdissi" dicta ad laborem operariorum alludit.]]
*[[1848]]ː ob angustias oeconomicas auxilia extraordinaria paupertatis leniendae causa decernuntur. Magna pecuniae summa subscriptione contribuitur. Nova [[synagoga]] aedificari coepit.
** 28 Septembrisː decretum nomen urbis mutavit. Non iam ''Mülhausen'' appellanda est sed ''Mulhouse''.
** 10 Decembrisː quamquam plerique Mulhusini pro [[Eugenius Cavaignac|Eugenio Cavaignac]] suffragium tulerunt [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo Bonaparte]] praeses [[secunda respublica (Francia)|secundae reipublicae Francicae]] electus est.
* [[1851]]ː consilum communale veterem ecclesiam (cultui reformato destinatam) Sancti Stephani diruendam et novam stylo neogothico eodem loco aedificandam esse iussit.
** 21 Decembrisː [[Plebis scitum|plebiscito]] de [[Secundum Imperium Francicum|imperio Napoleonico]] restituendo Mulhusini mutationem non probaverunt (1800 suffragia adversa versus 1683 adnuentia).
*[[1852]]ː mole rupta inundatio mediam urbem submersit.
*[[1854]]ː magnum suburbium operariis destinatum (''Cité ouvrière'') aedificatur<ref>[https://web.archive.org/web/20210506060747/http://www.crdp-strasbourg.fr/data/patrimoine-industriel/mulhouse-19/cite_ouvriere.php?parent=25 Bnpa, Andreas Studer][https://web.archive.org/web/20211017135945/https://rutsch.eu/mulhouse-bale/mulhouse-la-cite-ouvriere/ La cité ouvrière de Mulhouse, un petit village dans la ville]. [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b102015153 Aspectus operariorum "civitatis" nono decimo saeculo].</ref>. [[Cholera]] multos homines necat.
*[[1855]]ː catholici novam ecclesiam neogothicam aedificare incipiunt sancto Stephano dedicatam (ut ecclesia historica et reformata).
*[[1857]]ː subpraefectura ex [[Altkirch]] Mulhusiam transfertur.
*[[1858]]ː [[Tramen vectorium|tramen]] primum Lutetia Mulhusiam venit<ref>[https://web.archive.org/web/20211112142556/https://fr.linkfang.org/wiki/Ligne_de_Paris-Est_%C3%A0_Mulhouse-Ville Historia lineae ferriviariae]</ref>.
*[[1868]]ː hortus zoologicus creatus<ref>[https://www.zoo-mulhouse.com/le-parc/histoire-du-parc/ Horti zoologici historia].</ref>
*[[1870]]ː mense Iulio operarii secessionem faciunt et operam intermittunt. Rumor belli post dies decem seditioni finem imponit. Nam die 19 Iulii Francia Borussiae bellum indicit.
==== Mulhusia Theodesca ====
[[Fasciculus:Milhüüse àlta Markthàllagàss.JPG|thumb| Nomina viarum et Francogallice et Alsatice indicata.]]
*[[1870]] 3 octobrisː [[Borussia|Borussiaci]] Mulhusiam intrant. A die 21 Novembris dilectus virorum 20 usque ad 40 annos natorum habent. Tum multi incolae per Helvetiam fugiunt<ref>Ernest Meininger, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6583168g.r=Ernest%20Meininger%20%281852-1925%29?rk=236052;4 Mulhouse pendant la guerre de 1870-71. Notes prises au jour le jour par ***]'', Mulhusiae, 1895.</ref>.
*[[1871]] 10 Maiiː [[Pax Francofurti|Pace Francofurti]] Mulhusia ceteraque Alsatia Germaniae ceditur. Cum eis nationalitatem eligere liceret, nonnulli Mulhusini qui Theodesci fieri recusabant in Franciam metropolitanam - ut [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfus]] familia - aut in [[Algeria|Algeriam]] coloniam emigrarunt. Nonnulli tum frustra suadebant ut pagus Mulhusinus e cetera Alsatia exceptus confoederationi Helveticae adiungeretur.
** 7 Februariiː ''Neue Mülhauser Zeitung'' creatum, diarium Germanicum.
* [[1871]]-[[1914]], aetas Theodisca dictaː Mulhusia in Terra imperiali Alsatia-Lotharingia (''Reichsland Elsass-Lothringen'') sita est cui ab anno 1879 ''Statthalter'' ("legatus") praeficitur. Mulhusiae sedet propraefectus (''Kreisdirektor'') Berolini designatus. Demarchus municipalis primum simili modo designabatur, ab anno vero 1896 a consiliariis municipalibus eligebatur. Alsatici legatos ad [[Diaeta Imperii Germanici|Diaetam Imperii Germanici]] (''Reichstag'') mittebantː Mulhusiae factio ''[[Factio socialis democratica Germaniae|SPD Elsass-Lothringen]]'' maxime pollebat. Multa aedificia publica quorum pleraque adhuc exstant tum sive erecta sive inaugurata sunt ut [[Valetudinarium|valetudinarium]] ''Hasenrain''<ref>[https://web.archive.org/web/20211112122949/http://sitemap.dna.fr/articles/200710/14/inauguration-du-hasenrain,mulhouse,000007714.php Hasenrain anno 1898 inauguratum, ''DNA'' 14 Octobris 2007] [https://web.archive.org/web/20211112123133/https://www.ghrmsa.fr/nos-sites/centre-hospitalier-du-hasenrain-de-mulhouse-626.html Situs interretialis hodiernus]</ref>, [[Cursus publicus|cursus publici]] curia<ref>Raymond Oberlé, ''Histoire de la poste à Mulhouse'', Alsatia, 1974.</ref>, [[Viridarium|viridaria]] publica ''Salvator''<ref>[https://web.archive.org/web/20211228223058/https://www.mulhouse.fr/bouger-sortir/parcs-et-jardins/parc-salvator/ Descriptio in municipali situ]</ref> et ''Steinbach''<ref>[https://web.archive.org/web/20211214023013/https://www.mulhouse.fr/bouger-sortir/parcs-et-jardins/square-steinbach/ Ibidem]</ref>, castra militum<ref>[https://web.archive.org/web/20211112125911/https://www.servirlepublic.fr/2008/09/900-logements-dans-les-anciennes-casernes-de-mulhouse/ "900 habitants dans les anciennes casernes de Mulhouse" Citiya]</ref>, Novus lacus navalis (''Nouveau Bassin'') qui portus Milhusinus usque ad annum 1962 fuit<ref>[https://web.archive.org/web/20211112125442/https://www.visit.alsace/234009059-Le-Nouveau-Bassin/ Visit Alsace]</ref>, scholae plures inprimis ad puellas<ref>Eric Ettwiller, "[https://journals.openedition.org/alsace/1622 L’essor de l’enseignement secondaire des filles en Alsace (1871-1918)]", ''Revue d'Alsace'', 2012(38)ː 191-223. [http://www.atlas.historique.alsace.uha.fr/fr/par-themes/156-les-ecoles-superieures-de-filles-en-alsace-1900-191718.html Puellarum scholae superiores in Alsatia 1900-17]. [https://www.lavieamulhouse.com/mulhouse/index.php?topic=12535.0 Schola superior catholica].</ref>, ecclesiae plures, mercatus tectus (1908)<ref>[https://www.jds.fr/agenda/manifestations/le-marche-fete-ses-100-ans-12307_A JDS 18 Octobris 2008]</ref>, balinea "Romana" anno 1912 coepta<ref>[https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA68000050 Base Mérimée]</ref>, carcer ampliatus qui usque ad mensem Novembrem anni 2021 in usu fuit.<ref>[https://www.lalsace.fr/faits-divers-justice/2021/11/10/maison-d-arret-de-mulhouse-la-longue-nuit-du-transfert-des-detenus ''L'Alsace'' 10 Novembris 2021]</ref>, [[Iudicium|iudicia]] (''Landgericht''<ref>[https://cartorum.fr/mulhausen-e-elsass-lothringen-schwarzwaldplatz-mit-landgericht-zeno-ansichtskarten-35539.html Vetus photographia]</ref> et ''Amtsgericht''<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-autres-monuments/tribunal-dinstance/ Photographiae in situ ''La Fonderie''].</ref>), ''tramway'' vaporarius (1882) et mox electricus (1894)<ref>[https://www.solea.info/decouvrir-solea/histoire-du-reseau Milhusinae vecturae historia].</ref>... Simul novae fabricae industriales ad [[Electricitas|electricitatem]] aut ad [[Aëroplanum|aeroplanorum]] constructionem (''Aviatik Automobil und Flugapparatefabrik''<ref>Bello orto fabrica in Germaniam translata est [https://web.archive.org/web/20211113151745/https://db0nus869y26v.cloudfront.net/fr/Aviatik]</ref>) aut [[photographia|photographiam]]<ref>Braun et compagnie Dornaci [https://data.bnf.fr/fr/14012307/braun_et_compagnie/fr.pdf BNF data]</ref> spectantes creantur. [[Metallum|Metalla]] [[Potassium|potassi]] non longe a Mulhusia ad septentrionem anno 1906 inveniuntur et statim exercentur (Gewerkschaft Amélie). Argentaria validissima Industriam fovent<ref>Nicolas Stoskopf, [https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-01743669/document ''Une réussite méconnue: le Comptoir d'escompte de Mulhouse ...''], 2018.</ref>.
Eodem tempore Francogalli [[Alfredus Dreyfus|Alfredi Dreyfus]] iudicio in duas partes velut discissi sunt qui miles Francogallicus Mulhusiae natus et [[Iudaei|iudaeus]] falso -ut mox liquit- accusatus et damnatus esset quod secreta militaria Germanis vendidisset. Erant qui innocentem damnatum pati nullo modo possent, cum alii nihil ita vitandum esse arbitrarentur ut rescisso iudicio militarium institutorum dignitatem polluere.
*[[1877]]ː ''L'express Journal de Mulhouse'', novum diarium Francogallice et Theodisce impressum. ''L' Industriel Alsacien'' non iam editur.
*[[1914]], 1 Iuniiː vicus finitimus Dornacum (circiter 11 000 inc.) in Mulhusiense commune incorporatur.
** mense Augustoː bello indicto Francogallicus exercitus Elisatiam quam celerrime recuperare cupiens bis Mulhusiam intrat<ref>[https://www.histoire-genealogie.com/Une-photo-rare-l-entree-des-troupes-francaises-dans-Mulhouse-en-aout-1914 Introitus photographice immortalitati traditus].</ref>, bis sese recipere cogitur. Nec per quattuor annos pugnae umquam longe ab urbe aberunt quoniam Francogallici [[Thann]] et [[Dannemarie (Rhenus Superior)|Dannemarie]] occupabant. Itaque pars incolarum et machinae industriae in Germaniam translatae sunt.
*[[1918]], 17 novembrisː die septimo post [[Armistitium|armistitium]] demum exercitus generalis Hirschauer Mulhusiam intravit quae Francogallica urbs fuit usque ad annum [[1940]]. [[Sovieti]] qui iam ut in cetera Germania Mulhusiae instituebantur tum dissoluti.
==== Post 1918 ====
[[Fasciculus:Zup Mulhouse.jpg|thumb|Vicus "des coteaux".]]
*[[1919|1919]]-[[1939]]ː tempus inter duo bella Mulhusinis difficile fuit quia oeconomia recessit. Novi vici ad iustos penates incolarum multitudini adsignandos aedificati sunt, ut "Civitas Drouot".
*[[1932]], 29 decembrisː [[Statio ferriviaria|statio ferriviaria]] hodierna inauguratur.
*[[1940]]ː post cladem a Francogallis acceptam Alsatia Germaniae statim adnexa et cum pago [[Badenia|Badensi]] coaluit in ''Reichsgau Oberrhein'' vel ''Baden-Elsass''.
*[[1944]]ː 11 et 25 Maii necnon 3 et 11 Augusti impetus aerarii multa damna circa stationes ferriviarias praebuerunt et circiter 50 homines interfecerunt.
**24 novembris Mulhusia liberata est. Anno 1944 multa damna ex aeriis impetibus acceperat. In suburbio septentrionali Germani restiterunt usque ad mensem Februarium anni [[1945]].
*[[1946]], 8 Maiiː [[aeroportus]] internationalis Basilea/Mulhusia prope [[Saint-Louis (Rhenus Superior)|Saint-Louis]] inauguratur<ref>[https://www.lalsace.fr/economie/2021/05/07/diaporama-1946-2021-l-euroairport-de-bale-mulhouse-fete-ses-75-ans ''L'Alsace''ː Diaporama]</ref>.
*[[1947]]ː vicus [[Bourtzwiller]] in commume Mulhusinum incorporatur.
*[[1956]]-[[1981]]ː [[Aemilius Muller]]<ref>[https://maitron.fr/spip.php?article145342 Dictionnaire biographique Le Maitron.]</ref>, [[Factio socialistica (Francia)|socialistarum]] factionis, fuit [[Demarchus|demarchus]]. Societatem comitialem cum aliis factionibus UNR et [[MRP]] fecerat. Tum novi vici ad habitationem renovandam aedificati sunt, ut vicus ''des Coteaux'' inter 1961 et 1976 aedificatus, qui novem milia incolarum hodie numerat.
*[[1962]]ː societas Francica autocinetorum ''Peugeot'' in [[Commune|communi]] [[Sausheim]] fabricam aperuit quae hodieque maxima in [[Conurbatio|conurbio]] Mulhusino manet et plurimos operarios adhibet.
*[[1973]]ː Turris Europae inaugurata, architecto Francisco Spoerry<ref>"[https://journals.openedition.org/insitu/20178 Le quartier et la tour de l’Europe à Mulhouse (1959-2015). Perspectives européennes d’un patrimoine transfrontalier]", In Situ Patrimoines, 2019(38)</ref>. Summa turri, tricesimo primo tabulato, [[Popina sellariola|popina sellariola]] et versatilis quae circuitum una hora peragebat et in omnes regiones conspectum insuperabilem hospitibus praebebat aptata erat<ref>[https://www.lalsace.fr/haut-rhin/2019/03/15/tour-de-l-europe-la-ville-veut-sauver-le-restaurant ''L'Alsace'' 15 Martii 2019]</ref>. Ita Milhusini post multa saecula cenationem rotundam [[Domus Aurea|aureae domus]] [[Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus|Neronianae]] imitabantur. Quae turris velut emblema urbis hodiernae et eius Europaei fati facta est.
*[[1975]]ː Universitas Alsatiae Superioris<ref>[https://www.uha.fr/fr/index.html Situs officialis]</ref> (UHA, ''Université de Haute Alsace'') creata
*[[1986]]ː Societas industriae mechanicae SACM cessat<ref>[https://www.dna.fr/culture-loisirs/2020/08/13/diaporama-sacm-une-histoire-unique-depuis-1826 Diaporama]</ref>. Illis annis omnes fabricae textilium cessant et multi victum amittunt. Mulhusiae quoque [[Campi oeconomici|campus secundarius]] [[Campus tertiarius|tertiario campo]] via cedere coeperat.
*[[2007]]ː pars universitatis (iura, scientiae societatis) in vetere officina fundendorum metallorum (''Fonderie'') ad hoc ipsum renovata collocata est<ref>[https://www.uha.fr/fr/uha-1/campus-environnement/campus-fonderie.html#! Campus Fonderie]</ref>.
*[[2009]]ː Diuturnas post difficultates<ref>[https://www.usinenouvelle.com/article/dmc-en-redressement-judiciaire-et-vers-le-demantelement.N24041 ''L'Usine nouvelle'', 5 mai 2008]</ref> DMC (''Dollfus Mieg et compagnie'') anno 1746 creata foro cessit. Bona societatis per sequestres iudicio designatos venumdantur.
*[[2011]]ː [[Tramen vectorium|tramen celerrimum]] (TGVː ''train à grande vitesse'') Mulhusiam cum Lutetia et Lugduno coniungit.
*[[2020]]ː a mense Februario usque ad mensem Aprilem [[Pestilentia|pestilentia]] e [[COVID-19|COVID19]] nata ex coetu [[Ecclesia Evangelica|Evangelico]] Mulhusiae maxime saeviit atque inde in ceteram Franciam disseminata est<ref>[https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/mulhouse-un-rassemblement-evangeliste-a-lorigine-de-lepidemie-en-france_3890375.html France Info 29 Martii 2020.] [https://www.ouest-france.fr/grand-est/mulhouse-68100/covid-19-un-an-apres-le-rassemblement-a-mulhouse-les-evangeliques-eprouves-par-la-deferlante-7124975 Ouest France 20/01/2021].</ref>. Militare valetudinarium portatile Mulhusiae erectum est<ref>[https://www.lemonde.fr/planete/article/2020/03/23/coronavirus-voici-a-quoi-ressemble-l-hopital-militaire-installe-a-mulhouse_6034110_3244.html ''France Bleu'' 23 Martii 2020.]</ref> et multi aegri homines in vicinas civitates (Germaniam, Helvetiam...) curandi gratia transportati suntː adeo epidemiae valetudinarium locale impar fuitǃ
*[[2024]] Mulhusia octingentesimum annum urbis creatae celebrat<ref>[https://www.mplusinfo.fr/une-annee-de-fete-pour-celebrer-les-800-ans-de-mulhouse-mulhouse/ Une année de fête pour célébrer les 800 ans de Mulhouse]</ref>
== Fasti demarchorum a bello 1870/1 ==
* [[Iohannes Mieg-Koechlin]] (1872–1887)
* [[Carolus Hack]] (1887–1901)
* [[Iosua Wick]] (1901–1902)
* [[Aemilius Kayser]] (1902–1908)
* [[Augustus Klug]] (1908–1913)
* [[Alfredus Wolff]] (1913–1914)
* [[Iosephus Cossmann]] (1914–1918)
* [[Alfredus Wolff]] (1919–1923)
* [[Aemilius Rémy]] (1923–1925)
* [[Augustus Wicky]] (1925–1940)
* [[Philippus Herbold]] (1940)
* [[Paulus Maas]] (1940–1944)
* [[Lucianus Gander]] (1947–1953)
* [[Iohannes Wagner]] (1953–1956)
* [[Aemilius Muller]] (1956–1981)
* [[Iosephus Klifa]] (1981–1989)
* [[Iohannes Maria Bockel]] (1989–2010)
* [[Iohannes Rottner]] (2010–2017)
* [[Michaela Lutz]] (2017-2026)
* [[Fridericus Marquet]] (ab anno 2026)
== Quae visenda sint ==
=== De museis ===
[[Fasciculus:Bugatti Type 35B 001.jpg|thumb|Bugatti 1924 (Museum Autocinetorum).]]
Anno [[2008]] Mulhusia ''Ville d'art et d'histoire'' (urbs artium et historiae<ref>[https://web.archive.org/web/20231208232627/https://www.mulhouse.fr/decouvrir/patrimoine/histoire-de-la-ville/ Situs municipalis]</ref>) publice appellata est quia patrimonium municipio magnae curae erat. Simul domus patrimonii<ref>[https://web.archive.org/web/20220203184248/https://www.mulhouse.fr/bouger-sortir/culture/maison-patrimoine/ Situs interretialis]</ref> (''Maison du patrimoine'') creata est quae expositiones ad urbanam historiam pertinentes proponit. Multa musea Mulhusiae inveneris quae ad historiam technicarum plerumque spectant, ut aequum erat in urbe fabricarum industria nota.
* '''Museum Autocinetorum''' (''Cité de l'automobile'') e collectione privata fratrum Schlumpf natum et in fabrica quondam textili collocatum circa 450 [[Autocinetum|autocineta]] exponit<ref>[https://web.archive.org/web/20210329084528/https://www.mulhouse-alsace.fr/culture-tourisme/musees/cite-de-lautomobile-collection-schlumpf/ Situs interretialis]</ref> ab anno 1878 inter quae 120 Bugatti recensentur (nam fabrica autocinetorum Bugatti apud [[Molsheim]] in Elisatia olim fuit).
* '''Museum Nationale Ferriviae''' (''Cité du train''), maximum in Europa [[Ferrivia|ferriviae]] deditum museum<ref>[https://web.archive.org/web/20110903122907/http://www.citedutrain.com/fr/train/ Situs interretialis]. [https://web.archive.org/web/20110824002358/http://www.citedutrain.com/fr/train/626-collections/ Hic clarissimas machinas inspicere potes]</ref>. Iam anno 1969 decretum, anno 1976 in locum hodiernum transfertur.
*'''Electropolis'''<ref>[https://www.musee-electropolis.fr/musee-electropolis/expositions-et-collections Situs interretialis]</ref>ː Museum [[Electricitas|electricitatis]] et energiae. Ibi inter alias ingentes aut ingeniosas machinas [[rotor|rotorem]] ex [[Ergasterium atomicum Fessenheim|ergasterio atomico]] [[Fessenheim]] videris.
*'''Museum Vestium impressarum''' (''Musée de l'impression sur étoffes''), nono decimo saeculo creatum memoriam fabricarum textilium retinet quae iam octavo decimo saeculo Mulhusiensibus prosperitatem et famam parabant. Colores et ornamenta per [[Prelum typographicum|praela]] quaedam telis imprimebantur<ref>[https://www.musee-impression.com/ Situs interretialis]</ref>.
*'''Museum Chartarum pictarum''' (''Musée du papier peint'')ː non Mulhusiae sed in vico [[Rixheim]] ad Mulhusiam positum est ubi octavo decimo saeculo fabricator Mulhusiensis telarum pictarum filio suo officinam chartarum pictarum condidit, fabricam Zuber<ref>[https://www.zuber.fr/fr/historique-zuber Historia fabricae Zuber].</ref>. Non tantum chartas ex illa officina sed pulcherrima exemplaria ex omni Francia exponunt.
*'''Museum Historicum''' in antiquo palatio urbano collocatum ubi pactum unionis subscriptum est.
[[Hortus zoologicus|Horto zoologico]]<ref>[https://www.zoo-mulhouse.com/le-parc/animaux/ Situs interretialis]</ref> quoque municipium gloriatur decimo nono saeculo iam condito qui hodie [[Species in discrimen adducta|speciebus extinctione minatis]] praecipuam operam dat et varias collaborationes ad eas tuendas iniit<ref>[https://www.zoo-mulhouse.com/protection-des-especes/conservation-programmes-de-recherche/]</ref>.
=== De monumentis ===
Haec aedificia catalogo Monumentorum Historicorum Franciae inscripta sunt<ref>[https://www.commune-mairie.fr/monuments-historiques/mulhouse-68224/ Catalogus monumentorum historicorum] [https://web.archive.org/web/20201029185137/https://www.tourisme-mulhouse.com/uploads/pdf/batiments-prestigieux.pdf Eadem cum notitia historica]</ref>ː turris Diaboli<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/tour-du-diable/ Historia Francogallice audienda].</ref>, vestigia moenium (''Bollwerk''), ecclesia mediaevalis et templum Sancti Stephani<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/temple-saint-etienne/ Photographiae et descriptio Francogallice audienda]</ref>, capella Sancti Iohannis<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/chapelle-saint-jean/ Descriptio Francogallice legenda et audienda]</ref>, curia "Catenarum"<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/cour-des-chaines/ Descriptio Francogallice adienda et photographiae]</ref>, curia "Lotharingiae"<ref>[https://web.archive.org/web/20211228225654/https://www.mulhouse.fr/wp-content/uploads/2020/04/Exposition-larch%C3%A9ologie-raconte-lhistoire-de-la-Cour-de-Lorraine.pdf Historia per archaeologiam restituta]</ref>, curia municipalis<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/hotel-de-ville-musee-historique/ UHA Les monuments du centre]</ref>, domus Mieg<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/maison-mieg/ UHA Domus Mieg Francogallice descripta]</ref>, balinea municipalia<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/bains-municipaux/ Descriptio Francogallice audienda et photographiae]</ref>, iudicia aetate Theodesca aedificata<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-autres-monuments/tribunal-de-grande-instance/ UHA Tribunal de grande instance]</ref>, synagoga<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/synagogue/ Descriptio Francogallice audienda]</ref>, ecclesia catholica Sancti Stephani<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/eglise-saint-etienne/ Descriptio Francogallice audienda]</ref>, statua ''Schweissdissi'' (1905)<ref>[https://web.archive.org/web/20211116102943/https://www.schweissdissi.com/la-statue-du-schweissdissi/son-histoire/ Confraternitas "Schweissdissi]</ref>, aedificium anulare (1955)<ref>[https://patrimoine-mulhouse.uha.fr/index.php/les-monuments-du-centre/batiment-annulaire/ UHAː photographiae et descriptio Francogallice audienda]</ref> aliaeque veteres domus privatae.
=== [[Ars viaria]] (''Street art'') ===
[[Fasciculus:20170805 279 mulhouse.jpg|thumb|Ars viariaː falsae [[fenestra|fenestrae]] et [[scalae portatiles]] in muro caeco pictae. Paene verae videntur.]]
Ut in Helvetia Mulhusiae in caecis muris picturas varias inveneris. Iam sexto decimo saeculo muri curiae municipalis picti erant et octavo decimo saeculo exeunte Matthaeus Mieg "le Chroniqueur" dictus, pictor optimus, frontem domus suae picturis oculos fallentibus ornavit (''maison Mieg''). Non tantum manentes picturae sunt sed in nonnullis muris unoquoque mense artifices nova opera creant atque vulgo admiranda praebent<ref>[https://www.bing.com/images/search?q=street+art+mulhouse&qpvt=street+art+mulhouse&form=IGRE&first=1&tsc=ImageBasicHover Imaginum collectio][https://web.archive.org/web/20211027100546/https://apps.tourisme-alsace.info/photos/mulhouse/photos/234010299-street_art_a_mulhouse.pdf Catalogus praecipuorum operum]</ref>.
== Demographia ==
[[Fasciculus:Einwohnerentwicklung von Mülhausen.svg|thumb|Numerus incolarum ab anno 1700 crescens.]]
Recensio incolarum his duobus proximis saeculis fuit haecː
* [[1800]]ː6 018 [[1806]]ː8 053 [[1821]]ː9 603
*[[1831]]ː13 300 [[1836]]ː16 932 [[1841]]ː20 129 [[1846]]ː29 415 [[1851]]ː29 574 [[1856]]ː45 981 [[1861]]ː45 587 [[1866]]ː58 773
* [[1871]]ː52 892 [[1875]]ː58 513 [[1880]]ː63 629 [[1885]]ː69 759 [[1890]]ː76 892 [[1895]]ː82 986 [[1900]]ː89 118 [[1905]]ː94 498
* [[1910]]ː95 041 [[1921]]ː99 226 [[1926]]ː99 892 [[1931]]ː99 534 [[1936]]ː96 697 [[1946]]ː87 655 [[1954]]ː99 079 [[1962]]ː108 995
* [[1968]]ː116 336 [[1975]]ː117 013 [[1982]]ː112 157 [[1990]]ː108 357 [[1999]]ː110 359 [[2006]]ː110 514 [[2011]]ː110 351 [[2016]]ː108 399 [[2018]]ː108 942 [[2023]]ː104 978
Nono decimo saeculo ob [[Industrializatio|industrializationem]] numerus incolarum quattuordecies multiplicatus est<ref>[https://web.archive.org/web/20211030082034/http://www.crdp-strasbourg.fr/data/patrimoine-industriel/mulhouse-19/croissance.php BNPA Croissance démographique]</ref>. Minuitur tempore bellorum (1866–1871 et 1910-1921<ref>Quod in statisticis celatur quia Dornacum anno 1910 commune sui generis erat.</ref> 1936–1946) sed etiam ob [[Discrimen oeconomicum|angustias oeconomicas]] (1846–1851, 1866–1871 et inter 1931 et 1936 necnon 1975–1990). Vicesimo primo saeculo numerus stabilis manet quia res oeconomica non iam crescit et multi in circumiacentibus [[Commune|communibus]] domos singulas habitare malunt. Incrementum inter 1910 et 2021 vicena per centena non superat. Maximus fuit numerus tempore [[Petroleum|petrolei]] pretium exardescens (1973) antecedente.
Maxime [[Cosmopolitanismus|cosmopolitanam]] esse gloriatur urbs Mulhusia quae 136 nationalitates diversas<ref>[https://www.dailymotion.com/video/xb6nl9 Clip]</ref> in territorio suo recensuit. Olim extranei e [[Polonia]] et [[Italia]] plerumque veniebant, nunc plurimi sunt qui ex [[Turcia]] et [[Algeria]] veniunt<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/2020954?sommaire=2106113&geo=COM-68224 Census extraneorum Mulhusiae]. [https://www.linternaute.com/ville/mulhouse/ville-68224/demographie Mulhusienses statistice digesti]</ref>.
== Clari cives ==
=== Nati ===
* [[1728]] - [[Ioannes Henricus Lambert]], mathematicus [[Berolinum|Berolini]] mortuus anno 1777
* [[1788]] - [[Godefridus Engelmann]], chromolithographiae inventor ibidem mortuus anno 1839
* [[1859]] - [[Alfredus Dreyfus]], [[miles]] (mortuus [[1935]])<ref>[https://www.francebleu.fr/infos/culture-loisirs/mulhouse-rend-hommage-au-capitaine-dreyfus-avec-un-monument-square-steinbach-1475998058 Statua militis Dreyfus Mulhusiae inaugurata]</ref>
* [[1866]] - [[Alfredus Werner]], mortuus 1919. [[Praemium Nobelianum chemiae|Praemio Nobeliano]] in chemia anno [[1913]] honoratus est.
* [[1912]] - [[Franciscus Spoerry]], architectus, mortuus anno 1999.
=== Educati ===
*[[Albertus Schweitzer]] 1875-1965, ''abitur'' Mulhusiae absolvit.
== Notae ==
<references />
[[Fasciculus:Tour de l'Europe (Mulhouse) (1).jpg|thumb|[[Turris]] Europae, insigne hodiernae urbis velut in trivio positae inter Franciam, Germaniam, Helvetiam.]]
== Plura legere si cupis ==
=== Diaria et periodica vetera ===
* [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343699219/date ''Bulletin du Musée historique de Mulhouse'', 1876-1980 apud Gallica]
* [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb34405381g/date ''Bulletin de la Société industrielle de Mulhouse'' 1829-1939 apud Gallica]
* [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb32772298w/date.item ''L'Expressː journal de Mulhouse'' 1884-1914 apud Gallica]
* [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb32791266f/date ''L'Industriel alsacien : journal de l'industrie, du commerce et de l'agriculture'' 1835-1877 apud Gallica]
* [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb34424059n/date ''Oberelsässische Landeszeitung(1897-)'' 1914-1918 apud Gallica]
* [https://data.bnf.fr/fr/34539556/der_mulhauser_arbeiterfreund/ ''Der Mülhauser Arbeiterfreund'' 1890-1911]
* [https://gallica.bnf.fr/services/engine/search/sru?operation=searchRetrieve&version=1.2&collapsing=disabled&query=%28dc.title%20all%20%22M%C3%BClhauser%20Tagblatt%22%29%20and%20arkPress%20all%20%22cb34424068m_date%22&rk=21459;2 ''Mülhauser Tagblatt'' 1914-1918 apud Gallica]
*[https://data.bnf.fr/fr/atelier/41947652/mulhauser_und_elsasser_anzeiger/ ''Mülhauser und Elsässer Anzeiger'' 1892-1905]
* [https://data.bnf.fr/34424063/mulhauser_volksblatt/ ''Mülhauser Volksblatt'' 1919-1942]
*[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb32822970k/date ''Neue Mülhauser Zeitung'' 1914-1918 apud Gallica]
=== Eruditorum dissertationes ===
* Isabelle Bernier, ''[https://books.openedition.org/pumi/34666 Négoce et industrie à Mulhouse au XVIIIe siècle (1696-1798)]'', Presses Universitaires du Midi, 2008.
** "[https://journals.openedition.org/alsace/1561 Négoce et industrie à Mulhouse au XVIIIe siècle]", ''Revue d'Alsace'', 2006ː 487-496
* Stephan Jonas, "[https://books.openedition.org/pul/14651 Structures industrielles et politique urbaine à Mulhouse au xixe siècle (1798-1870)]" in ''Construire la ville'', Presses Universitaires de Lyon, 1983ː 87-115
** "[https://www.persee.fr/doc/rgest_0035-3213_1985_num_25_2_1578 La ville industrielle : questions d'identité]", ''Revue Géographique de l'Est'', 1985ː 231-240
* Georgius Livet et Raimundus Oberlé, ''Histoire de Mulhouse : des origines à nos jours'', Argentorati, Ed. des "Dernières nouvelles d'Alsace, 1977 [https://www.persee.fr/doc/assr_0335-5985_1980_num_49_2_1217_t1_0283_0000_4 Recensio critica]
*Ernest Meininger, ''Histoire de Mulhouse de ses origines à nos jours'', Mulhusiae, 1923.
*Bernhard Metz, "[https://journals.openedition.org/alsace/990 Essai sur la hiérarchie des villes médiévales d’Alsace (1250-1350). 2e partie]", ''Revue d’Alsace'', 2008: 129-167
*Raymond Oberlé, "[https://www.persee.fr/doc/ahess_0395-2649_1960_num_15_5_420668 L'histoire de l'éducation, contribution à l'histoire sociale : l'exemple de Mulhouse]", ''Annales'', 1960ː 963-973
** ''L'enseignement à Mulhouse de 1798 à 1870'', Parisiis, Les Belles Lettres, 1961
** ''Histoire de la poste à Mulhouse'', Alsatia, 1974
** ''Mulhouse ou La genèse d'une ville'', Editions du Rhin, 1985
** ''Mulhouse : panorama monumental et architectural des origines à 1914'', Argentorati, 1983
** ''Les relations entre la Confédération Helvétique et son alliée la République de Mulhouse pendant la Guerre de Trente Ans'', Cadurci, 1961
*''Florence Ott, "[https://www.persee.fr/doc/acths_0000-0001_2005_act_127_5_5191 L’enseignement technique : un souci constant de la société industrielle de Mulhouse]", ''Actes des congrès nationaux des sociétés historiques et scientifiques'', 2005ː 153-163
** ''La Société industrielle de Mulhouse, 1826-1876 : ses membres, son action, ses réseaux'', Argentorati, 1999
** ''La société industrielle de Mulhouse au temps de l'empire allemand, 1871-1918'', Mulhusiae, 2004
* Nicolas Stoskopf, "[https://hal.science/hal-01272292/document Industrialisation et désindustrialisation à Mulhouse, une trajectoire singulière (XVIIIe-XXe siècles)]", ''Annuaire historique de Mulhouse'', 2007: 73-79.
*David Tournier, "[https://journals.openedition.org/alsace/135 La construction des deux Saint-Etienne. Un catalyseur des crispations interconfessionnelles à Mulhouse (1830-1866)]", ''Revue d’Alsace'', 2010: 71-99
*Marie-Claire Vitoux, "[https://www.persee.fr/doc/hes_0752-5702_1995_num_14_4_1792 Éthique protestante et philanthropie libérale : le cas mulhousien au XIXe siècle]", ''Histoire, économie & société'', 1995ː 595-607
*Léonard-Georges Werner, ''Topographie historique du vieux Mulhouse'', Massiliae, 1979 (prima editio 1949)
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Rheni Superioris|Index communium praefecturae Rheni Superioris]]
== Coniunctiones communium ==
* [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Cassella]], [[Germania]], ab 1965
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mulhouse|Mulhusiam}}
* {{INSEE commune|68224|de=Mulhusia}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24395 De hoc communi apud Cassini]
* [http://www.mulhouse.fr/ Huius communis pagina interretialis]
* {{LHH|7089|auctor=Nicolas Schreck}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Rheni Superioris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Rheni superioris]]
[[Categoria:Mulhusia|!]]
kck6l0sgbbcnqldjm5raco6vkxv7o67
Mayra Andrade
0
75594
3991584
3722198
2026-09-27T15:38:16Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991584
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Mayra Andrade.jpg|thumb|right|Mayra Andrade (anno [[2009]])]]
'''Mayra Andrade''' (nata familia oriunda e Promontorio Viridi in [[Avana]], [[Cuba]] [[13 Februarii]] [[1986]]) est [[Promontorium Viride|Promontorii Viridis]] [[cantus|cantrix]]
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20090421095129/http://www.mayra-andrade.com/en/photos-videos.php?media_id=48 Mayrae Andrade pagina interretialis]
* [https://web.archive.org/web/20090421095129/http://www.mayra-andrade.com/en/photos-videos.php?media_id=48 Colloqium percontativum cum ]
* [http://www.jazzthetik.de/index.php?option=com_content&task=view&id=30&Itemid=1 Biographia et operis suae iudicia] in libello ''Jazzthetik''
* [http://www.bbc.co.uk/radio3/worldmusic/a4wm2008/2008_mayra_andrade.shtml Mayra Andrade] apud BBC Radio 3
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Andrade, Mayra}}
[[Categoria:Cantores Capitis Viridis]]
[[Categoria:Nati 1986]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Mulieres]]
fqjsu3xrglzje72yynagq1tjw6r69yi
Schola Athenarum Francica
0
79362
3991716
2789742
2026-09-28T08:38:25Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991716
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Image:EFA Façade 2.jpg|thumb|250px|Schola Athenarum Francica ]]
[[Image:EFA Façade stèle 1.jpg|thumb|Inscriptio conditionis Scholae]]
'''Schola Athenarum Francica''' ([[Francogallice]] ''École française d'Athènes'', [[Neograece]] Γαλλική Σχολή Αθηνών) est institutum ad studia Graeca promovenda anno [[1846]] a regno [[Francia|Francico]] conditum. [[Athenae|Athenis]] sedet iuxta [[via Didoti (Athenae)|viam Didoti]]. Explorationes archaeologicas dirigit in [[Graecia]] [[Delos|Deli]], [[Delphi]]s, [[Thasos|Thasi]], [[Malia]]e, [[Argos|Argis]], [[Philippi]]s et apud [[Dikili Tash]]; in insula [[Cyprus|Cypro]] [[Amathus|Amathonte]].
==Directores==
* 1846-1867 : [[Amedeus Daveluy]]
* 1867-1875 : [[Aemilius Burnouf]]
* 1875-1878 : [[Albertus Dumont]]
* 1878-1890 : [[Paulus Foucart]]
* 1890-1903 : [[Theophilus Homolle]]
* 1904-1912 : [[Mauritius Holleaux]]
* 1912-1913 : [[Theophilus Homolle]]
* 1913-1919 : [[Gustavus Fougères]]
* 1919-1925 : [[Carolus Picard]]
* 1925-1936 : [[Petrus Roussel]]
* 1936-1950 : [[Robertus Demangel]]
* 1950-1969 : [[Georgius Daux]]
* 1969-1981 : [[Petrus Amandry]]
* 1981-1992 : [[Olivarius Picard]]
* 1992-2001 : [[Rolandus Étienne]]
* 2002- : [[Dominicus Mulliez]]
==Secretarii et studiorum directores==
* 1902 : Délerot
* 1903-1906 : C. André
* 1907 : A. Britsch
* 1907-1908 : E. Schulhof
* 1908-1912 : J. Chamonard
* 1912-1913 : P. Cettier
* 1913-1919 : [[Carolus Picard]]
* 1919-1922 : [[Andreas Plassart]]
* 1922-1924 : [[Ludovicus Renaudin]]
* 1924-1927 : [[Robertus Demangel]]
* 1928-1929 : [[Henricus Seyrig]]
* 1929-1931 : [[Ivo Béquignon]]
* 1931-1942 : [[Paulus Lemerle]]
* 1942-1949 : [[Petrus Amandry]]
* 1949-1953 : [[Hubertus Gallet de Santerre]]
* 1953-1960 : [[Paulus Courbin]]
* 1960-1964 : [[Franciscus Salviat]]
* 1964-1968 : [[Philippus Bruneau]]
* 1968-1974 : [[Franciscus Croissant]]
* 1974-1976 : [[Ioannes Petrus Michaud]]
* 1976-1982 : [[Petrus Aupert]]
* 1982-1990 : [[Ioannes Ivo Empereur]]
* 1990-1995 : [[Paschalis Darcque]]
* 1995-2002 : [[Ioannes Michael Saulnier]]
* 2002-2006 : [[Michaela Brunet]]
* 2006-2009 : [[Veronica Chankowski]]
* 2009- : [[Arthurus Muller]]
== Nexus externi ==
* [http://www.efa.gr Situs officialis]
** [https://web.archive.org/web/20060224004800/http://www.efa.gr/histoire/membresEfa.pdf Index sodalium]
* [http://www.cefael.efa.gr Publicationes in interrete legendae]
* [http://www.clio.fr/BIBLIOTHEQUE/Lecole_francaise_dAthenes.asp De Schola commentatio] a Rolando Étienne scripta
== Bibliographia ==
* R. Étienne et al., ''L'Espace grec: cent cinquante ans de fouilles de l'École française d'Athènes''. Lutetiae: Fayard, 1996
* E. Κόρκα et al., ''Ξένες αρχαιολογικές σχολές στην Ελλάδα: 160 χρόνια''. Athenis, 2005
* G. Radet, ''L'histoire et l'œuvre de l'École française d'Athènes''. Lutetiae, 1901
* Catherine Valenti, ''L'École française d'Athènes''. Lutetiae: Belin, 2006
* Catherine Valenti, "[http://www.cairn.info/revue-d-histoire-moderne-et-contemporaine-2003-4-page-92.htm#Cairn_no24 L'École française d’Athènes au cœur des relations franco-helléniques, 1846-1946"] in ''Revue d'histoire moderne et contemporaine'' vol. 50 no. 4 (2003) pp. 92-107
[[Categoria:Schola Athenarum Francica|!]]
68jbjqoebbdwrj4m6hjsxunldyked4w
Societas Studiorum Tamulicorum Internationalis
0
80546
3991737
995230
2026-09-28T10:15:25Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991737
wikitext
text/x-wiki
'''Societas Studiorum Tamulicorum Internationalis''' (''International Association of Tamil Research'') condita est [[Delhium Novum|Delhii Novi]] die [[7 Ianuarii]] [[1964]] ab eruditis circa sexaginta qui ibi apud [[Congressus Orientalistarum Internationalis|Congressum Orientalistarum Internationalem]] [[Congressus Orientalistarum Internationalis XXVI|XXVI]] degerunt. Inter conditores fuerunt [[Ioannes Filliozat]], [[Camillus Zvelebil]], [[Thomas Burrow]], [[A. K. Ramanujan]], [[Xaverius Thani Nayagam]]. Inter annos [[1966]] et [[1981]] haec societas quinque deliberationes seu "conferentias" internationales ordinavit.
== Deliberationes ==
* ''First International Conference Seminar of Tamil Studies'', Kuala Lumpur, Apr. 1966
* ''Second International Conference'', Ian. 1968
* ''Third International Conference'', Lutetiae, 1970
* ''Fourth International Conference'', Jaffna, Ian. 1974
* ''Fifth International Conference'', Madurai, Ian. 1981
== Publicationes ==
* ''Journal of Tamil Studies''
* ''I.A.T.R. Who's Who'' (Kuala Lumpur, 1966)
== Nexus externi ==
* Sachi Sri Kantha, "[http://www.tamilnation.org/forum/sachisrikantha/061020iatr.htm On International Association of Tamil Research (IATR) Conferences: Pre-lude and Post-lude] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}"
[[Categoria:Societates rerum Orientalium]]
[[Categoria:Lingua Tamulica]]
[[Categoria:Constituta 1964]]
{{Nexus absunt}}
b6ugz3snrlakeehl5rkct4i502ymgqy
Mandellum (Langobardia)
0
104571
3991532
3887784
2026-09-27T14:02:13Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991532
wikitext
text/x-wiki
{{pro pagina discretiva vide|Mandellum}}
{{Latinitas|-3}}
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Mandello del Lario, vista da La Gardata.JPG|thumb|upright=0.8|Despctus in Mandellum.]]
'''Mandellum'''<ref>[http://books.google.it/books?id=woEKAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Raccolta Storica (Google eBook) - Societa? storica comense, Рипол Классик].</ref><ref>[http://books.google.it/books?id=eodYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Memorie spettanti alla storia, al governo ed alla descrizione della città, e della campagna di Milano, ne' secoli bassi, Volume 9 (Google eBook) conte Giorgio Giulini, Stamperia di G. Bianchi, 1760].</ref><ref>Confer [https://web.archive.org/web/20160305022108/http://www.dervio.org/qd/gloss/dissero.htm www.dervio.org].</ref><ref>[http://books.google.it/books?id=8MFYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Documenti inediti risguardanti la storia della Valsassina e delle terre limitrofe. . . . Raccolti, annotati e pubblicati dall' ingegnere G. Arrigoni. vol. 1, Parti 1-3 (Google eBook) -Giuseppe ARRIGONI, 1857].</ref> {{victio|Mandellum|i|n}}, vel '''Mandellum Larii''' ([[Italiane]] ''Mandello del Lario''), est [[oppidum]] et [[commune Italiae|commune]] [[Italia|Italicum]] circiter 10 600 [[incola]]rum, in [[Provincia Leucensis|Provincia Leucensi]] [[Regio Italiae|Regionis]] [[Langobardia]]e situm. Incolae Mandellenses appellantur. Mandello, in confinio cum [[Lierna]], in latere sinistro [[Mona Lisa|Iocundae]] a [[Leonardo da Vinci|Leonardo Vinciensi]] apparet.
==Loca==
Inter loca maxime venerea et exclusiva{{dubsig}} ubi billionaires{{dubsig}} et VIPs{{dubsig}} constituunt{{dubsig}} nuptias suas componere{{dubsig}} est [[Lacus Larius]] et praesertim [[Litus Aureum]] inter Mandellum et Varenna{{dubsig}} ad Lacum Larium.
== Geographia ==
Mandellum est oppidum [[Provincia Leucensis|Provinciae Leucensis]] [[Larius lacus|Larium Lacum]] adiacens et sub complures montes coniunctos{{dubsig}} [[Grigne]]{{dubsig}} situm.
== Oeconomia ==
Mandelli est [[officina]] societatis ''[[Moto Guzzi]]''.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
*[[Leucum (Italia)|Leucum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mandello del Lario|Mandellum}}
* [https://web.archive.org/web/20170423071016/http://www.mandellolario.it/ Situs interretialis Mandelli proprius.]
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Mandello del Lario, vista da La Gardata.JPG|Despectus in Mandellum.
Fasciculus:Mandello del Lario, chiesa di San Giorgio.JPG|Ecclesia [[Sanctus Georgius|Sancto Georgio]] dicata.
</gallery>
[[Categoria:Municipia in provincia Leuci]]
pqxpz0jkk7c2l6bz3uejgv49igcvxhf
Mare Philippinense
0
105137
3991545
3735745
2026-09-27T14:23:48Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991545
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Philippine Sea location.jpg|thumb|Mare Philippinense.]]
'''Mare Philippinense,'''<ref>Quod ad formam nominis spectat, adsunt [[planta]]e ''[[Bulbophyllum philippinense]],'' ''[[Paphiopedilum philippinense]],'' ''[[Thrixspermum philippinense]],'' ([[Orchidaceae|Orchidacearum]]), ''[[Cinnamomum philippinense]]'' ([[Lauraceae|Lauracearum]]), et ''[[Nepenthes philippinensis]]'' ([[Nepenthaceae|Nepenthacearum]]); [[mollusca|molluscum]] ''[[Latirus philippinensis]]'' ([[Fasciolariidae|Fasciolariidarum]]); [[insecta]] ''[[Lachnoderma philippinense]] '' et ''[[Parazuphium philippinense]]'' ([[Carabidae|Carabidarum]]) et ''[[Tapinoma philippinense]] '' ([[Formicidae|Formicidarum]]); [[reptilia|reptile]] ''[[Naja philippinensis]]'' ([[Elapidae|Elapidarum]]); et multa aliae [[species (taxinomia)|species]].</ref> vel raro '''Mare Philippinum,'''<ref>Adest [[piscis]] ''[[Enneapterygius philippinus]]'' ([[Tripterygiidae|Tripterygiidarum]]).</ref> est [[mare marginale]] ad [[oriens|orientem]] et [[septentrio]]nes [[Philippinae|Insularum Philippinarum]], [[area (geometria)|aream]] [[superficies|superficialem]] 5 milliones [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] (2 milliones [[mille passus quadratum|milium quadratorum]])<ref>[https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html Philippine Sea], [https://web.archive.org/web/20090411143533/http://encarta.msn.com/ encarta.msn.com] (archivatum ex [https://web.archive.org/web/20090820123304/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761580288/Philippine_Sea.html ] die 2009-08-20).</ref> in [[occidens|occidentali]] [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici Septentrionalis]] parte situs. Finitur ab [[Philippinae|archipelago Philippinis]] ([[Luzon]], [[Samar]], [[Leyte]], [[Mindanao]]) ad meridio-occidentem; [[Palau]], [[Yap]], et [[Ulithi]] ([[Insulae Carolinae|Insularum Carolinarum]]) ad meridio-orientem; [[Insulae Mariannae|Insulis Mariannae]] (inter quas [[Guama]], [[Saipan]], et [[Tinian]]) ad orientem; [[Insulae Bonin|Bonin]] et [[Iwo Jima]] ad boreorientem; [[insula|insulis]] [[Iaponia|Iaponiensibus]] [[Honshu]], [[Shikoku]], et [[Kyushu]] ad septentriones; [[Insulae Ryukyu|Insulis Ryukyu]] ad boreoccidentem; et [[Taivania]] ad occidentem extremum.<ref name="brit">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/456389/Philippine-Sea|title= Philippine Sea|accessdate= 2008-08-12|publisher= Encyclopædia Britannica Online}}</ref> <!--PLUS IN EN:-->
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Philippinense Mare}}
[[Categoria:Maria Iaponiae]]
[[Categoria:Maria Indonesiae]]
[[Categoria:Maria Philippinarum]]
[[Categoria:Maria Taivaniae]]
[[Categoria:Palau]]
[[Categoria:Civitates foederatae Micronesiae]]
[[Categoria:Maria marginalia Oceani Pacifici]]
{{Myrias|Geographia}}
ln76hoitvsboxovtlujfo76p60a1e57
Aegidius Forcellini
0
110899
3991618
3990975
2026-09-27T19:53:10Z
Demetrius Talpa
81729
/* Nexus externi */
3991618
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Fasciculus:Egidio Forcellini - Imagines philologorum.jpg|thumb|Aegidius Forcellini, opus saeculi 19]]
[[Fasciculus:Latin dictionary.jpg|thumb|Aegidii Forcellini ''[[Lexicon totius Latinitatis]]'' in [[Bibliotheca Universitatis Graecensis]] expositum]]
'''Aegidius Forcellini''' (natus [[26 Augusti]] [[1688]] in vico [[Fener]] in [[Tarvisium (provincia)|Tarvisio]] provincia; mortuus [[5 Aprilis]] [[1768]]) fuit [[philologia|philologus]] et [[lexicon|lexicographus]] [[Italia|Italus]]. Ortus est familia [[paupertas|pauperrima]].
Anno 1704 seminario ludi magistrorum [[Patavium|Patavii]] apud [[Iacobus Facciolati|Iacobum Facciolati]] studebat, et rite [[sacerdos]] consecratus est. Ab anno 1724 usque ad 1730 rector seminarii [[Keneta]]e, et ab anno 1731 usque ad 1765 pater confessor [[seminarium|seminarii]] Patavensis fuit. Senex in Fener vico vivit.
Mortuus est Patavii anno 1768 antea quam [[magnum opus]] suum Facciolati collaborante perfecit. Hoc fuit ''[[Lexicon totius Latinitatis]]''. Prope 35 annos id laboravit et [[Ludovicus Violato]] 8 annos [[manuscriptum]] transscripsit.
== Bibliographia ==
* Carmelus Ciccia, ''Aegidius Forcellini perinsignis linguae Latinae cultor'', “[[Latinitas (periodicum)|Latinitas]]”, Civitati Vaticani, 2000
{{NexInt}}
*[[Thesaurus Linguae Latinae]]
== Nexus externi ==
* [http://www.documentacatholicaomnia.eu/25_90_1688-1768-_Forcellini_Aeg.html Lexicon Totius Latinitatis]
* [https://linguax.com/lexica/forc.php Lexicon Totius Latinitatis - versio in qua verba quaeri possunt]
* G. Bianco, «FORCELLINI, Egidio». In: ''[[Dizionario Biografico degli Italiani]]'', Vol. XLVIII, Romae : Istituto della Enciclopedia Italiana, 1997 ([http://www.treccani.it/Portale/elements/categoriesItems.jsp?pathFile=/sites/default/BancaDati/Dizionario_Biografico_degli_Italiani/VOL48/DIZIONARIO_BIOGRAFICO_DEGLI_ITALIANI_Vol48_019867.xml versio interretialis])
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{DEFAULTSORT:Forcellini, Aegidius}}
[[Categoria:Nati 1688]]
[[Categoria:Mortui 1768]]
[[Categoria:Lexicographi]]
[[Categoria:Philologi Italiae]]
reo7fhn308ut1n7bz0orz7mjfo60zen
3991626
3991618
2026-09-27T20:07:12Z
Demetrius Talpa
81729
/* Bibliographia */
3991626
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Fasciculus:Egidio Forcellini - Imagines philologorum.jpg|thumb|Aegidius Forcellini, opus saeculi 19]]
[[Fasciculus:Latin dictionary.jpg|thumb|Aegidii Forcellini ''[[Lexicon totius Latinitatis]]'' in [[Bibliotheca Universitatis Graecensis]] expositum]]
'''Aegidius Forcellini''' (natus [[26 Augusti]] [[1688]] in vico [[Fener]] in [[Tarvisium (provincia)|Tarvisio]] provincia; mortuus [[5 Aprilis]] [[1768]]) fuit [[philologia|philologus]] et [[lexicon|lexicographus]] [[Italia|Italus]]. Ortus est familia [[paupertas|pauperrima]].
Anno 1704 seminario ludi magistrorum [[Patavium|Patavii]] apud [[Iacobus Facciolati|Iacobum Facciolati]] studebat, et rite [[sacerdos]] consecratus est. Ab anno 1724 usque ad 1730 rector seminarii [[Keneta]]e, et ab anno 1731 usque ad 1765 pater confessor [[seminarium|seminarii]] Patavensis fuit. Senex in Fener vico vivit.
Mortuus est Patavii anno 1768 antea quam [[magnum opus]] suum Facciolati collaborante perfecit. Hoc fuit ''[[Lexicon totius Latinitatis]]''. Prope 35 annos id laboravit et [[Ludovicus Violato]] 8 annos [[manuscriptum]] transscripsit.
== Bibliographia ==
* Carmelus Ciccia, ''Aegidius Forcellini perinsignis linguae Latinae cultor'', “[[Latinitas (periodicum)|Latinitas]]”, Civitati Vaticani, 2000
==Nexus interni==
*[[Thesaurus Linguae Latinae]]
''Formulae Vicipaedianae'':
* [[Formula:Forcellini]]
* [[Formula:Forcellini-fons]]
== Nexus externi ==
* [http://www.documentacatholicaomnia.eu/25_90_1688-1768-_Forcellini_Aeg.html Lexicon Totius Latinitatis]
* [https://linguax.com/lexica/forc.php Lexicon Totius Latinitatis - versio in qua verba quaeri possunt]
* G. Bianco, «FORCELLINI, Egidio». In: ''[[Dizionario Biografico degli Italiani]]'', Vol. XLVIII, Romae : Istituto della Enciclopedia Italiana, 1997 ([http://www.treccani.it/Portale/elements/categoriesItems.jsp?pathFile=/sites/default/BancaDati/Dizionario_Biografico_degli_Italiani/VOL48/DIZIONARIO_BIOGRAFICO_DEGLI_ITALIANI_Vol48_019867.xml versio interretialis])
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{DEFAULTSORT:Forcellini, Aegidius}}
[[Categoria:Nati 1688]]
[[Categoria:Mortui 1768]]
[[Categoria:Lexicographi]]
[[Categoria:Philologi Italiae]]
kxssw767lkv798muzedgl4b23liv0yx
Bradford on Avon
0
114773
3991651
3771397
2026-09-27T21:49:31Z
Cyprianus Marcus
66550
3991651
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Bradford on Avon''' est oppidum comitatus [[Wiltoniensis comitatus|Wiltoniae]] in [[Anglia]] occidentali situm. Hic [[nundinae]] tenebantur ab anno [[1086]], [[mercatus]] autem ab anno [[1281]].<ref>Samantha Letters, "[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=40433&startpage=1 Gazetteer of Markets and Fairs in England and Wales to 1516]{{Nexus deficitur|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}"</ref>
== Coniunctio communium ==
Bradford ab anno [[1969]] coniunctionem communis cum [[Norda]] urbe in [[Saxonia Inferior]]e habet.
[[Fasciculus:Wiltshire.bridge.750pix.jpg|thumb|Pons flumen [[Avona (flumen Bristoliense)|Avonam]] iuxta oppidum Bradford transit]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[https://web.archive.org/web/20121111150916/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=50820#s2 Bradford, Great (Holy Trinity)]" in {{Lewis England}}
* "[https://web.archive.org/web/20130209171525/http://british-history.ac.uk/report.aspx?compid=115456 Bradford-on-Avon]" in {{VCH}} Wiltshire vol. 7 pp. 4-51
* "[https://web.archive.org/web/20130209171515/http://british-history.ac.uk/report.aspx?compid=115455 Bradford hundred]" in {{VCH}} Wiltshire vol. 7 pp. 1-3
* Einar Laurentius Ekblom, ''The Place-Names of Wiltshire, their origin and history'' (Upsalae, 1917) [http://www.archive.org/stream/placenamesofwilt00ekblrich#page/6/mode/2up pp. 33-34]
== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Bradford on Avon}}
{{Urbs-stipula}}
[[Categoria:Loci habitati comitatus Wiltoniensis]]
8yn6jv9gwvwfrfplbg0j9w6zi25t5yd
Index communium praefecturae Vosegi
0
123776
3991588
3991336
2026-09-27T15:41:32Z
Pippobuono
54500
nomen latinum
3991588
wikitext
text/x-wiki
Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero.
[[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]]
[[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']]
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88001
| 88270
| [[Les Ableuvenettes]]
|-
| 88002
| 88500
| [[Ahéville]]
|-
| 88003
| 88140
| [[Aingeville]]
|-
| 88004
| 88320
| [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]]
|-
| 88005
| 88110
| [[Allarmont]]
|-
| 88006
| 88500
| [[Ambacuria]]
|-
| 88007
| 88410
| [[Ameuvelle]]
|-
| 88008
| 88700
| [[Anglemont]]
|-
| 88009
| 88650
| [[Anould]]
|-
| 88010
| 88170
| [[Aouze]]
|-
| 88011
| 88380
| [[Arches (Vosegus)|Arches]]
|-
| 88012
| 88380
| [[Archettes]]
|-
| 88013
| 88170
| [[Aroffe]]
|-
| 88014
| 88430
| [[Arrentès-de-Corcieux]]
|-
| 88015
| 88300
| [[Attignéville]]
|-
| 88016
| 88260
| [[Attigny (Vosegus)|Attigny]]
|-
| 88017
| 88300
| [[Aulnois]]
|-
| 88019
| 88300
| [[Autigny-la-Tour]]
|-
| 88020
| 88300
| [[Autreville (Vosegus)|Autreville]]
|-
| 88021
| 88700
| [[Autrey (Vosegus)|Autrey]]
|-
| 88022
| 88140
| [[Auzainvilliers]]
|-
| 88023
| 88500
| [[Avillers (Vosegus)|Avillers]]
|-
| 88024
| 88130
| [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]]
|-
| 88025
| 88630
| [[Avranville]]
|-
| 88026
| 88600
| [[Aidella]]
|-
| 88027
| 88330
| [[Badménil-aux-Bois]]
|-
| 88028
| 88460
| [[La Baffe]]
|-
| 88029
| 88240
| [[La Vôge-les-Bains]]
|-
| 88030
| 88270
| [[Bainville-aux-Saules]]
|-
| 88031
| 88170
| [[Balléville]]
|-
| 88032
| 88520
| [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]]
|-
| 88033
| 88210
| [[Ban-de-Sapt]]
|-
| 88106
| 88230
| [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]]
|-
| 88035
| 88640
| [[Barbey-Seroux]]
|-
| 88036
| 88300
| [[Barville (Vosegus)|Barville]]
|-
| 88037
| 88120
| [[Basse-sur-le-Rupt]]
|-
| 88038
| 88130
| [[Battexey]]
|-
| 88039
| 88500
| [[Baudricourt]]
|-
| 88040
| 88150
| [[Bayecourt]]
|-
| 88041
| 88270
| [[Bazegney]]
|-
| 88042
| 88700
| [[Bazien]]
|-
| 88043
| 88500
| [[Bazoilles-et-Ménil]]
|-
| 88044
| 88300
| [[Bazoilles-sur-Meuse]]
|-
| 88045
| 88300
| [[Beaufremont]]
|-
| 88046
| 88600
| [[Beauménil]]
|-
| 88047
| 88270
| [[Begnécourt]]
|-
| 88048
| 88370
| [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]]
|-
| 88049
| 88260
| [[Belmont-lès-Darney]]
|-
| 88050
| 88600
| [[Belmont-sur-Buttant]]
|-
| 88051
| 88800
| [[Belmont-sur-Vair]]
|-
| 88052
| 88260
| [[Belrupt]]
|-
| 88053
| 88210
| [[Belval (Vosegus)|Belval]]
|-
| 88054
| 88520
| [[Bertrimoutier]]
|-
| 88055
| 88450
| [[Bettegney-Saint-Brice]]
|-
| 88056
| 88500
| [[Bettoncourt]]
|-
| 88057
| 88490
| [[Le Beulay]]
|-
| 88058
| 88170
| [[Biécourt]]
|-
| 88059
| 88430
| [[Biffontaine]]
|-
| 88060
| 88500
| [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]]
|-
| 88061
| 88410
| [[Bleurville]]
|-
| 88062
| 88320
| [[Blevaincourt]]
|-
| 88063
| 88270
| [[Bocquegney]]
|-
| 88064
| 88600
| [[Bois-de-Champ]]
|-
| 88065
| 88260
| [[Bonvillet]]
|-
| 88066
| 88500
| [[Boulaincourt]]
|-
| 88068
| 88470
| [[La Bourgonce]]
|-
| 88069
| 88270
| [[Bouxières-aux-Bois]]
|-
| 88070
| 88130
| [[Bouxurulles]]
|-
| 88071
| 88270
| [[Bouzemont]]
|-
| 88073
| 88130
| [[Brantigny]]
|-
| 88074
| 88350
| [[Brechainville]]
|-
| 88075
| 88250
| [[La Bresse]]
|-
| 88076
| 88600
| [[Brouvelieures]]
|-
| 88077
| 88700
| [[Brû]]
|-
| 88078
| 88600
| [[Bruyères]]
|-
| 88079
| 88140
| [[Boloniacivilla]]
|-
| 88080
| 88700
| [[Bult]]
|-
| 88081
| 88540
| [[Bussang]]
|-
| 88082
| 88110
| [[Celles-sur-Plaine]]
|-
| 88083
| 88300
| [[Certilleux]]
|-
| 88084
| 88130
| [[Chamagne]]
|-
| 88085
| 88640
| [[Champdray]]
|-
| 88086
| 88600
| [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]]
|-
| 88087
| 88000
| [[Chantraine (commune)|Chantraine]]
|-
| 88088
| 88240
| [[La Chapelle-aux-Bois]]
|-
| 88089
| 88600
| [[La Chapelle-devant-Bruyères]]
|-
| 88090
| 88130
| [[Carpinia]]
|-
| 88091
| 88460
| [[Charmois-devant-Bruyères]]
|-
| 88092
| 88270
| [[Charmois-l'Orgueilleux]]
|-
| 88093
| 88210
| [[Châtas]]
|-
| 88094
| 88330
| [[Châtel-sur-Moselle]]
|-
| 88095
| 88170
| [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]]
|-
| 88096
| 88410
| [[Châtillon-sur-Saône]]
|-
| 88097
| 88500
| [[Chauffecourt]]
|-
| 88098
| 88390
| [[Chaumousey]]
|-
| 88099
| 88150
| [[Chavelot]]
|-
| 88100
| 88500
| [[Chef-Haut]]
|-
| 88101
| 88460
| [[Cheniménil]]
|-
| 88102
| 88630
| [[Chermisey]]
|-
| 88103
| 88270
| [[Circourt]]
|-
| 88104
| 88300
| [[Circourt-sur-Mouzon]]
|-
| 88105
| 88410
| [[Claudon]]
|-
| 88107
| 88630
| [[Clérey-la-Côte]]
|-
| 88108
| 88240
| [[Le Clerjus]]
|-
| 88109
| 88120
| [[Cleurie]]
|-
| 88110
| 88700
| [[Clézentaine]]
|-
| 88111
| 88100
| [[Coinches]]
|-
| 88113
| 88490
| [[Combrimont]]
|-
| 88114
| 88140
| [[Gundrecivilla]]
|-
| 88115
| 88430
| [[Corcieux]]
|-
| 88116
| 88310
| [[Cornimont]]
|-
| 88117
| 88170
| [[Courcelles-sous-Châtenois]]
|-
| 88118
| 88630
| [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]]
|-
| 88119
| 88140
| [[Crainvilliers]]
|-
| 88120
| 88520
| [[La Croix-aux-Mines]]
|-
| 88121
| 88330
| [[Damas-aux-Bois]]
|-
| 88122
| 88270
| [[Damas-et-Bettegney]]
|-
| 88123
| 88320
| [[Damblain]]
|-
| 88124
| 88260
| [[Darney]]
|-
| 88125
| 88170
| [[Darney-aux-Chênes]]
|-
| 88126
| 88390
| [[Darnieulles]]
|-
| 88127
| 88700
| [[Deinvillers]]
|-
| 88128
| 88210
| [[Denipaire]]
|-
| 88129
| 88270
| [[Derbamont]]
|-
| 88130
| 88600
| [[Destord]]
|-
| 88131
| 88600
| [[Deycimont]]
|-
| 88132
| 88000
| [[Deyvillers]]
|-
| 88133
| 88000
| [[Dignonville]]
|-
| 88134
| 88000
| [[Dinozé]]
|-
| 88135
| 88460
| [[Docelles]]
|-
| 88136
| 88000
| [[Dogneville]]
|-
| 88137
| 88170
| [[Dolaincourt]]
|-
| 88138
| 88260
| [[Dombasle-devant-Darney]]
|-
| 88139
| 88500
| [[Dombasle-en-Xaintois]]
|-
| 88140
| 88140
| [[Dombrot-le-Sec]]
|-
| 88141
| 88170
| [[Dombrot-sur-Vair]]
|-
| 88144
| 88500
| [[Domèvre-sous-Montfort]]
|-
| 88142
| 88390
| [[Domèvre-sur-Avière]]
|-
| 88143
| 88330
| [[Domèvre-sur-Durbion]]
|-
| 88145
| 88600
| [[Domfaing]]
|-
| 88146
| 88800
| [[Domjulien]]
|-
| 88147
| 88390
| [[Dommartin-aux-Bois]]
|-
| 88148
| 88200
| [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]]
|-
| 88149
| 88260
| [[Dommartin-lès-Vallois]]
|-
| 88150
| 88170
| [[Dommartin-sur-Vraine]]
|-
| 88151
| 88270
| [[Donoparium]]
|-
| 88152
| 88600
| [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]]
|-
| 88153
| 88700
| [[Domptail]]
|-
| 88154
| 88630
| [[Domnum Remigium]]
|-
| 88155
| 88500
| [[Domvallier]]
|-
| 88156
| 88700
| [[Doncières]]
|-
| 88157
| 88220
| [[Dounoux]]
|-
| 88158
| 88510
| [[Éloyes]]
|-
| 88159
| 88650
| [[Entre-deux-Eaux]]
|-
| 88160
| 88000
| [[Spinalium]]
|-
| 88161
| 88260
| [[Escles]]
|-
| 88162
| 88260
| [[Esley]]
|-
| 88163
| 88130
| [[Essegney]]
|-
| 88164
| 88500
| [[Estrennes]]
|-
| 88165
| 88480
| [[Étival-Clairefontaine]]
|-
| 88166
| 88450
| [[Évaux-et-Ménil]]
|-
| 88167
| 88460
| [[Faucompierre]]
|-
| 88168
| 88700
| [[Fauconcourt]]
|-
| 88169
| 88600
| [[Fays (Vosegus)|Fays]]
|-
| 88170
| 88360
| [[Ferdrupt]]
|-
| 88171
| 88410
| [[Fignévelle]]
|-
| 88172
| 88600
| [[Fiménil]]
|-
| 88173
| 88130
| [[Florémont]]
|-
| 88174
| 88390
| [[Fomerey]]
|-
| 88175
| 88600
| [[Fontenay (Vosegus)|Fontenay]]
|-
| 88176
| 88240
| [[Fontiniacum]]
|-
| 88177
| 88530
| [[La Forge (Vosegus)|La Forge]]
|-
| 88178
| 88390
| [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]]
|-
| 88179
| 88320
| [[Fouchécourt (Vosegus)|Fouchécourt]]
|-
| 88180
| 88320
| [[Frain]]
|-
| 88181
| 88230
| [[Fraize]]
|-
| 88182
| 88490
| [[Frapelle]]
|-
| 88183
| 88630
| [[Frebecuria]]
|-
| 88184
| 88600
| [[Formicae Fons]]
|-
| 88185
| 88500
| [[Franellum Magnum]]
|-
| 88186
| 88500
| [[Franellum Rubeum]]
|-
| 88187
| 88270
| [[Frasnido]]
|-
| 88188
| 88160
| [[Frascia]]
|-
| 88189
| 88350
| [[Frevilla (Vosegus)|Frevilla]]
|-
| 88190
| 88440
| [[Frizon]]
|-
| 88192
| 88270
| [[Gelvécourt-et-Adompt]]
|-
| 88193
| 88520
| [[Gemaingoutte]]
|-
| 88194
| 88170
| [[Geminorum curia]]
|-
| 88195
| 88140
| [[Iandrevilla]]
|-
| 88196
| 88400
| [[Gerardi Mare]]
|-
| 88197
| 88120
| [[Gerbamont]]
|-
| 88198
| 88430
| [[Gerbépal]]
|-
| 88199
| 88320
| [[Gingivilla]]
|-
| 88200
| 88390
| [[Gehennium]]
|-
| 88201
| 88390
| [[Girancurtis]]
|-
| 88202
| 88500
| [[Gircuria]]
|-
| 88203
| 88600
| [[Girecuria]]
|-
| 88205
| 88340
| [[Girmont-Val-d'Ajol]]
|-
| 88206
| 88170
| [[Gironcuria (Vosegus)|Gironcuria]]
|-
| 88208
| 88410
| [[Gondoncuria]]
|-
| 88209
| 88190
| [[Golbey]]
|-
| 88210
| 88270
| [[Gorhey]]
|-
| 88212
| 88350
| [[Grannum]]
|-
| 88213
| 88490
| [[Magna Fossa]]
|-
| 88215
| 88210
| [[Grandrupt]]
|-
| 88214
| 88240
| [[Grandrupt-de-Bains]]
|-
| 88216
| 88600
| [[Granvillare]]
|-
| 88218
| 88640
| [[Granges-Aumontzey]]
|-
| 88219
| 88630
| [[Grussius]]
|-
| 88220
| 88410
| [[Greniancuria]]
|-
| 88221
| 88240
| [[Gruetum]]
|-
| 88222
| 88600
| [[Gognacuria]]
|-
| 88223
| 88450
| [[Guneiacum]]
|-
| 88224
| 88330
| [[Haldiniacum]]
|-
| 88225
| 88220
| [[Hadolia]]
|-
| 88226
| 88270
| [[Hagericurtis]]
|-
| 88227
| 88300
| [[Hagnéville-et-Roncourt]]
|-
| 88228
| 88330
| [[Haillainville]]
|-
| 88229
| 88300
| [[Harchéchamp]]
|-
| 88230
| 88700
| [[Hardancuria]]
|-
| 88231
| 88800
| [[Haraevilla ad Mosam]]
|-
| 88232
| 88300
| [[Hermonis villa]]
|-
| 88233
| 88270
| [[Harol]]
|-
| 88236
| 88240
| [[La Haye (Vosegus)|La Haye]]
|-
| 88237
| 88270
| [[Hennecuria]]
|-
| 88238
| 88260
| [[Hennezel]]
|-
| 88239
| 88130
| [[Haruniacum]]
|-
| 88240
| 88600
| [[Herpemons]]
|-
| 88241
| 88170
| [[Houécourt]]
|-
| 88242
| 88300
| [[Houéville]]
|-
| 88243
| 88700
| [[Housseras]]
|-
| 88244
| 88430
| [[La Houssière]]
|-
| 88245
| 88210
| [[Horbacum]]
|-
| 88246
| 88500
| [[Hymont]]
|-
| 88247
| 88150
| [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]]
|-
| 88248
| 88320
| [[Isches]]
|-
| 88249
| 88300
| [[Gedanis villa]]
|-
| 88250
| 88550
| [[Jarménil]]
|-
| 88251
| 88700
| [[Ioannis Manile]]
|-
| 88252
| 88260
| [[Jésonville]]
|-
| 88253
| 88000
| [[Jeuxey]]
|-
| 88254
| 88500
| [[Jorxey]]
|-
| 88255
| 88630
| [[Jubani villa]]
|-
| 88256
| 88640
| [[Jussarupt]]
|-
| 88257
| 88500
| [[Jevancuria]]
|-
| 88258
| 88320
| [[Marchia (Vosegus)|Marchia]]
|-
| 88259
| 88300
| [[Landini villa]]
|-
| 88260
| 88130
| [[Langley (Vosegus)|Langley]]
|-
| 88261
| 88600
| [[Laval-sur-Vologne]]
|-
| 88262
| 88600
| [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]]
|-
| 88263
| 88640
| [[Laveline-du-Houx]]
|-
| 88264
| 88270
| [[Légéville-et-Bonfays]]
|-
| 88265
| 88300
| [[Lemmecuria]]
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88266
| 88600
| [[Lépanges-sur-Vologne]]
|-
| 88267
| 88260
| [[Larino]]
|-
| 88268
| 88490
| [[Lesseux]]
|-
| 88269
| 88400
| [[Liézey]]
|-
| 88270
| 88350
| [[Liffodium]]
|-
| 88271
| 88800
| [[Legisvilla]]
|-
| 88272
| 88410
| [[Lyroncuria]]
|-
| 88273
| 88000
| [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]]
|-
| 88274
| 88170
| [[Longus Campus subtus Castinetum]]
|-
| 88275
| 88490
| [[Lubine]]
|-
| 88276
| 88490
| [[Lussia]]
|-
| 88277
| 88110
| [[Luviniacus]]
|-
| 88278
| 88170
| [[Macuncurtis]]
|-
| 88279
| 88270
| [[Madecuria]]
|-
| 88280
| 88450
| [[Maldisinum]]
|-
| 88281
| 88270
| [[Madonne-et-Lamerey]]
|-
| 88283
| 88140
| [[Malini curia]]
|-
| 88284
| 88650
| [[Mandray]]
|-
| 88285
| 88800
| [[Manderae]]
|-
| 88286
| 88130
| [[Mareinvilla]]
|-
| 88287
| 88320
| [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]]
|-
| 88288
| 88270
| [[Monroniscurtis]]
|-
| 88289
| 88320
| [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]]
|-
| 88290
| 88300
| [[Martigny-les-Gerbonvaux]]
|-
| 88291
| 88410
| [[Martinvelle]]
|-
| 88292
| 88500
| [[Mataincuria]]
|-
| 88293
| 88630
| [[Maxey-sur-Meuse]]
|-
| 88294
| 88150
| [[Mazeley]]
|-
| 88295
| 88500
| [[Maceriolae]]
|-
| 88296
| 88140
| [[Madonis villa]]
|-
| 88297
| 88600
| [[Méménil]]
|-
| 88298
| 88700
| [[Menardi Mons]]
|-
| 88302
| 88160
| [[Le Ménil]]
|-
| 88300
| 88210
| [[Ménil-de-Senones]]
|-
| 88299
| 88500
| [[Mansile in Sanctesio]]
|-
| 88301
| 88700
| [[Ménil-sur-Belvitte]]
|-
| 88303
| 88630
| [[Mudrevallis]]
|-
| 88304
| 88500
| [[Mirecurtium]]
|-
| 88305
| 88630
| [[Moncel-sur-Vair]]
|-
| 88306
| 88210
| [[Le Mont]]
|-
| 88309
| 88800
| [[Monthureux-le-Sec]]
|-
| 88310
| 88410
| [[Monthureux-sur-Saône]]
|-
| 88307
| 88320
| [[Mont-lès-Lamarche]]
|-
| 88308
| 88300
| [[Montes ante Novum Castrum]]
|-
| 88311
| 88240
| [[Montmotier]]
|-
| 88312
| 88170
| [[Morelli Domus]]
|-
| 88313
| 88330
| [[Murini villa]]
|-
| 88314
| 88320
| [[Morizécourt]]
|-
| 88315
| 88600
| [[Mors Agni]]
|-
| 88316
| 88140
| [[Maurivilla]]
|-
| 88317
| 88210
| [[Moussey (Vosegus)|Moussey]]
|-
| 88318
| 88700
| [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]]
|-
| 88319
| 88420
| [[Medianum Monasterium]]
|-
| 88320
| 88100
| [[Nayemont-les-Fosses]]
|-
| 88321
| 88300
| [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]]
|-
| 88322
| 88600
| [[La Neuveville-devant-Lépanges]]
|-
| 88324
| 88170
| [[La Neuveville-sous-Châtenois]]
|-
| 88325
| 88800
| [[La Neuveville-sous-Montfort]]
|-
| 88326
| 88100
| [[Neuvillers-sur-Fave]]
|-
| 88327
| 88440
| [[Nomexy]]
|-
| 88328
| 88470
| [[Nompardivilla]]
|-
| 88330
| 88260
| [[Novilla (Vosegus)|Novilla]]
|-
| 88331
| 88600
| [[Nontiavilla]]
|-
| 88332
| 88800
| [[Noretum]]
|-
| 88333
| 88700
| [[Nossoncourt]]
|-
| 88334
| 88500
| [[Ollevilla]]
|-
| 88335
| 88500
| [[Offroicourt]]
|-
| 88336
| 88170
| [[Audoleni villa]]
|-
| 88338
| 88700
| [[Ortonis curia]]
|-
| 88340
| 88700
| [[Padua (Vosegus)|Padua]]
|-
| 88341
| 88100
| [[Pair-et-Grandrupt]]
|-
| 88342
| 88330
| [[Pallegney]]
|-
| 88343
| 88800
| [[Paretum (Vosegus)|Paretum]]
|-
| 88344
| 88350
| [[Pargniacum subtus Mirevallem]]
|-
| 88345
| 88490
| [[La Petite-Fosse]]
|-
| 88346
| 88210
| [[La Petite-Raon]]
|-
| 88347
| 88270
| [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]]
|-
| 88348
| 88600
| [[Petreus Pons]]
|-
| 88349
| 88230
| [[Plenifesium]]
|-
| 88350
| 88170
| [[Pluvesia]]
|-
| 88351
| 88370
| [[Plumberae]]
|-
| 88352
| 88300
| [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]]
|-
| 88353
| 88260
| [[Pons iuxta Undinovilla]]
|-
| 88354
| 88500
| [[Pont-sur-Madon]]
|-
| 88355
| 88330
| [[Portus Caelorum]]
|-
| 88356
| 88600
| [[Les Poulières]]
|-
| 88357
| 88500
| [[Portus Suavis]]
|-
| 88358
| 88550
| [[Pouxeux]]
|-
| 88359
| 88600
| [[Prey (Vosegus)|Prey]]
|-
| 88360
| 88260
| [[Provenchères-lès-Darney]]
|-
| 88361
| 88490
| [[Provenchères-et-Colroy]]
|-
| 88362
| 88210
| [[Le Puid]]
|-
| 88363
| 88630
| [[Purneretum]]
|-
| 88364
| 88500
| [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]]
|-
| 88365
| 88270
| [[Racécourt]]
|-
| 88366
| 88170
| [[Radalli villa]]
|-
| 88367
| 88700
| [[Rambervilleriae]]
|-
| 88368
| 88500
| [[Rancuria]]
|-
| 88369
| 88160
| [[Romarici campus]]
|-
| 88370
| 88270
| [[Radonis curtis]]
|-
| 88371
| 88220
| [[Rapo ad Silvas]]
|-
| 88372
| 88110
| [[Rapo ad Stationem]]
|-
| 88373
| 88110
| [[Raon-sur-Plaine]]
|-
| 88374
| 88130
| [[Rapey]]
|-
| 88375
| 88520
| [[Raves (Vosegus)|Raves]]
|-
| 88376
| 88300
| [[Ribovilla]]
|-
| 88377
| 88410
| [[Rainharii villa]]
|-
| 88378
| 88450
| [[Regney]]
|-
| 88379
| 88330
| [[Ranconis curtis]]
|-
| 88380
| 88640
| [[Rehaupal]]
|-
| 88381
| 88260
| [[Relangia]]
|-
| 88382
| 88500
| [[Rimacuria]]
|-
| 88383
| 88200
| [[Romarici Mons]]
|-
| 88386
| 88100
| [[Remomeix]]
|-
| 88385
| 88800
| [[Romulficuria]]
|-
| 88387
| 88170
| [[Ramaldi villa]]
|-
| 88388
| 88390
| [[Renauvoid]]
|-
| 88389
| 88500
| [[Reparium]]
|-
| 88390
| 88320
| [[Roberticuria]]
|-
| 88391
| 88120
| [[Rochesson]]
|-
| 88394
| 88320
| [[Romania ad Silvas]]
|-
| 88395
| 88700
| [[Rotmundum]]
|-
| 88398
| 88600
| [[Les Rouges-Eaux]]
|-
| 88399
| 88460
| [[Le Roulier]]
|-
| 88400
| 88500
| [[Ruvera in Sanctesio]]
|-
| 88401
| 88170
| [[Roverium (Vosegus)|Roverium]]
|-
| 88402
| 88700
| [[Rovilla ad Quercus]]
|-
| 88403
| 88500
| [[Roserota]]
|-
| 88404
| 88320
| [[Roseriae supra Mosunam]]
|-
| 88406
| 88130
| [[Rugney]]
|-
| 88407
| 88630
| [[Ruppes]]
|-
| 88408
| 88360
| [[Rupt-sur-Moselle]]
|-
| 88409
| 88120
| [[Saint-Amé]]
|-
| 88411
| 88260
| [[Sanctus Basolimons]]
|-
| 88412
| 88700
| [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]]
|-
| 88413
| 88100
| [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]]
|-
| 88410
| 88700
| [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]]
|-
| 88418
| 88700
| [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]]
|-
| 88424
| 88100
| [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]]
|-
| 88415
| 88200
| [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]]
|-
| 88416
| 88700
| [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]]
|-
| 88417
| 88700
| [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]]
|-
| 88419
| 88210
| [[Saint-Jean-d'Ormont]]
|-
| 88421
| 88410
| [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]]
|-
| 88423
| 88650
| [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]]
|-
| 88425
| 88700
| [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]]
|-
| 88426
| 88560
| [[Saint-Maurice-sur-Moselle]]
|-
| 88427
| 88170
| [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]]
|-
| 88428
| 88470
| [[Saint-Michel-sur-Meurthe]]
|-
| 88429
| 88200
| [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]]
|-
| 88430
| 88140
| [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]]
|-
| 88431
| 88170
| [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]]
|-
| 88432
| 88700
| [[Sanctus Petrimons]]
|-
| 88433
| 88500
| [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]]
|-
| 88434
| 88800
| [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]]
|-
| 88435
| 88480
| [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]]
|-
| 88436
| 88210
| [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]]
|-
| 88437
| 88270
| [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]]
|-
| 88438
| 88470
| [[La Salle (Vosegus)|La Salle]]
|-
| 88439
| 88390
| [[Sanchey]]
|-
| 88440
| 88170
| [[Sandaucuria]]
|-
| 88441
| 88260
| [[Sans-Vallois]]
|-
| 88442
| 88120
| [[Sapois (Vosegus)|Sapois]]
|-
| 88443
| 88300
| [[Sartes]]
|-
| 88444
| 88210
| [[Le Saulcy]]
|-
| 88445
| 88580
| [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]]
|-
| 88446
| 88140
| [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]]
|-
| 88447
| 88290
| [[Salsuriae]]
|-
| 88448
| 88140
| [[Seivilla]]
|-
| 88449
| 88130
| [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]]
|-
| 88450
| 88320
| [[Senagda]]
|-
| 88451
| 88210
| [[Senonia (Vosegus)|Senonia]]
|-
| 88452
| 88260
| [[Senonges]]
|-
| 88453
| 88630
| [[Seromons]]
|-
| 88454
| 88600
| [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]]
|-
| 88455
| 88320
| [[Sirecuria]]
|-
| 88456
| 88320
| [[Serocourt]]
|-
| 88457
| 88630
| [[Seona (Vosegus)|Seona]]
|-
| 88458
| 88130
| [[Solicuria]]
|-
| 88459
| 88170
| [[Soncuria]]
|-
| 88460
| 88630
| [[Solicia]]
|-
| 88461
| 88140
| [[Serewavilla]]
|-
| 88462
| 88120
| [[Le Syndicat]]
|-
| 88463
| 88100
| [[Tinctorivus]]
|-
| 88464
| 88460
| [[Tendon (Vosegus)|Tendon]]
|-
| 88465
| 88150
| [[Tado]]
|-
| 88466
| 88800
| [[Tillia]]
|-
| 88467
| 88290
| [[Thiéfosse]]
|-
| 88468
| 88160
| [[Le Thillot]]
|-
| 88469
| 88500
| [[Tirocuria]]
|-
| 88470
| 88530
| [[Le Tholy]]
|-
| 88471
| 88410
| [[Les Thons]]
|-
| 88472
| 88260
| [[Thuillières]]
|-
| 88473
| 88320
| [[Tignécourt]]
|-
| 88474
| 88300
| [[Tellum (Vosegus)|Tellum]]
|-
| 88475
| 88320
| [[Toteleni curtis]]
|-
| 88476
| 88500
| [[Totoni villa]]
|-
| 88477
| 88350
| [[Trampodium]]
|-
| 88478
| 88300
| [[Tranculfi villa]]
|-
| 88479
| 88240
| [[Trémonzey]]
|-
| 88480
| 88130
| [[Ubexy]]
|-
| 88481
| 88220
| [[Uriménil]]
|-
| 88482
| 88140
| [[Eurivilla]]
|-
| 88483
| 88390
| [[Ursiniacum]]
|-
| 88484
| 88220
| [[Usminga]]
|-
| 88485
| 88140
| [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]]
|-
| 88486
| 88120
| [[Vainiacum]]
|-
| 88487
| 88340
| [[Le Val-d'Ajol]]
|-
| 88488
| 88270
| [[Valefridicurtis]]
|-
| 88489
| 88270
| [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]]
|-
| 88490
| 88800
| [[Vallis Regia Sicca]]
|-
| 88491
| 88260
| [[Tres Valesii]]
|-
| 88492
| 88230
| [[Le Valtin]]
|-
| 88493
| 88450
| [[Varmonzey]]
|-
| 88494
| 88500
| [[Vaubexy]]
|-
| 88495
| 88000
| [[Waldinivilla]]
|-
| 88496
| 88140
| [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]]
|-
| 88497
| 88330
| [[Wauxoncuria]]
|-
| 88498
| 88200
| [[Vecoux]]
|-
| 88499
| 88270
| [[Velotte-et-Tatignécourt]]
|-
| 88500
| 88310
| [[Ventron]]
|-
| 88501
| 88210
| [[Le Vermont]]
|-
| 88502
| 88600
| [[Vervezelle]]
|-
| 88503
| 88110
| [[Vexaincourt]]
|-
| 88504
| 88170
| [[Vicherey]]
|-
| 88505
| 88430
| [[Vienville]]
|-
| 88506
| 88210
| [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]]
|-
| 88507
| 88500
| [[Villers (Vosegus)|Villers]]
|-
| 88508
| 88270
| [[Ville-sur-Illon]]
|-
| 88509
| 88150
| [[Villoncourt]]
|-
| 88510
| 88320
| [[Villotte]]
|-
| 88511
| 88350
| [[Villouxel]]
|-
| 88512
| 88600
| [[Viménil]]
|-
| 88513
| 88450
| [[Vincey]]
|-
| 88514
| 88170
| [[Viocourt]]
|-
| 88515
| 88260
| [[Vioménil]]
|-
| 88516
| 88800
| [[Vittel]]
|-
| 88517
| 88260
| [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]]
|-
| 88518
| 88500
| [[Viverium]]
|-
| 88519
| 88470
| [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]]
|-
| 88520
| 88240
| [[Les Voivres]]
|-
| 88521
| 88700
| [[Vomécourt]]
|-
| 88522
| 88500
| [[Vomécourt-sur-Madon]]
|-
| 88523
| 88170
| [[Vouxey]]
|-
| 88524
| 88140
| [[Vrécourt]]
|-
| 88525
| 88500
| [[Vroville]]
|-
| 88526
| 88520
| [[Wisembach]]
|-
| 88527
| 88700
| [[Xaffévillers]]
|-
| 88528
| 88460
| [[Xamontarupt]]
|-
| 88529
| 88130
| [[Xaronval]]
|-
| 88530
| 88220
| [[Scatiniacum]]
|-
| 88531
| 88400
| [[Xonrupt-Longemer]]
|-
| 88532
| 88330
| [[Zincourt]]
|}
{{Indices communium praefecturarum Franciae}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]]
3e02nwr3ir0tqf7ewh41y5libf890zn
Plozévet
0
125283
3991684
3915885
2026-09-28T01:13:38Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991684
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Iliz Plozeved.JPG|thumb|200 px|Plozévet: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]]]
'''Plozévet''' ([[Lingua Britonica|Britonice]] '''Plozeved''') est commune 2943 incolarum (anno [[2008]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Finis Terrae (praefectura Franciae)|Finis Terrae]] in [[Francia]]e occidentalis regione [[Armorica]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Finis Terrae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Plozévet|Plozévet }}
* [https://web.archive.org/web/20071012000021/http://www.plozevet.fr/ Plozévet pagina interretialis]
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia Praefecturae Finis Terrae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Finis terrae]]
dsatrgkm9upn5exg3ozxzjk35kqrpfg
Ordo Hubble
0
129825
3991653
3980034
2026-09-27T21:49:56Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991653
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:HubbleTuningFork.jpg|thumb|left|Descriptio ordinis Hubble (Anglice).]]
