Vicipaedia lawiki https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicipaedia Disputatio Vicipaediae Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Porta Disputatio Portae Adumbratio Disputatio Adumbrationis TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk Iesus 0 401 3993959 3934633 2026-10-11T05:20:53Z ابن إبراهيم القرطبي 110646 /* */ 3993959 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{res|Iesus Nazarenus}} ([[lingua Graeca antiqua communis|Graece]] {{polytonic|Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος}}; [[Lingua Neograeca|Neograece]] Ιησούς ο Ναζωραίος; [[Lingua Hebraica|Hebraice]] יהושע vel יֵשׁוּעַ ''Yēšū''[''a'']; natus circa [[5 a.C.n.]]; mortuus anno [[30]] aut [[33]]),<ref name="Sanders">Sanders 1993: 249.</ref> etiam {{res|Iesus Christus}} et {{res|Iesus}} tantum appellatus, fuit {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|praedicator||en|qid=Q432386}} et [[religio]]sus [[dux]] [[Iudaei|Iudaeus]],<ref>Vermes 1981: 20, 26, 27, 29.</ref> qui paene duo [[millennium|millennia]] est principalis [[Religio Christiana|Christianitatis]] figura, maximae [[orbis terrarum]] [[religio]]nis. Plurimi [[Christiani]] credunt eum esse {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|incarnatio (Christianitas)|incarnationem|en|qid=Q616175}} [[Deus Filius|Dei Filii]] et [[messias|messiam]] exspectatum, ipsum [[Christus|Christum]] in [[Biblia Hebraica|bibliis Hebraicis]] praedictum. Plurimi<ref>"Plurimi", quod Christianitas [[fides|fide]] unita non est; e.g., non omnes [[ecclesia]]e sive denominationes [[Trinitas|Trinitatem]] confitentur aut [[Concilium Nicaenum Primum]] agnoscunt.</ref> quem [[Christiani]] [[Filius Dei|Filium Dei]],<ref>Secundum notionem Trinitatis, Iesus est Deus ut persona Filii.</ref> qui [[salvatio]]nem et reconciliationem [[Deus|Dei]] et [[homo sapiens|hominum]] praebuit, quod pro [[peccatum|peccatis]] humanis [[sacrificium|sacrificatus]] est atque [[Resurrectio|a mortuis resurrexit]].<ref>Wayne Grudem, ''Systematic Theology: An Introduction to Biblical Doctrine'' (Grand Rapids: Zondervan, 1994), 568–603. ISBN 0-310-28670-0.</ref><ref>J. E. Lesslie Newbigin, [[theologia|theologus]] et [[episcopus]], docet: "The whole of Christian teaching would fall to the ground if it were the case that the life, death, and resurrection of Jesus were not events in real history but stories told to illustrate truths which are valid apart from these happenings," in ''The Gospel In a Pluralist Society'' (Londinii: SPCK, 1989), 66.</ref> Forma compendiaria nominis Iesu Christi in usu [[liturgia|liturgico]] [[Ecclesia Catholica|Catholico]] est D.N.I.C. ('Dominus Noster Iesus Christus'). Iesu [[vita]]e fontes maximi momenti sunt [[quattuor]]: [[canon (Biblia)|canonica]] [[Biblia|Bibliorum]] Christianorum [[evangelium|evangelia]], ex quibus homines docti partim variis finibus vitae Iesu describere studebant. Praeter ea, quae in [[Novum Testamentum|Novo Testamento]] relata sunt, cum [[litterae|litteris]] non Christianis comparata sunt, ut [[annales|chronologia]] Iesu vitae verisimilis reperiretur. Maxima [[historicus|historiographorum]] pars eum [[magister|magistrum]] ([[Hebraice]] ''[[rabbinus|rabbinum]]'') [[Iudaei|Iudaicum]] ex [[Galilaea]] oriundum describunt, qui in [[Iudaea]] praedicavit et [[morbus|aegros]] [[salus|sanavit]],<ref>Bart D. Ehrman, [http://www.google.com/search?tbm=bks&tbo=1&q=Rabbi+%22Most+scholars+today%22+%22Jesus+was+a+Jew%22+%22Jewish+rabbi%22+%22Jewish+Palestine%22&btnG= ''Lost Christianities: The Battles for Scripture and the Faiths We Never Knew''] (Oxford University Press, 2003), 96.</ref> a [[Ioannes Baptista|Ioanne Baptista]] [[baptismus|baptizatus]], et iussu [[Pontius Pilatus|Pontii Pilati]] [[Hierosolyma|Hierosolymis]] [[crucifixio|cruci fixus]] est, quod [[res novae|rebus novis]] studuisset.<ref>Raymond E. Brown, ''The Death of the Messiah, from Gethsemane to the Grave: A Commentary on the Passion Narratives in the Four Gospels'' (Novi Eboraci: Doubleday 1994), 964; et alii fontes.</ref> [[Calendarium Gregorianum]], quod nunc systema annos numerandi in [[orbis terrarum|toto orbe]] latissimum est, in data conventionali nativitati Iesu Nazareni attributa, id est [[anno zero]], fundatur, quae tamen non exstat. == De nominibus == [[Fasciculus:Good shepherd 02b close slightly improved.jpg|thumb|upright=0.7|left|''Iesus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|pastor bonus||en|qid=Q950667}}.'' [[Pictura]] [[saeculum 3|saeculi tertii]].]] ''Iesus'' {{victio|Iesus|ú|m}}, nomen [[Latine|Latinum]] ([[Graece|Graeco]] {{Polytonic|Ίησοῦς}}. {{Polytonic|-οῦ}}) respondet, quod appellationem Hebraicam reproducit ישוע vel ישו ''yĕšūa‘'' atque [[lingua Aramaica|Aramaicam]] ''Jeshua'' et ''Jeshu,'' vel denuo ''Jehoshua.'' [[Arabice]] sonat عيسى‎ ''ʿIsa.'' Sententia nominis [[etymologia|etymologica]] fuit '[[Iehova|Yahveh]] est sospitatio' seu 'Yahveh salvat': in [[historia]] conceptionis Iesu in [[Evangelium secundum Matthaeum|evangelio Matthaei]] [[angelus]] sic [[Iosephus (pater Iesu)|Iosephum]] de [[Maria (mater Iesu)|Maria]] alloquitur: "pariet autem filium, et vocabis nomen eius Iesum: ipse enim salvum faciet populum suum a [[peccatum|peccatis]] eorum."<ref group="t" name="nomen">{{Polytonic|ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου κατ’ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων, Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου· τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν.}}</ref><ref name="nomen1">[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 1.20–21 ([[versio Vulgata]], sicut et infra).</ref> Etiamsi hoc [[nomen proprium]] in una aliave versione frequenter apparuerat, [[Vetus Testamentum|Veteri Testamento]] nulla [[persona]] tali nomine vocata praestantius [[vita]] publica [[memoria]]e fuit mandata. [[Saeculum 2 a.C.n.|Saeculo autem II a.C.n.]] hoc nomen [[auctor]]i [[Liber Ecclesiasticus|libri Ecclesiastici]] datum est ("[[Iesus filius Sirach]] Ierosolymita," Graece {{Polytonic|Ἰησοῦς υἱὸς Σειρὰχ Ἱεροσολυμίτης}}).<ref>[[Liber Ecclesiasticus|Ecclesiasticus]] 50.27.</ref> Attribuitur etiam alicui Iesu Christi proavo in indice [[Evangelium secundum Lucam|evangelii Lucae]] [[genealogia|genealogico]]<ref>[[Evangelium secundum Lucam|Evangelium Lucae]] 3.29.</ref> et cuidam [[Paulus|Pauli]] discipulo.<ref>[[Epistula ad Colossenses]] 4.11.</ref> [[Fasciculus:Christus Ravenna Mosaic.jpg|thumb|upright=0.8|Opinabilis Iesu [[imago]]. [[Opus tessellatum]] [[saeculum 6|saeculi sexti]].]] Eius nomen plenius illis temporibus ''Iesus Nazarenus'' enuntiabatur, [[Graece]] {{Polytonic|Ἰησοῦς ὁ Ναζαρηνός}}<ref>[[Evangelium secundum Marcum|Evangelium Marci]] 1.24; [[Evangelium secundum Lucam|Evangelium Lucae]] 4.34.</ref> vel {{Polytonic|Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος}}: [[Nazara|Nazareth]] enim in illa urbe habitabat. Sic enim in [[Evangelium secundum Ioannem|evangelio Iohannis]] de litteris [[INRI]] in [[Vera Crux|Cruce]] [[inscriptio|inscriptis]] explicatur: "Scripsit autem et titulum Pilatus et posuit [[crucis supplicium|super crucem]]; erat autem scriptum: 'Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum' . . . et erat scriptum Hebraice, Latine, Graece."<ref group="t">{{Polytonic|ἔγραψε δὲ καὶ τίτλον ὁ Πιλᾶτος καὶ ἔθηκεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ· ἦν δὲ γεγραμμένον· Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων . . . καὶ ἦν γεγραμμένον Ἑβραϊστί, Ἑλληνιστί, Ρωμαϊστί.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Ioannem|Evangelium Iohannis]] 19.19-20</ref> At plenissime "Iesus a Nazareth Galilaeae" appellatus est ob [[regio]]nem [[Galilaea]]m, ubi Nazareth iacet: ita evangelium Matthaei refert: "Populi autem dicebant, 'Hic est Iesus propheta a Nazareth Galilaeae.'"<ref group="t">{{Polytonic|οἱ δὲ ὄχλοι ἔλεγον, Οὗτός ἐστιν ὁ προφήτης Ἰησοῦς ὁ ἀπὸ Ναζαρὲθ τῆς Γαλιλαίας.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 21.11.</ref> Eius titulus usitatissimus inter [[religio Christiana|Christianos]] (quorum nuncupatio ex hoc ipso titulo trahitur) est ''Christus'' tantum (Graece {{polytonic|ὁ χριστός}}) 'unctus' [[significatio (linguistica)|significans]]. [[Rex|Reges]] enim et [[propheta]]e Iudaeorum olim uncti erant et Hebraice משיח ''mašíaḥ'' 'unctus' nuncupati. In [[historia]] igitur nativitatis in evangelio Matthaei, [[magi (Biblia)|magis]] de rege Iudaeorum nuper nato postulantibus, [[Herodes]] rex "sciscitabatur . . . ubi Christus nasceretur."<ref group="t">{{Polytonic|ἐπυνθάνετο . . . ποῦ ὁ χριστὸς γεννᾶται.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 2.4.</ref> [[Petrus]] in eodem evangelio proclamavisse dicitur "tu es Christus", ut qui diceret "Messias es" vel "Unctus es".<ref group="t">{{Polytonic|ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπεν, Σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος.}}</ref><ref>Plenius: "Tu es Christus, filius Dei vivi." [[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 16.16.</ref> Mox reperitur titulus cum nomine proprio coniunctus, sed in evangeliis rarissime: ter apud Matthaeum, "Ioseph virum Mariae de qua natus est Iesus qui vocatur Christus,"<ref group="t">{{Polytonic|Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος χριστός.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 1.16 (in genealogia Iesú), cf. 27.17 et 22 (verba [[Pontius Pilatus|Pilati]])</ref> bis apud Ioannem, "ut cognoscant te, solum verum Deum, et quem misisti, Iesum Christum,"<ref group="t">{{Polytonic|ἵνα γινώσκωσιν σὲ τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν χριστόν.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Ioannem|Evangelium Iohannis]] 17.3; confer 1.17.</ref> crebriter in epistulis [[Paulus|Pauli]]. Hic autem titulus rapidissime ab aliis sicut nomen intellectus est, si verba [[Suetonius|Suetonii]] recte leguntur, qui de [[Claudius (imperator)|Claudio]] refert: "Iudaeos impulsore Chresto assidue tumultuantis [[Roma]] expulit."<ref>[[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' "Divus Claudius" 25.</ref> Bis in evangelio Ioannis verbum illud [[lingua Hebraica|Hebraicum]] [[littera|litteris]] [[lingua Graeca|Graecis]] (et mox [[lingua Latina|Latinis]]) scribitur, {{Polytonic|ὁ Μεσσίας}} 'Messias'. Ita [[Petrus|Petro]] nuntiatur: "Invenimus Messiam, quod est interpretatum Christus."<ref group="t">{{Polytonic|Εὑρήκαμεν τὸν μεσσίαν· ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον χριστός.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Ioannem|Evangelium Iohannis]] 1.41, cf. 4.25.</ref> Aliis nuncupationibus ''Dominus'' additur, quod (secundum [[Actus Apostolorum]]) "et Dominum eum et Christum Deus fecit hunc Iesum quem vos crucifixistis,"<ref group="t">{{Polytonic|καὶ κύριον καὶ χριστὸν αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐποίησε, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε.}}</ref><ref>[[Actus Apostolorum]] 2.36.</ref> et quod discipuli iam domine communiter magistrum suum appellabant, qui secundum [[Evangelium secundum Matthaeum|evangelium Matthaei]] respondit: "Non omnis, qui dicit mihi: 'Domine, Domine,' intrabit in regnum caelorum, sed qui facit [[voluntas|voluntatem]] Patris mei, qui in [[caelum|caelis]] est. Multi dicent mihi in illa die: 'Domine, Domine, nonne in tuo nomine prophetavimus?'"<ref group="t">{{Polytonic|Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι, Κύριε κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἀλλ’ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, Κύριε κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι ἐπροφητεύσαμεν;}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 7.21-22.</ref> == Prima aetas == [[Fasciculus:Raffael 050.jpg|thumb|upright=0.8|[[Sacra Familia]]: [[Iosephus (sanctus)|Iosephus]], [[Maria (mater Iesu)|Maria]] (dextra), et Iesus (dextra), cum [[Elizabetha (sancta)|Elizabetha]] et [[Ioannes Baptista|Ioanne Baptista]] eius [[filius|filio]], in [[fabula]] secundum [[Evangelium secundum Lucam|Lucam]]. [[Pictura]] a [[Raphael Sanctius Urbinas|Raphaele]] picta, [[1507]].]] De [[pater]]nitate Iesu (re Christianis praecipua) fontes proximi, scilicet epistulae Pauli et [[Evangelium secundum Marcum|evangelium Marci]], nihil dicunt nisi quod "Dei filius" fuit (hi auctores neque de Maria Iesú matre neque de Iosepho referunt). Prima iam evangelii Marci verba sunt "Initium evangelii Iesu Christi Filii Dei."<ref group="t">{{Polytonic|Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Marcum|Evangelium Marci]] 1.1.</ref> Ibi verba {{Polytonic|υἱοῦ τοῦ Θεοῦ}} "filii Dei" e multis libris manu scriptis absunt. Mox [[genealogia Iesu]] in evangeliis canonicis bis modis discrepantibus exscribitur, videlicet [[Evangelium secundum Matthaeum|Matthaei]] ad initium operis et [[Evangelium secundum Lucam|Lucae]] post conceptús et nativitatis narrationes. Lucas genealogiam ascendentem evolvit Iesú ab Iosepho et patre et avo et proavis, [[Adam]] usque et [[Deus|Deum]] Adami patrem.<ref group="t" name="filius">{{Polytonic|Καὶ αὐτὸς ἦν ὁ Ἰησοῦς ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα ἀρχόμενος, ὢν, ὡς ἐνομίζετο, υἱός Ἰωσήφ, τοῦ Ἠλί ... τοῦ Σήθ, τοῦ Ἀδάμ, τοῦ Θεοῦ.}}</ref><ref name="filius1">Plenius: "Et ipse Iesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Ioseph, qui fuit Heli ... qui fuit Seth, qui fuit Adam, qui fuit Dei." [[Evangelium secundum Lucam|Evangelium Lucae]] 3.23-38.</ref> Matthaeus a capite genealogiam evolvit, sed ab Abrahamo tantum et usque ad Iosephum (qui filium Iacobi, minime Eli, esse dicitur).<ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 1.1-16</ref> Unde lector credere potuerit Iesum filium esse Iosephi, nisi vel verba Lucae "Iesus . . . ''ut putabatur'' filius Ioseph"<ref group="t" name="filius" /><ref name="filius1" /> legisset, vel [[historia]]m conceptús apud Matthaeum, vel historias [[somnium|somniorum]] et [[angelus|angelorum]] apud ambos. Apud Lucam Dei nuntius, nomine [[Gabriel]], Mariam interpellare describitur: <blockquote>Missus est angelus Gabriel a Deo . . . ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Ioseph de domo David, et nomen virginis Maria. Et ingressus ad eam dixit: "[[Ave Maria|Ave]], gratia plena, Dominus tecum. . . . Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Deum. Et ecce concipies in utero et paries filium et vocabis nomen eius Iesum. Hic erit magnus et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem David patris eius, et regnabit super domum Iacob in aeternum, et regni eius non erit finis." Dixit autem Maria ad angelum: "Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco?" Et respondens angelus dixit ei: "Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque et quod nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei.<ref group="t">{{Polytonic|ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ... πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, ᾧ ὄνομα Ἰωσὴφ, ἐξ οἴκου Δαυῒδ, καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. καὶ εἰσελθὼν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτὴν εἶπε· Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ· εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν ... Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ. καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαυῒδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. εἶπε δὲ Μαριὰμ πρὸς τὸν ἄγγελον· Πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς Θεοῦ.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Lucam|evangelium Lucae]] 1.26–35.</ref> Apud Matthaeum, Maria iam gravida, nuntius ab Iosepho videtur: "Ecce angelus Domini in somnis apparuit ei dicens: 'Ioseph fili David, noli timere accipere Mariam coniugem tuam. Quod enim in ea natum est, de Spiritu Sancto est; pariet autem filium, et vocabis nomen eius Iesum: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum.'"<ref group="t" name="nomen" /><ref name="nomen1" /></blockquote> Duae historiae de Iesu nativitate in eisdem fontibus leguntur. Apud Lucam enim de [[Census Iudaeae|descriptione]] in [[Bethleem]] narratur: eo Iosephum cum uxore gravida profectum esse, quae ibi "peperit filium suum primogenitum; et pannis eum involvit et reclinavit eum in praesepio, quia non erat eis locus in deversorio:"<ref group="t">{{Polytonic|καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον· καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Lucam|Evangelium Lucae]] 2.7.</ref> statimque pastores, in regione circumiacente noctu pecora sua custodientes, ab angelo Dei incitatos, inter se dixisse: "'Transeamus usque Bethlehem et videamus hoc verbum, quod factum est, quod Dominus ostendit nobis' Et venerunt festinantes et invenerunt Mariam et Ioseph et infantem positum in praesepio."<ref group="t">{{Polytonic|οἱ ἄνθρωποι οἱ ποιμένες εἶπον πρὸς ἀλλήλους· Διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλέεμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονὸς ὃ ὁ Κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν. καὶ ἦλθον σπεύσαντες καὶ ἀνεῦρον τήν τε Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνῃ.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Lucam|Evangelium Lucae]] 2.15-16.</ref> Matthaeus autem, de ratione profectionis ad Bethleem non disserens, visitatores alios eo venisse asseverat, scilicet magos a stella conductos, "et intrantes domum viderunt puerum cum Maria matre eius, et procidentes adoraverunt eum; et apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, aurum et tus et myrrham. Et responso accepto in somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam."<ref group="t">{{Polytonic|καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν. καὶ χρηματισθέντες κατ’ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην, δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν.}}</ref><ref>[[Evangelium secundum Matthaeum|Evangelium Matthaei]] 2.11–12.</ref> Res paucae quas de infantili vita Iesu scimus invenimus in capitibus Matthaeo 1–2 et in capite Lucas 2 in [[Novum Testamentum|Novo Testamento]]. Super praeciso anno nativitis Iesu Christi nonnullae scholae theologicae christiane invicem disputaverunt. Plurimi credunt Iesum anno circa 750 A.U.C. ([[4 a.C.n.]] calendarii Christiani), circiter ante mortem Herodi tetrarchi esse natum. Legimus in Matthaeo Evangelio Herodem Iesum natum necare voluisse propterea quod ipse timuit Novum Regem Messiam in persona Iesu Nazareni esse a prophetis iudaicis praedictum. Cum Herodes vitam Iesu infantis minaturus erat, noctu sopore ab angelo monito, Iosephus iter ad Aegyptum cum uxore sua Maria fecit et cum infante Iesu. Cum Herodes qui vitam infantis Iesu minatus fuit mortem obiit, Iosephus cum [[familia]] Nazarethum redidit a quo loco Iesus cognomen "Nazarenus" accepit. Tempore Paschae Hebraicae relatum est [[puer]]um Iesum cum parentibus suis terrestribus Iosepho et Maria ad [[templum]] [[Hierosolyma]]e iter fecerunt. Ad domum reversuri pergentes parentes sui observaverunt [[puer]]um Iesum comitatu deesse. Celeriter reversi ad Hyerosolymam in templo cum religiosis Iudeis disputantem Iesum redinvenerunt magno cum gaudio. Existimabatur hoc tempore esse natum Iesum annos [[duodecim]]. == Vita in evangeliis == [[Fasciculus:The Ministry of Jesus-la.svg|thumb|Tabula geographica ministerii Iesus.]] Vixit circa triginta tres annos Iesus. Evangelia ab Ecclesia apostolica recepta quattuor de ultimis tribus annis ante crucifixionem suam testimonia adhibuerunt Iesum Dei esse filium hominumque salvatorem eos ad Deum appropinquantes. Ut homines [[Deus|Deum]] ament suasit Iesus Christus id esse veram hominis [[natura]]m a Deo benedictam. Iesus discipulos suos mirabilia sancta resque dignas in vita edocebat. Praeterea in Evangeliis conscriptum fuit multos homines aegrotos supranaturali vice sanavisse. Cum [[Hierosolyma]]m ingressus fuisset, multitudo eum tamquam regem acclamabat. Traditur a [[Iudas Iscariot|Iuda Iscariot]] uno eorum et [[Pharisaei]] eum cum [[Romani antiqui|Romanis]] ceperunt et ad [[mors|supplicionem]] condemnarunt. [[Religio Christiana|Christiani]] vere testificant eum [[Descensus Christi ad Inferos|ad Inferos descendisse]], post triduum ab obitu [[resurrectio|resurrexisse]], et in [[caelum]] [[ascensio|ascendisse]]. == De fontibus == Fontes [[antiquitas|antiquissimi]] nobis servati sunt [[epistulae Paulinae]], Sancto [[Paulus|Paulo]] tributae (qui anno fere [[67]] necatus est): ille autem Iesum contionantem nunquam audivit, sed de eo a [[discipulus|discipulis]] certiorem factus est. Eodem fere tempore [[Actus Apostolorum]] scripti sunt, iam ante Pauli mortem, de qua [[nihil]] dicitur. In his operibus, nonnulla de [[doctrina]] vel praedicatione Iesu legimus, sed perpauca de eius [[vita]]. Fontes igitur maximi momenti sunt [[biographia|vitae]] Iesu antiquiores, quarum quattuor tantum integre servantur, [[Canon (Biblia)|canonicae]] dictae, quia in canone Novi Testamenti receptae sunt. Quarum primam esse [[evangelium secundum Marcum]] plurimi censent eruditi. == Sententiae == === Sententia Christianae religionis === {{vide-etiam|religio Christiana}} Christiani opinantur per [[Novum Testamentum]] et in [[Vetus Testamentum|Vetere Testamento]] aedificantes traditiones eum Messiam esse, Filiumque Dei. Fideles [[Trinitas|Sanctae Trinitatis]] (plurimae Christianae ecclesiae) secundum fidem ab omnibus saeculis Deus, qui in persona tamen non congruit [[Deus Pater|Patri]], sed Filius Dei, qui ad nos venit ad homines salvandos, et ad Deo reconciliandos, quod ad extremum per mortem passionemque postremo resurrectionem suam vicit. (Ioannes 3:16.<ref>[http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_nt_evang-ioannem_lt.html#3].</ref>). Christianorum symboli pars centrica exponit Iesum, atque eius quaestiones disputationis. Iam veteres Christiani intellexerunt non omnes idem de Redemptore suo gravissimum significanti ducunt, quam ii. Hoc dicitur una mente a [[Sanctus Paulus|Sancto Paulo]]: "nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iudaeis quidem scandalum, [[gens|gentibus]] autem stultitiam;" (Ad Corinthios I, 1, 23). Ab ovo personae quaestio semper dissensio erat. [[Christologia|Scientia christologica]] nominata exponit, quis Iesus ex sacrae doctrinae ratione fuerit. [[Argumentatio]] Christologica desiderat personae quiditatem actaque Iesu secundum ad eum spectantes profetiae veteris testamenti, ipsumque fassas sententias evangelicas, ceterosque doctrinas eum demonstrare eiusque aestimare. [[Divinitas|Divinitatis]] Iesu quaestiones in iis, quae dicuntur [[Oecumenicum Concilium|concilia]], disputarunt et sententiam tulerunt. Primum concilium [[Constantinus I]] anno [[325]] [[Nicaea (Turcia)|Nicaeae]] habuit, ut unitatem imperii sustineret, sed ab eo iudicium, quae in origine disputatio theoligica erat, instrumentum politicum formatum est. In his conciliis constituta est ecclesia universalior quam senior, et interim sectae, exemplio gratia [[Arianismus|Ariani]], solutae sunt. Categoriam variam formant [[Antitrinitarismus|antitrinitarii]], qui de Iesu quiditatis sententia singulari sunt accessu: inclinatio antitrinitaria instituta saeculo sexto decimo, primo in [[Transsilvania]] quo facto Edicti in Torda, motus autem iam a concilio Nicaeo religionem minorem significavit inter Christianos. Nonnulli greges, qui se Christianos esse putant, scilicet [[Testes Iehovah]], [[Ecclesia Scientiae Christianae]], [[Mormonismus|Mormoni]], et alii, Iesum deum esse non credunt, sed solum a Deo inspiratum arbitrantur. Plurimi Christiani unum Deum, qui ex [[trinitas|trinitate]], qua Iesus unus est, constat, et Iesum esse [[messias|messiam]] sive [[Christus|Christum]] in [[Vetus Testamentum|Vetere Testamento]] praedictum credunt. Christiani Iesum in [[crux|cruce]] mortuum esse—ideo [[crux Christiana|crux]] est principale Christianismi signum religiosum—et eum credunt postea revixisse et hominem curare. === Sententia Iudaeae religionis === Iudaei Iesum falsum Messiam rentur, orthodoxique Iudaei adhuc semper recti Messiae adventum expectant. Iesum neminem nisi miraculorum auctorem hominemquem turbulentum perditum opinantur, sed cognorunt{{dubsig}} magnum magistrum esse. Biblia Iudaeae (''Talmud'') Jesu dicit. Iesu (''Hebraice ישו'') secundum mysticam [[numerologia]]m, JESU 315 respondet, hic [[numerus]] vero tria nomina operiunt ''yemach shemo vezichro'' litterarum verbum Hebraicae appellationis,<ref>Franciscus Badinyi Jós, ''A Káld-pártus hagyomány és a magyarok Jézus-vallása,'' p. 120.</ref> quod 'obliviscere eius nominis' significare potest, idque valde prope stat Iesua nomen [[persona]]le (vel mutationem reri potest). === Sententia Islamicae religionis === [[Religio Islamica|Musulmani]] Iesum inter numerum esse [[fatidicus|fatidicorum]] antiquissimorum dilectissimorumque Dei et messiam quoque credunt, etsi huic [[significatio (linguistica)|significationem]] dissimilem cui Christianorum attribuunt, i.e. [[divinitas|divinitatem]] Iesu non credunt. Plurimae [[religio]]nes aliae [[interpretatio]]nem [[animus|animi]] ullam praecipuam Iesu non attribuunt. == Pelliculae selectae de Iesu== * [[1961]] - ''[[King of Kings (pellicula)|King of Kings]]'' * [[1964]] - ''[[Il Vangelo secondo Matteo]]'' * [[1964]] - ''[[The Greatest Story Ever Told]]'' * [[1977]] - ''[[Jesus of Nazareth]]'' * [[2004]] - ''[[Passio Christi (pellicula)|Passio Christi]]'' * [[2014]] - ''[[Son of God (pellicula)|Son of God]]'' * [[2016]] - ''[[The Young Messiah]]'' == Notae == <references /> === Textus primi === <references group="t"/> == Bibliographia == * Allison, Dale. [[1999]]. ''Jesus of Nazareth: Millenarian Prophet.