[[Fasciculus:Abell S740, cropped to ESO 325-G004.jpg|thumb|200px|[[ESO 325-G004]], immanis galaxias ellipticus.]]
[[Fasciculus:Ngc5866 hst big rotated.jpg|thumb|[[NGC 5866]], "Lineata Draconis", galaxias lenticularis cum prominenti pulvis angiportu in [[Draco (constellatio)|constellatione Dracone]].]]
[[Fasciculus:M101 hires STScI-PRC2006-10a.jpg|thumb|[[Messier 101]]/NGC 5457, "Kantius Ursae Maioris": [[galaxias spiralis]] generis ''Scd'' per ordinem Hubble.]]
[[Fasciculus:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|thumb|[[NGC 1300]], "Lacertosus Eridani", lineatus [[galaxias spiralis]] generis ''SBbc.'']]
[[Fasciculus:large.mc.arp.750pix.jpg|thumb|[[Nubecula Magellani Maior]], nana [[galaxias enormis]].]]
'''Ordo Hubble'''{{Convertimus}} ([[Anglice]] ''Hubble sequence'') est [[morphologica galaxiae classificatio|systema classificationis morphologicae]] ab [[Edwinus Hubble|Eduino Hubble]] anno [[1926]] excogitatus et ad [[galaxias]] adhibitus.<ref name="hubble26a">{{cite journal |last=Hubble |first=E. P. |authorlink=Edwin Hubble |year=1926 |title=Extra-galactic nebulae |journal=Contributions from the Mount Wilson Observatory / Carnegie Institution of Washington |volume=324 |pages=1–49|bibcode = 1926CMWCI.324....1H }}</ref><ref name="hubble26">{{cite journal |last=Hubble |first=E. P. |authorlink=Edwin Hubble |year=1926 |title=Extra-galactic nebulae |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1926-12_64_5/page/321 |journal=Astrophysical Journal |volume=64 |pages=321–369 |bibcode= 1926ApJ....64..321H|doi = 10.1086/143018 }}</ref><ref name="hubble">{{cite book |last=Hubble |first=E. P. |authorlink=Edwin Hubble |title=The Realm of the Nebulae |year=1936 |publisher=Yale University Press |location=New Haven |isbn=36018182}}</ref> Praeterea, ordo Anglice per ludibrium ''Hubble tuning-fork diagram'' ("descriptio furcae contendendi Hubble") propter formam qua usitate exprimitur saepe appellatur.
Propositum Hubbleanum galaxias ordinarios in tres classes latas dividit—[[galaxias ellipticus|ellipticos]], [[galaxias lenticularis|lenticulares]], [[galaxias spiralis|spirales]]—per eorum aspectum constitutas, primum in [[lamina photographica|laminis photographicis]] visas. Quaedam autem classis quartum galaxiam continet, quibus est aspectus [[galaxias enormis|enormis]]<!--irregular appearance-->. Ordo Hubble iam est propositum galaxiarum classificatorum saepissime in professionalibus [[astronomus|astronomorum]] investigationibus et in [[astronomia idiotarum]]{{dubsig}}<!--amateur astronomy--> adhibitum.
{{NexInt}}
*[[Descriptio magnitudinis colorisque galaxiarum]]<!--Galaxy color-magnitude diagram-->
*[[Edwinus Hubble]]
*[[Gerardus de Vaucouleurs]]
*[[Morphologica galaxiarum classificatio]]
==Notae==
<div class="references-small"><references /></div>
==Nexus externi==
* [http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/classify.html Galaxies and the Universe]
* [http://www.galaxyzoo.org/ Galaxy Zoo]
* [http://www.ipac.caltech.edu/2mass/gallery/galmorph/ Near-Infrared Galaxy Morphology Atlas] apud T. H. Jarrett
* [https://web.archive.org/web/20130303021555/http://sings.stsci.edu/Publications/sings_poster.html The Spitzer Infrared Nearby Galaxies Survey (SINGS) Hubble Tuning-Fork], [https://web.archive.org/web/20030215191441/http://sings.stsci.edu/ SINGS] Spitzer Space Telescope Legacy Science Project
[[Categoria:Galaxiae]]
[[Categoria:Systemata classificationis]]
[[Categoria:Edwinus Hubble]]
nv6zreryr9egffpvlsf1h130d78wydg
Robigo (discretiva)
0
153252
3991612
2617706
2026-09-27T19:35:27Z
Demetrius Talpa
81729
3991612
wikitext
text/x-wiki
{{Discretiva}}
*[[Robigo]], ferrum oxidatum.
*[[Robigo (morbus)|Robigo]], morbus fungosus virentium.
*[[Robigus|Robigo]], dea Romana antiqua. Vide [[Robigus]].
[[de:Rost (Begriffsklärung)]]
0c66x3mwe9aqtyvsfars42u7xglmu6e
3991614
3991612
2026-09-27T19:40:13Z
Demetrius Talpa
81729
3991614
wikitext
text/x-wiki
{{Discretiva}}
*[[Rubigo|Robigo]], ferrum oxidatum.
*[[Robigo (morbus)|Robigo]], morbus fungosus virentium.
*[[Robigus|Robigo]], dea Romana antiqua. Vide [[Robigus]].
hsss4jupdd3s52izm899fulpy74nf0y
Pouillon (Matrona)
0
156139
3991691
3452153
2026-09-28T01:58:03Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991691
wikitext
text/x-wiki
''' Pouillon''' est commune 459 incolarum (anno [[2009]]) [[Francia]]e [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Matrona (praefectura Franciae)|Matronae]] in regione [[Campania et Arduenna]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Matronae|Indicem communium praefecturae Matronae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Pouillon (Marne)|Pouillon}}
* [https://web.archive.org/web/20220629003340/https://pouillon.fr/ Pouillon pagina interretialis]
* {{INSEE commune|51444|de=Pouillon}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Matronae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Matronae]]
qmqvibv2cie6rlkqzf2wyw8h7p1mi56
Saint-Pierre-Laval
0
159060
3991559
3441676
2026-09-27T15:11:45Z
Kontributor 2K
172405
Capsa +
3991559
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:009 St Pierre Laval ( 42620 ).JPG|thumb|upright=.8|left|Oppidum.]]
''' Saint-Pierre-Laval''' est commune 373 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Elaver (praefectura Franciae)|Elaveris]] in [[Francia]]e regione [[Arvernia]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Elaveris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint-Pierre-Laval|Saint-Pierre-Laval}}
* {{INSEE commune|03250|de=Saint-Pierre-Laval}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Elaveri]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Elaveri]]
rjyz51z1lhpd32uhnanyo7826osf0wu
Puerto de la Cruz
0
160847
3991679
3868139
2026-09-28T00:10:17Z
IacobusAmor
1163
~
3991679
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus: Vista del Puerto de la Cruz 2010.jpg|thumb|upright=0.8|Despectus in Portum Crucis.]]
'''Portu Crucis''' ([[Hispanice]] ''Puerto de la Cruz'') est [[urbs]] [[Hispania]]e, in [[insulae Canariae|communitatis Autonomae Canariarum]] [[insula Nivaria]] et [[Nivaria (provincia)|provincia eiusdem nominis]] sita, cui 32 817 [[incola]]rum anno [[2011]] fuerunt.
== Nexus externi ==
{{Communia|Puerto de la Cruz|Portum Crucis}}
*[http://www.puertodelacruz.es/ Communis situs interretialis.]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Canariae Insulae]]
[[Categoria:Urbes Hispaniae]]
aml610e2q36kix4mg5ihzdaz544hsaz
Versainville
0
162058
3991568
3709168
2026-09-27T15:24:29Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991568
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: ENVIRON DE FALAISE.JPG|thumb|300px|Versainville:]]
''' Versainville''' est commune [[Francia|Francicum]] 520 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Calva Dorsa|Calvorum Dorsorum]] in regione [[Normannia Inferior]]i.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Calvorum Dorsorum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Versainville|Versainville}}
* {{INSEE commune|14737|de=Versainville}}
* [https://web.archive.org/web/20081119095813/http://www.cc-paysdefalaise.fr/ccpf.asp?idpage=11339&id=27766&tp=&appel= De Versainville apud Societatis Communium paginas interretiales]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Rupis Calvadosiae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Rupis Calvadosiae]]
3t2vrhzk2qzfgolc8zdhuee7d6bk9px
Neurospastum
0
164207
3991613
3835098
2026-09-27T19:38:21Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991613
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-3}}[[Fasciculus:Hand Puppet.jpg|thumb|Neurospastum ex Theatro Kasperle.]]
'''Neurospastum'''<ref>{{TraupmanLatinEng3}} pagina 630, ''neuropastum'' [sic].</ref><!--NOT FOUND, 6 Maii 2015: <ref>http://pages.citenet.net/users/ctmw2400/investigations.html</ref>--> ([[Graece]] νευρόσπαστον, ''neurospaston'') sive '''neurospaston'''<ref>[[Herodotus]], ''[[Historiae (Herodotus)|Historiae]]'' 2.48 νευρόσπαστα ἀγάλματα; [[Xenophon]], ''[[Symposium (Xenophon)|Convivium]]'' 4.55
τὰ νευρόσπαστα</ref><ref>[[Aulus Gellius]], [[Noctes Atticae]] [http://latin.packhum.org/loc/1254/1/0#299 14,1,23].</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160305041355/http://archimedes.fas.harvard.edu/cgi-bin/dict?name=ls&lang=la&word=neurospaston&filter=CUTF8.</ref><ref>http://www.dicolatin.com/FR/LAK/0/NEUROSPASTA/index.htm</ref> est genus [[pupa]]e inanimatae et figura vel apparatus. Neurospasta saepius filis quam palis a gubernatore moventur in [[Theatrum|theatro]] pro [[histrio]]ne vel in [[Pellicula|pellicula]]. Pro neurospasto [[Horatius]] ambage quadam ''nervis alienis mobile lignum'' dicit.<ref>Horatius, ''Sermones'' 2.7.82</ref>
==Celebria neurospastorum theatra==
*''[[Officina Puppenspiel]]'' [[Erfordia]]e
*''Cista pupulorum [[Augusta Vindelicorum|Augustae Vindelicae]]'' (Theodisce "Augsburger Puppenkiste")
*''Theatrum neurospastorum [[Monacum|Monacense]]'' ("Münchner Marionettentheater")
[[Fasciculus:InsideJabba-full.jpeg|thumb|left|Gubernatores [[Jabba]]m animant.]]
[[Fasciculus:Osonowiki.jpg|thumb|Neurospastum ex ludo [[Iaponia|Iaponico]] ''bunraku''.]]
{{NexInt}}
*[[Simulacrum rei publicae]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Puppets|neurospasta}}
*[https://web.archive.org/web/20171026143805/http://pages.citenet.net/users/ctmw2400/ Historia Neurospasti] {{Ling|Anglice}}
*[https://web.archive.org/web/20171026143805/http://pages.citenet.net/users/ctmw2400/ Historia Neurospasti] {{Ling|Anglice}}
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
{{stipula}}
[[Categoria:Pupae]]
gy8g5d0kr9msczz7znbpi3497p7dw42
Scriptura cibaria
0
173800
3991719
3990835
2026-09-28T08:55:15Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991719
wikitext
text/x-wiki
'''Scriptura cibaria,'''<ref>Vel fortasse ''trophogramma''{{dubsig}} (a [[Graece|Graecis]] τροφή '[[alimentum]]' + γραφειν [[scriptura|scribere]]'), vel fortasse similiter ''trophographema''{{dubsig}}.</ref> vel etiam fortasse '''escagramma'''{{dubsig}} (ab [[Anglice|Anglico]] ''escagraph,'' a [[Latine|Latino]] ''esca'' + [[Graece|Graeco]] γραφειν 'scribere'<ref name=SMITH>Larry R. Smith, [https://web.archive.org/web/20110201111407/http://escagraph.com/ ''Mouthful of Words''] et [http://www.escagraph.com/mediawiki/index.php/Escagraph_Introduction Praefatio,]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} www.escagraph.com (2012).</ref>) est formula [[vocabulum|vocabulorum]] vel etiam [[littera]]rum [[abecedarium|abecedarii]] in [[cibus|cibum]] inscriptarum, notio primum [[decennium 199|decennio 199]] a [[ Laurentius R. Smith|Laurentio R. Smith]] divulgata.<ref name=SSU>[http://www.uis.edu/archives/campus_news/SSU%20Weekly%20v01%201984-85.pdf Edible Language,] ''SSU Weekly'' 1(31):61, [[18 Aprilis]] [[1985]].</ref>
==Historia==
Nota sunt exempla scripturarum cibariarum ex [[Aegyptus antiqua|Aegypto antiqua]]<ref name=BREASTED>[[Iacobus Henricus Breasted]], ''Ancient Records of Egypt'' (Novi Eboraci: Russell & Russell, 1962).</ref> et [[Imperium Romanum|Imperio Romano]],<ref name=GUSMAN>[[Petrus Gusman|Pierre Gusman]], ''Pompeii: The City, Its Life and Art'' (Londinii: William Heinemann, 1900).</ref> plerumque in [[panis|panibus]] in quibus [[vocabulum|vocabula]] impressa sunt antequam [[coctura|cocti]] essent. Usus scripturarum cibariarum inter tempora [[Christianitas prima|Christianitatis primae]]<ref name=GALAVARIS>George Galavaris, ''Bread and the Liturgy: The Symbolism of Early Christian and Byzantine Bread Stamps'' (Madison: University of Wisconsin Press, 1970), ISBN 0-299-05310-5, ISBN 978-0-299-05310-9.</ref> et [[saeculum 19|saeculi undevicensimi]] defecit, sed exempla in [[Lex Panicea et Cerevisialis|Lege Panicea et Cerevisiali]]<!--[[Assize of Bread and Ale]]--> et ''[[Subtilitas|sotelties]]'' exstant.
==Exempla==
Exempla scripturarum cibararum multorum generum hodie inveniuntur, quae autem in tria genera principalia digeri possunt.
===Exempla dulcia===
Multa scripturarum cibariarum genera hodie inventa sunt dulcia, in superficie cibi formata vel picta. [[Placenta]]e verbis ''Felix Natalis'' inscriptae sunt usitatissimae. [[Dulces durae]]{{dubsig}}<!--Hard candies--> [[cor]]diformes<ref name=NECCO>Confer New England Confectionery Company, [https://web.archive.org/web/20180730031032/http://www.necco.com/ ''Necco Sweetheart.'']</ref> sententiolas ferentes post [[1901]] fere venumdantur, quas homines [[Dies Valentini|Die Valentini]] saepe partiuntur. Multi [[stipes socolati|stipites socolati]]<!--?chocolate bars--> nomen fabricatoris in superficie impressum ferunt.<ref>Vide exempla: [https://web.archive.org/web/20121218214306/http://www.dagobachocolate.com/ Dagoba Organic Chocolate] (www.dagobachocolate.com) et Andrew Clark, [http://www.guardian.co.uk/business/2009/nov/08/cadbury-america-hershey "Why Cadbury's Fruit & Nut isn't the same in the land of stars and stripes,"] ''The Observer,'' [[7 Novembris]] [[2009]]; nexus confirmati [[27 Decembris]] [[2012]].</ref>
===Exempla secundum leges===
Post [[lex panicea|leges paniceas]] [[saeculum 15|saeculi quinti decimi]] manent perpauca exempla legitima; in [[Civitates Foederatae|Civitatibus autem Foederatis]], [http://www/usda.gov/ Pars Agriculturae] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<!--Department of Agriculture--> certis [[caro|carnis]] operibus certificationes et gradus [[atramentum|atramento]] [[victus|esculento]] indicatos designat.<ref name=USDA>United States Department of Agriculture, ''[https://web.archive.org/web/20071104064015/http://www.fsis.usda.gov/Fact_Sheets/Inspection_%26_Grading/index.asp Inspection & Grading—What Are The Differences?]''</ref>
===Exempla litterarum typorum mobilium===
[[Littera]]e [[abecedarium|abecedarii]] et [[typi mobiles]] hodie usitatissimi sunt, praecipue in [[cereale ientaculi|cerealibus ientaculi]]<!--breakfast cereals-->, [[crustula alphabetica|crustulis alphabeticis]]<!--alphabet cookies-->, et [[pasta]]. Per mundo Occidentalem, crustula formas litterarum habentia fiunt ut res esculentae quae [[puer]]is in lusum offeruntur<!--as edible toys--> ac res quae pueros in litteras discendas adiuvare possunt. Multi fabricatores litteras alphabeticas et [[numerus|numeros]] in pasta inscriptos venumdant, in speciebus quae vel paratae ad edendum<!--ready-to-eat forms--> vel siccae sunt. Sunt praeterea exempla [[ius alphabeticum|iuris alphabetici]].<!--alphabet soup-->
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
{{ling-stipula}}
{{lit-stipula}}
[[Categoria:Cibus]]
[[Categoria:Lingua]]
[[Categoria:Semiotica]]
b7fhdgaiwaye5r3kkk8vc9lwbw8bl5e
Journy
0
173996
3991638
3444258
2026-09-27T20:52:21Z
Pippobuono
54500
capsa et imago
3991638
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Journy (Pas-de-Calais) église (01).JPG|thumb|left|upright|Journy: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Audomarus|Sancto Audomaro]] dicata.]]
{{res|Journy}} est commune [[Francia|Francicum]] 310 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Fretum Calisii|Freti Calisii]] in provincia [[Septentrio et Fretum|Septentrioni et Freto]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Freti Calisii]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Journy|Journy}}
{{INSEE commune|62478|de=Journy}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Freti Gallici]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Freti Gallici]]
68svtg9k7tzo930ap78ctplpedcarcy
Meinersa
0
182117
3991589
3988675
2026-09-27T15:47:40Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991589
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Amtsschreiberhaus Meinersen IMG 9041.JPG|thumb|left|Administratio communis generalis Meinersae.]]
'''Meinersa'''<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Gifhornensis|Circuli Gifhornensis]] est. Meinersa ab anno [[1974]] sedes administrationis communis generalis [[Meinersa (commune generale)|Meinersae]] est. Ad commune etiam vici [[Ahnsa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Ahnsen'') (1314 incolae), [[Bockelsa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Böckelse'') (183), [[Locus Principalis Meinersa]]<ref name="Hauptort">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Ort?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-ort'' Latino substantivo "locus-i"] et [https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13978/?utm Theodiscum vocabulum ''Gutshof'' Latino "praedium-i"] vertitur.</ref><ref name="-a"/> (Theodisce ''Hauptort Meinersen'') (4145), [[Hofa (Meinersa)|Hofa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Höfen'') (74), [[Hunenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Hünenberg'') (34), [[Ohofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> (Theodisce ''Ohof'') (762), [[Pasa (Meinersa)|Pasa]]<ref name="-e"/> (Theodisce ''Päse'') (503), [[Praedium Hardessense]]<ref name="Gutshof">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Haupt?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Haupt-'' Latino adiectivo "principalis-e"] vertitur.</ref><ref name="Hardessensis-e">Latinum gentilicium "Hardessensis-e" Theodiscum toponymum ''Hardesse'' vertit.</ref> (Theodisce ''Gutshof Hardesse'') (12), [[Siradisson]]<ref name="Siradisson">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B78-D/NOB%20I%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20und%20der%20Stadt%20Hannover.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB I Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in pago Flutwidde in prefectura Thammonis: Alenhusen, Eddinkhusen, Scelhusen, Wendelingeroth, Hardeshem, Utisson, Siradisson, Schoplica, Waditlagu'' (...)".</ref> (Theodisce ''Seershausen'') (1622), [[Siedersdamum]]<ref name="-amm">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-am'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-amum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-a''' : -''amum'' (...)". Hoc casu, Theodiscum suffixum ''-damm'' variatio Germanici suffixi ''-dam''; cui igitur variationi latinizans terminatio ''-amum'' applicatur </ref> (Theodisce ''Siedersdamm'') (6) atque [[Warmsa]]<ref name="-e"/> (Theodisce ''Warmse'') (44) pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:Merian Meinsersen.png|thumb|left|Meinersa anno 1654.]]
Meinersa anno [[1147]] primo in actis descripta est. Fuit ab anno [[1292]] pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupata est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Ab anno [[1933]] ad circulum Gifhornensem pertinet. Ab anno [[1946]] Meinersa pars Saxoniae Inferiori, ab anno [[1974]] Meinersa sedes administrationis communis generalis Meinersae est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Meinersen|Meinersam}}
* [https://web.archive.org/web/20140104213228/http://www.sg-meinersen.de/staticsite/staticsite.php?menuid=113&topmenu=113 Pagina communis generalis Meinersae de communi Meinersa]
* [https://web.archive.org/web/19991128155413/http://meinersen.de/ Pagina officialis communis Meinersen]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]
dvt9tdpf2znrr0acpkof9r1cpc9qoct
Praefecti Bucovinae
0
187573
3991665
3842464
2026-09-27T22:26:09Z
Edward Mike005
210561
/* Tabula praefectorum Bucovinae 1861–1918 */
3991665
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wappen Kronland Herzogtum Bukowina.png|thumb|175px|Insigne Bucovinae]]
== Tabula praefectorum Bucovinae 1861–1918 ==
* [[Eugenius Hakman]] (1861–1862)<ref>Klagenfurter Zeitung Nr. 294, vom Dienstag, 23. Dezember 1862, S. 1175</ref>
* [[Eudoxius de Hormuzaki|Eudoxius de Hormuzaki]] (1862–1870)
* [[Alexander Wassilko de Serecki|Alexander Wassilko de Serecki]] (1870–1871)
* [[Eudoxius de Hormuzaki|Eudoxius de Hormuzaki]] (1871–1874)
* [[Antonius Kochanowski von Stawczan|Anton Kochanowski baro de Stawczan]] (1874–1884)
* [[Alexander Wassilko de Serecki|Alexander baro de Serecki]] (1884–1892)
* [[Iohannes de Lupul]] (1892–1904)
* [[Comes]] [[Georgius Wassilko de Serecki|Georg Wassilko de Serecki]] (1904–1911)
* [[Alexander de Hormuzaki|Alexander de Hormuzaki]] (1911–1918)<ref>Nikolaus von Preradovich: „Die Landeshauptleute der Bukowina national und sozial“, Band II, Festschrift zum 75. Geburtstag von Frau Dr. Paula Tiefenthaler, Hofmann-Verlag, Augsburg 1993, S. 438–440</ref><ref>Südostdeutsche Historische Kommission: „Südostdeutsches Archiv“, Bände 42–43, Verlag R. Oldenbourg, München 1995, S. 34f.</ref><ref>Georg Stadtmüller: „Saeculum“, Band 15, Verlag K. Alber, Freiburg im Breisgau 1964, S. 408</ref>
<center>
<gallery>
Fasciculus:Gakman E.jpg|Eugenius Hakman
Fasciculus:Eudoxius Freiherr von Hormuzaki.jpg|Eudoxius, [[Baro (gradus nobilitatis)|baro]] de Hormuzaki
Fasciculus:Anton Kochanowski von Stawczan 1877.jpg|Antonius Kochanowski de Stawczan
Fasciculus:Landeshauptmann Freiherr Alexander Wassilko von Serecki 1890.jpg|Alexander Wassilko, [[Baro (gradus nobilitatis)|baro]] de Serecki
Fasciculus:Johann von Lupul.jpg|Iohannes de Lupul
Fasciculus:Georg Wassilko von Serecki 1895.jpg|Georgius Wassilko, [[comes]] de Serecki
Fasciculus:Alexander_von_Hormuzaki_1910.jpg|Alexander de Hormuzaki
</gallery>
</center>
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Bucovina]]
[[Categoria:Indices hominum]]
0vrbzu87mgpcvh0c6kmije2pg3c4jqz
Saint-Cyr-sur-Loire
0
189147
3991711
3430928
2026-09-28T07:07:50Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991711
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Mairie_st_cyr_1.jpg |thumb|250px|Saint-Cyr-sur-Loire: vici conciliabulum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 37214.png|left|thumb|300px|Saint-Cyr-sur-Loire: communis tabula]]
''' Saint-Cyr-sur-Loire''' est commune [[Francia|Francicum]] 15'930 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra et Liger|Andrae et Ligeris]] in provincia [[Centrum (regio Franciae)|media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Andrae et Ligeris|Indicem communium praefecturae Andrae et Ligeris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint-Cyr-sur-Loire|Saint-Cyr-sur-Loire}}
* [https://web.archive.org/web/20110715224559/http://www.saint-cyr-sur-loire.com/ Saint-Cyr-sur-Loire pagina interretialis]
* {{INSEE commune|37214|de=Saint-Cyr-sur-Loire}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ingeris et Ligeris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris et Ligeris]]
sv4bx0teov9ifo4t2imfbfzeuc44q7w
Saint-Avertin
0
189152
3991710
3430923
2026-09-28T06:59:35Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991710
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Saint-Avertin_%28Indre-et-Loire%29_Mairie.JPG|thumb|250px|Saint-Avertin: vici conciliabulum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 37208.png|left|thumb|300px|Saint-Avertin: communis tabula]]
''' Saint-Avertin''' est commune [[Francia|Francicum]] 13'946 incolarum (anno [[2009]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra et Liger|Andrae et Ligeris]] in provincia [[Centrum (regio Franciae)|media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Andrae et Ligeris|Indicem communium praefecturae Andrae et Ligeris]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint-Avertin|Saint-Avertin}}
* [https://web.archive.org/web/20110721024603/http://www.ville-saint-avertin.fr/ Saint-Avertin pagina interretialis]
* {{INSEE commune|37208|de=Saint-Avertin}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ingeris et Ligeris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris et Ligeris]]
8nvs2u6thzlp7y8nzq1gl5g4pix0kwy
Fontguenand
0
191430
3991573
3924700
2026-09-27T15:28:28Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991573
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 36077.png|thumb|250px|Fontguenand: communis tabula]]
''' Fontguenand ''' est commune [[Francia|Francicum]] 238 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra (praefectura Franciae)|Andrae]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Andrae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Fontguenand |Fontguenand }}
* [https://web.archive.org/web/20200319171208/https://www.fontguenand.fr/ Fontguenand pagina interretialis]
* {{INSEE commune|36077|de=Fontguenand}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ingeris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris]]
mxl8samrnfoa1xr17wfz7xz3ishzhqh
3991574
3991573
2026-09-27T15:28:57Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991574
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 36077.png|thumb|250px|Fontguenand: communis tabula]]
''' Fontguenand ''' est commune [[Francia|Francicum]] 248 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Andra (praefectura Franciae)|Andrae]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Andrae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Fontguenand |Fontguenand }}
* [https://web.archive.org/web/20200319171208/https://www.fontguenand.fr/ Fontguenand pagina interretialis]
* {{INSEE commune|36077|de=Fontguenand}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ingeris]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ingeris]]
saop21invmocju4t5381x343jj8c2ag
Theophanes Mytilenaeus
0
193227
3991609
3885673
2026-09-27T19:12:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991609
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
'''Theophanes''' ([[Graece]] {{lang|grc|Θεοφανής}}) fuit rerum politicarum peritus ac historicus [[Mytilene|Mytilenaeus]], qui [[saeculum 1 a.C.n.|primo saeculo a.C.n.]] vixit.
Theophanes consiliarius maximi momenti fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaei Pompei]] imperatoris [[Res Publica Romana|Romani]]. Pompeium, dum bellum cum [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate VI]] rege Ponti gerit, comitatus est et patriae suae Mytilenae [[autonomia]]m recuperavit<ref>{{Strabo}} XIII.2.3</ref>. Civi Romano facto ''Gnaeus Pompeius Theophanes'' tria nomina fuerunt ; praeterea inter [[Eques Romanus|equites]] ascitus est, Pompeio fautore, ut conici licet.<ref>Nadja Schäfer: ''Die Einbeziehung der Provinzialen in den Reichsdienst in augusteischer Zeit''. Stuttgardiae 2000, p. 65f.</ref> Eius filius Marcus Pompeius favente Augusto procurator in [[Asia (provincia Romana)|Asia]] fuit<ref>{{Strabo}} XIII.2.3</ref>
Theophani post annum [[44 a.C.n.]] mortuo pro meritis erga patriam Mytilene divini honores habiti sunt.<ref>Vide etiam [[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]], ''Annales'' 6,18.</ref>.
Theophanes de rebus a Pompeio gestis scripsit, quod opus autem maxima ex parte amissum est.<ref>''[[Die Fragmente der griechischen Historiker]]'', Nr. 188.</ref>. Non sine studio et odio scribebat et eius testimonium non sine suspicione accipiendum esse iudicabatur<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 37.4.</ref>.
== Bibliographia ==
* Barbara K. Gold: ''Pompey and Theophanes of Mytilene''. In: ''The American Journal of Philology''. Vol. 106 (1985), p. 312–327.
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
[[Categoria:Historici Graeci antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Scriptores operum deperditorum]]
19qngst3x4hqfkxh9idu5ha6mfbxa3a
3991620
3991609
2026-09-27T19:55:18Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
3991620
wikitext
text/x-wiki
{{capsa hominis Vicidata}}
'''Theophanes''' ([[Graece]] {{lang|grc|Θεοφανής}}) fuit rerum politicarum peritus ac historicus [[Mytilene|Mytilenaeus]], qui [[saeculum 1 a.C.n.|primo saeculo a.C.n.]] vixit.
Theophanes consiliarius maximi momenti fuit [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaei Pompei]] imperatoris [[Res Publica Romana|Romani]]. Pompeium, dum bellum cum [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate VI]] rege Ponti gerit, comitatus est et patriae suae Mytilenae [[autonomia]]m recuperavit<ref>{{Strabo}} XIII.2.3</ref>. Civi Romano facto ''Gnaeus Pompeius Theophanes'' tria nomina fuerunt ; praeterea inter [[Eques Romanus|equites]] ascitus est, Pompeio fautore, ut conici licet.<ref>Nadja Schäfer: ''Die Einbeziehung der Provinzialen in den Reichsdienst in augusteischer Zeit''. Stuttgardiae 2000, p. 65f.</ref> Eius filius Marcus Pompeius favente Augusto procurator in [[Asia (provincia Romana)|Asia]] fuit<ref>{{Strabo}} XIII.2.3</ref>
Theophani post annum [[44 a.C.n.]] mortuo pro meritis erga patriam Mytilene divini honores habiti sunt.<ref>Vide etiam [[Publius Cornelius Tacitus|Tacitus]], ''Annales'' 6,18.</ref>.
Theophanes de rebus a Pompeio gestis scripsit, quod opus autem maxima ex parte amissum est.<ref>''[[Die Fragmente der griechischen Historiker]]'', Nr. 188.</ref>. Non sine studio et odio scribebat et eius testimonium non sine suspicione accipiendum esse iudicabatur<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 37.4.</ref>.
== Bibliographia ==
* Barbara K. Gold: ''Pompey and Theophanes of Mytilene''. In: ''The American Journal of Philology''. Vol. 106 (1985), p. 312–327.
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Historici Graeci antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Scriptores operum deperditorum]]
h64pny2p2awy4q98rkt97brbyls9elu
Nahrendorfium
0
193234
3991668
3989400
2026-09-27T22:31:44Z
Cyprianus Marcus
66550
3991668
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Nahrendorfium'''<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'') commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Luneburgensis|Circuli Luneburgensis]] est. Ad Nahrendorfium etiam vici [[Breesa ad Seisselbergam]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Breese am Seißelberge''), [[Eichdorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Eichdorf''), [[Kovahl]] (Theodisce ''Kovahl''), [[Luba (Nahrendorfium)|Luba]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Lüben''), [[Moislinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Moislingen''), [[Mucklinga]]<ref name="-inga"/> (Theodisce ''Mücklingen''), [[Neestahl]] (Theodisce ''Neestahl''), [[Nieperficium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> (Theodisce ''Nieperfitz''), [[Nudlicium]]<ref name="-icium"/> (Theodisce ''Nüdlitz''), [[Oldendorfium ad Gohrdam]]<ref name="-dorf"/><ref name="-e"/> (Theodisce ''Oldendorf an der Göhrde''), [[Pommoissel]] (Theodisce ''Pommoissel''), [[Rotha (Nahrendorfium)|Rotha]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Röthen''), [[Suschendorfium]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Süschendorf'') atque [[Tangsehl]] (Theodisce ''Tangsehl'') pertinent. Est pars communis generalis [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgi]].
== Historia ==
Quando Nahrendorfium conditum sit, nescimus. Fuit postea pars [[Ducatus Luneburgensis]]. Anno [[1705]] ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Annis [[1810]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Nahrendorfium ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est et ab anno [[1974]] ad [[Dalenburgum (commune generale)|Dalenburgum]] commune generale pertinet. Eodem anno etiam vici supra dicti cum Nahrendorfio coniuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Nahrendorf|Nahrendorfium}}
* [https://web.archive.org/web/20160304191706/http://dahlenburg.marktplatz-lueneburg.de/desktopdefault.aspx/tabid-2751/5190_read-23444/ Pagina communis generalis Dalenburgi de Nahrendorfio scripta]
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
oef0u4slxtn8hfifi6lg6e6g6h16r9j
Petrus Martyr ab Angleria
0
198331
3991675
3991487
2026-09-28T00:01:27Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991675
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Petrus Martyr ab Angleria}}<ref>"Petrus Martyr ab Angleria": nomen sic in titulo operis ''De orbe novo decades'' scribitur</ref> (natus die [[2 Februarii]] [[1457]]<ref>De die et anno: {{qc|id= Ciampi (1875)}}; {{qc|id= MacNutt (1912)}} pp. 1-2 cum nota subiuncta</ref> [[Aruna]]e pagi [[Mediolanum|Mediolanensis]];<ref name="natural">"natural de Milan, nacido en la villa de Arona, que es en la ribera del lago Verbano, que por su grandeza se dice lago Mayor": sic testamentum, {{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 401]</ref> mortuus [[Granata (Hispania)|Granatae]] mense Octobri [[1526]]) fuit [[capellanus]] regum Catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragoniae)|Ferdinandi]] et [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]], consiliarius imperatoris [[Carolus V (imperator)|Caroli V]], et [[auctor]] operis historici principalis, Latine compositi, de exploratione et conquisitione mediae [[America]]e. Opus principio in forma epistularum et commentationum manu scriptarum divulgatum est; diu in editionibus imperfectis, denuo titulo ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]'' anno [[1530]] editum est post mortem auctoris, qui textum in octo "decadas" ordinaverat.
[[Fasciculus:Petrus Martyr Works 1511 tp.jpg|thumb|Titulus editionis 1511 operum Petri Martyris, [[Hispalis|Hispali]] ab {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobo Cromberger|es|qid=Q16580497}} editae]]
Nec praenomen nec cognomen, quod a nativitate gessit, pro certo habemus. E familia praeclara [[Angleria]]e se natum esse confessus est. Nomini Petro Martyri, aut nativo aut religioso, adiunguntur ergo '''Anglerius''', cognomen familiae ("hinc sanguis noster Anglerius; hinc mea progenies"),<ref name="Fagiardo" /> atque '''Mediolanensis''', agnomen municipale. Epistulas duplici praenomine ambobusque cognominibus, sed compendiosissime, superscribere solebat: '''P. M. A. M.'''<ref>''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]]'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n29/mode/2up f 1r] et passim</ref>
== De iuventute Italica ==
Arunae sine dubio natus est. "In id me oppidum," ait, "genitrix utero me portavit et peperit,"<ref name="Aruna">''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n199/mode/2up f. 86r]: epistula cardinali [[Georgius de Ambacia|Georgio de Ambacia]] scripta; similiter [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n421/mode/2up f. 197 rv]</ref> "ubi avitum genus meum Angleriense possessiones et domos habebat ac praedia:" nihilominus "utero gestatum aliunde" se fuisse refert,{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1=''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n387/mode/2up f. 180r]: epistula {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ioannes Ruffus (archiepiscopus Cusentinus)|Ioanni Ruffo archiepiscopo Cusentino scripta|it|qid=Q64779142}}.|2=Q64779142}} longiusque evolvit in epistula discipulo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petro Fagiardo|es|qid=Q2615834}} missa: "attamen cum me utero mater gestaret, sic volente patre, Aronam, ubi pleraque illis erant praedia domusque, concessit".<ref name="Fagiardo">''Opus epistolarum'' (cuius operis nostrae citationes omnes editionem 1530 referunt) [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n145/mode/2up 59r]</ref> [[Mediolanum|Mediolani]] certe educatus est in aula [[Galeatius Maria Sfortia|Galeatii Mariae Sfortiae]]. Se e Mediolano ortum esse bis vel ter praetendit: "me ... longe a Latio natum (quia Mediolani) et longissime vitam egisse (quia in Hispania)"; "ex natali patria Mediolano".<ref name="Mediolani">Prima citatio: ''[[De orbe novo decades]]'' dec. 2 lib. 7; altera: [https://archive.org/details/ioannesruffusfor00angh/page/n9/mode/2up epistula editioni 1516 ''Decadum'' dedicatoria]</ref><ref name="natural" />
Comitem Aronae Ioannem Borromeum "nostrae familiae benefactor[em]", argentarium Mediolanensem, patronum suum appellavit.<ref>"Optime patrone": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n37/mode/1up f. 4v]</ref> Mediolani familiam Trivultium cognovisse censetur, sibi cognatam, et praesertim [[Ioannes Iacobus Trivultius|Ioannem Iacobum Trivultium]] marescalcum Franciae,<ref>"Est et Io. Iacobus Tri[u]ultius, Gallicarum ductor copiarum, nostrae familiae de Angleria, Triuultia antiquioris, uti ipsemet inquit, sanguine coniunctus": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n142/mode/1up f. 57r]</ref> cui postea epistulas plures miserit. Insuper iam cognovit [[Ioannes Arcimboldus|Ioannem Arcimboldum]], qui illis annis orator apud Sanctam Sedem fungebatur pro Galeatium Mariam Sfortiam. Quo anno [[1476]] necato, Arcimboldus Romae mansit (ubi cardinalis et [[legatus a latere]] fit, atque ab anno [[1485]] archiepiscopus Mediolanensis); Petrus Martyr [[Roma]]m mox profectus est, cliens ipsius Arcimboldi et [[Ascanius Maria Sfortia|Ascanii Sfortiae Vicecomitis]] coaetanii: hic frater erat Galeatii Mariae et [[Ludovicus Sfortia|Ludovici]] ducis futuri.<ref>"P. M. A. M. Ascanio Vícecomiti, magni Ludouici fratrí, cardinali, patrono singularí": ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n39/mode/1up f. 5v]</ref>
Sub pontificatu [[Innocentius VIII|Innocentii VIII]] Petrus Martyr secretarius meruit Francisco quodam Nigro, urbis gubernatori, titulo protonotarii apostolici; Ascanium Sfortiam, mox cardinalem creatum, patronum amborum fuisse in epistula confitetur.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n43/mode/2up f. 38r]</ref> Cognovit [[Iulius Pomponius Laetus|Pomponium Laetum]], cui ("antiquitatis magistro doctissimo", "viro singulari doctrina, amico dilecto") postea epistulas nonnullas misit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n70/mode/1up ff. 21r], [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n104/mode/1up 38r]</ref>
Post decem annos [[Aragonia (regnum)|Aragonia]]m petivit, suadente {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo comite Tendillae|es|qid=Q8078615}}, qui legatus apud Sanctam Sedem merebat. Romam reliquit nolente patrono Ascanio Sfortia, cui promisit se crebriter missurum epistulas de rebus in Hispania gestis: inde ortus est maxima series epistularum quae, inter alias, in ''Opere epistolarum'' post amborum mortem anno 1530 editae sunt. Omnium epistularum prima Ascanio illo Sfortia missa est "ex [[Caesaraugusta]], ubi Reges invenimus ... [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuarii]] anno [[1488]]".<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n30/mode/1up f. 1r]</ref>
== De maturitate Hispanica ==
In Hispania a principio paedagogus in familiae illius comitis functus est, ubi discipulos habuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Didacus Furtatus Mendocius|Didacum Furtatum Mendocium|es|qid=Q2297287}} poëtam et legatum, fratremque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ludovicus Furtatus Mendocius|Ludovicum|es|qid=Q3754494}} comitem II. Tendillae. [[Salmantica]]e in [[Pontificia Universitas Salmanticensis|universitate]] mense Octobri [[1488]] morabat: ibi lectionem publicam dedit, adiuvante amico {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Lucius Marineus Siculus|L. Marineo Siculo|es|qid=Q4896779}}, qui inter studentes stans contionem de secunda ''Satira'' [[Iuvenalis]] magna voce postulavit, quam rem Martyr optime cognovit assidueque praeparaverat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n50/mode/1up ff. 11r-12r]</ref> Anno insequenti cum exercitu [[Castella]]no per [[Vandalitia]]m vagans, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Giennium|Giennio|es|qid=Q15681}} morans, inter obsidia [[Basti]]orum necnon [[Almeria (Hispania)|Almeria]]e militavit et in epistulis descripsit.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n58/mode/1up ff. 15r-19v]</ref>
Canonicus [[Granata (Hispania)|Granatensis]] ab hoc tempore erat ibique annos fere tres manebat, sed anno [[1492]] ad aulam regiam peregrinam iussu reginae [[Isabella I (regina Castellae et Legionis)|Isabellae]] revocatus est; familiaris regum catholicorum [[Ferdinandus II (rex Aragonum)|Ferdinandi]] et Isabellae acceptus est die [[2 Octobris]] [[1492|eiusdem anni]].<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 398]</ref> Rem his verbis explicuit in epistula quam e [[Caesaraugusta]] ad amicos inseparabiles, videlicet "Bracharae archipraesulem et Pompilonensem episcopum", die [[1 Septembris]] [[1492]] misit:
: Palaestra haec nostra Reginae ... adeo placet, ut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus dux Ghimaraneus|Gimaranneum ducem|pt|qid=Q2698113}} (ipsi consobrinum) iusserit domum ut frequentet meum, itidem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Alphonsus Aragonius (dux Villae Formosae)|Villae Formosae duci|es|qid=Q5667325}} (Regis ex fratre nepoti) est imperatum ab eaque nunquam per diem, ni causa ingruerit urgens, discedant, hos, quotquot Hispania utraque [i.e. Castella et Leon] iuvenes habet potentatuum heredes, secuntur. Singulos ducunt audituros una pedagogos, quibus cum domi grammaticae praecepta ex meo instituto pertractent. Et quae audiunt una repetant: haec ego!<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n85/mode/1up f. 28v]</ref>
Ab anno [[1493]] explorationes Hispanicas in Novum Orbem describere coepit. De [[Christophorus Columbus|Columbo]], de navigationibus terrisque nuper repertis in epistolis variis narravit, quarum breviores multae in ''Opere epistolarum'' (1530) comprehenduntur.<ref>Haec epistulae, ex ''Opere epistolarum'' selectae, in libello {{qc|id= Gaffarel et Louvot (1885)}} [[Francogallice]] vertuntur.</ref> Longiores autem, gradatim in opus historicum commutatae, separatim collectae erint, sicut prisco patrono Ioanni Borromeo his verbis evolvit: "Libros coepi de tantae rei invento perscribere. Si dabitur vivere, nil memoratu dignum praetermittam qualescunque decussi evadent: illorum ad te mittetur exemplar. Praebebo saltem viris doctis, magna scribere aggredientibus, ingens ac novum materiae pelagus."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n95/mode/2up f. 34r]</ref> Ergo prima epistula alteraque, cardinali Ascanio Sfortia diebus [[13 Novembris]] [[1493]] et [[29 Aprilis]] [[1494]] missae, denuo in libros I. et II. primae decadis conversae sunt; septem libri insequentes cardinali [[Ludovicus Aragonius|Ludovico Aragonio]], sed liber decimus patrono (olim discipulo) {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Enecus Lupus Mendocius (comes Tendillae)|Eneco Lupo Mendocio|es|qid=Q8078615}}, comite Tendillae, missae sunt. Qui decem libri titulo ''Oceani decas'' multo tardius anno 1511 congessi et divulgati sunt. Editiones posteriores semper auctae variis titulis e prelo proderunt: ''De rebus oceanis et orbe novo decades tres'' (1516), ''De nuper sub D. Carolo repertis insulis'' (i.e. quarta decas, 1521), ''De orbe novo ... decades'' (i.e. series plena decadum octo, 1530). De decade tertia iam anno [[1497]] laborare se coepisse Pomponio Laeto scripsit.<ref>''Opus epistolarum'' f. 44v</ref> Eodem anno orator in [[Bohemia]]m paene missus statim revocatus est.
Anno [[1501]], "legatione Veneta, mox Babylonica"<ref name="Legatio"> ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n387/mode/2up f. 180r]</ref> (id est, in [[Cairum]] [[Aegyptus|Aegypti]]) missus, bono successu duxit. In itinere oppidum natale visitavit.<ref name="Legatio" /> Res a se visas et gestas tam in ''Legatione Babylonica'' (1511 divulgata) quam in epistulas viginti duabus ''Operis epistularum'' (1530) curiose enarrat.<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n136/mode/1up ff. 54r-58v]; {{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n41/mode/2up pp. 12-21]</ref> Magister in artibus liberalibus equitum in aula regum catholicorum die [[15 Decembris]] [[1502]] promotus est.<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/398/mode/2up p. 399]</ref>
"De bello autem si consilium amici vis," ita [[Aloisius Marlianus|Aloisio Marliano]] imperatori protomedico anno 1508 scripsit: "bella gerant bellatores; philosophis inhaereat lectionis et contemplationis studium."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n198/mode/1up f. 85r]</ref> Opera eius, non antea impressa, anno [[1511]] [[Hispalis|Hispali]] e prelo {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Iacobus Cromberger|Iacobi Cromberger|es|qid=Q16580497}} proderunt. L. Marineus Siculus amicus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Petrus Fagiardus (marchio Bellecensis)|Petrusque Fagiardus|es|qid=Q2615834}} olim discipulus adiuverunt, si re vera librum manu scriptum operum, a Martyre paratum, e scriptorio abstractum, editori clam dederunt.<ref>"Magnum facinus et memorabile ausus sum ...": Sic confessus est Siculus ipse. An credere licet? {{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 rv (imagines 32-33)] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Si ita sit, nihilominus ante libri divulgationem Martyr ipse epistulam dedicatoriam Eneco Lupo Mendocio, comite Tendillae, praeposuit et [[Aelius Antonius Nebrissensis|Antonius Nebrissensis]] "grammaticus" praefationem addidit, reginae [[Ioanna (regina Castellae et Legionis)|Ioanna]]e dicatam. Titulus libri sic sonat: ''P. Martyris Angli ''[sic]'' Mediolanensis opera: Legatio Babylonica, Occeani ''[sic]'' decas, Poemata, Epigrammata''.
Anno [[1516]] editionem trium ''Decadum'' et ''Legationis Babylonicae'' (poëmatibus omissis) paraverunt Petrus Martyr et Antonius Nebrissensis, qui iam "historicus regius" appellatur. Ipse Martyr chronographus (''cronista'') regum catholicorum die [[5 Martii]] [[1520]] creatus,<ref>{{qc|id=''Documentos'' (1861)}} [https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/400/mode/2up p. 400]</ref> secretarius Concilii Indiarum anno [[1524]] promotus est. His autem annis praeter alias res de confectione operis sui de explorationibus laboravit, sicut ipse nimis modeste confessus est in epistula "marchionibus" die [[4 Novembris]] [[1522]] missa. Primam [[circumnavigatio]]nem (a [[Ferdinandus Magellanus|Magellano]] inceptam, a superviventibus nuper perfectam) refert, his verbis additis: "... narrationem aliquando videbitis, decadem nanque formo quartam (tribus meis de orbe novo iamdudum c[h]alcographorum opera in vulgus emissis) successivam de hisce rebus novis ad Pontificem dirigendam."<ref>''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n404/mode/1up f. 187r]</ref> Tribus decadibus anno 1516 impressis, non minus quam quinque decades additae erint, omnibus in uno volumine anno [[1530]] divulgaturis, auctore iam mortuo. [[Granata (Hispania)|Granata]]e enim anno [[1526]] mortuus est, ubi in [[ecclesia cathedralis|ecclesia cathedrali]] hoc [[epitaphium|epitaphio]] commemoratur:
: Rerum aetate nostra gestarum / et Novi Orbis ignoti hactenus / illustratori Petro Martyri Mediolanensi / Cæsareo Senatori / qui, patria relicta, / bello Granatensi miles interfuit; / mox, urbe capta, primum Canonico, / deinde Priori hujus ecclesiæ, / decanus et capitulum / carissimo collegae posuere sepulchrum / Anno MDXXVI.<ref>{{qc|id= Thacher (1903)}} [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n61/mode/2up p. 33]</ref>
== De indole ==
[[Fasciculus:Petrus Martyr opus epistolarum 1530 tp.jpg|thumb|''Opus epistolarum'': titulus editionis 1530]]
Coaevi pauci de vita et indole Petri Martyris scripserunt, sed L. Marineus Siculus in epistulis suis convivia eius generosa bis laudavit. Anno fere 1510 haec Petro Fagiardo scripsit, qui discipulus Martyris fuerat:
: Cum essem nudiustertius apud regiam, conveniens me Petrus Martyr "Sicule," inquit, "hodie apud me sis obsecro:" solet enim me frequenter convivam habere. "Libenter," inquam, "tibi, Martyr, more geram faciendum esse enim quod iubes, in hac re praesertim, qua non Hispanos modo sed Lucullum quoque Romanum omnium convivantium omnium principem longe praestas." Martyre enim nemo liberalius nemo lautius amicos excipit. Eius igitur hospicium ingredimur. Caeterum dum Martyris pueri alii fercula parant, alii abacum struunt, igni se fovet Martyr: ego per triclinium solus incedo ... <ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=32 sig. e5 r (imago 32)] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Anno ignoto, sed ante 1514, Siculus haec ipso Martyri scripsit:
: Ideoque mulctari me tuis coriandris et lymphacius haurire potum facile patiar, dum me ... ut soles liberaliter excipias et benigne, et gallinarum columborumque pullis cum sumine et petasonibus elixis expleas. Nam pavos turtures perdices phasianos coturnices turdos ficedulas attagenes merulas et alia omnia ferculorum genera quibus me satiare consuevisti, tibi caeterisque libenter relinquam, praeter dulces placentas et suaves martios panes ex nucleis amigdalis saccaroque confectos!<ref>{{qc|id= Marineus Siculus (1514)}} [https://bnedigital.bne.es/bd/es/viewer?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd&page=87 sig. n4 r (imago 87)] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Haec autem [[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]], cardinalis [[Dertosa|Dertosensis]] Hispaniaeque regens, papa Adrianus VI futurus, scripsit mense Augusto 1521:
: Vale, felix mi Martyr, cuius hortensibus deliciis et passerculorum concentibus magis invideo, quam miserear solitudini: holera sic fovere ac rigare cura, ne nobis istuc euntibus emarcuerint.<ref>[[Hadrianus VI|Adrianus Traiectinus]] in: ''Opus epistolarum'' [https://archive.org/details/opusepistolarump00angh/page/n379/mode/2up f. 175v]</ref>
== Opera ==
* 1511 : ''Legatio Babylonica, [[De orbe novo decades|Oceani Decas]], Poemata, Epigrammata''. Hispali: per Iacobum Corumberger; [https://web.archive.org/web/20110909233801/http://gredos.usal.es/jspui/handle/10366/83437 Textus]; [https://archive.org/details/pmartyrisanglime00angh Textus] apud ''Internet Archive''
* 1511-1530 : ''[[De orbe novo decades|De orbe novo ... decades]]''
* 1530 : ''[[Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)|Opus epistolarum]] P. M. Anglerii Mediolanensis protonotarii apostolici atque a consiliis rerum Indicarum''
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes fere coaevi
* {{ec|id=''Documentos'' (1861) |c= "[https://archive.org/details/bub_gb_slLx9vohI1UC/page/396/mode/2up Documentos relativos a Pedro Mártir de Anglería]" in Marques de Pidal, Marques de Miraflores, Miguel Salvá, edd., ''Coleccion de documentos inéditos para la historia de España'' vol. 39 (Matriti: la viuda de Calero, 1861) pp. 398-418 }}
* {{ec|id= Marineus Siculus (1514) |c= [[Lucius Marineus Siculus]], ''Epistolarum familiarium libri decem et septem; Orationes quinque ...'' Vallisoleti: per Arnaldum Gulielmum Brocarium, 1514; [https://bnedigital.bne.es/bd/es/card?id=0602dd8c-73a5-411d-8d23-880fba0ea0cd Textus] }}
; Eruditio
{{Vide-etiam|De orbe novo decades#Bibliographia|Opus epistolarum (Petrus Martyr ab Angleria)#Bibliographia}}
* {{CathEnc|09740a|Peter Martyr d'Anghiera}}
* {{DBI|http://www.treccani.it/enciclopedia/pietro-martire-d-anghiera_(Dizionario-Biografico)/|Anghiera, Pietro Martire d'|Roberto Almagià|1961}}
* José A. Armillas Vicente, "[https://ifc.dpz.es/recursos/publicaciones/33/63/10armillas.pdf Pedro Mártir de Anglería, contino real y cronista de Castilla. La invención de las nuevas Indias]" in ''Jerónimo Zurita'' vol. 88 (2013) pp. 211-229
* {{ec|id= Ciampi (1875)|c= Ignazio Ciampi, "[https://archive.org/details/sim_nuova-antologia-revista-di-lettere-scienze-ed-arti_1875-09_30/page/38/mode/2up Le fonti storiche del renascimento. 1: Pietro Martire d'Anghiera]" in ''Nuova antologia di scienze, lettere ed arti'' vol. 30 (1875) pp. 39-79}}
* G. Eatough, ''Repertorium Columbianum: Selections from Peter Martyr''. Tornaci: Brepols, 1998
* {{ec|id= Gaffarel et Louvot (1885)|c= Paul Gaffarel, Fernand Louvot, interprr., ''Lettres de Pierre Martyr Anghiera relatives aux découvertes maritimes des espagnols et des portugais''. Lutetiae: Institut Géographique de Paris, 1885; [https://archive.org/details/lettresdepierrem00anghiala Textus apud Internet Archive] }}
* E. Lunardi et al., edd., ''Nuova Raccolta Colombiana: The Discovery of the New World in the Writings of Peter Martyr of Anghiera''. Romae: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato, 1992
* {{ec|id= MacNutt (1912)|c= Francis Augustus MacNutt, interpr., ''Peter Martyr d'Anghiera: De orbe novo''. 2 voll. Novi Eboraci: Putnam, 1912; [https://archive.org/details/deorbenovoeightd01angh vol. 1], [https://archive.org/details/deorbenovoeightd02angh vol. 2 apud Internet Archive] }}
* J.-H. Mariéjol, ''Un lettré italien à la cour d'Espagne (1488-1526): Pierre Martyr d'Anghera, sa vie et ses oeuvres''. Lutetiae: Hachette, 1887; [https://archive.org/details/unlettreitalien00maririch/page/n3/mode/2up Textus]
* T. Maynard, "Peter Martyr of Anghiera, Humanist and Historian" in ''Catholic Historical Review'' vol. 16 (1930) pp. 435-448
* J. H. Sinclair, "Bibliografia de Pedro Mártir de Anglería" in ''Revista chilena de historia y geografia'' vol. 68 (1931) pp. 186-219
* {{ec|id= Thacher (1903)|c= John Boyd Thacher, ''Christopher Columbus: his life, his work, his remains'' (3 voll. Novi Eboraci, 1903–1904) [https://archive.org/details/christophercolum11thac/page/n31/mode/2up vol. 1 pp. 1-110] }}
* Antonio de la Torre, "La embajada a Egipto de Pedro Mártir de Anglería" in ''Estudis universitaris catalans'' 21 (1936) pp. 433-450; [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=10544423 DIALNET]
* Henry R. Wagner, "[https://www.americanantiquarian.org/node/11329 Peter Martyr and His Works]" in ''Proceedings of the American Antiquarian Society'' vol. 56 (1946) pp. 239-288
* Erich Woldan, ed., ''Petrus Martyr de Angleria: Opera''. Graecii: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, 1966 (fac-simile editionum antiquorum)
== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
[[Categoria:Nati 1457]]
[[Categoria:Mortui 1526]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Aulici]]
[[Categoria:Eruditi Italiae]]
[[Categoria:Historici Hispaniae]]
[[Categoria:Politici Hispaniae]]
[[Categoria:Scriptores itinerum]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Paedagogi]]
[[Categoria:Petrus Martyr ab Angleria| ]]
qergvxaq3vfdeh9cfy1amgjwknkvwvu
Hermannus Conringius
0
203260
3991660
3779395
2026-09-27T22:01:11Z
Cyprianus Marcus
66550
3991660
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Hermannus Conringius''' (natus [[Norda]]e die [[9 Novembris]] [[1606]]; mortuus [[Helmstadium|Helmstadii]] die [[12 Decembris]] [[1681]]), fuit [[eruditus]] [[Germania|Germanicus]] qui [[medicina]]e, [[philosophia]]e natutalis [[philosophia politica|politicaque]], [[ius|iurisprudentiae]] et [[res classicae]] peritus, [[Dania]]e Civitatis consiliarius, archivarius et [[medicus]] inter alios Sueciae reginae [[Christina (regina Sueciae) | Christinae]].
== Opera ==
* ''De Origine Iuris Germanici Commentarius Historicus'' (1643)
* ''De finibus Imperii Germanici'' (1654)
== Lege etiam==
* [[Albertus Jori|Jori, Albertus]], ''Hermann Conring (1606–1681): Der Begründer der deutschen Rechtsgeschichte'', mit einer Grußadresse von Kristian Kühl, Tubingae 2006, ISBN 3-935625-59-6.
== Nexus externi ==
* {{PND|11852190X}}
* [http://www.philological.bham.ac.uk/bibliography/ch.htmlDe Hermanno Conringio]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} in [[Analytic Bibliography of Online Neo–Latin Texts]]
* ''[http://www.ostfriesischelandschaft.de/obio/detail.php?id=120De Hermanno Conringio]{{Nexus deficitur|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'' Biographia in ''Biographischen Lexikon für Ostfriesland''
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Conringlus, Hermannus}}
[[Categoria:Eruditi Germaniae]]
[[Categoria:Medici Sueciae]]
[[Categoria:Iuris consulti]]
[[Categoria:Nati 1606]]
[[Categoria:Mortui 1681]]
[[Categoria:Politici Daniae]]
[[Categoria:Auctores Latini recentiores]]
[[fr:Hermann Conring]]
c8odkaqw2562iv1trste2vxqe1m7v1r
Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse
0
205427
3991712
3433940
2026-09-28T07:25:23Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991712
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: St_Laurent_de_la_Cabrerisse2.jpg |thumb|200 px|Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse: [[ecclesia]] [[Sanctus Laurentius|Sancto Laurentio]] dicata]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 11351.png|thumb|left|250px|Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse: communis tabula]]
''' Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse''' ([[Occitanice]] ''Sant Laurenç de la Cabrerissa'') est commune [[Francia|Francicum]] 780 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Atax (praefectura Franciae)|Atacis]] in regione australi [[Occitania et Ruscino]]ne.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Atacis|Indicem communium praefecturae Atacis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse|Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse}}
* [https://web.archive.org/web/20180918131634/http://www.cabrerisse.com/ Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse pagina interretialis]
* {{INSEE commune|11351|de=Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ataxis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ataxis]]
fekgw2ugb3h4xaw4adazjjy062kmr03
Beaurevoir
0
205976
3991513
3991498
2026-09-27T13:23:53Z
IacobusAmor
1163
~
3991513
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Beaurevoir (Aisne) mairie.JPG|thumb|upright=0.7|left|Vici conciliabulum.]]
'''Beaurevoir''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1281 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Axona (praefectura Franciae)|Axonae]] in [[septentrio|boreali]] [[Picardia]]e [[regio]]ne situm.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Axonae|Indicem communium praefecturae Axonae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Beaurevoir|Beaurevoir}}
* {{INSEE commune|02057|de=Beaurevoir}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Axonae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Axonae]]
cai93ythqeey9h33a0sb9x9fajb9dov
3991556
3991513
2026-09-27T15:07:30Z
Kontributor 2K
172405
~
3991556
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Beaurevoir (Aisne) mairie.JPG|thumb|upright=0.7|left|Vici conciliabulum.]]
'''Beaurevoir''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 1281 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Axona (praefectura Franciae)|Axonae]] in [[septentrio|boreali]] [[Picardia]]e [[regio]]ne situm.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Axonae|Indicem communium praefecturae Axonae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Beaurevoir|Beaurevoir}}
* {{INSEE commune|02057|de=Beaurevoir}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Axonae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Axonae]]
0vaj8q2mulh344m5lhzgxnzcxy25sxt
Mirambeau (Carantonus Maritimus)
0
211152
3991600
3436610
2026-09-27T16:55:12Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991600
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Centre_de_Mirambeau2.jpeg |thumb|Mirambeau: [[ecclesia]] [[Virgo Maria|Nostrae Dominae Assumptionis]] dicata]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 17236.png|thumb|left|250px|Mirambeau: communis tabula]]
''' Mirambeau ''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'499 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mirambeau (Charente-Maritime)|Mirambeau}}
* {{INSEE commune|17236|de=Mirambeau}}
* [https://web.archive.org/web/20160419214158/http://www.mirambeau17.fr/ Mirambeau pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
2h1n0yivl48kbpjfjyzoua9qqa6irf8
Saint-Vivien (Carantonus Maritimus)
0
211769
3991714
3436773
2026-09-28T07:37:32Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991714
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 17413.png|thumb|250px|Saint-Vivien: communis tabula]]
''' Saint-Vivien ''' est commune [[Francia|Francicum]] 1'141 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carantonus Maritimus|Carantoni Maritimi]] in regione occidentali [[Pictaviensis et Carantoni]]s .
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Carantoni Maritimi|Indicem communium praefecturae Carantoni Maritimi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Saint-Vivien (Charente-Maritime)|Saint-Vivien}}
* {{INSEE commune|17413|de=Saint-Vivien}}
* [https://web.archive.org/web/20200512191159/http://www.saint-vivien17.fr/ Saint-Vivien pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Carantoni Maritimi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Carantoni maritimi]]
h84emc29qbqhqabj2ukhh68sp69glaj
Arsenius Lupin
0
215551
3991705
3486987
2026-09-28T05:36:11Z
LilyKitty
18316
de definitione
3991705
wikitext
text/x-wiki
''' Arsenius Lupin''' est [[persona]] in [[fabula|fabulis]] a [[Mauricius Leblanc|Mauricio Leblanc]] scriptis. Arsenius Lupin, [[furtum|fur]] nobilis ([[Francice]] ''gentleman-cambrioleur''), lucem vidit anno [[1905]] in opere [[Francice|Francico]] ''[[L'Arrestation d'Arsène Lupin]]''.
== Nexus externus==
* [http://arsenelupingc.free.fr/ Pagina interretialis Arsenio Lupin dicata]
{{stipula}}
[[Categoria:Personae ficticiae]]
em0vtrg6psdheb02vcaftv7a4wz4kop
Index urbium, oppidorum et communium Saxoniae Inferioris
0
216135
3991678
3991489
2026-09-28T00:04:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3991678
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.
Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.
Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.
Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:
* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.