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-3144-7. {{Ling|Anglice}} * [[Benedictus XVI]]. [[2007]]. ''Jesus von Nazareth: Von der Taufe im Jordan bis zur Verklärung.'' Herder. ISBN 978-3-451-29861-5. {{Ling|Theodisce}} * Brown, Raymond E. [[1993]]. ''The Birth of the Messiah: a commentary on the infancy narratives in the Gospels of Matthew and Luke''. Ed. secunda. Londinii: Geoffrey Chapman {{Ling|Anglice}} * Brown, Raymond E. [[1994]]. ''The Death of the Messiah: from Gethsemane to the grave: a commentary on the passion narratives in the four gospels''. Londinii: Geoffrey Chapman {{Ling|Anglice}} * Brown, Raymond E. [[1997]]. ''An Introduction to the New Testament.'' Novi Eboraci: Doubleday. ISBN 0-385-24767-2. {{Ling|Anglice}} * Cohen, Shaye J. D. [[1987]]. ''From the Maccabees to the Mishnah''. Philadelphiae: Westminster Press. ISBN 978-0-664-21911-6. {{Ling|Anglice}} * Cohen, Shaye J. D. [[2001]]. ''The Beginnings of Jewishness: Boundaries, Varieties, Uncertainties.'' Berkeleiae: University of California Press. ISBN 0-520-22693-3. {{Ling|Anglice}} * Crossan, John Dominic. [[1993]]. ''The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant.'' Novi Eboraci: HarperSanFrancisco. ISBN 0-06-061629-6. {{Ling|Anglice}} * Crossan, John Dominic. [[1995]]. ''Who Killed Jesus?: Exposing the Roots of Anti-Semitism in the Gospel Story of the Death of Jesus.'' Franciscopoli: HarperSanFrancisco. ISBN 978-0-06-061671-7. {{Ling|Anglice}} * Davenport, Guy, et Benjamin Urrutia, conv. [[1996]]. ''The Logia of Yeshua: The Sayings of Jesus.'' Vasingtoniae: Counterpoint. ISBN 978-1-887178-70-9. {{Ling|Anglice}} * De La Potterie, Ignace. [[1989]]. ''The Hour of Jesus: The Passion and the Resurrection of Jesus according to John.'' Novi Eboraci: Alba House. ISBN 978-0-8189-0575-9. {{Ling|Anglice}} * Durant, Will. [[1944]]. ''Caesar and Christ.'' Novi Eboraci: Simon and Schuster. ISBN 0-671-11500-6. {{Ling|Anglice}} * Ehrman, Bart. [[2003]]. ''The Lost Christianities: The Battles for Scripture and the Faiths We Never Knew.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-514183-0. {{Ling|Anglice}} * Ehrman, Bart D. [[2003]]. ''The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-515462-2. {{Ling|Anglice}} * Fredriksen, Paula. [[2000]]. ''Jesus of Nazareth, King of the Jews: A Jewish Life and the Emergence of Christianity.'' Novi Eboraci: Vintage. ISBN 0-679-76746-0. {{Ling|Anglice}} * Fredriksen, Paula. [[2000]]. ''From Jesus to Christ: The Origins of the New Testament Images of Christ.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 978-0-300-08457-3. {{Ling|Anglice}} * Finegan, Jack. [[1998]]. ''Handbook of Biblical Chronology.'' Ed. retractata. Peabody Massachusettae: Hendrickson Publishers. ISBN 1-56563-143-9. {{Ling|Anglice}} * Fuller, Reginald H. [[1965]], ''The Foundations of New Testament Christology.'' Novi Eboraci: Scribners. ISBN 0-227-17075-X. {{Ling|Anglice}} * Hesemann, Michael. [[2009]]. ''Jesus von Nazareth: Archäologen auf den Spuren des Erlösers.'' Augsburg. ISBN 978-3-86744-092-9. {{Ling|Theodisce}} * Meier, John P. ''A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus.'' Novi Eboraci: Anchor Doubleday. {{Ling|Anglice}} :[[1991]]. ''The Roots of the Problem and the Person.'' Vol. 1. ISBN 0-385-26425-9. {{Ling|Anglice}} :[[1994]]. ''Mentor, Message, and Miracles.'' Vol. 2. ISBN 038569926. {{Ling|Anglice}} :[[2001]]. ''Companions and Competitors.'' Vol. 3. ISBN 0-385-46993-4. {{Ling|Anglice}} * O'Collins, Gerald. [[1983]]. "Introducing Catholic theology." In ''Interpreting Jesus.'' Londinii: G. Chapman; Ramsey Novae Caesareae: Paulist Press. ISBN 978-0-8091-2572-2. {{Ling|Anglice}} * [[Iaroslaus Pelikan|Pelikan, Jaroslav]]. [[1999]]. ''Jesus Through the Centuries: His Place in the History of Culture.'' Portu Novo: Yale University Press. ISBN 0-300-07987-7. {{Ling|Anglice}} * [[Ernestus Renan|Renan, Ernestus]]. ''Vie de Jésus.'' Clarissimum et maxime controversum opus, quia Iesu Christi [[Deus|divinitatem]] denegat. {{Ling|Francogallice}} * Robinson, John A. T. ([[1977]]) [[2001]]. ''Redating the New Testament.'' Eugene Oregoniae: Wipf & Stock. ISBN 1-57910-527-0. {{Ling|Anglice}} * Sanders, E. P. [[1987]]. ''Jesus and Judaism.'' Minneapoli: Fortress Press. ISBN 0-8006-2061-5. {{Ling|Anglice}} * Sanders, E. P. [[1993]]. ''The Historical Figure of Jesus.'' Londini: Allen Lane Penguin Press. ISBN 978-0-7139-9059-1. {{Ling|Anglice}} * [[Gerd Theissen|Theissen, Gerd]], et Annetrte Merz. [[1998]]. ''The Historical Jesus: A Comprehensive Guide.'' Minneapoli: Fortress Press. ISBN 0-8006-3122-6. {{Ling|Anglice}} * [[Géza Vermes|Vermes, Géza]]. [[1981]]. ''Jesus the Jew: A Historian's Reading of the Gospels.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-1443-7. {{Ling|Anglice}} * [[Géza Vermes|Vermes, Géza]]. [[1993]]. ''The Religion of Jesus the Jew.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-2797-0. {{Ling|Anglice}} * [[Géza Vermes|Vermes, Géza]]. [[2003]]. ''Jesus in His Jewish Context.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-3623-6. {{Ling|Anglice}} * Wilson, A. N. [[2003]]. ''Jesus.'' Londinii: Pimlico. ISBN 0-7126-0697-1. {{Ling|Anglice}} * Wright, N. T. [[1997]]. ''Jesus and the Victory of God.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-2682-6. {{Ling|Anglice}} * Wright, N. T. [[2003]]. ''The Resurrection of the Son of God: Christian Origins and the Question of God.'' Minneapoli: Augsburg Fortress. ISBN 0-8006-2679-6. {{Ling|Anglice}} == Nexus externi == {{CommuniaCat|Jesus Christ|Iesum}} {{Victionarium|Iesus|Iesum}} {{Vicicitatio|Iesus Christus|Iesum}} {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20131112211101/http://dubitando.no.sapo.pt/qevcon.htm Quattuor Evangeliorum Consonantia (Versio I)] * [https://web.archive.org/web/20131112210512/http://dubitando.no.sapo.pt/qevconn.htm Quattuor Evangeliorum Consonantia (Versio II)] * [http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_index_lt.html Nova Biblia Vulgata Latina] {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{Lifetime|saeculo 1 a.C.n.|saeculo 1|Iesus Nazarenus}} [[Categoria:Conditores religionum]] [[Categoria:Deus]]<!-- [[Categoria:Fabri]]--> [[Categoria:Iesus|!]] [[Categoria:Iudaei]] [[Categoria:Messiae dicti]] [[Categoria:Morte damnati]] [[Categoria:Prophetae Islamici]] [[Categoria:Religionis doctores]] h58tfr2dayro1seskerziik1ry8nam2 Georgia 0 2308 3993994 3925898 2026-10-11T11:24:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993994 wikitext text/x-wiki {{Vide discretivam|civitatem, quae sub monte [[Caucasus|Caucaso]] iacet,}} {{Capsa civitatis Vicidata}} {{res|Georgia}}<ref>[[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' editio secunda (2009).</ref> ([[Lingua Georgiana|Georgiane]] საქართველო ''Sakartvelo'') est [[civitas sui iuris]] in [[Caucasus|Caucasica]] [[Eurasia]]e [[regio]]ne sita. In [[Asia Occidentalis|Asiae Occidentalis]] et [[Europa Orientalis|Europae Orientalis]] compito sita, ab [[occidens|occidente]] [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]], a [[septentrio]]ne [[Russia|Russiā]], a [[meridies|meridie]] [[Turcia|Turciā]] atque [[Armenia|Armeniā]], et ab austroriente [[Atropatene (res publica)|Atropatená]] terminatur. [[Caput (urbs)|Caput]] et maxima [[urbs]] est [[Tiphlis]]. [[Terra]]s 69&thinsp;700 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] seu 26&nbsp;911 [[mille passus quadratum|milium passuum quadratorum]] tegit, et [[numerus incolarum]] est 3.75 [[millio]]nes. [[Respublica]] [[civitas unitaria|unitaria]] [[systema semipraesidiale|semipraesidialis]] est, cuius [[rectio]] per [[democratia repraesentativa|democratiam repraesentativam]] eligitur. Per [[Aevum Classicum]] aliquot libera [[regnum|regna]], ubi hodie est Georgia, exorta et collapsa sunt. Regna [[Colchis]] et [[Regnum Hiberiae|Hiberia]] [[Christianismus|Christianismum]] [[saeculum 4|saeculo quarto ineunte]] asciverunt, quod effecit, ut antea praecipui [[paganismus]], [[Zoroastrismus]], et [[Cultus Mithrae|Mithraismus]] gradatim exstincti essent. Coniunctum [[Regnum Georgianum]] (Georgiane საქართველოს სამეფო) summam politicam et oeconomicam vim attigit, [[David IV (rex Georgiae)|Davide IV]] [[rex|rege]] et [[Thamar (regina Georgiae)|Thamare]] [[regina]] [[saeculum|saeculis]] [[saeculum 11|undecimo]] et [[saeculum 12|duodecimo]]. Regio postea capta est ab variis [[potestas magna|magnis potestibus]] per saecula, inter quas [[domus Safavida|Safavidae]] ([[Persice]] صفویان), [[Afsharidae]] (Persice سلسله افشار), et [[Kadiaridae]] (Persice ‏قاجاریه) erant. [[Saeculum 18|Saeculo duodevicensimo]] exeunte, [[Regnum Cartlico-Cacheticum]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200815010743/http://www.biodiversity-georgia.net/index.php?taxon=Helodrilus%20cartlicus Georgian Biodiversity Database], ubi dicitur "Helodrilus cartlicus."</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=xmFFAAAAcAAJ&pg=PA7&dq=Cachetiae Nouveaux mémoires de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou], ubi dicitur "Iam vero ''Iberorum'' gens discreta est a Cachetiae incolis Arago amne, e ''Chewssurorum'' finibus a Caucasiis montibus defluente,"</ref> (Georgiane ქართლ-კახეთის სამეფო) foedus cum [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] ferivit, et haec terra a [[Russia|Russiā]] anno [[1801]] annexa est. Cuius ultimi dominatio super Georgiam anno [[1813]] per [[Foedus Gulistanense]]<ref>[http://pubs.usgs.gov/pp/1304/report.pdf Cretaceous Actaeonellid Gastropod from the Western Hemisphere] ubi dicitur paginā 86 "Trochactaeon gulistanense . . . Occurrence.-USSR (Transcaucasus)."</ref> ([[Russice]] Гюлистанский договор; [[Persice]] عهدنامه گلستان; [[Armeniace]] Գյուլիստանի պայմանագիր; et [[Atropatenice]] ''Gülüstan müqaviləsi'') cum [[Irania|Iraniā]] Kadiaridicā confirmata est. Post [[Respublica Democratica Georgiana|breve libertatis tempus]], quae [[Res novae Russiae (1917)|Res Novas Russicas]] anni [[1917]] secuta est, Georgia ab [[Unio Rerum Publicarum Sovieticarum Socialisticarum|Unione Sovieticā]] anno [[1921]] occupata, et pars illius sicuti [[Res Publica Socialistica Sovietica Georgica]] (Georgiane საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა; et Russice Грузинская Советская Социалистическая Республика) facta est. Post [[libertas|libertatam]] anno [[1991]] captam, consecutam postcommunistica Georgia [[Bellum Civile Georgicum|turbulentiam civilem]] et oeconomicam crisin per fere totum [[decennium 200]] passa est. Quae usque ad anni [[2003]] [[Res Novae Rosarum|Res Novas Rosarum]] (Georgiane ვარდების რევოლუცია) duravit, post quas nova rectio emendationes democraticas oeconomicasque introduxit. Georgia [[Consilium Europae|Consilii Europae]] et [[GUAM|GUAM Consociationis Democratiae Progressuique Oeconomico fovendo]] ([[Anglice]] ''GUAM Organization for Democracy and Economic Development''; Russice Организация за демократию и экономическое развитие — ГУАМ; Georgiane სუამი; [[Ucrainice]] Організація за демократію та економічний розвиток ГУАМ; Atropatenice ''GUAM Demokratiya və İqtisadi İnkişaf naminə Təşkilat''; et [[Moldavice]] ''GUAM'') socius est. [[Abascia]]m (Georgiane აფხაზეთი; [[Abasgice]] Аҧсны; Russice Абхазия et [[Armeniace]] Աբխազիա) et [[Alania Meridiana|Alaniam Meridianam]] (Georgiane სამხრეთ ოსეთი; [[Ossetice]] Республикæ Хуссар Ирыстон; et Russice Республика Южная Осетия), duas de facto regiones liberae, continet, quae limitatam{{dubsig}} internationalem agnitionem post anni [[2008]] [[Bellum Georgianum (2008)|Bellum Russo-Georgianum]] adeptae sunt. Georgia et magna internationalis communitatis pars has regiones partem Georgici [[suverenitas|suvereni]] territorii penes [[Russia|Russicam]] militarem occupationem esse putant. Ex anno [[2013]], Georgiae praeses est [[Georgius Margvelašvili]]. == Etymologia == [[Europa]]eum [[vocabulum]] "Georgia" probabiliter ortum est e Persicā Georgianorum designatione ''gurğān'', quae saeculis undecimo et duodecimo acceptae sunt viā [[Lingua Syriaca|Syriaci]] vocabuli ''gurz-ān/gurz-iyān'' et [[lingua Arabica|Arabici]] ''ĵurĵan/ĵurzan''. Eius origo clara non est, sed fortasse ad [[Hyrcania]]m, quae Persice گرگان/''gorgān'', scilicet "locus [[lupus|luporum]]", dicitur, referatur. Nomen a [[Expeditio sacra|Crucesignatis]] sicuti "Georgia" redditum est, clare affectum a [[Georgius (sanctus)|Sancto Georgio]] seu [[Georgius Albus|Georgio Albo]] ([[Georgiane]] თეთრი გიორგი), nationali Georgianorum sancto. Persicum nomen in [[Linguae Iranicae|Palaeoiranico]] vocabulo ''vrkān'', scilicet "terra luporum", pergit, quod, ex coniecturā, ad [[Mare Caspium|transcaspianum]] [[toponymum]] ''gorgān'' (scilicet Hyrcaniam) refertur, etiam reflectum Armeniace sicuti ''Virk''' (Վիրք) et in fonte classici nominis "[[Regnum Hiberiae|Hiberiae seu Iberiae]]". Persicum nomen etiam [[lingua Russica|Russice]] sicuti ''gurzi'' (гурзи) exeunte [[Medium aevum|Mediaevali]] perihodo adoptatum est, sed postea hoc vocabulum in ''Gruziya'' (Грузия) versum est, quae est forma reflecta nomini Georgiae in numerosis linguis olim in [[Imperium Russicum|Imperio Russico]] adhibitis . Autochthonicum nomen est ''Sakartvelo'' (საქართველო; scilicet, "terra Cartvelianorum"), derivatum e praecipuā mediā Georgicā regione [[Carthlia|Carthliā]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> (Georgiane ქართლი), relatā e [[saeculum 9|saeculo IX]] et extenso usu referente ad totum Mediaevale [[Regnum Georgianum]] (Georgiane საქართველოს სამეფო) per [[saeculum 13|saeculum XIII]]. Autodesignatio, quā [[ethnos|ethnice]] [[Georgiani]] utuntur, est ''Kartvelebi'' (ქართველები, scilicet "[[Cartveliani]]"). Mediaevalia [[Chronica Georgiana]] (Georgiane ქართლის ცხოვრება) [[eponymus|eponymum]] Cartvelianorum atavum, [[Carthlus|Carthlum]]<ref>[https://books.google.com/books?id=YUQ-AAAAcAAJ&pg=PA10&dq=carthlus History of Armenia: From B. C. 2247 to the Year of Christ 1780 ..., Volumen 1]</ref>, pronepotem de [[Iapheth]], praesentant. Nomen ''Sakartvelo'' (საქართველო) e partibus duabus consistit. Eius radix, ''kartvel-i'' (ქართველ-ი), denotat incolam praecipuae mediorientalis Georgicae regionis Carthliae seu Hiberiae sicuti nota est in fontibus ex [[Imperium Romanum Orientale|Imperio Romano Orientali]]. [[Graecia antiquae|Antiqui Graeci]] ([[Strabo]], [[Herodotus]], [[Plutarchus]], [[Homerus]] etc...) et [[Roma antiqua|Romani]] ([[Titus Livius]], [[Cornelius Tacitus|Tacitus]] etc...) ad primaevos occidentales Georgianos sicuti Colchidos et ad orientales Georgianos sicuti Hiberos (Ἴβηρες in aliquibus Graecis fontibus) referunt. == Historia == === Praehistoria === [[Fasciculus:Homo Georgicus IMG 2921.JPG|thumb|upright=0.6|left|Adumbratio ex ''[[Homo erectus|Hominis erecti Georgici]]'' [[fossile|fossilibus]] [[Dmanisi]]s (Georgiane დმანისი) inventis.]] Hodiernae Georgiae territorium incolebat ''[[Homo erectus]]'' e [[Palaeolithicum|Palaeolithico]]. Protogeorgicae tribūs [[saeculum 12 a.C.n.