=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')</small>
* [[Acheimum]]<ref name="Grote III 1877">Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')</small>
* [[Achestedium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')</small>
* [[Adelebsenum]]<ref name="Funck 1736">Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Adelebsen'')</small>
* [[Adenebutla]]<ref name="Pischke 1998">Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')</small>
* [[Adenhusium]]<ref name="Schlegel 1703">Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahnsen'')</small>
* [[Adenthorpium]]<ref name="Höhbaum 1876">Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')</small>
* [[Affinghusia]]<ref name="Rathlef 1766">Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')</small>
* [[Aldendorpevilla]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]<ref name="Oven 1872">Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')</small>
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]<ref name="Schlegel 1705">Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')</small>
* [[Alfelda]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')</small>
* [[Alfhusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')</small>
* [[Algermissenum]]<ref name="Hoogeweg III 1903">Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')</small>
* [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]<ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]<ref name="Landkreis Nienburg/Weser">Fingitur nomen "Circulus Neoburgensis Visurgensis" -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus " Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia "Neoburgensis-e" et "Visurgensis-e" ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')</small>
* [[Alisni]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]<ref name="Landkreis Wesermarsch">Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')</small>
* [[Almstedium]]<ref name="Hoogeweg II 1901">Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')</small>
* [[Alorstedium]]<ref name="Pratje 1758">Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')</small>
* [[Alvstedium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')</small>
* [[Amelinghusium]]<ref name="Baring 1746">Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')</small>
* [[Anchemium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')</small>
* [[Andervenia]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] ''Andervenne'')</small>
* [[Andorlangia]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')</small>
* [[Antiqua Medingha]]<ref name="Homeyer X 2006">Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')</small>
* [[Apenum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')</small>
* [[Apleremum]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Apelern'')</small>
* [[Appelium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')</small>
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]<ref name="Mirus 1826">Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')</small>
* [[Aquae Nendorpenses]]<ref name="Marcard 1805">Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')</small>
* [[Aquae Zwischenahnenses]]<ref name="Statisitakamt Nord 2025">Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')</small>
* [[Aroldishusium]]<ref name="Schlegel 1705"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')</small>
* [[Artlenburgum]]<ref name="Baring 1746"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')</small>
* [[Artlissa]]<ref name="Mader 1664">Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')</small>
* [[Arx Agathae]]<ref name="Kochen 1724">Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')</small>
* [[Arx Draconis]]<ref name="Egger 1977"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')</small>
* [[Ascalingium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')</small>
* [[Asanthorpium]]<ref name="Vogell 1856">Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg">Fingitur nomen "Circulus Harburgensis" -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Harburgum]]" -ad quod gentilicium "Harburgensis-e" refertur-.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Asenthorpium]]<ref name="Hodenberg 1855">Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.</ref> <small>(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]<ref name="Landkreis Diepholz">Fingitur nomen "Circulus terrae Diepholtia" -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma "circulus terrae" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Diepholtia]]", vide {{Hofmannus}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')</small>
* [[Assena]]<ref name="Philippi & Bar 1892">Philippi, F., & Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')</small>
* [[Assini]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')</small>
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')</small>
* [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]<ref name="Asylum">Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine "asylum" reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino "asylum" orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', "asylum'". Itaque "Asylum" non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')</small>
* [[Aszi]]<ref name="Hermann">Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Aulica]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')</small>
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')</small>
{{div col end}}
=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')</small>
* [[Baddekenstedium]]<ref name="Casemir & Menzel & Ohainski X 2018">Casemir, K., Menzel, F., & Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')</small>
* [[Balga]]<ref name="Udolph 1994">Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')</small>
* [[Balga Cortis]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')</small>
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')</small>
* [[Bamwida]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')</small>
* [[Bardenuvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')</small>
* [[Bardorpium]]<ref name="Sudendorf 1859">Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')</small>
* [[Barenburgum]]<ref name="Kolb 1712">Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')</small>
* [[Bargstedum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')</small>
* [[Barnstedum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702">Bünting, H., & Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barnstedt'')</small>
* [[Barnstorfium]]<ref name="Böhmer 2007">Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')</small>
* [[Barsela]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')</small>
* [[Barsingehusa]]<ref name="Harenberg 1753">Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')</small>
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]<ref name="Mindermann I II 2004">Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]<ref name="Landreis Lüneburg">Fingitur nomen "Circulus Luneburgensis" -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Luneburgensis-e" ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')</small>
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]<ref name="AdWzG 2010">Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, & U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen">Fingitur nomen "Circulus Ulsenensis" -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Ulsenensis-e" ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma "res-publica Ulsenensis" apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}"; et de topnymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')</small>
* [[Barunvilla]]<ref name="SdaedhdlM 1862">Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')</small>
* [[Barverum]]<ref name="Böhmer 1844">Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')</small>
* [[Barwedelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')</small>
* [[Basdalum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')</small>
* [[Bawinkelum]]<ref name="Moser 1738">Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')</small>
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]<ref name="Ahlfeldt 2010">Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')</small>
* [[Beckdorfium]]<ref name="AdWzG 2010"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')</small>
* [[Beckedorfium]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')</small>
* [[Beckelnum]]<ref name="Böhmer 1844"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')</small>
* [[Bedenbostelum]]<ref name="NL 1924">Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')</small>
* [[Beierstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')</small>
* [[Belmum]]<ref name="Moser 1738"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')</small>
* [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764"/> <small>([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')</small>
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')</small>
* [[Bendestorfium]]<ref name="Bührmann 2005">Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. </ref> <small>([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')</small>
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737">Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.</ref> <small>(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]<ref name="Landkreis Celle">Fingitur nomen "Circulus Cellensis" -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cella (Germania)|Cella]]" -ad quod gentilicium "Cellensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')</small>
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück">Fingitur nomen "Circulus Osnabrugae" -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]", vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Berge'')</small>
* [[Berga ad Dumnam]]<ref name="Bruzen de La Martinière 1737"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')</small>
* [[Bergenborstelium]]<ref name="Hodenberg 1855"/> <small>([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')</small>
* [[Bergfelda]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')</small>
* [[Bernsium Minus]]<ref name="Bernsium">Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''Emsländische Landschaft''], ubi dicitur "(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)".</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')</small>
* [[Bersenbrugum]]<ref name="Sandhoff 1785">Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')</small>
* [[Bersinium]]<ref name="Kaemling 1987">Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')</small>
* [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')</small>
* [[Bestena]]<ref name="Jellinghaus 1923">Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')</small>
* [[Betzendorfum]]<ref name="Bünting & Letzner 1702"/> <small>([[Theodisce]] ''Betzendorfum''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')</small>
* [[Bevernense Castrum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')</small>
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')</small>
* [[Bienenbuttelum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')</small>
* [[Bilshusa]]<ref name="Wolf 1819">Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')</small>
* [[Binethemum]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')</small>
* [[Binnenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')</small>
* [[Bippenum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')</small>
* [[Birsina]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')</small>
* [[Bissendorpum]]<ref name="Köbler 2016"/> <small>([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')</small>
* [[Blenderum]]<ref name="Brosius 1993">Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')</small>
* [[Bliederstorpum]]<ref name="Trüper 2017">Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')</small>
* [[Bobentunum]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')</small>
* [[Bocensis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]<ref name="Hodenberg 1859"/> <small>(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]<ref name="Heidekreis">Fingitur nomen "Circulus Heidensis" -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium "Heidensis-e" Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]<ref name="Landkreis Schaumburg">Fingitur nomen "Circulus Theorosburgensis" -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio "Theorosburgensis-e", quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')</small>
* [[Bocholtum in Ericeto]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>[[urbs]] et commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> <small>(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]<ref name="Landkreis Friesland">Fingitur nomen "Circulus Frisicus" -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Frisicus-a-um" ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')</small>
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]<ref name="Landkreis Vechta">Fingitur nomen "Circulus Vetha" -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Bakum'')</small>
* [[Bochorstia]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')</small>
* [[Bodendicum]]<ref name="Brosius 1985">Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')</small>
* [[Bodenfelda]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')</small>
* [[Bodensa]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph">Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')</small>
* [[Bodonis Insula]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')</small>
* [[Boffeshusium]]<ref name="Casemir & Ohainski VI 2007">Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')</small>
* [[Boitersena]]<ref name="Mindermann 2001">Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')</small>
* [[Boitzia]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')</small>
* [[Bokenstorpium]]<ref name="Sudendorf 1859"/> <small>([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')</small>
* [[Bokenum]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')</small>
* [[Borchwega]]<ref name="Rüther 1905">Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')</small>
* [[Borkna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')</small>
* [[Borna Castra]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')</small>
* [[Borsla]]<ref name="Niemeyer 2012">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')</small>
* [[Borstla]]<ref name="Hodenberg 1842">Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')</small>
* [[Botela]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')</small>
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')</small>
* [[Braclina]]<ref name="Rübel 1881">Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')</small>
* [[Bracum]]<ref name="Kirchbrak">Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-acum-i" aut "-achium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)". Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi "Brac" applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''/NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) villa Brac (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')</small>
* [[Bramascus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')</small>
* [[Breddenberga]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898">Wilmans, R., & Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')</small>
* [[Bredenforda]]<ref name="Hoogeweg 1898">Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')</small>
* [[Bredthorpium]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')</small>
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')</small>
* [[Brincama]]<ref name="Friedländer 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')</small>
* [[Britlinga]]<ref name="Udolph 2004">Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')</small>
* [[Brochema]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')</small>
* [[Brocleda]]<ref name="Janicke 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')</small>
* [[Broclina]]<ref name="Mindermann 2001"/> <small>([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')</small>
* [[Broma]]<ref name="Casemir & Ohainski 2014">Casemir, K., & Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')</small>
* [[Brochusium-Vilsena]]<ref name="Hodenberg 1855"/><ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')</small>
* [[Brunsvicum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')</small>
* [[Bukina]]<ref name="Wilmans & Hoogeweg VI 1898"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')</small>
* [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')</small>
* [[Bulsteda]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873"/> <small>([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')</small>
* [[Brunla]]<ref name="Bode 1893">Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')</small>
* [[Bunda]]<ref name="Deiter">Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')</small>
* [[Burchardivillare]]<ref name="Janicke 1892">Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.</ref> <small>(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]<ref name="Landkreis Wolfenbüttel">Fingitur nomen "Circulus Guelpherbytensis" -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Guelpherbytensis-e" ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur "(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)"; et quo de gentilicio, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur "(...) Practici Guelpherbytensis (...)".</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')</small>
* [[Burgdorfium]]<ref name="Graesse"/> <small>(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')</small>
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]<ref name="Remling VII 2026">Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')</small>
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]<ref name="Casemir & Ohainski & Udolph"/> <small>([[Theodisce]] ''Bühren'')</small>
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]<ref name="Casemir 2003">Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')</small>
* [[Butiadinga]]<ref name="Ehmck & Bippen II 1876">Ehmck, D. R., & Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')</small>
* [[Buxtehuda]]<ref name="Lappenberg 1842">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')</small>
* [[Byspinga]]<ref name="Hodenberg 1859">Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')</small>
{{div col end}}
=== C ===
{{div col|3}}
* [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]<ref name="Kalbe">Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma "Calba" latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')</small>
* [[Calefelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Calefeldensis">"C" pro "K" ponitur propter orthographiam gentilicii "Calefeldensis-e". Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur "(...) ''Calefeldensis'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')</small>
* [[Campus Rufus]]<ref name="Stüve 1789"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')</small>
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]<ref name="Philippi II 1894">Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')</small>
* [[Castrovallium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')</small>
* [[Cella (Germania)|Cella]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')</small>
* [[Clenza]]<ref name="Janicke II 1896">Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')</small>
* [[Cloppenburgum]]<ref name="Egli 1893"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')</small>
* [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]<ref name="Kluse">Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo "clūsa", "angustum montium aditum, locum clausum" significante, quae ad Latinum verbum "claudere" refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clausa, clusa" deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] "clūsa" explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')</small>
* [[Coeli Porta]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')</small>
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]<ref name="Erhard 1851">Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.</ref> <small>[[oppidum]]</small> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')</small>
* [[Cramma]]<ref name="Casemir 2003"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')</small>
* [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]<ref name="Cranenburgum">Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' "Cranenburgum" latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')</small>
* [[Curia Maiorica]]<ref name="Curia Maiorica">Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')</small>
* [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')</small>
* [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')</small>
{{div col end}}
=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')</small>
* [[Dalenburgum]]<ref name="Rzihacek & Spreitzer XI 2024">Rzihacek, A., & Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')</small>
* [[Dalum]]<ref name="Janicke II 1896"/> <small>([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')</small>
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]<ref name="Philippi II 1894"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')</small>
* [[Damnatzium]]<ref name="Garzmann LXXVI 2004">Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Damnatz'')</small>
* [[Danneberga]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')</small>
* [[Danthorpum]]<ref name="Casemir & Menzel % Udolph VII 2011">Casemir, K., Menzel, F., & Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')</small>
* [[Dassela]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')</small>
* [[Dedenhusa]]<ref name="-husaDeensen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., & Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')</small>
* [[Deinsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')</small>
* [[Deinstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')</small>
* [[Delmenhorstium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')</small>
* [[Dengdia]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')</small>
* [[Derenthalia]]<ref name="-thalia">Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)". Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata "-thalia-ae" seu "-dalia-ae".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Derental'')</small>
* [[Dersum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')</small>
* [[Dettum]]<ref name="Egger 1977"/> <small>([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')</small>
* [[Dicla]]<ref name="Mooyer 1855">Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')</small>
* [[Diddersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')</small>
* [[Diekholza]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')</small>
* [[Dielmissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dielmissen'')</small>
* [[Diepenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')</small>
* [[Diepholtia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')</small>
* [[Dinklaga]]<ref name="-e"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')</small>
* [[Disaldishusa]]<ref name="-husaDelligsen">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. </ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')</small>
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Dithgherscope-Twielenflethum]]<ref name="Hollern">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur "(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)".</ref><ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')</small>
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]<ref>Fingitur nomen "Circulus Terrae Altenburgensis" -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum "terra-ae" Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium "Emesensis-e" ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')</small>
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')</small>
* [[Dolnere]]<ref name="Dolnere">Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur "(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')</small>
* [[Doristacus]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')</small>
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')</small>
* [[Dorverda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')</small>
* [[Dotlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')</small>
* [[Draga (Albis)|Draga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')</small>
* [[Drentweda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')</small>
* [[Drestadium]]<ref name="-stadt"/> <small>([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')</small>
* [[Drochtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')</small>
* [[Dudanebutli]]<ref name="Lappenberg 1841">Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser & Mauke.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')</small>
* [[Duderstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')</small>
* [[Dunsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')</small>
* [[Dunum (Saxonia Inferior)|Dunum]]<ref name="Houtrouw 1889">Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')</small>
* [[Duthungun]]<ref name="Udolph 2004"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')</small>
{{div col end}}
=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]<ref name="Jaitner 1985">Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')</small>
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]<ref name="Ebersdorfium">Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam "Ebersdorfium" verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')</small>
* [[Echemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')</small>
* [[Edemissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')</small>
* [[Egestorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')</small>
* [[Edewechte]]<ref name="Berger 2012">Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')</small>
* [[Eggermuhla]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')</small>
* [[Ehra-Lessia]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')</small>
* [[Eicklinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')</small>
* [[Eildissum]]<ref name="Stumpf-Brentano II 1865">Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')</small>
* [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]<ref name="-e"/> </small>(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]<ref name="Circulus Hildesiensis">Fingitur nomen "Circulus Hildesiensis" -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium "Hildesiensis-e" ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')</small>
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]<ref name="-a"/> <small>(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]<ref name="Circulus Holtisminnensis">Fingitur nomen "Circulus Holtisminnensis" -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Holtisminni]]" -ad quod gentilicium "Holtisminnensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Eimen'')</small>
* [[Eimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')</small>
* [[Ekelum]]<ref>Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere "proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit." dicitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')</small>
* [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')</small>
* [[Elbingeroda]]<ref name="-roda"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')</small>
* [[Eldinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')</small>
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')</small>
* [[Embeca]]<ref name="Embeca">"non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga" {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum "Embica", "Embecka" etc. reperis</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')</small>
* [[Embsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')</small>
* [[Emda]]<ref name="Graesse"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')</small>
* [[Emmelkampus]]<ref name="Emmelkampus">Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur "(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')</small>
* [[Emmendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')</small>
* [[Emphstece]]<ref name="Emphstece">Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur "(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')</small>
* [[Emsbura]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')</small>
* [[Emtinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')</small>
* [[Engda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')</small>
* [[Engelschofa]]<ref name="-hofa">Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hofa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')</small>
* [[Erenburgum]]<ref name="Minden II 1902">Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')</small>
* [[Erkeroda]]<ref name="-roda">Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-roda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')</small>
* [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759"/> <small>([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')</small>
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''(-)Heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')</small>
* [[Escheda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')</small>
* [[Eschershusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')</small>
* [[Esena]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')</small>
* [[Essel]] <small>([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')</small>
* [[Esterwega]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(ad [[Visurgis|Visurgem]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')</small>
* [[Estorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]<ref name="Landkreis Stade">Fingitur nomen "Circulus Stadae" -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo "[[Stadae]]", vide {{Graesse}}.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')</small>
* [[Evergoteshemium]]<ref name="-hemiumEver">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')</small>
* [[Everinga]]<ref name="-ingaEvern">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., & Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')</small>
* [[Eversmeer]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')</small>
* [[Evessum]]<ref name="NOB 2004">Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')</small>
* [[Eydelstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')</small>
* [[Eyendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')</small>
* [[Eystharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')</small>
{{div col end}}
=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')</small>
* [[Fardium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')</small>
* [[Farva]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')</small>
* [[Fassberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')</small>
* [[Filsum]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')</small>
* [[Firrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')</small>
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')</small>
* [[Flotide]]<ref name="Flotide">De nominibus "Flotide" {{caa|780|802}}, "Flathi" {{caa|1013}}, "Flatide" {{caa|1142}}, "Flothethe" {{caa|1187}}, "Vlothe" {{caa|1189}} et "Flotethe" {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')</small>
* [[Frankenfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')</small>
* [[Freda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Freden'')</small>
* [[Fredenbiki]]<ref name="-biki">Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-biki-orum", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')</small>
* [[Frera]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')</small>
* [[Fresenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')</small>
* [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]<ref name="Friburgum">Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo "Friburgum" verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')</small>
* [[Frideburgum]]<ref name="Frideburgum">Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur "(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')</small>
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]<ref name="Friedland">Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam "Friedlandia" verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Friedland'')</small>
* [[Frisoyta]]<ref name="Frisoyta">Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur "(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')</small>
* [[Furstenavia]]<ref name="Furstenavia">Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam "Furstenavia" verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur "(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')</small>
* [[Furstenberga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')</small>
{{div col end}}
=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesea]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')</small>
* [[Gandershemium]]<ref>[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&pg=PA27&lpg=PA27&dq=Gandershemium&source=bl&ots=_NMr2DmhUK&sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Gandershemium&f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Gandershemium&source=bl&ots=ZoGX4tZRRD&sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&hl=fi&sa=X&ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=Gandershemium&f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')</small>
* [[Gandesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')</small>
* [[Garbsa]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')</small>
* [[Garlstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')</small>
* [[Garrel]] <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')</small>
* [[Garstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')</small>
* [[Gartovia]]<ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')</small>
* [[Geesta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')</small>
* [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')</small>
* [[Gehrda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')</small>
* [[Gemmegum]]<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')</small>
* [[Georgsdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')</small>
* [[Gerdavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')</small>
* [[Gerdinum]]<ref name="Gerdinium">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')</small>
* [[Gersta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')</small>
* [[Geteloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')</small>
* [[Gevensleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')</small>
* [[Gevera]]<ref name="Egli 1893"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')</small>
* [[Gieboldehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')</small>
* [[Giesa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Giesen'')</small>
* [[Gifhorna]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')</small>
* [[Gilta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')</small>
* [[Glandorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Glandorf'')</small>
* [[Gleicha]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')</small>
* [[Gnarrenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')</small>
* [[Godenstorfium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')</small>
* [[Goldbiki]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')</small>
* [[Goldenstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')</small>
* [[Golencampus]]<ref name="campus-i">[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')</small>
* [[Gorenthin]]<ref name="Gorenthin">Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur "(...) villam Gorenthin '' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')</small>
* [[Gorleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')</small>
* [[Goslaria]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')</small>
* [[Gottinga]]<ref>[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=gottingensis&lr=&cd=14#v=onepage&q=&f=false Libri Googles].</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')</small>
* [[Grafhorstium]]<ref name="-horstium">Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-horstium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')</small>
* [[Grasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')</small>
* [[Grasleba]]<ref name="-leba">Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-leba-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')</small>
* [[Grethemium]]<ref name="-hemium">Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hemium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')</small>
* [[Grona (Leina)|Grona]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')</small>
* [[Grundensis Civitas Metallica]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')</small>
* [[Grunendicum]]<ref name="-dicum"/> <small>([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')</small>
* [[Guderhandviertel]] <small>([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')</small>
* [[Guelpherbytum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')</small>
* [[Gusbornium]]<ref name="-bornium">Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bornium-ii", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')</small>
* [[Gyhum]] <small>([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')</small>
{{div col end}}
=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hachede]]<ref name="Hachede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')</small>
* [[Hademstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')</small>
* [[Haeslinga]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')</small>
* [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')</small>
* [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Haga Bremensis]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')</small>
* [[Haga Schauenburgi]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stadthagen'')</small>
* [[Hagenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')</small>
* [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')</small>
* [[Halla (Holtisminni)|Halla]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(in Montibus [[Visurgis]]<ref name="Graesse"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]<ref name="Halla prope Neuenhusam">Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo "Halla-ae" latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>(prope [[Neuenhusa]]m<ref name="-husa"/>)</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')</small>
* [[Halvesbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')</small>
* [[Hamala]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')</small>
* [[Hamberga]]<ref name="-berga"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')</small>
* [[Hambuhra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')</small>
* [[Hamele]]<ref name="Hamele">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')</small>
* [[Hamelhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')</small>
* [[Hamersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')</small>
* [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]<ref name="-ah">Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')</small>
* [[Handeloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Handorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')</small>
* [[Hantharpa]]<ref name="-tharpa">Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-tharpa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')</small>
* [[Hannovera]]<ref name="Graesse"/> <small>[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]<ref name="Landkreis Harburg"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')</small>
* [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]<ref name="Landkreis Uelzen"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')</small>
* [[Hardegsa]]<ref name="-a"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')</small>
* [[Harmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')</small>
* [[Harna]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')</small>
* [[Harpstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')</small>
* [[Harsfeldum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')</small>
* [[Harsum]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')</small>
* [[Hartsburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')</small>
* [[Hasberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')</small>
* [[Hasburgum]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')</small>
* [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]<ref name="Hasela">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')</small>
* [[Hasla]]<ref name="Hasla">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')</small>
* [[Hassendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')</small>
* [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')</small>
* [[Hatta]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')</small>
* [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')</small>
* [[Hauslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')</small>
* [[Haverla]]<ref name="Haverla">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')</small>
* [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')</small>
* [[Hedebere]]<ref name="Hedebere">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')</small>
* [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')</small>
* [[Heemsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')</small>
* [[Heessa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')</small>
* [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]<ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')</small>
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]<ref name="Heina">Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur "(...) ''villa Heina'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')</small>
* [[Heinbockel]] <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')</small>
* [[Heiningensis Locus]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')</small>
* [[Heinsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')</small>
* [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]<ref name="Heli">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur "(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')</small>
* [[Hellwega]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')</small>
* [[Helmstadium]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')</small>
* [[Helpsa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')</small>
* [[Helvesiecca]]<ref name="-siek">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)". Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')</small>
* [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')</small>
* [[Hemmoor]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')</small>
* [[Hemsbunda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')</small>
* [[Hemslinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')</small>
* [[Hemsloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')</small>
* [[Hepstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')</small>
* [[Hepstidi Villa]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')</small>
* [[Herrum]]<ref name="Herrum">Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur "(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')</small>
* [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')</small>
* [[Herzlaka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')</small>
* [[Hespa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')</small>
* [[Heuerssa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')</small>
* [[Heya]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')</small>
* [[Hildesia]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')</small>
* [[Hilgermissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')</small>
* [[Hillersa]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')</small>
* [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]<ref name="Teutoburger Wald">Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: "... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')</small>
* [[Himberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')</small>
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')</small>
* [[Hitgera]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')</small>
* [[Hittberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')</small>
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]<ref name="Hlunia">Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine "Hlunia" nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lenne'')</small>
* [[Hlutherun]]<ref name="Hlutherun">Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur "(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')</small>
* [[Hodenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')</small>
* [[Hohbuoki]]<ref name="Hohbuoki">Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur "(...) ''castellum hohbuoki'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Höhbeck'')</small>
* [[Hohna]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')</small>
* [[Hohnhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')</small>
* [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')</small>
* [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')</small>
* [[Holdunesteti]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')</small>
* [[Holenberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Holenberg'')</small>
* [[Holla]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')</small>
* [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')</small>
* [[Holsta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')</small>
* [[Holtgaste]]<ref name="Friedländer 1878"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')</small>
* [[Holtisminni]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')</small>
* [[Holtlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')</small>
* [[Holza]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Holzen'')</small>
* [[Honengesbuthele]]<ref name="Honengesbuthele">Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur "(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')</small>
* [[Hoogsteda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')</small>
* [[Horda ad Harthicos Montes]]<ref name="-e"/><ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')</small>
* [[Horneburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')</small>
* [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]<ref name="-stadt">Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-stadium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')</small>
* [[Hoya]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')</small>
* [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')</small>
* [[Hudha]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')</small>
* [[Hulseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')</small>
* [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] <small>([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')</small>
* [[Hutta Georgii et Mariae]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref><ref name="Georgius">[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Georfii" vertitur].</ref><ref name="Maria">[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo "Mariae" vertitur].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')</small>
* [[Huvenni]]<ref name="Huvenni">Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur "(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')</small>
{{div col end}}
=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]<ref name="Iatha">Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha] (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')</small>
* [[Iburgum]]<ref name="Von Schaten 1714">Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')</small>
* [[Ielmstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')</small>
* [[Iembka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')</small>
* [[Iemela]]<ref name="Iemela">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')</small>
* [[Ierichsum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')</small>
* [[Iesteburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')</small>
* [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')</small>
* [[Indago Comitis Hoyae]]<ref name="Indago Comitis Hoyae">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''indago comitis Hoye'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')</small>
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')</small>
* [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]<ref name="Insula Longa">Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] "Insula Longa" reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine "longus, -a, -um"] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine "insula, -ae" f.] dicitur. Quam ob rem compositum "Insula Longa" sensum toponymi fideliter reddit.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')</small>
* [[Isernhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>commune sui iuris</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')</small>
* [[Isterberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')</small>
* [[Itterbecca]]<ref name="-ecca">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ecca-ae" seu "-eca-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')</small>
* [[Iuniun]]<ref name="Iunium">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')</small>
{{div col end}}
=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorpium]]<ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')</small>
* [[Karwicium]]<ref name="-icium">Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-icium-i" aut "-itium-i" aut "-icia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')</small>
* [[Katlenburgum-Lindavia]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')</small>
* [[Kettencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')</small>
* [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')</small>
* [[Kirchgellersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')</small>
* [[Kirchseelta]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')</small>
* [[Kirchtimka]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')</small>
* [[Kirchwalseda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')</small>
* [[Kissenbruga]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')</small>
* [[Kneitlinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')</small>
* [[Kneta Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')</small>
* [[Krebecca]]<ref name="-ecca"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')</small>
* [[Krummendicum]]<ref name="-dicum">Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dicum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')</small>
* [[Kusta]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Küsten'')</small>
* [[Kutenholtia]]<ref name="-holtia">Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-holtia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) -holz : -''holtia'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')</small>
{{div col end}}
=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laatza]]<ref name="-a"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')</small>
* [[Lachendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')</small>
* [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')</small>
* [[Ladorpe]]<ref name="Abels 1929">Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')</small>
* [[Laerium]]<ref name="Stüve 1789">Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Bad Laer'')</small>
* [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')</small>
* [[Lahda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')</small>
* [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]<ref name="Lahna">Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma "Lahna" latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Lamespringa]]<ref name="Lamespringa">Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur "(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')</small>
* [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')</small>
* [[Landesberga]]<ref name="-berga">Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-berga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')</small>
* [[Landolfshusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')</small>
* [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')</small>
* [[Langa Inferior]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Nieder">Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo "inferior-ius" vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Niederlangen''; [[[Saxonice]] ''Nederlangen'')</small>
* [[Langelege]]<ref name="Langelege">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')</small>
* [[Langelshemium]]<ref name="Chemnitz 1717">Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langelsheim'')</small>
* [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]<ref name="Langwedel">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220) (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')</small>
* [[Lare]]<ref name="Lare">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')</small>
* [[Lasdorpe]]<ref name="Lasdorpe">Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur "(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')</small>
* [[Lauenbruga]]<ref name="-bruga">Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')</small>
* [[Lauenforda]]<ref name="-e"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')</small>
* [[Lauenhaga]]<ref name="-haga">Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-haga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')</small>
* [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')</small>
* [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')</small>
* [[Lehrta]]<ref name="-e"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')</small>
* [[Leiferda]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')</small>
* [[Lembruchium]]<ref name="-bruchium">Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-bruchium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')</small>
* [[Lemgovia]]<ref name="Hofmannus">{{Hofmannus}}.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lemgow'')</small>
* [[Lemwerdera]]<ref name="Rüthning 1926">Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.</ref><ref name="-ovia">[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-ovia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')</small>
* [[Lengethe]]<ref name="NOB VIII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')</small>
* [[Lengenbostel]] <small>([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')</small>
* [[Lengirichi]]<ref name="Lengirichi">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur "(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')</small>
* [[Leonis Forda]]<ref name="Leonis Forda">Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur "(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')</small>
* [[Leonovia]]<ref name="Leonovia">Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur "(...) Leonovia-Brunsvigius (...)".</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')</small>
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]<ref name="Ebel 1960">Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')</small>
* [[Leri]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')</small>
* [[Lerin]]<ref name="NOB VII">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')</small>
* [[Lethi]]<ref name="Lethi">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')</small>
* [[Liebenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')</small>
* [[Liliarum Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')</small>
* [[Lindduri]]<ref name="Graesse"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')</small>
* [[Lindhorstium]]<ref name="-horstium"/> <small>([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')</small>
* [[Lindwedel]] <small>([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')</small>
* [[Linga (Amisia)|Linga]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')</small>
* [[Linsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')</small>
* [[Lintlo]]<ref name="Lintlo">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')</small>
* [[Liubeme]]<ref name="Lübbow">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübbow'')</small>
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]<ref name="Cellarius 1703">Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')</small>
* [[Lon]]<ref name="Lon">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')</small>
* [[Longa Indago]]<ref name="Longa Indago">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur "(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')</small>
* [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]<ref name="Longa Villa">Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo "Longa Villa" verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur "(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')</small>
* [[Loninga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')</small>
* [[Lubberstedi]]<ref name="Lubberstedi">Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur "(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')</small>
* [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]<ref name="Luccavia">Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma "Luccavia" latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')</small>
* [[Luchovia]]<ref name="Luchovia">Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur "(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')</small>
* [[Ludersburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')</small>
* [[Ludersfelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')</small>
* [[Luerdissa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')</small>
* [[Luhda]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')</small>
* [[Luneburgum]]<ref name="Graesse"/> <small>magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')</small>
* [[Lunne]]<ref name="Lunne">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)". Latinum autem gentilicium "Haselunnensis-e" est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]<ref name="Lunni">Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur "(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')</small>
* [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')</small>
* [[Luttera Regalis]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')</small>
* [[Lyese]]<ref name="Lyese">Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur "(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')</small>
{{div col end}}
=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')</small>
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')</small>
* [[Maius Vrelstede]]<ref name="Maius Vrelstede">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')</small>
* [[Markloha]]<ref name="-loha">Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-loha-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')</small>
* [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]<ref name="Marlare">Theodiscum toponymum ''Marl'' forma "Marlare" latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')</small>
* [[Marsunnon]]<ref name="Marsunnon">Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur "(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Merzen'')</small>
* [[Marxa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')</small>
* [[Masingi]]<ref name="Messingen">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''silva Masingorum'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')</small>
* [[Mechtersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')</small>
* [[Meckelsa Maior]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')</small>
* [[Meckelsa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse"/> <small>([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')</small>
* [[Media Lu]]<ref name="Media Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi "(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')</small>
* [[Meinersa]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')</small>
* [[Melbike]]<ref name="Melbeck">Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi "(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')</small>
* [[Mella]]<ref name="Mella">Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi "(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')</small>
* [[Mellinghusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')</small>
* [[Menslaga]]<ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')</small>
* [[Meppea]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')</small>
* [[Merdvelde]]<ref name="Merdvelde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')</small>
* [[Meribiki]]<ref name="Meribiki">Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&langType=reviews&lemmaID=3296&utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')</small>
* [[Messencampus]]<ref name="campus-i"/> <small>([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')</small>
* [[Meynum]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')</small>
* [[Mittelstenaha]] <small>([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')</small>
* [[Moisburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')</small>
* [[Molberga]]<ref name="Molberga">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur "(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')</small>
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')</small>
* [[Monstere]]<ref name="Monstere">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''decima in Monstere'' (...)"</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')</small>
* [[Moormerlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')</small>
* [[Moranga Curtis]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')</small>
* [[Mundia Hannoverana]]<ref name="Mundia Hannoverana">Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur "(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')</small>
* [[Munimeri]]<ref name="Dronke 1844">Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')</small>
* [[Mutha]]<ref name="Mutha">Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur "(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')</small>
{{div col end}}
=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')</small>
* [[Nenndorfium (circulus Widmundensis)|Nenndorfium]]<ref name="-dorf"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nenndorf''; [[Saxonice]] ''Nenndörp'')</small>
* [[Netesse]]<ref name="Netesse">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur "(...) Magister Bernard de Netesse (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')</small>
* [[Neuenhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')</small>
* [[Neyenkerken]]<ref name="Neyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-lueneburger-heide/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''bona, que Vriban vulgariter nuncupantur, in Neyenkerken et Hellewede'' (...)".</ref> <small>(in [[Ericetum Luneburgense|Ericeto Luneburgensi]]<ref name="Ericetum"/><ref name="Lüneburger">Theodiscum gentilicium ''Lüneburger'' Latino "Luneburgensis-e" vertitur, quod ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Lüneburger Heide">Theodisce ''Lüneburger Heide''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkerken'')</small>
* [[Niedernwohra]]<ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Niedernwöhren''; [[Saxonice]] ''Niernweuern'')</small>
* [[Nienstide]]<ref name="Nienstide">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-07-2017/AAAKoeblerGerhardSamtgemeindeinderdeutschenOrtsgeschichte20170710%20-%20111.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) (Samtgemeinde in dem Landkreis Schaumburg,) rund 11000 Einwohner, Nienstide (1153-1170) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Nienstädt''; [[Saxonice]] ''Nienstie'')</small>
* [[Nighunburni]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'')</small>
* [[Norda]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'')</small>
* [[Nordenhamia]]<ref name="-ham">Germanica toponyma cum terminatione ''-ham'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-hamia-ae" aut "hamium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ham''' : -''hamia,'' -''hamium'' (...)".</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordenham'')</small>
* [[Norderney]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nordholz]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nordleda]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nordsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nordstemmen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nörten-Hardenberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Northemium]]<ref name="Nothemium">Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur "(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)".</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')</small>
* [[Northorna]]<ref name="Egli 1893">Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')</small>
* [[Nortmoor]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nortrup]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Notendorpe]]<ref name="Notendorpe">Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur "(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')</small>
* [[Nottensdorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')</small>
* [[Nova Civitas (Saxonia Inferior)|Nova Civitas]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neustadt am Rübenberge'' seu ''Neustadt a. Rbge.''; [[Saxonice]] ''Niestadt'')</small>
* [[Nova Darchavia]]<ref name="Neu"/><ref name="-avia">Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-avia-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Darchau''; [[Saxonice]] ''Nee Darchau'')</small>
* [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]<ref name="Nova Domus">Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino "Nova Domum" verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus'')</small>
* [[Nova Ecclesia (prope Birsinam)|Nova Ecclesia]]<ref name="Nova Ecclesia">Theodiscum toponymum ''Neuenkirchen'' Latino "Nova Ecclesia" verti solet. Cf. [[Nova Ecclesia (Liebenburgum)|Novam Ecclesiam Liebenburgensem]] apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2262/NOB%20X%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Goslar.pdf?utm ''NOB X Die Ortsnamen des Landkreises Goslar''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[Nova Ecclesia (Rugia)|Novam Ecclesiam in Rugia]] apud Fabricii (anno 1862) ''Urkunden zur Geschichte des Fürstenthums Rügen unter den eingebornen Fürsten''; [[Nova Ecclesia (prope Anclamum)|Novam Ecclesiam]] prope [[Anclamum]] apud Eggert (anno 1970) ''Geschichte Pommerns: Vol. 1. Bis zum Westfälischen Frieden''; [[Nova Ecclesia (prope Brandenburgum Novum)|Novam Ecclesiam]] prope Brandenburgum Novum apud ''Mecklenburgisches Urkundenbuch'' (Vol. 9); et Novam Ecclesiam Pomeranam apud {{Graesse}}.</ref> <small>(prope [[Birsina]]m<ref name="Orbis Latinus A-D"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small>
* [[Nova Ecclesia-Vorda]]<ref name="Nova Ecclesia"/><ref name="-a"/> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen-Vörden''; [[Saxonice]] ''Nienkerken-Vörden'')</small>
* [[Nova Exclusa Harlingana]]<ref name="Neu"/><ref name="exclusa>Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit.</ref><ref name="Harlinganus-a-um">Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino "harlinganus-a-um" vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur "(...) claustrum Harlinganum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'')</small>
* [[Nova Indago (Circulus terrae Cellensis)|Nova Indago]]<ref name="Nienhagen">Theodiscum toponymum ''Nienhagen'' seu ''Nova Indago" latinizari solet. Cf. [https://archive.org/stream/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ_djvu.txt ''"Meklenburgisches Urkundenbuch / 4 1297-1300 ; Nachträge und Register zu Band I - IV''], ubi dicitur "(...) Nienhagen, A. Doberan, Kspl. Lichtenhagen, 13 NO Rostock, Nigenhaghen, Noua Indago, Nygenhaghen (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nienhagen'')</small>
* [[Nova Leha]]<ref name="Neu"/><ref name="-e"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Neulehe'')</small>
* [[Nova Lu]]<ref name="Nova Lu">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-altes-land/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) urkundlich erstmals 1274 als ''Nova Lu'' belegt (...) Landesgemeinde Altes Land (1361 eigenes Siegel, Umschrift: ''Sigillum communitates veteris terrae'') (...)".</ref> <small>(in [[Vetus Terra|Vetere Terra]]<ref name="Nova Lu"/><ref name="Vetus Terra">Theodisce ''Altes Land''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neekark'')</small>
* [[Nova Palus Campensis]]<ref name="Neu"/><ref name="campensis">Theodiscum interfixum ''-kamper-'' Latino gentilicio "campensis-e" vertitur, quod ad vocabulum "campus-i" (Theodisce ''Kamp'') refertur. Revera, [https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum lexemate ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-campus-i"], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.</ref><ref name="-fehn">Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neukamperfehn''; [[Saxonice]] ''Neeikamperfehn'')</small>
* [[Nova Scona Mora]]<ref name="Neu"/><ref name="Scona Mora">Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&id=&mid=40&utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur "(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster "Scona Mora" (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuschoo''; [[Saxonice]] ''Neeschoo'')</small>
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')</small>
* [[Novale Frigidum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')</small>
* [[Novum Burgium]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Remling VII 2026"/> <small>([[Theodisce]] ''Neubörger''; [[Saxonice]] ''Naiboorger'')</small>
* [[Novum Wulmstorpium]]<ref name="Neu"/><ref name="-torpium">Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-torpium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'')</small>
* [[Nyenkerken (Circulus Osnabrugae)|Nyenkerken]]<ref name="NyenkerkenII">Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''dbnl''], ubi dicitur "(...) ''Item curtis in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]<ref name="Landkreis Osnabrück"/>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Nienkerken'')</small>
* [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]<ref name="Nyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)".</ref> <small>(in [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]<ref name="Haduloha">Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur "(...) "Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)".</ref><ref name="Haduloha">[[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln''.</ref>)</small> <small>([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')</small>
{{div col end}}
=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberlangen]]
* [[Oberndorf (Oste)|Oberndorf]]
* [[Obernfeld]]
* [[Obernholz]]
* [[Obernkirchen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ochtersum]]
* [[Odisheim]]
* [[Oederquart]]
* [[Oerel]]
* [[Oesinga Maior]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')</small>
* [[Oetzen]]
* [[Ohne]]
* [[Ohrum]]
* [[Oldenburgum]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Oldendorf (Landkreis Stade)|Oldendorf]] <small>(Lkr.Stade)</small>
* [[Oldendorf (Luhe)]]
* [[Osloß]]
* [[Osnabruga]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')</small>
* [[Osteel]]
* [[Osten (Oste)|Osten]]
* [[Osterbruch]]
* [[Ostercappeln]]
* [[Ostereistedt]]
* [[Osterode am Harz]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Osterwald]]
* [[Ostrhauderfehn]]
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Ottersberg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]<ref name="Schlegel 1703"/> <small>([[Theodisce]] ''Auhagen'')</small>
* [[Oyten]]
{{div col end}}
=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')</small>
* [[Palus Hilcae]]<ref name="Hilkenbrook">Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam "Hilca-ae" refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine "palus, paludis" reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum "palus, paludis" redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet "Palus Hilcae".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')</small>
* [[Palus Regis]]<ref name="Palus Regis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo "palus-udis" vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo "regis"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')</small>
* [[Papenburg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')</small>
* [[Petrimons]]<ref name="Perizonius 1758">Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.</ref> <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')</small>
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]<ref name="Leuckfeld 1714">Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.</ref> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')</small>
* [[Poynum]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')</small>
* [[Praefectura Neohusana]]<ref name="Grupen II 1742">Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')</small>
* [[Pratum Vitulorum]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')</small>
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}
=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}
=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')</small>
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')</small>
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Rodewald]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')</small>
* [[Rohrsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')</small>
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')</small>
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]<ref name="Rotenburgum ad Wemmam">De Latino toponymico syntagmate "[[Rotenburgum ad Wemmam]]" -ad quod Latinum gentilicium "Rotenburgensis-e" refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo "[[Wemma]]", etiam vide {{Graesse}}.</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')</small>
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}
=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sagterlandia]]<ref name="BOV 2013">Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')</small>
* [[Salis Cancellum]]<ref name="Cellarius 1703"/> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')</small>
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]<ref name="Marcard 1805"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')</small>
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sanctae Mariae Vallis]]<ref name="Orbis Latinus E-M"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')</small>
* [[Sarstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')</small>
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')</small>
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schöppenstedt]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schortens]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Schüttorf]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')</small>
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seesen]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Seevetal]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')</small>
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spella]]<ref name="Spella">Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur "(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')</small>
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Stadae]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')</small>
* [[Stadlandia]]<ref>Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&pg=PA617&lpg=PA617&dq=statlandia+saxonia&source=bl&ots=Ysl9JI4L06&sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&q=statlandia%20saxonia&f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')</small>
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')</small>
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')</small>
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')</small>
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')</small>
* [[Stuhr]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')</small>
* [[Thransfellensis Ecclesia]]<ref name="Graesse"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')</small>
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]<ref name="Asseburg 1855">Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')</small>
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]<ref name="Thorpum">Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur "(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')</small>
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]<ref name="Philippi & Bar 1892"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')</small>
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twilpstede Maius]]<ref name="Twilpstede Maius">Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&sequence=1&utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')</small>
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] <small>[[oppidum]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')</small>
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Ulsena]]<ref name="Graesse"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')</small>
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Uslar]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Utarp]]
{{div col end}}
=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]<ref name="Ambra">Latino de toponymo "Ambra" (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.</ref><ref name="Vallis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo "vallis-is"] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')</small>
* [[Vallis Augae]]<ref name="SLH 1988">Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')</small>
* [[Vallis Claustra-Cella]]<ref name="Conring 1730">Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.</ref><ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')</small>
* [[Vallis Mimedensis]]<ref name="Vallis"/><ref name="Mimedensis">Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio "Mimedensis-e" vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur "(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'')</small>
* [[Varel]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]<ref name="Orbis Latinus A-D"/> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')</small>
* [[Via Paludis]]<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> <small>([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')</small>
* [[Vicus Adelaidis]]<ref name="ALF 2016">Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.</ref> <small>([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')</small>
* [[Vicus Vetus Hassicus]]<ref name="Vicus Vetus Hassicus">Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur "(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)".</ref> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')</small>
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]<ref name="Hofmannus"/> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')</small>
* [[Villa Cremilonis]]<ref name="Meiborn III 1688"/> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')</small>
* [[Vintlum]]<ref name="Vintlum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur "(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')</small>
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]<ref name="Orbis Latinus N-Z"/> <small>[[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')</small>
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}
=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small>
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')</small>
* [[Warpe]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')</small>
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Weener]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')</small>
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] <small>commune sui iuris</small>
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] <small>[[oppidum]]</small>
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]] <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')</small>
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small>
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]]
* [[Winsenia]]<ref name="Büttner">Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.</ref> <small>(ad [[Luya]]m<ref name="Graesse"/>)</small> <small>commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')</small>
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]<ref>E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&pg=PA281&dq=Witmundia&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&q=Witmundia&f=false p. 281].</ref> <small>[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]</small> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')</small>
* [[Wittingen]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]<ref>Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).</ref> <small>[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]</small> </small> <small>([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')</small>
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worde]]<ref name="Worde">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')</small>
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] <small>commune sui iuris et [[urbs]]</small> <small>([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')</small>
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] <small>[[urbs]]</small>
{{div col end}}
=== Y ===
{{div col|3}}
* [[Ylsede]]<ref name="Ylsede">Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur "(...) minori ylsede (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')</small>
* [[Yppenerdhe]]<ref name="Yppenerdhe">Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur "(...) Parrochia Yppenerdhe (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')</small>
* [[Ysinibutle]]<ref name="Ysinibutle">Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&utm ''Arcinsys''], ubi dicitur "(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)".</ref> <small>([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')</small>
{{div col end}}
=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] <small>[[urbs]]</small>
* [[Zorge]]
{{div col end}}
==Notae==
<references />
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]
8tk5n17ebety7aqmaelfwv3a5bcdqf1
Piscataqua Flumen
0
223303
3991524
3724626
2026-09-27T13:49:27Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Cenomannica]]; +[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
3991524
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Piscataqua River at Portsmouth.jpg|thumb|Piscataqua Flumen: despectus ex [[Portsmouth (Nova Hantonia)|Portsmouth]] [[Nova Hantonia|Novae Hantoniae]].<!--with the [[Sarah Mildred Long Bridge]] and the [[Piscataqua River Bridge]] (background).-->]]
[[Fasciculus:Pascatway_River_New_England.jpg|thumb|Exemplar tabulae Anglicae [[Cenomannica]]e et [[Nova Hantonia|Novae Hantoniae]], circa [[1670]].]]
'''Piscataqua<ref>[[Vocabulum]] [[Anglice]] enuntiatum /pɪs'kæt.ə.kwə/; ''-aqua'' pars verbi est res fortuita.</ref> Flumen,''' in boreorientali [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] [[regio]]ne situm, est [[aestuarium]] [[flumen aestus]]<!--tidal river|tidal--> duodecim [[milia passuum]] longum, per confluentiam fluminum [[Salmon Falls Flumen|Salmon Falls]] et [[Cocheco Flumen|Cocheco]] formatum. Cuius [[regio exsiccationis]]<!--drainage basin--> est 1495 milia quadrata fere, additas amplectens regiones exsiccationis [[Magna Opera Flumen|Magnorum Operum Fluminis]]<!--Great Works River--> et quinque fluminum quae in [[Sinus Magnus (Nova Hantonia)|Sinum Magnum]] defluunt: [[Bellamy River|Bellamy]], [[Oyster Flumen (Nova Hantonia)|Oyster]], [[Lamprey Flumen|Lamprey]], [[Squamscott Flumen|Squamscott]], [[Winnicut Flumen|Winnicut]].
[[Flumen]] meridiorientem versus fluit, partem finium [[Civitatum Foederatarum civitas|civitatum]] [[Nova Hantonia|Novae Hantoniae]] et [[Cenomannica]]e determinans, seque in [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] orientalem versus [[Portsmouth (Nova Hantonia)|Portsmouth Novae Hantoniae]] effundens. Ultima milia ante [[mare]] sex '''Portsmouth Harbor,'''<ref>Ad verbum, 'Portus Ostii Portús', locutionem supervacuam.</ref> unum ex optimis [[portus|portibus]] in Civitatibus Foederatis boreorientalibus, constituunt, contra [[aestus|vim aestuariam]], unam ex celerrimis in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] aestimatis.<ref>[http://tidesandcurrents.noaa.gov/faq4.html#70 NOAA "Tides & Currents fact sheet"]</ref> [[Urbs]] Portsmouth Novae Hantoniae et [[oppidum Novae Angliae|oppidum]] [[Kittery (Cenomannica)|Kittery]] [[Cennomannica]]e circum portum creverunt.<ref>DeLorme Mapping Company, ''The Maine Atlas and Gazetteer'' (ed. 13a, 1988), ISBN 0899330355, tabula 1.</ref>
==Historia ==
[[Vocabulum]] ''Piscataqua,'' ab [[Abenaki]] aboriginibus [[regio]]nis appellatum, mixtura ''peske'' 'amnis in aliud influens' et ''tegwe'' 'flumen viribus potentibus, fortasse aestuariis' esse putatur.<ref>[http://www.seacoastnh.com/Places-&-Events/NH-History/The-Meaning-of-Piscataqua/ Derivatio verbi ''Piscataqua.'']</ref> Primus [[Europa Occidentalis|Europaeus]] notus qui flumen exploravit fuit [[Martinus Pring]], anno [[1603]]. [[Ioannes Smith (explorator)|Ioannes Smith]] [[littera|litteras]] ''Piscataquae'' similes pro regione in tabula anni [[1614]] inscripsit. Flumen fuit locus primi [[mola secandi|molae secandi]]<!--?sawmill--> in [[colonia|coloniis]] anno [[1623]], anno cum [[orthographia]] ''Piscataquae'' primum scriberetur.
Anno [[1945]], [[Bellum Orbis Terrarum II|bello]] confecto, [[navis submarina]] [[Germania|Germanica]], [[vexillum album]] agitans, adversus flumen [[navigatio|navigavit]], unde [[vigil]]es civitatis Novae Hantoniae [[capitaneus|capitaneum]] [[nauta]]sque [[captivi belli|captivos belli]] acceperunt.<ref>Max Hastings, ''Inferno,'' (Novi Eboraci, 2011), 630.</ref><!--
The [[Portsmouth Naval Shipyard]] is located on [[Seavey's Island]] in [[Kittery (Cenomannica)|Kittery]] [[Cenomannica]]e prope ostium Piscataquae. The [[Piscataqua River border dispute|dispute between New Hampshire and Maine]] over ownership of Seavey’s Island was settled by the [[Supreme Court of the United States|U.S. Supreme Court]] in 2001, locating the state border at the center of the river's navigable channel.<ref name=court>{{cite web |title=Supreme Court Collection |url=http://www.law.cornell.edu/supct/html/130ORIG.ZS.html |work=[[Cornell Law School]]}}.</ref>-->
{{NexInt}}
*[[Index fluminum Cenomannicae]]
*[[Index fluminum Novae Hantoniae]]<!--
*[[Badger's Island]]
*[[Great Bay (New Hampshire)]]
*[[Memorial Bridge (Portsmouth, New Hampshire)]]
*[[Piscataqua River Bridge]]
*[[Prescott Park (New Hampshire)]]
*[[Sarah Mildred Long Bridge]] -->
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
*May, Ralph. [[1966]]. ''Piscataqua, The Correctness of Use and the Meaning of the Word.'' Portsmouth Novae Hantoniae: Randall Press.
*[http://www.oyez.org/cases/2000-2009/2000/2000_130_orig ''New Hampshire v. Maine.''] [[2001]]. Causa de disputatione finium inter civitates. U.S. Supreme Court.
*Saltonstall, William Gurdon. [[1941]]. ''Ports of Piscataqua.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
==Nexus externi==
*[http://www.northamericanforts.com/East/New_Hampshire/Portsmouth/harbor.html Arces Litorales Portus Portsmouth,] www.northamericanforts.com
*[https://web.archive.org/web/20040215163914/http://www.utulsa.edu/law/classes/rice/Constitutional/Storey/story_history_newhampshire.html Historia Finium Novae Hantoniae,] www.utulsa.edu
*[https://web.archive.org/web/20161221123709/http://www.mainerivers.org/piscataqua.html Piscataqua Flumen,] www.mainerivers.org
[[Categoria:Flumina Cenomannicae]]
[[Categoria:Flumina Novae Hantoniae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae]]
2f9dx1evm1pe2xwdxidyg5cbu3md1fr
Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)
0
223323
3991597
2786783
2026-09-27T16:09:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Cursus honorum */
3991597
wikitext
text/x-wiki
'''Gnaeus Cornelius Lentulus''' (natus saeculo 2 a.C.n., mortuus post annum [[97 a.C.n.]]) fuit [[Imperium Romanum|vir publicus]] [[Res Publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Gens ==
Filius eius verisimile consul anni [[72 a.C.n.]], [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus]], fuit.
== Cursus honorum ==
Anno [[97 a.C.n.]] una cum [[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]] consulatum gessit<ref>[[Gaius Plinius Secundus]], ''[[Naturalis historia]]'' X 2; XXX 3</ref>. Nihil praeterea de eo novimus. Sed anno [[100 a.C.n.]] aut antea [[praetor]]em fuisse constat.
== Bibliographia ==
*{{DNP|3|[I 34] C. Lentulus, Cn.|Carolus-Ludovicus Elvers}}
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Quintus Caecilius Metellus Nepos]] [[Titus Didius]]|
annus= 97 a.C.n.<br />cum<br />[[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]]|
successores=[[Gaius Cassius Longinus (consul 96 a.C.n.)|Gaius Cassius Longinus]] et [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul 96 a.C.n.)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]]}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus, Gnaeus}}
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus, Gnaeus]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Praetores]]
71hxaw4m5op4t0uwcqnvp9bw6es0jtm
3991622
3991597
2026-09-27T19:56:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
3991622
wikitext
text/x-wiki
'''Gnaeus Cornelius Lentulus''' (natus saeculo 2 a.C.n., mortuus post annum [[97 a.C.n.]]) fuit [[Imperium Romanum|vir publicus]] [[Res Publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Gens ==
Filius eius verisimile consul anni [[72 a.C.n.]], [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus]], fuit.
== Cursus honorum ==
Anno [[97 a.C.n.]] una cum [[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]] consulatum gessit<ref>[[Gaius Plinius Secundus]], ''[[Naturalis historia]]'' X 2; XXX 3</ref>. Nihil praeterea de eo novimus. Sed anno [[100 a.C.n.]] aut antea [[praetor]]em fuisse constat.
== Bibliographia ==
*{{DNP|3|[I 34] C. Lentulus, Cn.|Carolus-Ludovicus Elvers}}
== Notae ==
<references />
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Quintus Caecilius Metellus Nepos]] [[Titus Didius]]|
annus= 97 a.C.n.<br />cum<br />[[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]]|
successores=[[Gaius Cassius Longinus (consul 96 a.C.n.)|Gaius Cassius Longinus]] et [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul 96 a.C.n.)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]]}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus, Gnaeus}}
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus, Gnaeus]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Praetores]]
mb3uqlrtrcyv3xekkkyo0158fesjyzv
3991623
3991622
2026-09-27T19:57:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Gens */
3991623
wikitext
text/x-wiki
'''Gnaeus Cornelius Lentulus''' (natus saeculo 2 a.C.n., mortuus post annum [[97 a.C.n.]]) fuit [[Imperium Romanum|vir publicus]] [[Res Publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Gens ==
Filius eius verisimile [[consul]] anni [[72 a.C.n.]], [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus]], fuit.
== Cursus honorum ==
Anno [[97 a.C.n.]] una cum [[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]] consulatum gessit<ref>[[Gaius Plinius Secundus]], ''[[Naturalis historia]]'' X 2; XXX 3</ref>. Nihil praeterea de eo novimus. Sed anno [[100 a.C.n.]] aut antea [[praetor]]em fuisse constat.
== Bibliographia ==
*{{DNP|3|[I 34] C. Lentulus, Cn.|Carolus-Ludovicus Elvers}}
== Notae ==
<references />
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Quintus Caecilius Metellus Nepos]] [[Titus Didius]]|
annus= 97 a.C.n.<br />cum<br />[[Publius Licinius Crassus (consul 97 a.C.n.)|Publio Licinio Crasso]]|
successores=[[Gaius Cassius Longinus (consul 96 a.C.n.)|Gaius Cassius Longinus]] et [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (consul 96 a.C.n.)|Gnaeus Domitius Ahenobarbus]]}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus, Gnaeus}}
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus, Gnaeus]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Praetores]]
fqbpixdvypzjukqtw5wbtianilkmvsi
Gnaeus Pompeius Strabo
0
223713
3991608
3990168
2026-09-27T19:09:27Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991608
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Pompeius (nomen)}}
[[Fasciculus:Fondatori di Lodi (cropped).jpg|thumb|Coniecturalis Strabonis [[protome]].]]
'''Gnaeus Pompeius Strabo''' (natus circa annum [[135 a.C.n.]]; mortuus [[Roma]]e anno [[87 a.C.n.]]) fuit [[vir publicus]] [[Imperium Romanum|Romanus]].
== De gente ==
Quandam Luciliam, filiam Manii Lucilii, in [[matrimonium]] duxit. Filius eius [[Gnaeus Pompeius Magnus]] triumvir fuit.
== De cursu honorum ==
Anno [[106 a.C.n.]] Strabo [[quaestor]] Titi Albucii proconsulis [[Corsica et Sardinia|Sardiniae]] provinciae erat. Postquam Romam redierunt, Strabo frustra Albucium accusare conabatur<ref>[[Marcus Tullius Cicero]], ''divinatio in Caecilium'' 63</ref>. Anno [[104 a.C.n.]] [[tribunus plebis]] [[Quintus Fabius Maximus Eburnus|Quintum Fabium Maximum Eburnum]] feliciter accusavit, quod is proprium filium necavisset<ref>[[Valerius Maximus]] VI 1,5</ref>. Anno [[92 a.C.n.|92]] aut antea [[praetor|praeturam]] adeptus est et deinde [[Macedonia (provincia Romana)|Macedoniam]] provinciam administravit. Inter [[Bellum sociale]] oppidum [[Asculum]] in [[Picenum|Piceno]] legatus petebat atque Titum Lafrenium vicit. Itaque anno [[89 a.C.n.]] una cum [[Lucius Porcius Cato|Lucio Porcio Catone]] consulatum nactus est. Hoc anno Asculum expugnavit, postquam frustra cum Marsorum duce Publio Vettio Scatone de pace egit<ref>[[Appianus Alexandrinus]], ''Bella civilia'' I 207-216</ref>. Imperator acclamatus est atque auxiliaribus militibus civitatem Romanam dedit<ref>[[Gaius Plinius Secundus]], ''[[Naturalis historia]]'' III 138</ref><ref>[http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_it.php?p_belegstelle=CIL+01%2C+00709&r_sortierung=Belegstelle CIL I 709]</ref>. Mense Decembri eius anni [[Triumphus|triumphavit]]. Anno sequenti proconsul totam Italiam septentrionalem domavit. Cum [[Quintus Pompeius Rufus]] consul copias Strabonis assumere conaretur, Strabone conivente a militibus caesus est. Anno [[87 a.C.n.]] a senatu auxilio contra [[Lucius Cornelius Cinna|Lucium Cornelium Cinnam]] consulem [[Roma]]m vocatus est, sed deinde de foedere cum Cinna convenit. Paulo post peste<ref>Sic [[Velleius Paterculus]] II.21.4 sed [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.68, [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei]]'' I.2, [[Iulius Obsequens]] 56, Orosius V.19.18 omnes eum [[fulmen|fulminatum]] esse voluerunt.</ref> interiit atque propter calumnias corpus a plebe per vias Urbis unco trahebatur<ref>[[Velleius Paterculus]], ''Historia Romana'' II 21,2; [[Plutarchus]], ''Pompeius'' I,2</ref>. Eius mortem voluptatem populo fuisse scripsit rerum gestarum scriptor [[Velleius Paterculus]]. Militibus et pecunia patris fretus Gnaeus Pompeius filius mox potentiam magnam adipisci potuit postquam tamen furti crimine e patris latrociniis sibi orto primo absolutus est. Nam scriptores Romani paene omnes de Pompeio Strabone male iudicarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 37.4</ref>.
== Plura legere si cupis ==
* Matthias Gelzer, ''Cn. Pompeius Strabo und der Aufstieg seines Sohnes Magnus'', Berolini, Akademie der Wissenschaften, 1942
*{{DNP|10|1168|1169|[I 8] P. Strabo, Cn.|Carolus-Ludovicus Elvers}}
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gnaeus_Pompeius_Strabo Pompeium Strabonem] spectant
* [https://web.archive.org/web/20151022205939/http://www.goldlauter.com/Gressler-Ahnen/ps166/ps166_473.html Pagina genealogica de Pompeio Strabone]
== Notae ==
<references />
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Lucius Iulius Caesar (consul 90 a.C.n.)|Lucius Iulius Caesar]] et [[Publius Rutilius Lupus (consul 90 a.C.n.)|Publius Rutilius Lupus]]|
annus= 89 a.C.n.<br />cum<br />[[Lucius Porcius Cato|Lucio Porcio Catone]]|
successores=[[Lucius Cornelius Sulla]] et [[Quintus Pompeius Rufus]]}}
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|87 a.C.n.|Pompeius Strabo, Gnaeus}}
[[Categoria:Gens Pompeia|Strabo, Gnaeus]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Proconsules Macedoniae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Tribuni plebis]]
ni6pyg28euk01whaz42bmnzl0h89hdi
Flumen Tanana
0
229083
3991576
3819571
2026-09-27T15:30:47Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Res geographicae Alascae]]; +[[Categoria:Flumina Alascae]]
3991576
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Braided Stream FairbanksTananaRiver.jpg|thumb|Flumen Tanana prope [[Fairbanks (Alasca)|Fairbanks]]]]
[[Fasciculus:AK map Tanana river.svg|thumb|Cursus Fluminis Tananae<!-- formed by the shorter Nabesna River (left) and Chisana River (right), then flowing northwest to meet the Yukon River-->]]
'''Tanana''' est tributarium [[Iuconus|fluminis Iuconi]], 584 [[milia passuum|milia]] longum, in [[Alasca]], [[Civitatum Foederatarum civitas|civitate]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]].<!--{{#tag:ref|The main-stem length is calculated by subtracting the length of the [[Nabesna River]] from the length, 659 mi (1,061 km), listed by J.C. Kammerer in "Largest Rivers in the United States".<ref name = "USGS Kammerer">{{cite web|last = Kammerer| first = J. C. |title = Largest Rivers in the United States|url = http://pubs.usgs.gov/of/1987/ofr87-242/|publisher = United States Geological Survey |date = 1 Septembris 2005}}.</ref> The Nabesna River is roughly 75 mi (121 km) long, calculated by adding the 60 mi (97 km) from the Nabesna mouth to Camp Creek<ref>{{cite web|last=Irwin |first = Thomas|title = Recordable Disclaimer of Interest Application for the Nabesna River|publisher= U.S. Bureau of Land Management|date = October 3, 2005|format = PDF|url = http://www.blm.gov/pgdata/etc/medialib/blm/ak/aktest/rdi/nebesna_riv.Par.92404.File.dat/nabesna_river_app.pdf|accessdate=February 19, 2011}}</ref> to the distance, 15 mi (24 km), from Camp Creek to Nabesna Glacier,<ref>{{cite map|title= Alaska Atlas and Gazetteer|publisher = DeLorme|edition = 7th|year = 2010|page = 98|isbn=0899332897}}.</ref> Kammerer's most remote source for the Tanana.|group=n}} --> Secundum [[Gulielmus Bright|Gulielmum Bright]], [[linguista]]m et [[anthropologus|anthropologum]], [[nomen proprium|nomen]] a [[lingua Koyukon]] (Athabascana) ''tene no'' vel ''tenene,'' ad verbum 'flumen callis', deducitur.<ref name="Bright2004">{{cite book|last=Bright|first=William|authorlink=William Bright|title=Native American placenames of the United States|url=http://books.google.com/books?id=5XfxzCm1qa4C&pg=PA478|year=2004|publisher=University of Oklahoma Press|isbn=9780806135984|page=478}}.</ref>
==Maiora tributaria<!-- (in descending order of elevation)-->==
[[Fasciculus:Trans-Alaska Pipeline over Tanana River.jpg|thumb|[[Trans-Alaska Pipeline]] sub nonnullis fluminibus iit, sed [[pons|pontem]] habet ubi Tananam transit<!-- just north of [[Delta Junction.]]-->]]
[[Fasciculus:West of Fairbanks - aerial view - P1040587.jpg|thumb|Flumen Tanana [[hiems|hieme]] visum<!--, {{convert|10|mi|km}} west of Fairbanks-->.]]
{{div col|3}}
*[[Chisana]]
*[[Nabesna]]
*[[Kalutna]]
*[[Tok]]
*[[Robertson]]
*[[Johnson]]
*[[Little Gerstle]]
*[[Healy]]
*[[Volkmar]]
*[[Gerstle]]
*[[Clearwater Creek]]
*[[Goodpaster]]
*[[Flumen Delta]]
*[[Delta Creek]]
*[[Little Delta]]
*[[Salcha]]
*[[Little Salcha]]
*[[Chena]]
**North Fork
**South Fork
*[[Flumen Wood (Tanana)|Wood]]
*[[Tatlanika]]
*[[Nenana]]
**[[Teklanika]]
**[[Seventeen Mile Slough (Nenana)|Seventeen Mile Slough]]
*[[Tolovana]]
*[[Kantishna]]
*[[Zitziana]]
*[[Flumen Cosna (Alasca)|Cosna River]]
*[[Chitanana]]
{{div col end}}
==Nexus interni==
*[[Tanana (solum)]]
==Notae==
<references />
==Bibliographia==
*Benke, Arthur C., ed., et Colbert E. Cuching, ed. [[2005]]. ''Rivers of North America.'' Burlingtoniae Massachusettae: Elsevier Academic Press. ISBN 0120882531.
{{DEFAULTSORT:Tanana flumen}}
[[Categoria:Flumina Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Flumina Alascae]]
[[Categoria:Systema Iuconi fluminis]]
m12vh1semu2j0k10b0wxd9zei17uuz5
3991577
3991576
2026-09-27T15:30:53Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Flumina Civitatum Foederatarum]]
3991577
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Braided Stream FairbanksTananaRiver.jpg|thumb|Flumen Tanana prope [[Fairbanks (Alasca)|Fairbanks]]]]
[[Fasciculus:AK map Tanana river.svg|thumb|Cursus Fluminis Tananae<!-- formed by the shorter Nabesna River (left) and Chisana River (right), then flowing northwest to meet the Yukon River-->]]
'''Tanana''' est tributarium [[Iuconus|fluminis Iuconi]], 584 [[milia passuum|milia]] longum, in [[Alasca]], [[Civitatum Foederatarum civitas|civitate]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]].<!--{{#tag:ref|The main-stem length is calculated by subtracting the length of the [[Nabesna River]] from the length, 659 mi (1,061 km), listed by J.C. Kammerer in "Largest Rivers in the United States".<ref name = "USGS Kammerer">{{cite web|last = Kammerer| first = J. C. |title = Largest Rivers in the United States|url = http://pubs.usgs.gov/of/1987/ofr87-242/|publisher = United States Geological Survey |date = 1 Septembris 2005}}.</ref> The Nabesna River is roughly 75 mi (121 km) long, calculated by adding the 60 mi (97 km) from the Nabesna mouth to Camp Creek<ref>{{cite web|last=Irwin |first = Thomas|title = Recordable Disclaimer of Interest Application for the Nabesna River|publisher= U.S. Bureau of Land Management|date = October 3, 2005|format = PDF|url = http://www.blm.gov/pgdata/etc/medialib/blm/ak/aktest/rdi/nebesna_riv.Par.92404.File.dat/nabesna_river_app.pdf|accessdate=February 19, 2011}}</ref> to the distance, 15 mi (24 km), from Camp Creek to Nabesna Glacier,<ref>{{cite map|title= Alaska Atlas and Gazetteer|publisher = DeLorme|edition = 7th|year = 2010|page = 98|isbn=0899332897}}.</ref> Kammerer's most remote source for the Tanana.|group=n}} --> Secundum [[Gulielmus Bright|Gulielmum Bright]], [[linguista]]m et [[anthropologus|anthropologum]], [[nomen proprium|nomen]] a [[lingua Koyukon]] (Athabascana) ''tene no'' vel ''tenene,'' ad verbum 'flumen callis', deducitur.<ref name="Bright2004">{{cite book|last=Bright|first=William|authorlink=William Bright|title=Native American placenames of the United States|url=http://books.google.com/books?id=5XfxzCm1qa4C&pg=PA478|year=2004|publisher=University of Oklahoma Press|isbn=9780806135984|page=478}}.</ref>
==Maiora tributaria<!-- (in descending order of elevation)-->==
[[Fasciculus:Trans-Alaska Pipeline over Tanana River.jpg|thumb|[[Trans-Alaska Pipeline]] sub nonnullis fluminibus iit, sed [[pons|pontem]] habet ubi Tananam transit<!-- just north of [[Delta Junction.]]-->]]
[[Fasciculus:West of Fairbanks - aerial view - P1040587.jpg|thumb|Flumen Tanana [[hiems|hieme]] visum<!--, {{convert|10|mi|km}} west of Fairbanks-->.]]
{{div col|3}}
*[[Chisana]]
*[[Nabesna]]
*[[Kalutna]]
*[[Tok]]
*[[Robertson]]
*[[Johnson]]
*[[Little Gerstle]]
*[[Healy]]
*[[Volkmar]]
*[[Gerstle]]
*[[Clearwater Creek]]
*[[Goodpaster]]
*[[Flumen Delta]]
*[[Delta Creek]]
*[[Little Delta]]
*[[Salcha]]
*[[Little Salcha]]
*[[Chena]]
**North Fork
**South Fork
*[[Flumen Wood (Tanana)|Wood]]
*[[Tatlanika]]
*[[Nenana]]
**[[Teklanika]]
**[[Seventeen Mile Slough (Nenana)|Seventeen Mile Slough]]
*[[Tolovana]]
*[[Kantishna]]
*[[Zitziana]]
*[[Flumen Cosna (Alasca)|Cosna River]]
*[[Chitanana]]
{{div col end}}
==Nexus interni==
*[[Tanana (solum)]]
==Notae==
<references />
==Bibliographia==
*Benke, Arthur C., ed., et Colbert E. Cuching, ed. [[2005]]. ''Rivers of North America.'' Burlingtoniae Massachusettae: Elsevier Academic Press. ISBN 0120882531.
{{DEFAULTSORT:Tanana flumen}}
[[Categoria:Flumina Alascae]]
[[Categoria:Systema Iuconi fluminis]]
2llicyxf0e0w57o7fyrq730zwd4jzzi
Chale
0
231762
3991567
3332633
2026-09-27T15:23:44Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991567
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Iraq; Nimrud - Assyria, Lamassu's Guarding Palace Entrance.jpg|thumb|upright=1.5|Chale seu Nimrud: porta domús principalis cum leonibus (''lamassu'') tutelis]]
'''Chale'''<ref>[[Liber Genesis]] 10.11-12 ([http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_genesis_lt.html#10 versio Vulgata])</ref> sive apud posteriores '''Nimrud''' fuit urbs [[Assyria|Assyriorum]], olim regni caput, cuius ruinae in [[Iracum|Iraco]] septentrionali saeculo XIX revelatae sunt. Aedificia, sculpturae, inscriptiones et [[Scriptura cuneiformis|tabulae cuneiformes]] in musea varia remotae sunt. Reliquiae usque adhuc in situ iacentes iussu [[Civitas Islamica in Iraquia et Levante|Civitatis Islamicae Iraci et Levantis]] die [[5 Martii]] [[2015]] deletae esse nuntiantur.
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* George Smith, ''Assyrian Discoveries''. Londinii, 1883 [https://archive.org/details/assyriandiscover00smit Textus apud archive.org]
* Hormuzd Rassam, ''Asshur and the Land of Nimrod''. Londinii, 1897 [https://archive.org/details/asshurlandofnimr00rass Textus apud archive.org]
; Aliae encyclopaediae
* John Punnett Peters, "[[:en:s:1911 Encyclopædia Britannica/Calah|Calah]]" in {{EncyBrit11}}
{{Archaeologia-stipula}}
[[Categoria:Urbes antiquae]]
[[Categoria:Loci archaeologici Iracae]]
[[Categoria:Assyria]]
qsz5a0fc5yw6nfkjjdl68w5flumuntw
Portets
0
235749
3991688
3446070
2026-09-28T01:50:05Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991688
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Portets_%C3%89glise.jpg |thumb|250 px|Portets: [[ecclesia]] [[Sanctus Vincentius|Sancto Vincentio]] dicata]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 33334.png|thumb|left|250px|Portets: communis tabula]]
''' Portets''' est commune [[Francia|Francicum]] 2'525 incolarum (anno [[2012]]) praefecturae [[Girundia (praefectura Franciae)|Girundiae]] in regione occidentali [[Aquitania]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Aquitania Lemovicensis Pictaviensis et Carantoni|Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Girundiae|Indicem communium praefecturae Girundiae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Portets|Portets}}
* [http://www.mairie-portets.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{INSEE commune|33334|de=Portets}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27662 De hoc commune apud cassini.ehess.fr]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Girumnae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Girumnae]]
g0lf68fcob37h0ah02o5m9x8afzfldu
Liu Gang
0
236304
3991501
3852740
2026-09-27T12:31:44Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991501
wikitext
text/x-wiki
''' Liu Gang''' ([[Lingua Sinensis Mandarinica|Sinensis]]: 刘刚, natus [[Ianuarius]] [[1961]] [[Jilin]] in urbe) est [[mathematicus]], [[physicus]], et [[computatrum]] scientificus, Liu esset persona symbolica [[Respublica Populi Sinarum|Rei Publicae Popularis Sinarum]] administrationis opponentium.<ref>[https://web.archive.org/web/20080831204040/http://www.bell-labs.com/ SPIDER: A Simple and Flexible Tool for Design and Provisioning of Protected Lightpaths in Optical Networks] in [https://web.archive.org/web/20080831204040/http://www.bell-labs.com/ AT&T Bell Laboratories and Bell Telephone Laboratories]{{ling|Anglice}}</ref>
== Nexus externi ==
* [http://www.aps.org/publications/apsnews/199508/cifs.cfm CIFS Objects to Internal Exile for Physics Student Liu Gang] in pagina (www.aps.org) American Physical Society {{Ling|Anglice}}
== Notae ==
<div class="references-small"><references/></div>
{{scriptor-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Gang Liu}}
[[Categoria:Nati 1961]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Mathematici]]
[[Categoria:Physici Sinarum]]
erll0zcz1in2d8lka13oo7r47osjoni
Nordenhamia
0
238747
3991664
3505775
2026-09-27T22:19:03Z
Cyprianus Marcus
66550
3991664
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Nordenham_Fußgängerzone_(01).JPG|thumb|left|Centrum Nordenham urbis.]]
'''Nordenham''' est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] ad [[Visurgis|Visurgim]] flumen situm et commune maximum [[Circulus Alluvionis Visurgensis|Circuli Alluvionis Visurgensis]]. Ad Nordenham commune vici Abbehausen, Abbehauser Groden, Abbehauser Hörne, Abbehauserwisch, Atens, Atenserfeld, Blexen, Blexersande, Blexerwurp, Bulterweg, Butterburg, Einswarden, Ellwürden, Enjebuhr, Esenshamm, Esenshammer Altendeich, Esenshammer Oberdeich, Esenshammergroden, Friedrich-August-Hütte, Grebswarden, Großensiel, Havendorf, Heering, Hoffe, Kloster, Moorseersand, Oberdeich, Phiesewarden, Rahden, Sarve, Schockumerdeich, Schweewarden, Schütting, Tettens, Treuenfeld atque Volkers necnon insulae Langlütjen I et Langlütjen II pertinent.
== Historia ==
Vicus Blexen ab anno [[1933]] ad Nordenham pertinens vetustissumus omnis regionis est, nam [[Willehadus]] episcopus [[Brema]]e hic die [[8 Novembris]] [[789]] mortuus est.
Anno [[1063]] [[Henricus IV (imperator)|Henricus IV]] imperator paludem ad ripam laevam [[Visurgis]] archiepiscopo [[Brema]]e tradidit, qui hic colonos Nederlandicos collocavit. Qui "Stedingi" nominati postea libertatem suam defendentes a Gerhardo II archiepiscopo anno [[1234]] ut haeretici victi sunt. Ab anno [[1523]] a comitibus, ab anno [[1815]] a [[Ducatus Oldenburgensis|Ducibus Magnis Oldenburgensibus]] recta est. Saeculo 19 hic portus institutus est, per quem boves in Britanniam exportati sunt. Postea et petroleum et frumentum importata sunt. Anno [[1908]] Nordenham conditum est et urbis minoris ius accepit. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] pars [[Circulus Alluvionis Visurgensis|Circuli Alluvionis Visurgensis]] facta est et Blexen cum Nordenham coniunctum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1974]] vicus Abbehausen et pars maior communis Esenshamm cum Nordenham coniuncti sunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.nordenham.de/ www.nordenham.de Pagina officialis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1908]]
4vl8mwshuke2u4v0gjf02iglt341s5f
3991671
3991664
2026-09-27T22:34:53Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Nordenham]] ad [[Nordenhamia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3991664
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Nordenham_Fußgängerzone_(01).JPG|thumb|left|Centrum Nordenham urbis.]]
'''Nordenham''' est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] ad [[Visurgis|Visurgim]] flumen situm et commune maximum [[Circulus Alluvionis Visurgensis|Circuli Alluvionis Visurgensis]]. Ad Nordenham commune vici Abbehausen, Abbehauser Groden, Abbehauser Hörne, Abbehauserwisch, Atens, Atenserfeld, Blexen, Blexersande, Blexerwurp, Bulterweg, Butterburg, Einswarden, Ellwürden, Enjebuhr, Esenshamm, Esenshammer Altendeich, Esenshammer Oberdeich, Esenshammergroden, Friedrich-August-Hütte, Grebswarden, Großensiel, Havendorf, Heering, Hoffe, Kloster, Moorseersand, Oberdeich, Phiesewarden, Rahden, Sarve, Schockumerdeich, Schweewarden, Schütting, Tettens, Treuenfeld atque Volkers necnon insulae Langlütjen I et Langlütjen II pertinent.
== Historia ==
Vicus Blexen ab anno [[1933]] ad Nordenham pertinens vetustissumus omnis regionis est, nam [[Willehadus]] episcopus [[Brema]]e hic die [[8 Novembris]] [[789]] mortuus est.
Anno [[1063]] [[Henricus IV (imperator)|Henricus IV]] imperator paludem ad ripam laevam [[Visurgis]] archiepiscopo [[Brema]]e tradidit, qui hic colonos Nederlandicos collocavit. Qui "Stedingi" nominati postea libertatem suam defendentes a Gerhardo II archiepiscopo anno [[1234]] ut haeretici victi sunt. Ab anno [[1523]] a comitibus, ab anno [[1815]] a [[Ducatus Oldenburgensis|Ducibus Magnis Oldenburgensibus]] recta est. Saeculo 19 hic portus institutus est, per quem boves in Britanniam exportati sunt. Postea et petroleum et frumentum importata sunt. Anno [[1908]] Nordenham conditum est et urbis minoris ius accepit. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] pars [[Circulus Alluvionis Visurgensis|Circuli Alluvionis Visurgensis]] facta est et Blexen cum Nordenham coniunctum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1974]] vicus Abbehausen et pars maior communis Esenshamm cum Nordenham coniuncti sunt.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.nordenham.de/ www.nordenham.de Pagina officialis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1908]]
4vl8mwshuke2u4v0gjf02iglt341s5f
3991676
3991671
2026-09-28T00:04:09Z
Cyprianus Marcus
66550
3991676
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Nordenham_Fußgängerzone_(01).JPG|thumb|left|Centrum Nordenhamiae urbis.]]
'''Nordenhamia''' seu '''Nordenhamium''' est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] ad [[Visurgis|Visurgim]] flumen situm et commune maximum [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circuli Paludis Visurgensi]]. Ad Nordenhamiam urbem vici 35 [[Abbehusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Abbehausen''), [[Arena Blexensis]]<ref name="Arena">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Sand?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum et vocabulum ''(-)Sand(e)'' Latino vocabulo "arena-ae" f.] vertitur.</ref> (Theodisce ''Blexersande''), [[Athenae (Nordenhamia)|Athenae]]<ref name="Atens">Vide [https://agocd.com/wp-content/uploads/2019/04/MONASTICON-S-FINALrid.pdf?utm ''MONASTICON''], ubi dicitur "(...) Athenae,.................. Atens (German.) (...)".</ref> (Theodisce ''Atens''), [[Blexa]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Blexen''), [[Blexerwurp]] (Theodisce ''Blexerwurp''), [[Butterburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Butterburg''), [[Campus Athensiensis]]<ref name="Campus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Feld?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-feld'' Latino vocabulo "campus-i" vertitur].</ref><ref name="Athensiensis">Theodiscum gentilicium praefixum ''Atenser'' Latino gentilicio "Athensiensis-e" vertitur, quod ad [[Athenae (Nordenhamia)|Athenas]] (Theodisce ''Atens'') refertur. Latino de gentilicio, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showFondsDetails?fondsId=2987 ''arcinsys''], ubi dicitur "(...) "Sigillum Prioris Conventus Athensiensis" (...)"; et Latino de toponymo, vide [https://agocd.com/wp-content/uploads/2019/04/MONASTICON-S-FINALrid.pdf?utm ''MONASTICON''], ubi dicitur "(...) Athenae,.................. Atens (German.) (...)".</ref> (Theodisce ''Atenserfeld''), [[Cornu Abbehusanum]]<ref name="Cornu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum aut vocabulum ''(-)Hörn(e)'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref><ref name="Abbehusanus"/> (Theodisce ''Abbehauser Hörne''), [[Einswarda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Einswarden''), [[Ellwurda]]<ref name="-a"/> (Theodisce ''Ellwürden''), [[]] (Theodisce ''Enjebuhr''), [[]] (Theodisce ''Esenshamm''), [[]] (Theodisce ''Esenshammer Altendeich''), [[]] (Theodisce ''Esenshammer Oberdeich''), [[]] (Theodisce ''Esenshammergroden''), [[]] (Theodisce ''Friedrich-August-Hütte''), [[]] (Theodisce ''Grebswarden''), [[Groda Abbehusana]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="Abbehusanus">Theodiscum gentilicium praefixum et adiectivum ''Abbehauser(-)'' Latino gentilicio "Abbehusanus-a-um" vertitur, quod ad [[Abbehusa]]m refertur.</ref> (Theodisce ''Abbehauser Groden'' seu ''Abbehausergroden''), [[]] (Theodisce ''Großensiel''), [[]] (Theodisce ''Havendorf''), [[]] (Theodisce ''Heering''), [[]] (Theodisce ''Hoffe''), [[]] (Theodisce ''Kloster''), [[]] (Theodisce ''Moorseersand''), [[]] (Theodisce ''Oberdeich''), [[]] (Theodisce ''Phiesewarden''), [[Pratum Abbehusanum]]<ref name="Wisch">[[Lingua Saxonica|Saxonicum]] suffixum [https://plattmakers.de/de/1280/Wisch ''-wisch'' ad Theodiscum vocabulum ''Wiese''] respondet quod [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Wiese?wb=gross&nr=1 Latino vocabulo "pratum-i"] vertitur.</ref><ref name="Abbehusanus"/> (Theodisce ''Abbehauserwisch''), [[]] (Theodisce ''Rahden''), [[]] (Theodisce ''Sarve''), [[]] (Theodisce ''Schockumerdeich''), [[]] (Theodisce ''Schweewarden''), [[]] (Theodisce ''Schütting''), [[]] (Theodisce ''Tettens''), [[]] (Theodisce ''Treuenfeld''), [[Via Bultensis]]<ref name="Via">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref><ref name="Bulter-">Theodiscum gentilicium praefixum ''Bulter-'' Latino gentilicio "Bultensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Bulterweg''), [[]] (Theodisce ''Volkers'') necnon insulae [[]] (Theodisce ''Langlütjen I'') et [[]] (Theodisce ''Langlütjen II'') pertinent.
== Historia ==
Vicus Blexen ab anno [[1933]] ad Nordenhamiam pertinens vetustissumus omnis regionis est, nam [[Willehadus]] episcopus [[Brema]]e hic die [[8 Novembris]] [[789]] mortuus est.
Anno [[1063]] [[Henricus IV (imperator)|Henricus IV]] imperator paludem ad ripam laevam [[Visurgis]] archiepiscopo [[Brema]]e tradidit, qui hic colonos Nederlandicos collocavit. Qui "Stedingi" nominati postea libertatem suam defendentes a Gerhardo II archiepiscopo anno [[1234]] ut haeretici victi sunt. Ab anno [[1523]] a comitibus, ab anno [[1815]] a [[Ducatus Oldenburgensis|Ducibus Magnis Oldenburgensibus]] recta est. Saeculo 19 hic portus institutus est, per quem boves in Britanniam exportati sunt. Postea et petroleum et frumentum importata sunt. Anno [[1908]] Nordenhamia condita est et urbis minoris ius accepit. Anno [[1918]] Oldenburgum res publica facta est. Anno [[1933]] pars [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circuli Paludis Visurgensi]] facta est et Blexen cum Nordenhamia coniunctum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1974]] vicus Abbehausen et pars maior communis Esenshamm cum Nordenhamia coniuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Nordenham|Nordenhamiam}}
* [http://www.nordenham.de/ www.nordenham.de Pagina officialis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1908]]
4dp98p38ys9glb2hihrq20zm2q9bw29
Via Paludis
0
239681
3991666
3989253
2026-09-27T22:30:38Z
Cyprianus Marcus
66550
3991666
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Via Paludis'''<ref name="Via Paludis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo "paludis" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine "via-ae" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Viam Paludis et [[vicus|vici]] [[Gauda Nova]]<ref name="-e"/><ref name="Novus">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, [https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/neu ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''].</ref> (Theodisce ''Neugaude''), [[Gauda Vetus]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref><ref name="Vetus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/alt?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Alt-'' Latino adiectivo "vetus veteris" (f.)] vertitur.</ref> (Theodisce ''Altgaude''), [[Scona Mora]]<ref name="Scona Mora">Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&id=&mid=40&utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur "(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster "Scona Mora" (...)".</ref> (Theodisce ''Kloster Schoo''), [[Scona Mora Occidentalis]]<ref name="Scona Mora"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Westerschoo'') atque [[Palus Wagneriana]]<ref name="Palus Wagneriana">[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] et Theodiscum anthroponymicum praefixum casu genetivo ''Wagners-'' Latino adiectivo "Wagnerianus-a-um" vertitur. Quo de adiectivo, confer [[binomen]] "Trachycarpus wagnerianus".</ref> (Theodisce ''Wagnersfehn'') pertinent.
== Historia ==
[[Fasciculus:NaturschutzgebietOchsenweide.jpg|thumb|left|Palus [[Oxna]]<ref name="Oxna">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/620/Remmers-Mittelalterliche-Flurnamen.pdf?utm ''Mittelalterliche Flurnamen in Ostfriesland''].</ref> (Theodisce ''Ochsenweide'') apud Viam Paludis.]]
Via Paludis olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Via Paludis [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Via Paludis pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis hanc in regionem venerunt. Anno [[1972]] vici supra dicti ad Viam Paludis consociati sunt et Via Paludis pars [[Esena (commune generale)|Esenam]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Moorweg|Viam Paludis}}
* [https://web.archive.org/web/20141223190046/http://moorweg.de/cm/index.php www.moorweg.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
qi5pi4c5sae3dunjyv8msu7ts68q4cp
Nova Exclusa Harlingana
0
239812
3991667
3989954
2026-09-27T22:31:16Z
Cyprianus Marcus
66550
3991667
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Panorama-Neuharlingersiel.jpg|thumb|left|Portus piscatorum Novae Exclusae Harlinganae.]]
[[Fasciculus:Neuharlingersiel 1.jpg|thumb|left|Novae Exclusae Harlinganae portus.]]
[[Fasciculus:2012-05-13 Nordsee-Luftbilder DSCF8724.jpg|thumb|left|Nova Exclusa Harlinganae ex aere visa.]]
'''Nova Exclusa Harlingana'''<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="exclusa/><ref name="Harlinganus-a-um">Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino "harlinganus-a-um" vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur "(...) claustrum Harlinganum (...)". Praeterea, eadem in referentia, toponymum "Claustrum Harlinganum" Theodisco ''Altharlingersiel'' identificatur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Widmundensis|Circuli Widmundensis]]. Cum aliis parvis communibus se ad [[Esena (commune generale)|Esenam]] commune generale coniunxit. Ad Novam Exclusam Harlinganam et [[vicus|vici]] [[Claustrum Harlinganum]]<ref name="Harlinganus-a-um"/> (Theodisce ''Altharlingersiel''), [[Nova Exclusa Harlingana (caput communis)|Nova Exclusa Harlingana]]<ref name="Neu"/><ref name="exclusa/><ref name="Harlinganus-a-um"/> (Theodisce ''Neuharlingersiel''), [[Ostbensa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Ostbense'') atque [[Seriemum]]<ref name="-emum">Germanica toponyma cum terminatione ''-em'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-emum-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-em''' : -''ēmum'' (...)".</ref> (Theodisce ''Seriem'') pertinent.
== Historia ==
Nova Exclusa Harlingana, cuius caput communis anno [[1693]] conditum est et quae apud [[exclusa]]m<ref name="exclusa>Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit.</ref> (Germanice ''Siel'') aedificata est, olim pars ducatus [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. Annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit, tum ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Nova Exclusa Harlingana [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Nova Exclusa Harlingana pars novi Circuli Widmundensis factum est, qui circulus autem annis [[1977]] ad usque [[1980]] dissolutus erat. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis in hanc regionem venerunt. Anno [[1968]] vici supra dicti cum Nova Exclusa Harlingana consociati sunt et anno [[1972]] Nova Exclusa Harlingana pars [[Esena (commune generale)|Esenae]] communis generalis facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Neuharlingersiel|Novam Exclusam Harlinganam}}
* [http://gemeinde.neuharlingersiel.de/ gemeinde.neuharlingersiel.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1693]]
k3ruvj1yxa9qkx43z3p99vi2pkbotig
Circulus Auriacum
0
239885
3991643
3988381
2026-09-27T21:09:25Z
Cyprianus Marcus
66550
3991643
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in AUR.svg|thumb|Communia in Auriaco Circulo.]]
'''Circulus Auriacum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Aurich''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. Usque ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, et ex anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. [[Caput (urbs)|Caput]] circuli est [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]] urbs.<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>
== Historia ==
Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]], [[ager]] antiqui circuli Norden{{dubsig}} cum Auriaco consociatus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'') (urbs et caput circuli, 40 637 incolae)
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'') (insula, 564)
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'') (12 228)
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'') (4525)
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'') (8563)
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'') (6906)
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'') (insula, 1540)
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') (13 646)
* [[Norden]]{{dubsig}} (oppidum, 24 887)
* [[Norderney]]{{dubsig}} (insula et oppidum, 5845)
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> (sedes administrationis: Ihlowerfehn) (12 139)
* [[Südbrookmerland]]{{dubsig}} (18 509)
* [[Wiesmoor]]{{dubsig}} (oppidum 12 887)
* [[Brocmannia (commune generale)|Brocmannia]]<ref name="Brocmannia">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1881/0666/image,info ''Ostfriesisches Urkundenbuch''], ubi dicitur "(...) in Brocmannia, Haro Ayldysna, capitalis in Falerna, ac Folcmarus, capitaneus (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brookmerland'') commune generale (13 204)
** [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') (oppidum et sedes administrationis, 2253)
** [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'') (1859)
** [[Osteel]]{{dubsig}} (2201)
** [[Rechtsupweg]]{{dubsig}} (2060)
** [[Upgant-Schott]]{{dubsig}} (3802)
** [[Wirdum]]{{dubsig}} (1029)
* [[Haga (commune generale)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) commune generale (10 978)
** [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') (2620)
** [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) (oppidum et sedes administrationis, 6162)
** [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'') (993)
** [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') (758)
** [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'') (445)
* Ager ad commune non pertinens:
** [[Memmert]] (insula, 5,17 km² non habitata)
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Landkreis Aurich|Circulum Auriacum}}
[http://www.landkreis-aurich Situs interretialis Auriaci proprius.]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Circulus Auriacum}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
8fo1h0ir2dywwg594ldoa8eu18pdgjo
3991654
3991643
2026-09-27T21:52:58Z
Cyprianus Marcus
66550
3991654
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in AUR.svg|thumb|Communia in Auriaco Circulo.]]
'''Circulus Auriacum'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Aurich''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. Usque ad annum [[1945]] ad [[Borussia]]m pertinuit, et ex anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. [[Caput (urbs)|Caput]] circuli est [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]] urbs.<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref>
== Historia ==
Ager circuli ab anno [[1815]] ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1885]] circulus conditus est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]], [[ager]] antiqui circuli Nordensis cum Auriaco consociatus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]<ref name="Graesse"/><ref name="Orbis Latinus A-D">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Auerk'') (urbs et caput circuli, 40 637 incolae)
* [[Baltrumum]]<ref name="Wiarda III 1792">Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'') (insula, 564)
* [[Cornu Curvatum]]<ref name="Cornu Curvatum">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo "curvatus-a-um"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine "cornu-us" (n.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'') (12 228)
* [[Dornum]]<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'') (4525)
* [[Ericetum Magnum]]<ref name="Ericetum">[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum ''-heide'' Latino nomine "Ericetum-i" vertitur.]</ref><ref name="Magnus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo "magnus-a-um" vertitur.]</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'') (8563)
* [[Hinuti]]<ref name="Hinuti">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'') (6906)
* [[Insula Iuistensis]]<ref name="Iuistensis">De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&code=598&valid=618&utm "juistensis"].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'') (insula, 1540)
* [[Magna Palus]]<ref name="Magna Palus">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&nr=1 Theodiscum toponymicum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo "magnus-a-um"] et [[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'') (13 646)
* [[Norda]]<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') (commune sui iuris et [[urbs]], 24 887)
* [[Norderney]]{{dubsig}} (insula et oppidum, 5845)
* [[Schola Dei]]<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> (sedes administrationis: Ihlowerfehn) (12 139)
* [[Südbrookmerland]]{{dubsig}} (18 509)
* [[Wiesmoor]]{{dubsig}} (oppidum 12 887)
* [[Brocmannia (commune generale)|Brocmannia]]<ref name="Brocmannia">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1881/0666/image,info ''Ostfriesisches Urkundenbuch''], ubi dicitur "(...) in Brocmannia, Haro Ayldysna, capitalis in Falerna, ac Folcmarus, capitaneus (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brookmerland'') commune generale (13 204)
** [[Curia Sanctae Mariae]]<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') (oppidum et sedes administrationis, 2253)
** [[Leezdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'') (1859)
** [[Osteel]]{{dubsig}} (2201)
** [[Rechtsupweg]]{{dubsig}} (2060)
** [[Upgant-Schott]]{{dubsig}} (3802)
** [[Wirdum]]{{dubsig}} (1029)
* [[Haga (commune generale)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) commune generale (10 978)
** [[Berumburgum]]<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') (2620)
** [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]<ref name="Haga">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Orientofrisosaxonice]] ''Haag'' ) (oppidum et sedes administrationis, 6162)
** [[Halbemontium]]<ref name="-montium">Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-montium-i". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'') (993)
** [[Lutetsburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'') (758)
** [[Palus Hagensis]]<ref name="Palus Hagensis">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur] et Latinum gentilicium "Hagensis-e", quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409) (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'') (445)
* Ager ad commune non pertinens:
** [[Memmert]] (insula, 5,17 km² non habitata)
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Landkreis Aurich|Circulum Auriacum}}
[http://www.landkreis-aurich Situs interretialis Auriaci proprius.]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Circulus Auriacum}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
mkeh5btsv537d9xxaq0maj4vpjjc2sv
Dornum
0
240137
3991661
3980251
2026-09-27T22:02:45Z
Cyprianus Marcus
66550
3991661
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dornum Rathaus.jpg|thumb|left|Curia communis Dorni.]]
'''Dornum'''<ref name="Egger 1977">Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] ad [[Mare Germanicum]] et in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Ad Dornum etiam vici [[Astragroda]]<ref name="Rem">Remmers, A. (2019). ''Mittelalterliche Flurnamen in Ostfriesland (Ostfriesische Landschaft)''. Bibliothek der Ostfriesischen Landschaft.</ref> (Theodisce ''Dornumergrode''), [[Dornumersiel]]<ref name="Egger 1977"/> (Theodisce ''Dornumersiel''), [[Nesse]]<ref name="Nie">Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyte</ref> (Theodisce ''Nesse''), [[Westdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Westdorf'') cum [[Ostdorfium|Ostdorfio]]<ref name="-dorf"/> (Theodisce ''Ostdorf''), [[Westerbur]]<ref name="Nie"/> (Theodisce ''Westerbur'') cum [[Middelsbure|Middelsburi]]<ref name="Frie 1878"/> (Theodisce ''Middelsbur''), [[Westeraccum]]<ref name="Hen">Hennes, J. H. (Ed.) (1861). ''Codex Diplomaticus Ordinis Sanctae Mariae Theutonicorum: Urkundenbuch des Deutschen Ordens''. DuMont-Schauberg.</ref> (Theodisce '' Westeraccum''), [[Roggenstede]]<ref name="Egger 1977"/> (Theodisce ''Roggenstede''), [[Nessmersiel]]<ref name="Frie 1878"/> (Theodisce ''Neßmersiel'') et [[Swidersum]]<ref name="Frie 1878">Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch (Band 1: 787-1470)''. W. Haynel.</ref> (Theodisce ''Schwittersum'') pertinent.
== Historia ==
Dorni ecclesia anno [[1270]] aedificata est. Postea pars [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Dornum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Dornum pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Tum multi perfugae e regionibus a [[Polonia]] et [[Russia]] occupatis in hanc regionem venerunt: Numerus incolarum a 833 ad 1.253 crevit. Anno [[1972]] vici [[Roggenstede]]<ref name="Egger 1977"/> , [[Swidersum]]<ref name="Frie 1878"/> et [[Westeraccum]]<ref name="Hen"/> cum Dorno consociati sunt. Anno [[1977]] Dornum pars circuli Auriaci factum, postquam Nordensis circulus dissolutus est. Anno [[2001]] et vici [[Nesse]]<ref name="Nie"/> et [[Dornumersiel]]<ref name="Egger 1977"/> novae partes Dorni facti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [http://www.gemeinde-dornum.de/ www.gemeinde-dornum.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
ta9qshdj9hx64zz9jmv4aitfy8rx3j8
Schola Dei
0
244436
3991663
3985617
2026-09-27T22:05:08Z
Cyprianus Marcus
66550
3991663
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:ChurchOchtelbur.JPG|thumb|left|Ecclesia in vico Ochtelbure.]]
'''Schola Dei'''<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] in [[Saxonia Inferior]]e situm.
==Communis partes==
Schola Dei dividitur in pagos<ref name="Ortschaft">[https://deu2lat.de-academic.com/15088/Ortschaft?utm Theodiscum vocabulum ''Ortschaft'' Latino "pagus-i" verti solet].</ref> (Theodisce ''Ortschaften'') qui vicissim in vicos aut partes (Theodisce ''Ortsteilen'') dividuntur. Haec divisio inferiore in tabula monstratur:
{| class="wikitable"
|-
! Pagus (Latine) !! Pagus (Theodisce) !! Numerus incolarum !! Vici
|-
| [[Arenae Orientales]]<ref name="Arenae Orientales">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Oster-'' Latino adiectivo plurali femenino "orientales"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Sand?wb=gross&nr=2 Theodiscum suffixum plurali ''-sander'' Latino substantivo plurali "arenae" vertitur.]</ref> || ''Ostersander'' ||style="text-align:center"| 815 || [[Weena]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Weene'')
|-
| [[Barsteda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> || ''Barstede'' ||style="text-align:center"|333 || –
|-
| [[Bonxtum]]<ref name="Bonxtum">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1878/0801/image,text_ocr ''Heidelberg historic literature-digitized''], ubi dicitur "(...) Bonxtum s. Bangstede (...)".</ref> || ''Bangstede'' ||style="text-align:center"| 351 || –
|-
| [[Cornu Scholadeianum]]<ref name="Cornu Scholadeianum">Theodiscum vocabulum ''Hörn'' Theodisce ''Horn, Landspitze'' significat; Latine "cornū, -ūs" n. redditur, quod etiam Theodisce ''Landspitze, Landzunge'' significat ([https://de.langenscheidt.com/latein-deutsch/cornu cf. Langenscheidt, ''Lateinisch-Deutsch'', s. v. "cornū"]). Theodiscum autem toponymum ''Ihlow'' "Latine "Schola Dei" appellatur (secundum [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']), unde Latinum gentilicium "Scholadeianus, -a, -um" regulariter formatur quod Theodiscum gentilicium ''Ihlower'' vertit. Itaque ''Ihlowerhörn'' interpretari licet "Cornu Scholadeianum".</ref> || ''Ihlowerhörn'' ||style="text-align:center"| 1.062 || [[Arenae Occidentales]]<ref name="Arenae Occidentales">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Wester-'' Latino adiectivo plurali femenino "occidentales"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Sand?wb=gross&nr=2 Theodiscum suffixum plurali ''-sander'' Latino substantivo plurali "arenae" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Westersander''), [[Palus Hullenensis]]<ref name="Palus Hullenensis">Theodiscum gentilicium praefixum ''Hüllener-'' Latino gentilicio "Hullenensis-e" et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> (Theodisce ''Hüllenerfehn''), [[Palus Lubberti]]<ref name="Palus Lubberti">Theodiscum toponymum ''Lübbertsfehn'' a Lubberto Cornelio, conditore coloniae anno 1637, nomen accepit. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur. Theodiscum autem anthroponymicum praefixum ''Lübberts-'' in Latinum "Lubberti" (casu genetivo) redigitur, forma onomastica in fontibus Latinis attestata; cf. Uckelman, ''Dictionary of Medieval Names from European Sources'', s. v. ''Liutbert'': 1257 "Lubbertus", 1330 "Lubbertus", 1373 "lubbertus, 1387 "lubbertus"; genetivus "Lubberti" iam 1286 testatur. Itaque ''Lübbertsfehn'' interpretari licet "Palus Lubberti".</ref> (Theodisce ''Lübbertsfehn'')
|-
| [Finis Occidentalis-Vicus Ecclesiae]]<ref name="Finis Occidentalis"/><ref name="Kirchloog">[[lingua Saxonica|Saxonicum]] toponymum ''Kirchloog'' componitur ex Saxonicis vocabulis ''Kirch'' (Theodisce ''Kirche'') et ''Loog'' (Theodisce ''Dorf, Ort, Ortschaft''); cf. Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', s. v. ''Loog'', et ''Plattdeutsch-Hochdeutsches Wörterbuch für Ostfriesland'', s. v. ''Loog''. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Kirche?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulum ''Kirche'' Latine "ecclesia, -ae" f. redditur], [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Dorf?wb=gross&nr=3 ''Dorf'' autem "vicus, -i" m]. Itaque ''Kirchloog'' interpretari licet "Vicus Ecclesiae".</ref> || ''Westerende-Kirchloog'' ||style="text-align:center"| 1.721 || [[Fahna]]<ref name="-e"/> (Theodisce ''Fahne''), Fahnstermoor (Theodisce ''Fahnstermoor'')
|-
| [[Finis Occidentalis-Vicus Silvae]]<ref name="Finis Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Wester-'' Latino adiectivo "occidentalis-e"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Ende?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-ende'' Latino substantivo "finis-is" vertitur.]</ref><ref name="Holzloog">[[lingua Saxonica|Saxonicum]] toponymum ''Holzloog'' componitur ex Saxonicis vocabulis ''Holz'' (Theodisce ''Wald, Gehölz'') et ''Loog'' (Theodisce ''Dorf, Ort, Ortschaft''); cf. Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', s. v. ''Loog'', et ''Plattdeutsch-Hochdeutsches Wörterbuch für Ostfriesland'', s. v. ''Loog''. Theodiscum vocabulum ''Holz'' Latine "silva, -ae" f. redditur (cf. Georges, ''Deutsch-lateinisches Handwörterbuch'', s. v. ''Holz''), ''Dorf'' autem "vicus, -i" m.. Itaque ''Holzloog'' interpretari licet "Vicus Silvae".</ref> || ''Westerende-Holzloog'' ||style="text-align:center"| 358 || [[Herrenhutta]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte(n)'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> (Theodisce ''Herrenhütten''), [[Werringerhornium]]<ref name="-hornium">Germanica toponyma cum suffixis ''-horn(e)(n)'' aut ''-hoorn'' aut ''-hörn'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hornium-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ahornium (Badenia-Virtembergia)|Ahornium Badense Birtembergense]] ac [[Ahornium (Coburgum)|Ahornium Coburgense]] apud [https://www.alvin-portal.org/alvin/attachment/document/alvin-record:564985/ATTACHMENT-0004.pdf ''Kennel von Silvalacus'']; [[Nonnenhornium]] apud ''Hermanni Conringii Censura diplomatis quod Ludovico imperatori fert acceptum coenobium Lindauiense''; [[Weissenhornium]] apud [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/pareus1/Pareus_historia.html ''DANIELIS PAREI HISTORIA BAVARICO- PALATINA'']; et [[Braunshornium]] apud ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789''.</ref> (Theodisce ''Werringerhörn'')
|-
| [[Ludovici Villa (Schola Dei)|Ludovici Villa]]<ref name="Ludovici Villa">Theodiscum toponymum plerumque "Ludovici Villa" Latine vertitur; v.gr. vide [https://www.czregion.cz/lubnik?utm ''CZRegion''], ubi dicitur "(...) Ludwigsdorf (Ludvíkova vesnice, latinsky Ludovici villa) (...)"; aut [https://nlp.fi.muni.cz/projekty/ahisto/portal/fulltext.php?docid=219&search=Ludwigsdorf ''Historické prameny na dosah''], ubi dicitur "(...) Ludovici villa, germ. '''Ludwigsdorf''' (...)".</ref> || ''Ludwigsdorf'' ||style="text-align:center"| 947 || –
|-
| [[Ochtelbur]] || ''Ochtelbur'' ||style="text-align:center"| 899 || –
|-
| [[Palus Scholadeiana]]<ref name="Palus Scholadeiana">Theodiscum toponymum ''Ihlowerfehn'' anno 1804 ''Ihlower Vehn'' appellatum est. Theodiscum vocabulum ''Fehn'' (scilicet ''Sumpf, Sumpfland'') "palus" Latine redditur; cf. Köbler, ''Altsächsisches Wörterbuch'', s. v. ''fēni'': ''Fehn, Sumpf, Sumpfland'' = Lat. "palus". Theodiscum autem toponymum ''Ihlow'' "Latine "Schola Dei" appellatur (secundum [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']), unde Latinum gentilicium "Scholadeianus, -a, -um" regulariter formatur quod Theodiscum gentilicium ''Ihlower'' vertit. Itaque ''Ihlowerfehn'' interpretari licet "Palus Scholadeiana".</ref> || ''Ihlowerfehn'' ||style="text-align:center"| 2.115 || –
|-
| [[Pratum Riepense]]<ref name="Pratum Riepense">[[Lingua Saxonica|Saxonicum]] vocabulum ''Hammrich'' variationes habet ''hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk'' et significat ''eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes'', olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, ''Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II'', [[Norda]]e 1882, p. 26; Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', [[Auriacum|Auriaci]] 1857, p. 81, s. v. ''Hammrich''). Theodiscum vocabulum ''Wiesenland'' Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, ''Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch'', s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium ''Riepster'' ad Riepam (Theodisce ''Riepe'') pertinet; ex "Riepa" gentilicium Latinum "Riepensis, -e" formatur. Itaque ''Riepster Hammrich'' interpretari licet "Pratum Riepense".</ref> || ''Riepster Hammrich'' ||style="text-align:center"| 147 || –
|-
| [[Riepa]]<ref name="-e"/> || ''Riepe'' ||style="text-align:center"| 2.160 || –
|-
| [[Simonswalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' seu ''-wolde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|articulum Vicipaediae Latinae de indice urbium et communium Saxoniae]]; et [[Scelwalda]], [[Germerwalda]], [[Walda]], [[Astawalda]], [[Gryphiswalda]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Simonswolde'' ||style="text-align:center"| 1.658 || –
|- class="sortbottom" style="border-top:3px double gray;"
! Totum || — || 12.566 || —
|}
== Historia ==
Vici eius communis partes [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuerunt, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Scholae Dei regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Scholae Dei vici partes novi [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] erant. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti in communem Scholam Dei coniuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Ihlow (Ostfriesland)|Scholam Dei}}
* [http://www.ihlow.de/ www.ihlow.de]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
1zk4i00djzl1tr59cakiyvw6xbno9io
3991674
3991663
2026-09-27T23:49:07Z
Bartholomite
116968
/* Nexus externi */
3991674
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:ChurchOchtelbur.JPG|thumb|left|Ecclesia in vico Ochtelbure.]]
'''Schola Dei'''<ref name="Orbis Latinus N-Z">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}</ref> in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] in [[Saxonia Inferior]]e situm.
==Communis partes==
Schola Dei dividitur in pagos<ref name="Ortschaft">[https://deu2lat.de-academic.com/15088/Ortschaft?utm Theodiscum vocabulum ''Ortschaft'' Latino "pagus-i" verti solet].</ref> (Theodisce ''Ortschaften'') qui vicissim in vicos aut partes (Theodisce ''Ortsteilen'') dividuntur. Haec divisio inferiore in tabula monstratur:
{| class="wikitable"
|-
! Pagus (Latine) !! Pagus (Theodisce) !! Numerus incolarum !! Vici
|-
| [[Arenae Orientales]]<ref name="Arenae Orientales">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Oster-'' Latino adiectivo plurali femenino "orientales"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Sand?wb=gross&nr=2 Theodiscum suffixum plurali ''-sander'' Latino substantivo plurali "arenae" vertitur.]</ref> || ''Ostersander'' ||style="text-align:center"| 815 || [[Weena]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Weene'')
|-
| [[Barsteda]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> || ''Barstede'' ||style="text-align:center"|333 || –
|-
| [[Bonxtum]]<ref name="Bonxtum">Vide [https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/drwOstfrUrkunde1878/0801/image,text_ocr ''Heidelberg historic literature-digitized''], ubi dicitur "(...) Bonxtum s. Bangstede (...)".</ref> || ''Bangstede'' ||style="text-align:center"| 351 || –
|-
| [[Cornu Scholadeianum]]<ref name="Cornu Scholadeianum">Theodiscum vocabulum ''Hörn'' Theodisce ''Horn, Landspitze'' significat; Latine "cornū, -ūs" n. redditur, quod etiam Theodisce ''Landspitze, Landzunge'' significat ([https://de.langenscheidt.com/latein-deutsch/cornu cf. Langenscheidt, ''Lateinisch-Deutsch'', s. v. "cornū"]). Theodiscum autem toponymum ''Ihlow'' "Latine "Schola Dei" appellatur (secundum [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']), unde Latinum gentilicium "Scholadeianus, -a, -um" regulariter formatur quod Theodiscum gentilicium ''Ihlower'' vertit. Itaque ''Ihlowerhörn'' interpretari licet "Cornu Scholadeianum".</ref> || ''Ihlowerhörn'' ||style="text-align:center"| 1.062 || [[Arenae Occidentales]]<ref name="Arenae Occidentales">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Wester-'' Latino adiectivo plurali femenino "occidentales"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Sand?wb=gross&nr=2 Theodiscum suffixum plurali ''-sander'' Latino substantivo plurali "arenae" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Westersander''), [[Palus Hullenensis]]<ref name="Palus Hullenensis">Theodiscum gentilicium praefixum ''Hüllener-'' Latino gentilicio "Hullenensis-e" et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur.</ref> (Theodisce ''Hüllenerfehn''), [[Palus Lubberti]]<ref name="Palus Lubberti">Theodiscum toponymum ''Lübbertsfehn'' a Lubberto Cornelio, conditore coloniae anno 1637, nomen accepit. [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur. Theodiscum autem anthroponymicum praefixum ''Lübberts-'' in Latinum "Lubberti" (casu genetivo) redigitur, forma onomastica in fontibus Latinis attestata; cf. Uckelman, ''Dictionary of Medieval Names from European Sources'', s. v. ''Liutbert'': 1257 "Lubbertus", 1330 "Lubbertus", 1373 "lubbertus, 1387 "lubbertus"; genetivus "Lubberti" iam 1286 testatur. Itaque ''Lübbertsfehn'' interpretari licet "Palus Lubberti".</ref> (Theodisce ''Lübbertsfehn'')
|-
| [Finis Occidentalis-Vicus Ecclesiae]]<ref name="Finis Occidentalis"/><ref name="Kirchloog">[[lingua Saxonica|Saxonicum]] toponymum ''Kirchloog'' componitur ex Saxonicis vocabulis ''Kirch'' (Theodisce ''Kirche'') et ''Loog'' (Theodisce ''Dorf, Ort, Ortschaft''); cf. Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', s. v. ''Loog'', et ''Plattdeutsch-Hochdeutsches Wörterbuch für Ostfriesland'', s. v. ''Loog''. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Kirche?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulum ''Kirche'' Latine "ecclesia, -ae" f. redditur], [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Dorf?wb=gross&nr=3 ''Dorf'' autem "vicus, -i" m]. Itaque ''Kirchloog'' interpretari licet "Vicus Ecclesiae".</ref> || ''Westerende-Kirchloog'' ||style="text-align:center"| 1.721 || [[Fahna]]<ref name="-e"/> (Theodisce ''Fahne''), Fahnstermoor (Theodisce ''Fahnstermoor'')
|-
| [[Finis Occidentalis-Vicus Silvae]]<ref name="Finis Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Wester-'' Latino adiectivo "occidentalis-e"] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Ende?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-ende'' Latino substantivo "finis-is" vertitur.]</ref><ref name="Holzloog">[[lingua Saxonica|Saxonicum]] toponymum ''Holzloog'' componitur ex Saxonicis vocabulis ''Holz'' (Theodisce ''Wald, Gehölz'') et ''Loog'' (Theodisce ''Dorf, Ort, Ortschaft''); cf. Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', s. v. ''Loog'', et ''Plattdeutsch-Hochdeutsches Wörterbuch für Ostfriesland'', s. v. ''Loog''. Theodiscum vocabulum ''Holz'' Latine "silva, -ae" f. redditur (cf. Georges, ''Deutsch-lateinisches Handwörterbuch'', s. v. ''Holz''), ''Dorf'' autem "vicus, -i" m.. Itaque ''Holzloog'' interpretari licet "Vicus Silvae".</ref> || ''Westerende-Holzloog'' ||style="text-align:center"| 358 || [[Herrenhutta]]<ref name="hutta-ae">Toponyma cum suffixis ''-hütte(n)'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo "Hutta-ae", quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.</ref> (Theodisce ''Herrenhütten''), [[Werringerhornium]]<ref name="-hornium">Germanica toponyma cum suffixis ''-horn(e)(n)'' aut ''-hoorn'' aut ''-hörn'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-hornium-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ahornium (Badenia-Virtembergia)|Ahornium Badense Birtembergense]] ac [[Ahornium (Coburgum)|Ahornium Coburgense]] apud [https://www.alvin-portal.org/alvin/attachment/document/alvin-record:564985/ATTACHMENT-0004.pdf ''Kennel von Silvalacus'']; [[Nonnenhornium]] apud ''Hermanni Conringii Censura diplomatis quod Ludovico imperatori fert acceptum coenobium Lindauiense''; [[Weissenhornium]] apud [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/pareus1/Pareus_historia.html ''DANIELIS PAREI HISTORIA BAVARICO- PALATINA'']; et [[Braunshornium]] apud ''Erläuterungen zum geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz: Die Karte von 1789''.</ref> (Theodisce ''Werringerhörn'')
|-
| [[Ludovici Villa (Schola Dei)|Ludovici Villa]]<ref name="Ludovici Villa">Theodiscum toponymum plerumque "Ludovici Villa" Latine vertitur; v.gr. vide [https://www.czregion.cz/lubnik?utm ''CZRegion''], ubi dicitur "(...) Ludwigsdorf (Ludvíkova vesnice, latinsky Ludovici villa) (...)"; aut [https://nlp.fi.muni.cz/projekty/ahisto/portal/fulltext.php?docid=219&search=Ludwigsdorf ''Historické prameny na dosah''], ubi dicitur "(...) Ludovici villa, germ. '''Ludwigsdorf''' (...)".</ref> || ''Ludwigsdorf'' ||style="text-align:center"| 947 || –
|-
| [[Ochtelbur]] || ''Ochtelbur'' ||style="text-align:center"| 899 || –
|-
| [[Palus Scholadeiana]]<ref name="Palus Scholadeiana">Theodiscum toponymum ''Ihlowerfehn'' anno 1804 ''Ihlower Vehn'' appellatum est. Theodiscum vocabulum ''Fehn'' (scilicet ''Sumpf, Sumpfland'') "palus" Latine redditur; cf. Köbler, ''Altsächsisches Wörterbuch'', s. v. ''fēni'': ''Fehn, Sumpf, Sumpfland'' = Lat. "palus". Theodiscum autem toponymum ''Ihlow'' "Latine "Schola Dei" appellatur (secundum [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&cq=M%C3%BCnchen&lang=de ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z'']), unde Latinum gentilicium "Scholadeianus, -a, -um" regulariter formatur quod Theodiscum gentilicium ''Ihlower'' vertit. Itaque ''Ihlowerfehn'' interpretari licet "Palus Scholadeiana".</ref> || ''Ihlowerfehn'' ||style="text-align:center"| 2.115 || –
|-
| [[Pratum Riepense]]<ref name="Pratum Riepense">[[Lingua Saxonica|Saxonicum]] vocabulum ''Hammrich'' variationes habet ''hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk'' et significat ''eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes'', olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, ''Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II'', [[Norda]]e 1882, p. 26; Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', [[Auriacum|Auriaci]] 1857, p. 81, s. v. ''Hammrich''). Theodiscum vocabulum ''Wiesenland'' Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, ''Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch'', s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium ''Riepster'' ad Riepam (Theodisce ''Riepe'') pertinet; ex "Riepa" gentilicium Latinum "Riepensis, -e" formatur. Itaque ''Riepster Hammrich'' interpretari licet "Pratum Riepense".</ref> || ''Riepster Hammrich'' ||style="text-align:center"| 147 || –
|-
| [[Riepa]]<ref name="-e"/> || ''Riepe'' ||style="text-align:center"| 2.160 || –
|-
| [[Simonswalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' seu ''-wolde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|articulum Vicipaediae Latinae de indice urbium et communium Saxoniae]]; et [[Scelwalda]], [[Germerwalda]], [[Walda]], [[Astawalda]], [[Gryphiswalda]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Simonswolde'' ||style="text-align:center"| 1.658 || –
|- class="sortbottom" style="border-top:3px double gray;"
! Totum || — || 12.566 || —
|}
== Historia ==
Vici eius communis partes [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatus fuerunt, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Scholae Dei regio [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Scholae Dei vici partes novi [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] erant. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti in communem Scholam Dei coniuncti sunt.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Ihlow (Ostfriesland)|Scholam Dei}}
{{Fontes geographici}}
* [http://www.ihlow.de/ Situs interretialis]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1972]]
8a1owo170jc6hqtf6d45ztof6yu0803
Norda
0
245074
3991646
3991074
2026-09-27T21:41:51Z
Cyprianus Marcus
66550
3991646
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dree-suesters-20070922 retouched.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aedificia "Tres sorores" ad forum Nordae.]]
[[Fasciculus:Alteshausnorden.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus veterrima urbis Nordae.]]
'''Norda'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Nordi'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Nordedi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordendi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordwidi'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque in [[Saxonia Inferior]]e sita. Ad Nordam urbem partes [[Agger Septentrionalis]]<ref name="Deich">[https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/deich2 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''-Deich''] Latino vocabulo [Agger (opus terrestre)|"agger aggeris" m.] vertitur.</ref><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Norddeich'') -ad annum 1972 [[Agger Septentrionalis|Palus Lintelensis]]<ref name="Marsch">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur].</ref><ref name="Ley">Theodiscum gentilicium praefixum ''Linteler-'' Latino gentilicio "Lintelensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Lintelermarsch'' nominata-, [[Bargebur]] (Theodisce ''Bargebur''), [[Novum Westedele]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Westedele">Vide [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/vuf/article/view/17544/11356?utm ''Häuptlingsmacht, Freiheitsideologie und bäuerliche Sozialstruktur. Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte''], ubi dicitur "(...) ''patroni ecclesie in Westedele'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neuwesteel''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis"/><ref name="I">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/primus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''I'' Latino "Primus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch I''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West(er)-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch II''), [[Palus Orientalis (Norda)|Palus Orientalis]]<ref name="Marsch"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostermarsch''), [[Polra Sinus Leyensis]]<ref name="Polra">Theodiscum vocabulum et suffixum ''-Polder'' Latino nomine [[polra|"polra-ae"]] vertitur. De nomine Latino, vide Auberti Miraei ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.</ref><ref name="Bucht">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Bucht?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulo et interfixum ''-Bucht'' Latino nomine casu genetivo "sinus"] vertitur.</ref><ref name="Ley">Theodiscum toponymicum praefixum ''Ley-'' Latino gentilicio "Leyensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Leybuchtpolder''), [[Terra Nova Meridionalis Prima]]<ref name="Terra Nova">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''; et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/terra?wb=gross&nr=1Theodiscum suffixum ''-land'' Latino vocabulo "terra-ae"].</ref><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd(er)-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref><ref name="I"/> (Theodisce ''Süderneuland I''), [[Terra Nova Meridionalis Secunda]]<ref name="Terra Nova"/><ref name="Meridionalis"/><ref name="II"/> (Theodisce ''Süderneuland II'') atque [[Tidofeld]] (Theodisce ''Tidofeld'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1255]] urbs primo in actis descripta est, sed certe diu antea condita est. Postea ad [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatum pertinuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Norda [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Norda caput novi Circuli eiusdem nominis facta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Norda coniuncti sunt. Anno [[1977]] circulus Nordensis dissolutum et urbs pars circuli Auriaci facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Norden (Ostfriesland)|Norden|Nordam}}
*[http://www.norden.de/ Situs interretialis communis proprius.]
[[Categoria:Urbes Saxoniae Inferioris]]
1k5afx9bif0g4tbyvmxm76f0n6ifw64
3991647
3991646
2026-09-27T21:43:09Z
Cyprianus Marcus
66550
3991647
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dree-suesters-20070922 retouched.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aedificia "Tres sorores" ad forum Nordae.]]
[[Fasciculus:Alteshausnorden.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus veterrima urbis Nordae.]]
'''Norda'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Nordi'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Nordedi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordendi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordwidi'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque in [[Saxonia Inferior]]e sita. Ad Nordam urbem partes [[Agger Septentrionalis]]<ref name="Deich">[https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/deich2 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''-Deich''] Latino vocabulo [Agger (opus terrestre)|"agger aggeris" m.] vertitur.</ref><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Norddeich'') -ad annum 1972 [[Agger Septentrionalis|Palus Lintelensis]]<ref name="Marsch">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur].</ref><ref name="Ley">Theodiscum gentilicium praefixum ''Linteler-'' Latino gentilicio "Lintelensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Lintelermarsch'' nominata-, [[Bargebur]] (Theodisce ''Bargebur''), [[Novum Westedele]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Westedele">Vide [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/vuf/article/view/17544/11356?utm ''Häuptlingsmacht, Freiheitsideologie und bäuerliche Sozialstruktur. Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte''], ubi dicitur "(...) ''patroni ecclesie in Westedele'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neuwesteel''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis"/><ref name="I">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/primus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''I'' Latino "Primus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch I''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West(er)-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch II''), [[Palus Orientalis (Norda)|Palus Orientalis]]<ref name="Marsch"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostermarsch''), [[Polra Sinus Leyensis]]<ref name="Polra">Theodiscum vocabulum et suffixum ''-Polder'' Latino nomine [[polra|"polra-ae"]] vertitur. De nomine Latino, vide Auberti Miraei ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.</ref><ref name="Bucht">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Bucht?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulo et interfixum ''-Bucht'' Latino nomine casu genetivo "sinus"] vertitur.</ref><ref name="Ley">Theodiscum toponymicum praefixum ''Ley-'' Latino gentilicio "Leyensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Leybuchtpolder''), [[Terra Nova Meridionalis Prima]]<ref name="Terra Nova">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''; et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/terra?wb=gross&nr=1Theodiscum suffixum ''-land'' Latino vocabulo "terra-ae"].</ref><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd(er)-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref><ref name="I"/> (Theodisce ''Süderneuland I''), [[Terra Nova Meridionalis Secunda]]<ref name="Terra Nova"/><ref name="Meridionalis"/><ref name="II"/> (Theodisce ''Süderneuland II'') atque [[Tidofelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tidofeld'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1255]] urbs primo in actis descripta est, sed certe diu antea condita est. Postea ad [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatum pertinuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Norda [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Norda caput novi Circuli eiusdem nominis facta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Norda coniuncti sunt. Anno [[1977]] circulus Nordensis dissolutum et urbs pars circuli Auriaci facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Norden (Ostfriesland)|Norden|Nordam}}
*[http://www.norden.de/ Situs interretialis communis proprius.]
[[Categoria:Urbes Saxoniae Inferioris]]
kbrukp1jhezf0wfrixpneubg858vsks
3991648
3991647
2026-09-27T21:43:48Z
Cyprianus Marcus
66550
3991648
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dree-suesters-20070922 retouched.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aedificia "Tres sorores" ad forum Nordae.]]
[[Fasciculus:Alteshausnorden.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus veterrima urbis Nordae.]]
'''Norda'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Nordi'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Nordedi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordendi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordwidi'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque in [[Saxonia Inferior]]e sita. Ad Nordam urbem partes [[Agger Septentrionalis]]<ref name="Deich">[https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/deich2 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''-Deich''] Latino vocabulo [[Agger (opus terrestre)|"agger aggeris" m.]] vertitur.</ref><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Norddeich'') -ad annum 1972 [[Agger Septentrionalis|Palus Lintelensis]]<ref name="Marsch">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur].</ref><ref name="Ley">Theodiscum gentilicium praefixum ''Linteler-'' Latino gentilicio "Lintelensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Lintelermarsch'' nominata-, [[Bargebur]] (Theodisce ''Bargebur''), [[Novum Westedele]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Westedele">Vide [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/vuf/article/view/17544/11356?utm ''Häuptlingsmacht, Freiheitsideologie und bäuerliche Sozialstruktur. Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte''], ubi dicitur "(...) ''patroni ecclesie in Westedele'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neuwesteel''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis"/><ref name="I">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/primus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''I'' Latino "Primus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch I''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West(er)-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch II''), [[Palus Orientalis (Norda)|Palus Orientalis]]<ref name="Marsch"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostermarsch''), [[Polra Sinus Leyensis]]<ref name="Polra">Theodiscum vocabulum et suffixum ''-Polder'' Latino nomine [[polra|"polra-ae"]] vertitur. De nomine Latino, vide Auberti Miraei ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.</ref><ref name="Bucht">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Bucht?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulo et interfixum ''-Bucht'' Latino nomine casu genetivo "sinus"] vertitur.</ref><ref name="Ley">Theodiscum toponymicum praefixum ''Ley-'' Latino gentilicio "Leyensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Leybuchtpolder''), [[Terra Nova Meridionalis Prima]]<ref name="Terra Nova">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''; et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/terra?wb=gross&nr=1Theodiscum suffixum ''-land'' Latino vocabulo "terra-ae"].</ref><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd(er)-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref><ref name="I"/> (Theodisce ''Süderneuland I''), [[Terra Nova Meridionalis Secunda]]<ref name="Terra Nova"/><ref name="Meridionalis"/><ref name="II"/> (Theodisce ''Süderneuland II'') atque [[Tidofelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tidofeld'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1255]] urbs primo in actis descripta est, sed certe diu antea condita est. Postea ad [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatum pertinuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Norda [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Norda caput novi Circuli eiusdem nominis facta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Norda coniuncti sunt. Anno [[1977]] circulus Nordensis dissolutum et urbs pars circuli Auriaci facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Norden (Ostfriesland)|Norden|Nordam}}
*[http://www.norden.de/ Situs interretialis communis proprius.]
[[Categoria:Urbes Saxoniae Inferioris]]
4k13k1e9io8zx6s36149tm74xiycoey
3991649
3991648
2026-09-27T21:45:20Z
Cyprianus Marcus
66550
3991649
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dree-suesters-20070922 retouched.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aedificia "Tres sorores" ad forum Nordae.]]
[[Fasciculus:Alteshausnorden.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus veterrima urbis Nordae.]]
'''Norda'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Nordi'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Nordedi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordendi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordwidi'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque in [[Saxonia Inferior]]e sita. Ad Nordam urbem partes [[Agger Septentrionalis]]<ref name="Deich">[https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/deich2 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''-Deich''] Latino vocabulo [[Agger (opus terrestre)|"agger aggeris" m.]] vertitur.</ref><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Norddeich'') -ad annum 1972 [[Agger Septentrionalis|Palus Lintelensis]]<ref name="Marsch">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur].</ref><ref name="Ley">Theodiscum gentilicium praefixum ''Linteler-'' Latino gentilicio "Lintelensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Lintelermarsch'' nominata-, [[Bargebur]] (Theodisce ''Bargebur''), [[Novum Westedele]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Westedele">Vide [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/vuf/article/view/17544/11356?utm ''Häuptlingsmacht, Freiheitsideologie und bäuerliche Sozialstruktur. Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte''], ubi dicitur "(...) ''patroni ecclesie in Westedele'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neuwesteel''), [[Palus Occidentalis Prima]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis"/><ref name="I">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/primus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''I'' Latino "Primus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch I''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West(er)-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch II''), [[Palus Orientalis (Norda)|Palus Orientalis]]<ref name="Marsch"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostermarsch''), [[Polra Sinus Leyensis]]<ref name="Polra">Theodiscum vocabulum et suffixum ''-Polder'' Latino nomine [[polra|"polra-ae"]] vertitur. De nomine Latino, vide Auberti Miraei ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.</ref><ref name="Bucht">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Bucht?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulo et interfixum ''-Bucht'' Latino nomine casu genetivo "sinus"] vertitur.</ref><ref name="Ley">Theodiscum toponymicum praefixum ''Ley-'' Latino gentilicio "Leyensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Leybuchtpolder''), [[Terra Nova Meridionalis Prima]]<ref name="Terra Nova">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''; et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/terra?wb=gross&nr=1Theodiscum suffixum ''-land'' Latino vocabulo "terra-ae"].</ref><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd(er)-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref><ref name="I"/> (Theodisce ''Süderneuland I''), [[Terra Nova Meridionalis Secunda]]<ref name="Terra Nova"/><ref name="Meridionalis"/><ref name="II"/> (Theodisce ''Süderneuland II'') atque [[Tidofelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tidofeld'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1255]] urbs primo in actis descripta est, sed certe diu antea condita est. Postea ad [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatum pertinuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Norda [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Norda caput novi Circuli eiusdem nominis facta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Norda coniuncti sunt. Anno [[1977]] circulus Nordensis dissolutum et urbs pars circuli Auriaci facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Norden (Ostfriesland)|Norden|Nordam}}
*[http://www.norden.de/ Situs interretialis communis proprius.]
[[Categoria:Urbes Saxoniae Inferioris]]
gt47501rc4p432cexw830sa20bj3qmw
3991650
3991649
2026-09-27T21:46:29Z
Cyprianus Marcus
66550
3991650
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Dree-suesters-20070922 retouched.jpg|thumb|upright=0.8|left|Aedificia "Tres sorores" ad forum Nordae.]]
[[Fasciculus:Alteshausnorden.jpg|thumb|upright=0.8|left|Domus veterrima urbis Nordae.]]
'''Norda'''<ref name="Orbis Latinus E-M">[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].</ref> seu '''Nordi'''<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> seu '''Nordedi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordendi'''<ref name="Graesse"/> seu '''Nordwidi'''<ref name="Graesse"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque in [[Saxonia Inferior]]e sita. Ad Nordam urbem partes [[Agger Septentrionalis]]<ref name="Deich">[https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/deich2 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''-Deich''] Latino vocabulo [[Agger (opus terrestre)|"agger aggeris" m.]] vertitur.</ref><ref name="Septentrionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/septentrionalis?wb=gross&nr=6 Theodiscum praefixum ''Nord-'' Latino adiectivo "Septentrionalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Norddeich'') -ad annum 1972 [[Agger Septentrionalis|Palus Lintelensis]]<ref name="Marsch">[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172 Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo "palus paludis" vertitur].</ref><ref name="Lintelensis">Theodiscum gentilicium praefixum ''Linteler-'' Latino gentilicio "Lintelensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Lintelermarsch'' nominata-, [[Bargebur]] (Theodisce ''Bargebur''), [[Novum Westedele]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="Westedele">Vide [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/vuf/article/view/17544/11356?utm ''Häuptlingsmacht, Freiheitsideologie und bäuerliche Sozialstruktur. Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte''], ubi dicitur "(...) ''patroni ecclesie in Westedele'' (...)".</ref> (Theodisce ''Neuwesteel''), [[Palus Occidentalis Prima]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis"/><ref name="I">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/primus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''I'' Latino "Primus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch I''), [[Palus Occidentalis Secunda]]<ref name="Marsch"/><ref name="Occidentalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/occidentalis?wb=gross&nr=5 Theodiscum praefixum ''West(er)-'' Latino adiectivo "occidentalis-e" vertitur.]</ref><ref name="II">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/secundus?wb=gross&nr=1 Theodiscus numerus ordinalis ''II'' Latino "Secundus-a-um" vertitur].</ref> (Theodisce ''Westermarsch II''), [[Palus Orientalis (Norda)|Palus Orientalis]]<ref name="Marsch"/><ref name="Orientalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo "orientalis-e" vertitur.]</ref> (Theodisce ''Ostermarsch''), [[Polra Sinus Leyensis]]<ref name="Polra">Theodiscum vocabulum et suffixum ''-Polder'' Latino nomine [[polra|"polra-ae"]] vertitur. De nomine Latino, vide Auberti Miraei ''Opera diplomatica'' (Bruxellis: 1734) {{Google Books|3FteAAAAcAAJ|p. 603 (cum nominativo ''polra'' ac accusativo ''polram'')}}.</ref><ref name="Bucht">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Bucht?wb=gross&nr=2 Theodiscum vocabulo et interfixum ''-Bucht'' Latino nomine casu genetivo "sinus"] vertitur.</ref><ref name="Ley">Theodiscum toponymicum praefixum ''Ley-'' Latino gentilicio "Leyensis-e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Leybuchtpolder''), [[Terra Nova Meridionalis Prima]]<ref name="Terra Nova">Theodiscum adiectivale praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus, -a, -um" redditur; cf. Langenscheidt, ''Deutsch–Lateinisches Wörterbuch'', s. v. ''neu''; et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/terra?wb=gross&nr=1Theodiscum suffixum ''-land'' Latino vocabulo "terra-ae"].</ref><ref name="Meridionalis">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/meridionalis?wb=gross&nr=4 Theodiscum praefixum ''Süd(er)-'' Latino adiectivo "meridionalis-e" vertitur.]</ref><ref name="I"/> (Theodisce ''Süderneuland I''), [[Terra Nova Meridionalis Secunda]]<ref name="Terra Nova"/><ref name="Meridionalis"/><ref name="II"/> (Theodisce ''Süderneuland II'') atque [[Tidofelda]]<ref name="-felda">Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-felda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Tidofeld'') pertinent.
== Historia ==
Anno [[1255]] urbs primo in actis descripta est, sed certe diu antea condita est. Postea ad [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] ducatum pertinuit, tum annis [[1744]] ad [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Norda [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Norda caput novi Circuli eiusdem nominis facta est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1972]] vici supra dicti cum Norda coniuncti sunt. Anno [[1977]] circulus Nordensis dissolutum et urbs pars circuli Auriaci facta est.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Norden (Ostfriesland)|Norden|Nordam}}
*[http://www.norden.de/ Situs interretialis communis proprius.]
[[Categoria:Urbes Saxoniae Inferioris]]
kpvpwylrd5cgy3xw6z2zh9lhgorti8x
Curia Sanctae Mariae
0
245842
3991655
3988585
2026-09-27T21:54:36Z
Cyprianus Marcus
66550
3991655
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Kirche Marienhafe38.jpg|thumb|left|Ecclesia Curiae Sanctae Mariae.]]
'''Curia Sanctae Mariae'''<ref name="Marienhafe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur "(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)".</ref> seu '''Curia Beatae Mariae Virginis'''<ref name="Marienhafe"/> seu '''Curia Virginis Gloriosae'''<ref name="Marienhafe"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'') est oppidum [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit atque huius sedes administrationis est.
== Historia ==
Curia Sanctae Mariae anno [[1424]] nomine ''Marienhoff'' ab urbe [[Brema]] iudicio condita est. Diu pars Frisaiae Orientalis fuit et cum ea annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, deinde ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Curia Sanctae Mariae [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] tradita est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Curia Sanctae Mariae pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinent. Anno [[1969]] Marienhafe ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio magni momenti fieret. Hic etiam sedes administrationis communis generalis est. Anno [[1977]] Curia Sanctae Mariae circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat|Marienhafe|Curiam Sanctae Mariae}}
* [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/marienhafe.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Curia Sanctae Mariae]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1424]]
rfsmrv33yyjdt4z7niyy2sqmis07s2z
Osteel
0
245949
3991657
3987237
2026-09-27T21:56:40Z
Cyprianus Marcus
66550
3991657
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ost campen2.jpg|thumb|left|Osteel hiemalis]]
'''Osteel''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit.
== Historia ==
Osteel anno [[1164]] conditum esse dicitur. Primo pars Frisiae Orientalis Ducatus erat, deinde annis [[1744]] - [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Osteel [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Anno [[1869]] [[Leezdorfium]], adhuc pars pars communis Osteel fuit, commune sui iuris factum est. Ab anno [[1885]] Osteel pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1969]] Osteel ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Osteel circulo Nordensi dissoluto ad circulum Aurich transiit.
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20150928170437/http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/osteel.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Osteel]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1164]]
lgzei4hbwrth7af7qdm7ldibbd5dvy0
Rechtsupweg
0
246116
3991656
3987235
2026-09-27T21:55:31Z
Cyprianus Marcus
66550
3991656
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:RechtsupwegKirche.jpg|thumb|left|Ecclesia in Rechtsupweg]]
'''Rechtsupweg''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit.
== Historia ==
Rechtsupweg anno [[1769]] colonia paludis conditum est. Primo ad annum [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Rechtsupweg [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Rechtsupweg pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1969]] Rechtsupweg ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Rechtsupweg circulo Nordensi dissoluto ad circulum Aurich transiit.
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20110905111024/http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/rechtsupweg.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Rechtsupweg]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita 1769]]
qm7usu24nbipwh6kcf7b6zix3ym5glp
Wirdum
0
246148
3991658
3987240
2026-09-27T21:57:29Z
Cyprianus Marcus
66550
3991658
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:2013-05-03_Fotoflug_Nordholz_Papenburg_HP_2965.JPG|thumb|left|Wirdum ex aere visum]]
[[Fasciculus:Kirche_Wirdum_2010.jpg|thumb|left|Ecclesia Wirdum circa annum 1300 aedificatum]]
'''Wirdum''' est commune [[Aurich (circulus)|circuli Aurich]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Brocmannia (commune generale)|Brocmanniam]] commune generale se coniunxit.
== Historia ==
Wirdum vicus, qui olim ad mare situs erat, saeculo 8 nomine ''Vurtheim'' primo in tabulis descriptum est. Tempore medioaevo diu sedes ducis Frisorum erat. Postea ad Ducatum Frisiae Orientalis pertinuit, annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Wirdum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Wirdum pars novi Circuli Emda, anno [[1932]] circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1971]] Wirdum ad commune generale Brocmanniam accessit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Wirdum circulo Nordensi dissoluto ad circulum Aurich transiit.
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [http://www.marienhafe.de/rathaus/die-samtgemeinde-brookmerland/wirdum.html Pagina interretialis communis generalis Brocmanniae de Wirdum]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 8]]
4cwa9c3thds836lmi45qdei2fsjwkm3
Berumburgum
0
246155
3991659
3983643
2026-09-27T21:59:34Z
Cyprianus Marcus
66550
3991659
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Berumburer_Ortsteile.png|thumb|left|Partes communis Berumburgi.]]
'''Berumburgum'''<ref name="Emmius 1616">Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.</ref> seu '''Berumburga'''<ref>Schotanus, C. (1655). ''De geschiedenissen derkercken ende herformde leere van de vrye Frieslanden: una cum catalogus historicus et geographicus''. Gysbert Sybes.</ref> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'') est commune [[Circulus Auriacum|circuli Auriaci]] in [[Frisia orientalis|Frisia Orientali]] atque [[Saxonia Inferior]]e situm. Cum aliis parvis communibus ad [[Haga (commune generale)|Hagam]] commune generale se coniunxit. Ad Berumburgum etiam vici [[Berumburgum (vicus)|Berumburgum]] (Theodisce ''Berumbur''), [[Holzdorfium]]<ref name="-dorf">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Holzdorf'') et [[Kleinheide]] (Theodisce ''Kleinheide'') pertinent. Nomen "Berumburgum" "foedus agricolarum vici Beri" significat, qui vicus autem ad commune [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] pertinet.
== Historia ==
Berumburgum anno [[1555]] nomine ''Bherum Buer'' primo in actis descriptum est. Iam anno [[1552]] ''Lutke Haeyde'' vicus notus erat, Holzdorf anno [[1805]] conditus est. Diu Berumburgum ad Ducatum Frisiae Orientalis pertinuit, annis [[1744]] ad usque [[1806]] ad [[Borussia]]m, tum ab anno 1806 regio ad [[Nederlandia]]m et annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Berumburgum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quae post annum [[1866]] iterum pars Borussiae fuit. Ab anno [[1885]] Berumburgum pars novi Circuli Nordensis factum est. Ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno [[1971]] Berumburgum ad commune generale Hagam accessit, ut administratio melior fieret. Anno [[1977]] Berumburgum circulo Nordensi dissoluto ad circulum Auriacum transiit.
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20150405173005/http://www.sg-hage.de/rathaus/die-samtgemeinde/berumbur.html Pagina interretialis communis generalis Hagae de Berumburgo]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
qqo6pmf4i2d2y3gsr5t3kk3hp1ztutp
Gemmegum
0
246475
3991662
3986047
2026-09-27T22:03:57Z
Cyprianus Marcus
66550
3991662
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Aerial_view_of_Jemgum.jpg|thumb|left|Gemmegum ex aëre visum.]]
[[Fasciculus:Kirche_Holtgaste.jpg|thumb|left|Ecclesia Sancti Liudgeri Holtgastae<ref name="-gasta"/> (Theodisce ''Holtgaste'') saeculo 13 aedificata.]]
'''Gemmegum'''<ref name="Gemmegum">Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur "(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)".</ref> seu '''Gommegum'''<ref name="Gemmegum"/> seu '''Gemghum'''<ref name="Gemmegum"/> seu '''Gemmyngum'''<ref name="Gemmegum"/> seu '''Iemgum'''<ref name="Gemmegum"/> ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'') est commune [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et pars [[Circulus Lerensis|Circuli Lerensis]] est. Situm est ad finem [[Nederlandia]]e atque [[Mare Germanicum]].
==Communis partes==
Gemmegum dividitur in pagos<ref name="Ortschaft">[https://deu2lat.de-academic.com/15088/Ortschaft?utm Theodiscum vocabulum ''Ortschaft'' Latino "pagus-i" verti solet].</ref> (Theodisce ''Ortschaften'') qui vicissim in vicos aut partes (Theodisce ''Ortsteilen'') dividuntur. Haec divisio inferiore in tabula monstratur:
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
|-
! Pagus Latine || Pagus Theodisce || Numerus incolae || Area (km²) || Vici
|-
|style="text-align:left"| [[Aldonthorpe]]<ref name="Aldonthorpe">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3108/Oldendorp.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Oldendorp wird bereits in einem Güterregister des 10. Jahrhunderts als „Aldonthorpe“ geführt (...)".</ref> || ''Oldendorp'' || 87 || 5,29 || [[Arca (Aldonthorpe)|Arca]]<ref name="Arca">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Arche?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''Arche'' Latino vocabulo "arca-ae"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Arche''), [[Leegeplatium]]<ref name="-atium">Germanica toponyma cum terminationibus ''-atsch'' aut ''-atz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-atium-ii". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-atsch, -atz''' : -''atium'' (...)".</ref> (Theodisce ''Leegeplatz''), [[Locus Vacuus (Aldonthorpe)|Locus Vacuus]]<ref name="Ledige Platz">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Platz?wb=gross&nr=1 Theodiscum vocabulum ''Platz'' Latino substantivo "platea-ae" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/ledig?wb=gross&nr=2 Theodiscum adiectivum ''Ledige'' Latino adiectivo "vacuus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Ledige Platz''), [[Nidus Anatinus]]<ref name="Entennest">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Nest?wb=gross&nr=2 Theodiscum suffixum ''-nest'' Latino vocabulo "nidus"] et [https://de.langenscheidt.com/deutsch-latein/search?term=anatinus&q_cat=%2Fdeutsch-latein%2F Theodiscum praefixum ''Enten-'' Latino adiectivo "anatinus-a-um"] vertitur.</ref> (Theodisce ''Entennest''), [[Pratum Aldonthorpense]]<ref name="Pratum Aldonthorpense">[[Lingua Saxonica|Saxonicum]] suffixum ''-hammrich'' variationes habet ''hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk'' et significat ''eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes'', olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, ''Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II'', [[Norda]]e 1882, p. 26; Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', [[Auriacum|Auriaci]] 1857, p. 81, s. v. ''Hammrich''). Theodiscum vocabulum ''Wiesenland'' Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, ''Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch'', s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium ''Oldendorper'' ad [[Aldonthorpe]] (Theodisce ''Oldendorp'') pertinet; ex "Aldonthorpe" gentilicium Latinum "Aldonthorpensis, -e" formatur et Theodiscum gentilicium vertit. Quo de Latino toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3108/Oldendorp.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland'']. Itaque ''Oldendorper Hammrich'' interpretari licet "Pratum Aldonthorpense".</ref> (Theodisce ''Oldendorper Hammrich''), [[Oostinga]]<ref name="-inga">Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-inga-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Oosting''), [[Wiscoburgum]]<ref name="Wiscoburgum"/> (Theodisce ''Wischenborg'') (partim)
|-
|style="text-align:left"| [[Bohmerwalda]]<ref name="-walda">Germanica toponyma cum suffixis ''-wald'' seu ''-walde'' seu ''-wolde'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-walda-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Dippoldiswalda]], [[Geringswalda]], [[Lawalda]], [[Rueckerswalda Magna]] apud [[Index urbium et communium Saxoniae|articulum Vicipaediae Latinae de indice urbium et communium Saxoniae]]; et [[Scelwalda]], [[Germerwalda]], [[Walda]], [[Astawalda]], [[Gryphiswalda]] apud {{Graesse}}.</ref> || ''Böhmerwold'' || 51 || 4,73 || [[Bovenhusa]]<ref name="-husa"/> (Theodisce ''Bovenhusen'')
|-
|style="text-align:left"| [[Corus Virginis]]<ref name="Marienchor">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3135/Marienchor.pdf?utm ''Ostfriesische Landschaft''], ubi dicitur "(...) Marienchor wird 1475 zum ersten Mal als „Marien Wer“ in einer ostfriesischen Urkunde erwähnt. Um 1500 heißt es „Crismerwolt alias corus virginis“ (...)".</ref> || ''Marienchor'' || 38 || 4,57 || [[Bulthausplatium]]<ref name="-atium"/> (Theodisce ''Marienchorer Bülthäuser'' seu ''Bülthausplatz'')
|-
|style="text-align:left"| [[Critzum]] || ''Critzum'' || 158 || 6,97 || [[Balkhusa Cori Virginis]]<ref name="-husa"/><ref name="Marienchorer">Theodiscum gentilicium "Marienchorer", quod ad Corus Virginis (Theodisce ''Marienchor'') refertur, Latino toponymo casu genetivo "Cori Virginis" vertitur. Latino de toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3135/Marienchor.pdf?utm ''Ostfriesische Landschaft''], ubi dicitur "(...) Marienchor wird 1475 zum ersten Mal als „Marien Wer“ in einer ostfriesischen Urkunde erwähnt. Um 1500 heißt es „Crismerwolt alias corus virginis“ (...)".</ref> (Theodisce ''Marienchorer Balkhaus''), [[Coldeburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Coldeborg''), [[Exclusa Coldeburgensis]]<ref name="Coldeborgersiel">Suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''-siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit. Theodiscum autem gentilicium praefixum ''Coldeborger-'' ad [[Coldeburgum]] (Theodisce ''Coldeborg'') pertinet; ex "Coldeburgum" gentilicium Latinum "Coldeburgensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit.</ref> (Theodisce ''Coldeborgersiel''), [[Platea Arcis Coldeburgensis]]<ref name="Platea Arcis Coldeburgensis">[[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Platz?wb=gross&nr=1 Theodiscum suffixum ''-platz'' Latino nomine "platea-ae" (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Burg?wb=gross&nr=2 Theodiscum praefixum ''Burg-'' Latino vocabulo genetivo casu "arcis"] vertitur. Theodiscum autem gentilicium ''Coldeborger'' ad [[Coldeburgum]] (Theodisce ''Coldeborg'') pertinet; ex "Coldeburgum" gentilicium Latinum "Coldeburgensis, -e" formatur et Theodiscum gentilicium vertit.</ref> (Theodisce ''Coldeborger Burgplatz'')
|-
|style="text-align:left"| [[Ditsum]]<ref name="Ditsum">Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RRVJM732BMNBJQCIRFZRTTWTGHKRBVC5?utm ''Catalogus codicum manu scriptorum Universitatis Groninganae Bibliothecae'']; ubi dicitur "(...) ''Ad Mennonem Martiniun, socerum Emmii in Ditsum (Frisiae Orientalis)'' (...)".</ref> || ''Ditzum'' || 657 || 10,39 || [[Aaltukereia]]<ref name="-eia">Germanica et Romanica toponyma cum suffixo ''-ei'' aut ''-ey'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-eia-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-ei, -ey''' : -''eia'' in names of places (...)".</ref> (Theodisce ''Aaltukerei'') (partim), [[Pratum Ditsumense]]<ref name="Pratum Ditsumense">[[Lingua Saxonica|Saxonicum]] suffixum ''-hammrich'' variationes habet ''hamrīk, hammrīk, hammerīk, hammerk'' et significat ''eine ausgestreckte Fläche zusammenhängenden niedrigen Wiesenlandes'', olim praecipue ad pascendum adhibitam (cf. ten Doornkaat Koolman, ''Wörterbuch der ostfriesischen Sprache, II'', Norden 1882, p. 26; Stürenburg, ''Ostfriesisches Wörterbuch'', [[Auriacum|Auriaci]] 1857, p. 81, s. v. ''Hammrich''). Theodiscum vocabulum ''Wiesenland'' Latine "pratum, -ī" n. redditur (cf. Georges, ''Ausführliches Lateinisch-Deutsches Handwörterbuch'', s. v. "pratum"). Theodiscum autem gentilicium praefixum ''Ditzumer-'' ad [[Ditsum]] (Theodisce ''Ditzum'') pertinet; ex "Ditsum" gentilicium Latinum "Ditsumensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit. Quo de Latino toponymo, vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/RRVJM732BMNBJQCIRFZRTTWTGHKRBVC5?utm ''Catalogus codicum manu scriptorum Universitatis Groninganae Bibliothecae'']. Itaque ''Ditzumerhammrich'' interpretari licet "Pratum Ditsumense".</ref> (Theodisce ''Ditzumerhammrich'') (partim), [[Warpa Maior]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Großwarpen''), [[Warpa Minor]]<ref name="-a"/><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref> (Theodisce ''Kleinwarpen'')
|-
|style="text-align:left"| [[Gemmegum (caput communis)|Gemmegum]]<ref name="Gemmegum"/> || ''Jemgum'' || 1531 || 11,89 || [[Eppingawehr]] (Theodisce ''Eppingawehr'') (partim), [[Iemgumgasta]]<ref name="-gasta">Germanica toponyma cum terminatione ''-gast(e)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-gasta-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Leugasta Marchia]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Hologasta]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Jemgumgaste''), [[Klimpa]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (Theodisce ''Klimpe''), [[Novum Sappenburgum]]<ref name="Neu">[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/novus?wb=gross&nr=1 Theodiscum praefixum ''Neu-'' Latino adiectivo "novus-a-um"] vertitur.</ref><ref name="-burg"/> (Theodisce ''Neu-Sappenborg''), [[Sappenburgum]]<ref name="-burg">Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-burgum-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Sappenborg'')
|-
|style="text-align:left"| [[Hatzum]] || ''Hatzum'' || 160 || 9,79 || [[Boomburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Boomborg''), [[Eilingwehr]] (Theodisce ''Eilingwehr''), [[Palus Hatzumensis]]<ref name="Palus Hatzumensis">[https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine "palus paludis" (f.)] vertitur. Theodiscum autem gentilicium praefixum ''Hatzumer-'' ad [[Hatzum]] pertinet; ex "Hatsum" gentilicium Latinum "Ditsumensis, -e" formatur et Theodiscum praefixum vertit.</ref> (Theodisce ''Hatzumerfehn'')
|-
|style="text-align:left"| [[Holtgasta]]<ref name="-gasta"/> || ''Holtgaste'' || 235 || 8,46 || [[Conventus in Gemegum]]<ref name="Conventus in Gemegum">Vide ''HK V-Journal'', ubi dicitur "(...) SIGILLUM CONVENTUS IN GEMEGUM (...)".</ref> (Theodisce ''Jemgumkloster''), [[Deddeburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Deddeborg''), [[Exclusa Bentumensis]]<ref name="Bentumersiel">Suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''-siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: "Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]"; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine "exclusa, -ae" f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula "exclusa", "inclusura", "conclusio", "sclusa", "clusa" refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = "exclusa, -ae" f. tradit. Theodiscum autem gentilicium praefixum ''Bentumer-'' gentilicio Latino "Bentumensis, -e" vertitur.</ref> (Theodisce ''Bentumersiel''), [[Geisa]]<ref name="-e"/> (Theodisce ''Geise''), [[Soltburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Soltborg''), [[Soltburgum Maius]]<ref name="-burg"/><ref name="KleinGrosse"/> (Theodisce ''Groß-Soltborg''), [[Ukeburgum]]<ref name="-burg"/> (Theodisce ''Ukeborg'')
|-
|style="text-align:left"| [[Midlum (Gemmegum)|Midlum]] || ''Midlum'' || 295 || 7,42 || [[Eppingawehr]] (Theodisce ''Eppingawehr'') (partim)
|-
|style="text-align:left"| [[Nendorfium]]<ref name="dorp">Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-dorfium-i", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum ''-dorp'' variatio ''-dorf'' est; itaque idem suffixum latinizans applicatur. De correspondentia inter ''-dorf'' et ''-dorp'', vide [https://www.geschichtsforum.de/thema/ortsnamenkunde-allgemein.61439/ ''Ortsnamenkunde, allgemein''], ubi dicitur "(...) '''Bestimmungswort + Grundwort''': Klar, das Grundwort ist eine allgemeine Ortsbezeichnung, wie etwa -hausen/-husen, -dorf/-dorp (...)".</ref> || ''Nendorp'' || 126 || 4,22 || [[Wiscoburgum]]<ref name="Wiscoburgum">Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3108/Oldendorp.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur "(...) Wischenborg, westlich von Nendorp gelegen, wird um 1500 „Wissenborch“ und 1616 „Wiscoburgum“ genannt (...)".</ref> (Theodisce ''Wischenborg'') (partim)
|-
|style="text-align:left"| [[Urapawenggum]]<ref name="Urapawenggum">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/pogum/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) im Jahr 1367 als ''Urapawenggum'' nachweisen (...)".</ref> || ''Pogum'' || 205 || 4,75 || [[Dyksterhusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-h(a)us(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> (Theodisce ''Dyksterhusen'')
|- class="sortbottom hintergrundfarbe5" style="border-top:3px double gray;"
!style="text-align:left"| Totum || – || 3540 || 78,48 || –
|}
== Historia ==
[[Fasciculus:Dollart-Geschichte.png|thumb|left|Ager communis Gemmegi molibus in [[Dollartius Sinus|Dollartium Sinum]]<ref name="Dollartius Sinus">Vide ''Dictionnaire universel françois et latin'', ubi dicitur "(...) '''Dollartius sinus''' — «le golphe de Dollart» (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Dollart'' et [[Batavice]] ''Dollard'') exstructis paulatim auctus est.]]