|saeculo duodecimo a.C.n.]] primum scripta in [[historia]] apparuerunt. [[Archaeologia|Archaeologica]] reperta et mentiones antiquis in fontibus primigeniarum politicarum civitatisque formationum elementa [[metallurgia|metallurgicis]] aurariisque alti gradūs technicis, quae a [[saeculum 7 a.C.n.|saeculo septimo a.C.n.]] et ultra incipere insignita revelant. Revera primigenia [[metallurgia]], ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|cultura Šulaveri-Šomu|culturam Šulaveri-Šomu|ru|qid=Q4246675}} (Georgiane შულავერი-შომუთეფეს კულტურა) adscripta, in Georgiā per millennium sextum a.C.n. coepit. === Antiquitas === [[Fasciculus:State Museum of History of Georgia (Tbilisi Archaeological Museum) 5.jpg|thumb|upright=0.6|left|[[Patera]] [[Antinous|Antinoum]] depingens prope hodiernam [[Tiphlis|Tiphlem]] exhumata in [[Museum Nationale Georgianum|Museo Nationali Georgiano]] (Georgiane საქართველოს ეროვნული მუზეუმი)]] [[Fasciculus:Colchis and Iberia, VI-III centuries B.C..jpg|thumb|upright=0.8|Antiquae Georgicae civitates [[Colchis|Colchidis]] et [[regnum Hiberiae|Hiberiae]] inter annos 500 et 400 a.C.n.]] [[Aevum Classicum|Perihodos classica]] vidit oriri primigenias Georgicas civitates [[Diauehi|Diauehos]] (Georgiane დიაოხი) [[saeculum 13 a.C.n.|saeculo XIII a.C.n.]]; Colchida (Georgiane კოლხეთი) [[saeculum 8 a.C.n.|saeculo VIII a.C.n.]]; [[Saspires]]<ref>[https://books.google.com/books?id=CNlx7f3IamYC&pg=PA445&dq=Σαπείροι Polybii Historiarum Tomi VIII Pars I]</ref> (Georgiane სპერი) [[saeculum 7 a.C.n.|saeculo VII a.C.n.]]; et Hiberiam (Georgiane იბერია) [[saeculum 6 a.C.n.|saeculo VI a.C.n.]]. [[saeculum 4 a.C.n.|Saeculo IV a.C.n.]] unificatum regnum Georgianum -primaevum organizatae alti gradūs civitatis exemplum penes regem et aristocraticam hierarchiam- conditum est. In [[mythologia Graeca]], Colchis locus [[vellus aureum|Velleris Aurei]] ab [[Iason]]e et [[Argonautae|Argonautis]] quaesiti in [[Apollonius Rhodius|Apollonii Rhodii]] [[carmen epicum|carmine epico]] [[Argonautica (Apollonius Rhodius)|Argonauticis]] erat. Velleris Aurei incorporatio in mythum fortasse derivata est e locali consuetudine utendi velleribus ad cribrandum pulverem aureum e fluminibus. Nuncupata ab autochthonibus [[Lazica]]<ref>[[:en:Lazica|Vicipaedia Anglica]]</ref> (Georgiane ეგრისის სამეფო) Colchis etiam campus proelii per [[Bellum Lazicum]]<ref>[https://books.google.com/books?id=LVY6AQAAMAAJ&pg=PT459&dq=bellum+Lazicum Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Volumen 9, Pars 2]</ref> inter [[Imperium Romanum Orientale|Imperium Byzantinum]] et [[Regnum Sassanidarum|Persiam Sassanidarum]] fuit. Postquam [[Imperium Romanum]] suam Caucasicae regionis occupationem anno Domini [[66]] versus vicinum perhostile [[Regnum Parthorum]], quod regionem possidebat, complevit, Georgica regna carptim Romae clientes civitates et socii per paene 400 annos erant. E primis saeculis post Christum natum [[Cultus Mithrae]], [[paganismus|pagana]] credibilia et Zoroastrismus in Georgia communiter colebantur. Anno Domini [[337]] rex [[Mirian III (rex Hiberiae)|Mirian III]] [[Christianismus|Christianismum]] [[Religio civitatis|religionem civitatis]] declaravit, quod magnum stimulum progressioni litterarum artiumque dedit et ultimatim primas egit in formandā unificatā Georgicā natione. A rege Miriane III acceptus Christianismus effective regnum ligavit ad vicinum Imperium Romanum Orientale, quod fortem influxum in Georgiam per paene mille annos exercebat determinandis mutis e praesenti culturali eius identitate{{dubsig}}. Acceptio ad lentum sed certum Zoroastrismi declive adduxit, qui, usque ad [[saeculum 5|saeculum V]] post Christum natum, aliquod sicuti secunda instituta religio in Hiberiā (seu Georgiā Orientali) factus esse videtur et late ibi cultus est. === Medium Aevum usque ad iniens Novum Aevum === [[Fasciculus:Tamar (Vardzia fresco detail).jpg|thumb|upright=0.8|left|Regina [[Thamar (regina Georgiae)|Thamar]] [[Medium Aevum|mediaevalis]] Georgianae monarchiae "Aetati Aureae" praesedit. Cuius status sicuti prima femina Georgiam proprio iure regens titulo ''mepe mepeta'' (scilicet "rex regum") asseveratus est.]] Primaeva regna dissoluta sunt in varias regiones [[feudalismus|feudales]] [[medium aevum|medio aevo]] ineunte. Quid fecit facile, ut [[Arabes]] maiorem Georgiae Orientalis partem [[saeculum 7|saeculo septimo]] caperent. Ab illo tempore usque ad [[saeculum 10|saeculum decimum]], Georgia [[Cosri|Imperii Cosrici]] pars fuit. Variae [[regio]]nes [[libertas|liberae]] se unico regno Georgiae non coniunxerunt usque ad [[saeculum 11|saeculum undecimum]] iniens. Quamquam Arabes caput Tiphlem (Georgice თბილისი) anno Domini [[645]] ceperunt, Carthlia-Hiberia<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI], ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cujus imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> considerabilem{{dubsig}} libertatem penes Arabicos loci gubernatores retinuit. [[Princeps]] [[Asot I (rex Hiberiae)|Asot I]] (Georgice აშოტ I), regnans e [[813]] usque ad [[830]] (etiam Asot Curopalatēs nuncupatus), primus e [[Bagratidae Georgiani|familiā Bagratidā]] rex factus est. Regis Asot regnum perihodon fere mille annorum incepit, per quam Bagratidae, sicuti [[Nobilitas|nobilis]] domus cognotae, saltem partem hodiernae reipublicae rexerunt. [[Bagrat III (rex Georgiae)|Bagrat III]] (Georgice ბაგრატ III) e [[1027]] usque ad [[1072]] regnans Occidentalem et Orientalem Georgiam univit. [[Fasciculus:Caucasus anno Domini 1124.png|thumb|upright=1|[[Regnum Georgianum]] anno [[1124]], suo summo culmine, [[David IV (rex Georgiae)|Davide IV Constructore]] rege]] [[Regnum Georgianum]] (Georgiane საქართველოს სამეფო) suum zenith [[saeculum 12|saeculo XII]] et ineunte [[saeculum 13|saeculo XIII]] attigit. Haec perihodos ubi regnavere inter annos [[1089]] et [[1125]] [[David IV (rex Georgiae)|David IV]], nuncupatus David Constructor (Georgice დავით აღმაშენებელი), et inter annos [[1184]] et [[1213]] eius neptis [[Thamar (regina Georgiae)|Thamar]] (Georgiane თამარი) ample Aetas Aurea Georgiana aut Renascentia Georgiana denominatur. Haec matura Renascentia Georgiana, quae [[Europa]]eae [[Renascentia litterarum|analogae]] antecessit, commoventibus militaribus victoriis, territoriali expansione, et culturali renascentiā in [[architectura|architecturā]], [[litterae|litteris]], [[philosophia|philosophiā]] et [[scientia|scientiis]] depicta est. Aetas Aurea Georgiana magnarum [[cathedralis|cathedralium]], [[Motus romanticus|romanticarum]] [[Poësis|poëseōs]] ac [[litterae|litterarum]] et [[epos|epeos]] "[[Eques pelle pantherina indutus]]"<ref>[https://ka.wikipedia.org/wiki/ვეფხისტყაოსნის_თარგმანები Vicipaedia Georgica]</ref> (Georgice ვეფხისტყაოსანი) haeredium liquit. David Constructor Aetatem Auream Georgianam expulsionem [[Selgiukidae|Selgiukidarum]] [[turcae|Turcarum]] e natione incepit, cum in praecipuo [[Proelium Antiqui|Proelio Antiqui]] (Georgice დიდგორის ბრძოლა) anno [[1121]] vicisset, et Georgicum culturale et politicum pondus ad meridiem versus Armeniam et ad orientem versus Mare Caspium expandit. Annorum undetriginta regnum [[Thamar (regina Georgiae)|Thamaris]], primae feminae Georgiam gubernantis, felicissimum in Georgianā historiā putatur. Thamari titulus "rex regum" (''mepe mepeta'') datus est. In neutralizandā oppositione successit et se energetico externo programmate quod aemularum potentiarum, [[Selgiukidae|Selgiukidarum]] et [[Imperium Romanum Orientale|Byzantii]], collapsione iutum est implicavit. A potente militari manu sustenta Thamar suorum decessorum successūs construere pergere potuit ad consolidandum imperium dominatum in Caucasum, quod extensum est super magnis partibus hodiernarum [[Atropatene (res publica)|Atropatēnēs]], [[Armenia]]e et [[Turcia]]e occidentalis non minus quam partibus septemtrionalis [[Irania]]e, usque ad suam collapsionem ob [[Imperium Mongolicum|Mongolicos]] impetūs per duo decennia post Thamaris mortem anno [[1213]] effectam. [[Fasciculus: Vakhtang VI (miniature, 1703-24).jpg |thumb|Rex [[Vachtangus VI (rex Georgiae)|Vachtangus VI]] fractae Georgiae partes per [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicas]] et [[Irania|Persicas]] invasiones rexit. Cuius conatūs ad percipiendum [[Francia]]e et [[Civitas Vaticana|Vaticani]] auxilium frustrum fuerunt, quod eius Regni fatum signavit.]] Regni Georgiani restauratio retardata est postquam [[Tiphlis]] a [[Dynastia Chorasmica|Chorasmico]] duce [[Geladdinus Manguberdi|Geladdinus]]<ref>[https://books.google.com/books?id=TmR9dU6cwSYC&pg=PA163&dq=gelaladdinus Chronicon orientale, Latinitate donatum ab Abrahamo Ecchellensi Syro]</ref> ([[Persice]] جلال ‌الدین) anno [[1226]] capta et destructa erat. [[Imperium Mongolicum|Mongoles]] a [[Georgius V (rex Georgiae)|Georgio V]] (Georgiane გიორგი V), [[Demetrius II (rex Georgiae)|Demetrii II]] (Georgiane დემეტრე II) filio, expulsi sunt, qui nuncupatus est "Illustris" (Georgiane ბრწყინვალე) propter suum munus redintegrandarum praeviae fortitudinis et Christianae culturae. Georgius V ultimus magnus unificatae civitatis Georgianae rex fuit. Quo mortuo dissimiles loci gubernatores pro suā libertate e centrali Georgicā gubernatione pugnavere, quoad Regnum omnino [[saeculum 15|saeculo XV]] dissolutum est. Georgia aliquot funestis [[Tamerlanes|Tamerlanis]] invasionibus amplius debilitata est. Invasiones perrexere, quod regno nullum tempus redintegrationis dedit, cum et [[Mauroprobatades]]<ref>[https://el.wikipedia.org/wiki/Μαυροπροβατάδες Vicipaedia Neograeca]</ref> (Persice قرا قویونلو) et [[Aspropobatades]]<ref>[https://el.wikipedia.org/wiki/Ασπροπροβατάδες Vicipaedia Neograeca]</ref> (Persice آق قویونلو seu آغ قویونلو) Turcomanni incursiones in meridionales eius provincias constanter facerent. Regnum igitur Georgianum in anarchiam anno [[1466]] collabit et scissum est in tria regna libera et quinque principatūs semiliberos. Vicina magna imperia subsequenter intestinā debilitatae nationis divisione abusa sunt, et ex ineunte [[saeculum 16|saeculo XVI]] usque ad [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] iniens [[Safavidae|Safavida]] [[Irania]] (et successivae Iranicae dynastiae [[Afsaridae|Afsaida]] ac [[Dynastia Quadzarica|Quadzarica]]) et [[Imperium Ottomanicum]] orientalem et occidentalem Georgiae regiones, respective, subiugavit. Regionum rectores, quae partim autonomae manebant, pluries rebelliones fecere. Attamen consequentes Iranianae et [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicae]] invasiones localia regna et regiones valde debilitavere. Sicuti assiduorum bellorum et deportationum resultatio, Georgiana populatio ad 250&nbsp;000 incolas exeunte [[saeculum 18|saeculo XIX]] decrevit. [[Georgia Orientalis]] (Georgice აღმოსავლეთი საქართველო), regionibus Carthliā<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cujus imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> (Georgiane ქართლი) et [[Cachetia|Cachetiā]]<ref>[https://books.google.com/books?id=eHgXAAAAYAAJ&pg=PA717&dq=Cachetia+Caraia+-cachexia Linnaea: Ein Journal Für Die Botanik in Ihrem Ganzen Umfange, Volumen 15] ubi dicitur "In deserto Caraia inter flumen Cyrum et Cachetiam sito, in Cachetia et in Armenia"</ref> (Georgiane კახეთი) composita, Iranianae [[Suzerenitas|suzerenitati]] ex anno [[1555]] subiecta fuerant post [[Pax Amaseae|Pacem Amaseae]] (Persice پیمان آماسیه et Turcice ''Amasya Antlaşması'') cum vicinā aemulā Ottomanicā [[Turcia|Turciā]] obsignatam. Mortuo [[Nadir Sachus|Nadiro Sacho]] (Persice نادر شاه) anno [[1747]], ambo regna se ex Iranianā dominatione liberavere et se coniunxere per [[Regnum Cartlico-Cacheticum|personalem unionem]] penes energeticum regem [[Heraclius II (rex Georgiae)|Heraclium II]] anno [[1762]]. Georgiam Orientalem quodammodo corroboravit et eius autonomiam per Iranicam [[Dynastia Zandica|Zandicam]] (Persice سلسله زندیه) perihodon confirmare potuit. === Georgia intra Imperium Russicum === [[Fasciculus:George XII of Georgia.jpg|thumb|left|upright=0.6|[[Georgius XII (rex Georgiae)|Georgius XII]] ultimus munere fungens Georgicus monarcha fuit, cuius mors Russicae annexionis principium notavit et Georgianam regalitatem in [[Russia]]m eiici coegit.]] Anno [[1783]] [[Foedus Georgiae|Foedus]] [[Georgia (urbs)|urbis Georgiae]]<ref>[http://www.wikiwand.com/la/Index_locorum_in_Russia Index locorum in Russia].