Saeculo 13 [[Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani]] Gemmegi [[commenda]]m condidit. Anno [[1362]] fluctu magno maris pars agri futuri communis submersus est. Tum Gemmegum pars [[Frisia orientalis|Frisiae Orientalis]] fuit. A saeculo 16 - post fluctum maxumum anni [[1509]] - ager Gemmegi molibus paulatim auctum est. Annis [[1744]] - [[1806]] commune ad [[Borussia]]m, deinde ad [[Nederlandia]]m, annis [[1810]] ad [[1813]] ad [[Primum Imperium Francicum]] pertinuit. Ab anno [[1815]] Gemmegum [[Regnum Hannoveranum|Regno Hannoverano]] traditum est, quod anno [[1866]] a Borussia occupatum est. Ab anno [[1885]] Gemmegum ad circulum Weener et ab anno [[1932]] - circulo Weener dissoluto - ad circulum Lerensem et ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Post [[Bellum mundanum secundum|Bellum Mundanum Secundum]] multi homines ex oriente Germaniae fugati in Gemmegum novam patriam inveniunt. Anno [[1962]] vici supra dicti administrationem in communi generali se coniunxerunt<ref>[https://web.archive.org/web/20131029205438/http://www.jemgum.de/fileadmin/jemgum/daten/Beitrag_Rudi_Meyer.pdf Ostfriesenzeitung die 17 Ianuarii 2012]</ref>. Anno [[1973]] denique commune unicum Gemmegum conditum est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jemgum|Gemmegum}}
* [http://www.jemgum.de Pagina officialis communis Gemmegi]
[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Frisia orientalis]]
l3612rc06r7wqmt5hlh8u7oa5w6tmdd
Siberia Occidentalis
0
254566
3991733
3754385
2026-09-28T09:31:14Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991733
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
[[Fasciculus:Западная Сибирь.jpg|thumb|Siberia Occidentalis]]
'''Siberia Occidentalis'''<ref>[https://books.google.ru/books?id=S5I7AQAAIAAJ&q=%22Siberia+Occidentalis%22&dq=%22Siberia+Occidentalis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwi5_KymnNfKAhUC_SwKHc8RAEU4FBDoAQgnMAI ''Bibliographia oceanographica'', vol. VII, 1934, p. 311]; [https://books.google.ru/books?id=9Uw_AAAAYAAJ&q=%22Siberia+Occidentalis%22&dq=%22Siberia+Occidentalis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwj-xYOzm9fKAhWFDywKHRqHDFAQ6AEISzAH A. Baranov, ''Basic Latin for plant taxonomists'', 1968, p. 42]; [https://books.google.ru/books?id=cmjZAAAAMAAJ&q=%22Siberia+Occidentalis%22&dq=%22Siberia+Occidentalis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwi1gZLwm9fKAhWBBywKHWNkBkY4ChDoAQg5MAU ''Annuario pontificio'', 2004, p. 681]</ref> vel '''Sibiria Occidentalis'''<ref>[https://books.google.ru/books?id=J_7ZwzvtxtQC&pg=PA451&dq=%22Sibiria+Occidentalis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjHq7_CndfKAhXLiCwKHZYQCEk4HhDoAQgaMAA#v=onepage&q=%22Sibiria%20Occidentalis%22&f=false A.P. de Candolle, ''Regni vegetabilis systema naturale'', vol. II, 1821, p. 451]; [https://books.google.ru/books?id=VDZFAQAAIAAJ&q=%22Sibiria+Occidentalis%22&dq=%22Sibiria+Occidentalis%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiY0ab4nNfKAhULEiwKHVX8Djc4FBDoAQhIMAk ''Flora of the USSR'', vol. VIII, 1970, p. 477, 489]</ref> ([[Russice]] Западная Сибирь, [[translitteratio|tr.]] ''Zapadnaja Sibir' '') est pars [[Siberia]]e ([[Sibiria]]e), inter [[Urales]] in occidente et [[Ienisea]]m fluvium in oriente atque steppas [[Kazachstania]]e montesque [[Altai]]cos in meridie et [[mare Karense]] eiusque sinus in septentrione sita.
Siberia Occidentalis saeculis [[saeculum 16|sedecimo]] [[saeculum 17|septindecimoque]] ad [[Russia]]m adiuncta et a [[Russi]]s inculta est. Nunc est territorium, pro oeconomia Russica maxime valens, deposita [[petroleum|petrolei]] et [[gasium naturale|gasii]], [[humus]] Siberiae fertilissimus atque sedes industriae [[metallurgia|metallurgicae]] et [[chemia|chemicae]] habens.
Area Siberiae Occidentalis (ut plurimum a [[planities Sibirica Occidentalis|planitie Siberica Occidentali]] occupata) est 2 454 km<sup>2</sup>, i.e. 14 % territorii Foederationis Russicae. 14,6 decies centena milia hominum (anno [[2010]]), i.e. 10,3 % incolarum Russiae, ibi habitant.
[[Divisio administrativa Russiae#Subiecta Foederationis Russicae|Subiecta Foederationis Russicae]], omnino in Siberia Occidentali sita, sunt [[Altai (res publica)|res publica Altai]], [[territorium Altaicum]], regiones [[regio Kemerovensis|Kemerovensis]], [[regio Novosibirscensis|Novosibirscensis]], [[regio Omensis|Omensis (Omskensis)]] ac [[regio Tomensis|Tomensis (Tomskensis)]], ad districtum foederalem Sibericum pertinentes, atque [[regio Kurganensis]] et [[regio Tumenensis]] (cum districtibus suis autonomis Chanty-Mansico – [[Iugra]] et [[districtus autonomus Iamalo-Neneticus|Iamalo-Nenetico]]), in districtum foederalem Uralicum inclusae. Margo occidentalis [[territorium Crasnoiarense|territorii Crasnoiarensis]] etiam ad Siberiam Occidentalem pertinet.
==Notae==
<div class="references-small"><references /></div>
==Fontes==
* [http://www.vokrugsveta.ru/encyclopedia/index.php?title=%D0%97%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%A1%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D1%80%D1%8C Pagina de Siberia Occidentali Encyclopaediae periodici "Вокруг света"] {{ling|Russice}}
* [http://bse.sci-lib.com/article043293.html Pagina de Siberia Occidentali ''Encyclopaedae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}}
==Nexus externi==
* [https://web.archive.org/web/20200722053258/http://ecoclub.nsu.ru/nature/sib.htm Siberia Occidentalis: synopsis brevis physico-geographica] {{ling|Russice}}
* [https://web.archive.org/web/20170124225831/http://bigenc.ru/geography/text/4144882 Pagina de Siberia Occidentali ''Encyclopaediae Russicae Magnae''] {{ling|Russice}}
[[Categoria:Siberia]]
m68l75d0wiu0kjnc2ts5kou8t5z11og
Sericultura
0
264851
3991729
3782961
2026-09-28T09:16:51Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991729
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Court ladies pounding silk from a painting (捣练图) by Emperor Huizong.jpg|thumb|upright|''[[Dominae curiae sericum nuper factum praeparant]].'' [[Pictura]] [[Imperator Huizong Songensis|Imperatoris Huizong Songensis]].]]
[[Fasciculus:Sericulture.jpg|thumb|Tertia bombygis statio.]]
'''Sericultura,''' vel '''cultura serici,''' est [[educatio]] [[bombyx|bombycum]] ad [[sericum]] generandum. Sunt nonnullae [[vermis|vermium]] sericorum [[species]] [[commercium|commercii]], sed ''[[Bombyx mori]]'' ([[eruca]] cuiusdam [[lepidoptera|lepidopteri]] domati) est bombyx latissime adhibita et vehementissima investigata. Sericum primum in [[Sinae|Sinis]] aevo [[Neolithicum|Neolithico]] fabricatum est.<ref>{{cite book |title=Chinese Silk: A Cultural History |last=Vainker |first=Shelagh |year=2004 |publisher=Rutgers University Press |isbn=0813534461 |page=20}}.</ref> Sericultura fit [[industria]] domestica magni momenti in nonnullis [[civitas sui iuris|civitatibus]], inter quas [[Brasilia]], [[Corea]], [[Francia]], [[Iaponia]], [[India]], [[Italia]], [[Russia]], et [[Sinae]]. Hodie, Sinae et India sunt principales fabricatores, quibus una sunt plus quam sexaginta centesimae annuae [[tellus|orbis terrarum]] fabricationis.
{{NexInt}}
*[[Magnaneria]]
*[[Morus]]
*[[Via Sericaria]]
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Boissier de Sauvages. [[1787]]. ''L'art d'élever les vers à soie.'' Avennione: Niel.
*Boraiah, G. [[1986]]. ''Lectures on sericulture.'' Bangalore: Suramya Publishers.
*Clavairolle, F., M. Costa, E. Doulier, M. Nougarède, H. Ozil, M. H. Piault, D. Tavernier, et M. Wienin. [[1993]]. ''Les chemins de la soie.'' Saint Hippolyte du Fort: Espace Écrits.
*Hu, Hou-hsüan. [[1974]]. ''Sericulture and silk weaves of the Yin dynasty.'' Conversus et annotatus a Shiu Pang Almberg. Holmiae: Föreningen för orientaliska studier.
*Jolly, Manjeet S., ed. [[1987]]. ''Appropriate sericulture techniques.'' Mysore Indiae: International Centre for Training & Research in Tropical Sericulture.
*Liger. [[1790]]. ''La nouvelle maison rustique ou économie rurale, pratique et générale de tous les biens de campagne.'' 2 vol. Lutetiae: Vve Desaint.
*Maillot, E. et F. Lambert. [[1905]]. ''Traité sur le ver à soie et sur le mûrier.'' Monspessulani: Coulet et fils, et Lutetiae: Masson.
*Ozil, Hervé. [[1986]]. ''Magnaneries et vers à soie: la sériciculture en pays vivarois et cévenol.'' Lavilledieu, Ardèche: Editions de Candide.
*Paillot, A., et Rebouillon, A. [[1945]]. Les maladies du ver à soie et le contrôle sanitaire des grainages et des éducations de reproduction. ''Bulletin technique séricicole du Ministère de l'Agriculture.''
*[[Ludovicus Pasteur|Pasteur, Louis]]. [[1870]]. ''Études sur la maladie du ver à soie.'' 2 vol. Lutetiae: Gauthier-Villars.
*Pomier. [[1757]]. ''L'art de cultiver les mûriers blancs, d'élever les vers à soie et de tirer la soie des cocons.'' Lutetiae: Vve Lottin.
*Ullal, S. R. [[1967]]. ''Sericulture in U.S.S.R.'' Mumbai.
*Villard, Madeleine. [[2001]]. Aspects des industries de la soie en Languedoc, dans ''Marseille sur les routes de la soie.'' ''Actes de la table ronde organisée par la chambre de commerce et d'industrie Marseille-Provence et l'Université de Provence.''
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Sericulture|sericulturam}}<!--
* [http://www.smithsonianmag.com/arts-culture/spin-cycle-sidebar.html Smithsonian sericulture history]
* [http://www.csb.gov.in/ Central Silk Board India]
* [https://web.archive.org/web/20120629231032/http://www.senature.com/sensemagazine/research-technologies/silk-production-process-go-behind-the-scenes-1701.html Silk Production Process]
* [http://www.csrtimys.res.in/index.php Sericultural Research & Training Institute Mysore India]
* [http://www.silkgermplasm.com/ Central Sericultural Germplasm Resources Centre Ministry of Textiles Government of India]
* [http://www.indg.gov.in/agriculture/on-and-off-farm-enterprises/sericulture/view?set_language=en Sericulture India Development Gateway]
* [https://web.archive.org/web/20120425231356/http://www.seri.ap.gov.in/market/PresentRates_list.asp Cocoon Rates in Government Cocoon Market in India A.P.& Karnataka state]
* [http://www.csb.gov.in/statistics/silk-flash/ Cocoon Rates in Government Cocoon Market in India Karnataka state]
* [http://www.tnsericulture.gov.in/cocoon.htm Cocoon Rates in Government Cocoon Market in India TamilNadu state]-->
*[http://www.suekayton.com/silk.htm Raising silkworms in your classroom.] Photogrammatibus non exclusis.
* [https://web.archive.org/web/20120731142731/http://frontlineonnet.com/fl2814/stories/20110715281409600.htm Livelihood: Hanging by a thread.]
*[https://web.archive.org/web/20110908034506/http://www.thehindu.com/news/national/article1529739.ece Fabula.] ''The Hindu.''
{{Myrias|Technologia}}
[[Categoria:Agricultura]]
[[Categoria:Cultura Sinica]]
[[Categoria:Insecta]]<!--en:I. in culture-->
[[Categoria:Inventiones Sinarum]]
[[Categoria:Sericultura| ]]
[[Categoria:Serica (textilia)]]
[[Categoria:Via Sericaria]]
977adqpxv68jjuc76j15enavmzcyhwm
Circulus Cuxhavensis
0
267036
3991670
3990181
2026-09-27T22:32:42Z
Cyprianus Marcus
66550
3991670
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Municipalities in CUX.svg|300px|right|Communia in circulo Cuxhavensi]]
'''Circulus Cuxhavensis'''<ref>Fingitur nomen "Circulus Cuxhavensis" -Theodisce ''Landkreis Cuxhaven'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum "circulus" Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo "[[Cuxhavia]]" -ad quod gentilicium "Cuxhavensis-e" refertur-, vide {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Landkreis Cuxhaven''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Landkreis Cuxhoben''), pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1977]] conditus est et circulis pristinis Hadeln et Wesermünde atque urbe [[Cuxhavia]]<ref name="Graesse">{{Graesse}}.</ref> conditus est.
== De rebus gestis ==
Ager circuli partim ad [[Ducatus Bremensis|Ducatum Bremensem]] pertinet, cum urbs [[Cuxhavia]] pars [[Hamburgum|Hamburgi]] fuit. Anno [[1715]] Ducatus Bremensem ad Ducatum Electoralem Brunsvicum-Luneburgensem transiit. Anno [[1803]] cum toto Ducato a copiis [[Primum Imperium Francicum|Francicis]] occupatum est. Ab anno [[1810]] ad [[1813]] pars [[Primum Imperium Francicum|Imperii Francici]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]], ab anno [[1866]] ad [[Borussia]]m pertinuit. Anno [[1937]] etiam [[Cuxhavia]] urbs pars Borussiae facta est. Ab anno [[1946]] totus ager circuli futuri pars Saxoniae Inferioris est. Anno [[1977]] circulus conditus est.
== Communia circuli ==
Haec sunt communia huius circuli, quae partim ad communia generalia coniuncti sunt:
* [[Beverstedum]]<ref name="Köbler 2016">Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].</ref> ([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'') (13.503 incolae)
* [[Cuxhavia]], caput circuli (48.264)
* [[Geestlandia]]<ref name="-landia">Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-landia-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'') commune sui iuris et [[urbs]] (30.936)
* [[Haga Bremensis]]<ref name="-a">Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.</ref><ref name="KleinGrosse">De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum "Klein" et "Gross" per Latina "Minor-us" et "Maior-ius", vide: Casemir, K., Ohainski, U., & Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.</ref><ref>Latinum gentilicium "Bremensis-e" Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.</ref> ([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'') (10.991)
* [[Lacstidi]]<ref name="Lacstidi">Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur "(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'') (15.980)
* [[Schiffdorf]] (14.095)
* [[Wurster Nordseeküste]] (16.965)
* [[Districtus Lamestede (commune generale)|Districtus Lamestede]]<ref name="Börde">Theodiscum vocabulum ''Börde'' Latino "districtus-us" vertitur. Qua de correspondentia, vide [https://www.gutenberg.org/cache/epub/61948/pg61948-images.html?utm ''Mittelniederdeutsches Handwörterbuch''], ubi dicitur " (...) '''borde'', ''f. (eig. districtus judicii temporalis; dann überh.:) Bezirk, Landschaft (Börde)'' (...)".</ref><ref name="Lamestede"/> ([[Theodisce]] ''Börde Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'') commune generale (6052)
** [[Ermelstorpium]]<ref name="Pratje 1759">Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.</ref> ([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'') (646)
** [[Hollnsethum]]<ref name="-ethum">Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-ethum-i", quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'') (898)
** [[Lamestede]]<ref name="Lamestede">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''parochia Lamestede'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'') (sedes administrationis) (3349)
** [[Mittelstenaha]]<ref name="-e">Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-a-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-e''' : -''a'' (...)".</ref> (601)
** [[Stinstedt]] (558)
* [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]<ref name="Haduloha">Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur "(...) "Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)".</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln'') commune generale (27.128)
** [[Belumum]]<ref name="Mushard 1764">Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.</ref> ([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'') (838)
** [[Bulcova]]<ref name="Ehmck & Bippen 1873">Ehmck, D. R., & von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.</ref> ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'') (884)
** [[Ihlienverda]]<ref name="-verda-ae">Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata "-verda-ae". Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur "(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'') (1588)
** [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]<ref name="Meiborn III 1688">Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.</ref> ([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'') (4126)
** [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]<ref name="Nova Domus">Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino "Nova Domum" verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].</ref> ([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus''), oppidum (1186)
** [[Nordleda]] (1084)
** [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]<ref name="Nyenkerken">Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur "(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)".</ref> ([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'') (1378)
** [[Oberndorf]] (1359)
** [[Odisheim]] (497)
** [[Osterbruch]] (520)
** [[Otterndorf]], oppidum, sedes administrationis (7230)
** [[Steinau]] (845)
** [[Wanna]] (2179)
** [[Wingst]] (3414)
* [[Hemmoor (commune generale)|Hemmor]] ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'') commune generale (14.189)
** [[Hechthusa]]<ref name="-husa">Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato "-husa-ae", quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.</ref> ([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'') (3500)
** [[Hemmoor]] ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor''), urbs et sedes administrationis (8861)
** [[Osten]] (1828)
==Notae==
<references />
{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]
== Nexus externi ==
{{commonscat|Landkreis Cuxhaven|Circulum Cuxhavensem}}
* [http://www.landkreis-cuxhaven.de/ Pagina officialis]
{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}
{{geo-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Cuxhavensis circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1977]]
m5p1e7tcep78jls63i6rm9gjl3siody
Michael Pence
0
267476
3991599
3971478
2026-09-27T16:31:29Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991599
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Michael,''' vulgo saepius ''Mike,'' '''Ricardus Pence''' ([[Columbus (Indiana)|Columbi]] in urbe [[Indiana]]e natus die [[7 Iunii]] [[1959]]) est [[orator]], [[iurisconsultus]], et quadragesimus octavus [[Praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|praeses vicarius]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]]. Antea quinquagesimus [[Indiana]]e [[gubernator]] ab anno [[2013]] usque annum [[2017]] meruit.
Alumnus est [[Collegium Hanoveriense|Collegii Hanoveriensis]] et scholae iuridicae [[universitas Indianensis|Universitatis Indianensis]] [[Indianapolis|Indianapoli]] in urbe sita. Annis [[1988]] et [[1990]] candidatus frustra fuit ad [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|cameram repraesentantium]] Civitatum Foederatarum, sed anno [[2000]] electus est. [[Donaldus Trump|Donaldo Trump]] die [[8 Novembris]] [[2016]] praeside electo, Michael Pence ad officium praesidis vicarii convocatus est.
Ianuario anni 2021, Pence Trumpum contra leges victorem comitiorum proclamare recusavit<ref>Hasen, Richard. [https://harvardlawreview.org/forum/no-volume/identifying-and-minimizing-the-risk-of-election-subversion-and-stolen-elections-in-the-contemporary-united-states/#footnote-ref-46 Identifying and Minimizing the Risk of Election Subversion and Stolen Elections in the Contemporary United States.] Harvard Law Review.</ref> et victoriam [[Iosephus Biden|Iosephi Biden]] agnovit.<ref>[https://www.nbcnews.com/politics/congress/january-6-committee-third-hearing-pence-pressure-campaign-rcna32993 "Trump pressured Pence to join election plot despite warnings of illegality, Jan. 6 panel says,"] NBC News.</ref>
==Notae==
<references/>
== Bibliographia ==
*Burton, Danielle. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20100217091452/http://www.usnews.com/usnews/news/articles/061115/15pencefacts.htm What You Didn't Know About Rep. Mike Pence of Indiana.] ''US News and World Report,'' 15 Novembris.
*Doyle, Kevin. [[2017]]. [https://www.independent.ie/irish-news/mike-pence-tried-with-extraordinary-speech-about-irish-heritage-but-hillary-clinton-wins-the-biggest-cheer-of-the-night-35536251.html Mike Pence tried with extraordinary speech about Irish heritage - but Hillary Clinton wins the biggest cheer of the night.] ''Irish Independent,'' 16 Martii.
*Mahler, Jonathan, et Dirk Johnson. [[2016]]. [https://www.nytimes.com/2016/07/21/us/politics/mike-pence-religion.html Mike Pence’s Journey: Catholic Democrat to Evangelical Republican.] ''[[New York Times]],'' 20 Iulii.
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20170202124821/http://www.in.gov/governorhistory/mikepence/2358.htm Vita] apud regimen Indianense
{{Praesides vicarii Civitatum Foederatarum}}
{{Gubernatores Indianae}}
{{Lifetime|1959||Pence, Michael}}
[[Categoria:Alumni Collegii Hanoveriensis]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Indianensis]]
[[Categoria:Donaldus Trump]]
[[Categoria:Gubernatores Indianae]]
[[Categoria:Praesides Vicarii Civitatum Foederatarum Americae]]
kmwrmc1h1l794n3x98m87icrhu8z55y
Merit-Ptah
0
273079
3991595
3799377
2026-09-27T16:04:00Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991595
wikitext
text/x-wiki
'''Merit-Ptah''' ('Amata a [[Ptah]]'; [[floruit]] [[saeculum 27 a.C.n.|saeculo 27 a.C.n.]]) fuit [[mulier]] et principalis [[medicus|medica]]<ref>[https://books.google.com/books?id=J2Q36p345CAC&pg=PA22&lpg=PA22&dq=Merit+Ptah+physician&source=bl&ots=AFgzXlNohz&sig=snBa0D3YGkIpkZm62h9rMmecyik&hl=en&sa=X&ei=EZo0UPKmBMfJsgbNzIDQDw&ved=0CEcQ6AEwBQ#v=onepage&q=Merit%20Ptah%20physician&f=false "Calculating Woman,"]{{Nexus deficit|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''New Scientist,'' 19 Februarii 1987, 22.</ref> in comitatu [[rex|regis]] tempore [[domus|domuum]] [[domus secunda Aegypti|secundae]] [[domus tertia Aegypti|tertiaeque]] [[Aegyptus antiqua|Aegypti antiquae]].<ref>Jahren 2017" 312.</ref> Quae [[medicina]]m exercere soleret, cum mulieres in Aegypto antiqua medicae [[obstetrix|obstetricesque]] saepe factae essent, mulieribusque erant [[schola]]e medicae.<ref>Jahren 2017: 312.</ref> Alia Aegypti antiquae medica fuit [[Peseshet]]. Merit-Ptah et Peseshet primae [[tellus|orbis terrarum]] medicae notae censentur.<ref>Moran 2013: 411.</ref><ref>Phalen 2017: 77.</ref>
[[Imago]] Merit-Ptah in eius [[sepulcrum|sepulcro]] in [[Valles Regum|Valle Regum]] invenitur. [[Inscriptio]] de principali medico, quam in sepulcro a [[filius|filio]], maximo [[sacerdos|sacerdote]], posuit, eam medicos docuisse et curavisse significat, regemque quidem assedisse.<ref>{{Cite news|url=https://www.ancient.eu/article/49/female-physicians-in-ancient-egypt/|title=Female Physicians in Ancient Egypt|work=Ancient History Encyclopedia}}.</ref><ref>Moran 2013: 411.</ref><ref>Serageldin 2006: 33.</ref>
Merit Ptah medica non confundenda est cum Merit-Ptah, [[uxor]]e [[Ramose (TT55)|Ramose]] [[gubernator]]is [[Thebae (Aegyptus)|Thebarum]] et [[primus minister]]<!--vizier--> sub [[Akhenaten]], quae cum marito in [[TT55]] ad [[Sheikh Abd el-Qurna]] depingitur.<ref>Baikie 1932.</ref>
==Legatum==
[[Fasciculus:Merit Ptah crater on Venus.png|thumb|Merit Ptah, [[crater illisionis]] in [[superficies|superficie]] [[Venus (planeta)|Veneris]] repertus, e Merit Ptah appellatur.]]
[[Unio Astronomica Internationalis]] [[crater illisionis]] [[Merit Ptah (crater)|Merit Ptah]] in [[Venus (planeta)|Venere]] ex ea appellavit.<ref>Serageldin 2006: 33.</ref>
==Notae==
<references/>
==Bibliographia==
*Baikie, James. [[1932]]. ''Egyptian Antiquities in the Nile Valley.'' Methuen.
*Jahren, Hope. [[2017]]. ''The Best American Science and Nature Writing 2017.'' Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 9781328715517.
*Kampp, Friederike. [[1996]]. ''Die Thebanische Nekropole.'' Moguntiaci: Zabern.
*Moran, Michael E. [[2013]]. ''Urolithiasis: A Comprehensive History.'' Springer Science & Business Media. ISBN 9781461481966.
*Phalen, Robert F. [[2017]]. ''Core Ethics for Health Professionals: Principles, Issues, and Compliance.'' Springer. ISBN 9783319560908.
*Serageldin, Ismail. [[2006]]. ''Women in Science, Time to Recognize the Obvious.'' Bibliotheca Alexandrina. [http://www.bibalex.org/Attachments/Publications/Files/women_in_science.pdf PDF.]
==Nexus externi==
*[https://web.archive.org/web/20150923175530/http://www.astr.ua.edu/4000WS/MERIT_PTAH.html Merit Ptah.]
[[Categoria:Mortui saeculo 27 a.C.n.]]
[[Categoria:Homines domus tertiae Aegypti]]
[[Categoria:Medici Aegypti]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Nati saeculo 27 a.C.n.]]
<!--
[[Category:Ancient Egyptian physicians]]
[[Category:Ancient Egyptian medicine| ]]
[[Category:Ancient women physicians]]
[[Category:Egyptian women scientists]]
[[Category:Ancient women scientists]]
[[Category:Women medical researchers]]-->
jyytbop9gu8d4ubevqc0znpk4kxw9ga
Piper amalago
0
273465
3991681
3750985
2026-09-28T00:51:15Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991681
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
|image = Piper amalago (18735869263).jpg
|image_caption = Folia et flores ''Piper amalago''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Magnoliidae]]
|ordo = [[Piperales]]
|familia = [[Piperaceae]]
|genus = ''[[Piper (genus)|Piper]]''
|species = ''P. amalago''
|species_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|}}
'''''Piper amalago''''' ([[binomen]] a [[Carolus Linnaeus|Linnaeo]] anno [[1753]] statutum), [[Navatlace]] ''mecaxochitl'', est planta scandens generis ''[[Piper (genus)|Piperis]]'', in [[America media]] et [[America australis|australi]] sponte crescens, propter usus medicinales in [[Mexicum|Mexico]] et alibi pabulata. Aroma ad [[socolata]]m accommodandam adhibitum est.<ref>{{qc|id=Coe (1994)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes antiquiores
* 1658 : [[Iacobus Bontius]]; [[Gulielmus Piso]], ed., ''De Indiae utriusque re naturali et medica libri'' (Amstelaedami: apud Elzevirios) [https://archive.org/details/mobot31753002909064 textus] {{Google Books|k_L7yEyzJ-wC|pars iii p. 200}} ("nova ... piperis species, mecaxochitl")
* 1753 : {{Linnaeus SP|29}}: vide "[http://linnean-online.org/482/ Piper amalago]" apud ''The Linnean Collections''
; Eruditio recentior
* {{ec|id=Coe (1994)|c=[[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) [https://archive.org/details/americasfirstcui00coes/page/104/mode/2up p. 104]}}
* Lee Dyer, Aparna Palmer, ''Piper: A Model Genus for Studies of Phytochemistry, Ecology, and Evolution''. Novi Eboraci: Kluwer, 2004 {{Google Books|ivzMswLJabcC|Paginae selectae}}
* T. H. Fleming, "Fecundity, fruiting pattern, and seed dispersal in Piper amalago (Piperaceae), a bat-dispersed tropical shrub" in ''Oecologia'' vol. 51 (1981) pp. 42-46 [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28310307 Epitome]
* Martha Mullally, "Anxiolytic activity and active principles of Piper amalago (Piperaceae), a medicinal plant used by the Q'eqchi' Maya to treat susto, a culture-bound illness" in ''Journal of Ethnopharmacology'' vol. 185 (2016( pp. 147-154 [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26972506 Epitome]
* Vera L.P. dos Santos et al., "[https://web.archive.org/web/20200701092411/https://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0102-695X2015000200085 Anatomical investigations of Piper amalago (jaborandi-manso) for the quality control]" in ''Revista Brasileira de Farmacognosia'' vol.25 no.2 (2015)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Vicispecies}}
{{Fontes de plantis}}
* Martha Mullally, ''[https://ruor.uottawa.ca/handle/10393/20379 Anxiety-Reducing Tropical Plants: Phytochemical and Pharmacological Characterization of Souroubea sympetala and Piper amalago]'' (dissertatio, 2011)
{{Titulus italicus}}
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Piper]]
[[Categoria:Plantae medicinales]]
[[Categoria:Pabulata Americae mediae]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
[[Categoria:Taxa 1753]]
qf4wnck9df2bxl7sfjz0ufq3rzusp54
3991715
3991681
2026-09-28T08:34:28Z
Andrew Dalby
1084
error IAbot
3991715
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
|image = Piper amalago (18735869263).jpg
|image_caption = Folia et flores ''Piper amalago''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Magnoliidae]]
|ordo = [[Piperales]]
|familia = [[Piperaceae]]
|genus = ''[[Piper (genus)|Piper]]''
|species = ''P. amalago''
|species_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|}}
'''''Piper amalago''''' ([[binomen]] a [[Carolus Linnaeus|Linnaeo]] anno [[1753]] statutum), [[Navatlace]] ''mecaxochitl'', est planta scandens generis ''[[Piper (genus)|Piperis]]'', in [[America media]] et [[America australis|australi]] sponte crescens, propter usus medicinales in [[Mexicum|Mexico]] et alibi pabulata. Aroma ad [[socolata]]m accommodandam adhibitum est.<ref>{{qc|id=Coe (1994)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
; Fontes antiquiores
* 1658 : [[Iacobus Bontius]]; [[Gulielmus Piso]], ed., ''De Indiae utriusque re naturali et medica libri'' (Amstelaedami: apud Elzevirios) [https://archive.org/details/mobot31753002909064 textus] {{Google Books|k_L7yEyzJ-wC|pars iii p. 200}} ("nova ... piperis species, mecaxochitl")
* 1753 : {{Linnaeus SP|29}}: vide "[http://linnean-online.org/482/ Piper amalago]" apud ''The Linnean Collections''
; Eruditio recentior
* {{ec|id=Coe (1994)|c=[[Sophia Coe|Sophie D. Coe]], ''America's First Cuisines'' (Austinopoli: University of Texas Press, 1994) [https://archive.org/details/americasfirstcui00coes/page/104/mode/2up p. 104]}}
* Lee Dyer, Aparna Palmer, ''Piper: A Model Genus for Studies of Phytochemistry, Ecology, and Evolution''. Novi Eboraci: Kluwer, 2004 {{Google Books|ivzMswLJabcC|Paginae selectae}}
* T. H. Fleming, "Fecundity, fruiting pattern, and seed dispersal in Piper amalago (Piperaceae), a bat-dispersed tropical shrub" in ''Oecologia'' vol. 51 (1981) pp. 42-46 [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28310307 Epitome]
* Martha Mullally, "Anxiolytic activity and active principles of Piper amalago (Piperaceae), a medicinal plant used by the Q'eqchi' Maya to treat susto, a culture-bound illness" in ''Journal of Ethnopharmacology'' vol. 185 (2016( pp. 147-154 [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26972506 Epitome]
* Vera L.P. dos Santos et al., "[http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0102-695X2015000200085 Anatomical investigations of Piper amalago (jaborandi-manso) for the quality control]" in ''Revista Brasileira de Farmacognosia'' vol.25 no.2 (2015)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
{{Vicispecies}}
{{Fontes de plantis}}
* Martha Mullally, ''[https://ruor.uottawa.ca/handle/10393/20379 Anxiety-Reducing Tropical Plants: Phytochemical and Pharmacological Characterization of Souroubea sympetala and Piper amalago]'' (dissertatio, 2011)
{{Titulus italicus}}
[[Categoria:Species plantarum]]
[[Categoria:Piper]]
[[Categoria:Plantae medicinales]]
[[Categoria:Pabulata Americae mediae]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
[[Categoria:Taxa 1753]]
lg76olt9a5q1nqrueio2z17riitbeco
Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae
4
278018
3991682
3990385
2026-09-28T00:52:19Z
Grufo
64423
+Nexus
3991682
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{/Praefatio}}</noinclude>{{safesubst:Index paginarum quotidianarum
|##=<!-- ######################################################################
SCRIBE NOVAS PAGINAS HIC INFRA
Omnes paginae a te promotae *semper summae parti indicis* addendae sunt
(etiam quum commentationes antiquissimas inseras). Si plures paginas addis,
tibi suademus ut recentiores earum ante vetustiores disponas (ordo tamen haud
stricte tibi servandus est).
SYNTAXIS: Pagina // Descriptio // Imago
NOTA BENE: Paginae iam promotae non sunt delendae! Tantummodo adde paginas
novas hic subter, *nihil ex indice detrahens*.
NOTA BENE: Si currentem ordinem mutare vis, a te petimus ut recensionem vacuam
primum divulges.
############################################################ -->| promovendae =
Hortum habet insula // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Merobaudes // [[Poëta]] et dux militum Romanus originis [[Franci|Francae]] qui [[saeculum 5|saeculo V]] floruit // IMG 6427 - MI - Sant'Eustorgio - Cimitero paleocristiano - Vittorino esorcista + 3 nov 377 - Foto Giovanni Dall'Orto - 1-Mar-2007.jpg
Anni parte florida // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Ioannes Polić Kamov // [[Poëta]], prosator atque [[scriptor]] dramaticus [[Croatia|Croaticus]], cuius opera ad primam modernitatem atque expressionismum pertinent // Janko polic kamov.jpg
Sacerdotes, mementote // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XCI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Paulinus Petricordiensis // [[Poëta]] Latinus et [[hagiographia|hagiographus]] originis [[Gallia|Gallicae]] circa anno [[490]] mortuus // Manuscrit- Vita metrica Sancti Martini de Paulin de Périgueux; Vita metrica sancti Martini de Venance Fortunat; Visio Wettini de Haito et de Walahfrid Strabon; Revelatio Baronti monachi, etc..jpg
Exit diluculo // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero XC in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Naucellius // [[Poëta]] et scriptor Romanus antiquus [[Senatus Romanus|senatorii ordinis]] quarto saeculo ineunte natus et circa anno [[400]] mortuus // Roma, metà di dittico con un'apoteosi, 400 circa.JPG
Nos duo boni // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXIX in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Methodus Interlinguae // Regulae de selectione [[vocabulum|verborum]] ad [[Interlingua]]m destinatorum // 150px-Interlingua-Logo.png
Iove cum Mercurio // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXVIIIa in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Ianus Lernutius // [[Poëta]] Latinus Belgicae originis // Portret Janus Lernutius, objectno PK.OP.06245.tif
Amor habet superos // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXVIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Elisabetha Bohemiae // [[Regina]] [[Bohemia]]e, ultima e dynastia Přemyslidarum, ab anno [[1310]] usque ad mortem die [[28 Septembris]] [[1330]] // Busta Eliška Přemyslovna.jpg
Amor tenet omnia // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXVII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Petrus Zittaviensis // [[Scriptor]] [[Cechia|Bohemus]] et abbas [[Ordo Cisterciensis|Cisterciensis]] anno [[1275]] natus // Zámek Zbraslav, Krňák.JPG
Non contrecto quam affecto // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXVI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Saepes contra cuniculos // Longissima [[saepes]] per totam [[Australia]]m a litore boreali usque ad litus australe extenta // Rabbit proof fence in 2005.jpg
Veris dulcis in tempore (CB 85) // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXV in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Saepes dingonum // Longissima [[saepes]] per totam [[Australia]]m extenta // Sturt National Park3 - Dingo Fence - CameronsCorner.jpg
Dum prius inculta // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXIV in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Valva (conchae) // Unaquaeque duarum partium e quibus nonnullae [[Concha|conchae]] constituuntur // Abra alba 2.jpg
Sevit aure spiritus // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Rostroconchia // [[Mollusca|Molluscorum]] classis exstincta, cuius [[species]] a [[Cambrium|Cambrio]] usque ad [[Permium]] reperiuntur // Mineralconcholo11812sowe 0380 large (cropped).jpg
Frigus hinc est horridum // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Hiroshima, mon amour (pellicula 1959) // [[Pellicula]] [[Francia|Franco]]-[[Iaponia|Iaponica]] ab [[Alanus Resnais|Alano Resnais]] anno [[1959]] disposita quae motum [[Nova unda Francica|Novae undae Francicae]] incohavit // Paris Cinéma Le Louxor 7194.JPG
Solis iubar nituit // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXXI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Why Nations Fail // Liber anno [[2012]] a [[Daron Acemoğlu]] et [[Iacobus A. Robinson|Iacobo A. Robinson]] scriptus de diversis itineribus in progressione nationum // "Why Nations Fail" by Daron Acemoglu and James Robinson.jpg
Estivali gaudio // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXX in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Sarrocium // Pars vestimentorum quotidianorum nonnullorum canonicorum regularium // Frigdianknecht01.jpg
Estivali sub fervore // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXIX in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Superpelliceum // [[Vestimenta|Vestimentum]] [[Liturgia|liturgicum]] in Ecclesiis occidentalibus in usu // Requiem Saint-Germain- l'A.JPG
Anni novi rediit novitas // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXVIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Lingua Harthica Superior // [[Varietas (linguistica)|Varietas linguistica]] [[Dialecti Theodiscae altae|Supratheodisca]] ex pristino [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Circulo Osteroda ad Harthicos Montes]] et [[Circulus Goslariensis|Circulo Goslariensi]] in [[Saxonia Inferior]]e, in [[Germania]], adhibita // Wappen Landkreis Osterode am Harz.png
Si linguis angelicis // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXVII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Fucuscima Masanori // [[Daimyo]] [[Iaponia|Iaponensis]], primum cliens [[Taicosama|Taicosamae]], deinde familiae [[Tokugawa|Tokugawarum]], qui ab anno [[1600]] circa usque ad [[1619]] fuit dominus urbis [[Firoscima|Firoscimae]], in antiqua [[provincia Aqui]] // Fukushima Masanori 2.jpg
Dum caupona verterem // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXVI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Mizzumus Cauachius // Dux militum [[Iaponia|Iaponensis]] atque gubernator urbium [[Nagasacum|Nagasacii]] et [[Ozaca|Ozacae]] // Sanada Morinobu.jpg
Omittamus Studia // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXV in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Flavius Orestes // Dux militum et [[vir publicus]] [[Imperium Romanum Occidentale|Imperii Romani Occidentalis]] // Mapa Imperio Occidental año 418.svg
Letabundus rediit // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXIV in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Recueil d'expériences et observations // Collectaneum opusculorum scientificorum iam antea divulgatorum a [[Nehemias Grew|Nehemia Grew]] et [[Robertus Boyle|Roberto Boyle]] necnon [[Antonius van Leeuwenhoek|Antonio van Leeuwenhoek]] anno [[1679]] editum // Recueil tp 1679.jpg
Clauso Cronos // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXIII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Albania (Caucasus) // Antiquum [[regnum]] [[Caucasus|Caucasi]] in hodierna [[Atropatene (res publica)|res publica Atropatenes]] // Caucasian Albania in 5th and 6th centurires.svg
Grates ago Veneri // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXII in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Laudes (liturgia) // [[Divinum Officium|Hora canonica]] [[Aurora|prima luce]] dicenda // Museo dell'abbazia di Novacella - Salterio romano, Paolo Balleoni, 1732.jpg
Axe Phebus aureo // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXXI in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Officium capituli // Officium in ritibus [[Christianismus|Christianibus]] occidentalibus, [[Medio aevo|Medio Aevo]] separatim celebratum, postea saepe cum [[Prima]] coniunctum // Lincoln Cathedral Chapter House.jpg
Estatis florigero tempore // [[Carmen]] a [[Goliardia|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scriptum, sub numero LXX in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] servatum // Carmina Burana - Wheel of Fortune.JPG
Prima // [[Divinum Officium|Hora canonica]] horā diei primā dicenda // Spanish Chant Manuscript page 008 - folio 1 recto (13892390392).jpg
|?#=<!-- ######################################################################
NOLI HIC SUBTER SCRIBERE!
Partes hic subter *non sunt* manu recensendae. Quotienscumque hanc paginam
divulgabitur, nostrum mechanema ordinem sponte dabit.
########################################################################### -->
| 2026-01 =
Publius Cornelius Sylla
Ioël
Iosephus Grünwidl
Franciscus Joannes Bodfield Hooper
Hortus Aestivus
Marinus Anne Nicolaas Rovers
Ioël Mokyr
Petrus Howitt
Philippus Aghion
Antonius Rinaldi
Theodoricus Dahlenburg
Anscharius Saier
Aemilius Augustus Chartier
Doctor Zhivago (mythistoria)
Villa Comoedia et villa Tragoedia
Geometria (Cartesius)
Arbitrage (pellicula 2012)
Zohran Mamdani
Ecclesia Divinae Sapientiae (Patavium)
Lex Pompeia de provinciis
Villa Pawlowskensis
Abbo Sangermanensis
Aimoinus Sangermanensis
Psalmus 80
Genus cinematographicum
Ricardus Dehmel
Le Figaro
Ivan Vaisov
Ioannes Franciscus Thomas de Thomon
Edmundus Grimley Evans
Oranienbaumium (villa)
| 2026-02 =
Gewandhausorchester
Moles Petropolitana
Andreas Nelsons
Fabius Planciades Fulgentius
Turania (regio)
Gatschina (villa)
Ars Sinica
Symphonia quadragesmia prima (Mozart)
Coleopsis archaica
Gens Vibia
Psalterium (instrumentum)
Symphonia octava (Schubert)
Gaius Vibius Varus
Columna infamis
Olga (regina Graeciae)
Isadora (pellicula 1968)
Regnum Poloniae (1815–1915)
Dioecesis Aturensis et Aquae Augustae
Symphonia tertia Ludovici van Beethoven
Lingua insulata
Studium Op. 10, No. 12 (Chopin)
Nestor Сhronographus
Studia (Chopin)
Before Sunset (pellicula 2004)
Symphonia quarta (Čajkovskij)
Symphonia quinta (Čajkovskij)
Trezenzonius
Fidelio
| 2026-03 =
Hubertus Robert
Epistulae Paulinae
Impetus Civitatum Foederatarum in Venetiolam anni 2026
Congeminatio
Nigellus de Longo Campo
Tela araneorum
Eyes Wide Shut (pellicula 1999)
Requiem (Mozartus)
Lucilla Dumitrescu
Universitas Cantii
Manfredus (symphonia)
Bernardus Zamagna
Peer Gynt
Carolus Antonius Wetstenius
Arbor vitae crucifixae Jesu Christi
Liber chronicarum sive tribulationum ordinis Minorum
Divisio instrumentorum musicorum
Coriolani apertura
Egmont (Beethoven)
Salix arctica
Insula Sancti Laurentii
Fratercula cirrhata
arXiv
Laurentius Corvinus
Wozzeck
Opera Civica Sub Tiliis
Theombrotus Ambraciotes
Index Carminum Buranorum
Digitale operis indicatrum
Vitaminum B12
Psalmus 81
| 2026-04 =
Mos maiorum
Tannhauser (fabula melica)
Ranja Zafinifotsy
Kindertotenlieder
Nobilitas civica in Marca Pontificia
Der fliegende Holländer (melodrama)
Manus ferens munera
Cloacina
Tiberius Claudius Paulinus
Marmor Tauriniacum
Responde, qui tanta cupis
Marcus Aedinius Iulianus
Alphabetum Kaldeorum
Psalmus 82
Titus Sennius Sollemnis
Ecce torpet probitas
Publius Nigidius Figulus
Psalmus 83
Amaris stupens casibus
Navis Batava volans
Vhelinga
Fideyorus
Lingua Palatina
Dialecti Eiflenses
Xenocrates Aphrodisiensis
Alexander Trallianus
Hosidius Geta
Reactio nuclearis
Deuterium
Tritium
| 2026-05 =
The Night of the Hunter (pellicula 1955)
Defectio solis die 25 Februarii 1058 visa
Topologia classium punctorum
Lex municipalis Irnitana
Ibn Sahl
Florebat olim studium
Campus Martius (Petropolis)
Postquam nobilitas
Oblatio vitae
Licet eger cum egrotis
Sergius Kamenev
Ecce sonat in aperto
Guntur
In terra summus
Christophorus Zetterstrand
Procurans odium
Raphia
Invidus invidia
In laudem Iustini Minoris
O varium Fortune
Enheduanna
Celum, non animum
Spatium topologicum
Fortune plango vulnera
The Silence of the Lambs (pellicula 1991)
O Fortuna levis
Gulielmus Foege
Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno
Starbucks
Fas et nefas ambulant
Sevir equitum Romanorum
| 2026-06 =
Est modus in verbis
Petrus Baptista Pizzaballa
Veritas veritatum
Pamphile (Apuleius)
Homo, quo vigeas vide!
Syrtis Maior
Vide, qui nosti litteras
Syrtis Minor
Flete flenda
The Green Years
Iudas gehennam meruit
Electronica usui domestico destinata
O Fortuna
Robertus Nannetensis
Iste mundus furibundus
Babylonokia
Vivere sub meta
Eliseus Peyre Ferry
Ad cor tuum revertere
Principium Machianum
Bonum est confidere
Reticulum (mathematica)
Laudat rite deum
Thomas Hall
In lacu miserie
Lohengrin (drama musicum)
Dum iuventus floruit
Lycanthropus
Vite perdite
Cum dilecti
| 2026-07 =
Cur homo torquetur
The Keys of the Kingdom
Non te lusisse pudeat
Epistolae Abaelardi et Heloisae
Deduc Sion uberrimas
Epistolae duorum amantium
Magnus, maior, maximus
Crónica del Perú
Nulli beneficium
The Valorous Years
In Gedeonis area
Nathan Futerfas
Doctrinae verba paucis
Matthias Sagmeister
In huius mundi patria
Cellulosa
In huius mundi domo
Franz (pellicula 2025)
Cum vadis ad altare
Venenum ornithorhynchi
Quicquid habes meriti
Thyminum
Propter Sion non tacebo
Ruby (lingua programmationis)
Utar contra vitia
Smalltalk
Roma, tue mentis oblita sanitate
Uracilum
In illo tempore
Ioannes Rouaud
Roma tenens morem
| 2026-08 =
Sermo Variscus
Fides cum Ydolatria
De origine actibusque Romanorum (Iordanes)
Crucifigat omnes
Dialectus Lusatica Superior
Curritur ad vocem
Dialecti Thuringico-Altosaxonicae
Quod spiritu David precinuit
Dialectus Metalliferomontana
Horstu, uriunt, den wahter an der cinne
Petrus Sabatier
Tonat evangelica clara vox in mundo
Ricardus Bradley
Heu, voce flebili cogor enarrare
Lucius Roselli
Debacchatur mundus pomo
Abbatia Sancti Germani a Pratis
Imperator rex Grecorum
Nouvelle Vague (pellicula 2025)
Nomen a solemnibus
Tempus Passionis
Anno Christi incarnationis
Constantinus Vergilius Gheorghiu
Passeres illos, qui transmigrant supra montes
Iosephus Haslinger
Omne genus demoniorum
Hadrianus (cardinalis S. Chrysogoni)
Amara tanta tyri
Küchenmeisterei
Ianus annum circinat
Nichols (Connecticuta)
| 2026-09 =
Bruma, veris emula
Requiem (Fauré)
Iam ver oritur
Saeptum Civitatis Montis Woosterani
Ecce, chorus virginum
Ecclesia Sanctae Theresiae (Trumbull, Connecticuta)
Captus amore gravi
Yoxinobus Xadaquedonus
Cupido mentem gyrat
Nicomachus Flavianus iunior
Siquem Pieridum ditavit contio
Canon missae
Dum Diane vitrea
Canon Missae pontificalis
Olim sudor Herculis
À bout de souffle (pellicula 1960)
Prima Cleonei tolerata
Sergius Gredescul
Quocumque more motu
The Dictionary (Elyot)
Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus
Contra Symmachum
A globo veteri
Tractatus de salis cathartici amari natura
Saturni sidus lividum
Laudes (Psalmi)
Estas in exilium
|tabularium={{safesubst:#invoke:params|self}}|labens=20260928|longevitas=50|1={{{1|}}}}}<noinclude>{{/Postfatio}}
[[Categoria:Officia periodica Vicipaediae]]
[[Categoria:Pagina prima]]
</noinclude>
kw5cylt76pvyc9s4dzkso7q8g60mpxz
Territorium Permicum
0
278552
3991616
3908156
2026-09-27T19:51:37Z
FluviusHibernicus
215410
/* Urbes */ utbs --> urbs
3991616
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Territorium Permicum'''<ref>Cf. binomina ''Terricolichnus permicus, Neopronorites permicus, Pentaphyllum permicum, Arctophyllum permicum'' etc.</ref>([[Russice]] Пермский край, [[translitteratio|tr.]] ''Permskij kraj'') est [[Divisio administrativa Russiae#Subiecta Foederationis Russicae|subiectum]] [[Foederatio Russica|Foederationis Russicae]], die [[1 Decembris]] [[2005]] formatum, cum [[regio Permica]] et [[districtus autonomus Komiensis Permicus]] coniunctae essent. In [[Districtus foederalis Subvolgensis|Districtum foederalem Subvolgensem]] inclusum est.
[[Imago:Великая Пермь (часть).jpg|thumb|''Magnae Permiae pars'' (ex [[Atlas Imperii Russici|atlante]] [[Ioannes Kirilov|Ioannis Kirilov]])]]
==Situs et area==
In parte septentrionali [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] situm et cum [[Komi (res publica)|re publica Komi]] (in septentrione) et regione [[Regio Sverdloviensis|Sverdloviensi]] (in oriente) et rebus publicis [[Baschkiria]] (in meridie) et [[Udmurtia]] (in occidente) et [[Regio Kirovensis|regione Kirovensi]] (in septentrio-occidente) conterminum, aream 160 236 [[chiliometrum|chm]]² et plus 2610 milia incolarum (anno [[2019]]) habet.
==Urbes==
Urbs territorii capitalis est [[Permia]]. Ceterae urbes [[Kungura]], [[Tserdinum]], [[Solicamium]] sunt.
==Flumina==
Flumen territorii maximum est [[Cama]]; [[Tschussowa]] et [[Vishera]] accolae Camae maiores sunt.
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Perm Krai}}
* [https://web.archive.org/web/20151016020133/http://www.permkrai.ru/ Situs proprius territorii Permici] {{ling|Russice}}
[[Categoria:Territorium Permicum|!]]
[[Categoria:Constituta 2005]]
8fv15p2fqqm3mpp247qcj6vjlhfw294
Iuconus
0
287445
3991566
3955580
2026-09-27T15:23:31Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: − 2 categoriae; ± 2 categoriae
3991566
wikitext
text/x-wiki
{{flumen|Iuconus |[[Fasciculus:Dawson City Yukon River Closeup 3264px.jpg|thumb|350px|Iuconus prope [[Dawson]]]]| 3190 | 645 | 6430 (in ''Pilot Station'',<br>haud longe ab ostio) | 832 700 | [[Marsh]] lacus |[[Mare Beringianum]]|[[Iuconus (territorium)|Iuconus]], [[Alasca]]}}
{{videdis|Iuconus (discretiva)}}
'''Iuconus'''<ref>{{Egger}}</ref> vel '''Yukon'''<ref>Cf. adiectivum in binominibus ''Minuartia yukonensis, Erigeron yukonensis, Coscinodon yukonensis, Dolerus yukonensis, Bruneria yukonensis'' etc.; sed ''Bembidion yukonum''.<br>[[Anglice]] ''Yukon'', quod in [[lingua Gwichin|Gwichin]] ''Flumen Magnum'' significat, [[Lingua Inupiaquica|Inupiaquice]] ''Kuukpak'', [[Linguae Escimaicae|Yup'ik]] ''Kuigpak'' quae ambo idem significant.</ref> vel '''Quippacus'''<ref>{{Scatebranus|588}} De nomine Escimaico, quod in tabulis saeculorum XVII et XVIII invenitur (''Kwihpak'').</ref> est flumen in [[Iuconus (territorium)|Iucono]] territorio [[Canada]]e et in [[Alasca]]. E [[Marsh]] lacu prope ''[[Whitehorse|Equum album]]'' initium cepit. Circiter 3190 chiliometra patet et in [[Mare Beringianum]] prope ''Pilot Station'' urbem effunditur. Per [[silva borealis|silvam borealem]] desertam et saxosam aquas fert. [[Flumen Tanana|Tanana]] et [[flumen Klondikense|Klondikense]] flumen auro famosum Iuconi accolae sunt
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Yukon River|Iuconum flumen}}
[[Categoria:Flumina Alascae]]
[[Categoria:Flumina Iuconi]]
[[Categoria:Systema Iuconi fluminis|!]]
{{Myrias|Geographia}}
jbwdfbhibutig4anndope8ykpgzsv51
Categoria:Maria Canadae
14
292170
3991572
3666831
2026-09-27T15:28:16Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: -[[Categoria:Geographia Canadae]]; +[[Categoria:Res geographicae Canadae]]
3991572
wikitext
text/x-wiki
{{CommuniaCat|Seas of Canada|Maria Canadae}}
[[Categoria:Res geographicae Canadae]]
[[Categoria:Maria per civitates digesta|Canada]]
[[Categoria:Maria Americae]]
ldxb89gluvjxnccpipm07603bh0alxi
Norden (Ostfriesland)
0
299478
3991690
3647119
2026-09-28T01:54:09Z
Xqbot
9619
rectificatio redirectionis duplicis → [[Norda]]
3991690
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Norda]]
612nsngeqvaqkwj83qadmjmr3v201jw
Re minus
0
300635
3991709
3973411
2026-09-28T06:41:51Z
LilyKitty
18316
de symphonia quinta Demetrii Sostakovic
3991709
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:F-major d-minor.svg|thumb|upright=0.5|Notatio diagrammatis re minoris.]]
'''Re minus'''{{FD ref}} sive '''d minus'''{{FD ref}} est [[diagramma octatonicum]] et [[diagramma minus]] cum [[tonus|tono]] basali [[re (tonus)|re]] (D).
Diagrammatis toni sunt: [[re (tonus)|re]] (D), [[mi (tonus)|mi]] (E), [[fa (tonus)|fa]] (F), [[sol (tonus)|sol]] (G), [[la (tonus)|la]] (A), [[si bemolle (tonus)|si bemolle]] (B♭), [[do (tonus)|do]] (C), re (D).
Inter exempla musicae quae re minus adhibent numerantur:
* [[Ars Fugae]] [[Ioannes Sebastianus Bachius|Ioannis Sebastiani Bachii]]
* [[Requiem (Mozart)|Requiem]] [[Wolfgangus Amadeus Mozart|Wolfgangi Amadei Mozart]]
* [[Requiem (Fauré)|Requiem]] [[Gabriel Fauré|Gabriel Fauré]]
* ''[[Der Tod und das Mädchen (quadricinium)|Der Tod und das Mädchen]]'' [[Franciscus Schubert|Francisco Schubert]]
* [[Symphonia nona Ludovici van Beethoven]]
* [[Symphonia nona in D molli (Bruckner)|Symphonia nona]] [[Antonius Bruckner|Antonii Bruckner]]
* [[Symphonia tertia (Mahler)|Symphonia tertia]] [[Gustavus Mahler|Gustavi Mahler]]
* [[Symphonia quinta (Szostakowicz)|Symphonia quinta]] [[Demetrius Šostakovič|Demetrii Šostakovič]]
* [[Symphonia duodecima (Szostakowicz)|Symphonia duodecima]] [[Demetrius Šostakovič|Demetrii Šostakovič]]
Non raro diagramma re minus cum rebus [[miseria]]e, [[mors|mortis]], [[transcendentia]]e, [[aeternitas|aeternitate]] coniungitur.
== Tonus re (D) ==
*Positio [[tonus|toni]] re (D):
[[Fasciculus:Re-D.PNG|800px|center|Positio toni re]]
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Dminor open.jpg|[[Cithara Hispanica]]
</gallery>
{{NexInt}}
* [[Diagramma (musica)]]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Diagrammata octatonica]]
fajlbh2jdls0tv8hc2prtfjwsu03jn6
Litterae elegantiores
0
302619
3991703
3977810
2026-09-28T05:31:37Z
LilyKitty
18316
de aesthetica
3991703
wikitext
text/x-wiki
[[File:Logo Belas-Letras.jpg|thumb|Signum domus editoriae Hispanicae ''Belas Letras'']]
'''Litterae elegantiores''' sive '''litterae amoenae'''<ref>Christian Helfer: ''Lexicon auxiliare'', editio tertia, Saraviponte 1991, p. 116</ref> ([[lingua Francogallica|france]]: ''belles lettres'') opera comprehendit quibus poemata, [[mythistoria]]e, [[novella]]e, [[drama]]ta, scripta popularia (didactica) inesse possunt.
Interdum earum auctores a mundo scientifico idiotae habentur et [[aesthetica]] ludibriose putantur. Tamen id genus tertiam partem omnium divenditorum librum occupat.<ref>[https://web.archive.org/web/20220510153302/https://www.boersenverein.de/markt-daten/marktforschung/wirtschaftszahlen/branchenumsatz-und-branchenentwicklung/ Branchenumsatz und Branchenentwicklung]</ref>
==Notae==
<references/>
{{NexInt}}
*[[Litterae Franciae]]
{{stipula}}
[[categoria:Genera litterarum]]
np3l4cemim98nv7op58u74yiku53xi1
Mamadi Doumbouya
0
303905
3991514
3991495
2026-09-27T13:35:42Z
IacobusAmor
1163
~
3991514
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mamadi Doumbouya''', litteris Arabicis مامادي دومبوي (in regione urbis [[Kankan]] die [[5 Decembris]] [[1984]] natus), est [[miles]] qui die [[1 Octobris]] [[2021]] praeses ad interim [[Guinea]]e creatus est, antecessore [[Alpha Condé]].
E gente [[Mandingae|Mandingarum]] ortus,<ref>{{qc|id=BBC (2021)}}</ref> alumnus est [[Scholae MilitaresLutetienses|Scholarum Militarium Lutetiensium]]<ref>"[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000038144219 Arrêté du 12 février 2019]."</ref> [[universitas Panthei et Assacii|universitatisque Panthei et Assacii]] in eadem urbe.<!--I.e., Lutetia? aut Urbs Pantheum et Assacum?--> In [[Legio Externa Francica|legione externa Francica]] usque in annum [[2009]] militavit. In patriam anno [[2012]] reditus, dux factus est gregis copiarum praecipuarium quae contra [[terrorista]]s committi solent. Quo grege adiuvante die [[5 Septembris]] [[2021]], praesidem [[Alpha Condé]] ex officio suo deiecit moxque se praesidem proclamari effecit.
In [[Burkina Faso]] anno [[2018]], sed sub aegide [[Exercitus Civitatum Foederatarum]], duci copiarum praecipuarum [[Malia|Maliensium]] futuroque usurpatori [[Assimi Goïta]] incurrerat; socii postea ut videtur collaborant.<ref>Diallo Boubacar, "[https://web.archive.org/web/20220910141602/https://www.africaguinee.com/articles/2022/08/04/guinee-mali-assimi-goita-et-doumbouya-se-rapprochent-davantage Guinée-Mali: Assimi Goita et Doumbouya se rapprochent davantage]" (4 Augusti 2022) apud ''Africaguinee''; cf. "[https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president]" (1 Octobris 2021) apud ''BBC News''</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[https://www.jeuneafrique.com/1227529/politique/guinee-tentative-de-coup-detat-en-cours-a-conakry/ Coup d’État en Guinée: ce que l’on sait du putsch qui a renversé Alpha Condé]" in ''[[Jeune Afrique]],'' 5 Septembris 2021.
== Nexus externi ==
*{{CIDOB|https://www.cidob.org/biografias_de_lideres_politicos/africa/guinea/mamady_doumbouya|Mamady Doumbouya}}.
*Peter Kum, "[https://www.aa.com.tr/fr/afrique/qui-est-le-colonel-mamady-doumbouya-nouvel-homme-fort-de-la-guinée-biographie/2356680 Qui est le colonel Mamady Doumbouya, nouvel homme fort de la Guinée ? (Biographie)]" (6 Septembris 2021) apud ''AA.''
*"[https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021]" (5 Septembrus 2021) apud ''Africa 24.''
*"[https://web.archive.org/web/20220928094732/https://lejournaldelafrique.com/guinee-mamady-doumbouya-met-en-place-un-gouvernement-de-lombre/ Guinée : Mamady Doumbouya met en place un « gouvernement de l’ombre »]" (11 Ianuarii 2022) apud ''Journal de l'Afrique.''
*{{ec|id=BBC (2021)|c="[https://www.bbc.com/news/world-africa-58461971 Guinea coup: Who is Col Mamady Doumbouya?]" (1 Octobris 2021) apud ''BBC News''}}.
{{Praesides Guineae}}
{{Anni vitae|1980||Doumbouya, Mamady}}
[[Categoria:Alumni scholarum militarium Parisiensium]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Mandingae]]
[[Categoria:Milites Franciae]]
[[Categoria:Milites Guineae]]
[[Categoria:Politici Guineae]]
09aea6if92nj7h75pzdp1omtocoszh8
3991516
3991514
2026-09-27T13:39:19Z
IacobusAmor
1163
~
3991516
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Mamadi Doumbouya''', litteris Arabicis مامادي دومبوي (in regione urbis [[Kankan]] die [[5 Decembris]] [[1984]] natus), est [[miles]] qui die [[1 Octobris]] [[2021]] praeses ad interim [[Guinea]]e creatus est, antecessore [[Alpha Condé]].
E gente [[Mandingae|Mandingarum]] ortus,<ref>{{qc|id=BBC (2021)}}</ref> alumnus est [[Scholae MilitaresLutetienses|Scholarum Militarium Lutetiensium]]<ref>"[https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000038144219 Arrêté du 12 février 2019]."</ref> [[universitas Panthei et Assacii|universitatisque Panthei et Assacii]] in eadem urbe.<!--I.e., Lutetia? aut Pantheum et Assacum?--> In [[Legio Externa Francica|legione externa Francica]] usque in annum [[2009]] militavit. In patriam anno [[2012]] reditus, dux factus est gregis copiarum praecipuarum quae contra [[terrorista]]s committi solent. Quo grege adiuvante die [[5 Septembris]] [[2021]], praesidem [[Alpha Condé]] ex officio suo deiecit moxque se praesidem proclamari effecit.
In [[Burkina Faso]] anno [[2018]], sed sub aegide [[Exercitus Civitatum Foederatarum]], duci copiarum praecipuarum [[Malia|Maliensium]] futuroque usurpatori [[Assimi Goïta]] incurrerat; socii postea ut videtur collaborant.<ref>Diallo Boubacar, "[https://web.archive.org/web/20220910141602/https://www.africaguinee.com/articles/2022/08/04/guinee-mali-assimi-goita-et-doumbouya-se-rapprochent-davantage Guinée-Mali: Assimi Goita et Doumbouya se rapprochent davantage]" (4 Augusti 2022) apud ''Africaguinee''; cf. "[https://www.bbc.com/news/world-africa-58761621 Mamady Doumbouya: Guinea coup leader sworn in as president]" (1 Octobris 2021) apud ''BBC News''</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* "[https://www.jeuneafrique.com/1227529/politique/guinee-tentative-de-coup-detat-en-cours-a-conakry/ Coup d’État en Guinée: ce que l’on sait du putsch qui a renversé Alpha Condé]" in ''[[Jeune Afrique]],'' 5 Septembris 2021.
== Nexus externi ==
*{{CIDOB|https://www.cidob.org/biografias_de_lideres_politicos/africa/guinea/mamady_doumbouya|Mamady Doumbouya}}.
*Peter Kum, "[https://www.aa.com.tr/fr/afrique/qui-est-le-colonel-mamady-doumbouya-nouvel-homme-fort-de-la-guinée-biographie/2356680 Qui est le colonel Mamady Doumbouya, nouvel homme fort de la Guinée ? (Biographie)]" (6 Septembris 2021) apud ''AA.''
*"[https://africa24tv.com/guinee-portrait-du-colonel-mamady-doumbouya-auteur-du-putsch-du-5-septembre-2021/ Guinée : portrait du colonel Mamady Doumbouya, auteur du putsch du 5 septembre 2021]" (5 Septembrus 2021) apud ''Africa 24.''
*"[https://web.archive.org/web/20220928094732/https://lejournaldelafrique.com/guinee-mamady-doumbouya-met-en-place-un-gouvernement-de-lombre/ Guinée : Mamady Doumbouya met en place un « gouvernement de l’ombre »]" (11 Ianuarii 2022) apud ''Journal de l'Afrique.''
*{{ec|id=BBC (2021)|c="[https://www.bbc.com/news/world-africa-58461971 Guinea coup: Who is Col Mamady Doumbouya?]" (1 Octobris 2021) apud ''BBC News''}}.
{{Praesides Guineae}}
{{Anni vitae|1980||Doumbouya, Mamady}}
[[Categoria:Alumni scholarum militarium Parisiensium]]
[[Categoria:Duces civitatum]]
[[Categoria:Mandingae]]
[[Categoria:Milites Franciae]]
[[Categoria:Milites Guineae]]
[[Categoria:Politici Guineae]]
qry6nvvemcpcco46bcaw80xl111muhf
Formula:Annales/capsa status
10
308787
3991683
3935127
2026-09-28T00:56:44Z
Grufo
64423
Minora
3991683
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{annales/tabulae|1=#switch:{{CURRENTYEAR}}{{CURRENTMONTH}}|2=#switch:1}}
| {{#if:{{#if:{{{praemonitus|}}}|{{#iferror:{{#expr:{{{praemonitus}}}*0}}||{{#ifexpr:floor({{{praemonitus}}}) > 0 AND {{#time:U|{{CURRENTYEAR}}{{CURRENTMONTH}}01000000 + 1 month|la}} - {{#time:U|now|la}} < 86400 * floor({{{praemonitus}}})|/}}}}}}
| {{Capsa {{#ifeq:{{{molestia|}}}|minima|lateralis|annuntiationis}}
| imago = Station clock.gif
| {{#ifeq:{{{molestia|}}}|minima|//}}color = #a40000
| 1 =
'''Hora 00:00:00 diei {{#time:[[j xg]] [[Y]]|{{CURRENTYEAR}}{{CURRENTMONTH}}01000000 + 1 month|la}} annales obsolescent!'''
De [[Formula:Annales/tabulae|tabulis annalium]] hinc '''die {{Numerus ordinalis|{{#expr:ceil(({{#time:U|{{CURRENTYEAR}}{{CURRENTMONTH}}01000000 + 1 month|la}} - {{#time:U|now|la}}) / 86400) + 1}}|m|s|abl}} redintegrandis''' usores Vicipaedianos monemus.
}}
| {{Capsa {{#ifeq:{{{molestia|}}}|maxima|annuntiationis|lateralis}}
| imago = Green check.svg
| {{#ifeq:{{{molestia|}}}|maxima||//}}color = #181
| 1 =
[[Formula:Annales/tabulae|Indicia Vicipaediana]] mensis {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{CURRENTYEAR}} die {{#time:[[j xg|j]] (\h\o\r\a H:i:s)|{{annales|||tempus}}|la}} censa sunt. Interim, {{#expr:{{NUMBEROFARTICLES:R}} - {{annales}}}} novae paginae creatae sunt.
}}
}}
|{{Capsa {{#ifeq:{{{molestia|}}}|minima|lateralis|annuntiationis}}
| imago = Kontrollleuchte ESP.svg
| {{#ifeq:{{{molestia|}}}|minima|//}}color = #f7ae14
| 1 =
'''Annales obsoleverunt!'''
Census mensis {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} abest! Sodes, {{Nexus ad recensendum
| 1 = Formula:Annales/tabulae
| 2 = recense tabulas censorias
| summarium = Mensem {{#switch:x{{CURRENTMONTH1}}
| x12 = Decembrem
| x11 = Novembrem
| x10 = Octobrem
| x9 = Septembrem
| x8 = Augustum
| x7 = Iulium
| x6 = Iunium
| x5 = Maium
| x4 = Aprilem
| x3 = Martium
| x2 = Februarium
| #default = Ianuarium
}} {{CURRENTYEAR}} censui
| monitus = Formula:Annales/tabulae/monitus recensionis
}} et '''nulla tangens''' divulga recensionem. Hoc facto census mensis {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} sponte tabulis addetur.
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
1mqofpy5pc6eed2szke1fp3cs9061rw
Publius Cornelius Lentulus Sura
0
311249
3991507
3991261
2026-09-27T13:03:05Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Vita */
3991507
wikitext
text/x-wiki
'''Publius Cornelius Lentulus Sura''' (...- mortuus [[Roma]]e anno [[63 a.C.n.]] in carcere Tulliano) fuit vir publicus et [[consul]] [[res publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Vita ==
Quando Lentulus, ''patricius ex gente clarissuma Corneliorum''<ref>"De Catilinae Coniuratione", caput LV</ref>, natus sit ignotum est, sed [[quaestor]] rei publicae Romanae fuisse anno [[81 a.C.n.]] pro certo traditur. Anno [[75 a.C.n.]] [[praetor]], postea propraetor [[Sicilia (provincia Romana)|Siciliae]] fuit et anno [[71 a.C.n.]] [[consul]] cum Gnaeo Aufidio Oreste electus est. Posthac probri causa a [[censor]]ibus [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et Cornelio Lentulo [[Senatus Romanus|senatu]] expulsus est; nihilominus denuo [[praetor]] anno [[63 a.C.n.]] fuit. Deinde, magnitudine [[Aes alienum|aeris alieni]] coopertus, ad sequaces [[Lucius Sergius Catilina|Catilinae]] [[Res novae|rerum mutationem]] parantes se adiunxit, familiaris illius factus est et [[Catilinae coniuratio|coniurationi]] favit. Tamen, post fugam Catilinae, a [[Allobroges|Gallis Allobrogibus]] (qui primum adfirmaverant se socios coniuratorum) proditus est et [[Scelus|scelera]] sua a consule [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] comperta sunt. Quare in carcerem Tullianum deductus est et ibi vindices rerum capitalium eum [[Poena capitalis|supplicio capitis]] affecerunt.
== Bibliographia ==
G. Sallustii Crispi "De Catilinae Coniuratione", sive "Bellum Catilinae"
== Nexus externi ==
[https://www.treccani.it/enciclopedia/publio-lentulo-sura_(Enciclopedia-Italiana)/ De Lentulo Sura in Encyclopaedia Treccani]
== Notae ==
<references />
{{Lifetime|saeculo 2 aut 1 a.C.n.|63 a.C.n.|Cornelius Lentulus Sura, Publius}}
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
g4rzmjuqykxefzqdyibkb8womfcafz3
3991549
3991507
2026-09-27T14:37:31Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Vita */
3991549
wikitext
text/x-wiki
'''Publius Cornelius Lentulus Sura''' (...- mortuus [[Roma]]e anno [[63 a.C.n.]] in carcere Tulliano) fuit vir publicus et [[consul]] [[res publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Vita ==
Quando Lentulus, ''patricius ex gente clarissuma Corneliorum''<ref>"De Catilinae Coniuratione", caput LV</ref>, natus sit ignotum est, sed [[quaestor]] rei publicae Romanae fuisse anno [[81 a.C.n.]] pro certo traditur. Anno [[75 a.C.n.]] [[praetor]], postea propraetor [[Sicilia (provincia Romana)|Siciliae]] fuit et anno [[71 a.C.n.]] [[consul]] cum Gnaeo Aufidio Oreste electus est. Posthac probri causa a [[censor]]ibus [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Cornelio Lentulo]] [[Senatus Romanus|senatu]] expulsus est; nihilominus denuo [[praetor]] anno [[63 a.C.n.]] fuit. Deinde, magnitudine [[Aes alienum|aeris alieni]] coopertus, ad sequaces [[Lucius Sergius Catilina|Catilinae]] [[Res novae|rerum mutationem]] parantes se adiunxit, familiaris illius factus est et [[Catilinae coniuratio|coniurationi]] favit. Tamen, post fugam Catilinae, a [[Allobroges|Gallis Allobrogibus]] (qui primum adfirmaverant se socios coniuratorum) proditus est et [[Scelus|scelera]] sua a consule [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] comperta sunt. Quare in carcerem Tullianum deductus est et ibi vindices rerum capitalium eum [[Poena capitalis|supplicio capitis]] affecerunt.
== Bibliographia ==
G. Sallustii Crispi "De Catilinae Coniuratione", sive "Bellum Catilinae"
== Nexus externi ==
[https://www.treccani.it/enciclopedia/publio-lentulo-sura_(Enciclopedia-Italiana)/ De Lentulo Sura in Encyclopaedia Treccani]
== Notae ==
<references />
{{Lifetime|saeculo 2 aut 1 a.C.n.|63 a.C.n.|Cornelius Lentulus Sura, Publius}}
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
53ioxr4ylnpaxvszlk06ky4bq40mszk
3991578
3991549
2026-09-27T15:32:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Bibliographia */
3991578
wikitext
text/x-wiki
'''Publius Cornelius Lentulus Sura''' (...- mortuus [[Roma]]e anno [[63 a.C.n.]] in carcere Tulliano) fuit vir publicus et [[consul]] [[res publica Romana|rei publicae Romanae]].
== Vita ==
Quando Lentulus, ''patricius ex gente clarissuma Corneliorum''<ref>"De Catilinae Coniuratione", caput LV</ref>, natus sit ignotum est, sed [[quaestor]] rei publicae Romanae fuisse anno [[81 a.C.n.]] pro certo traditur. Anno [[75 a.C.n.]] [[praetor]], postea propraetor [[Sicilia (provincia Romana)|Siciliae]] fuit et anno [[71 a.C.n.]] [[consul]] cum Gnaeo Aufidio Oreste electus est. Posthac probri causa a [[censor]]ibus [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Cornelio Lentulo]] [[Senatus Romanus|senatu]] expulsus est; nihilominus denuo [[praetor]] anno [[63 a.C.n.]] fuit. Deinde, magnitudine [[Aes alienum|aeris alieni]] coopertus, ad sequaces [[Lucius Sergius Catilina|Catilinae]] [[Res novae|rerum mutationem]] parantes se adiunxit, familiaris illius factus est et [[Catilinae coniuratio|coniurationi]] favit. Tamen, post fugam Catilinae, a [[Allobroges|Gallis Allobrogibus]] (qui primum adfirmaverant se socios coniuratorum) proditus est et [[Scelus|scelera]] sua a consule [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] comperta sunt. Quare in carcerem Tullianum deductus est et ibi vindices rerum capitalium eum [[Poena capitalis|supplicio capitis]] affecerunt.
== Bibliographia ==
*[[Sallustius|G. Sallustii Crispi]] "[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|De Catilinae Coniuratione]]", sive "Bellum Catilinae"
== Nexus externi ==
[https://www.treccani.it/enciclopedia/publio-lentulo-sura_(Enciclopedia-Italiana)/ De Lentulo Sura in Encyclopaedia Treccani]
== Notae ==
<references />
{{Lifetime|saeculo 2 aut 1 a.C.n.|63 a.C.n.|Cornelius Lentulus Sura, Publius}}
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
ft0z2yagbgsw6b6iadzrz1o2f4aoijt
Usor:Beko/Harenarium
2
314218
3991713
3953344
2026-09-28T07:34:45Z
Beko
34062
3991713
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 class='wikitable'
!Հոդված անգլերեն Վիքիպեդիայում !! Ծավալ (բայթ) !! Ստորագրություն
|-
| [[:en:Abiotic stress]] || 45167 ||
|-
| [[:en:Convention on Biological Diversity]] || 80930 ||
|-
| [[:en:Cartagena Protocol on Biosafety]] || 26408 ||
|-
| [[:en:Economics of biodiversity]] || 38618 ||
|-
| [[:en:Bioprospecting]] || 82690 ||
|-
| [[:en:Man and the Biosphere Programme]] || 10484 ||
|-
| [[:en:International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture]] || 35359 ||
|-
| [[:en:Keystone species]] || 29438 ||
|-
| [[:en:Diversitas]] || 16071 ||
|-
| [[:en:List of plants used in herbalism]] || 112188 ||
|-
| [[:en:Sky island]] || 14981 ||
|-
| [[:en:Ecosystem diversity]] || 12137 ||
|-
| [[:en:Biodiversity hotspot]] || 17936 ||
|-
| [[:en:Unified neutral theory of biodiversity]] || 33890 ||
|-
| [[:en:Plant breeders' rights]] || 23796 ||
|-
| [[:en:Ecological effects of biodiversity]] || 26742 ||
|-
| [[:en:BioBlitz]] || 74674 ||
|-
| [[:en:Heirloom plant]] || 39965 ||
|-
| [[:en:List of biodiversity conservation sites in the United Kingdom]] || 19100 ||
|-
| [[:en:Species–area relationship]] || 9192 ||
|-
| [[:en:Heirloom tomato]] || 8131 ||
|-
| [[:en:NatureServe]] || 17450 ||
|-
| [[:en:Megadiverse countries]] || 4818 ||
|-
| [[:en:Global Biodiversity Information Facility]] || 6470 ||
|-
| [[:en:Natural heritage]] || 7818 ||
|-
| [[:en:Alpha diversity]] || 9758 ||
|-
| [[:en:Endemic Bird Areas of the World]] || 4879 ||
|-
| [[:en:Land use, land-use change, and forestry]] || 18625 ||
|-
| [[:en:Latitudinal gradients in species diversity]] || 66761 ||
|-
| [[:en:2010 Biodiversity Target]] || 5600 ||
|-
| [[:en:Biosafety Clearing-House]] || 6929 ||
|-
| [[:en:Ecological goods and services]] || 5298 ||
|-
| [[:en:Park Grass Experiment]] || 3007 ||
|-
| [[:en:Food biodiversity]] || 23680 ||
|-
| [[:en:Biodiversity and drugs]] || 20107 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Israel and Palestine]] || 13575 ||
|-
| [[:en:Crop Trust]] || 18489 ||
|-
| [[:en:Zoological Survey of India]] || 15624 ||
|-
| [[:en:Axe Lake Swamp State Nature Preserve]] || 3348 ||
|-
| [[:en:Biodiversity action plan]] || 25166 ||
|-
| [[:en:Biodiversity informatics]] || 26515 ||
|-
| [[:en:Subsurface lithoautotrophic microbial ecosystem]] || 2813 ||
|-
| [[:en:Rank abundance curve]] || 3628 ||
|-
| [[:en:Conservation in Papua New Guinea]] || 29118 ||
|-
| [[:en:Background selection]] || 6181 ||
|-
| [[:en:Abundance (ecology)]] || 7325 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Guatemala]] || 12586 ||
|-
| [[:en:Center for Biological Diversity]] || 17835 ||
|-
| [[:en:Inter-American Biodiversity Information Network]] || 6010 ||
|-
| [[:en:Plant Resources of Tropical Africa]] || 26491 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Assam]] || 3938 ||
|-
| [[:en:Biocultural diversity]] || 13485 ||
|-
| [[:en:Green infrastructure]] || 118661 ||
|-
| [[:en:Insect biodiversity]] || 20575 ||
|-
| [[:en:National Biodiversity Network]] || 4159 ||
|-
| [[:en:Enzootic]] || 952 ||
|-
| [[:en:National Biological Information Infrastructure]] || 11046 ||
|-
| [[:en:Storage effect]] || 39284 ||
|-
| [[:en:Diversity–function debate]] || 6154 ||
|-
| [[:en:Millennium Seed Bank Partnership]] || 13125 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Convention Office]] || 3052 ||
|-
| [[:en:Living Planet Index]] || 28510 ||
|-
| [[:en:Occupancy–abundance relationship]] || 31214 ||
|-
| [[:en:Soil biodiversity]] || 32361 ||
|-
| [[:en:Île Plate]] || 13842 ||
|-
| [[:en:Bioversity International]] || 9999 ||
|-
| [[:en:Regional Red List]] || 11503 ||
|-
| [[:en:UC Riverside Herbarium]] || 2464 ||
|-
| [[:en:Bamboo forest]] || 4612 ||
|-
| [[:en:Box corer]] || 6156 ||
|-
| [[:en:Rarefaction (ecology)]] || 9823 ||
|-
| [[:en:Chresonym]] || 6351 ||
|-
| [[:en:NaGISA]] || 2316 ||
|-
| [[:en:Global biodiversity]] || 24759 ||
|-
| [[:en:Organic farming and biodiversity]] || 24516 ||
|-
| [[:en:Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad]] || 7661 ||
|-
| [[:en:Effects of climate change on plant biodiversity]] || 34975 ||
|-
| [[:en:Range condition scoring]] || 10531 ||
|-
| [[:en:Biodiversity in agriculture]] || 17844 ||
|-
| [[:en:Instituto Nacional de Biodiversidad]] || 13566 ||
|-
| [[:en:International Mechanism of Scientific Expertise on Biodiversity]] || 12869 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Indicators Partnership]] || 19518 ||
|-
| [[:en:Native Vegetation Management Framework]] || 1898 ||
|-
| [[:en:Intact forest landscape]] || 19224 ||
|-
| [[:en:Biodiversity banking]] || 32813 ||
|-
| [[:en:Defaunation]] || 40063 ||
|-
| [[:en:Felidae Conservation Fund]] || 11416 ||
|-
| [[:en:RECOrd (Local Biological Records Centre)]] || 4004 ||
|-
| [[:en:Crop diversity]] || 23682 ||
|-
| [[:en:Body size and species richness]] || 18764 ||
|-
| [[:en:Niche apportionment models]] || 18217 ||
|-
| [[:en:Relative species abundance]] || 20832 ||
|-
| [[:en:Langtang National Park]] || 8016 ||
|-
| [[:en:ASEAN Centre for Biodiversity]] || 9575 ||
|-
| [[:en:The Economics of Ecosystems and Biodiversity]] || 15501 ||
|-
| [[:en:Measurement of biodiversity]] || 11918 ||
|-
| [[:en:Carta di Siracusa on Biodiversity]] || 3595 ||
|-
| [[:en:International Year of Biodiversity]] || 4186 ||
|-
| [[:en:Flora of Turkey]] || 31157 ||
|-
| [[:en:Natural Justice: Lawyers for Communities and the Environment]] || 5039 ||
|-
| [[:en:National Biodiversity Centre (Singapore)]] || 24388 ||
|-
| [[:en:Caribbean Initiative]] || 5745 ||
|-
| [[:en:European Centre for Nature Conservation]] || 11720 ||
|-
| [[:en:Bank of Natural Capital]] || 1338 ||
|-
| [[:en:United Nations Decade on Biodiversity]] || 6321 ||
|-
| [[:en:Key Biodiversity Area]] || 10821 ||
|-
| [[:en:ASEAN Heritage Parks]] || 10541 ||
|-
| [[:en:BIOPAT – Patrons for Biodiversity]] || 3565 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Borneo]] || 10440 ||
|-
| [[:en:Nagoya Protocol]] || 22842 ||
|-
| [[:en:Local Biodiversity Action Plan]] || 4200 ||
|-
| [[:en:Community fingerprinting]] || 26293 ||
|-
| [[:en:Frank Lake (Alberta)]] || 8362 ||
|-
| [[:en:International Cooperative Biodiversity Groups]] || 3966 ||
|-
| [[:en:Renkonen similarity index]] || 946 ||
|-
| [[:en:Eichler's rule]] || 3587 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Wales]] || 29122 ||
|-
| [[:en:Index of biodiversity articles]] || 8046 ||
|-
| [[:en:2012 Hyderabad Biodiversity Conference]] || 4026 ||
|-
| [[:en:Elevational diversity gradient]] || 16884 ||
|-
| [[:en:Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services]] || 24615 ||
|-
| [[:en:Union for Ethical Biotrade]] || 12028 ||
|-
| [[:en:National Biodiversity Authority]] || 5983 ||
|-
| [[:en:Holistic management (agriculture)]] || 45914 ||
|-
| [[:en:Biological Diversity Act, 2002]] || 7306 ||
|-
| [[:en:African village dog]] || 9336 ||
|-
| [[:en:Phylogenetic niche conservatism]] || 13055 ||
|-
| [[:en:Checkerboard score]] || 3701 ||
|-
| [[:en:Biodiversity offsetting]] || 87044 ||
|-
| [[:en:German Centre for Integrative Biodiversity Research (iDiv)]] || 6175 ||
|-
| [[:en:Cook Islands Natural Heritage Trust]] || 2881 ||
|-
| [[:en:The Kerala State Biodiversity Board]] || 2541 ||
|-
| [[:en:Genetic resources]] || 1702 ||
|-
| [[:en:Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]] || 10780 ||
|-
| [[:en:Rote Liste]] || 8603 ||
|-
| [[:en:River barrier hypothesis]] || 9087 ||
|-
| [[:en:Ebbe Nielsen Prize]] || 6595 ||
|-
| [[:en:Alberta Biodiversity Monitoring Institute]] || 26658 ||
|-
| [[:en:Cross-sector biodiversity initiative]] || 3963 ||
|-
| [[:en:Biological recording]] || 4571 ||
|-
| [[:en:Finding Species]] || 5193 ||
|-
| [[:en:Dark diversity]] || 13061 ||
|-
| [[:en:Île Raphael]] || 14030 ||
|-
| [[:en:South African National Biodiversity Institute]] || 13506 ||
|-
| [[:en:EMonocot]] || 4169 ||
|-
| [[:en:Brighton and Lewes Downs Biosphere Reserve]] || 6842 ||
|-
| [[:en:International Consortium of Universities for the Study of Biodiversity and the Environment]] || 4579 ||
|-
| [[:en:Eco-Sensitive Zone]] || 9179 ||
|-
| [[:en:Everglades Nutrient Removal Project]] || 3251 ||
|-
| [[:en:Floristic diversity]] || 4574 ||
|-
| [[:en:African Biosafety Network of Expertise]] || 4497 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Kosovo]] || 10947 ||
|-
| [[:en:Woody plant encroachment]] || 277599 ||
|-
| [[:en:Essential Biodiversity Variables]] || 15049 ||
|-
| [[:en:Floristic Quality Assessment]] || 6806 ||
|-
| [[:en:Biodiversity hypothesis of health]] || 20537 ||
|-
| [[:en:Plant genetic resources]] || 13021 ||
|-
| [[:en:This Is My Earth]] || 17343 ||
|-
| [[:en:Bioresilience]] || 5886 ||
|-
| [[:en:Biotic homogenization]] || 24266 ||
|-
| [[:en:City Nature Challenge]] || 11196 ||
|-
| [[:en:Ebbe Nielsen Challenge]] || 26480 ||
|-
| [[:en:Future 50 Foods report]] || 10074 ||
|-
| [[:en:Overabundant species]] || 23073 ||
|-
| [[:en:ARC Centre of Excellence for Australian Biodiversity and Heritage]] || 7165 ||
|-
| [[:en:Biodiversity and conservation in Manitoba]] || 4294 ||
|-
| [[:en:Ocean Biodiversity Information System]] || 17827 ||
|-
| [[:en:Bionomia]] || 14601 ||
|-
| [[:en:PM Sayeed Marine Birds Conservation Reserve]] || 1623 ||
|-
| [[:en:Forest Landscape Integrity Index]] || 46425 ||
|-
| [[:en:LinBi]] || 5783 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Literature Repository]] || 4143 ||
|-
| [[:en:The Heinz Sielmann Foundation]] || 10440 ||
|-
| [[:en:Treedom]] || 17759 ||
|-
| [[:en:Climate Crisis Advisory Group]] || 8723 ||
|-
| [[:en:Behali Wildlife Sanctuary]] || 17511 ||
|-
| [[:en:Phylogenetic signal]] || 13615 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Portugal]] || 21106 ||
|-
| [[:en:Importance Value Index]] || 4121 ||
|-
| [[:en:Green Gicumbi]] || 6194 ||
|-
| [[:en:Garbhanga Wildlife Sanctuary]] || 12907 ||
|-
| [[:en:L'île du Gouvernement]] || 1905 ||
|-
| [[:en:Avocaré Island]] || 4868 ||
|-
| [[:en:L'Île Coco]] || 7403 ||
|-
| [[:en:Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework]] || 23156 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Impact Credit]] || 22883 ||
|-
| [[:en:Domaine Ylang Ylang]] || 2610 ||
|-
| [[:en:Phenotypic disparity]] || 13588 ||
|-
| [[:en:WIPO Treaty on Intellectual Property, Genetic Resources and Associated Traditional Knowledge]] || 31153 ||
|-
| [[:en:Nature-positive]] || 56288 ||
|-
| [[:en:Bioliteracy]] || 3660 ||
|-
| [[:en:Fondation du patrimoine]] || 39788 ||
|-
| [[:en:Kerala's rainforest gardeners]] || 11894 ||
|-
| [[:en:Michel Loreau]] || 22529 ||
|-
| [[:en:Rebalance Earth]] || 5890 ||
|-
| [[:en:Globalization and New Geographies of Conservation]] || 15242 ||
|-
| [[:en:Vaishno Devi Sacred Grove]] || 4041 ||
|-
| [[:en:List of recovering species]] || 99322 ||
|-
| [[:en:Biological variation]] || 356 ||
|}
mon9p274j952699mhxqg32w9rtzjhkz
3991734
3991713
2026-09-28T09:48:26Z
Beko
34062
3991734
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 class='wikitable'
!Հոդված անգլերեն Վիքիպեդիայում !! Ծավալ (բայթ) !! Ստորագրություն
|-
| [[:en:Abiotic stress]] || 45167 ||
|-
| [[:en:Convention on Biological Diversity]] || 80930 ||
|-
| [[:en:Cartagena Protocol on Biosafety]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 26408 ||
|-
| [[:en:Economics of biodiversity]] || 38618 ||
|-
| [[:en:Bioprospecting]] || 82690 ||
|-
| [[:en:Man and the Biosphere Programme]] || 10484 ||
|-
| [[:en:International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture]] || 35359 ||
|-
| [[:en:Keystone species]] || 29438 ||
|-
| [[:en:Diversitas]] || 16071 ||
|-
| [[:en:Sky island]] || 14981 ||
|-
| [[:en:Ecosystem diversity]] || 12137 ||
|-
| [[:en:Biodiversity hotspot]] || 17936 ||
|-
| [[:en:Unified neutral theory of biodiversity]] || 33890 ||
|-
| [[:en:Plant breeders' rights]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 23796 ||
|-
| [[:en:Ecological effects of biodiversity]] || 26742 ||
|-
| [[:en:BioBlitz]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 74674 ||
|-
| [[:en:Heirloom plant]] || 39965 ||
|-
| [[:en:Species–area relationship]] || 9192 ||
|-
| [[:en:Heirloom tomato]] || 8131 ||
|-
| [[:en:NatureServe]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 17450 ||
|-
| [[:en:Global Biodiversity Information Facility]] || 6470 ||
|-
| [[:en:Natural heritage]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 7818 ||
|-
| [[:en:Alpha diversity]] || 9758 ||
|-
| [[:en:Land use, land-use change, and forestry]] || 18625 ||
|-
| [[:en:Latitudinal gradients in species diversity]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 66761 ||
|-
| [[:en:2010 Biodiversity Target]] || 5600 ||
|-
| [[:en:Ecological goods and services]] || 5298 ||
|-
| [[:en:Food biodiversity]] || 23680 ||
|-
| [[:en:Biodiversity and drugs]] || 20107 ||
|-
| [[:en:Crop Trust]] || 18489 ||
|-
| [[:en:Axe Lake Swamp State Nature Preserve]] || 3348 ||
|-
| [[:en:Biodiversity action plan]] || 25166 ||
|-
| [[:en:Biodiversity informatics]] || 26515 ||
|-
| [[:en:Background selection]] || 6181 ||
|-
| [[:en:Abundance (ecology)]] || 7325 ||
|-
| [[:en:Biodiversity of Guatemala]] || 12586 ||
|-
| [[:en:Center for Biological Diversity]] || 17835 ||
|-
| [[:en:Plant Resources of Tropical Africa]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 26491 ||
|-
| [[:en:Biocultural diversity]] || 13485 ||
|-
| [[:en:Green infrastructure]] || 118661 ||
|-
| [[:en:Insect biodiversity]] || 20575 ||
|-
| [[:en:National Biological Information Infrastructure]] || 11046 ||
|-
| [[:en:Storage effect]] || 39284 ||
|-
| [[:en:Millennium Seed Bank Partnership]] || 13125 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Convention Office]] || 3052 ||
|-
| [[:en:Living Planet Index]] || 28510 ||
|-
| [[:en:Occupancy–abundance relationship]] || 31214 ||
|-
| [[:en:Soil biodiversity]] || 32361 ||
|-
| [[:en:Île Plate]] || 13842 ||
|-
| [[:en:Bioversity International]] || 9999 ||
|-
| [[:en:Regional Red List]] || 11503 ||
|-
| [[:en:UC Riverside Herbarium]] || 2464 ||
|-
| [[:en:Rarefaction (ecology)]] || 9823 ||
|-
| [[:en:Chresonym]] || 6351 ||
|-
| [[:en:NaGISA]] || 2316 ||
|-
| [[:en:Global biodiversity]] || 24759 ||
|-
| [[:en:Organic farming and biodiversity]] || 24516 ||
|-
| [[:en:Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad]] || 7661 ||
|-
| [[:en:Effects of climate change on plant biodiversity]] || 34975 ||
|-
| [[:en:Range condition scoring]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 10531 ||
|-
| [[:en:Biodiversity in agriculture]] || 17844 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Indicators Partnership]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 19518 ||
|-
| [[:en:Intact forest landscape]] || 19224 ||
|-
| [[:en:Biodiversity banking]] || 32813 ||
|-
| [[:en:Defaunation]] || 40063 ||
|-
| [[:en:Crop diversity]] || 23682 ||
|-
| [[:en:Body size and species richness]] || 18764 ||
|-
| [[:en:Niche apportionment models]] || 18217 ||
|-
| [[:en:Relative species abundance]] || 20832 ||
|-
| [[:en:Langtang National Park]] || 8016 ||
|-
| [[:en:The Economics of Ecosystems and Biodiversity]] || 15501 ||
|-
| [[:en:Measurement of biodiversity]] || 11918 ||
|-
| [[:en:Carta di Siracusa on Biodiversity]] || 3595 ||
|-
| [[:en:International Year of Biodiversity]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 4186 ||
|-
| [[:en:Natural Justice: Lawyers for Communities and the Environment]] || 5039 ||
|-
| [[:en:National Biodiversity Centre (Singapore)]] || 24388 ||
|-
| [[:en:European Centre for Nature Conservation]] || 11720 ||
|-
| [[:en:Bank of Natural Capital]] || 1338 ||
|-
| [[:en:United Nations Decade on Biodiversity]] || 6321 ||
|-
| [[:en:Key Biodiversity Area]] || 10821 ||
|-
| [[:en:ASEAN Heritage Parks]] || 10541 ||
|-
| [[:en:BIOPAT – Patrons for Biodiversity]] || 3565 ||
|-
| [[:en:Nagoya Protocol]] || 22842 ||
|-
| [[:en:Local Biodiversity Action Plan]] || 4200 ||
|-
| [[:en:Community fingerprinting]] || 26293 ||
|-
| [[:en:International Cooperative Biodiversity Groups]] || 3966 ||
|-
| [[:en:Eichler's rule]] || 3587 ||
|-
| [[:en:2012 Hyderabad Biodiversity Conference]] || 4026 ||
|-
| [[:en:Elevational diversity gradient]] || 16884 ||
|-
| [[:en:Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services]] || 24615 ||
|-
| [[:en:Union for Ethical Biotrade]] || 12028 ||
|-
| [[:en:National Biodiversity Authority]] || 5983 ||
|-
| [[:en:Holistic management (agriculture)]] || 45914 ||
|-
| [[:en:Biological Diversity Act, 2002]] || 7306 ||
|-
| [[:en:Phylogenetic niche conservatism]] || 13055 ||
|-
| [[:en:Checkerboard score]] || 3701 ||
|-
| [[:en:Biodiversity offsetting]] || 87044 ||
|-
| [[:en:Cook Islands Natural Heritage Trust]] || 2881 ||
|-
| [[:en:Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]] || 10780 ||
|-
| [[:en:River barrier hypothesis]] (թարգմանել միայն աղբյուրով բաժինները) || 9087 ||
|-
| [[:en:Ebbe Nielsen Prize]] || 6595 ||
|-
| [[:en:Alberta Biodiversity Monitoring Institute]] || 26658 ||
|-
| [[:en:Cross-sector biodiversity initiative]] || 3963 ||
|-
| [[:en:Biological recording]] || 4571 ||
|-
| [[:en:Dark diversity]] || 13061 ||
|-
| [[:en:South African National Biodiversity Institute]] || 13506 ||
|-
| [[:en:EMonocot]] || 4169 ||
|-
| [[:en:Eco-Sensitive Zone]] || 9179 ||
|-
| [[:en:Everglades Nutrient Removal Project]] || 3251 ||
|-
| [[:en:Floristic diversity]] || 4574 ||
|-
| [[:en:Woody plant encroachment]] || 277599 ||
|-
| [[:en:Essential Biodiversity Variables]] || 15049 ||
|-
| [[:en:Floristic Quality Assessment]] || 6806 ||
|-
| [[:en:Biodiversity hypothesis of health]] || 20537 ||
|-
| [[:en:Plant genetic resources]] || 13021 ||
|-
| [[:en:This Is My Earth]] || 17343 ||
|-
| [[:en:Bioresilience]] || 5886 ||
|-
| [[:en:Biotic homogenization]] || 24266 ||
|-
| [[:en:City Nature Challenge]] || 11196 ||
|-
| [[:en:Ebbe Nielsen Challenge]] || 26480 ||
|-
| [[:en:Future 50 Foods report]] || 10074 ||
|-
| [[:en:Overabundant species]] || 23073 ||
|-
| [[:en:ARC Centre of Excellence for Australian Biodiversity and Heritage]] || 7165 ||
|-
| [[:en:Ocean Biodiversity Information System]] || 17827 ||
|-
| [[:en:Bionomia]] || 14601 ||
|-
| [[:en:LinBi]] || 5783 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Literature Repository]] || 4143 ||
|-
| [[:en:The Heinz Sielmann Foundation]] || 10440 ||
|-
| [[:en:Treedom]] || 17759 ||
|-
| [[:en:Climate Crisis Advisory Group]] || 8723 ||
|-
| [[:en:Behali Wildlife Sanctuary]] || 17511 ||
|-
| [[:en:Phylogenetic signal]] || 13615 ||
|-
| [[:en:Importance Value Index]] || 4121 ||
|-
| [[:en:Green Gicumbi]] || 6194 ||
|-
| [[:en:Garbhanga Wildlife Sanctuary]] || 12907 ||
|-
| [[:en:Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework]] || 23156 ||
|-
| [[:en:Biodiversity Impact Credit]] || 22883 ||
|-
| [[:en:Phenotypic disparity]] || 13588 ||
|-
| [[:en:WIPO Treaty on Intellectual Property, Genetic Resources and Associated Traditional Knowledge]] || 31153 ||
|-
| [[:en:Nature-positive]] || 56288 ||
|-
| [[:en:Fondation du patrimoine]] || 39788 ||
|-
| [[:en:Kerala's rainforest gardeners]] || 11894 ||
|-
| [[:en:Rebalance Earth]] || 5890 ||
|-
| [[:en:Globalization and New Geographies of Conservation]] || 15242 ||
|}
f0srfvwz8y6s7uvtbye121wlkl82zo5
Ludi Germanici Kroondal
0
315215
3991505
3935530
2026-09-27T12:58:15Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991505
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina non annexa}}
[[Fasciculus:Deutsche Schule Kroondal, Erected in 1892.jpg|thumb|Pristina ludorum domus ad Kroondal.]]
[[Fasciculus:Kroondal old church in 1896.jpg|thumb|upright=0.8|Fanum Protestanticum, anno [[1896]]: [[templum]] et [[schola]] invicem fulciebant ac fulciunt.]]
'''Ludi Germanici Kroondal''' ([[Theodisce]] ''Deutsche Schule Kroondal'', compendiarie ''DSK'') in urbe Rustenburgo in [[Provincia boreoccidentalis (Africa Australis)|provincia boreoccidentali Africae Australis]] siti omnium aetatum discipulis patet. Iuvenes CXXX res docentur linguis Theodisca et (inde ex anno 2010 et praesertim) insuper [[lingua Batava Capitensis|Batava Capitensi]].<ref>[https://internationalschoolguide.com/south_africa/school0640.htm Index scholarum internationalis].</ref> Cooperationes fiunt cum paroecia [[protestantismus|protestantica]] Altkroondal. Ex anno [[2021]], Chrystalla Marais directrix laborem paedagogorum viginti moderatur. ''Credere, discere, crescere'' cunctis scholasticis curae sit, ut in [[logotypus|logotypo]] legi potest.
== Historia ==
Vico a [[colonus|colonis]] condito instructum est privatim tantummodo, usque mensem Aprilem 1892: nam magister primus in tugurio operam navans, Iacobus Hoeck Batavus, fuit. Quem secuti sunt domini Piccard et Wuttig. Anno 1898 domus solida erecta est, cuius conclavia et hodie puporum puparumque praeparaturae inservit; ea sunt protecta lege de monumentis servandis. Tunc rector factus est Eduardus Penzhorn. Propterea quod Angli cum [[Boeri]]s conflixerunt, usque annum 1902 in vico non iam instruebatur: discipuli [[Praetoria]]e scholas frequentare debuerunt. Anno 1904 amici ludorum quidam convenerunt et hospitium pro infantibus aedificari iusserunt: quod diutissime Ioannes de Zwietring cum uxore Anna duxit. Cura annonae in manibus dicipulorum ipsorum iacebat. Anno [[1916]] Zwietring parochus declaratus est.
Eduardi Penzhorn diligentia numerum discipulorum annis inter 1910 et 1916 duplavit; quem virum bonum anno 1918 [[influentia Hispanica]] tulit. Domus altera exstructa est anno 1922, ubi nunc autoraedarum area stativa. Tobias Wenhold anno 1926 studia universitaria interrupit, ut in vico natali princeps scholae fieret: porro Wenhold in ecclesia organo cecinit et ad quotidianas preces matutinas invitavit. Istis diebus Anna Schepmann, prima magistra, e Germania in has regiones venit laboratum. Fama educatoria crescente fuerunt in discipulis nonnulli procul habitantes. Post [[secundum bellum mundanum]] isti paedagogi ex [[Germania]] venerunt: Woehler, Haller, Dörr, Diefenbacher; P. Grosse, D. Faulhaber, E. Raitzsch, A. Schindel.
Aedificium novissimum anno 1952, [[teniludus|tenilusorius]] campus anno 1965 addebantur. Anno 1967 Fridericus Scriba<ref>[https://kroondal.org.za/fotos_Scriba/FritzScriba.html vita cum photographia]</ref> regere coepit promoturus scientias naturae, photographica et theatrum: vel [[operetta]]e in scaenis productae sunt. Scriba vestitum communem praescripsit. Ex anno 1967 piscina publica ad natationem invitat et ad certamina vocat; certatur saepe etiam in [[ludus gymnicus campestris|ludis gymnicis campestribus]]. Annis 1979 et 1988 aliae res novatae sunt.
[[Paedotropheum]] ''Spatzennest'' anno 1984 fundatum ex anno 2004 (una cum grege ''Heinzelmännchen'') in novis diaetis sarta atque tecta servatur.
Post domini Scriba dimissionem venit e [[Saxonia]] Thomas Rößner geographus atque mathematicus<ref>[https://www.evrg-erfurt.de/ereignisse/prima-jahrbuch/geographie-studienfahrt-12-klasse-berlin.html Rößner anno 2022 Berolini morans; spectari potest in tertio et quarto photographemate] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> qui usque annum 2000 multarum sententiarum de scholae emolumento propositarum nonnullas bene disponere potuit. Inde Rößner magister in [[gymnasium Senatorium Evangelicum Erfordiense|gymnasio protestantico Erfordiensi]] factus est. Dominus Mohr breviter et domina Herrmann diutius (usque annum 2018) res moderabatur, velut Philippus Heynecke, qui scholae et vexillum et logotypum dedit.
== Quae offerantur ==
Praeter disciplinas habentur in schola: lectio librorum continuata, festum lampadum (mense Novembri in die sancti [[martinus Turonensis|Martini Turonensis]]), dies institorum, nundinae in salutem publicam, praxis agriculturalis, carnelevarii pompa. Athletica immo maximi momenti est, tam aestiva quam hibernalis. Post meridiem circuli varii sunt, quibus interesse non fas est. Quod cum ita sit, discipuli seduli armantur, ut in [[institutum Goethianum|Instituti Goethiani]] examinibus linguisticis summa laude exeant. Omnes autem adducuntur ad tolerantiam et vigilantiam et curam in socialibus et oecologicis.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Deutsche Schule Kroondal|Ludos Germanicos Kroondalenses}}
* [https://kroondal.org.za/ de vici historia et cultura]
* [https://www.schulekroondal.co.za/ pagina domestica]
* [https://web.archive.org/web/20240915175114/https://www.schulekroondal.co.za/de/alumniverein/ DSKV] - sodalitas olim discentium
* epistula encyclica [https://www.delgk.org.za/wp-content/uploads/2024/02/Gemeindebrief-208.pdf "Kroondaler Gemeindebrief"] edita mensibus Februario et Martio 2024 - cum paginis scholae dedicatis (p. 38 et 39)
* Sheena Shah et alii, [https://elpublishing.org/docs/7/1/Kroondal_German.pdf "Sixth-generation contact German in South Africa: The case of Kroondal German"] (libellus gratulatorius atque linguisticus, ex aedibus EL Publishing, Londinii 2024, ISBN 978-1-7394892-0-52024)
== Notae ==
<references/>
[[Categoria:Scholae Africae Australis|Kroondal]]
b6l742g053yvqftk6w63tknappheji0
Churchill (flumen Laboratoriae)
0
316344
3991581
3878863
2026-09-27T15:34:08Z
Demetrius Talpa
81729
[[Project:HotCat|HotCat]]: −[[Categoria:Terra Nova et Estotilandia]]; ±[[Categoria:Flumina Canadae]]→[[Categoria:Flumina Terrae Novae et Estotilandiae]]
3991581
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Churchill}}
{{flumen|Churchill|[[Fasciculus:Churchill Falls, Labrador, in 1896 -a.png|thumb|center|Magna [[aqua cadens]] in Churchillo flumine anno 1896]]| 856| 1550 | 1620| 79 800 |[[Smallwood]]|[[Lacus Melville]]|[[Terra Nova et Terra Laboratoria]]}}
'''Churchill'''<ref>Cf. [[Churchill]] de formis Latinis.</ref> (in [[lingua Innu]] ''Mishtashipu'' 'Flumen Magnum'; [[Anglice]] usque ad annum [[1965]] ''Hamilton'') est magnum [[flumen]] in provincia [[Terra Nova et Terra Laboratoria]] [[Canada]]e situm. Fontes fluminis nunc in [[receptaculum aquae|receptaculo aquae]] maximo [[Smallwood]] conditae sunt. Flumen circa 856 [[chm]] per [[taiga|silvam borealem]] [[saxum|saxosam]] fluit et se in [[lacus Melville|lacum Melville]] haud longe ab urbe [[Happy Valley-Goose Bay|Vallis Laetae et Sinus Anserini]] effundit. Magna [[aqua cadens]] eiusdem nominis (''Churchill'') in flumine existit, sed nunc [[aqua]] caret, alveo novo ad [[moles (agger)|molem]] [[electrificina|hydroergasterii]] constructo.
Cum anno [[1821]] Guilelmus Martin flumen invenisset, nomen {{Creanda|en|Sir Charles Hamilton, 2nd Baronet, of Marlborough House|Carolus Hamilton|Caroli Hamilton}} ei dedit, sed anno 1965 {{Creanda|en|Joey Smallwood|Ioseph Smallwood}} in honorem [[Winston Churchill|Winstonis Churchilli]] nomen mutavit.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Flumina Terrae Novae et Estotilandiae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Atlantici Americae]]
fjgwvs082nx6iat30oyup4s9fueqqb2
Formula:Machina temporis interretialis/doc
10
317428
3991625
3991341
2026-09-27T20:06:29Z
Grufo
64423
+Compendium
3991625
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Modulus:Params}}
{{Compendia formulae|memento|mti|urlr}}
Utere hac formula ut nexum ad ''[https://web.archive.org/ Wayback Machine]'' facile ostendas.
== De usu ==
; Syntaxis
: <code>{{'''Machina temporis interretialis'''|''URL originale''|''[verba ostendenda]''|''nota temporis 1''|''nota temporis 2''|'' ... ''|''nota temporis N''}}</code>
Saltem ''nota temporis'' una tibi scribenda sit, si potes. {{Ancora tacita|De nota temporis|''Nota temporis'' est numerus qui in [[URL]] ad ''Wayback Machine'' ante ''URL originale'' apparet, illustris in hoc exemplo:}}
: <code>ht<nowiki />tps:/<nowiki />/web<nowiki />.archive.org/web/<mark>'''20080619060938'''</mark>/ht<nowiki />tp:/<nowiki />/www<nowiki />.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html</code>
=== Exempla ===
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20080619060938}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20080619060938}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20041111092435|20060222051642|20080619060938}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20041111092435|20060222051642|20080619060938}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html||20080619060938}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html||20080619060938}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html}}
Formula et in plures versūs dividi potest:
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Machina temporis interretialis
| http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html
| As The World Turns, It Drags Space And Time
| 20041111092435
| 20060222051642
| 20080619060938
}}</syntaxhighlight>
Quod gignit:
{{Machina temporis interretialis
| http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html
| As The World Turns, It Drags Space And Time
| 20041111092435
| 20060222051642
| 20080619060938
}}
=== Consilia pro celeri usu ===
Ad usum huius formulae expediendum hos passūs sequi potes:
# Transclude hanc formulam ''cum uno argumento tantum'' (URL) et ostende prospectum ''nolens recensionem divulgare''
#: E.g.: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html}}</syntaxhighlight>
#:: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html}}
# Aperi nexum sic genitum ''in novam schedam'', quaere paginae titulum, dehinc id transcribe ''secundum argumentum'' et ostende prospectum ''nolens recensionem divulgare''
#: E.g.: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time}}</syntaxhighlight>
#:: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time}}
# Aperi nexum “quaere num nexus factus sit tabularium” ''in novam schedam'' et quaere tabularium opportunum, dehinc [[#De nota temporis|notam temporis]] transcribe ''tertium argumentum''
#: E.g.: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20080619060938}}</syntaxhighlight>
#:: ↳ {{urlr|http://www.nasa.gov/home/hqnews/2004/oct/HQ_04351_time_drags.html|As The World Turns, It Drags Space And Time|20080619060938}}
# Si ulteriora tabularia requiris, denuo itera punctum #3
== Synonyma ==
* {{Fn|Memento}}
* {{Fn|Mti}}
* {{Fn|Urlr}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae nexuales]]
* {{Fn|Nexus deficit}}
* {{Fn|Url}}
* [[Vicipaedia:Nexus deficit]]
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
66ovhmsbs26udcvmjcr6ndr1rqj8jxa
Usor:Pippobuono/Harenarium
2
319751
3991590
3991225
2026-09-27T15:56:41Z
Pippobuono
54500
/* Dioecesis Sagiensis */ progressus
3991590
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Sagiensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Sagiensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse de Séez}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Sées cathedral.jpg|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.orne.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Séez|Dioecesem Sagiensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Sagiensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
biz40jtslwfw7772o4qr0820u9fj8p0
3991598
3991590
2026-09-27T16:20:41Z
Pippobuono
54500
/* Dioecesis Sagiensis */ ambianensis
3991598
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
0wa1p4meawhcpnahv6poj8rs700ro69
3991601
3991598
2026-09-27T17:24:07Z
Pippobuono
54500
/* Raymondus Aron */ Dubigeon
3991601
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[[[[[2 Maii]] 1927]] [[Nannetus|Nanneti]] [[Liger Atlanticum]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeaon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
g2l0h4hbb8lroxr8lzrynnw40pulvr9
3991603
3991601
2026-09-27T17:50:45Z
Pippobuono
54500
/* Ad homines */ episcopi sagienses
3991603
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
<no wiki>{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Diocesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Carolus Fritz]] <small>(1920-1931)</small> • [[Conradus Gröber]] <small>(1932-1948)</small> • [[Wendelinus Rauch]] <small>(1948-1954)</small> • [[Eugenius Victor Paulus Seiterich]] <small>(1954-1958)</small> • [[Hermannus Schäufele]] <small>(1958-1977)</small> • [[Anscharius Saier]] <small>(1978-2002)</small> • [[Robertus Zollitsch]] <small>(2003-2013)</small>
Marcel, ?-614
Amlacaire, 647/653
Saint Révérien, 670 – 682
Saint Annobert, mort en 706
Rodobert, 706, également comte d’Hiémois
Hugues Ier, VIIIe siècle
Saint Ravenger, ? – 750
Saint Lothaire, vers 750
Saint Chrodegang, ? – 770
Saint Gérard, 765 – 805
Réginald de Séez, vers 811
Ingelnom, v. 833
Saxobold, 840 – 852
Saint Adelin, v. 879 – 916
Robert Ier, Xe siècle
Benoît, Xe siècle
Azon le Vénérable, v. 986-1006
Richard I
Sigefroi, v. 1010 – 1026
Radbod, v. 1025 – v. 1030
Yves de Bellême, v. 1035 – 1070
Robert II de Ryes, v. 1070-v. 1081
Gérard Ier, 1082 – 1091
Serlon d’Orgères, 1091 – 1123
Jean Ier de Neuville, 1124-1143
Gérard II, 1144 – 1157
Froger, 1157 – 11845
Lisiard, 1184 – 12015
Sylvestre, 1202 – 1220
Gervais Ier de Chichester, 1220 – 1228
Hugues II, 1228 – 1240
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278
Jean II de Bernières, 1278 – 1292
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378
Grégoire Langlois, 1378 – 1404
Pierre Beaublé, 1404 – 1408
Jean III, 1408 – 1422
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433
Thibaut Lemoine, 1433-1434
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 14787
Étienne Goupillon, 1478 – 14937
Gilles de Laval, 1493 – 15027
Claude d’Husson, 1503 – 1510
Jacques de Silly, 1511 – 1539
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545
Pierre Duval, 1545 – 1564
Louis du Moulinet, 1564 – 1601
Claude de Morenne, 1601 – 1606
Jean Bertaut, 1606 – 1611
Jacques Suares, 1611 – 1614
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670
Jean Forcoal, 1670 – 1682
Mathurin Savary, 1690 – 1698
Louis d’Aquin, 1698 – 1710
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727
Jacques Lallement, 1728 – 1740
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812)
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825)
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions).
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836)
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872)
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881)
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897)
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926)
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961)
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981)
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004)
Yves-Marie Dubigeon, 1986 – 2002 († Nantes, 24 juin 2007)
Jean-Claude Boulanger, 2002 – 2010
Jacques Habert, 2010 – 2020
• [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
[[Categoria:Episcopi Sagienses|!]]
</noinclude> </nowiki>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[[[[[2 Maii]] 1927]] [[Nannetus|Nanneti]] [[Liger Atlanticum]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeaon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
dma7ukhowgq0skwfpvwx5tyusty6amv
3991605
3991603
2026-09-27T18:08:57Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */
3991605
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
<no wiki>{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706) • Rodobert, 706, également comte d’Hiémois•
Hugues Ier, VIIIe siècle•
Saint Ravenger, ? – 750•
Saint Lothaire, vers 750•
Saint Chrodegang, ? – 770•
Saint Gérard, 765 – 805•
Réginald de Séez, vers 811•
Ingelnom, v. 833•
Saxobold, 840 – 852•
Saint Adelin, v. 879 – 916•
Robert Ier, Xe siècle•
Benoît, Xe siècle•
Azon le Vénérable, v. 986-1006•
Richard I•
Sigefroi, v. 1010 – 1026•
Radbod, v. 1025 – v. 1030•
Yves de Bellême, v. 1035 – 1070•
Robert II de Ryes, v. 1070-v. 1081•
Gérard Ier, 1082 – 1091•
Serlon d’Orgères, 1091 – 1123•
Jean Ier de Neuville, 1124-1143•
Gérard II, 1144 – 1157 •
Froger, 1157 – 1184•
Lisiard, 1184 – 1201•
Sylvestre, 1202 – 1220•
Gervais Ier de Chichester, 1220 – 1228•
Hugues II, 1228 – 1240•
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258•
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278•
Jean II de Bernières, 1278 – 1292•
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315•
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320•
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356•
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363•
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378•
Grégoire Langlois, 1378 – 1404•
Pierre Beaublé, 1404 – 1408•
Jean III, 1408 – 1422•
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433•
Thibaut Lemoine, 1433-1434•
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438•
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454•
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478•
Étienne Goupillon, 1478 – 1493•
Gilles de Laval, 1493 – 1502•
Claude d’Husson, 1503 – 1510•
Jacques de Silly, 1511 – 1539•
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545•
Pierre Duval, 1545 – 1564•
Louis du Moulinet, 1564 – 1601•
Claude de Morenne, 1601 – 1606•
Jean Bertaut, 1606 – 1611•
Jacques Suares, 1611 – 1614•
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650•
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670•
Jean Forcoal, 1670 – 1682•
Mathurin Savary, 1690 – 1698•
Louis d’Aquin, 1698 – 1710•
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727•
Jacques Lallement, 1728 – 1740•
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775•
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801•
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801•
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812)•
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825)•
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions).•
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836)•
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872)•
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881)•
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897)•
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926)•
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961)•
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981)•
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004)•
[[Yvo-Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]]
</noinclude> </nowiki>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[[[[[2 Maii]] 1927]] [[Nannetus|Nanneti]] [[Liger Atlanticum]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeaon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
s95zn6erzoj560n9048masxwmtce83a
3991636
3991605
2026-09-27T20:44:07Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */ progressus
3991636
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> •
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258•
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278•
Jean II de Bernières, 1278 – 1292•
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315•
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320•
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356•
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363•
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378•
Grégoire Langlois, 1378 – 1404•
Pierre Beaublé, 1404 – 1408•
Jean III, 1408 – 1422•
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433•
Thibaut Lemoine, 1433-1434•
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438•
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454•
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478•
Étienne Goupillon, 1478 – 1493•
Gilles de Laval, 1493 – 1502•
Claude d’Husson, 1503 – 1510•
Jacques de Silly, 1511 – 1539•
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545•
Pierre Duval, 1545 – 1564•
Louis du Moulinet, 1564 – 1601•
Claude de Morenne, 1601 – 1606•
Jean Bertaut, 1606 – 1611•
Jacques Suares, 1611 – 1614•
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650•
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670•
Jean Forcoal, 1670 – 1682•
Mathurin Savary, 1690 – 1698•
Louis d’Aquin, 1698 – 1710•
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727•
Jacques Lallement, 1728 – 1740•
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775•
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801•
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801•
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812)•
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825)•
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions).•
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836)•
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872)•
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881)•
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897)•
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926)•
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961)•
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981)•
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004)•
[[Yvo-Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[[[[[2 Maii]] 1927]] [[Nannetus|Nanneti]] [[Liger Atlanticum]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeaon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
rw4ch9lat89tf1xv4gq6asa2ppdcjzn
3991641
3991636
2026-09-27T21:02:00Z
Pippobuono
54500
/* Yvo Maria Dubigeon */ progressus
3991641
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> •
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258•
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278•
Jean II de Bernières, 1278 – 1292•
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315•
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320•
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356•
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363•
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378•
Grégoire Langlois, 1378 – 1404•
Pierre Beaublé, 1404 – 1408•
Jean III, 1408 – 1422•
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433•
Thibaut Lemoine, 1433-1434•
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438•
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454•
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478•
Étienne Goupillon, 1478 – 1493•
Gilles de Laval, 1493 – 1502•
Claude d’Husson, 1503 – 1510•
Jacques de Silly, 1511 – 1539•
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545•
Pierre Duval, 1545 – 1564•
Louis du Moulinet, 1564 – 1601•
Claude de Morenne, 1601 – 1606•
Jean Bertaut, 1606 – 1611•
Jacques Suares, 1611 – 1614•
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650•
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670•
Jean Forcoal, 1670 – 1682•
Mathurin Savary, 1690 – 1698•
Louis d’Aquin, 1698 – 1710•
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727•
Jacques Lallement, 1728 – 1740•
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775•
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801•
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801•
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812)•
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825)•
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions).•
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836)•
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872)•
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881)•
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897)•
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926)•
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961)•
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981)•
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004)•
[[Yvo-Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[2 Maii]] [[1927]] [[Portus Namnetum|Porti Namneti]], [[Liger Atlanticus]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Yves-Marie Dubigeon|Yvonem Mariam Dubigeon}}
{{Fontes biographici}}
== Notae ==
<references />
{{Episcopi Sagienses}}
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[:Categoria:Incolae Franciae]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
54x2ytasdbngsbt2ltfarnx1ias27y7
3991642
3991641
2026-09-27T21:05:36Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */ progressus
3991642
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Episcopi Sagienses}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> •
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258 •
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278 •
Jean II de Bernières, 1278 – 1292 •
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315 •
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320 •
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356 •
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363 •
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378 •
Grégoire Langlois, 1378 – 1404 •
Pierre Beaublé, 1404 – 1408 •
Jean III, 1408 – 1422 •
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433 •
Thibaut Lemoine, 1433-1434 •
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438 •
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454 •
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478 •
Étienne Goupillon, 1478 – 1493 •
Gilles de Laval, 1493 – 1502 •
Claude d’Husson, 1503 – 1510 •
Jacques de Silly, 1511 – 1539 •
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545 •
Pierre Duval, 1545 – 1564 •
Louis du Moulinet, 1564 – 1601 •
Claude de Morenne, 1601 – 1606 •
Jean Bertaut, 1606 – 1611 •
Jacques Suares, 1611 – 1614 •
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650 •
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670 •
Jean Forcoal, 1670 – 1682 •
Mathurin Savary, 1690 – 1698 •
Louis d’Aquin, 1698 – 1710 •
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727 •
Jacques Lallement, 1728 – 1740 •
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775 •
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801 •
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801 •
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812) •
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825) •
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions) •
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836) •
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872) •
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881) •
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897) •
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926) •
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961) •
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981) •
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004) •
[[Yvo-Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Yvo Maria Dubigeon]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[2 Maii]] [[1927]] [[Portus Namnetum|Porti Namneti]], [[Liger Atlanticus]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Yves-Marie Dubigeon|Yvonem Mariam Dubigeon}}
{{Fontes biographici}}
== Notae ==
<references />
{{Episcopi Sagienses}}
<nowiki>{{Lifetime|1927|2007|Dubigeon, Yvo Maria}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[:Categoria:Incolae Franciae]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
aiydq8bn21mi6gzq8ik3sukmjlcol9y
3991726
3991642
2026-09-28T09:04:10Z
Pippobuono
54500
/* Yvo Maria Dubigeon */ habert
3991726
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Episcopi Sagienses}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> •
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258 •
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278 •
Jean II de Bernières, 1278 – 1292 •
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315 •
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320 •
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356 •
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363 •
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378 •
Grégoire Langlois, 1378 – 1404 •
Pierre Beaublé, 1404 – 1408 •
Jean III, 1408 – 1422 •
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433 •
Thibaut Lemoine, 1433-1434 •
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438 •
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454 •
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478 •
Étienne Goupillon, 1478 – 1493 •
Gilles de Laval, 1493 – 1502 •
Claude d’Husson, 1503 – 1510 •
Jacques de Silly, 1511 – 1539 •
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545 •
Pierre Duval, 1545 – 1564 •
Louis du Moulinet, 1564 – 1601 •
Claude de Morenne, 1601 – 1606 •
Jean Bertaut, 1606 – 1611 •
Jacques Suares, 1611 – 1614 •
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650 •
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670 •
Jean Forcoal, 1670 – 1682 •
Mathurin Savary, 1690 – 1698 •
Louis d’Aquin, 1698 – 1710 •
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727 •
Jacques Lallement, 1728 – 1740 •
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775 •
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801 •
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801 •
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812) •
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825) •
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions) •
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836) •
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872) •
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881) •
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897) •
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926) •
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961) •
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981) •
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004) •
[[Yvo-Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Iacobus Habert]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Iacobus Habert''' (natus die [[2 Maii]] [[1960]] [[Maclovium|Maclovii]], [[Ella et Vicenonia]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 2010 ad annum 2020, postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] nominatus est.<ref>{{CathHierBishop|habertj}}</ref>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jacques Habert |Iacobum Habert}}
{{Fontes biographici}}
== Notae ==
<references />
{{Episcopi Sagienses}}
<nowiki>{{Lifetime|1960||Habert, Iacobus}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[:Categoria:Episcopi Baiocenses-Lexovienses]]
[[:Categoria:Incolae Franciae]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
ekljo51bxe9dze22xu9gz3jvexp2xiy
3991727
3991726
2026-09-28T09:05:53Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */
3991727
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Episcopi Sagienses}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> •
Geoffroy de Mayet, 1240 – 1258 •
Thomas d’Aunou, 1258 – 1278 •
Jean II de Bernières, 1278 – 1292 •
Philippe Le Boulenger, 1294 – 1315 •
Richard II de Sentilly, 1315 – 1320 •
Guillaume Ier Mauger, 1320 – 1356 •
Gervais II de Belleau, 1356 – 1363 •
Guillaume II de Rancé, 1363 – 1378 •
Grégoire Langlois, 1378 – 1404 •
Pierre Beaublé, 1404 – 1408 •
Jean III, 1408 – 1422 •
Robert III de Rouvres, 1422 – 1433 •
Thibaut Lemoine, 1433-1434 •
Jean IV Chevalier, 1434 – 1438 •
Jean V de Pérusse d’Escars, 1438 – 1454 •
Robert IV de Cornegrue, 1454 – 1478 •
Étienne Goupillon, 1478 – 1493 •
Gilles de Laval, 1493 – 1502 •
Claude d’Husson, 1503 – 1510 •
Jacques de Silly, 1511 – 1539 •
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545 •
Pierre Duval, 1545 – 1564 •
Louis du Moulinet, 1564 – 1601 •
Claude de Morenne, 1601 – 1606 •
Jean Bertaut, 1606 – 1611 •
Jacques Suares, 1611 – 1614 •
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650 •
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670 •
Jean Forcoal, 1670 – 1682 •
Mathurin Savary, 1690 – 1698 •
Louis d’Aquin, 1698 – 1710 •
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727 •
Jacques Lallement, 1728 – 1740 •
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775 •
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801 •
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801 •
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812) •
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825) •
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions) •
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836) •
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872) •
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881) •
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897) •
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926) •
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961) •
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981) •
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004) •
[[Yvo Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Iacobus Habert]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Iacobus Habert''' (natus die [[2 Maii]] [[1960]] [[Maclovium|Maclovii]], [[Ella et Vicenonia]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 2010 ad annum 2020, postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] nominatus est.<ref>{{CathHierBishop|habertj}}</ref>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jacques Habert |Iacobum Habert}}
{{Fontes biographici}}
== Notae ==
<references />
{{Episcopi Sagienses}}
<nowiki>{{Lifetime|1960||Habert, Iacobus}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[:Categoria:Episcopi Baiocenses-Lexovienses]]
[[:Categoria:Incolae Franciae]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
o7d0fv5jewu5n6vohrmd7nex9oj2ior
3991728
3991727
2026-09-28T09:16:04Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */
3991728
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
== Formulae episcopi ==
{{Episcopi Sagienses}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi Sagienses
|titulus = Episcopi [[Dioecesis Sagiensis|Sagienses]]
|imago = [[Fasciculus:Bistum Sées.svg|75px]]
|corpus = [[Sanctus Latuinus]] <small>(saeculo V)</small> • [[Sanctus Sigisboldus]] <small>(circa 460)</small> • [[Sanctus Landry]] <small>(circa 460)</small> • Nil <small> (saeculo V)</small> • [[Humbertus Sagiensis]] <small>(circa 500)</small> • [[Litardus]] <small>(...)</small> • Passiv <small>(...)</small> • [[Leudobaude]] <small>(...)</small> • [[Marcellus]] <small>(?-614)</small> • Amlacaire <small>(647-653)</small> • Sanctus Reverianus <small>(670 – 682)</small> • Sanctus Annobert <small>(?-706)</small> • Rodobert<small>(706)</small> • Hugo I <small>(saeculo VIII)</small> • Sanctus Ravenger <small>(? – 750)</small> • Sanctus Lotharius <small>(circa 750)</small> • Sanctus Chrodegang <small>(?–770)</small> • [[Sanctus Gerardus]] <small>(765 – 805)</small> • Reginaldus Sagiensis <small>(circa 811)</small> • Ingelnom <small>(circa 833)</small> • Saxobold <small>(840 – 852)</small> • Sanctus Adelinus <small>(circa 879 – 916)</small> • Robertus I <small>(saeculo X)</small> • Benedictus <small>(saeculo X)</small> • Azo Venerabilis <small>(circa 986-1006)</small> • Ricardus I <small>(...)</small> • Sigefridus <small>(circa 1010– 1026)</small> • Radbod <small>(circa 1025– circa 1030)</small> • Yvo Bellemensis <small>(circa 1035–1070)</small> • Robertus II a Ryes <small>(circa 1070- circa 1081)</small> • Gerardus I <small>(1082 – 1091)</small> • Serlon ab Orgères <small>(1091–1123)</small> • Ioannes I de Neuville <small>(1124-1143)</small> • Gerardus II <small>(1144–1157)</small> • Froger <small>(1157–1184)</small> • Lisiardus <small>(1184–1201)</small> • Sylvester <small>(1202–1220)</small> • Gervasius I de Chichester <small>(1220–1228)</small> • Hugo II <small>(1228–1240)</small> • Geoffroy de Mayet <small>(1240–1258)</small> • Thomas d’Aunou <small>(1258–1278)</small> • Ioannes II de Bernières <small>(1278–1292)</small> • Philippus Le Boulenger <small>(1294–1315)</small> • Ricardus II de Sentilly <small>(1315–1320)</small> • Guillelmus I Mauger <small>(1320–1356)</small> • Gervasis II de Belleau <small>(1356–1363)</small> • Guillelmus II de Rancé <small>(1363–1378)</small> • Gregorius Langlois <small>(1378–1404)</small> •
Petrus Beaublé <small>(1404–1408)</small> • Ioannes III <small>(1408–1422)</small> • Robertus III de Rouvres <small>(1422–1433)</small> • Theobaldus Lemoine <small>(1433-1434)</small> • Ioannes IV Chevalier <small>(1434–1438)</small> • Ioannes V de Pérusse d’Escars <small>(1438–1454)</small> • Robertus IV de Cornegrue <small>(1454–1478)</small> • Stephanus Goupillon <small>(1478–1493)</small> • Aegidius Valleguidonensis <small>(1493–1502)</small> •
Claude d’Husson, 1503 – 1510 •
Jacques de Silly, 1511 – 1539 •
Nicolas de Dangu, 1539 – 1545 •
Pierre Duval, 1545 – 1564 •
Louis du Moulinet, 1564 – 1601 •
Claude de Morenne, 1601 – 1606 •
Jean Bertaut, 1606 – 1611 •
Jacques Suares, 1611 – 1614 •
Jacques Camus de Pontcarré, 1614 – 1650 •
François Rouxel de Médavy, 1650 – 1670 •
Jean Forcoal, 1670 – 1682 •
Mathurin Savary, 1690 – 1698 •
Louis d’Aquin, 1698 – 1710 •
Dominique Barnabé Turgot de Saint Clair, 1710 – 1727 •
Jacques Lallement, 1728 – 1740 •
Louis-François Néel de Christot, 1740 – 1775 •
Jean-Baptiste du Plessis d’Argentré (né en 1720), 1775 – 1801 •
Jacques André Simon Lefessier (né en 1738, évêque constitutionnel, « évêque de l’Orne » et non évêque de Séez) 1791 – 1801 •
Hilarion-François de Chevigné de Boischollet (1746-1812), 1802 – 1812 († Nantes, 23 février 1812) •
Guillaume André René Baston (1741-1825), 1813 – 1815 (nommé par Napoléon Ier, non reconnu par le pape, révoqué à la Restauration). († Saint-Laurent, 26 septembre 1825) •
François Gabriel de Cheux du Repas (1755-1816), nommé en 1816 (précédemment vicaire général de Coutances, il décéda accidentellement avant d’entrer en fonctions) •
Alexis Saussol, 1817 – 1836 († Sées, 7 février 1836) •
Mellon de Jolly, 1836 – 1844 († Fontainebleau, 23 avril 1872) •
Charles-Frédéric Rousselet, 1844 – 1881 († Sées, 1 décembre 1881) •
François-Marie Trégaro, 1881 – 18978 († Sées, 6 janvier 1897) •
Claude Bardel, 1897 – 1926 († Sées, 16 février 1926) •
Octave Pasquet, 1926 – 1961 († Sées, 11 juillet 1961) •
André Pioger, 1961 – 1971 († Sées, 22 avril 1981) •
Henri Derouet, 1971 – 1985 († Arras, 4 juillet 2004) •
[[Yvo Maria Dubigeon]] <small>(1986–2002)</small> • [[Ioannes Claudius Boulanger]] <small>(2002–2010)</small> • [[Iacobus Habert]] <small>(2010–2020)</small> • [[Bruno Feillet]] <small>(2021-)</small>
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Sagienses|!]] </nowiki>
</noinclude>
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Ambianensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Ambianensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse d'Amiens}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.amiens.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Amiens|Dioecesem Ambianensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambianensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Ambianensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Index episcoporum Onasbrugensium]] =
Episcopi [[Dioecesis Osnabrugensis]], a [[saeculum 11|saeculo XI]] usque ad annum [[1802]] ut Comites-Episcopi et etiam rectores Principatus Osnabrugensis.
{| class="wikitable toptextcells"
|-
! style="width:20%"|Tempus episcopatus
! style="width:35%"|Nomen
! style="width:25%"|Adnotationes
! style="width:20%"|Imago
|-
| a 783 ad [[20 Aprilis]] 804/805
| [[Wiho I]] (sive: Wicho I) ||antea praefectus nuper conditi districtus missionalis Osnabrugensis||
|-
| a 805 ad [[12 Aprilis]] [[829]] || [[Meginhardus]] ||||
|-
| 829–845 || [[Gosvinus]] ||||
|-
| a 847 ad [[11 Aprilis]] [[860]] || [[Gauzbertus]] ||||
|-
| a 860 ad [[1 Februarii]] [[887]] || [[Egbertus]]||||
|-
| a 887 ad [[11 Maii]] [[906]] || [[Egilmarus]] ||||
|-
| 906–918 || Bernardus I ||||
|-
| a 918 ad [[14 Maii]] [[949]] || [[Dodo I]] ||||
|-
| a 949 ad [[7 Novembris]] [[967]] || [[Drogo]] ||||
|-
| a 967 ad [[31 Martii]] [[978]] || [[Ludolphus]] ||||
|-
| a 978 ad [[12 Aprilis]] [[996]] || Dodo II ||978-980: Cuno [[antiepiscopus]]||
|-
| a 996 ad [[27 Novembris]] [[998]] || Gonthierus ||||
|-
| a 998 ad [[17 Februarii]] [[1003]] || Vodilulphus ||||
|-
| a 1003 ad [[18 Iunii]] [[1022]] || [[Dietmarus]] ||||
|-
| a 1023 ad [[10 Decembris]] [[1027]] || Meginherus ||||
|-
| a [[1028]] ad 10 Decembris [[1036]] || Gosmarus ||||
|-
| a 1036 ad [[19 Aprilis]] [[1052]] || Albericus ||||
|-
| a 1052 ad 19 aut [[20 Septembris]] [[1068]] || Benno I ||||
|-
| a 1068 ad [[27 Iulii]] [[1088]] || [[Benno II]] |||| [[Fasciculus:BadIburgBennoII.JPG|center|80px|Benno II epsicopus, scultpura a Hans Gerd Ruwe in [[Bad Iburg]]]]
|-
| 1088–1093 || [[Marquardus]] ||||
|-
| a 1093 ad [[21 Aprilis]] [[1101]] || [[Wiho II]] sive Guido ||||
|-
| a 1101 ad [[13 Iulii]] [[1109]] || [[Iohannes I (Osanbrugensis)|Iohannes I]] ||||
|-
| a 1109 ad [[1 Ianuarii]] [[1119]] || [[Gottschalk von Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Gottschalk von Diepholz.jpg|center|80px|Sepultura Episcopi Onasbrugensis Gottschalk.]]
|-
| 1119–1137 || [[Detmardus]] ||1119–1125: Conradus (antiepiscopus)||
|-
| a 1137 ad [[28 Iunii]] [[1141]] || [[Udo (Osnabrugensis)|Udo]] ||||
|-
| a 1141 ad [[15 Iunii]] [[1173]] || [[Philippus a Katzenelnbogen]] ||1141: Veselus (antiepiscopus) ||
|-
| 1173–1190 || [[Arnoldus (Osnabrugensis)]] ||||
|-
| 1190–1216 || [[Gerardus I ab Oldenburg-Wildeshausen]] ||||
|-
| 1216–1224 || [[Adolphus Osnabrugensis]] ||||
|-
| 1224–1226 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Cum titulo principe-episcopo (1225-1803)||
|-
| 1226–1227 || Otto I ||||
|-
| 1227–1239 || [[Conradus I a Velber]] ||||
|-
| 1239–1250 || [[Engelbertus I ab Isenberg]] ||Rehabilitatus post supensionem||
|-
| 1251–1258 || [[Bruno ab Isenberg]] ||||
|-
| 1259–1264 || Balduinus (Rusle) ||||
|-
| 1265–1269 || Vidufilius a Waldeck ||||
|-
| 1270–1297 || [[Conradus II a Rietberg]] ||||
|-
| 1297–1308 || [[Ludovicus a Ravensberg (episcopus)|Ludovicus a Ravensberg]] ||||
|-
| 1309–1320 || Engelbertus II a Weyhe ||||
|-
| 1321–1349 || [[Gaudfridus ab Arnsberg]] ||||
|-
| 1350–1366 || [[Iohannes II Hoet]] ||||
|-
| 1366–1376 || [[Melchior a Braunschweig-Grubenhagen]] ||||
|-
| 1376–1402 || [[Theodoricus a Horne]] |||| [[Fasciculus:Dietrich von horne.jpg|center|80px|Episcopus Theodoricus a Horne]]
|-
| 1402–1410 || [[Henricus III a Schauenburg-Holstein]] ||||
|-
| 1410–1424 || [[Otto II a Hoya]] ||||
|-
| 1424–1437 || [[Iohannes III a Diepholz]] ||||
|-
| 1437–1442 || [[Ericus II a Hoya]] ut [[Ericus I Osnabrugensis|Ericus I]] (''administrator'') ||||
|-
| 1442–1450 || [[Henricus II a Moers]] (''administrator'') ||||
|-
| 1450–1454 || [[Albertus a Hoya]] (''administrator'') ||||
|-
| 1454–1455 || [[Rudolphus a Diepholz]] ||||
|-
| 1455–1482 || [[Conradus III a Diepholz]] |||| [[Fasciculus:Konrad III. von Diepholz.jpg|center|200px|Sculptura sepulcralis Conradi III Episcopi Osnabrugensis.]]
|-
| 1482–1508 || [[Konrad VI. (Rietberg)|Konrad IV. von Rietberg]] ||||
|-
| 1508–1532 || [[Erich von Braunschweig-Grubenhagen]] |||| [[Datei:Braunschweig, Erich von-2.jpg|zentriert|80px|Erich von Braunschweig-Grubenhagen]]
|-
| 1532–1553 || [[Franz von Waldeck]] ||||[[Datei:Franz Graf von Waldeck.jpeg|zentriert|80px]]
|-
| 1553–1574 || [[Johann IV. von Hoya|Johann IV.]], als Johann III. [[Bischof von Münster]] und als Johann II. [[Bistum Paderborn|Administrator von Paderborn]] |||| [[Datei:Johannes von Hoya.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1574–1585 || [[Heinrich von Sachsen-Lauenburg]], auch Heinrich III. von [[Erzbistum Bremen|Bremen]] |||| [[Datei:FBPB 17 Heinrich IV. von Sachsen-Lauenburg (1577–1585).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1585 || [[Wilhelm von Schencking]] ||||
|-
| 1585–1591 || [[Bernhard von Waldeck]] ||||
|-
| 1591–1623 || [[Philipp Sigismund von Braunschweig-Wolfenbüttel]] |||| [[Datei:PhilippSigismundBraunschweig.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1623–1625
| [[Eitel Friedrich von Hohenzollern (1582–1625)|Eitel Friedrich von Hohenzollern]] ||||[[Datei:Eitel Fridrich Grav zu Zollern.tif|zentriert|132x132px]]
|-
| 1625–1661 || [[Franz Wilhelm von Wartenberg]] |||| [[Datei:Kardinal Franz Wilhelm von Wartenberg.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Nach dem Tode von [[Fürstbischof]] Franz Wilhelm galt die „immerwährende Kapitulation“, nach der abwechselnd ein katholischer und ein lutherischer Bischof aus dem [[Herzogtum Braunschweig-Lüneburg|Hause Braunschweig-Lüneburg]] gewählt werden sollte.'''
|-
| 1662–1698 || [[Ernst August (Hannover)|Ernst August I., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:ErnstAugustKurfürst.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1698–1715 || [[Karl Joseph von Lothringen]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:Karel III. Lotrinský.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1716–1728 || [[Ernst August II. von Hannover|Ernst August II., Herzog zu Braunschweig und Lüneburg]] (lutherischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1674 Ernst August.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1728–1761 || [[Clemens August I. von Bayern]] (katholischer Fürstbischof) |||| [[Datei:1700 Clemens-August.JPG|zentriert|80px]]
|-
| 1764–1802 || [[Friedrich August, Herzog von York und Albany|Friedrich, Herzog zu Braunschweig und Lüneburg, Prinz von Großbritannien]] (lutherischer und letzter Fürstbischof) |||| [[Datei:Frederick, Duke of York in Garter Robes.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1803–1827 || [[Karl Klemens von Gruben|Karl von Gruben]] (leitender Weihbischof) |||| [[Datei:Karl Klemens von Gruben (1764-1827).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1830–1855 || [[Carl Anton Lüpke]] (leitender Weihbischof) ||||[[Datei:Carl Anton Lüpke (1775-1855).jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''Mit Hildesheim vereinigt 1855–1857 unter [[Eduard Jakob Wedekin]]'''
|-
| 1857–1866
| [[Paulus Melchers]] (später [[Erzbistum Köln|Erzbischof von Köln]] und [[Kardinal]]) |||| [[Datei:Paul Melchers (1).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1866–1878 || [[Johann Heinrich Beckmann]] |||| [[Datei:Johannes Heinrich Beckmann Detail.jpg|zentriert|80px]]
|-
| colspan="4" class="hintergrundfarbe5"|'''[[Sedisvakanz]] 1878–1882'''
|-
| 1882–1898 || [[Bernhard Höting]] |||| [[Datei:Bernhard Höting (1821-1898).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1899–1914 || [[Hubertus Voß]] |||| [[Datei:Hubertus Voß (1841-1914).jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1914–1955 || [[Gulielmus Berning]] |||| [[Fasciculus:Hermann Wilhelm Berning.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 27. März 1957 || [[Franziskus Demann]] |||| [[File:Porträt Totenzettel Demann.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1957–1987 || [[Helmut Hermann Wittler]] |||| [[Datei:Wittler.jpg|zentriert|80px]]
|-
| 1987–1995 || [[Ludwig Averkamp]] (später [[Erzbistum Hamburg|Erzbischof von Hamburg]])||||
|-
| 1995–2023 || [[Franciscus Iosephus Bode]] |||| [[Fasciculus:Franz-Josef Bode.jpg|zentriert|80px]]
|-
| seit 2024 || [[Dominicus Meier]] [[Benediktiner|OSB]] || || [[Datei:Abt-Dominicus-Meier.JPG|zentriert|80px]]
|-
|}
{{Archiepiscopi Friburgenses}} !!
[[:Categoria:Indices episcoporum|Osnabrugensis]]
[[:Categoria:Episcopi Osnabrugenses| ]]
[[:Categoria:Dioecesis Osnabrugensis]]
<nowiki>{{Attributio|de|Liste der Bischöfe von Osnabrück|247761516}}</nowiki>
= [[Iacobus Habert]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Iacobus Habert''' (natus die [[2 Maii]] [[1960]] [[Maclovium|Maclovii]], [[Ella et Vicenonia]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 2010 ad annum 2020, postea [[Dioecesis Baiocensis-Lexoviensis]] nominatus est.<ref>{{CathHierBishop|habertj}}</ref>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jacques Habert |Iacobum Habert}}
{{Fontes biographici}}
== Notae ==
<references />
{{Episcopi Sagienses}}
<nowiki>{{Lifetime|1960||Habert, Iacobus}}</nowiki>
[[:Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[:Categoria:Episcopi Baiocenses-Lexovienses]]
[[:Categoria:Incolae Franciae]]
= [[Raymondus Aron]] =
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{Res|Raymondus Aron}}, {{barbarice|lingua=fr|Raymond Aron}} ([[Lutetia]]e [[14 Martii]] [[1905]] natus; eadem civitate [[17 Octobris]] [[1983]] mortuus) fuit [[philosophus]], [[sociologus]], [[politologus]], [[historicus]] et [[diurnarius]] [[Francia|Francicus]].
== Biographia ==
Initio amicus et condiscipulus [[Ioannes Paulus Sartre|Ioannis Pauli Sartre]] et [[Paulus Nizan|Pauli Nizan]] in [[Schola normalis superior (Lutetia)|Schola Normali Superiore]], ardens [[liberalismus|liberalismi]] fautor, contra ambitum intellectualem [[Pacifismus|pacifisticum]] qui dominabatur, factus est. In opere suo celeberrimo, ''L'Opium des intellectuels'', caecitatem et complicitatem intellectualium erga regimina communistarum denuntiavit.
Triginta annos, Aron scriptor editorialis pro diurno ''[[Le Figaro]]'' fuit. Postremis annis apud ''[[L'Express]]'' laboravit. Anno [[1978]], periodicum intellectuale ''[[Commentaire]]'' condidit, ut principia, quae democratiam liberalem sive societatem liberalem regere debent, defenderet et illustraret. Hoc conatum, alia perspectiva et alio titulo continuans, ad periodicum ''[[Contrepoint]]'' contulit, a tribus studentibus [[Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense|Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]] mense Maio 1970 conditum.
Triginta annos docuit, praesertim apud Institutum Scientiarum Politicarum Parisiense et [[École des hautes études en sciences sociales]], et cathedram ''Sociologiae Civilisationis Modernae'' apud [[Collegium Franciae]] anno 1970 obtinuit. Commentator agnitus est de [[Carolus Marxius|Marxio]], [[Carolus Philippus Amadeus de Clausewitz|Clausewitz]], [[Alexander Kojève|Kojève]] et [[Ioannes Paulus Sartre|Sartre]].
Grâce à des compétences et des centres d'intérêt multiples (en [[économie (discipline)|économie]], [[sociologie]], [[philosophie]], [[relations internationales]], [[géopolitique]]), il se distingue et acquiert une grande réputation auprès des intellectuels. Ses convictions [[libéralisme|libérales]] et [[atlantisme|atlantistes]] lui attirent de nombreuses critiques venant des partisans de la gauche et de la droite. Il garde néanmoins tout au long de sa vie un ton modéré<ref>{{opus |auctor=Perrine Simon |titulus=Raymond Aron dans l'histoire du siècle |domus editoria=[[Vingtième Siècle : Revue d'histoire]] |volume=9 |date=1986 |url=https://www.persee.fr/doc/xxs_0294-1759_1986_num_9_1_1460 |pagina=124-126 }} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
Il est élu en 1963 à l'[[Académie des sciences morales et politiques]]<ref>{{opus |langue=fr |titulus=M. Raymond Aron est élu l'Académie des sciences morales et politiques |url=https://www.lemonde.fr/archives/article/1963/11/27/m-raymond-aron-est-elu-membre-de-l-academie-des-sciences-morales-et-politiques_2220400_1819218.html |situs=lemonde.fr |data=27 novembre 1963 }}.</ref>.
Le 17 octobre 1983, il meurt d'une [[Infarctus du myocarde|crise cardiaque]] à l'âge de 78 ans, alors qu'il quitte le [[palais de justice de Paris]], situé dans le [[4e arrondissement de Paris|{{4e}} arrondissement]], après avoir témoigné en faveur de [[Bertrand de Jouvenel]] lors du procès qui oppose ce dernier à [[Zeev Sternhell]]<ref>{{lien web|périodique=émission de [[Canal Académie]] |url=http://www.canalacademie.com/ida3922-Un-intellectuel-atypique-Bertrand-de-Jouvenel.html|titre=Un intellectuel atypique : Bertrand de Jouvenel|date=}}, fiche de présentation.</ref>.
Il est inhumé dans le caveau familial du [[cimetière du Montparnasse]] (division 24)<ref>{{lien web|périodique= |url=https://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article722|titre=Cimetières de France et d'ailleurs|date=}}</ref>.
== Opera ==
[[Image:Book signed by Raymond Aron and offered to Maurice Halbwachs.JPG|thumb|right|Envoi de R. Aron à [[Maurice Halbwachs]] sur ''La Sociologie allemande contemporaine'', Paris, Alcan, 1935. <br>Ouvrage conservé à la [[Bibliothèque Saint-Germain-des-Prés|Bibliothèque de sciences humaines et sociales Paris Descartes-CNRS]].]]
Les œuvres complètes de Raymond Aron ont été établies par Perrine Simon et Élisabeth Dutartre aux éditions Julliard avec la Société des amis de Raymond Aron en 1989.
* ''[[La Sociologie allemande contemporaine]]'', Paris, [[Alcan]], 1935
* ''[[Introduction à la philosophie de l'histoire|Introduction à la philosophie de l'histoire. Essai sur les limites de l'objectivité historique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1938
* ''[[Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine|Essai sur la théorie de l'histoire dans l'Allemagne contemporaine. La philosophie critique de l'histoire]]'', Paris, [[Librairie philosophique Vrin|Vrin]], 1938
* ''[[L'Homme contre les tyrans]]'', New York, La Maison française, 1944
* ''[[De l'armistice à l'insurrection nationale]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945
* ''[[L'Âge des empires et l'Avenir de la France]]'', Paris, [[Défense de la France]], 1945
* ''Chroniques de guerre. « La France Libre », 1940-1945'', [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1945<br> Rassemble les trois livres précédents. Nouvelle édition avec introduction de [[Jean-Marie Soutou]] et appareil critique de Christian Bachelier, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1990.
* ''Les Français devant la Constitution'' (en collaboration avec Francis Cleirens), Paris, [[Défense de la France]], 1946
* ''[[Le Grand Schisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1948
* ''[[Les Guerres en chaîne]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1951
* ''[[La Coexistence pacifique|La Coexistence pacifique. Essai d'analyse]]'', Paris, Monde nouveau, 1953<br>Sous le pseudonyme de « François Houtisse », signalé par [[Boris Souvarine]]<ref>{{Lien web|url=http://raymond-aron.ehess.fr/document.php?id=48|titre=Bulletin d’information – Archives Raymond Aron|éditeur=[[École des hautes études en sciences sociales]]|date=juin 1995|site=raymond-aron.ehess.fr|consulté le=3 décembre 2013}}.</ref>.
* ''[[L'Opium des intellectuels]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1955
* ''[[Polémiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1955
* ''[[La Tragédie algérienne]]'', Paris, [[Plon]], 1957
* ''[[Espoir et peur du siècle|Espoir et peur du siècle. Essais non partisans]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1957
* ''[[L'Algérie et la République]]'', Paris, [[Plon]], 1958
* ''[[La Société industrielle et la guerre suivi d'un Tableau de la diplomatie mondiale en 1958|La Société industrielle et la Guerre]]'' suivi d'un ''[[Tableau de la diplomatie mondiale en 1958]]'', Paris, [[Plon]], 1959
* ''[[Immuable et changeante|Immuable et changeante. De la IVe à la Ve République]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1959
* ''[[Dimensions de la conscience historique]]'', Paris, [[Plon]], 1961
* ''[[Paix et guerre entre les nations]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1962
* ''[[Le Grand Débat (Raymond Aron)|Le Grand Débat. Initiation à la stratégie atomique]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1963
* ''[[Dix-huit leçons sur la société industrielle]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1963
* ''[[La Lutte des classes (Aron)|La Lutte des classes]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1964
* ''[[Essai sur les libertés]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1965
* ''[[Démocratie et Totalitarisme]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1965
* ''[[Trois essais sur l'âge industriel]]'', Paris, [[Plon]], 1966
* ''[[Les Étapes de la pensée sociologique]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1967
* ''[[De Gaulle, Israël et les Juifs]]'', Paris, [[Plon]], 1968
* ''[[La Révolution introuvable|La Révolution introuvable. Réflexions sur les événements de mai]]'', Paris, [[Librairie Arthème Fayard|Fayard]], 1968
* ''[[Les Désillusions du progrès]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1969
* ''[[D'une sainte famille à l'autre|D'une sainte famille à l'autre. Essai sur le marxisme imaginaire]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1969
* ''[[De la condition historique du sociologue]]'', Paris, Gallimard, 1971
* ''[[Études politiques]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1972
* ''[[République impériale|République impériale. Les États-Unis dans le monde (1945–1972)]]'', Paris, [[Calmann-Lévy]], 1973
* ''[[Histoire et dialectique de la violence]]'', Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1973<br>Ce livre, qui est un commentaire de la ''Critique de la raison dialectique'' de [[Jean-Paul Sartre|Sartre]], fait l'objet d'une analyse par son ancien éditeur [[Pierre Verstraeten]], professeur à l'ULB : ''L'Anti-Aron'', [[Éditions de la Différence]], 2008).
* ''[[Penser la guerre, Clausewitz]]'', 2 vol., Paris, [[Éditions Gallimard|Gallimard]], 1976
* ''[[Plaidoyer pour l'Europe décadente]]'', Paris, [[Robert Laffont]], 1977
* ''[[Le Spectateur engagé]]'', entretiens avec [[Jean-Louis Missika]] et [[Dominique Wolton]], Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1981, 342 pages avec présentation finale de Jean-Louis Missika et Dominique Wolton. Bibliographie des principaux ouvrages, articles et pamphlets de Raymond Aron, p. 333-339.