</ref> ([[Russice]] Георгиевский трактат et [[Georgiane]] გეორგიევსკის ტრაქტატი) primum inter Georgianam civitatem et Imperium Russicum fuit; [[12 Septembris|pridie Idus Septembres]] anni [[1801]] hoc ultimum sibi Georgiam orientalem et anno [[1810]] libertas ultima Georgica territoria annexuit abolitione ecclesiastici patriarchatūs et autocephaliae anno [[1811]] consequente. Anno [[1878]] omnia praesentia Georgica territoria Imperii Russici partem facebant. Anno [[1879]] natus est [[Goridis|Goride]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> (Georgiane გორი) [[Iosephus Stalin]] suae nationis, Russiae et totius orbis terrarum historiam signaturus. === Declaratio libertatis === [[Fasciculus:Georgien Parlament Unabhängigkeit.jpg|thumb|upright=0.8|Declaratio libertatis a Parlamento Georgiano anno [[1918]] proclamata]] Post [[Primum bellum mundanum|Primum Bellum Mundanum]] et [[Res novae Russiae (1917)|Res Novas Russiae]], die [[22 Aprilis]] anni [[1918]], electa nationalistarum manus activa e [[1890]] et [[mensevici]] independentiam e [[Moscua|Moscuā]] declaravere, ut Georgia formaret cum [[Armenia|Armeniā]] et [[Atropatene (res publica)|Atropatēnā]] [[Res Publica Democratica Foederativa Transcaucasia|Re Publicā Democraticā Foederativā Transcaucasiā]] (Georgice ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა; Armeniace Անդրկովկասյան Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն; et [[Atropatenice]] ''Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikası'') capite Tiphle et die [[26 Maii]] anni 1918 Georgianam civitatem nomine [[Respublica Democratica Georgiana|Rei Publicae Democraticae Georgianae]] (Georgiane საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) restauravere; comitia victa sunt a mensevicis a [[Noë Iordania|Noë Iordaniā]] ductis. === Georgia intra Unionem Sovieticam === [[Fasciculus:Red Army in Tbilisi Feb 25 1921.jpg|thumb|upright=0.8|Undecimus [[Russica Sovietica Foederativa Socialistica Res Publica|Russicae Sovieticae Foederativae Socialisticae Rei Publicae]] Exercitus Ruber pompam militarem die [[25 Februarii]] anni [[1921]] Tiphle habuit.]] Die [[25 Februarii]] anni [[1921]], Sovieticae copiae ab [[Iosephus Stalin|Iosepho Stalin]] Georgiane ductae ad finem Rem Publicam Georgianam adduxerunt, eam in Unionem Sovieticam anno [[1922]] incorporantes, quamquam Georgiani usque ad [[Augustus|Augustum]] anni [[1924]] resistebant. Initio erat pars [[Foederatio Transcaucasica|Transcaucasicae Socialisticae Foederativae Sovieticae Rei Publicae]], semper capite Tiphle, sed e [[1936]] facta est autonoma sicuti [[Res Publica Socialistica Sovietica Georgiana]] (Georgice საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა et Russice Грузинская Советская Социалистическая Республика). === Georgia post libertatem restitutam === [[Fasciculus:OP13.JPG|thumb|upright=0.8|left|[[Res Novae Rosarum]] (Georgiane ვარდების რევოლუცია) anni [[2003]].]] Post [[perestroika]]m, die [[28 Octobris]] [[1990]], prima libera [[Sovieti]] comitia nationalis a nationalisticis partibus victa sunt. Sicuti civitas sui iuris denuo nata ex [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] dissolutione die [[9 Aprilis]], post referendum [[31 Martii|pridie Kalendas Apriles]], quod 98.9 centesimae Georgianorum libertati faventium vidit{{dubsig}}, Georgia nomen Rei Publicae Georgiae adoptavit. Georgiā libera orti sunt separatistici conflictūs in regionibus Abasciā (Georgiane აფხაზეთი; Abasgice Аҧсны; Russice Абхазия et Armeniace Աբխազիա) et [[Alania Meridiana|Alaniā Meridianā]] (Georgiane სამხრეთ ოსეთი; [[Ossetice]] Республикæ Хуссар Ирыстон; et Russice Республика Южная Осетия), quae se liberi proclamaverunt. Anno [[2004]] Res Novae Rosarum (Georgiane ვარდების რევოლუცია) praesidem [[Michael Saakašvili|Michaëlem Saakašvili]] in munus adduxit, quod simul ulteriorem politicam abitionem a [[Moscua|Moscuā]] conflavit. Eodem anno Georgia proprium officiale nomen in "Rem Publicam Georgiam" mutavit. === Bellum Russo-Georgianum et tempus consecutum === [[Fasciculus:Tskhinval after Georgian attack4.jpg|thumb|upright=0.8|Via [[Tschinval]]e ([[Ossetice]] Цхинвал sive Чъреба; [[Russice]] Цхинвал; [[Georgiane]] ცხინვალი) post Georgicam bombardationem die [[8 Augusti]] anni 2008]] Augusto anni [[2008]] novi conflictūs in [[Alania Meridiana|Alaniā Meridianā]] exarserunt profectis Georgianis viribus hanc in regionem et postea Russiā respondente -Russicae copiae in regione ex Unione Sovieticā ad tuendam pacem dissolutione aderant- cum portus [[Phasis (urbs)|Phaseōs]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgice ფოთი), praecipuum strategicum centrum ad distribuendum carburans in Ponto Euxino, bombardatus esset et oppugnatores capti essent. Georgia omnes cives ad arma convocavit declarato statu [[Bellum Georgianum (2008)|belli]]. Pergentibus militaribus actionibus, quae zonam afficiebant, exercitus Russicus copias in Alaniam et Abasciam misit ad opprimendos secessionistas. Insequentibus diebus Russicae actiones certatae areae non restrictae sunt, sed etiam Georgicum territorium involverunt, cum Exercitūs Russici copiae urbem Goridem<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> (Georgiane გორი), 90 chiliometra a Tiphle distantem, et urbem [[Phasis (urbs)|Phasin]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgice ფოთი) et alia minora loca occupaverunt, quod Georgianos recedere ad defendendum caput coegit. Prius [[ignistitium|ignistitii]] foedus obsignatum est a Georgiā et Russiā die [[15 Augusti]] anni 2008. Exercitūs Russici summum consilium copiarum recessum e occupatis Georgiae zonis intra dies decem complevisse declaravit, dum Georgiana pars adhuc praesidia inspectionis in suo territorio esse et recessum e portu Phaseōs non complevisse observavit. Parlamentum Georgianum, extraordinariā sessione conventum, statum belli usque ad [[8 Septembris]] anni [[2008]] prorogavit. == Geographia == [[Fasciculus:Physica Georgiae tabula.png|thumb|upright=1.5|[[Tabula geographica]] terrestris.]] Georgia apud lineam divisoriam inter [[Europa]]m et [[Asia]]m intra [[Caucasus|Caucasi]] regionem sita est. Quia eius territorium plerumque [[Caucasus Maior|Caucasi Maioris]] meridie est, Georgia culturaliter historiceque Europae pars esse generatim putatur. Georgia montana et subtropica natio est, 69 700 [[chiliometrum quadratum|km<sup>2</sup>]] lata (cum [[Abascia|Abasciā]] et [[Alania Meridiana|Alaniā Meridianā]]). Natio communes limites terrestres cum nationibus quattuor habet: cum [[Russia|Russiā]] septemtrione (723 [[chiliometrum|km]]), cum [[Atropatene|Atropatēnā]] oriente (322 km), cum [[Armenia|Armeniā]] meridie (164) et cum Turciā autroccidente (252 km). Occidente, natio finitima [[Pontus Euxinus|Ponto Euxino]] est. Hodie, Georgia cum quibus libtertati favent in provinciis [[Abascia|Abasciā]] et [[Alania Meridiana|Alaniā Meridianā]] confligit, dum autroriente gubernatio [[Atropatene|Atropatēnica]] in suum territorium [[Complexus Monasticus Davidis Garedzensis|Complexum Monasticum Davidis Garedzensis]] ([[Georgiane]] დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსი et [[Atropatenice]] ''Keşiş dağ məbədi'') integrare reclamat, ex [[Unio Sovietica|Unionis Sovieticae]] collapsione anno [[1991]]. Georgia una e tribus nationibus [[Transcaucasia]]e, regionalis [[Caucasus|Caucasi]] divisionis, cum [[Atropatene|Atropatēnā]] et [[Armenia|Armeniā]], est. Natio praecipue montana est, sed sunt nationis regiones aliis amoenitatibus depictae, sicuti [[Oropedium Dzavacheticum|Oropedio Dzavachetico]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160304220131/http://bibdigital.rjb.csic.es/Imagenes/P0056_31/P0056_31_161.pdf Bibdigital] ubi dicitur "(...) var. c) dzawacheticus Ronn. (...) Distr. Achalkalaki (Dzavachetia) prope pag. Gorelovka (...)"</ref> (Georgiane ჯავახეთის ზეგანი), apud limites [[Armenia]]cos. Septemtrione autem limites [[Russia|Russici]] veri naturales limites sunt qui componuntur magno iugo montium, [[Caucasus Maior|Caucaso Maiore]] (Georgiane დიდი კავკასიონი; [[Russice]] Большой Кавказ; et [[Atropatenice]] Böyük Qafqaz Dağları), oppositione cum [[Caucasus Minor|Caucaso Minore]] (Georgiane მცირე კავკასიონი; [[Armeniace]] Փոքր Կովկաս; et [[Atropatenice]] Kiçik Qafqaz Dağları), meridionalem nationis partem occupante; [[Iugum Lichense|iugo Lichensi]] Georgiam dimidiante Caucasus Maior et Minor coniuncti sunt. Tertium et quartum [[summum]] altissimum e Caucaso in Georgiā invenitur: [[Šchara Principalis|Šchara]] (Georgiane შხარა), 5 058 [[chiliometrum|chiliometra]] alta, in [[murus Bezengiensis|muro Bezengiensi]]; et [[Casbekius]] (Georgiane ყაზბეგი et [[Ossetice]] Сæна), 5 047 chiliometra altus. [[Gurges]] [[Spelunca Corvi-Kruberi|Corvi-Kruberi]] (Georgiane კრუბერის გამოქვაბული et [[Russice]] Пещера Крубера-Воронья), in [[Abascia|Abasciā]] sita, profundissimus naturalis [[gurges]] cognitus in mundo est. Qui 2000 metra profunditatis superat. [[Fasciculus:Vardzia.jpg|thumb|left|Cavealis urbis [[Vardzia]]e (Georgiane ვარძია) despectus cum valli [[Cyrus (flumen)|Cyri fluminis]] infra.]] [[Urbs|Urbes]], [[villagium|villagia]] et [[communitas ruralis|communitates rurales]] plerumque in altitudinibus conduntur, exceptis eis conditis apud [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]], talibus [[Dioscurias|Dioscuriade]]<ref>[[:en:Sukhumi#History]]</ref> (Georgiane სოხუმი; [[Abasgice]] Аҟәа; [[Armeniace]] Սուխում; et [[Russice]] Сухум sive Сухуми), [[Phasis (urbs)|Phaside]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgice ფოთი) et [[Bathys|Bathei]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgiane ბათუმი). Sic, [[caput (urbs)|caput]] [[Tiphlis]] (Georgiane თბილისი) in mediā altitudine 572 metrorum situm est, dum aliquae villagia in altissimis [[Caucasus|Caucasi]] montibus sita sunt, quod ad eorum accessum difficilem reddit et ea inducunt in [[autarchia]]m et reliquae nationis dissimilem [[cultura]]m, hereditatem antiquorum temporum et paganorum credibilium ex [[Antiquitas|Antiquitate]]. Ex unā parte, hic status nationis incolis proderat: reverā, cum Georgia grassationum, vastationum et invasionum terra per totam suam historiam fuisset, qui montes incolebant se liberabant ex eis et quamobrem conservantur aliquae religiosa aedificia trahentia originem a [[Superius Medium Aevum|Superiore]] [[Medium Aevum|Medio Aevo]].[[Urbs|Urbes]], [[villagium|villagia]] et [[communitas ruralis|communitates rurales]] plerumque in altitudinibus conduntur, exceptis eis conditis apud [[Pontus Euxinus|Pontum Euxinum]], talibus [[Dioscurias|Dioscuriade]]<ref>[[:en:Sukhumi#History]]</ref> (Georgiane სოხუმი; [[Abasgice]] Аҟәа; [[Armeniace]] Սուխում; et [[Russice]] Сухум sive Сухуми), [[Phasis (urbs)|Phaside]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgice ფოთი) et [[Bathys|Bathei]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgiane ბათუმი). Sic, [[caput (urbs)|caput]] [[Tiphlis]] (Georgiane თბილისი) in mediā altitudine 572 metrorum situm est, dum aliquae villagia in altissimis [[Caucasus|Caucasi]] montibus sita sunt, quod ad eorum accessum difficilem reddit et ea inducunt in [[autarchia]]m et reliquae nationis dissimilem [[cultura]]m, hereditatem antiquorum temporum et paganorum credibilium ex [[Antiquitas|Antiquitate]]. Ex unā parte, hic status nationis incolis proderat: reverā, cum Georgia grassationum, vastationum et invasionum terra per totam suam historiam fuisset, qui montes incolebant se liberabant ex eis et quamobrem conservantur aliquae religiosa aedificia trahentia originem a [[Superius Medium Aevum|Superiore]] [[Medium Aevum|Medio Aevo]]. Georgia numerosis [[flumen|fluminibus]] et cursibus aquarum transitur. Praecipuum [[Cyrus (flumen)|Cyrus]]<ref>[[Gulielmus Smith (lexicographus)|William Smith]], ed., ''[[Dictionary of Greek and Roman Geography]]'' (Londinii, 1854), lemma [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0064:entry=cyrus-geo&highlight=cyrus 'Cyrus']</ref> vel [[Cyrrhus (flumen)|Cyrrhus]]<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698), lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof1/s1069b.html 'Cyrrhus, melius Cyrus']</ref> vel [[Corius]]<ref>Dr. J. G. Th. Graesse, ''[[Orbis Latinus]]'' (1909), lemma [http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatc.html 'Corius']</ref> ([[Lingua Graeca Antiqua|Palaeograece]] {{polytonic|ὁ Κῦρος}}; [[Lingua Turcica|Turcice]] ''Kura''; [[Lingua Georgica|Georgice]] მტკვარი; [[Atropatenice]] ''Kür''; [[Armeniace]] Կուր; [[Curdice]] ''rûbara kur‎'') est quod cursum 1 515 [[chiliometrum|chiliometra]] longum habet et cuius [[fons fluminis|fons]] [[Turcia]]e boreoriente est, antequam caput Georgicum [[Tiphlis|Tiphlem]] transeat et [[Mare Caspium]] in [[Atropatene|Atropatēnā]] influat. Sunt quoque alia ponderis flumina talia [[Alazonius]]<ref>[[Eduardus Eichwald|Eduardi Eichwald]] ''Fauna Caspio-Caucasia...'', Petropoli 1840, pp. 29, 37. {{Google Books|2csQAAAAIAAJ}}</ref> (Georgiane ალაზანი et [[Atropatenice]] ''Qanıx'') et [[Phasis (flumen)|Phasis]]<ref>[https://en.wiktionary.org/wiki/%CE%A6%E1%BE%B6%CF%83%CE%B9%CF%82 Victionarium]</ref> (Georgiane რიონი et [[Palaeograece]] Φᾶσις) et [[Enguri]]. Verumtamen eorum nullum navigabile est. E [[decennium 200|decennio 200]] [[ergasterium hydroelectricum|ergasteriis hydroelectricis]] instructa sunt. === Clima === [[Fasciculus:Black Sea coast of Georgia (country), with skyline of Batumi on the horizon.jpg|thumb|upright=0.8|[[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] litus in occidentali Georgiā, cum [[Bathys|Batheos]] [[linea caelestis|lineā caelesti]] in horizonte.]] Georgiae [[clima]] [[clima subtropicum|subtropicum]] occidente et [[clima mediterraneum|mediterraneum]] oriente est. [[Caucasus Maior|Caucasi Maioris]] iugum variationes moderat quia saepto contra frigidos [[ventus|ventos]] e septemtrionem venientes prodest. Calidus et umidus [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] [[aër]] faciliter in occidentales litorales planities intrat. Clima secundum distantiam a Ponto Euxino et altitudinem variat. In litorali Ponti Euxini longitudine, ex [[Abascia|Abasciā]] in [[Turcia|Turcicos]] limites, et in regione [[Colchis|Colchide]] dictā (intestinis litoris terris humilibus), dominantes climatis subtropici characteres alta uligo et fortes [[praecipitatio]]nes (e 1 000 in 2 000 mm per annum, Ponti Euxini portus [[Bathys]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> 2 500 mm per annum accipit) sunt. Plurimas [[Arecaceae|arecacearum]] varietates in his regionibus crescunt, ubi [[temperatura]] media e 5&nbsp;°C hieme in 22&nbsp;°C aestate transit. Orientales Georgiae planities a Ponti Euxini affectionibus montibus clima [[Clima continentale|continentalius]] offerentibus proteguntur. Temperatura aestate mediā inter 20 et 24&nbsp;°C est, hieme inter 2 et 4&nbsp;°C. Uligo levior et media [[pluviometria]] inter 500 et 800 mm per annum est. [[Clima alpinum]] in orientalibus occidentalibusque montibus est, inter 2 100 et 3 600 m, non minus quam in semiaridā regione super oropedio [[Cambyses (flumen)|Cambysis]]<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/cambysene Encyclopaedia Iranica] ubi dicitur "CAMBYSENE (Latin form of Gk. Kambysēnē) (...) took its name from the Cambyses (modern Iori) river (...)."</ref> (Georgiane იორი et [[Atropatenice]] ''Qabırlı'') austroriente. Altā altitudine, praecipitationes aliquando ter maiores quam in orientalibus planitiebus sunt et nix et gelu per totum annum adsunt. === Terrae motūs === [[Terrae motus|Terrae motūs]] et [[delabaculum|delabacula]] montanis in zonis praecipua minatio vitae et bonis sunt. Ex antiquissimis historicorum seismicae activitatis vestigiis in Georgiā unum suum originem ab anno [[1088]] trahit, cum terrae motus urbes et [[fortalitia]]s destruxit, [[Georgius II (rex Georgiae)|Georgio II]] rege; quod prodesset, apud alia, praetexto dimittendi eius proximo anno. Nuperius, citari potest terrae motus [[Goridis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> (Georgiane გორი) anno [[1920]] aut delabacula in [[Azaria|Azariā]]<ref>[https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B6%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1 cf. Neograece Αζαρία]</ref> seu [[Adiaria|Adiariā]]<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/121.%20Apiaceae.pdf Apiaceae.pdf] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Georgiane აჭარა) anno [[1989]] quae milia hominum Georgiae autroccidente moverunt. Anno [[1991]], duo delabacula multa villagia in mediā septemtrionali Georgiā et in [[Alania Meridiana|Alaniā Meridianā]] destruxerunt. ===[[Diversitas biologica]]=== [[Fasciculus:CaucasianOvcharka-Julius.jpg|thumb|upright=0.8|[[Canis pastoralis Caucasicus]].]] Propter altum prospectum et demissam [[latitudo|latitudinem]], Georgia domus circiter milibus [[Species (taxinomia)|specierum]] [[Vertebrata|vertebratorum]] (330 [[aves|avium]], 160 [[piscis|piscium]], 48 [[reptilia|reptilium]] et 11 [[amphibia|amphibiorum]]) est. Magnorum [[carnivora|carnivororum]] numerus silvas incolat, [[ursus arctos|ursi arctoi]], [[lupus|lupi]], [[lynx|lynces]] et [[panthera pardus ciscaucasica|pardi Ciscaucasici]]. [[Phasianus colchicus|Phasianus Colchicus]] [[endemismus|endemica]] Georgiae avis est quae late introducta est per reliquum orbem terrarum sicuti praecipua [[caro ferina]]. Specierum [[invertebrata|invertebratorum]] numerus altissimus esse consideratur sed data per altum publicationum numerum distribuuntur. [[Araneae|Aranearum]] catalogus in Georgiā, verbi gratiā, 501 specierum includit. Parum amplius 6 500 specierum [[fungi|fungorum]], inclusis [[lichen]]is formā speciebus, e Georgiā perscriptae sunt, sed hic numerus procul a completo abest. Verus totus nuerus fungicarum specierum in Georgiā apparentium, inclusis nondum perscriptis speciebus, proximus est ut maior sit, datā plerumque acceptā aestimatione ut solum 7% omnium fungorum usque adhuc in toto orbe terrarum inventae sint. Quamquam expeditae informationis quantitas adhuc minima est, primus conatus ad aestimandum fungicarum endemicarum specierum numerum in Georgiā factus est et 2 595 specierum ad tempus identificatae sunt sicuti possibiles endemicis nationis. 1 729 specierum [[plantae|vegetalium]] perscriptae sunt e Georgiā consociatione cum fungis. Verus vegetalium specierum in Georgiā apparentium numerus proximus ut substantialiter maior sit est. == Civilitas == Ex anno [[1991]] [[Aprilis|Aprili]] civitas libera et [[Consilium Europae|Consilii Europae]] membrum e die [[27 Augusti]] anni [[1999]], Georgia [[respublica praesidentialis]] est. [[Autumnus|Autumno]] autem anni [[2007]], orthodoxus patriarcha monarchiam constitutionalem restaurare proposuit, quod prosperitatis aliquod apud oppositionis lineas accepit, quae moleste auctas praesidis [[Michael Saakašvili|Michaelis Saakašvili]] potestates ferebat. Hic ultimus se magnae Caucasicae dynastiae, [[Bagratidae Georgiani|Bagratidarum]], membrum esse indicavit et munerum possessionem super [[David IV (rex Georgiae)|Davidis Constructoris]] sepulcro instruxit. [[Alania Meridiana|Alaniae Meridianae]] et [[Abascia]]e [[Bellum Georgianum (2008)|eventūs]] postea hanc ideam in recessum relegavere. [[Potestas exsecutiva]] a [[praeses|praeside]], [[Georgius Margvelašvili|Georgio Margvelašvili]] e [[17 Novembris]] anni [[2013]], repraesentatur, qui eligitur quinquennio. [[Primus Minister]], [[Georgius Kvirikašvili]], e [[30 Decembris]] anni [[2015]], praecipuas potestates habet. [[Potestas legisfera]] a [[Parlamentum|Parlamento]] Georgiae (Georgice საქართველოს პარლამენტი) habetur, a 150 [[deputatus|deputatorum]] quattuor annorum mandato electorum compositum. [[Tribunal Supremum]] maximam [[potestas iudicialis|iudicialem potestatem]] constituit. Quod a iudicibus a Parlamento, praeside commendante, quattuor annorum mandato electis componitur. Etiam est [[Tribunal Constitutionale]]. === Rationes externae === [[Fasciculus:Nato poster tbilisi.jpg|thumb|upright=0.8|Integrationi in [[CFAS]] favens folium murale [[Tiphlis|Tiphli]].]] Georgia bonas rationes cum suis directis vicinis ([[Armenia|Armeniā]], [[Atropatene|Atropatēnā]] et [[Turcia|Turciā]]) sustinet et membrum est [[Nationes Unitae|Nationum Unitarum]], [[Consilium Europae|Consilii Europae]], [[Syndicatus Mercaturae Mundanae|Syndicatūs Mercaturae Mundanae]], [[Consociatio Cooperationis Oeconomicae Ponti Euxini|Consociationis Cooperationis Oeconomicae Ponti Euxini]], [[Organizatio securitati cooperationique in Europa favendis|Organizationis Securitati Coöperationique in Europa Favendis]], [[Communitas Electionis Democraticae|Communitatis Electionis Democraticae]], [[GUAM Consociatio Evolutionis Democraticae et Oeconomicae|GUAM Consociationis Evolutionis Democraticae et Oeconomicae]] et [[Argentaria Asiana Evolutionis|Argentariā Asianā Evolutionis]]. Georgia etiam politicas, oeconomicas et militares rationes cum [[Iaponia|Iaponiā]], [[Uraquaria|Uraquariā]], [[Res publica Coreana|Coreā Meridianā]], [[Israël]]e, [[Taprobane|Taprobanā]], [[Ucraina|Ucrainā]] et multis aliis nationibus sustinet. Crescens [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]] et [[Unio Europaea|Unioni Europaeae]] pondus in Georgiā, praesertim per propositam adscriptionem in Unionem Europaeam et [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex Pacto Atlantico Septentrionali]], [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] militare auxilii programma [[Programma Exercitandae et Instruendae Georgiae|Exercitandi et Instruendi]] et [[Oleiductus Bacuae, Triphelis et Pyramopolis|oleiductūs Bacuae, Triphlis et Pyramopoleōs]] constructionem crebro [[Triphlis]] relationes cum [[Moscua|Moscuā]] tetendit. Georgiana decisio favendi suae praesentiae in coalitionis viribus in [[Iracum|Iraco]] praecipuum inceptum fuit. Georgia in praesenti operatur ut ipsa plena sodalis [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationis ex Pacto Atlantico Septemtrionali]] sit. Augusto anni [[2004]], Georgiana Propositio Individualis Actionis Sodalitati ([[lingua Anglica|Anglico]] [[acronymum|acronymo]] ''IPAP'') officialiter [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationi ex Pacto Atlantico Septemtrionali]] oblata est. Die [[29 Octobris]] anni 2004, [[Concilium Atlanticus Septemtrionalis]] consociationis [[CFAS]] Georgianam Propositionem Individualis Actionis Sodalitati approbavit, et Georgia in secundum Integrationis Euro-Atlanticae gradum moveri perrexit. Anno [[2005]], propter Praesidis Georgiani decisionem, civitatis commissio instituta est ad implendam Propositionem Individualis Actionis Sodalitati, quae interministerialem circulum a Primo Ministro ductum praesentat. Commissioni munus ut Propositionis Individualis Actionis Sodalitati impletio coördinaretur et regeretur assignatum est. Die [[14 Februarii]] anni [[2005]], foedus de [[Sodalitas pro Pace|Sodalitate pro Pace]] ([[lingua Anglica|Anglico]] [[acronymum|acronymo]] ''PfP'') inter Georgiam et [[CFAS]] vigescuit, quare internuntius Caucaso Meridionali Georgiae assignatus est. Die [[2 Martii]] anni [[2005]], foedus obsignatum est comparatione ut hospes natio iuvaret et [[CFAS]] vires et operarii transirent. Inter [[6 Martii|6]] et [[9 Martii]] anni [[2009]], temporarius taxatorius grex ad implendam Propositionem Individualis Actionis Sodalitati ([[lingua Anglica|Anglico]] [[acronymum|acronymo]] ''IPAP'') [[Tiphlis|Tiphlem]] venit. [[13 Aprilis|Idibus Aprilibus]] anni [[2006]], disceptatio de taxationis relatione de implendā Propositione Individualis Actionis Sodalitati in [[CFAS]] Praetorio, intra formam 26+1, habita est. Anno [[2006]], Parlamentum Georgianum rogationi unanimiter suffragatum est quae Georgiam in [[CFAS]] integrari deposcebat. Plerique Georgiani et Georgiani politici nisum CFAS sodalitati faventem defendebant. [[Georgius W. Bush]] primus munus sustinens [[Index praesidum Civitatum Foederatarum Americae|praeses Civitatum Foederatarum]] qui nationem visitavit factus est. Via ad [[Aëroportus Internationalis Tiphlis Siota Rustaveli|Aëroportum Internationalem Tiphlis]] ducens abhinc agnominata est Via Lata Georgius W. Bush. Die [[2 Octobris]] anni [[2006]], Georgia et [[Unio Europaea]] coniunctam propositionem de consenso textu referente ad Propositionem Actionis inter Georgiam et Unionem Europaeam intra [[Programma Europaeum Vicinitatis]] obsignavere. Propositio Actionis formaliter sessione Concilii Coöperationis inter Unionem Europaeam et Georgiam die [[14 Novembris]] anni [[2006]] [[Bruxellae|Bruxellis]] approbata est. === Res militares === [[Fasciculus:Crucible of cooperation U.S. Marines, Georgians keep Taliban off balance 15.jpg|thumb|Georgiani milites in [[Afgania|Afganiā]].]] Georgianae [[res militares]] in vires terrestres et aërias ordinantur. Coniunctim Vires Armatae Georgianae nuncupantur. Virium Armatarum Georgianarum missio muneraque in Constitutione Georgiae, Georgianā lege de Defensione et Strategiā Militari Nationali, et internationalibus foederibus quibus Georgia obsignatoria est fundantur. Per Ministri Defensionis ductum auctoritatemque diriguntur. Georgia propemodum mille militum a [[CFAS]] ductis [[Vires Internationales Auxilii et Securitatis|Viribus Internationalibus Auxilii et Securitatis]] ([[lingua Anglica|Anglico]] [[acronymum|acronymo]] ''ISAF'') in [[Afgania|Afganiā]] contribuit, quod eam fecit maximam nationem contributoriam copiarum per capita missioni. Anno [[2015]], unus et triginta milites mortui sunt, omnes in expeditione [[Harxiana]]e ([[Afganice]] et [[lingua Dari|Darice]] هلمند), et 435 vulnerati sunt, inclusis quinque et triginta amputatis. === Legum exsecutio === [[Fasciculus:Tbilisi, Georgia — Georgian Police's new patrol car (3).jpg|thumb|upright=0.6|left|Georgianum vigilum autocinetum circumspectorium [[Ford Taurus (sexta generatio)|Ford Taurus Vigilum