* ''[[Mémoires. 50 ans de réflexion politique]]'', Paris, [[Éditions Julliard]], 1983, 1082{{nb p.}}
===À titre posthume===
* ''[[Les Dernières Années du siècle]]'', Paris, [[Éditions Julliard|Julliard]], 1984
* ''Études sociologiques'', Paris, [[Presses universitaires de France|PUF]], 1988<ref>{{Article |langue=fr |auteur=Hervé Coutau-Bégarie |titre=Raymond Aron. Etudes sociologiques |périodique=Politique étrangère |volume=53 |numéro=4 |date=1988 |lire en ligne=https://www.persee.fr/doc/polit_0032-342x_1988_num_53_4_3826_t1_1016_0000_1 |pages=1016 }}</ref>
* ''Une histoire du {{s-|XX}}, anthologie'', Paris, Plon, 1996
* {{Ouvrage|langue=fr|auteur1=Raymond Aron|auteur2=[[Louis Séchan]]|titre=''Introduction à la philosophie de l'histoire''|lieu=Paris|éditeur=[[Éditions de Fallois]]|année=1997|pages totales=254|isbn=2-253-90536-4}}
* ''[[Le Marxisme de Marx]]'', Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2002 {{ISBN|2-87706-423-9}} ; rééd. poche, 1082{{nb p.}}, Paris, 2004 {{ISBN|2-253-10800-6}}
* ''[[De Giscard à Mitterrand : 1977-1983]]'', éditoriaux parus dans ''[[L'Express]]'', préface de Jean-Claude Casanova, Paris, [[Éditions de Fallois|Fallois]], 2005, 895{{nb p.}} {{ISBN|2-87706-570-7}}
* ''Essais sur la condition juive contemporaine'', Paris, Tallandier, 2007.
* ''Liberté et égalité (cours au Collège de France)'', Paris, Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2013
* {{Ouvrage|langue=fr|titre=Aron et De Gaulle|prénom1=Jean-Claude|nom1=Casanova|lien auteur1=Jean-Claude Casanova|prénom2=Jean-Claude|nom2=Casanova|lieu=Paris|éditeur=Calmann Lévy|lien éditeur=Calmann-Levy|année=2022|pages totales=399|isbn=978-2-702-18360-1|isbn10=2-702-18360-3|oclc=1350349818|id=JC C 2022}}.
* ''Critique de la pensée sociologique : Cours au Collège de France (1970-1971 et 1971-1972)'', 2023, Éditions Odile Jacob, {{ISBN|978-2738157652}},
* ''Leçons sur l'histoire : Cours au Collège de France (1972-1973 et 1973-1974)'', 2023, Éditions De Fallois.
* ''L'Europe selon Aron'', recueil de textes de Raymond Aron, textes choisis et préfaces par Joël Mouric, Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 400 p., 2024 {{ISBN|978-2702189603}}
* ''Aron, critique de Sartre : Textes rassemblés et commentés par [[Perrine Simon-Nahum]]'', Paris, Calmann-Lévy, coll. Bibliothèque Raymond Aron, 350 p., 2025 {{ISBN|978-2702191644}}
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Raymond Aron|Raymondum Aron}}
{{Fontes biographici}}
<!--{{Lifetime|1905|1983|Aron, Raymondus}}-->
[[:Categoria:Agnostici]]
[[:Categoria:Politologi]]
[[:Categoria:Sectatores Franciae liberae]]
[[:Categoria:Diurnarii Franciae]]
[[:Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[:Categoria:Scriptores Franciae]]
[[:Categoria:Socii Academiae Scientiarum Moralium et Politicarum]]
[[:Categoria:Socii Academiae Artium et Scientiarum Americanae]]
[[:Categoria:Professores Scholae Studiorum ad Scientias Sociales Superiorum (Lutetia)]]
[[:Categoria:Professores Instituti Scientiarum Politicarum Parisiensis]]
[[:Categoria:Philosophi]]
[[:Categoria:Alumni Lycei Condorcet]]
[[:Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[:Categoria:Sociologi]]
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
59mggpk76sqnw32zzel97v9iwqu09b9
Vicipaedia:Taberna
4
322071
3991592
3991338
2026-09-27T15:58:54Z
Andrew Dalby
1084
/* IAbot: an recte agit? */ Reply
3991592
wikitext
text/x-wiki
{{/Praefatio}}
== De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur ==
In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC)
:Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC)
:: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC)
::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC)
:::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC)
@[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this:
{{Capsa annuntiationis
| color = #7f83d7
| pigmentum = #f3f4fb
| imago = P writing.svg
| 1 =
'''Commentationem neglectam augeamus!'''
Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere!
}}
We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC)
:That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC)
:: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows:
::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following)
::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable)
::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real
::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight>
::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely
::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely:
::*# We add {{Fn|Augenda}}
::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real
:: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC)
== De novo spatio adumbrationum ==
{{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius
| alacres = IacobusAmor
| alacritas = mensis
| res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum.
| subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
}}
Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est.
Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere.
Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus.
Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis.
Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta==
Does moving articles counted among the 10,000 most important (like
"[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC)
: Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC)
::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC)
== Template:Weather box ==
{{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
== Quid significat expectatio vacuae mutationis? ==
Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes.
Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC)
::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC)
::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]:
:::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight>
::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC)
== Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? ==
Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC)
::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC)
== Regula generalis de intellegentia artificiali ==
[[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC)
:Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? ==
Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715).
Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est.
Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC)
: Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? ==
[[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae.
Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC)
== Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? ==
Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC)
:Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC)
:: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC)
:::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC)
::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere.
:::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::Nolite oblivisci ''gentes'' ! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis.
:::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit.
:::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”?
:::::::::::Vide commentarios:
:::::::::::* [[Civitas sui iuris]]
:::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]]
:::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]
:::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]]
:::::::::::* [[Index asteroidum]]
:::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
:::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC)
== "-karyotica" vel "-caryotica"? ==
In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC)
:"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC)
::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC)
::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC)
:::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC)
== Pagina mensis Iulii 2026 abest ==
{{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}}
== Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? ==
In disputatione {{caput|Disputatio Usoris:IacobusAmor|Carolus: Cur titulus italicus?}}, noster [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]] suadet ut lemmata qualia illa paginarum de praenominibus scribantur typis italicis. Ego nescio quid sit faciendum. Praenomina apud Vicipaediam Anglicam et alibi non scribuntur typis italicis (e.g. [[:en:Martin (name)]]), sed nobis licet aliam regulam nostram statuere. Attamen, si hanc conventionem adoptamus, oportebit eam ubique adhibere, atque multae paginae emendandae erunt. Quid dicatis? Censeatisne lemmata in paginis de praenominibus scribenda esse typis italicis? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:34, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::And yet, Grufo, in the article that you cite ("[[:en:Martin (name)]]"), you'll find this heading: "The name ''Martin'' in different regions"! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:50, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::: I am not against using italics for words cited as words, I am just wondering whether ''the page's lemma'' should be italicized (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Titulus italicus}} ... {{ires|Martinus}} est praenomen ...</syntaxhighlight>). Having somewhere below the lead something like <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen ''Martinus'' ...</syntaxhighlight>, seems pretty fine to me, especially when discussing etimologies. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:01, 19 Augusti 2026 (UTC)
:Non, hoc insolitum est, multos annos Vicipaedia sine hoc italico vivebat. Argumentum Jacobi est:
:* Leo XIV est pontifex, sed eius nomen familiare est ''Robertus'' (vel "Robertus"), —
:hic de praenomine ut nomine, non de homine vel de re agitur, hic scriptura italica vel virgulae possibiles sunt. Sed pagina de ipso praenomine hoc praenomen ut rem describendam tractat. Nullae sunt causae, ut huius generis paginarum formam mutemus. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:10, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::Iste locus omnino rectus non est. "''Robertus'' (vel "Robertus")" non scripsi. Quod scripsi est:
::::[[Leo XIV]] est [[Episcopus Romanus]], sed eius nomen familiare est ''Robertus.''
:::At least in English, and in the English wikipedia, words cited as words are customarily italicized (not quoted); however, as noted in effect by Grufo, many writers, including those of the English wikipedia, make an exception for capitalized nouns. Much of the time, that's perhaps unobjectionable, as it doesn't lead to misreading, but it can generate curious locutions, for example:
::::Henry Edward Manning has been translated '[[Henricus Eduardus Manning]].'
:::This is curious because, for people reading these words for the first time, the lack of italics in the text effectively marks Manning as a human being, not a set of words, and human beings can't be translated, unless, of course, they're bishops, who can indeed be translated (from see to see); but Manning was never a bishop of anywhere except Westminster, so he was never translated—making ''both'' of these sentences true. but ''only'' when italics are selectively deployed:
::::''Henry Edward Manning'' was often translated.
::::Henry Edward Manning was never translated.
:::Granted, this is a rare example, but it's most definitely a valid contrastive minimal pair. In any event, relying on capitalization may prove problematic in general, since many nouns capitalized in the Anglo-German world are ''not'' capitalized in many other languages, and that's "a whole nother can of worms." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:38, 18 Augusti 2026 (UTC)
::::Okay, but in the title of a Wikipedia article, the name is not taken as word, but as an object that the article treats. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:29, 19 Augusti 2026 (UTC)
:::::That's true. Substantive "Xxxx (nomen)" articles have some reasons not to exist in an encyclopaedia at all: so far as I remember, they exist on Vicipaedia because (a) there is an anonymous contributor who likes creating them, and generally does no harm, (b) they could remain useful as disambiguation pages if they offer links to more than one existing substantive article. I suggest not making any special rule for formatting them here, when there's no such rule on other Wikipedias. Formatting is a distraction, and Latin is light on formatting compared with other modern printed languages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 07:30, 23 Augusti 2026 (UTC)
== [[:Categoria:Portae]] ==
[[:Categoria:Portae]] nunc includit paginas sui generis, quod vulgo ''portal'' nominatur, sed habemus aliquot paginas de portis veris, de aedificiis huius generis ([[Porta Aurea]], [[Porta nigra]], [[Porta Praenestina]], [[Porta Brandenburgensis]], [[Porta Graach]] etc.) Puto categoriae portalium aliud nomen dandum esse, e.g. "Portae Vicipaedianae", "Portae (Vicipaedia)", in [[:categoria:Portae]] autem portas veras colligendas. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:57, 21 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-21 11:00:42}}
: Categoriam “[[:Categoria:Portae Vicipaedianae|Portae Vicipaedianae]]” creavi et nonnullas subcategorias ibi movi, sed nunc tantummodo telephonio geatabili recensere possum; postea ceteras subcategorias illūc movebo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:25, 21 Augusti 2026 (UTC)
:: {{Ok}} Factum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:04, 21 Augusti 2026 (UTC)
:::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 21 Augusti 2026 (UTC)
== De paginis inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 creatis ==
Septuaginta duas novas paginas quotidianas die 25 Iunii 2026 posteriores [[Specialis:Diff/3985927/3985929|addidi]], attamen paginas inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 scriptas inspicere non potui. Si bonarum paginarum illis diebus scriptarum meministis, quaeso, [[Specialis:EditPage/Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae|addite indici]]! Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 5 Septembris 2026 (UTC)
== Ascalon Adumbratio? ==
Non intellego cur pagina Ascalon in adumbrationibus relegata permaneat (oblivio?) cum tot pessimae et brevissimae paginae (de eis nuncupatim loqui nolo) nostram Vicipaediam dehonestant. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 17:07, 8 Septembris 2026 (UTC)
: Et ego censeo paginam iam maturam esse ut in encyclopaediam recipiatur. Idem auctorem rogavi (confer {{Caput|Disputatio Adumbrationis:Ascalon|Non iam adumbratio}}), sed ipse respondit se plura de recentiore historia Ascalonis et nonnulla de aetate Turcica ac Britannica scribere velle. Mea sententia, paginam in encyclopaediam {{Nexus cum parametris|Specialis:Paginam movere/Adumbratio:Ascalon|movere|wpReason=Demum commentatio parata est|wpNewTitle=Ascalon|prefix=}} possumus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:25, 8 Septembris 2026 (UTC)
:: Nihil impedit enim quominus paginam emendet in Vicipaedia iusta ut omnes quotidie facimus. Praeterea iam duos menses pagina non iam aucta est et ex aliis Vicipaediis invisibilis iacet. Censeo et ipse movendam esse.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 20:42, 8 Septembris 2026 (UTC)
::: {{Factum est}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 8 Septembris 2026 (UTC)
== Articulum de [[XGBoost]] scribere volo. ==
'''Articulum de XGBoost componere cupio, qui originem, structuram algorithmicam, rationem gradientis boosting, praecipuos usus atque partes eius in machinali doctrina accurate exponat.'''
[[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:19, 11 Septembris 2026 (UTC)
: Posses articulum e Vicipaedia Anglica vertere. --[[Usor:Maria.martelli|Maria.martelli]] ([[Disputatio Usoris:Maria.martelli|disputatio]]) 15:23, 11 Septembris 2026 (UTC)
::Gratias tibi ago pro consilio. Articulum Anglicum de XGBoost in Latinum vertere conabor, sed textum etiam ad morem et stilum Vicipaediae Latinae accommodare velim. [[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:20, 14 Septembris 2026 (UTC)
== De intellegentiae artificialis usu ==
Nondum sunt in nostra Vicipaedia regulae de usu intellegentiae artificialis, quamquam [[MediaWiki:Editcheck-copyvio-llm-policylink|systema MediaViciale eas quaerit]]; idcirco [[Vicipaedia:Intellegentiae artificialis ope Vicipaediam recensere|hoc consilium]] proposui. Hae suasiones praecipue me adiuvaverunt ad paginam parandam:
* [[:Mw:Help:Edit check#LLM Paste check|Mw:Help:Edit check § LLM Paste check]]
* [[:En:Wikipedia:Writing articles with large language models]]
* [[:Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy#AI-assisted editing and human accountability|Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy § AI-assisted editing and human accountability]]
Tertius nexus simile consilium meum ostendit. Quaeso, ferte hic sententias vestras. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:49, 25 Septembris 2026 (UTC)
== IAbot: an recte agit? ==
Amicis quam plurimis loquor! -- Observavi IAbot in pagina [[Carolus Clusius]] (per exemplum) ter hoc anno nexus "mortuos" pronuntiavit, qui (per me) vivi sunt. Magister huius boti me suggerit (vide [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) hanc dissonantiam productam esse e limitibus geographicis a divulgatoribus sitorum interretialium impositis. An possumus hanc rem per experientiam probare? Si volitis, has tres paginas, ab IAbot mortuas pronuntiatas, temptate et responsum subter scribite:
I'm asking as many friends as possible to help: -- I notice that IAbot in the page [[Carolus Clusius]] (for example) three times this year pronounced links "dead", when for me those links are still alive. The botmaster suggests (see [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) that different results may be caused by geoblocks on the internet sites (i.e. they are not accessible worldwide). Could we please test this? If you're willing, please try these three pages, reported dead by IAbot, and report whether they work for you or not (Viva/Mortua). [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 1. E-rara]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://www.dwc.knaw.nl/wp-content/HSSN/2007-8-Carolus%20Clusius.pdf 2. Clusius Correspondence pdf]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/ 3. Clusius Correspondence html]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
{{Ast}}
[[Usor:Andrew Dalby|Andrea]], fortasse interim formula {{Fn|Url}} est [[Specialis:Diff/3991119/3991337|solutio]] ne InternetArchiveBot nexūs inveniat (sed nescio valeatne). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 26 Septembris 2026 (UTC)
:Dic mihi, mi Grufo: qualibus occasionibus uti possumus hac formula? Quando [https://], quando {{Fn|Url}}? (Si olim bene scivi, veniam da! Oblitus sum.) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 27 Septembris 2026 (UTC)
2fppcz505yhxk92s29kledbhg221jpo
3991594
3991592
2026-09-27T16:00:15Z
Andrew Dalby
1084
/* IAbot: an recte agit? */
3991594
wikitext
text/x-wiki
{{/Praefatio}}
== De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur ==
In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC)
:Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC)
:: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC)
::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC)
:::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC)
@[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this:
{{Capsa annuntiationis
| color = #7f83d7
| pigmentum = #f3f4fb
| imago = P writing.svg
| 1 =
'''Commentationem neglectam augeamus!'''
Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere!
}}
We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC)
:That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC)
:: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows:
::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following)
::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable)
::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real
::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight>
::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely
::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely:
::*# We add {{Fn|Augenda}}
::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real
:: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC)
== De novo spatio adumbrationum ==
{{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius
| alacres = IacobusAmor
| alacritas = mensis
| res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum.
| subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
}}
Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est.
Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere.
Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus.
Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis.
Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta==
Does moving articles counted among the 10,000 most important (like
"[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC)
: Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC)
::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC)
== Template:Weather box ==
{{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
== Quid significat expectatio vacuae mutationis? ==
Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes.
Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC)
::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC)
::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]:
:::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight>
::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC)
== Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? ==
Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC)
::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC)
== Regula generalis de intellegentia artificiali ==
[[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC)
:Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? ==
Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715).
Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est.
Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC)
: Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? ==
[[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae.
Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC)
== Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? ==
Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC)
:Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC)
:: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC)
:::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC)
::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere.
:::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::Nolite oblivisci ''gentes'' ! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis.
:::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit.
:::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”?
:::::::::::Vide commentarios:
:::::::::::* [[Civitas sui iuris]]
:::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]]
:::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]
:::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]]
:::::::::::* [[Index asteroidum]]
:::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
:::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC)
== "-karyotica" vel "-caryotica"? ==
In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC)
:"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC)
::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC)
::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC)
:::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC)
== Pagina mensis Iulii 2026 abest ==
{{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}}
== Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? ==
In disputatione {{caput|Disputatio Usoris:IacobusAmor|Carolus: Cur titulus italicus?}}, noster [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]] suadet ut lemmata qualia illa paginarum de praenominibus scribantur typis italicis. Ego nescio quid sit faciendum. Praenomina apud Vicipaediam Anglicam et alibi non scribuntur typis italicis (e.g. [[:en:Martin (name)]]), sed nobis licet aliam regulam nostram statuere. Attamen, si hanc conventionem adoptamus, oportebit eam ubique adhibere, atque multae paginae emendandae erunt. Quid dicatis? Censeatisne lemmata in paginis de praenominibus scribenda esse typis italicis? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:34, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::And yet, Grufo, in the article that you cite ("[[:en:Martin (name)]]"), you'll find this heading: "The name ''Martin'' in different regions"! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:50, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::: I am not against using italics for words cited as words, I am just wondering whether ''the page's lemma'' should be italicized (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Titulus italicus}} ... {{ires|Martinus}} est praenomen ...</syntaxhighlight>). Having somewhere below the lead something like <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen ''Martinus'' ...</syntaxhighlight>, seems pretty fine to me, especially when discussing etimologies. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:01, 19 Augusti 2026 (UTC)
:Non, hoc insolitum est, multos annos Vicipaedia sine hoc italico vivebat. Argumentum Jacobi est:
:* Leo XIV est pontifex, sed eius nomen familiare est ''Robertus'' (vel "Robertus"), —
:hic de praenomine ut nomine, non de homine vel de re agitur, hic scriptura italica vel virgulae possibiles sunt. Sed pagina de ipso praenomine hoc praenomen ut rem describendam tractat. Nullae sunt causae, ut huius generis paginarum formam mutemus. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:10, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::Iste locus omnino rectus non est. "''Robertus'' (vel "Robertus")" non scripsi. Quod scripsi est:
::::[[Leo XIV]] est [[Episcopus Romanus]], sed eius nomen familiare est ''Robertus.''
:::At least in English, and in the English wikipedia, words cited as words are customarily italicized (not quoted); however, as noted in effect by Grufo, many writers, including those of the English wikipedia, make an exception for capitalized nouns. Much of the time, that's perhaps unobjectionable, as it doesn't lead to misreading, but it can generate curious locutions, for example:
::::Henry Edward Manning has been translated '[[Henricus Eduardus Manning]].'
:::This is curious because, for people reading these words for the first time, the lack of italics in the text effectively marks Manning as a human being, not a set of words, and human beings can't be translated, unless, of course, they're bishops, who can indeed be translated (from see to see); but Manning was never a bishop of anywhere except Westminster, so he was never translated—making ''both'' of these sentences true. but ''only'' when italics are selectively deployed:
::::''Henry Edward Manning'' was often translated.
::::Henry Edward Manning was never translated.
:::Granted, this is a rare example, but it's most definitely a valid contrastive minimal pair. In any event, relying on capitalization may prove problematic in general, since many nouns capitalized in the Anglo-German world are ''not'' capitalized in many other languages, and that's "a whole nother can of worms." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:38, 18 Augusti 2026 (UTC)
::::Okay, but in the title of a Wikipedia article, the name is not taken as word, but as an object that the article treats. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:29, 19 Augusti 2026 (UTC)
:::::That's true. Substantive "Xxxx (nomen)" articles have some reasons not to exist in an encyclopaedia at all: so far as I remember, they exist on Vicipaedia because (a) there is an anonymous contributor who likes creating them, and generally does no harm, (b) they could remain useful as disambiguation pages if they offer links to more than one existing substantive article. I suggest not making any special rule for formatting them here, when there's no such rule on other Wikipedias. Formatting is a distraction, and Latin is light on formatting compared with other modern printed languages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 07:30, 23 Augusti 2026 (UTC)
== [[:Categoria:Portae]] ==
[[:Categoria:Portae]] nunc includit paginas sui generis, quod vulgo ''portal'' nominatur, sed habemus aliquot paginas de portis veris, de aedificiis huius generis ([[Porta Aurea]], [[Porta nigra]], [[Porta Praenestina]], [[Porta Brandenburgensis]], [[Porta Graach]] etc.) Puto categoriae portalium aliud nomen dandum esse, e.g. "Portae Vicipaedianae", "Portae (Vicipaedia)", in [[:categoria:Portae]] autem portas veras colligendas. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:57, 21 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-21 11:00:42}}
: Categoriam “[[:Categoria:Portae Vicipaedianae|Portae Vicipaedianae]]” creavi et nonnullas subcategorias ibi movi, sed nunc tantummodo telephonio geatabili recensere possum; postea ceteras subcategorias illūc movebo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:25, 21 Augusti 2026 (UTC)
:: {{Ok}} Factum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:04, 21 Augusti 2026 (UTC)
:::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 21 Augusti 2026 (UTC)
== De paginis inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 creatis ==
Septuaginta duas novas paginas quotidianas die 25 Iunii 2026 posteriores [[Specialis:Diff/3985927/3985929|addidi]], attamen paginas inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 scriptas inspicere non potui. Si bonarum paginarum illis diebus scriptarum meministis, quaeso, [[Specialis:EditPage/Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae|addite indici]]! Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 5 Septembris 2026 (UTC)
== Ascalon Adumbratio? ==
Non intellego cur pagina Ascalon in adumbrationibus relegata permaneat (oblivio?) cum tot pessimae et brevissimae paginae (de eis nuncupatim loqui nolo) nostram Vicipaediam dehonestant. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 17:07, 8 Septembris 2026 (UTC)
: Et ego censeo paginam iam maturam esse ut in encyclopaediam recipiatur. Idem auctorem rogavi (confer {{Caput|Disputatio Adumbrationis:Ascalon|Non iam adumbratio}}), sed ipse respondit se plura de recentiore historia Ascalonis et nonnulla de aetate Turcica ac Britannica scribere velle. Mea sententia, paginam in encyclopaediam {{Nexus cum parametris|Specialis:Paginam movere/Adumbratio:Ascalon|movere|wpReason=Demum commentatio parata est|wpNewTitle=Ascalon|prefix=}} possumus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:25, 8 Septembris 2026 (UTC)
:: Nihil impedit enim quominus paginam emendet in Vicipaedia iusta ut omnes quotidie facimus. Praeterea iam duos menses pagina non iam aucta est et ex aliis Vicipaediis invisibilis iacet. Censeo et ipse movendam esse.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 20:42, 8 Septembris 2026 (UTC)
::: {{Factum est}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 8 Septembris 2026 (UTC)
== Articulum de [[XGBoost]] scribere volo. ==
'''Articulum de XGBoost componere cupio, qui originem, structuram algorithmicam, rationem gradientis boosting, praecipuos usus atque partes eius in machinali doctrina accurate exponat.'''
[[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:19, 11 Septembris 2026 (UTC)
: Posses articulum e Vicipaedia Anglica vertere. --[[Usor:Maria.martelli|Maria.martelli]] ([[Disputatio Usoris:Maria.martelli|disputatio]]) 15:23, 11 Septembris 2026 (UTC)
::Gratias tibi ago pro consilio. Articulum Anglicum de XGBoost in Latinum vertere conabor, sed textum etiam ad morem et stilum Vicipaediae Latinae accommodare velim. [[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:20, 14 Septembris 2026 (UTC)
== De intellegentiae artificialis usu ==
Nondum sunt in nostra Vicipaedia regulae de usu intellegentiae artificialis, quamquam [[MediaWiki:Editcheck-copyvio-llm-policylink|systema MediaViciale eas quaerit]]; idcirco [[Vicipaedia:Intellegentiae artificialis ope Vicipaediam recensere|hoc consilium]] proposui. Hae suasiones praecipue me adiuvaverunt ad paginam parandam:
* [[:Mw:Help:Edit check#LLM Paste check|Mw:Help:Edit check § LLM Paste check]]
* [[:En:Wikipedia:Writing articles with large language models]]
* [[:Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy#AI-assisted editing and human accountability|Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy § AI-assisted editing and human accountability]]
Tertius nexus simile consilium meum ostendit. Quaeso, ferte hic sententias vestras. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:49, 25 Septembris 2026 (UTC)
== IAbot: an recte agit? ==
Amicis quam plurimis loquor! -- Observavi IAbot in pagina [[Carolus Clusius]] (per exemplum) ter hoc anno nexus "mortuos" pronuntiavit, qui (per me) vivi sunt. Magister huius boti me suggerit (vide [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) hanc dissonantiam productam esse e limitibus geographicis a divulgatoribus sitorum interretialium impositis. An possumus hanc rem per experientiam probare? Si volitis, has tres paginas, ab IAbot mortuas pronuntiatas, temptate et responsum subter scribite:
I'm asking as many friends as possible to help: -- I notice that IAbot in the page [[Carolus Clusius]] (for example) three times this year pronounced links "dead", when for me those links are still alive. The botmaster suggests (see [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) that different results may be caused by geoblocks on the internet sites (i.e. they are not accessible worldwide). Could we please test this? If you're willing, please try these three pages, reported dead by IAbot, and report whether they work for you or not (Viva/Mortua). [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 1. E-rara]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://www.dwc.knaw.nl/wp-content/HSSN/2007-8-Carolus%20Clusius.pdf 2. Clusius Correspondence pdf]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/ 3. Clusius Correspondence html]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
{{Ast}}
[[Usor:Andrew Dalby|Andrea]], fortasse interim formula {{Fn|Url}} est [[Specialis:Diff/3991119/3991337|solutio]] ne InternetArchiveBot nexūs inveniat (sed nescio valeatne). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 26 Septembris 2026 (UTC)
:Omnibus, qui supra responderunt, gratias ago. Dic mihi, mi Grufo: qualibus occasionibus uti possumus hac formula? Quando [https://], quando {{Fn|Url}}? (Si olim bene scivi, veniam da! Oblitus sum.) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 27 Septembris 2026 (UTC)
ft26qeyhtb67hlys9a32uyjgidzk82s
3991629
3991594
2026-09-27T20:20:30Z
Grufo
64423
/* IAbot: an recte agit? */ Re
3991629
wikitext
text/x-wiki
{{/Praefatio}}
== De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur ==
In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC)
:Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC)
:: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC)
::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC)
:::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC)
@[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this:
{{Capsa annuntiationis
| color = #7f83d7
| pigmentum = #f3f4fb
| imago = P writing.svg
| 1 =
'''Commentationem neglectam augeamus!'''
Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere!
}}
We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC)
:That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC)
:: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows:
::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following)
::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable)
::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real
::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight>
::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely
::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely:
::*# We add {{Fn|Augenda}}
::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real
:: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC)
== De novo spatio adumbrationum ==
{{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius
| alacres = IacobusAmor
| alacritas = mensis
| res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum.
| subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
}}
Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est.
Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere.
Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus.
Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis.
Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta==
Does moving articles counted among the 10,000 most important (like
"[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC)
: Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC)
::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC)
== Template:Weather box ==
{{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
== Quid significat expectatio vacuae mutationis? ==
Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes.
Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC)
::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC)
::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]:
:::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight>
::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC)
== Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? ==
Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC)
::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC)
== Regula generalis de intellegentia artificiali ==
[[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC)
:Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? ==
Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715).
Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est.
Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC)
: Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? ==
[[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae.
Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC)
== Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? ==
Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC)
:Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC)
:: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC)
:::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC)
::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere.
:::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::Nolite oblivisci ''gentes'' ! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis.
:::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit.
:::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”?
:::::::::::Vide commentarios:
:::::::::::* [[Civitas sui iuris]]
:::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]]
:::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]
:::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]]
:::::::::::* [[Index asteroidum]]
:::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
:::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC)
== "-karyotica" vel "-caryotica"? ==
In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC)
:"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC)
::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC)
::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC)
:::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC)
== Pagina mensis Iulii 2026 abest ==
{{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}}
== Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? ==
In disputatione {{caput|Disputatio Usoris:IacobusAmor|Carolus: Cur titulus italicus?}}, noster [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]] suadet ut lemmata qualia illa paginarum de praenominibus scribantur typis italicis. Ego nescio quid sit faciendum. Praenomina apud Vicipaediam Anglicam et alibi non scribuntur typis italicis (e.g. [[:en:Martin (name)]]), sed nobis licet aliam regulam nostram statuere. Attamen, si hanc conventionem adoptamus, oportebit eam ubique adhibere, atque multae paginae emendandae erunt. Quid dicatis? Censeatisne lemmata in paginis de praenominibus scribenda esse typis italicis? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:34, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::And yet, Grufo, in the article that you cite ("[[:en:Martin (name)]]"), you'll find this heading: "The name ''Martin'' in different regions"! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:50, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::: I am not against using italics for words cited as words, I am just wondering whether ''the page's lemma'' should be italicized (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Titulus italicus}} ... {{ires|Martinus}} est praenomen ...</syntaxhighlight>). Having somewhere below the lead something like <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen ''Martinus'' ...</syntaxhighlight>, seems pretty fine to me, especially when discussing etimologies. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:01, 19 Augusti 2026 (UTC)
:Non, hoc insolitum est, multos annos Vicipaedia sine hoc italico vivebat. Argumentum Jacobi est:
:* Leo XIV est pontifex, sed eius nomen familiare est ''Robertus'' (vel "Robertus"), —
:hic de praenomine ut nomine, non de homine vel de re agitur, hic scriptura italica vel virgulae possibiles sunt. Sed pagina de ipso praenomine hoc praenomen ut rem describendam tractat. Nullae sunt causae, ut huius generis paginarum formam mutemus. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:10, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::Iste locus omnino rectus non est. "''Robertus'' (vel "Robertus")" non scripsi. Quod scripsi est:
::::[[Leo XIV]] est [[Episcopus Romanus]], sed eius nomen familiare est ''Robertus.''
:::At least in English, and in the English wikipedia, words cited as words are customarily italicized (not quoted); however, as noted in effect by Grufo, many writers, including those of the English wikipedia, make an exception for capitalized nouns. Much of the time, that's perhaps unobjectionable, as it doesn't lead to misreading, but it can generate curious locutions, for example:
::::Henry Edward Manning has been translated '[[Henricus Eduardus Manning]].'
:::This is curious because, for people reading these words for the first time, the lack of italics in the text effectively marks Manning as a human being, not a set of words, and human beings can't be translated, unless, of course, they're bishops, who can indeed be translated (from see to see); but Manning was never a bishop of anywhere except Westminster, so he was never translated—making ''both'' of these sentences true. but ''only'' when italics are selectively deployed:
::::''Henry Edward Manning'' was often translated.
::::Henry Edward Manning was never translated.
:::Granted, this is a rare example, but it's most definitely a valid contrastive minimal pair. In any event, relying on capitalization may prove problematic in general, since many nouns capitalized in the Anglo-German world are ''not'' capitalized in many other languages, and that's "a whole nother can of worms." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:38, 18 Augusti 2026 (UTC)
::::Okay, but in the title of a Wikipedia article, the name is not taken as word, but as an object that the article treats. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:29, 19 Augusti 2026 (UTC)
:::::That's true. Substantive "Xxxx (nomen)" articles have some reasons not to exist in an encyclopaedia at all: so far as I remember, they exist on Vicipaedia because (a) there is an anonymous contributor who likes creating them, and generally does no harm, (b) they could remain useful as disambiguation pages if they offer links to more than one existing substantive article. I suggest not making any special rule for formatting them here, when there's no such rule on other Wikipedias. Formatting is a distraction, and Latin is light on formatting compared with other modern printed languages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 07:30, 23 Augusti 2026 (UTC)
== [[:Categoria:Portae]] ==
[[:Categoria:Portae]] nunc includit paginas sui generis, quod vulgo ''portal'' nominatur, sed habemus aliquot paginas de portis veris, de aedificiis huius generis ([[Porta Aurea]], [[Porta nigra]], [[Porta Praenestina]], [[Porta Brandenburgensis]], [[Porta Graach]] etc.) Puto categoriae portalium aliud nomen dandum esse, e.g. "Portae Vicipaedianae", "Portae (Vicipaedia)", in [[:categoria:Portae]] autem portas veras colligendas. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:57, 21 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-21 11:00:42}}
: Categoriam “[[:Categoria:Portae Vicipaedianae|Portae Vicipaedianae]]” creavi et nonnullas subcategorias ibi movi, sed nunc tantummodo telephonio geatabili recensere possum; postea ceteras subcategorias illūc movebo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:25, 21 Augusti 2026 (UTC)
:: {{Ok}} Factum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:04, 21 Augusti 2026 (UTC)
:::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 21 Augusti 2026 (UTC)
== De paginis inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 creatis ==
Septuaginta duas novas paginas quotidianas die 25 Iunii 2026 posteriores [[Specialis:Diff/3985927/3985929|addidi]], attamen paginas inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 scriptas inspicere non potui. Si bonarum paginarum illis diebus scriptarum meministis, quaeso, [[Specialis:EditPage/Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae|addite indici]]! Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 5 Septembris 2026 (UTC)
== Ascalon Adumbratio? ==
Non intellego cur pagina Ascalon in adumbrationibus relegata permaneat (oblivio?) cum tot pessimae et brevissimae paginae (de eis nuncupatim loqui nolo) nostram Vicipaediam dehonestant. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 17:07, 8 Septembris 2026 (UTC)
: Et ego censeo paginam iam maturam esse ut in encyclopaediam recipiatur. Idem auctorem rogavi (confer {{Caput|Disputatio Adumbrationis:Ascalon|Non iam adumbratio}}), sed ipse respondit se plura de recentiore historia Ascalonis et nonnulla de aetate Turcica ac Britannica scribere velle. Mea sententia, paginam in encyclopaediam {{Nexus cum parametris|Specialis:Paginam movere/Adumbratio:Ascalon|movere|wpReason=Demum commentatio parata est|wpNewTitle=Ascalon|prefix=}} possumus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:25, 8 Septembris 2026 (UTC)
:: Nihil impedit enim quominus paginam emendet in Vicipaedia iusta ut omnes quotidie facimus. Praeterea iam duos menses pagina non iam aucta est et ex aliis Vicipaediis invisibilis iacet. Censeo et ipse movendam esse.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 20:42, 8 Septembris 2026 (UTC)
::: {{Factum est}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 8 Septembris 2026 (UTC)
== Articulum de [[XGBoost]] scribere volo. ==
'''Articulum de XGBoost componere cupio, qui originem, structuram algorithmicam, rationem gradientis boosting, praecipuos usus atque partes eius in machinali doctrina accurate exponat.'''
[[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:19, 11 Septembris 2026 (UTC)
: Posses articulum e Vicipaedia Anglica vertere. --[[Usor:Maria.martelli|Maria.martelli]] ([[Disputatio Usoris:Maria.martelli|disputatio]]) 15:23, 11 Septembris 2026 (UTC)
::Gratias tibi ago pro consilio. Articulum Anglicum de XGBoost in Latinum vertere conabor, sed textum etiam ad morem et stilum Vicipaediae Latinae accommodare velim. [[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:20, 14 Septembris 2026 (UTC)
== De intellegentiae artificialis usu ==
Nondum sunt in nostra Vicipaedia regulae de usu intellegentiae artificialis, quamquam [[MediaWiki:Editcheck-copyvio-llm-policylink|systema MediaViciale eas quaerit]]; idcirco [[Vicipaedia:Intellegentiae artificialis ope Vicipaediam recensere|hoc consilium]] proposui. Hae suasiones praecipue me adiuvaverunt ad paginam parandam:
* [[:Mw:Help:Edit check#LLM Paste check|Mw:Help:Edit check § LLM Paste check]]
* [[:En:Wikipedia:Writing articles with large language models]]
* [[:Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy#AI-assisted editing and human accountability|Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy § AI-assisted editing and human accountability]]
Tertius nexus simile consilium meum ostendit. Quaeso, ferte hic sententias vestras. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:49, 25 Septembris 2026 (UTC)
== IAbot: an recte agit? ==
Amicis quam plurimis loquor! -- Observavi IAbot in pagina [[Carolus Clusius]] (per exemplum) ter hoc anno nexus "mortuos" pronuntiavit, qui (per me) vivi sunt. Magister huius boti me suggerit (vide [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) hanc dissonantiam productam esse e limitibus geographicis a divulgatoribus sitorum interretialium impositis. An possumus hanc rem per experientiam probare? Si volitis, has tres paginas, ab IAbot mortuas pronuntiatas, temptate et responsum subter scribite:
I'm asking as many friends as possible to help: -- I notice that IAbot in the page [[Carolus Clusius]] (for example) three times this year pronounced links "dead", when for me those links are still alive. The botmaster suggests (see [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) that different results may be caused by geoblocks on the internet sites (i.e. they are not accessible worldwide). Could we please test this? If you're willing, please try these three pages, reported dead by IAbot, and report whether they work for you or not (Viva/Mortua). [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 1. E-rara]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://www.dwc.knaw.nl/wp-content/HSSN/2007-8-Carolus%20Clusius.pdf 2. Clusius Correspondence pdf]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/ 3. Clusius Correspondence html]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
{{Ast}}
[[Usor:Andrew Dalby|Andrea]], fortasse interim formula {{Fn|Url}} est [[Specialis:Diff/3991119/3991337|solutio]] ne InternetArchiveBot nexūs inveniat (sed nescio valeatne). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 26 Septembris 2026 (UTC)
:Omnibus, qui supra responderunt, gratias ago. Dic mihi, mi Grufo: qualibus occasionibus uti possumus hac formula? Quando [https://], quando {{Fn|Url}}? (Si olim bene scivi, veniam da! Oblitus sum.) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 27 Septembris 2026 (UTC)
:: Si non erro, InternetArchiveBot hanc syntaxin vestigat: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[A B]</syntaxhighlight>. Ergo, si autem hanc invenit syntaxin nihil agit: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{url|A|B}}</syntaxhighlight>. Haec igitur est excogitatio tantum ut InternetArchiveBot impediatur, sed nescio quando operteat sic facere. Si dubitas et retrospectionem “Wayback Machine” servare vis, etiam formulam {{Fn|Machina temporis interretialis}} habemus (formā compendiariā <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|A|B|C}}</syntaxhighlight>—de argumento C, vide [[Formula:Machina temporis interretialis|documentationem]]), quae utrumque nexum ostendit. E.g.:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/|Editio epistolarum interretialis|20170915113347}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{urlr|http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/|Editio epistolarum interretialis|20170915113347}}
:: Haec est solutio tuta quotiens dubitas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:20, 27 Septembris 2026 (UTC)
o7by4rlevqubo1pln5st43jtf3zkq0i
3991635
3991629
2026-09-27T20:38:00Z
Demetrius Talpa
81729
/* IAbot: an recte agit? */ Reply
3991635
wikitext
text/x-wiki
{{/Praefatio}}
== De paginis nimis magnis quae formulā {{[[Formula:Augenda|Augenda]]}} utuntur ==
In [[:Categoria:Corrigenda|Categoriam:Corrigenda]] plures subcategoriae formulā {{Fn|Augenda}} stipantur (e.g. [[:Categoria:Augenda a mense Februario 2023]], [[:Categoria:Augenda a mense Ianuario 2024]], [[:Categoria:Augenda a mense Decembri 2025]], et cetera). Inspiciens, multas harum paginarum invenii quae longiores sunt 1000 octobitis (e.g. [[Graecia archaica]]: 2928 octobiti). Quid censeatis si mechanema cum monitu in formulam {{Fn|Augenda}} inseram, ne in paginis longioribus quam 1000 octobitorum adhibeatur? Nam si pagina est satis longa, vanum est legentes monere paginam intra tres menses esse augendam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:30, 27 Februarii 2026 (UTC)
:Pagina de [[Graecia archaica]] (#1) lemmate proprio, (#2) definitione idonea, et (#3) fonte externo caret, et omnis Vicipadia ut videtur (#4) nexibus ad hanc paginam ducentibus caret. That's all four of the formula's four criteria. ¶ For the difference between a stub and more-than-a-stub, the cutoff I've been using has been 2,000 octeti for general articles and 1,900 for articles with a taxobox. I don't recall a consensus on that limit, but articles having 4,000, 5,000, 6,000 octeti have been marked "stipula"; that's likely too high a limit, and I'd suggest that 2,000 (or possibly your 1,000) is a more defensible upper limit for stubs. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 03:15, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::For example, just today, someone added "<nowiki>{{urbs-stipula}}</nowiki>" to the article on [[Barcino]], which already had more than 3,500 octeti! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:04, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::: ''Stipulae'' are not problematic from an administrative point of view, because in theory they can remain as such forever. Barcellona is an important city with a lot of history that can be written in an encyclopedia, it can be understandable if someone feels that the current page can be greatly improved. Instead, what scares me about the {{Fn|Augenda}} template is that it is not only an invitation to improve pages, it also asks us to delete pages after three months (which is why it should be used with care). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:57, 28 Februarii 2026 (UTC)
:::::Then why not change the verb from ''will'' to ''may'' or introduce some other indication of indeterminacy? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 16:31, 28 Februarii 2026 (UTC)
:: [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]], we can set any limit we want, but what I think makes little sense is saying that a page must be increased within three months, but then after three months nothing happens and the categories above keep growing. We must set a realistic (relatively low) threshold and then, after that, be ready to '''delete''' the pages that do not respect our threshold (in [[Vicipaedia:Taberna/Tabularium 35#De novo spatio nominali adumbrationum proponendo|another thread]] I had proposed the <code>adumbratio:</code> namespace where after three months all these “augenda” pages can be moved, but that is a separate topic). A page like [[Graecia archaica]] only needs relatively little work to be adjusted—certainly does not deserve to be deleted. What I want to stress here is that every time you add {{Fn|Augenda}} to a page you are basically saying “If the page stays like this, I am okay if after three months it gets deleted”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:58, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::That's correct, but I heartily endorse a separate namespace, a kind of purgatory, where such pages can go until they've become worthy of standing in the mainspace. As a rule, I don't work on formulas, so I likely had nothing to do with the wording of this one, but three months must have been the original consensus. If memory serves, @Andrew Dalby and perhaps others have occasionally enforced the three-month rule, though sometimes after well more than three months have elapsed. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 13:08, 27 Februarii 2026 (UTC)
:::: Intellego. Novum spatium nominale a “Phabricatore” petiturus sum. Quid censeres si in paginis amplioribus (e.g. inter 2000 et 1000) formulā {{Fn|Nondum stipula}} (quae nullam categoriam cum tempore praefinito imponit) pro formulā {{Fn|Augenda}} utereris? Aut aliam novam formulam quoque nobis excogitare licet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:57, 27 Februarii 2026 (UTC)
::::: {{Tpe|Nova}} Hic nuper petivi ut novum spatium nominale adumbrationum crearetur: [[phab:T418706|New “Draft” namespace for lawiki: “Adumbratio”]]. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:01, 2 Martii 2026 (UTC)
:::::: {{Tpe|Novissima}} Euax! Spatium nominale adumbrationum [[Vicipaedia:Spatium nominale|habemus]]! Textus paginae [[MediaWiki:Noarticletext]] nobis sic mutandus est ut adumbrationes, si exsistunt, detegantur. Postea aliquid excogitabo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 19:34, 2 Martii 2026 (UTC)
@[[Usor:IacobusAmor|Iacobe]]: What would you think if we created a <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template, and established that when we find a page that was created more than three months ago (e.g. [[Agrinium]], created in 2004!), instead of {{Fn|Augenda}} we add the new template instead? The <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight> template could look more or less like this:
{{Capsa annuntiationis
| color = #7f83d7
| pigmentum = #f3f4fb
| imago = P writing.svg
| 1 =
'''Commentationem neglectam augeamus!'''
Haec commentatio longe neglecta videtur mansa esse. Sodes, adiuva paginam augere!
}}
We can then have [[:Categoria:Paginae neglectae]], where all these pages will be automatically collected. I am proposing this because I think that it makes little sense to warn that a page that was created 22 years ago must be improved within three months! It will be an empty warning. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 08:40, 9 Martii 2026 (UTC)
:That might be useful. How would it differ from the Adumbratio solution? [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:01, 9 Martii 2026 (UTC)
:: Following [[Vicipaedia:Adumbratio|the rules]] that I partly translated from English Wikipedia, we must not move pages that were created long ago to the <code>Adumbratio:</code> namespace. So the picture should look as follows:
::* '''Case 1:''' The page is is too short and was recently created. We have three possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We move it to the <code>Adumbratio:</code> namespace (less prefereable than improving the page but more prefearable than the following)
::*# We add {{Fn|Augenda}} (less prefereable)
::*#: ↳ If three months after adding {{Fn|Augenda}} nothing has changed we delete the page for real
::* '''Case 2:''' The page is too short and was created more than three months ago. Two possibilities:
::*# We improve it (prefereable solution)
::*# We have no other choice but adding <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Pagina neglecta}}</syntaxhighlight>
::*#: ↳ We must take into account that the page might stay like that indefinitely
::* '''Case 3:''' The page was in the <code>Adumbratio:</code> namespace and was moved to the main namespace prematurely:
::*# We add {{Fn|Augenda}}
::*#: ↳ If after three months nothing has changed we delete the page for real
:: The rationale is that pages that are too old might no longer have someone that checks them and is able to fulfill our expectations. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 12:42, 9 Martii 2026 (UTC)
== De novo spatio adumbrationum ==
{{Collaboratio|Alex1011|Alexander Gerashchenko|Amahoney|Andreas Raether|Andrew Dalby|Aylin|Bartholomite|Bis-Taurinus|Demetrius Talpa|Giorno2|IacobusAmor|Ioscius|Iustinus|Lesgles|LilyKitty|Marcus Terentius Bibliophilus|Neander|Pippobuono|Rafaelgarcia|Sigur|Utilo|UV|Xaverius
| alacres = IacobusAmor
| alacritas = mensis
| res = Magistratūs usoresque strenuos vocavi. Veniam peto si alicuius oblitus sum.
| subscriptio = [[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
}}
Nuper novum spatium nominale <code>Adumbratio:</code> condidimus. Nunc oportet regulas nostras definire. Apud [[Vicipaedia:Adumbratio]] paginam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts]] partim verti, sed de nostra propria ratione consentiendum est.
Notandum est Vicipaediam Anglicam [[:en:Wikipedia:Drafts#Reasons not to move an article to draftspace|regulam habere]] qua vetatur paginam in spatio principali sitam in spatium adumbrationum movere “si commentatio ante plus quam 90 dies creata est”. Re quidem vera, nuper paginam [[Alkinum]] ad [[Adumbratio:Alkinum]] movi (praesertim ad lineamenta technica novi spatii nominalis experienda), attamen mihi visum est parum rectum paginam anno 2006 creatam (et [[Vicipaedia:Paginae quas omnibus Vicipaediis contineri oportet/Expansio#Materies chemicales|quam omnibus Vicipaediis contineri oportet]]!) ibi movere.
Quo facto suasus sum ut nobis vetandum sit formulam {{Fn|Augenda}} paginis ante plus quam tres menses creatis addere. Nam, si pagina nimis brevis olim creata est et usque talis mansit, si nos eam negleximus nec animadvertimus nisi nunc, meā sententiā duae optiones tantum nobis patent: aut eam relinquimus intactam, aut formulam {{Fn|Delenda}} apponimus.
Ceterum, a vobis peto ut paginam [[Vicipaedia:Adumbratio]] inspiciatis, novas regulas proponatis, aut regulas a me scriptas emendetis.
Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:43, 3 Martii 2026 (UTC)
==De loco vel gradu Vicipaediae apud Meta==
Does moving articles counted among the 10,000 most important (like
"[[Alkinum]]" & "[[Oxidum]]") into the limbo marked by <nowiki>{{Adumbratio}}</nowiki> and/or <nowiki>{{Neglecta}}</nowiki> lower Vicipaedia's score at Meta? (Vide [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_expanded_sample_of_articles|"List of Wikipedias by expanded sample of articles"].) In other words, do they need to remain in the mainspace to boost Vicipaedia's score? ¶ Ten years ago, in March 2016, Vicipaedia was ranked thirty-ninth among all the wikis; at the end of last month, it was ranked fifty-second. This is not an encouraging trend, and deliberately accelerating it might not be considered advisable. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:52, 12 Martii 2026 (UTC)
: Hi Iacobus. Moving pages to the <code>Adumbratio:</code> namespace definitely counts as removing them from the encyclopedia. Adding {{Fn|Pagina neglecta}} (or any other template) instead has no effects. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 12 Martii 2026 (UTC)
::<nowiki>{{ping|IacobusAmor}}</nowiki>, is there a page that specifies the number of articles from this list that we have? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:47, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::{{ping|IacobusAmor}}, idk why my previous ping got wrapped by nowiki. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:48, 3 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ecce (but it needs to be updated): https://la.wikipedia.org/wiki/Usor:Amahoney/Myrias_epitome [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:04, 3 Aprilis 2026 (UTC)
:::::So, as Grufo says, moving one of the "10,000" pages into Adumbratio space removes it from the encyclopedia and from the score that Iacobus mentions. In the case of a page in that list, maybe it's better for it to be in mainspace, with a warning template (''neglecta/augenda/...'') on it? If it's in mainspace, more editors might see it and be tempted to improve it. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:29, 14 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Hi Andrew. Indeed. When I created the page [[Vicipaedia:Adumbratio]] by (partially) translating [[:en:Wikipedia:Drafts]], I also translated the rule that a page can be moved away from the mainspace to the <code>Adumbratio:</code> namespace only if it is a newly created page (< 90 days). So pages that have long been among our 10000 pages are safe. P.S. The rules in [[Vicipaedia:Adumbratio]] still need our consensus, so if you have time, please give that page a look. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:58, 14 Aprilis 2026 (UTC)
== Template:Weather box ==
{{Excepta|Vicipaedia:Officina|Template:Weather box|Locus opportunior --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
== Quid significat expectatio vacuae mutationis? ==
Dicitur in pagina [[Topologia classium punctorum]] quod "Haec pagina mutationem vacuam expectat". Et rogat me, "nihil tangens", sibi ostendere mutationes.
Ad quem dirigitur haec monitio, et quas mutationes oportet eum sibi ostendere? Non intelligo. [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:29, 19 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve, [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Illa icon significat vicitextum <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Spatium topologicum|spatia topologica|en|qid=Q179899}}</syntaxhighlight> ad hunc vicitextum, si paginam emendas, sponte mutatum iri: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[[Spatium topologicum|spatia topologica]]</syntaxhighlight> (vide [[Special:Diff/3954206/3955454|meam ultimam recensionem]] et documentationem formulae {{fsn|pcc}}), quoniam nunc [[Spatium topologicum|paginam]] habemus quae cum entitate Vicidatorum [[:d:Q179899]] nectitur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:44, 19 Aprilis 2026 (UTC)
::Gratias habeo—mirum tamen mihi videtur, quod substitutio "cref" tantum unam tesseram (siquidem recte lexi) sumat ut argumentum. Quomodo ergo facio, si notam duos habeat nexus ad paginas creatas?--[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:29, 20 Aprilis 2026 (UTC)
::: Immo, infinitatem tesserarum formula {{fsn|cref}} accipit. Vide, exempli gratia, hanc annotationem in pagina “[[Carpates]]”, ubi sunt ambae entitates [[:d:Q6776713]] et [[:d:Q11699202]]:
:::: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{safesubst:Annotatio cum paginis creandis|1={{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Martinus Szent-Ivany|Martini Szent-Ivany|hu|qid=Q6776713}} [...] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gabriel Rzaczynski|Gabrielis Rzączyński|pl|qid=Q11699202}} [...]|2=Q6776713|3=Q11699202}}</syntaxhighlight>
::: Vide etiam {{Caput|Formula:Annotatio cum paginis creandis|Quomodo tesseram invenio?}}. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:43, 20 Aprilis 2026 (UTC)
== Annon corrigere possumus titulos "instrumentorum"? ==
Exempli gratia: video unum "instrumentum" appellari "Paginam prehendere formá PDF". Videtur mihi hic titulus mendam habere et corrigi posse accentus acutus ad macron. Sed nescio utrum corrigibilis sit ab usoribus. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:47, 24 Aprilis 2026 (UTC)
: Salve [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]. Usoribus non licet [[Specialis:Nuntia systematis|nuntia systematis]] recensere (vide etiam <span class="plainlinks">[{{fullurl:Special:Allpages|namespace=8}} spatium “<code>MediaWiki:</code>”]</span>), sed usores possunt a magistratibus petere ut nuntia recenseant (et multa nuntia exstant quae meliora facere aut etiam omnino vertere oportet!). Non invenio ubi “Paginam prehendere formá PDF” iaceat; fortasse @[[Usor:UV|UV]] adiuvare potest. P.S. “accentus acutus” revera est [[Apex (orthographia Latina)|apex]], forma antiquior [[macron|macri]]; attamen concordo uniformia signa diacritica nobis esse sequenda. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:42, 24 Aprilis 2026 (UTC)
::Non potest prehendere paginas disputationum formā PDF. Sed paginas encyclopediae possumus; e.g. [[Macron]]. At ibi apparet "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:04, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::: Nexum video, sed quid nuntium gignat non invenio. Exempli gratia, [[MediaWiki:Contributions|haec pagina]] nuntium “User contributions” ad nuntium Latinum “Conlationes usoris” vertit; sed quid vertit “Download PDF” ad “Paginam prehendere formá PDF”? Nescio. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:44, 26 Aprilis 2026 (UTC)
::::Ignosce inclaritatem meam—sed prime (ut ita dicam) "Instrumenta" et videbis instrumentorum titulos. Titulus primus (ut mihi ostenduntur) est "Movere"; titulus novissimus est "Res Wikidata"; et unus titulorum est "Paginam prehendere formá PDF". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:46, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Ut dixi, oculis meis textum video, sed ignoro e qua pagina aut e quo nuntio systematis oriatur. Nequeo textum corrigere si nescio quid mihi sit emendandum. Conatus sum aliqua similia nuntia vertere ([[MediaWiki:Wikisource-download-pdf|#1]], [[MediaWiki:Minerva-download|#2]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-sidebar-portlet-print-text|#3]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-download-label|#4]], [[MediaWiki:Electronpdfservice-special-page-headline|#5]]), sed nuntium quod quaeris non inveni. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:54, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::bzgrep utebar perlegere totam Vicipaediam Latinam; non tamen inveni. Mirum! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:25, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::: @[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]]: Potesne, quaeso, etiam situm https://translatewiki.net/ per “bzgrep” inspicere? Etiam illic non inveni textum. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:28, 27 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::[https://translatewiki.net/wiki/MediaWiki:Coll-download_as/la Fontem] inveni huius textus, non autem bzgrep utens. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:12, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::: Gratias tibi ago. Correxi. Post paucos dies abhinc nova translatio etiam in Vicipaedia Latina ostendetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:34, 28 Aprilis 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse nostis [https://www.mediawiki.org/wiki/MediaWiki?uselang=qqx hunc nexum] per quem tandem inveni. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:37, 28 Aprilis 2026 (UTC)
== Regula generalis de intellegentia artificiali ==
[[:meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy|Apud MetaVici disputatur]] utrum regula generalis de intellegentiae artificialis usu introducenda sit necne. Quum etiam nos tanget, vos hortor ut sententias vestras feratis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:42, 26 Aprilis 2026 (UTC)
:Non penitus intelligo quomodo nos tangeat. Annon iam habemus regulam de plasmatibus (ut ita dicam) linguarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:50, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:: Regulae globales omnes Vicipaedias afficiunt, atque illa regula proponitur globalis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:56, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::Gratias habeo; nonne autem, si Vicipaedia Latina haberet regulam, supersedeat regulam generalem? Et simili modo respectu aliarum Vicipaediarum? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:01, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::: Non sum certus, sed timeo ne regulae globales vincant. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::Ita; intelligo. Scisne utrum restrictionem an laxationem habeat favorem iuris? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 01:12, 27 Aprilis 2026 (UTC)
:::::: Apud Vicipaediam Latinam nulla est regula scripta; paginae tamen quae omnino intellegentiā artificiali sine ulla humana recensione vertuntur pittacio {{Fn|Pagina autotranslata}} signantur atque post unam hebdomadam delentur. Prima regula globalis proposita mihi videtur hoc tantum postulare, ut, ''praeter translationes'', usus intellegentiae artificialis aperte declaretur. Altera autem regula globalis vetat intellegentiā artificiali ūtī ''nisi in translationibus''. Meā sententiā, hoc nobis incommodum contrarium efficit, quia hic magnopere laboramus ad translationes machinarias moderandas; alii autem usūs intellegentiae artificialis nobis non sunt incommodo. Non puto magni rēferre usum ipsum declarare, sed potius oportere responsa intellegentiae artificialis diligenter inspicere ac recensere. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:45, 27 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo melius invenire titula proposita pro articulo nondum existente? ==
Volui creare articulum pro "poset" (https://www.wikidata.org/wiki/Q474715).
Scio, quod est formula "subst:pcc" alicubi in hac Vicipaedia per quam statuitur titulum huius articuli. Sed nescio, et "bzgrep" iterum inutilis est.
Estne methodus inventionis talium "titulorum articulorum nondum existentium"? --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 04:47, 30 Aprilis 2026 (UTC)
: Formula {{fsn|pcc}} nescit quod nomen Latinum novae paginae (“nexui rubro”) assignandum sit, istud erit tibi eligendum. Ad formulam adhibendam tibi sufficiet titulum Latinum et linguā aliā scribere. E.g.:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|en=Partially ordered set|Aggregatio partim ordinata}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Aut, si vis, potes autem tesseram Vicidatorum praebere:
:: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:pcc|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}</syntaxhighlight>
::: ↳ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Aggregatio partim ordinata||en|qid=Q474715}}
: Non exstat ullus index paginarum creandarum. Nomina inveniuntur simul ac paginae creantur. Attamen, si quis paginam “Aggregatio partim ordinat'''issima'''” postea creet at ad [[:d:Q474715]] eam nectat, pagina ubi nexus ruber “Aggregatio partim ordinata” ostendebatur nunc ad paginam “Aggregatio partim ordinatissima” nectetur. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:13, 30 Aprilis 2026 (UTC)
== Quomodo citare librum, quod numerum librarium uniformem inter gentes caret? ==
[[Cancellum (mathematica)|Hac pagina]] conor citare librum quoddam, sed caret ISBN/NLUIG. Habet tamen numerum Catalogii Librarii Congressus (LCCN), sed nescio quomodo hanc numerum affigere rei citatae.
Multas habeo gratias pro auxilio vestro! --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 02:09, 18 Maii 2026 (UTC)
== Num verbum natio Anglico verbo “nation” respondet? ==
Salvete omnes! Hic scribo nec in [[Disputatio:Natio|pagina disputationis]] quod hoc verbum in multis commentariis est. Secundum [https://archive.org/details/practicalint00arno/page/41/mode/1up librum Arnoldi] “Natio is rarely used of a civilised and organised nation ; it means a people, or tribe, sprung from one race, of the same blood (nascor).” Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary Latin-English English-Latin” natio significat “a tribe, race, people, esp. uncivilized”, et verbum Anglicum nation significat “populus, gens (=people, stock), civitas (=body of citizens), respublica (=state), natio (=tribe, not highly civilized)”. Liber Arnoldi quoque monet ut iis vocabulis Latinis utamur. Commentarius [[Natio|natio]] illud Ciceronis habet: “Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt, nostra cīvitās nōn potest; …” in quo orator optimus populum Romanum a nationibus distinguet. Quid vobis videtur de hac re? Valete! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 20:58, 29 Maii 2026 (UTC)
:Haec "natio" a primis temporibus Vicipaediae originem obscuram ducit, mihi non placet, sed permulta corrigenda sunt, si eam mutare volumus. Civitas (de civibus), civitas sui iuris? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 22:09, 29 Maii 2026 (UTC)
:: Aut etiam possibile est dicere, etiam secundum linguas recentiores, ipsam notionem “nationis” quodammodo “civitati” adversari. Id est, sunt qui putent, etiam linguis hodiernis, “nationem” (Anglice ''nation'', Italice ''nazione'', et cetera) semper aliquid minus civile quam “civitatem” (Anglice ''state'', Italice ''Stato'', et cetera), immo vero tribale, significare. Cum hoc tamen concordo, paginam illam nimis veterem esse atque redintegrandam. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:41, 29 Maii 2026 (UTC)
:::Melius est quaedam omittere quam nihil corrigere. Video nos habere commentarios qui vocantur [[Civitas]] (Ang. [[w:en:State (polity)]]), [[Gens]] (Ang. [[w:en:Gens]], nescio cur hic commentarius Latine non sit solis de gentibus Romanis), [[Populus]] (Ang. [[w:en:People]]), [[Res publica]] (Ang. [[w:en:Republic]]), et [[Tribus (anthropologia)]] ([[w:en:Tribe]]). Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary”, tribus significat”originally a third part if the Roman people. Hence a tribe, a division of the Roman people …”. Hoc dictionarium monet ut verbo “natio” vel verbo “gens” utamur si scribere “tribe” velimus nec de tribubus Romanis scribamus. Vero non possum novum nomen commentarii [[Natio]] commendare quod nescio cur vikipedia tot commentarios habeat. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 14:38, 31 Maii 2026 (UTC)
::::Pagina non est delenda, si hoc consulis. "Natio" [http://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=natio verbum est Latinum], cur id ne explicemus. Si nexum intervicialem ad paginam Anglicam male congruere putas, ita est, non perfectissime congruit. Sed cum de notionibus abstractis agitur, nexus interviciales saepius tales sunt. Hoc malum in Vicipaediα inevitabile est et hoc non est malum, si res explicatur. Paginae ipsius loca quaedam corrigenda est, Ciceronis interpretatio mutanda, et, quod maxime interest, inter [[Specialis:Nexus_ad_paginam/Natio|nexus ad eam]] hi multi corrigendi sunt, ubi "natio" in modum Anglicum civitatem sui iuris significat. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:22, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::Pagina scilicet delenda non est. Vidi paginas in Vikipedia Hebraica et Ucrainica ad paginam Anglicam bene congruere nec nostram paginam. Natio est verbum Latinum, cuius sensu Latino uti debemus, nec sensi Anglico. Delere nolo sed mutare et fortasse movere. Eo consilio hunc sermonem coepi ut sensibus Latinis verborum uteremur. Vero nescio cur Vikipedia Anglica tot paginas habeat et quid sit discrimen inter “nation” et “state”, propter quod non possum verbum meliorum commendare. Potestne pagina Anglica nostrae paginae [[Natio]] esse [[w:en:Tribe]]? Tribus quoque verbum Latinum est sed secundum dictionarium non idem significat et verbum Anglicum tribe. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 19:24, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::: ''Tribus'' est quaedam divisio populi, non tota natio ([https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059:entry=tribus]). Possum falli, sed secundum illam Ciceronis sententiam (“Omnēs nātiōnēs servitūtem ferre possunt …”) mihi videtur praecipua differentia inter ''civitatem'' et ''nationem'' hoc esse, quod ''civitas'' rem publicam civium significat, ''nationes'' autem alios populos tamquam gentes spectatos. Ita ''civitas'' erat Roma, ''nationes'' erant ceteri populi. P.S. {{*Cfr}} etiam “eruditissima illa Graecorum natio” (Cic.). Nam Graecis erat una natio sed plures civitates. Hoc usu vocabulum mihi videtur fere eodem sensu adhiberi ac in linguis hodiernis. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:07, 31 Maii 2026 (UTC)
:::::::Nexus interviciales perutiles sunt (ad minimum, lectores novos nobis dirigunt!) sed non nos regunt. Omnis lingua, sicut [[civitas sui iuris]], libera est. Debemus (1) verba Latina Latinitate classica definire (2) alia verba quibus significationes cognatae sunt (e.g. gens, tribus, civitas) distinguere, nexibus datis (3) significationes apud Latinistas recentiores explicare, si differunt (4) praeter alia, de re principali pellucide disserere.
:::::::Cicero his verbis, ''omnes nationes servitutem fere possunt: nostra civitas non potest'' (Phil. 10.10.20) inter ''nationes'' et ''nostram civitatem'' quoquomodo distinguere videtur ... sed alibi ''omnes <u>exteras</u> nationes'' et ''eruditissimam Graecorum nationem'' indicat (Imp. Pomp. 11.31; De Or. 2.4.18) -- unde intellego, apud Ciceronem, plures ''nationes'' exstitisse tam sub imperio S.P.Q.R. quam extra limites. Ex his sententiis, si volumus, inter civitatem et nationem facile erit distinguere: sed inter ''populos'' et ''nationes'' ...? [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 09:06, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::Nolite oblivisci ''gentes'' ! Cassell's nobis dicit (p. 742) ''international law'' locutionem Anglicam nostra lingua esse ''ius gentium,'' ac Traupman (ed. 3, p. 575) nobis dicit ''international'' ipsum verbum Anglicum esse ''inter gentes.'' [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 12:12, 1 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::Sententias vestras perlegi et commentarium inveni [https://www.researchgate.net/publication/311975311_On_the_Roman_Concept_of_Natio “On the Roman Concept of Natio”] quem quoque legi, et iam intellego quanta difficilis sit haec res. In libro Arnoldi et in dictionario legi nationem esse “esp. uncivilized”, nec autores Romanos scripisisse Nationem Romanam. Putavi nationem esse tribe nec unquam civilised nation. Iam nesio a bonus sit hic nexus. Veritus sum ne homines dum Latine scribebant solis nexibus uterentur, nec deliberarent quid sit verbum optimum. De pagina nostra [[Respublica]] vos consulere quoque volo. Secundum dictionarium “Cassell’s Latin Dictionary” “'''republic''' ''respublica'', ''civitas'' (= state, simply): a —, as opp. to other forms of government, ''respublica'' (or ''civitas''” ''libera'' or ''popularis''.” Respublica et civitas idem significare mihi videntur. Nonne melius est movere hanc paginam ut novem nomen sit Respublica popularis? Haec res non est solo de nexu sed quoque de ipsa pagina. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:38, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Fortasse, sed iam est commentarius de "People's republic" in vicipaedia Anglica. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:31, 1 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::: De differentia inter ''gentem'' et ''nationem'' conferatur etiam {{LTL|natio|335}}: “A ''gente'' aliquando ita differt, ut genus a specie: ''gens'' enim latius patet, et plures nationes complectitur, ut ''gens'' Graeca habet Atticos, Boeotos, Thebanos, qui ejusdem gentis nationes sunt.” Saepissime tamen gens et natio sunt synonyma. @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: Graeci non erant “uncivilized”, attamen erant natio vel plures nationes. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 17:53, 2 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::Multae paginae in Vicipaedia connexae sunt; ''United Nations'' vertitur ut [[Nationes Unitae]], multis cum fontibus (duabus encyclicis aliisque). Hoc mutare nequimus, et pagina de [[natio]]ne nec huic sensui contradicere debet; haec causa, cur paginae Anglicae '"Nation" ceterisque de hac natione moderna narrantibus alliganda sit. Sed de pagina [[Nationes mundi]], exempli gratia, iam dubito, et "civitates mundi" nationibus praeferam, [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:50, 4 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::Iam intellego. Huic sensu, quo utuntur encyclici, contradicere scilicet nequimus. Gratias omnibus vobis ago quia mihi hanc rem explanavistis.
:::::::::::{{ping|Grufo}}, Quaesivi nec inveni ubi Cicero nationem Graecam scripserit. Testimonium encyclicorum mihi videtur bonum esse, scire tamen volo ubi orator optimus his verbis usus sit.
:::::::::::Valete. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 21:14, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::: @[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]]: {{Op|[[De oratore]]}}, {{Vf|De oratore/Liber II|18|2.4.18}}: “eruditissima illa Graecorum natio”. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:09, 5 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Gratias tibi ago! -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:45, 7 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::De commentario qui [[Nationes mundi]] (Anglice [[w:en:List of sovereign states|List of sovereign states]]) vocatur, nonne melius nomen est “''Index civitatum sui iuris''”?
:::::::::::Vide commentarios:
:::::::::::* [[Civitas sui iuris]]
:::::::::::* [[Index communium Badeniae et Virtembergiae]]
:::::::::::* [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]
:::::::::::* [[Index fluviorum Germaniae]]
:::::::::::* [[Index asteroidum]]
:::::::::::* [[Index siglorum ordinum ecclesiae catholicae]]
:::::::::::Hic commentarius est index. -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 16:50, 9 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::Sic, [[Index civitatum sui iuris]] bonum nomen est, multae paginae huius generis in Vicipaedia Latina "indices" nominantur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:47, 9 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::Vobis consentio. Hanc paginam satis antiquam renominare oportet. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 13:39, 10 Iunii 2026 (UTC)
::::::::::::::Utrum possumus paginam renominate an oportet [[Formula:Movenda]] utere? -[[Usor:Archaeocursor|Archaeocursor]] ([[Disputatio Usoris:Archaeocursor|disputatio]]) 15:21, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::Formula ad disputandum in pagina disputationis ponitur, sed nunc hic erat disputaio, fornula non necessaria est. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:55, 10 Iunii 2026 (UTC)
:::::::::::::::: Paginam movi. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 22:02, 10 Iunii 2026 (UTC)
== "-karyotica" vel "-caryotica"? ==
In pagina de [[Cellula|cellulis]] ambae formae extant. Videtur mihi melius, si unicam noscamus formam. --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) [[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 03:14, 16 Iunii 2026 (UTC)
:"-caryotica" melius. Vocabulum est antiquum, Graecae originis (κάρυον), nullae sunt causae, ut "k" scribatur. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:05, 17 Iunii 2026 (UTC)
::Consentio. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:16, 17 Iunii 2026 (UTC)
::"nullae sunt causae": consentiebam imprimis sed nunc occursit mihi formae "-karyota" esse in taxonomia Linnaeana. Etenim (cuius ratione fortasse) redirigitur [[Eucaryota]] ad "Eukaryota" et [[Procaryota]] ad "Prokaryota". --[[Usor:Pseudo-philodoxia|Pseudo-philodoxia]] ([[Disputatio Usoris:Pseudo-philodoxia|disputatio]]) 00:38, 20 Iunii 2026 (UTC)
:::Si alterum rectum est, alterum fontibus biloolgicis testatum, unum eligere non possumus, eligas, quod velis. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:10, 20 Iunii 2026 (UTC)
== Pagina mensis Iulii 2026 abest ==
{{Excepta|Disputatio Vicipaediae:Pagina mensis|2026}}
== Paginae de praenominibus: lemmata typis italicis necne? ==
In disputatione {{caput|Disputatio Usoris:IacobusAmor|Carolus: Cur titulus italicus?}}, noster [[Usor:IacobusAmor|Iacobus]] suadet ut lemmata qualia illa paginarum de praenominibus scribantur typis italicis. Ego nescio quid sit faciendum. Praenomina apud Vicipaediam Anglicam et alibi non scribuntur typis italicis (e.g. [[:en:Martin (name)]]), sed nobis licet aliam regulam nostram statuere. Attamen, si hanc conventionem adoptamus, oportebit eam ubique adhibere, atque multae paginae emendandae erunt. Quid dicatis? Censeatisne lemmata in paginis de praenominibus scribenda esse typis italicis? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:34, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::And yet, Grufo, in the article that you cite ("[[:en:Martin (name)]]"), you'll find this heading: "The name ''Martin'' in different regions"! [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:50, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::: I am not against using italics for words cited as words, I am just wondering whether ''the page's lemma'' should be italicized (i.e. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Titulus italicus}} ... {{ires|Martinus}} est praenomen ...</syntaxhighlight>). Having somewhere below the lead something like <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>Nomen ''Martinus'' ...</syntaxhighlight>, seems pretty fine to me, especially when discussing etimologies. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 00:01, 19 Augusti 2026 (UTC)
:Non, hoc insolitum est, multos annos Vicipaedia sine hoc italico vivebat. Argumentum Jacobi est:
:* Leo XIV est pontifex, sed eius nomen familiare est ''Robertus'' (vel "Robertus"), —
:hic de praenomine ut nomine, non de homine vel de re agitur, hic scriptura italica vel virgulae possibiles sunt. Sed pagina de ipso praenomine hoc praenomen ut rem describendam tractat. Nullae sunt causae, ut huius generis paginarum formam mutemus. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:10, 18 Augusti 2026 (UTC)
:::Iste locus omnino rectus non est. "''Robertus'' (vel "Robertus")" non scripsi. Quod scripsi est:
::::[[Leo XIV]] est [[Episcopus Romanus]], sed eius nomen familiare est ''Robertus.''
:::At least in English, and in the English wikipedia, words cited as words are customarily italicized (not quoted); however, as noted in effect by Grufo, many writers, including those of the English wikipedia, make an exception for capitalized nouns. Much of the time, that's perhaps unobjectionable, as it doesn't lead to misreading, but it can generate curious locutions, for example:
::::Henry Edward Manning has been translated '[[Henricus Eduardus Manning]].'
:::This is curious because, for people reading these words for the first time, the lack of italics in the text effectively marks Manning as a human being, not a set of words, and human beings can't be translated, unless, of course, they're bishops, who can indeed be translated (from see to see); but Manning was never a bishop of anywhere except Westminster, so he was never translated—making ''both'' of these sentences true. but ''only'' when italics are selectively deployed:
::::''Henry Edward Manning'' was often translated.
::::Henry Edward Manning was never translated.
:::Granted, this is a rare example, but it's most definitely a valid contrastive minimal pair. In any event, relying on capitalization may prove problematic in general, since many nouns capitalized in the Anglo-German world are ''not'' capitalized in many other languages, and that's "a whole nother can of worms." [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 23:38, 18 Augusti 2026 (UTC)
::::Okay, but in the title of a Wikipedia article, the name is not taken as word, but as an object that the article treats. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:29, 19 Augusti 2026 (UTC)
:::::That's true. Substantive "Xxxx (nomen)" articles have some reasons not to exist in an encyclopaedia at all: so far as I remember, they exist on Vicipaedia because (a) there is an anonymous contributor who likes creating them, and generally does no harm, (b) they could remain useful as disambiguation pages if they offer links to more than one existing substantive article. I suggest not making any special rule for formatting them here, when there's no such rule on other Wikipedias. Formatting is a distraction, and Latin is light on formatting compared with other modern printed languages. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 07:30, 23 Augusti 2026 (UTC)
== [[:Categoria:Portae]] ==
[[:Categoria:Portae]] nunc includit paginas sui generis, quod vulgo ''portal'' nominatur, sed habemus aliquot paginas de portis veris, de aedificiis huius generis ([[Porta Aurea]], [[Porta nigra]], [[Porta Praenestina]], [[Porta Brandenburgensis]], [[Porta Graach]] etc.) Puto categoriae portalium aliud nomen dandum esse, e.g. "Portae Vicipaedianae", "Portae (Vicipaedia)", in [[:categoria:Portae]] autem portas veras colligendas. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 09:57, 21 Augusti 2026 (UTC) <!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: -->{{Assenserunt|Grufo=2026-08-21 11:00:42}}
: Categoriam “[[:Categoria:Portae Vicipaedianae|Portae Vicipaedianae]]” creavi et nonnullas subcategorias ibi movi, sed nunc tantummodo telephonio geatabili recensere possum; postea ceteras subcategorias illūc movebo. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 11:25, 21 Augusti 2026 (UTC)
:: {{Ok}} Factum est. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 14:04, 21 Augusti 2026 (UTC)
:::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 19:32, 21 Augusti 2026 (UTC)
== De paginis inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 creatis ==
Septuaginta duas novas paginas quotidianas die 25 Iunii 2026 posteriores [[Specialis:Diff/3985927/3985929|addidi]], attamen paginas inter dies 12 Iulii et 5 Augusti 2026 scriptas inspicere non potui. Si bonarum paginarum illis diebus scriptarum meministis, quaeso, [[Specialis:EditPage/Vicipaedia:Index paginarum cottidianarum/Promovendae|addite indici]]! Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 13:09, 5 Septembris 2026 (UTC)
== Ascalon Adumbratio? ==
Non intellego cur pagina Ascalon in adumbrationibus relegata permaneat (oblivio?) cum tot pessimae et brevissimae paginae (de eis nuncupatim loqui nolo) nostram Vicipaediam dehonestant. [[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 17:07, 8 Septembris 2026 (UTC)
: Et ego censeo paginam iam maturam esse ut in encyclopaediam recipiatur. Idem auctorem rogavi (confer {{Caput|Disputatio Adumbrationis:Ascalon|Non iam adumbratio}}), sed ipse respondit se plura de recentiore historia Ascalonis et nonnulla de aetate Turcica ac Britannica scribere velle. Mea sententia, paginam in encyclopaediam {{Nexus cum parametris|Specialis:Paginam movere/Adumbratio:Ascalon|movere|wpReason=Demum commentatio parata est|wpNewTitle=Ascalon|prefix=}} possumus. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:25, 8 Septembris 2026 (UTC)
:: Nihil impedit enim quominus paginam emendet in Vicipaedia iusta ut omnes quotidie facimus. Praeterea iam duos menses pagina non iam aucta est et ex aliis Vicipaediis invisibilis iacet. Censeo et ipse movendam esse.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 20:42, 8 Septembris 2026 (UTC)
::: {{Factum est}} --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:15, 8 Septembris 2026 (UTC)
== Articulum de [[XGBoost]] scribere volo. ==
'''Articulum de XGBoost componere cupio, qui originem, structuram algorithmicam, rationem gradientis boosting, praecipuos usus atque partes eius in machinali doctrina accurate exponat.'''