Interceptrum]].]] In Georgiā, legum exsecutio a Ministerio Rerum Internarum conducitur et praebetur. Recentibus annis, Sectio Vigilum Circuitorum Ministerii Rerum Externarum Georgiae radicalem transformationem experta est, cum [[vigil]]es nunc aliquae praecipua munera quibus antea dicatae independentes agenturae fungerentur absorbuissent. Apud nova munera quibus vigiles funguntur sunt limitum securitas et telonialia munera et contractam securitatis provisio; hoc ultimo munere dedicati "vigiles securitatis" fungitur. Explorationis collectio pro nationali securitate nunc Servitii Exploratorii Georgiani responsalitas est. Anno [[2005]], Praeses [[Michael Saakašvili]] totam vigilum viatoriorum vim (circa 30&thinsp;000 vigilum numerantem) Vigilum Nationalium Georgianorum propter corruptionem dimisit. Nova vis tunc subsequenter per novos tirones constructa est. [[Ministerium Rerum Externarum Civitatum Foederatarum|Ministerii Rerum Externarum Civitatum Foederatarum]] Institutum Internationale Narcoticorum et Rerum Exsecutoriarum Legum auxilium conatibus exercitationis praebuit et monitoriā aptitudine agere pergit. Nova vis ''Patruli'' primum [[aestas|aestate]] anni [[2005]] ad commutandos vigiles viatorios, vim de pervulgatā corruptione accusatam, introducta est. Vigiles numeri emergentiae 002 diaconiam anno [[2004]] introduxerunt. === Iura humana === [[Iura humana]] in Georgiā nationis [[constitutio]]ne praestantur. Est liber iurum humanorum defensor publicus a Parlamento Georgiano electus qui talia iura exsequi certum efficiat. Georgia Conventionem Marginalem de Protectione Minoritatum Nationalium anno [[2005]] ratam fecit. [[Organizatio re publica vacans|Organizatio re publicā vacans]] "Tolerance", in suā alternativā relatione de impletione, loquitur de celere deminuente numero [[Lingua Atropatenica|Atropatēnicarum]] scholarum et de casibus designandorum gymnasiarchorum non [[Atropatenice|Atropatēnice]] loquentium. Gubernatio reprehensa est propter suum allegatum usum excessivae vis diprotestere [[26 Maii]] anni [[2011]] cum demonstrantes a [[Nina Burjanadze|Ninā Burjanadze]], apud alios, ductos [[gasium lacrimogenum|gasio lacrimogeno]] et [[glans cummea|glandibus cummeis]] dispersit postquam [[Via Lata Rustaveli|Viam Latam Rustaveli]] diei libertatis pompae expedire recusarent quamquam demonstrationis permissus expletus erat et quamquam oblatum erat alternativum locum eligere. Iurum humanorum activistae demonstrationes pacificas esse affirmavere, gubernatio autem multos demonstrantes personatos et gravibus baculis ac [[ampulla Molotoviana|ampullis Molotovianis]] armatos esse ostendit. Georgianae oppositionis dux Nina Burjanadze accusationes de destinando [[praxicopēma]]te infundatas esse et demonstrantium actiones legitimas esse dixit. === Symbola nationalia === ==== Vexillum ==== [[Fasciculus:Flag of Georgia.svg|thumb|upright=0.8|[[Vexillum]] Georgiae.]] Georgianum [[vexillum]] nationale sive vexillum crucum quinque restituta est usui officiali die [[14 Ianuarii]] anni [[2004]], post interregnum circiter 500 annorum. Antea regni Mediaevalis Georgiani vexillum fuit. ==== Insigne ==== [[Fasciculus:Georgia_coa.png|150px|thumb|left|Insigne Georgiae.]] Georgiae [[insigne]] adoptatum est [[1 Octobris|Kalendis Octobribus]]. Partim fundatum est in insigni Mediaevali dynastiae regiae [[Bagratidae Georgiani|Bagratidae Georgianae]]. Sunt duo [[leo (heraldica)|leones rapaces]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/spener/spener1/jpg/s230.html Spener, Philipp Jakob (1635-1705): Operis heraldici pars generalis & specialis].</ref> sicuti sustentacula<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/spener/spener1/jpg/s330.html Spener, Philipp Jakob (1635-1705): Operis heraldici pars generalis & specialis].</ref>. Qui [[scutum]] cum imagine [[Georgius (sanctus)|Sancti Georgii]], sancti patroni Georgiani, [[draco]]nem occidentis tenent. Scutum coronam regiam Georgianam suā parte superiore possidet. Eius [[sententiola]] dicit [[Georgice]] ძალა ერთობაშია (scilicet "vis in unitate"). ==== Hymnus nationalis ==== [[Tavisupleba]] (scilicet "libertas"), litteris Georgianis თავისუფლება, est Georgiae [[hymnus nationalis]]. Novus hymnus Georgicus adoptatus est die [[23 Aprilis]] anni [[2004]], exacte quinque mensibus post praesidis [[Eduardus Ševardnadze|Eduardi Ševardnadze]], antiqui ministri rerum externarum [[Unio Societica|Unionis Sovieticae]], dimissionem. == Divisio administrativa == Divisio administrativa Georgiae valde centralizata est. Georgia superiori gradū divisa est in [[regio]]nes novem (Georgiane მხარეები), in [[respublica]]s autonomas (Georgiane ავტონომიური რესპუბლიკა) duas et in [[caput (urbs)|caput]] [[Tiphlis|Tiphlem]], quod etiam regionis statū fruitur. Medio gradū inveniuntur [[municipium|municipia]] (seu [[raio]]nes seu [[districtus|dictrictūs]]) 73 et locali gradū circiter mille [[oppidum|oppida]] et communitates rusticae sunt. === Binae respublicae autonomae: Adiaria et Abascia === [[Fasciculus:Locus Abasciae et Azariae in Georgia.png|thumb|Loci rerumpublicarum autonomarum [[Azaria]]e seu [[Adiaria]]e<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/121.%20Apiaceae.pdf Apiaceae.pdf] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> et [[Abascia]]e intra Georgiam.]] Sunt duae respublicae autonomae intra Georgiam: [[Azaria]]<ref>[https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B6%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1 Confer Neograece Αζαρία].</ref> seu [[Adiaria]]<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/121.%20Apiaceae.pdf Apiaceae.pdf] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Georgiane აჭარა), capite [[Bathys|Bathei]] (Georgiane ბათუმი), et [[Abascia]] (Georgiane აფხაზეთი; [[Abasgice]] Аҧсны; [[Russice]] Абхазия; et [[Armeniace]] Աբխազիա), capite [[Dioscurias|Dioscuriā]] (Georgiane სოხუმი; [[Abasgice]] Аҟәа; [[Russice]] Сухум sive Сухуми; et [[Armeniace]] Սուխում). Abascia a [[rectio|gubernatione]] foederali non regitur sed, [[Russia|Russiā]] et fere sine internationali agnitione iuvante, regitur a factione separatistica. Reverā ibi est continuus status extraordinarius. Politica Abasciae instabilitas et antigeorgianus regionalis gubernationis habitus ut amplius 250&thinsp;000 Georgianorum e territorio fugerent praeterea adduxit, quare compositio ethnica et [[populositas]] totalis significative modificata est. Quamobrem nullae fidae [[statistica]]e promptae de Abasciae populositate. Etiam in Azariā fuerunt, [[Dissolutio Unionis Sovieticae|Unione Sovietica dissoluta]], separatisticae inclinationes. Nihilominus, fuit gubernatio Georgiana media qui{{dubsig}} rursus magnopere regionem in Georgianam civitatem integraverunt.{{dubsig}} Azaria Georgianae reipublicae autonomicae status habet. === Regiones novem === Regiones inter [[1994]] et [[1996]] praesidiali decreto introductae sunt. Quae temporariae sunt donec secessionistica [[Abascia]]e (Georgiane აფხაზეთი; [[Abasgice]] Аҧсны; [[Russice]] Абхазия; et [[Armeniace]] Աբխազիա) et [[Ossetia Meridionalis|Ossetiae Meridionalis]] ([[Ossetice]] Республикæ Хуссар Ирыстон, [[Russice]] Республика Южная Осетия, [[Georgianice]] სამხრეთ ოსეთი) problemata solverentur. Velut administativus quarum dux commissarius civitatis (Georgice სახელმწიფო რწმუნებული), informaliter [[gubernator]] nuncupatus, factus est. Qui a Praeside eligitur et dimittitur. Regiones vicissim in [[municipium|municipia]] (Georgiane მუნიციპალიტეტი) nonnulla subdivisae sunt. Ossetia Meridionalis administrative ad regionem [[Carthlia Inferior|Carthliam Inferiorem]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200815010743/http://www.biodiversity-georgia.net/index.php?taxon=Helodrilus%20cartlicus Georgian Biodiversity Database], ubi dicitur "Helodrilus cartlicus."</ref> (Georgiane შიდა ქართლი) pertinet, attamen, sicuti Abascia, extra Gubernationis Centralis temperationem et penes haud agnitam internationalem temperationem est, quamquam [[Russia]] gubernationem separatisticam adiuvat. [[Fasciculus:Divisio administrativa Georgiae.png|thumb|upright=1|Divisio administrativa Georgiae.]] {| class="wikitable sortable" border="1 !valign="top"| Regio Latine !! Regio Georgice !! Regio aliis linguis (linguā) !! Caput Latine !! Caput Georgice !! Caput aliis linguis (linguā) !! [[ISO 3166-2:GE]] |- |valign="top"| [[Mengrelia et Suania Superior]]<ref>[https://books.google.es/books?id=t5FEAAAAcAAJ&pg=PA694&lpg=PA694&dq=Guria+oppidum+georgia&source=bl&ots=YRLA8fclA9&sig=YAZP1sMKy7OojHiLXtnZjPEPzyk&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjI4_WW0IfLAhXEtBQKHb-mCHMQ6AEIMjAD#v=onepage&q=mengrelia&f=false Geographia 2 a Michaele Antonio Baudrand]</ref><ref>[https://books.google.es/books?id=dBJjAAAAcAAJ&pg=RA1-PA126&lpg=RA1-PA126&dq=Suania+regio+in+Georgia&source=bl&ots=75JIM8ledy&sig=AO2xl1kBz_k6d4dawLIcP5lXPcc&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjzvJm3x4fLAhVH1RQKHSbnAdQQ6AEIMDAD#v=onepage&q=Suania%20regio%20in%20Georgia&f=false Notae et castigationes in Stephanum Byzantium]</ref> seu [[Mingrelia et Suania Superior]]<ref>[https://archive.org/stream/monographiederga00huth/monographiederga00huth_djvu.txt Monographie der Gattung Delphinium] ubi dicitur "Mingrelia; inter Jugur et Sugdidi"</ref><ref>[https://books.google.es/books?id=dBJjAAAAcAAJ&pg=RA1-PA126&lpg=RA1-PA126&dq=Suania+regio+in+Georgia&source=bl&ots=75JIM8ledy&sig=AO2xl1kBz_k6d4dawLIcP5lXPcc&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjzvJm3x4fLAhVH1RQKHSbnAdQQ6AEIMDAD#v=onepage&q=Suania%20regio%20in%20Georgia&f=false Notae et castigationes in Stephanum Byzantium]</ref> |valign="top"| სამეგრელო და ზემო სვანეთი |valign="top"| სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი ([[Mingrelice]]) |valign="top"| [[Sugdidi]]<ref>[https://archive.org/stream/monographiederga00huth/monographiederga00huth_djvu.txt Monographie der Gattung Delphinium] ubi dicitur "Mingrelia; inter Jugur et Sugdidi"</ref> |valign="top"| ზუგდიდი |valign="top"| ზუგდიდი seu ზუგიდი ([[Mingrelice]]) |valign="top"| GE-SZ |- |valign="top"| [[Guria]]<ref>[https://books.google.es/books?id=t5FEAAAAcAAJ&pg=PA694&lpg=PA694&dq=Guria+oppidum+georgia&source=bl&ots=YRLA8fclA9&sig=YAZP1sMKy7OojHiLXtnZjPEPzyk&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjI4_WW0IfLAhXEtBQKHb-mCHMQ6AEIMjAD#v=onepage&q=Guria&f=false Geographia 2 a Michaele Antonio Baudrand]</ref> |valign="top"| გურია |valign="top"| |valign="top"| [[Osurgeti]]<ref>[https://archive.org/stream/mmoiresdelacad7151870impe/mmoiresdelacad7151870impe_djvu.txt Mémoires de l'Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg] ubi dicitur "T. caucasica abchasica propter folia praegrandia et cymam 7 — 13-floram ad T. mul- tifloram Ledeb. ex Osurgeti Guriae accedit"</ref> |valign="top"| ოზურგეთი |valign="top"| |valign="top"| GE-GU |- |valign="top"| [[Radscha-Letschkum et Suania Inferior]]<ref>[https://books.google.es/books?id=fFI-AAAAcAAJ&pg=PA244&lpg=PA244&dq=imerethia&source=bl&ots=kOMzUbvAuO&sig=SQSPAjLZ3d-k5ZgpXqd19IcwflM&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjyruj23ofLAhWBvhQKHYNuAVMQ6AEIJzAC#v=onepage&q=imerethia&f=false Linnaea Berlin: ein Journal für die Botanik in ihrem ganzen Umfange, Volumen 15]</ref><ref>[https://books.google.es/books?id=dBJjAAAAcAAJ&pg=RA1-PA126&lpg=RA1-PA126&dq=Suania+regio+in+Georgia&source=bl&ots=75JIM8ledy&sig=AO2xl1kBz_k6d4dawLIcP5lXPcc&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjzvJm3x4fLAhVH1RQKHSbnAdQQ6AEIMDAD#v=onepage&q=Suania%20regio%20in%20Georgia&f=false Notae et castigationes in Stephanum Byzantium]</ref> |valign="top"| რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი |valign="top"| |valign="top"| [[Ambrolauri]] |valign="top"| ამბროლაური |valign="top"| |valign="top"| GE-RL |- |valign="top"| [[Imerethia]]<ref>[https://books.google.es/books?id=fFI-AAAAcAAJ&pg=PA244&lpg=PA244&dq=imerethia&source=bl&ots=kOMzUbvAuO&sig=SQSPAjLZ3d-k5ZgpXqd19IcwflM&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjyruj23ofLAhWBvhQKHYNuAVMQ6AEIJzAC#v=onepage&q=imerethia&f=false Linnaea Berlin: ein Journal für die Botanik in ihrem ganzen Umfange, Volumen 15]</ref> |valign="top"| იმერეთი |valign="top"| |valign="top"| [[Cytaea (urbs)|Cytaea]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> seu [[Cotatis]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> seu [[Cutacium]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> seu [[Cutatisium]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> seu [[Aea]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kutaisi Vicipaedia Anglica]</ref> |valign="top"| ქუთაისი |valign="top"| |valign="top"| GE-IM |- |valign="top"| [[Meschetia-Dzhawakhetia]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130425021520/http://www.araneae.unibe.ch/data/4632/Dysdera_meschetiensis araneae.unibe.ch] ubi depingitur species Dysdera meschetiensis</ref><ref>[http://bibdigital.rjb.csic.es/Imagenes/P0056_30/P0056_30_400.pdf 382 Eug. Bordzilowski 574" calycis superbis concavo...]