[[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:19, 11 Septembris 2026 (UTC)
: Posses articulum e Vicipaedia Anglica vertere. --[[Usor:Maria.martelli|Maria.martelli]] ([[Disputatio Usoris:Maria.martelli|disputatio]]) 15:23, 11 Septembris 2026 (UTC)
::Gratias tibi ago pro consilio. Articulum Anglicum de XGBoost in Latinum vertere conabor, sed textum etiam ad morem et stilum Vicipaediae Latinae accommodare velim. [[Usor:נתנאל שטרן|נתנאל שטרן]] ([[Disputatio Usoris:נתנאל שטרן|disputatio]]) 06:20, 14 Septembris 2026 (UTC)
== De intellegentiae artificialis usu ==
Nondum sunt in nostra Vicipaedia regulae de usu intellegentiae artificialis, quamquam [[MediaWiki:Editcheck-copyvio-llm-policylink|systema MediaViciale eas quaerit]]; idcirco [[Vicipaedia:Intellegentiae artificialis ope Vicipaediam recensere|hoc consilium]] proposui. Hae suasiones praecipue me adiuvaverunt ad paginam parandam:
* [[:Mw:Help:Edit check#LLM Paste check|Mw:Help:Edit check § LLM Paste check]]
* [[:En:Wikipedia:Writing articles with large language models]]
* [[:Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy#AI-assisted editing and human accountability|Meta:Requests for comment/Artificial intelligence policy § AI-assisted editing and human accountability]]
Tertius nexus simile consilium meum ostendit. Quaeso, ferte hic sententias vestras. Valete! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 06:49, 25 Septembris 2026 (UTC)
== IAbot: an recte agit? ==
Amicis quam plurimis loquor! -- Observavi IAbot in pagina [[Carolus Clusius]] (per exemplum) ter hoc anno nexus "mortuos" pronuntiavit, qui (per me) vivi sunt. Magister huius boti me suggerit (vide [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) hanc dissonantiam productam esse e limitibus geographicis a divulgatoribus sitorum interretialium impositis. An possumus hanc rem per experientiam probare? Si volitis, has tres paginas, ab IAbot mortuas pronuntiatas, temptate et responsum subter scribite:
I'm asking as many friends as possible to help: -- I notice that IAbot in the page [[Carolus Clusius]] (for example) three times this year pronounced links "dead", when for me those links are still alive. The botmaster suggests (see [[:m:User Talk:InternetArchiveBot#IAbot malfunctioning on la:wiki]]) that different results may be caused by geoblocks on the internet sites (i.e. they are not accessible worldwide). Could we please test this? If you're willing, please try these three pages, reported dead by IAbot, and report whether they work for you or not (Viva/Mortua). [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[https://www.e-rara.ch/zuz/nagezh/content/titleinfo/9431363 1. E-rara]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva. --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://www.dwc.knaw.nl/wp-content/HSSN/2007-8-Carolus%20Clusius.pdf 2. Clusius Correspondence pdf]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva --[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
;[http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/ 3. Clusius Correspondence html]
* Viva. [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 14:52, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. [[Usor:IacobusAmor|IacobusAmor]] ([[Disputatio Usoris:IacobusAmor|disputatio]]) 15:16, 26 Septembris 2026 (UTC)
*Viva.--[[Usor:Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] ([[Disputatio Usoris:Marcus Terentius Bibliophilus|disputatio]]) 15:28, 26 Septembris 2026 (UTC)
* Viva. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 15:58, 26 Septembris 2026 (UTC)
{{Ast}}
[[Usor:Andrew Dalby|Andrea]], fortasse interim formula {{Fn|Url}} est [[Specialis:Diff/3991119/3991337|solutio]] ne InternetArchiveBot nexūs inveniat (sed nescio valeatne). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 16:46, 26 Septembris 2026 (UTC)
:Omnibus, qui supra responderunt, gratias ago. Dic mihi, mi Grufo: qualibus occasionibus uti possumus hac formula? Quando [https://], quando {{Fn|Url}}? (Si olim bene scivi, veniam da! Oblitus sum.) [[Usor:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] ([[Disputatio Usoris:Andrew Dalby|disputatio]]) 15:58, 27 Septembris 2026 (UTC)
:: Si non erro, InternetArchiveBot hanc syntaxin vestigat: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>[A B]</syntaxhighlight>. Ergo, si autem hanc invenit syntaxin nihil agit: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{url|A|B}}</syntaxhighlight>. Haec igitur est excogitatio tantum ut InternetArchiveBot impediatur, sed nescio quando operteat sic facere. Si dubitas et retrospectionem “Wayback Machine” servare vis, etiam formulam {{Fn|Machina temporis interretialis}} habemus (formā compendiariā <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|A|B|C}}</syntaxhighlight>—de argumento C, vide [[Formula:Machina temporis interretialis|documentationem]]), quae utrumque nexum ostendit. E.g.:
::* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{urlr|http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/|Editio epistolarum interretialis|20170915113347}}</syntaxhighlight>
::*: ↳ {{urlr|http://clusiuscorrespondence.huygens.knaw.nl/|Editio epistolarum interretialis|20170915113347}}
:: Haec est solutio tuta quotiens dubitas. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 20:20, 27 Septembris 2026 (UTC)
:Haec paginae omnes bonae sunt, non mortuae, et [[Aegidius Forcellini|ibi]] ΙΑbot [https://linguax.com/lexica/forc.php bonum nexum] mutavit. Μalum est, quod pagina originalis quaerere per totum lexicon potest, sed pagina in Wayback Machine non potest. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:38, 27 Septembris 2026 (UTC)
kqjjmph98tkhfqslxwd6o8q4d6my45e
Nickel City Opera
0
322354
3991615
3935009
2026-09-27T19:43:04Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991615
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Shea’s Buffalo Theater, Main Street, Buffalo, NY.jpg|thumb|Shea's Performing Arts Center, sedes societatis.]]
{{res|Nickel City Opera}}, quae etiam {{res|NC Opera Buffalo}} et {{res|NCO}} tantum appellatur, est [[societas melodramatica]] [[Civitates Foederatae Americae|Americana]], quae [[Buffalo]] in [[oppidum|oppido]] [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] anno [[2004]] condita est.<ref>[https://www.wkbw.com/news/new-opera-will-appeal-to-local-history-buffs “New opera will appeal to local history buffs”], wkbw.com.</ref> Societas, cuius sedes est in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Shea's Performing Arts Center||en|qid=Q7492114}}, cum {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Orchestra Philharmonica Buffalensis|Orchestra Philharmonica Buffalensi|en|qid=Q2465430}} collaborat.<ref>[https://buffalonews.com/news/classical-continued-success-for-bpo-nickel-city-opera/article_706824fc-4b25-53ef-bdb0-da260f0d4222.html “Classical: Continued success for BPO, Nickel City Opera] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}”, buffalonews.com.</ref><ref>[https://www.buffalotales.net/post/the-majesty-of-shea-s-performing-arts-center-what-you-ve-never-known-before “The majesty of Shea's Performing Arts Center: what you've never known before]”, buffalotales.net.</ref>
== Concentus magistri ==
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Michaël Ching||en|qid=Q16192650}} ([[2012]]–[[2017]])
* [[Matthias Manasi]] ([[2017]]–[[2021]])
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* [https://www.nickelcityopera.org/ Situs interretialis societatis proprius.]
* [https://www.sheas.org/ Shea's Performing Arts Center.]
* [https://bpo.org/ Situs interretialis BPO proprius.]
[[Categoria:Buffalo|Buffalo]]
[[Categoria:Constituta 2004]]
[[Categoria:Theatra operatica]]
[[Categoria:Theatrum lyricum]]
skpu2lix3228p931c6izncireunf1he
Vicipaedia:Nuntii Technici
4
322505
3991740
3991500
2026-09-28T10:48:17Z
MediaWiki message delivery
62628
/* Tech News: 2026-40 */ nova pars
3991740
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__<nowiki />[[Categoria:Vicipaedia]][[Categoria:Fora Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]{{Capsa paginae|1=
Haec pagina nuntios technicos qui e [[MediaVici]] proveniunt praebet.
Vide etiam [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2016|nuntios anni 2016]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2017|nuntios anni 2017]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2018|nuntios anni 2018]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2019|nuntios anni 2019]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2020|nuntios anni 2020]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2021|nuntios anni 2021]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2022|nuntios anni 2022]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2023|nuntios anni 2023]], [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2024|nuntios anni 2024]] et [[Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|nuntios anni 2025]].
}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Tech News: 2026-03|Nuntia ad novum annum mota --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
{{Accepta|Vicipaedia:Nuntii Technici/2025|Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026|Nuntium ad novum annum motum --[[Usor:Grufo|Grufo]]}}
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 13:21, 18 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 Ianuarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 Februarii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 Martii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 Aprilis 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Maii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|disputatio]])</bdi> 17:11, 23 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 Iunii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Iulii 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 Iulii 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 10 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:02, 17 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 24 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.
'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31 Augusti 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation.
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
* You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}.
* If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
* Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.
'''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Updates for technical contributors'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:55, 27 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:48, 28 Septembris 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 -->
q2cgb1clwp02jyzk7gnq70fkdedg4qh
Magnifica humanitas
0
325231
3991721
3964796
2026-09-28T08:57:12Z
~2026-52174-61
215425
serifs ad aspectum classicum adhibere
3991721
wikitext
text/x-wiki
<div style="font-family: 'Georgia', 'Times New Roman', serif;">
{{Capsa documenti pontificii Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Insigne Leonis XIV.svg|thumb|100px|[[Insigne]] [[Leo XIV|Leonis XIV]]]]
{{lres|Magnifica humanitas}} est [[epistula encyclica]] prima [[Leo XIV|Leonis XIV]], quae est scripta et signata die [[15 Maii]] [[2026]] et publicata die [[25 Maii]] 2026, "[[personalitas|personalitati]] humanae in aevo [[intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]] servandae"<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2026-05/pope-leo-xiv-encyclical-magnifica-humanitas-ai.html Pope Leo's 'Magnifica humanitas': AI must serve humanity not concentrate power]</ref> dedicata. Haec epistula encyclica 135 annos post ''[[Rerum Novarum]]''<ref>Quae die [[15 Maii]] [[1891]] publicata est.</ref> scripta abusum intellegentiae artificialis, discrimen multilateralismi, neglegentiam veritatis et [[bellum|bella]] nova accusat et protectionem [[dignitas|dignitatis]] [[ius inalienabile|inalienabilis]] hominis, dignitatem laboris, [[pax|pacem]] et [[iustitia socialis|iustitiam socialem]] cum usu intellegentiae artificialis technologiaeque recto postulat. Canticus ''[[Magnificat]]'' in conclusione explicatur.
== Forma encyclicae ==
Haec [[epistula encyclica]] ex quinque capitibus et 245 sectionibus composita est.
*Caput primum: Accessus dynamica [[pietas|pietatis]] ad [[evangelium]]
*Caput secundum: Fundamenta et principia [[doctrina]]e socialis [[ecclesia]]e
*Caput tertium: [[Technologia]] et dominatio. Magnitudo humanitatis in luce promissae [[intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]]
*Caput quartum: [[Humanitas]] in tempore transfomationis tuenda. [[Veritas]], Labor, [[Libertas]]
*Caput quintum: Cultus potentiae et [[cultus humanus]] [[amor]]is
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html Textus encyclicae] ([[Civitas Vaticana]])
{{Titulus ad litteram}}
{{Encyclicae Sociales}}
[[Categoria:Encyclicae Leonis XIV]]
[[Categoria:Encyclicae Sociales]]
[[Categoria:Intellegentia artificialis]]
[[Categoria:Scripta 2026]]
ciy847o80jm2m5vs6ymtzvijvm9t1k1
3991731
3991721
2026-09-28T09:30:18Z
Grufo
64423
Recensiones a conlatore [[Special:Contributions/~2026-52174-61|~2026-52174-61]] ([[User talk:~2026-52174-61|Disputatio]]) factas in superiorem redactionem a conlatore [[User:Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] factam restitui
3964796
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa documenti pontificii Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Insigne Leonis XIV.svg|thumb|100px|[[Insigne]] [[Leo XIV|Leonis XIV]]]]
{{lres|Magnifica humanitas}} est [[epistula encyclica]] prima [[Leo XIV|Leonis XIV]], quae est scripta et signata die [[15 Maii]] [[2026]] et publicata die [[25 Maii]] 2026, "[[personalitas|personalitati]] humanae in aevo [[intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]] servandae"<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2026-05/pope-leo-xiv-encyclical-magnifica-humanitas-ai.html Pope Leo's 'Magnifica humanitas': AI must serve humanity not concentrate power]</ref> dedicata. Haec epistula encyclica 135 annos post ''[[Rerum Novarum]]''<ref>Quae die [[15 Maii]] [[1891]] publicata est.</ref> scripta abusum intellegentiae artificialis, discrimen multilateralismi, neglegentiam veritatis et [[bellum|bella]] nova accusat et protectionem [[dignitas|dignitatis]] [[ius inalienabile|inalienabilis]] hominis, dignitatem laboris, [[pax|pacem]] et [[iustitia socialis|iustitiam socialem]] cum usu intellegentiae artificialis technologiaeque recto postulat. Canticus ''[[Magnificat]]'' in conclusione explicatur.
== Forma encyclicae ==
Haec [[epistula encyclica]] ex quinque capitibus et 245 sectionibus composita est.
*Caput primum: Accessus dynamica [[pietas|pietatis]] ad [[evangelium]]
*Caput secundum: Fundamenta et principia [[doctrina]]e socialis [[ecclesia]]e
*Caput tertium: [[Technologia]] et dominatio. Magnitudo humanitatis in luce promissae [[intellegentia artificialis|intellegentiae artificialis]]
*Caput quartum: [[Humanitas]] in tempore transfomationis tuenda. [[Veritas]], Labor, [[Libertas]]
*Caput quintum: Cultus potentiae et [[cultus humanus]] [[amor]]is
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
*[https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/encyclicals/documents/20260515-magnifica-humanitas.html Textus encyclicae] ([[Civitas Vaticana]])
{{Titulus ad litteram}}
{{Encyclicae Sociales}}
[[Categoria:Encyclicae Leonis XIV]]
[[Categoria:Encyclicae Sociales]]
[[Categoria:Intellegentia artificialis]]
[[Categoria:Scripta 2026]]
ki3x3glg6b3xpsgu7i4h9q0dr1hehzj
Formula:Assenserunt
10
327574
3991686
3980299
2026-09-28T01:35:11Z
Grufo
64423
De usu sine usoribus; de argumentis male scriptis
3991686
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />Si in substitutione
| 1 = {{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
with_value_not_matching|^%s*$|
renaming_by_magic|ucfirst|
scoring|h|in_substack|
entering_substack|
mapping_by_magic|#ifeq|3|0|<<noinclude />!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: --<noinclude />><noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Assenserunt{{safesubst:<noinclude />!}}|<noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Assenserunt{{safesubst:<noinclude />!}}|
leaving_substack|
setting_by_flushing|
providing|{{safesubst:<noinclude />REVISIONUSER}}|{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|
entering_substack|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|Y-m-d H:i:s|
entering_substack|
mapping_by_magic|#iferror|2|!||
with_value_matching|!|
detaching_substack|
dropping_substack|
detaching_substack|
mixing_names_and_values|$@$#|$#{{safesubst:<noinclude />=}}$@|
leaving_substack|
mixing_names_and_values|z$#|$#{{safesubst:<noinclude />=}}<<noinclude />!-- Tempus male scriptum --<noinclude />>$@|
flushing|
setting|i/f|{{safesubst:<noinclude />!}}|<noinclude />}<noinclude />}<noinclude />|
all_sorted|
list_values
}}
| 2 = <templatestyles src="Template:Assenserunt/styles.css" />{{#invoke:params|
with_value_not_matching|^%s*$|
renaming_by_magic|ucfirst|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|YmdHis|
entering_substack|
entering_substack|
mapping_by_magic|#iferror|2||!|
with_value_matching|!|
detaching_substack|
scoring|2|in_substack|
entering_substack|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"assenserunt"><span class{{=}}"imago-assensionis">👍</span><span class{{=}}"quot-assenserint">$@</span></span>|
leaving_substack|
dropping_substack|
detaching_substack|
scoring|h|in_substack|
entering_substack|
snapshotting|entering_substack|
reassigning|h|f|rename|
mapping_by_magic|PLURAL|2|it|erunt|
mapping_by_mixing| tempus male scrips$@.</span>[[Categoria:Error usu formularum]]|
leaving_substack|
mapping_by_magic|PLURAL|2|Usor|Usores|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"error">Error: $@ |
flushing|
leaving_substack|
mapping_by_mixing|[[Usor:$#|$#]]|
combining_values|ERROR|naturally|with_flushed_glue|i/l/s|, | et |, et|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|<<noinclude />!-- $@ --<noinclude />>[[Usor:$#|$#]]|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|H:i:s \d\i\e\i j xg Y|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"assensio">$# horā $@</span>|
flushing|
combining_values|1|naturally|h/i/f/n|<span class{{=}}"quis-assenserit">|<span class{{=}}"screen-reader-text">, </span>|</span>|<span class{{=}}"quis-assenserit"><span class{{=}}"nemo">Nemo adhuc assensit.</span></span>|
flushing|
concat_and_call|Annotatio intra versum accommodata
| titulus = Assenserunt
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
m50zag5cvn5bve8ddznhkg8x3zc9n3e
3991699
3991686
2026-09-28T04:27:12Z
Grufo
64423
De recto tempore
3991699
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />Si in substitutione
| 1 = {{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
with_value_not_matching|^%s*$|
renaming_by_magic|ucfirst|
scoring|h|in_substack|
entering_substack|
mapping_by_magic|#ifeq|3|0|<<noinclude />!-- Si nomen tuum addere vis, tantummodo substitue “subst:Assenserunt” in locum verbi “Assenserunt” hic: --<noinclude />><noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Assenserunt{{safesubst:<noinclude />!}}|<noinclude />{<noinclude />{<noinclude />Assenserunt{{safesubst:<noinclude />!}}|
leaving_substack|
setting_by_flushing|
providing|{{safesubst:<noinclude />REVISIONUSER}}|{{safesubst:<noinclude />REVISIONTIMESTAMP}}|
entering_substack|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|Y-m-d H:i:s|let|3|la|
entering_substack|
mapping_by_magic|#iferror|2|!||
with_value_matching|!|
detaching_substack|
dropping_substack|
detaching_substack|
mixing_names_and_values|$@$#|$#{{safesubst:<noinclude />=}}$@|
leaving_substack|
mixing_names_and_values|z$#|$#{{safesubst:<noinclude />=}}<<noinclude />!-- Tempus male scriptum --<noinclude />>$@|
flushing|
setting|i/f|{{safesubst:<noinclude />!}}|<noinclude />}<noinclude />}<noinclude />|
all_sorted|
list_values
}}
| 2 = <templatestyles src="Template:Assenserunt/styles.css" />{{#invoke:params|
with_value_not_matching|^%s*$|
renaming_by_magic|ucfirst|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|YmdHis|let|3|la|
entering_substack|
entering_substack|
mapping_by_magic|#iferror|2||!|
with_value_matching|!|
detaching_substack|
scoring|2|in_substack|
entering_substack|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"assenserunt"><span class{{=}}"imago-assensionis">👍</span><span class{{=}}"quot-assenserint">$@</span></span>|
leaving_substack|
dropping_substack|
detaching_substack|
scoring|h|in_substack|
entering_substack|
snapshotting|entering_substack|
reassigning|h|f|rename|
mapping_by_magic|PLURAL|2|it|erunt|
mapping_by_mixing| tempus male scrips$@.</span>[[Categoria:Error usu formularum]]|
leaving_substack|
mapping_by_magic|PLURAL|2|Usor|Usores|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"error">Error: $@ |
flushing|
leaving_substack|
mapping_by_mixing|[[Usor:$#|$#]]|
combining_values|ERROR|naturally|with_flushed_glue|i/l/s|, | et |, et|
leaving_substack|
renaming_by_mixing|<<noinclude />!-- $@ --<noinclude />>[[Usor:$#|$#]]|
mapping_by_magic|#time|values_only_as|2|let|1|H:i:s \d\i\e\i j xg Y|let|3|la|
mapping_by_mixing|<span class{{=}}"assensio">$# horā $@</span>|
flushing|
combining_values|1|naturally|h/i/f/n|<span class{{=}}"quis-assenserit">|<span class{{=}}"screen-reader-text">, </span>|</span>|<span class{{=}}"quis-assenserit"><span class{{=}}"nemo">Nemo adhuc assensit.</span></span>|
flushing|
concat_and_call|Annotatio intra versum accommodata
| titulus = Assenserunt
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
nsi6ayn93abkzxr0xl1zoi5nij5g9lz
Formula:Assenserunt/styles.css
10
327576
3991685
3980296
2026-09-28T01:26:19Z
Grufo
64423
+‘span.nemo’
3991685
sanitized-css
text/css
span.assenserunt {
padding: .2em .4em;
border-radius: 1.8em;
background-color: #ebf3fd;
color: #3390ec;
transition: .395s 0s ease background-color;
}
span.verba-annotata:focus span.assenserunt {
background-color: #dce3ed;
cursor: revert;
transition: 1s 0s ease background-color;
}
span.assenserunt > span.imago-assensionis {
margin: 0 .15em 0 0;
}
span.assenserunt > span.quot-assenserint {
margin: 0 .15em;
}
span.quis-assenserit {
font-size: .8em;
}
span.quis-assenserit > span {
display: block;
}
span.quis-assenserit > span.nemo {
text-align: center;
font-style: italic;
color: #444;
margin: 0;
}
span.quis-assenserit > span.assensio {
position: relative;
margin: .25em 0 .25em 1.75em;
font-family: monospace;
}
span.quis-assenserit > span.assensio:first-of-type {
margin: 0 0 .25em 1.75em;
}
span.quis-assenserit > span.assensio:last-of-type {
margin: .25em 0 0 1.75em;
}
span.quis-assenserit > span.assensio:first-of-type:last-of-type {
margin: 0 0 0 1.75em;
}
span.quis-assenserit > span.assensio::before {
content: "+1";
display: block;
position: absolute;
top: 0;
right: calc(100% + 0.25em);
padding: .1em .35em;
border-radius: 50%;
background-color: rgba(0, 255, 0, .2);
}
span.quis-assenserit > span.error {
margin: 1em 0 0 0;
font-weight: bold;
}
q121jurj9y8om9ww7vqsk0gc5d3ofkc
Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet
3
327719
3991695
3981164
2026-09-28T04:02:30Z
Grufo
64423
/* De modulis ex aliis Vicipaediis illatis */ Nova pars
3991695
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipit -->== Salve, ChomponU Pongsawet! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/ChomponU Pongsawet|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finit --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 14 Augusti 2026 (UTC)
== De emendationibus in Modulus:Lang ==
Salve ChomponU Pongsawet. Quae sunt [[Specialis:Diff/3671260/3981113|hae]] et aliae emendationes quas in modulis [[Modulus:Lang]] et [[Modulus:Language]] nuper fecisti? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:43, 14 Augusti 2026 (UTC)
:Salve Grufo! Hanc modificationem feci ut nomina linguarum, commentarios, et structuram internam Moduli Lang in Latinam linguam converterem. Multas etiam paginas per alias linguas movi. --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 01:46, 14 Augusti 2026 (UTC)
:: Sed “Tibetana Standardis” Latine nihil significat; “Limburgice” forma recta est, non “Limburgica”; “Latine”, non “Latina”; “Moldavice”, non “Moldavica”; et cetera. Si nomen linguae adverbium esse non vis, formae rectae sunt “Latinum”, “Limburgicum”, “Moldavum”, et cetera. Insuper, multas linguas removisti; cur? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:59, 14 Augusti 2026 (UTC)
::: P.S. Modulus iam in Latinum versus erat. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:02, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::: Gratias tibi ago, Grufo, pro correctionibus et explicationibus tuis! Ignosce mihi, errorem in grammatica Latina feci et non intentio mea erat data necessaria vel linguas removere (fortasse per errorem inter edendum accidit). Cum modulus iam antea recte conversus esset, potes mutationes meas revertere vel corrigere ut tibi optimum videtur. Proxima vice magis attentus ero. Gratias iterum pro auxilio tuo! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 02:05, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::: Gratias ago tibi ob responsa. Ad priores recensiones reversus sum. Praeterea scire velim: cur movisti [[Modulus:Language/data/ISO 639 name to code/make]] ad [[Modulus:ISO 639 name/ISO 639 name to code/make]]? [[Modulus:ISO 639 name]] non exstat. Et cur nonnullos submodulos moduli [[Modulus:Language|Language]] fecisti submodulos moduli [[Modulus:Lang|Lang]]? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:12, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::: Gratias tibi ago pro versione restituta! De motu et submodulis: Membrum [[Modulus:ISO 639 name]] iam exstat (modo id creavi/refeci). Quapropter Modulus:Language/data/ISO 639 name to code/make illuc movi, ut cum structura nova congrueret. De submodulis Modulus:Lang: per errorem feci, quod putabam structuram hic simulem esse structurae in Vicipaedia Anglica (en.wiki). Non intellexi hoc nexum vel functiones hic turbaturum esse. Mea culpa est, et valde me paenitet pro negotio tibi dato. Gratias maximas pro auxilio et patientia tua! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 02:40, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::::: His motionibus quid efficere vis? Quid mali erat antea? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:57, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::::: Praeterea, cur modulum [[Modulus:ISO 639 name|ISO 639 name]] creavisti? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:59, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::::::: Propositum meum erat structuram et codices renovare ut cum recentioribus modulis (ut in en.wiki) congruerent. Nihil mali erat in forma priore, sed putabam hanc novam structuram in futurum faciliorem ad sustentandum fore. De [[Modulus:ISO 639 name]]: hunc modulum creavi ut conversionem inter notas et nomina linguarum (code to name / name to code) iuxta normam ISO 639 pro formulis faciliorem faceret. Tamen, si Vicipaedia iam hoc per [[Modulus:Language]] melius administrat et hic modulus novus supervacaneus est, libenter consilium tuum sequar; potes id delere vel cum aliis modulis iungere ut optimum videtur! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 03:02, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::::::: Nunc [[Modulus:ISO 639 name]] inutilis est, idcirco eum delebo. Si quando formula quaedam talem modulum requiret, licebit eum creare. Una formula tantum modulum [[Modulus:Lang|Lang]] adhibet: {{Fn|Lang}}—sed nonnulli praeferunt scribere <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Barbarice|lingua=en|Hello world.}}</syntaxhighlight>, nullo modulo utentes. {{Nexus ad quaerendum|insource:/invoke:language/i|Nulla formula|intra=10}} modulum [[Modulus:Language]] adhibet<s>, sed deleri non potest, quia [[Modulus:Lang]] ex eo dependet.</s> Errata corrigo: [[Modulus:Lang]] non iam e modulo Language dependet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:21, 14 Augusti 2026 (UTC)
Intellego! Gratias tibi maximas pro explicatione perspicua et pro cura tua in his modulis ordinandis. Nunc structuram huius Vicipaediae melius intellego. Si quid aliud in futurum adiuvando corrigere possim, libenter faciam! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 04:01, 14 Augusti 2026 (UTC)
: Gratias tibi ago quia effecisti ut [[Modulus:Lang]] non iam e [[Modulus:Language]] dependeret! Hic perpaucos modulos habemus (29 tantum):
:* [[Modulus:Arguments]]
:* [[Modulus:Cladus]]
:* [[Modulus:Convert]]
:* [[Modulus:ConvertNumeric]]
:* [[Modulus:Effective protection level]]
:* [[Modulus:Error]]
:* [[Modulus:Exponential search]]
:* [[Modulus:Gapnum]]
:* [[Modulus:High-use]]
:* [[Modulus:Imago multiplex]]
:* [[Modulus:Lang]]
:* [[Modulus:Math]]
:* [[Modulus:Pagina]]
:* [[Modulus:Params]]
:* [[Modulus:Path]]
:* [[Modulus:Redirection]]
:* [[Modulus:Sort list]]
:* [[Modulus:String]]
:* [[Modulus:Su]]
:* [[Modulus:Svg]]
:* [[Modulus:TableTools]]
:* [[Modulus:Transclusion count]]
:* [[Modulus:Translitteratio]]
:* [[Modulus:Unicode data]]
:* [[Modulus:Unstrip]]
:* [[Modulus:Urldecode]]
:* [[Modulus:Val]]
:* [[Modulus:Vicidata]]
:* [[Modulus:Yesno]]
: Attamen bonas formulas creamus! Revera, tabularium in Lua scriptum tesserarum ISO 639 utile esse potest, sed melius est id rogatu creare, quum formula aliqua eo egeat, quam modulos nunc creare qui postea sine cura manebunt. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:15, 14 Augusti 2026 (UTC)
== De modulis ex aliis Vicipaediis illatis ==
Salve, ChomponU Pongsawet. Video te modulum {{nm|imago lata}} ex alia Vicipaedia in Vicipaediam Latinam intulisse. Quaeso, ne modulos ex aliis Vicipaediis transferas. Si putas nos novis modulis egere, potes in nostra [[Vicipaedia:Officina|Officina]] disserere. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:02, 28 Septembris 2026 (UTC)
b0lq348m2c0028p2zavdwkagwq3chlu
3991696
3991695
2026-09-28T04:03:28Z
Grufo
64423
/* De emendationibus in Modulus:Lang */ Indicem redintegravi
3991696
wikitext
text/x-wiki
<!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipit -->== Salve, ChomponU Pongsawet! ==
Gratus aut grata in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/ChomponU Pongsawet|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.
Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:
* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]
Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.
In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis <code>--~~<nowiki />~~</code>, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” aut “Vicipaedianam” fieri velle!<!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finit --> --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:42, 14 Augusti 2026 (UTC)
== De emendationibus in Modulus:Lang ==
Salve ChomponU Pongsawet. Quae sunt [[Specialis:Diff/3671260/3981113|hae]] et aliae emendationes quas in modulis [[Modulus:Lang]] et [[Modulus:Language]] nuper fecisti? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:43, 14 Augusti 2026 (UTC)
:Salve Grufo! Hanc modificationem feci ut nomina linguarum, commentarios, et structuram internam Moduli Lang in Latinam linguam converterem. Multas etiam paginas per alias linguas movi. --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 01:46, 14 Augusti 2026 (UTC)
:: Sed “Tibetana Standardis” Latine nihil significat; “Limburgice” forma recta est, non “Limburgica”; “Latine”, non “Latina”; “Moldavice”, non “Moldavica”; et cetera. Si nomen linguae adverbium esse non vis, formae rectae sunt “Latinum”, “Limburgicum”, “Moldavum”, et cetera. Insuper, multas linguas removisti; cur? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 01:59, 14 Augusti 2026 (UTC)
::: P.S. Modulus iam in Latinum versus erat. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:02, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::: Gratias tibi ago, Grufo, pro correctionibus et explicationibus tuis! Ignosce mihi, errorem in grammatica Latina feci et non intentio mea erat data necessaria vel linguas removere (fortasse per errorem inter edendum accidit). Cum modulus iam antea recte conversus esset, potes mutationes meas revertere vel corrigere ut tibi optimum videtur. Proxima vice magis attentus ero. Gratias iterum pro auxilio tuo! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 02:05, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::: Gratias ago tibi ob responsa. Ad priores recensiones reversus sum. Praeterea scire velim: cur movisti [[Modulus:Language/data/ISO 639 name to code/make]] ad [[Modulus:ISO 639 name/ISO 639 name to code/make]]? [[Modulus:ISO 639 name]] non exstat. Et cur nonnullos submodulos moduli [[Modulus:Language|Language]] fecisti submodulos moduli [[Modulus:Lang|Lang]]? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:12, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::: Gratias tibi ago pro versione restituta! De motu et submodulis: Membrum [[Modulus:ISO 639 name]] iam exstat (modo id creavi/refeci). Quapropter Modulus:Language/data/ISO 639 name to code/make illuc movi, ut cum structura nova congrueret. De submodulis Modulus:Lang: per errorem feci, quod putabam structuram hic simulem esse structurae in Vicipaedia Anglica (en.wiki). Non intellexi hoc nexum vel functiones hic turbaturum esse. Mea culpa est, et valde me paenitet pro negotio tibi dato. Gratias maximas pro auxilio et patientia tua! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 02:40, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::::: His motionibus quid efficere vis? Quid mali erat antea? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:57, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::::: Praeterea, cur modulum [[Modulus:ISO 639 name|ISO 639 name]] creavisti? --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 02:59, 14 Augusti 2026 (UTC)
::::::::: Propositum meum erat structuram et codices renovare ut cum recentioribus modulis (ut in en.wiki) congruerent. Nihil mali erat in forma priore, sed putabam hanc novam structuram in futurum faciliorem ad sustentandum fore. De [[Modulus:ISO 639 name]]: hunc modulum creavi ut conversionem inter notas et nomina linguarum (code to name / name to code) iuxta normam ISO 639 pro formulis faciliorem faceret. Tamen, si Vicipaedia iam hoc per [[Modulus:Language]] melius administrat et hic modulus novus supervacaneus est, libenter consilium tuum sequar; potes id delere vel cum aliis modulis iungere ut optimum videtur! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 03:02, 14 Augusti 2026 (UTC)
:::::::::: Nunc [[Modulus:ISO 639 name]] inutilis est, idcirco eum delebo. Si quando formula quaedam talem modulum requiret, licebit eum creare. Una formula tantum modulum [[Modulus:Lang|Lang]] adhibet: {{Fn|Lang}}—sed nonnulli praeferunt scribere <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Barbarice|lingua=en|Hello world.}}</syntaxhighlight>, nullo modulo utentes. {{Nexus ad quaerendum|insource:/invoke:language/i|Nulla formula|intra=10}} modulum [[Modulus:Language]] adhibet<s>, sed deleri non potest, quia [[Modulus:Lang]] ex eo dependet.</s> Errata corrigo: [[Modulus:Lang]] non iam e modulo Language dependet. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 03:21, 14 Augusti 2026 (UTC)
Intellego! Gratias tibi maximas pro explicatione perspicua et pro cura tua in his modulis ordinandis. Nunc structuram huius Vicipaediae melius intellego. Si quid aliud in futurum adiuvando corrigere possim, libenter faciam! --[[Usor:ChomponU Pongsawet|ChomponU Pongsawet]] ([[Disputatio Usoris:ChomponU Pongsawet|disputatio]]) 04:01, 14 Augusti 2026 (UTC)
: Gratias tibi ago quia effecisti ut [[Modulus:Lang]] non iam e [[Modulus:Language]] dependeret! Hic perpaucos modulos habemus (28 tantum):
:# [[Modulus:Arguments]]
:# [[Modulus:Cladus]]
:# [[Modulus:Convert]]
:# [[Modulus:ConvertNumeric]]
:# [[Modulus:Effective protection level]]
:# [[Modulus:Exponential search]]
:# [[Modulus:Gapnum]]
:# [[Modulus:High-use]]
:# [[Modulus:Imago multiplex]]
:# [[Modulus:Lang]]
:# [[Modulus:Math]]
:# [[Modulus:Pagina]]
:# [[Modulus:Params]]
:# [[Modulus:Path]]
:# [[Modulus:Redirection]]
:# [[Modulus:Sort list]]
:# [[Modulus:String]]
:# [[Modulus:Su]]
:# [[Modulus:Svg]]
:# [[Modulus:TableTools]]
:# [[Modulus:Transclusion count]]
:# [[Modulus:Translitteratio]]
:# [[Modulus:Unicode data]]
:# [[Modulus:Unstrip]]
:# [[Modulus:Urldecode]]
:# [[Modulus:Val]]
:# [[Modulus:Vicidata]]
:# [[Modulus:Yesno]]
: Attamen bonas formulas creamus! Revera, tabularium in Lua scriptum tesserarum ISO 639 utile esse potest, sed melius est id rogatu creare, quum formula aliqua eo egeat, quam modulos nunc creare qui postea sine cura manebunt. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:15, 14 Augusti 2026 (UTC)
== De modulis ex aliis Vicipaediis illatis ==
Salve, ChomponU Pongsawet. Video te modulum {{nm|imago lata}} ex alia Vicipaedia in Vicipaediam Latinam intulisse. Quaeso, ne modulos ex aliis Vicipaediis transferas. Si putas nos novis modulis egere, potes in nostra [[Vicipaedia:Officina|Officina]] disserere. Vale! --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 04:02, 28 Septembris 2026 (UTC)
dnzui4g82a6oec36xwauj12b54rqp2m
Sverrer (rex Norvegiae)
0
328879
3991741
3989990
2026-09-28T11:50:03Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3991741
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Sverrer Sigurdi filius}} ([[Nordice antique]] ''Sverrir Sigurðarson''; natus [[saeculum 12|saeculo 12]]; mortuus [[Berga]]e die [[9 Martii]] [[1202]]) fuit rex [[Norvegia]]e ab anno [[1184]] ad mortem. Contra [[Magnus V (rex Norvegiae)|Magnum V Erlingi filium]] pugnavit ut solus Norvegiae rex fieret. [[Clericus]] [[ecclesia Catholica Romana|catholicus]] erat, sed inter contentionem cum [[Caelestinus III|Caelestino III]] papa [[excommunicatio|excommunicatus]] est.
== Bibliographia ==
* Ericus Christianus Werlauff (1815). ''[https://web.archive.org/web/20251212002927/https://baekur.is/bok/f0a75f02-0a34-4af5-b85d-938bba5d25fd/0/4/Anecdoton_historiam_Sverreri#page/n3/mode/2up Anecdoton historiam Sverreri regis Norvegiæ illustrans]''. Havniae. {{ling|Latine}}
* Geoffrey Malcolm Gathorne-Hardy (1956). ''A royal impostor: King Sverre of Norway''. Londinii: Oxford University Press. {{ling|Anglice}}
* Claus Krag (2005). ''Sverre – Norges største middelalderkonge''. Osloae: H. Aschehoug & Co. ISBN 82-03-23201-9. {{ling|Norvegice}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Sverre of Norway|Sverrerem}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Anni vitae|saeculo 12|1202|Sverrer}}
[[Categoria:Excommunicati]]
[[Categoria:Reges Norvegiae]]
bek2slhtc26uluzne6fp2bi785azplh
Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)
0
328978
3991506
3991333
2026-09-27T13:01:46Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991506
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et discipulus in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
3y9wvfith1o7v3zejzd0kjpj3chn9q0
3991508
3991506
2026-09-27T13:06:13Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De familia et vita civili */
3991508
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et discipulus in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
tfep6ac3ev48oh1nni3pftf3tw15m9n
3991509
3991508
2026-09-27T13:08:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991509
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et discipulus in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
l3pd8pt73re03gy3di306zsqjl8rtzl
3991523
3991509
2026-09-27T13:49:19Z
IacobusAmor
1163
3991523
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
3bikdg6h80kxvpb64b8nluxipbb3not
3991531
3991523
2026-09-27T13:58:09Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991531
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
6vio473hvzictk1777lrg45ap4hyu3m
3991533
3991531
2026-09-27T14:05:29Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991533
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
i1aa7zsb8nosjwxvtizrd0km6qx2mas
3991534
3991533
2026-09-27T14:06:19Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991534
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
6vio473hvzictk1777lrg45ap4hyu3m
3991557
3991534
2026-09-27T15:07:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991557
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Senatum quoque rogaverunt ''ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium'', quod ad [[Gaius Verres|Gai Verris]] crimina spectasse videtur<ref>[[Cicero]], [[In Verrem]] II.95.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
8t2ed73ncvcbc09tktslsjbptqmaywq
3991558
3991557
2026-09-27T15:08:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991558
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad [[censor|censuram]] pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Senatum quoque rogaverunt ''ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium'', quod ad [[Gaius Verres|Gai Verris]] crimina spectasse videtur<ref>[[Cicero]], [[In Verrem]] II.95.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
39ro9szwsqdec9omxy82p8sysso8evp
3991563
3991558
2026-09-27T15:19:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991563
wikitext
text/x-wiki
'''Lucius Gellius Publicola''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] plebeius secundo saeculo a.C.n. natus et post 55 a.C.n. mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad [[censor|censuram]] pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. Cicero quoque post [[Catilinae coniuratio|Catilinae coniurationem]] Gellium ''suum familarem'' nuncupabat.
== De familia et vita civili ==
Homo novus erat, sed [[Lucius Gellius Publicola (cos. 36 a.C.n.)|filium quem adoptavit]] consulatum anno [[36 a.C.n.]] gessit. Quamquam saepe pater quoque Publicola appellatur revera hoc [[cognomen]] ad filium pertinuisse videtur qui e [[gens Valeria|gente Valeria]] ortus erat. Patri igitur filius cognomen atavorum suorum dedit. Qui filius adulterii cum secunda patris uxore accusatus est non sine suspicione parricidii cogitati: postremo consultis multis senatoribus a patre absolutus est.<ref>[[Valerius Maximus]] V.9.1.</ref>.
Adulescens Lucius Gellius comes et [[discipulus]] in arte dicendi [[Gaius Papirius Carbo|Gai Papiri Carbonis]] fuisse dicitur quem admirabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 105.</ref>. Quia hoc [[Tirocinium|tirocinium forense]] statim post [[Toga virilis sumpta (pictura muralis Romana)|togam virilem]] sumptam fieri solebat atque e testimonio Ciceronis compertum habemus tunc Carbonem consulem fuisse ([[120 a.C.n.]]), plures eruditi coniecerunt Lucium Gellium circa [[136 a.C.n.]] natum esse<ref>Exempli gratia Fridericus Münzer in ''Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft''.</ref>. Ipse tamen orator mediocris a Cicerone iudicabatur<ref>Ibidem 174.</ref>. Provectam senectutem eum adsecutum ex ipsis verbis Arpinatis oratoris liquet: ''ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur''.
== De cursu honorum ==
* ante 96: [[Aedilis]]
* 94: [[Praetor]] peregrinus<ref>[https://www.attalus.org/docs/sig2/s732.html Sylloge inscriptionum Graecarum 732]</ref>. Post praeturam provinciam Asiaticam rexisse videtur<ref>[[Cicero]], [[De legibus (Cicero)|De legibus]] I.53</ref>. In itinere Athenis philosophiae magistros convocasse narrabatur auxilium suum pollicitus si vellent controversiis inter se modum ponere. Quod consilium multum irrisum est.
* 72: Consul cum [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' utebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Senatum quoque rogaverunt ''ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium'', quod ad [[Gaius Verres|Gai Verris]] crimina spectasse videtur<ref>[[Cicero]], [[In Verrem]] II.95.</ref>. Fortasse hunc tardum consulatum Valeriorum suffragio impetrare potuit e quibus filium adoptaverat.
* 70: Censor cum eodem Gnaeo Cornelio Lentulo Clodiano severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>, inter quos fuerunt [[consularis]] [[Publius Cornelius Lentulus Sura]] et futurus Ciceronis in consulatu [[Gaius Antonius Hybrida]]. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Cornelio Lentulo.
*63: Ciceronem adiuvit adversus [[Catilina|Catilinarios]]<ref>[[Cicero]], ''In Pisonem'' 3. ''Post reditum ad Quirites'' 17.</ref>.
*59: Legi agrariae consulis [[Gaius Iulius Caesar|Iulii Caesaris]] adversabatur<ref>Plutarchus, ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 26.2.</ref>.
*57 et 55 adhuc memoratur in senatu.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Gellius_17 Gellius 17] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Gellius Publicola, Lucius}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Gellia]]
[[Categoria:Senatores]]
b6ylgkk5epyhb18j4si8jyb0rd0wqgj
Devprayag
0
329005
3991511
3991488
2026-09-27T13:16:03Z
IacobusAmor
1163
Vicificanda &c
3991511
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina non annexa}}
{{Vicificanda}}
Devprayag est oppidulum in India Septentrionali situm, celebre ob divinum confluentem fluminum Alaknanda et Bhagirathi, qui *Devprayag Sangam* appellatur. Hic est ultimus ac clarissimus confluens inter quinque illos confluentes sacros (Panch Prayag) in regione Uttarakhand.<ref>'''[https://www.manchalamushafir.com/panch-prayag-in-uttarakhand/ Quinque Confluentia Uttarakhandiae]'''</ref>
Haec duo flumina sacra hoc ipso loco coeunt atque deinde ut flumen Ganges fluunt, initium sacri fluminis Gangis constituentes.
== Situs et Geographia ==
Devprayag in regione Tehri Garhwal civitatis Uttarakhand, in India septentrionali, sita est. Flumen Alaknanda apud confluentem atque ad radices glaciarum Satopanth et Bhagirath Kharak in Uttarakhand, prope fines Thibetanos, oritur. Bhagirathi autem apud Gaumukh, ad radices glaciarum Gangotri et Khatling in regione Garhwal, initium capit.<ref>[https://www.manchalamushafir.com/devprayag-sangam-uttarakhand/ Devprayag Sangam de Alaknanda et Bhagirathi]</ref>
Hic ambo flumina confluunt atque initium fluminis Gangae apud Devprayag constituunt, indeque ex montibus Himalaiis versus planities fluere incipiunt.{{dubcat}}{{Nexus absunt}}
ew0yvt3u47ww26zbyo2rablvmzej9lt
3991634
3991511
2026-09-27T20:36:52Z
Bartholomite
116968
3991634
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina non annexa}}
{{Vicificanda}}
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Devprayag}} est oppidulum in [[India]] septentrionali situm, celebre ob divinum confluentem fluminum Alaknanda et Bhagirathi, qui *Devprayag Sangam* appellatur. Hic est ultimus ac clarissimus confluens inter quinque illos confluentes sacros (Panch Prayag) in regione [[Uttarakhanda]].<ref>[https://www.manchalamushafir.com/panch-prayag-in-uttarakhand/ Quinque Confluentia Uttarakhandiae]</ref>
Haec duo flumina sacra hoc ipso loco coeunt atque deinde ut flumen Ganges fluunt, initium sacri fluminis Gangis constituentes.
== Situs et Geographia ==
Devprayag in regione Tehri Garhwal civitatis Uttarakhandae, in India septentrionali, sita est. Flumen Alaknanda apud confluentem atque ad radices glaciarum Satopanth et Bhagirath Kharak in Uttarakhand, prope fines Thibetanos, oritur. Bhagirathi autem apud Gaumukh, ad radices glaciarum Gangotri et Khatling in regione Garhwal, initium capit.<ref>[https://www.manchalamushafir.com/devprayag-sangam-uttarakhand/ Devprayag Sangam de Alaknanda et Bhagirathi]</ref>
Hic ambo flumina confluunt atque initium fluminis Gangae apud Devprayag constituunt, indeque ex montibus Himalaiis versus planities fluere incipiunt.
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Uttarakhanda]]
dy24m5vjbvjm4zdtl5gan1xx68ph0cg
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus
0
329007
3991515
2026-09-27T13:37:14Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
Paginam instituit, scribens ''''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat. == De familia et vita civili == Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a Gnaeus Cornelius Lentulus (consul...'
3991515
wikitext
text/x-wiki
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*88: Triumvir monetalis.
*75 aut paulo antea praetor fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
8uairsf5safrurh96lggcwrygm8228q
3991518
3991515
2026-09-27T13:41:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De familia et vita civili */
3991518
wikitext
text/x-wiki
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*88: Triumvir monetalis.
*75 aut paulo antea praetor fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
739lxd43ayz3k4glkrfyikgvcng9a7l
3991519
3991518
2026-09-27T13:43:13Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991519
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*88: Triumvir monetalis.
*75 aut paulo antea praetor fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
nkradtvy9j7lemt8vq6zp09y3xfqlha
3991520
3991519
2026-09-27T13:44:52Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991520
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*88: Triumvir monetalis.
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
47j0j29wev9haxgtxhtp0m8h6m6lib6
3991525
3991520
2026-09-27T13:50:22Z
IacobusAmor
1163
3991525
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*88: Triumvir monetalis.
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
g85dux2anlzu93bxbc4z5ofkthl8j0b
3991528
3991525
2026-09-27T13:51:58Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991528
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
n2u5wc3c1t2712ag4xuf6qatezujoba
3991530
3991528
2026-09-27T13:57:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991530
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
sv2xw4ehvthcik96ou2ueecllixoztk
3991535
3991530
2026-09-27T14:06:43Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991535
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et vita civili ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
1745o1fi84yw00v7mmpvrycxnj31453
3991540
3991535
2026-09-27T14:12:50Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De familia et vita civili */
3991540
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
5oajwn3t1kdi9srsacihalyjkkb3ezk
3991543
3991540
2026-09-27T14:17:46Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991543
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam quae Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuebat qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45.</ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
s1co210gwepwbwkn4qf9wyxwo0a51r5
3991544
3991543
2026-09-27T14:19:06Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991544
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45.</ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia]]
[[Categoria:Senatores]]
4gp9vdf00idj0xc2llsf6z2wtxxqqot
3991546
3991544
2026-09-27T14:25:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3991546
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45.</ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
cxmoldgga0rnesvjcossce6vm6rrpps
3991547
3991546
2026-09-27T14:32:51Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991547
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
05ef4majeqzazb5w16ynzdjhxsdp5p0
3991548
3991547
2026-09-27T14:34:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3991548
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicerunt, mox tamen a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est una cum collega. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
cwzhmri2vobvwwelehjvt0fnuorjge4
3991550
3991548
2026-09-27T14:48:02Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991550
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem Gellius ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen Lentulus qui via ad Italiam Septentrionalem servos in Apennino intercludere debebat a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est et iterum postquam copias cum collega coniunxerat victus est. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''. [[Sallustius]], ''Historiae''.</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
bxh29tnsuzdxdn7w3sv61ucnb9cogqq
3991551
3991550
2026-09-27T14:56:39Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3991551
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus: [[Mars (deus)|Mars]] deus galeatus / [[Victoria (dea)|Victoria]] in [[bigae|bigis]]. Titulus: CN LENTVL.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem Gellius ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen Lentulus qui via ad Italiam Septentrionalem servos in Apennino intercludere debebat a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est et iterum postquam copias cum collega coniunxerat victus est. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''. [[Sallustius]], ''Historiae''.</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
55680snngkw0a7sjx5bj83yr2h7r7cn
3991552
3991551
2026-09-27T14:58:54Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3991552
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus: [[Mars (deus)|Mars]] deus galeatus / [[Victoria (dea)|Victoria]] in [[bigae|bigis]]. Titulus: CN LENTVL.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem Gellius ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen Lentulus qui via ad Italiam Septentrionalem servos in Apennino intercludere debebat a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est et iterum postquam copias cum collega coniunxerat victus est. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''. [[Sallustius]], ''Historiae''.</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* [https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG176794 Nummi Lentuli Clodiani] in [[Museum Britannicum|Museo Britannico]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
r0eyagm351aizqm7unlcfamlu3xmekf
3991555
3991552
2026-09-27T15:06:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991555
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus: [[Mars (deus)|Mars]] deus galeatus / [[Victoria (dea)|Victoria]] in [[bigae|bigis]]. Titulus: CN LENTVL.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem Gellius ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen Lentulus qui via ad Italiam Septentrionalem servos in Apennino intercludere debebat a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est et iterum postquam copias cum collega coniunxerat victus est. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''. [[Sallustius]], ''Historiae''.</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Senatum quoque rogaverunt ''ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium'', quod ad [[Gaius Verres|Gai Verris]] crimina spectasse videtur<ref>[[Cicero]], [[In Verrem]] II.95.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* [https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG176794 Nummi Lentuli Clodiani] in [[Museum Britannicum|Museo Britannico]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
9cpgxijju5m8cxhipol7f5yp1vnbkxm
3991564
3991555
2026-09-27T15:20:18Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3991564
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cornelia50.jpg|thumb|[[Denarius]] anno 88 a.C.n. a Cornelio Lentulo percussus: [[Mars (deus)|Mars]] deus galeatus / [[Victoria (dea)|Victoria]] in [[bigae|bigis]]. Titulus: CN LENTVL.]]
'''Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus''' fuit [[senatus Romanus|senator Romanus]] secundo saeculo a.C.n. natus et primo mortuus. [[Consul|Consulatum]] anno [[72 a.C.n.]] gessit et usque ad censuram pervenit. In discordiis civilibus [[Pompeius|Pompei]] fautor erat.
== De familia et facultate dicendi ==
Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus e plebeia gente Clodiorum in [[patricius|patriciam]] [[gens Cornelia|gentem Corneliorum]] a [[Gnaeus Cornelius Lentulus (consul 97)|consule anni 97 a.C.n.]] adoptatus esse creditur.
In oratore Cicero actionem et vocem plurimum laudabat qua nonnulla vitia occultabat.<ref>''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 234.</ref>
== De cursu honorum ==
*89: In [[Bellum sociale|bello sociali]] [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeium Strabonem]] sequebatur
*88: [[Triumvir monetalis]].
*82: [[Lucius Cornelius Sulla|Syllam]] Romam redeuntem comitabatur<ref>[[Cicero]], ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 308 et 311.</ref>
*75 aut paulo antea [[praetor]] fuit
*72: Consul cum [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio Publicola]]. Quo anno ambo consules adversus servos rebelles missi sunt. [[Crixus|Crixum]] primo proelio quidem Gellius ad [[Garganus mons|montem Garganum]] vicit, mox tamen Lentulus qui via ad Italiam Septentrionalem servos in Apennino intercludere debebat a [[Spartacus|Spartaco]] fusus est et iterum postquam copias cum collega coniunxerat victus est. Quocirca senatus bellum gerendum consulibus ademit atque [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] tradidit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] libro primo ''Bellorum civilium''. [[Sallustius]], ''Historiae''.</ref>. Leges quoque tulerunt consules, inter alias illam Pompeio ius dandae [[civitas|civitatis]] tribuentem qua Cicero in oratione ''Pro Balbo'' nitebatur<ref>''Pro Balbo'' 32/3.</ref>. Senatum quoque rogaverunt ''ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium'', quod ad [[Gaius Verres|Gai Verris]] crimina spectasse videtur<ref>[[Cicero]], [[In Verrem]] II.95.</ref>.
* 70: Censor cum eodem Lucio Gellio Publicola severitate insignis 64 senatores indignos e senatu expulit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 98.</ref>, inter quos fuerunt [[consularis]] [[Publius Cornelius Lentulus Sura]] et futurus Ciceronis in consulatu [[Gaius Antonius Hybrida]]. Iidem censores Pompeium post equestres militias absolutas honesta missione donarunt<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.5-9.</ref>
* 67-65: Legatus Pompei fuit in [[Pirata|bello piratico]] cui [[Mare Tyrrhenum|Tyrrhenum mare]] et Italiae litus custodienda mandavit imperator<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 95.</ref> una cum sempiterno collega Gellio.
* 66: [[Lex Manilia|Legi Maniliae]] potestates Pompei augenti suffragium suum dedit<ref>Cicero, ''[[De imperio Cn. Pompei|De lege Manilia]]'' 68.</ref>
Temnitarum patronus et [[Oropus|Oropensium]] quoque fuit<ref>''Pro Flacco'' 45. ''Inscriptiones Graecae Selectae'' I 311: Ὁ δῆμος Ὠρωπίων Γναῖον Κορνήλιον Γναίου υἱὸν | Λευκίου υἱωνὸν Λέντλον τὸν ἑαυτοῦ πάτρωνα | καὶ εὐεργέτην Ἀμφιαράῳ καὶ Ὑγιείᾳ. </ref>.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Catherine Steel, "[https://www.jstor.org/stable/24432812 The roman Senate and the post-sullan "Res-Publica]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 2014: 323-339
== Nexus externi ==
*[https://de.wikisource.org/wiki/RE:Cornelius_216 Cornelius 216] apud [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* [https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG176794 Nummi Lentuli Clodiani] in [[Museum Britannicum|Museo Britannico]]
{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Cornelius Lentulus Clodianus, Gnaeus}}
[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Cornelia|Lentulus Clodianus, Gnaeus Cornelius]]
[[Categoria:Senatores]]
07n0k5csh5qemu3i8iaphnk79x1md40
Terrorista
0
329008
3991517
2026-09-27T13:40:51Z
IacobusAmor
1163
Redirect
3991517
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Tromocratia]]
r2kh0t8xfrdyc1nyisxbtbfwycyuhlp
Categoria:Flumina Cenomannicae
14
329009
3991526
2026-09-27T13:50:45Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991526
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Flumina Civitatum Foederatarum per civitates digesta]]
[[Categoria:Res geographicae Cenomannicae]]
bzt1jwlk7pfgc48azxpzhkh03i70w1p
Categoria:Res geographicae Cenomannicae
14
329010
3991529
2026-09-27T13:52:39Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991529
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Res geographicae Civitatum Foederatarum per civitates digestae|Cenomannica]]
[[Categoria:Cenomannica]]
aele4rw2lqe0m0y0bbbopzgtc4hjndy
Flumen Sancti Iohannis
0
329011
3991539
2026-09-27T14:11:55Z
Demetrius Talpa
81729
Demetrius Talpa movit paginam [[Flumen Sancti Iohannis]] ad [[Flumen Sancti Ioannis]]: ut omnes
3991539
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Flumen Sancti Ioannis]]
n406lrxnx3geadm5l9igixtdl27jlm7
Categoria:Flumina Novi Brunsvici
14
329012
3991541
2026-09-27T14:13:05Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991541
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Geographia Novi Brunsvici]]
[[Categoria:Flumina Canadae|Novum Brunsvicum]]
ht0rwr6hjzwrrqqeteokfjl3ksk89v2
Categoria:Geographia Novi Brunsvici
14
329013
3991542
2026-09-27T14:14:38Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991542
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Novum Brunsvicum]]
[[Categoria:Geographia Canadae|Novum Brunsvicum]]
7mvedxoi94nxmx1tswy4n7ww821zrlv
Paludium (Anglia)
0
329014
3991553
2026-09-27T14:58:56Z
PastelKos
110819
Prima adumbratio
3991553
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Paludium'''<ref>E nomine fraternitatis ''Old Paludians''. Extra Vicipaediam huius locutionis testificatio invenda est.</ref> ([[Lingua Anglica|''Anglice'']]: Slough) est oppidum Anglicum in comitatu [[Berceria|Berceriensi]]. Circiter 158,500 incolae adsunt.<ref>[https://www.citypopulation.de/en/uk/admin/slough/E06000039__slough/ "Slough (Unitary District, Slough, United Kingdom) - Population Statistics, Charts, Map and Location"]. www.citypopulation.de</ref>
==Notae==
<references/>
==Nexus Externi==
{{CommuniaCat|Slough|Paludium}}
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Loci habitati comitatus Berceriae]]
colgt0sd16g74khzyyf7f7vo0p1naxt
Slough
0
329015
3991554
2026-09-27T15:00:07Z
PastelKos
110819
Prima adumbratio
3991554
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Paludium (Anglia)]]
glymtiz7ihod1n81sj5wcxxfd7tcasb
Categoria:Gens Gellia
14
329016
3991560
2026-09-27T15:11:50Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
Paginam instituit, scribens '{{CommuniaCat|Gens Gellia}} {{Commentatio principalis categoriae|Gens Gellia}} [[Categoria:Gentes Romanae|Gellia]]'
3991560
wikitext
text/x-wiki
{{CommuniaCat|Gens Gellia}}
{{Commentatio principalis categoriae|Gens Gellia}}
[[Categoria:Gentes Romanae|Gellia]]
akquu8lad9rx5gt38nmin04usnvawl1
Formicae Fons
0
329017
3991565
2026-09-27T15:23:02Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3991565
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{videdis|Franellum (discretiva)}}
[[Fasciculus:Fremifontaine (88) église.jpg|thumb|upright=0.8|left|Formicae Fons: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Petrus|Sancto Petro]] e vinculis dicata.]]
{{res|Formicae Fons}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 93.</ref> ([[Francogallice]] ''Fremifontaine'' ou ''Frémifontaine'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 428 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fremifontaine|Formicae Fontem}}
{{Fontes geographici}}
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
0ijw2irw95vwboft7nwh00uvjgh4vni
3991579
3991565
2026-09-27T15:32:35Z
Pippobuono
54500
discretiva inutilis
3991579
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Fremifontaine (88) église.jpg|thumb|upright=0.8|left|Formicae Fons: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Petrus|Sancto Petro]] e vinculis dicata.]]
{{res|Formicae Fons}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 93.</ref> ([[Francogallice]] ''Fremifontaine'' ou ''Frémifontaine'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 428 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fremifontaine|Formicae Fontem}}
{{Fontes geographici}}
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
p9yxru9mvtr04w42yi0gaqjzia1csih
Categoria:Flumina Iuconi
14
329018
3991569
2026-09-27T15:24:31Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991569
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Geographia Iuconi]]
[[Categoria:Flumina Canadae|Iuconi]]
lolptg4bv5bgdrqv9st3apte5mklmg2
Categoria:Geographia Iuconi
14
329019
3991570
2026-09-27T15:26:29Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991570
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Iuconus (territorium)]]
[[Categoria:Geographia Canadae|Iuconi]]
7sbobohr47hriiamj090e0ip3ths38x
Categoria:Flumina Alascae
14
329020
3991575
2026-09-27T15:29:27Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991575
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Flumina Civitatum Foederatarum per civitates digesta]]
[[Categoria:Res geographicae Alascae]]
60d0zygj192ma2vy0vvz96pc02ykmqs
Disputatio:Formicae Fons
1
329021
3991580
2026-09-27T15:33:28Z
Pippobuono
54500
attributio
3991580
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Fremifontaine|238957523}}
dyz54ayb9h9g0quhxe9kqoqfh4b5rzg
Categoria:Flumina Terrae Novae et Estotilandiae
14
329022
3991582
2026-09-27T15:35:02Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991582
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Geographia Terrae Novae et Estotilandiae]]
[[Categoria:Flumina Canadae|Terra Nova et Estotilandia]]
82hgql5l7zr0b07qbg9uy1t59rwlbnn
Categoria:Geographia Terrae Novae et Estotilandiae
14
329023
3991583
2026-09-27T15:36:27Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991583
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Terra Nova et Estotilandia]]
[[Categoria:Geographia Canadae|Terra Nova et Estotilandia]]
l6yq83ne3rxqzyfmzo9v0cmqi9wfh5g
Frebecuria
0
329024
3991585
2026-09-27T15:39:40Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3991585
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Frébécourt Eglise 4.jpg|thumb|upright=0.8|left|Frebecuria: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sancta Columba|Sanctae Columbae]] dicata.]]
{{res|Frebecuria}} seu '''Ferbecuria''' seu '''Frabodi curtis'''<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 105.</ref> ([[Francogallice]] ''Frebécourt'') est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 341 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
== Civis notabilis ==
* [[Henricus Richelet]] (1944-2020), pictor, hic natus est.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Frebécourt|Frebecuriam}}
{{Fontes geographici}}
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
e47odhyhg56hdd4s39el4tehiulpio3
Disputatio:Frebecuria
1
329025
3991587
2026-09-27T15:41:15Z
Pippobuono
54500
attributio
3991587
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Frebécourt|238957521}}
tq1vwsdz3rytre77ignfg3ym3xviy9v
Dioecesis Sagiensis
0
329026
3991591
2026-09-27T15:57:44Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3991591
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Sagiensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse de Séez}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Civitas Sagiensis|Civitatis Sagiensis]] est. Dioecesis, [[saeculum 5|saeculo quinto]] condita,<ref name=histoire>Secundum {{opus|url=https://www.orne.catholique.fr/diocese/histoire-et-presentation/|titulus=Histoire et présentation|domus editoria=orne.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}; {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}} dioecesim ortam esse saeculo III dicit.</ref> cum territorio [[Olina (praefectura Franciae)| praefecturae Olinae]] congruit. Diocesis suffraganea [[Archidioecesis Rothomagensis]] est.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Sées cathedral.jpg|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Civitas Sagiensis|Civitate Sagiense]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.orne.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Séez|Dioecesem Sagiensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|sees|Dioecesis Sagiensis}}
{{RC-stipula}}
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[Categoria:Dioecesis Sagiensis]]
092uc7hjm0tfjjvtpajixxpu2e2npue
Disputatio:Dioecesis Sagiensis
1
329027
3991593
2026-09-27T15:59:28Z
Pippobuono
54500
attributio
3991593
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Diocèse de Séez|239861123}}
86f056d7o85gge9bcmziujion8kx8k0
Categoria:Dioecesis Sagiensis
14
329028
3991596
2026-09-27T16:04:07Z
Pippobuono
54500
creatio
3991596
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Francia|Sagiensis]]
[[Categoria:Olina (praefectura Franciae)]]
[[Categoria:Archidioecesis Rothomagensis]]
b37b0lshnvz173m25rg8vix6aet5twv
Hyalinus
0
329029
3991611
2026-09-27T19:29:25Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991611
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[vitrum]]
5knq5xnr4xijh1hcu7ztzhzyzdxhnyj
Formula:Urlr
10
329030
3991624
2026-09-27T19:59:06Z
Grufo
64423
Redirectionem ad formulam {{[[Formula:Machina temporis interretialis|Machina temporis interretialis]]}} creavi
3991624
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Formula:Machina temporis interretialis]]
9piak2qud2ntnwm26wkw17ezb5y1ecm
Rubigo
0
329031
3991627
2026-09-27T20:18:52Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991627
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Robigo (discretiva)}}[[Fasciculus:Rust on iron.jpg|thumb|Rubigo ferri]]
{{res|Rubigo}} vel {{res|robigo}} in [[lingua Latina classica]] est vitium [[metallum|metallorum]], quo exeduntur; rubigo [[ferrum|ferri]] est ''ferrugo'', rubigo [[aes|aeris]] est [[aerugo]]. [[Gaius Plinius Secundus|Plinius]] dicit:
:Aes ac ferrum rubigo protinus corripit<ref>[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis historia]] VII 15, 13.</ref>.
Sed saepius de ferrugine dicitur; rubigo ferri e variis [[oxidum|oxidids]] eius composita est, praesertim ex Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>·nH<sub>2</sub>O et FeO(OH) (vel Fe(OH)<sub>3</sub>).
==Notae==
<references />
==Fontes==
{{Formula:Forcellini}}
*[[:s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Rust|''Britannica'', 1911]]
*[https://www.treccani.it/enciclopedia/ruggine/ ''Treccani'']
[[Categoria:Ferrum]]
[[Categoria:Oxida]]
[[Categoria:Aes]]
maeorufbs20hslnntu9fy0w993fgeyi
3991633
3991627
2026-09-27T20:27:40Z
Demetrius Talpa
81729
3991633
wikitext
text/x-wiki
{{videdis|Robigo (discretiva)}}[[Fasciculus:Rust on iron.jpg|thumb|Rubigo ferri]]
{{res|Rubigo}} vel {{res|robigo}} in [[lingua Latina classica]] est vitium [[metallum|metallorum]], quo exeduntur; rubigo [[ferrum|ferri]] est ''ferrugo'', rubigo [[aes|aeris]] est [[aerugo]]. [[Gaius Plinius Secundus|Plinius]] dicit:
:Aes ac ferrum rubigo protinus corripit<ref>[[Naturalis historia (Plinius)|Naturalis historia]] VII 15, 13.</ref>.
Sed saepius de ferrugine dicitur; rubigo ferri e variis [[oxidum|oxidis]] eius composita est, praesertim ex Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>·nH<sub>2</sub>O et FeO(OH) (vel Fe(OH)<sub>3</sub>).
==Notae==
<references />
==Fontes==
{{Formula:Forcellini}}
*[[:s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Rust|''Britannica'', 1911]]
*[https://www.treccani.it/enciclopedia/ruggine/ ''Treccani'']
[[Categoria:Ferrum]]
[[Categoria:Oxida]]
[[Categoria:Aes]]
2eriytn64vxsp1624ogtqvocekneqbp
Robigo
0
329032
3991628
2026-09-27T20:20:29Z
Demetrius Talpa
81729
nova
3991628
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Rubigo]]
dauo37jps0scn3i9sqivi9bk97gyp8a
Categoria:Episcopi Sagienses
14
329033
3991637
2026-09-27T20:47:32Z
Pippobuono
54500
creatio
3991637
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Dioecesis Sagiensis]]
[[Categoria:Episcopi Franciae|Sagienses]]
lt04ozrtmfn7y4zixnmwrsmeprt8qmy
Taoro
0
329034
3991640
2026-09-27T20:57:06Z
AmaroPargoTenerife
161263
Paginam instituit, scribens '{{Latinitas|-2}} [[File:Menceyatos de Tenerife.jpg|thumb|Guancha Insulae Nivariae Regna]] '''Taoro''' fuit regna [[Canarienses indigenae|Guancha]] ([[Hispanice]]: ''Menceyato de Anaga'') ad [[Insula Nivaria|insulae Nivariae]] [[insulae Canariae|insulas Canarias]].<ref>[https://web.archive.org/web/20170805143132/http://mdc.ulpgc.es/cdm/singleitem/collection/MDC/id/44128/rec/1 La Conquista de Tenerife (1494-1496)]</ref> Urbes occupavit hodie: Puerto de la Cru...'
3991640
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[File:Menceyatos de Tenerife.jpg|thumb|Guancha Insulae Nivariae Regna]]
'''Taoro''' fuit regna [[Canarienses indigenae|Guancha]] ([[Hispanice]]: ''Menceyato de Anaga'') ad [[Insula Nivaria|insulae Nivariae]] [[insulae Canariae|insulas Canarias]].<ref>[https://web.archive.org/web/20170805143132/http://mdc.ulpgc.es/cdm/singleitem/collection/MDC/id/44128/rec/1 La Conquista de Tenerife (1494-1496)]</ref>
Urbes occupavit hodie: [[Puerto de la Cruz]], [[La Orotava]], [[La Victoria de Acentejo]], [[La Matanza de Acentejo]], [[Los Realejos]], [[Santa Úrsula]].
Regibus: ''[[Bencomo]]'', ''Bentor''.
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
[[Categoria:Guancha Insulae Nivariae Regna]]
l78udijhi3raqhd58nefgco3eds8czg
3991677
3991640
2026-09-28T00:04:25Z
IacobusAmor
1163
~
3991677
wikitext
text/x-wiki
{{Latinitas|-2}}
[[Fasciculus:Menceyatos de Tenerife.jpg|thumb|Guancha Insulae Nivariae Regna.]]
'''Taoro''' fuit [[regnum|regna]] [[Canarienses indigenae|Guanchensia]] ([[Hispanice]] ''Menceyato de Anaga'') ad [[Insula Nivaria|insulae Nivariae]] [[insulae Canariae|insulas Canarias]] pertinentia.<ref>[https://web.archive.org/web/20170805143132/http://mdc.ulpgc.es/cdm/singleitem/collection/MDC/id/44128/rec/1 La Conquista de Tenerife (1494-1496)].</ref>
Urbes occupavit{{dubsig}} hodie: [[Puerto de la Cruz]], [[La Orotava]], [[La Victoria de Acentejo]], [[La Matanza de Acentejo]], [[Los Realejos]], [[Santa Úrsula]].
Regibus:{{dubsig}} ''[[Bencomo]]'', ''Bentor.''
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Guancha Insulae Nivariae Regna]]
in3sth1rry174vzxoohwu1lydomhiz8
Nordenham
0
329035
3991672
2026-09-27T22:34:53Z
Cyprianus Marcus
66550
Cyprianus Marcus movit paginam [[Nordenham]] ad [[Nordenhamia]]: Nomen Latinum vel Latinizatum inventum. Vide notam
3991672
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nordenhamia]]
pxcr6c5lpapz673w4ryjkspcetanm44
Symphonia quinta (Szostakowicz)
0
329038
3991707
2026-09-28T06:34:00Z
LilyKitty
18316
Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:Дмитрий Дмитриевич Шостакович.jpg|thumb|Demetrius Šostakovič circa anno 1941]] '''Symphonia quinta''' in [[re minus|re minore]] opus. 47 est [[symphonia]] a [[Demetrius Šostakovič|Demetrio Sostakovic]] composita inter mensum Aprilis et menseum Iulii anno [[1937]]. Et primum [[Leninopolis]] luda sub directione [[Eugenius Mravinski|Eugenii Mravinski]] die [[21 Novembris]] [[1937]]. Hae symphonia contrarie musica ante 1...'
3991707
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Дмитрий Дмитриевич Шостакович.jpg|thumb|Demetrius Šostakovič circa anno 1941]]
'''Symphonia quinta''' in [[re minus|re minore]] opus. 47 est [[symphonia]] a [[Demetrius Šostakovič|Demetrio Sostakovic]] composita inter mensum Aprilis et menseum Iulii anno [[1937]]. Et primum [[Leninopolis]] luda sub directione [[Eugenius Mravinski|Eugenii Mravinski]] die [[21 Novembris]] [[1937]].
Hae symphonia contrarie musica ante 1936, sicut Symphonia IV et opera ''[[Domina Macbeth districtus Mscenscensis]]'',<ref>Vehementer criticam severam subiecta fuit a ''[[Pravda]]''</ref> qualitate [[avant-garde]] vel modernismi abgogata et moro realismi socialistae scripta. Quod rectio Unionis Sovietica et [[Iosephus Stalin]] bene aestimaverunt.
Inter symphonias Demetrii Soctakovic plus pupularis et maxime occatione luda est.<ref>Wraight, Craig, ''Linstening to Westen Music. Cengage Learning. ISBN 978-14390-8347-5''</ref>
== Formaa symphoniae ==
#Moderaato - Allegro non troppo ([[re minus|re minor]], [[forma sonatarum]])
#Allegretto (la minor)
#Largo (fa diesis minor)
#Allegro non troppo (re minor - re maior)
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{Partitura apud Petrucci|Symphony No.5, Op.47 (Shostakovich, Dmitry)}}
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Symphoniae]]
[[Categoria:Dmitrius Soctakovic]]
[[Categoria:Musica 1936]]
1ysgsvidrkr5nwobcuzrjyp9qc1krqm
3991708
3991707
2026-09-28T06:38:25Z
LilyKitty
18316
corrigendum
3991708
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Дмитрий Дмитриевич Шостакович.jpg|thumb|Demetrius Šostakovič circa anno 1941]]
'''Symphonia quinta''' in [[re minus|re minore]] opus. 47 est [[symphonia]] a [[Demetrius Šostakovič|Demetrio Sostakovic]] composita inter mensum Aprilis et menseum Iulii anno [[1937]]. Et primum [[Leninopolis]] luda sub directione [[Eugenius Mravinski|Eugenii Mravinski]] die [[21 Novembris]] [[1937]].
Hae symphonia contrarie musica ante 1936, sicut Symphonia IV et opera ''[[Domina Macbeth districtus Mscenscensis]]'',<ref>Vehementer criticam severam subiecta fuit a ''[[Pravda]]''</ref> qualitate [[avant-garde]] vel modernismi abgogata et moro realismi socialistae scripta. Quod rectio Unionis Sovietica et [[Iosephus Stalin]] bene aestimaverunt.
Inter symphonias Demetrii Soctakovic plus pupularis et maxime occatione luda est.<ref>Wraight, Craig, ''Linstening to Westen Music. Cengage Learning. ISBN 978-14390-8347-5''</ref>
== Formaa symphoniae ==
#[[Tempus (musica)|Moderato]] - [[tempus (musica)|Allegro]] non troppo ([[re minus|re minor]], [[forma sonatarum]])
#[[tempus (musica)|Allegretto]] (la minor)
#[[tempus (musica)|Largo]] (fa diesis minor)
#Allegro non troppo (re minor - re maior)
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{Partitura apud Petrucci|Symphony No.5, Op.47 (Shostakovich, Dmitry)}}
[[Categoria:Musica classica]]
[[Categoria:Symphoniae]]
[[Categoria:Demetrius Sostakovic]]
[[Categoria:Musica 1936]]
qhopm8anms8jfqn9dos3tmhvtw4wdh0
Yvo Maria Dubigeon
0
329039
3991718
2026-09-28T08:53:18Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3991718
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Yvo-Maria Dubigeon''' (natus die [[2 Maii]] [[1927]] [[Portus Namnetum|Porti Namneti]], [[Liger Atlanticus]]; ibidem mortuus die [[24 Iunii]] [[2007]]) fuit Episcopus [[Dioecesis Sagiensis]] ab anno 1986 ad annum 2002.<ref>{{CathHierBishop|dubig}}</ref>
== Nexus externi ==
<!--->{{CommuniaCat|Yves-Marie Dubigeon|Yvonem Mariam Dubigeon}}<!--->
{{Fontes biographici}}
* {{opus|url=https://www.lyceedenantes.fr/julien/dubigeon-yves-marie/|titulus=Yves-Marie Dubigeon|domus editoria=lyceedenantes.fr}} {{ling|Francogallice}}
* {{CathHierBishop|dubig}}
== Notae ==
<references />
{{RC-stipula}}
{{Episcopi Sagienses}}
{{Lifetime|1927|2007|Dubigeon, Yvo Maria}}
[[Categoria:Episcopi Sagienses]]
[[Categoria:Incolae Franciae]]
cr2pzj9auabki2yhz5lhcuineje21if