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |valign="top"| სამცხე-ჯავახეთის მხარე |valign="top"| Սամցխե-Ջավախք ([[Armeniace]]) |valign="top"| [[Achalziche]]<ref>[[Georgius Henricus Lünemann|G.H. Lünemann]], [https://books.google.es/books?id=Pj75q0pGu2EC&pg=PA12&lpg=PA12&dq=descriptio+georgiae+asia&source=bl&ots=jPp2desW1m&sig=6hvAJUTOQ8VMre1Y6_oVoYgQV10&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiokd7CrJHLAhWMWhQKHblEChIQ6AEIMzAD#v=onepage&q=Achalziche&f=false ''Descriptio Caucasi''].</ref> |valign="top"| ახალციხე |valign="top"| Ախալցխա ([[Armeniace]]) |valign="top"|GE-SJ |- |valign="top"| [[Mestlēta-Terra Montana]]<ref>[http://www.academia.edu/9803577/J.Linderski_How_Did_King_Flavius_Dades_and_Pitiaxes_Publicius_Agrippa_Acquire_Their_Roman_Names_Roman_Questions_II_2007_262-276 How Did King Flavius Dades and Pitiaxes Publicius Agrippa Acquire Th... a J. Linderski]</ref><ref>The Islamization and Ethnogenesis of the Fereydani Georgians a Babaco Rezvani, ubi dicitur "Mtianeti, which in stardard Georgian means the mountainous land"</ref> |valign="top"| მცხეთა-მთიანეთი |valign="top"| Цхета-Мтианет ([[Ossetice]]), Мцхета-Мтианети ([[Russice]]) |valign="top"| [[Mestlēta]]<ref>[http://www.academia.edu/9803577/J.Linderski_How_Did_King_Flavius_Dades_and_Pitiaxes_Publicius_Agrippa_Acquire_Their_Roman_Names_Roman_Questions_II_2007_262-276 How Did King Flavius Dades and Pitiaxes Publicius Agrippa Acquire Th... a J. Linderski]</ref> |valign="top"| მცხეთა |valign="top"| Цхета ([[Ossetice]], Мцхета ([[Russice]]) |valign="top"| GE-MM |- |valign="top"| [[Carthlia Interior]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> |valign="top"| შიდა ქართლი |valign="top"| Мидæггаг Картли ([[Ossetice]]); Шида-Картли ([[Russice]]) |valign="top"| [[Goridis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> seu [[Harmozica]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> seu [[Harmozicensis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> seu [[Harmustis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> |valign="top"| გორი |valign="top"| Гур ([[Ossetice]]); Гори ([[Russice]]) |valign="top"|GE-SK |- |valign="top"| [[Carthlia Inferior]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> |valign="top"| ქვემო ქართლი |valign="top"| ''Aşağı Kartli'' ([[Atropatenice]]), Քվեմո Քարթլիի մարզ ([[Armeniace]]), Κβέμο Κάρτλι ([[Neograece]]) |valign="top"| [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> |valign="top"| რუსთავი |valign="top"| ''Rustavi'' ([[Atropatenice]]), Ռուսթավ ([[Armeniace]], Ρουστάβι ([[Neograece]]) |valign="top"| GE-KK |- |valign="top"| [[Cachetia]]<ref>[https://books.google.es/books?id=eHgXAAAAYAAJ&pg=PA717&lpg=PA717&dq=Cachetia+Caraia+-cachexia&source=bl&ots=LaF9I5UbHl&sig=fIkikVFU_ezcAIf4SaqWMq5N3wA&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiB1YyF1NnJAhVEWhQKHWcHDiIQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Cachetia%20Caraia%20-cachexia&f=false Linnaea: Ein Journal Für Die Botanik in Ihrem Ganzen Umfange, Volumen 15] ubi dicitur "In deserto Caraia inter flumen Cyrum et Cachetiam sito, in Cachetia et in Armenia"</ref> |valign="top"| კახეთი |valign="top"| |valign="top"| [[Teleda]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Telavi#History Vicipaedia Anglica] ubi dicitur "''One of the earliest surviving accounts of Telavi is from the 2nd century AD, by Greek geographer Claudius Ptolemaeus, who mentions the name Teleda (a reference to Telavi)''"</ref> |valign="top"| თელავი |valign="top"| |valign="top"|GE-KA |- |valign="top"| [[Tiphlis]]<ref>"Tephlis, Telphis, Tiphlis: ''Teflis''" {{Google books|PelXAAAAcAAJ|vide indicem}}</ref><ref>Verba adiectiva "Tephlisensis, Tiphlitanus": {{CathHierDiocese|4t48|Tiflis}}; "Tephlisensis" {{Google Books|8rM3AAAAIAAJ|vide p. 408}}; "Tiphlisensis" multo saepius, e.g. {{Google Books|L-cTAAAAIAAJ|p. 29}}, etiam ab universitate adhibitum in serie ''Publicationes universitatis Tiphlisensis'' anno [[1920]] incepta {{Google Books|YgwVAAAAIAAJ|vide p.275}}</ref> seu [[Triphelis]]<ref>[[Simon de Sancto Quintino]], ''Historia Tartarorum'' 30.88.</ref> seu [[Tephelis]]<ref>{{Graesse}}</ref>, seu [[Tiphilis]]<ref>{{Graesse}}</ref> seu [[Teflis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0378a.html Vide "Georgia" apud Lexicon Universale Hofmann]</ref> |valign="top"| თბილისი |valign="top"| |valign="top"| [[Tiphlis]]<ref>"Tephlis, Telphis, Tiphlis: ''Teflis''" {{Google books|PelXAAAAcAAJ|vide indicem}}</ref><ref>Verba adiectiva "Tephlisensis, Tiphlitanus": {{CathHierDiocese|4t48|Tiflis}}; "Tephlisensis" {{Google Books|8rM3AAAAIAAJ|vide p. 408}}; "Tiphlisensis" multo saepius, e.g. {{Google Books|L-cTAAAAIAAJ|p. 29}}, etiam ab universitate adhibitum in serie ''Publicationes universitatis Tiphlisensis'' anno [[1920]] incepta {{Google Books|YgwVAAAAIAAJ|vide p.275}}</ref> seu [[Triphelis]]<ref>[[Simon de Sancto Quintino]], ''Historia Tartarorum'' 30.88.</ref> seu Tephelis<ref>{{Graesse}}</ref>, seu [[Tiphilis]]<ref>{{Graesse}}</ref> seu [[Teflis]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0378a.html Vide "Georgia" apud Lexicon Universale Hofmann]</ref> |valign="top"| თბილისი |valign="top"| |valign="top"|GE-TB |} === Medius administrativus gradus: urbes et municipia === {{Vide-etiam|Catalogus municipiorum Georgianorum}} [[Fasciculus:Municipia Georgiae.png|thumb|upright=1.5|Municipia Georgiae.]] Regiones et respublicae autonomae vicissim divisae sunt in [[municipium|municipia]] (seu [[raio]]nes seu [[districtus|districtūs]]) 67 et sex urbes liberas ([[Georgice]] დამოუკიდებელი ქალაქი); [[Tiphlis|Tiphlem]]<ref>"Tephlis, Telphis, Tiphlis: ''Teflis''" {{Google books|PelXAAAAcAAJ|vide indicem}}</ref><ref>Verba adiectiva "Tephlisensis, Tiphlitanus": {{CathHierDiocese|4t48|Tiflis}}; "Tephlisensis" {{Google Books|8rM3AAAAIAAJ|vide p. 408}}; "Tiphlisensis" multo saepius, e.g. {{Google Books|L-cTAAAAIAAJ|p. 29}}, etiam ab universitate adhibitum in serie ''Publicationes universitatis Tiphlisensis'' anno [[1920]] incepta {{Google Books|YgwVAAAAIAAJ|vide p.275}}</ref> (Georgiane თბილისი), [[Cytaea (urbs)|Cytaeam]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 ''Orbis Latinus.'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Georgiane ქუთაისი), [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> (Georgiane რუსთავი), [[Phasis (urbs)|Phasida]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgiane ფოთი), [[Bathys|Bathyn]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgiane ბათუმი) et [[Dioscurias|Dioscuriada]]<ref>[[:en:Sukhumi#History]].</ref> (Georgiane სოხუმი). === Inferior (localis) gradus administrativus === Hoc gradū inveniuntur: * Urbes ([[Georgice]] ქალაქი) 55, quae ad [[Catalogus municipiorum Georgianorum|Raiones]] pertinent; * Oppida ([[Georgice]] დაბა) 50, comparabilia cum urbani generis catoeciis e Sovieticā perihodo; * Communitates ([[Georgice]] თემი) 842; * Oppidula 165. == Demographia == [[Fasciculus:Qartvelebi poloneti.jpg|thumb|upright=0.8|left|Georgiani iuvenes [[superindumentum Circassicum|superindumento Circassico]] ([[Georgice]] ჩოხა seu ტალავარი), traditionali vesti, induti.]] Sicuti pleraeque [[gentes Caucasicae]], Georgiani praecipuis [[ethnos|ethnicis]] [[Europa]]e et [[Asia]]e categoriis non insunt. [[Lingua Georgiana]], pervasivissima apud [[Linguae Cartvelianae|Linguas Cartvelianas]], nec [[Linguae Indoeuropaeae|Indoeuropaea]] nec [[Linguae Turcicae|Turcica]] nec [[Linguae Semiticae|Semitica]] est. Praesens Georgiana seu Cartveliana natio orta esse creditur e fusione inter aborigines seu [[indigenae|autochthonicos]] incolas et [[immigratio|immigrantes]] qui se ad [[Transcaucasia|Caucasum Meridionalem]] ez [[Anatolia]]e directione remotā [[antiquitas|antiquitate]] movere. Antiqua [[Iudaei|Iudaica]] [[Flavii Iosephi]] [[chronica]] mentionem fecere Georgianorum sicuti Iberes qui etiam nuncupati Thobel Tubal sunt. Ethnici Georgiani circiter 84% hodiernarum Georgianorum incolarum 4 661 473 (secundum aestimationem Iulii anni [[2006]]) constituunt. Inter alia [[ethnos|ethnē]] [[Abasci]], [[Osseti]], [[Armenii]], [[Atropatenici]], [[Graeci Pontici]] (hic in [[Graeci Caucasici|Graecos Caucasicos]] et [[Urumi|Urumos]] haud [[Turcae|Turcas]] se putantes divisi), [[Iudaei]] et [[Russi]] sunt. [[Iudaei Georgiani]] una inter antiquissimas Iudaicas communitates in toto orbe terrarum sunt. [[Fasciculus:Ethne Caucasi.png|thumb|upright=1|Ethnolinguistici circuli in Caucasica regione.]] Pervulgatissimus circulus linguiticus [[Linguae Cartvelianae|familia Cartveliana]] est, quae linguas [[lingua Georgiana|Georgianam]], [[Mingrelicam]], [[Lingua Suanica|Suanicam]] et [[lingua Lazica|Lazicam]] includit. Linguae officiales in Georgiā Georgiana iuxta cum [[Lingua Abasgica|linguā Abasgicā]] officiali intra regione autonomā [[Abascia|Abasciā]] est. Georgiana prima propemodum 71% incolarum lingua est, quam sequuntur [[lingua Russica]] cum 9% incolarum, [[lingua Armenia]] cum 7%, [[lingua Atropatenica]] cum 6% et aliae linguae cum 7%. Ineunte [[decennium 200|decennio 200]], [[Dissolutio Unionis Sovieticae|dissolutā Unione Sovieticā]], violenti conflictūs [[separatismus|separatistici]] in regionibus autonomis [[Abascia|Abasciā]] et [[Ossetia Meridionalis|Ossetiā Meridionali]] erupere. Multi [[Osseti]] in Georgiā habitantes nationem reliquere, praesertim in [[Russia|Russicam]] [[Ossetia Septentrionalis|Ossetiam Septentrionalem Alaniam]]. Nihilominus, amplius 150 000 Georgianorum Abasciam reliquere, eruptis hostilitatibus anno [[1993]]. E [[Turcae Meschetienses|Turcis Meschetiensibus]] ([[Turcice]] ''Ahıska Türkleri'' et [[Georgice]] თურქი მესხები) qui anno [[1944]] abstracti sunt exiguus numerus in Georgiam ex anno [[2008]] redivere. Anni [[1989]] census 341 000 ethnicorum [[Russi|Russorum]] aut 6,3% incolarum, 52 000 [[Ucraini|Ucrainorum]] et 100 000 [[Graeci|Graecorum]] in Georgiā retulit. E [[1990]], 1,5 miliones Georgianorum nationalium reliquere. Saltem, milio immigrantium e Georgiā legaliter aut illegaliter in [[Russia|Russiā]] vivunt. Index migrationis certus -4,54 est, exclusis Georgianis nationalibus qui peregri vivunt. Georgia attamen ab immigrantibus e toto orbe terrarum per suam libertatem habitata est. Secundum anni 2006 statisticas, Georgia plerosque immigrantes e [[Turcia|Turciā]] et [[Res publica popularis Sinarum|Sinis]] accipit. === Religio === {{imago multiplex|perrow = 3|total_width=300 | image1 = St. Peter & Paul cathedral, Tbilisi (B).jpg |width1=200|height1=200 | image2 = ExteriorGreat SynagogueTbilisi.jpg |width2=200|height2=200 | image3 = Georgia 2011 044 (5681233268).jpg |width3=200|height3=200 | image4 = Patriarchal Cathedral of Sioni, Tbilisi.jpg|width4=400|height4=260 | footer = [[Cathedralis Sancti Petri et Sancti Pauli]] ([[Ecclesia Catholica]]), [[Synagoga Tiphlis]] ([[Religio Iudaica]]), [[Meschita Tiphlis]] ([[Religio Islamica]]) et [[Cathedralis Sionis Triphlis|Cathedralis Sionis]] ([[Ecclesia Orthodoxa]]).}} Plerique Georgiae incolae (83,9% anno [[2002]]) [[Ecclesia Orthodoxa|Christianismum Orthodoxum]] colunt. [[Ecclesia Orthodoxa Apostolica Georgiana]] (Georgiane ქართული მართლმადიდებელი და სამოციქულო ეკლესია) una apud antiquissimas Christinas Ecclesias in toto orbe terrarum est et suam apostolicam conditionem a [[Andreas (apostolus)|Sancto Andreā]] asserit. Primā [[saeculum 4|saeculi IV]] parte, [[Christianismus]] sicuti religio civitatis in [[Regnum Hiberiae|Hiberiā]] (in praesenti [[Carthlia|Carthliā]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> seu Georgiā Orientali) adoptatus est gratiā missionarii operis a [[Christiana Georgiana|Christianā Georgianā]] [[Cappadocia|Cappadociā]] facti. Ecclesia [[autocephalia]]m per [[Medium aevum|Medium Aevum]] adepta est; quae, [[Unio Sovietica|Russis]] nationem regentibus, abolita, a [[Patriarchatus Oecumenicus Constantinopolitanus|Patriarchatu Oecumenico Constantinopolitano]] anno [[1990]] reposita et omnino agnita est. Specialis [[Ecclesia Orthodoxa Apostolica Georgiana|Ecclesiae Orthodoxae Georgianae]] status officialiter in [[Constitutio]]ne Georgianā et anni [[2002]] [[Concordatum|Concordato]] agnoscitur, quamquam religiosa instituta a civitate separata sunt et omnes cives libertatem cultūs habet. Apud religiosas Georgiae [[minoritas|minoritates]] [[Ecclesia Apostolica Armena|Christiani Armeni]] (3,9 %), [[Musulmanus|Musulmani]] (9,9%) et [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]] (0,8%) sunt. [[Religio Islamica]] ab [[Atropatene (res publica)|Atropatenicis]] [[Secta Siitica|Siiticis]] Musulmanis Austroriente, ab ethnicis [[Georgiani]]s [[Secta Sunnitica|Sunniticis]] Musulmanis in [[Adiaria|Adiariā]], a [[Lingua Lazica|Lazice]] loquentibus Sunnitis Musulmanis non minus quam a Sunnniticis [[Turcae Meschetienses|Turcis Meschetiensibus]] iuxta fines cum [[Turcia|Turciā]] repraesentatur. Sunt etiam [[Musulmani Hellenophoni|Musulmanorum Hellenophonorum]] ([[Graece]] Ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι), [[Dialectus Pontica|Hellenoponticae]] originis, et [[Hemsinenses|Hemsinensium seu Musulmani Armeniaci]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160911052747/https://ps.mnhn.lu/ferrantia/publications/Ferrantia55.pdf Ferrantia55.pdf] ubi apparet binomen "W. hemsinensis" quo utor ad nominandos incolas huius regionis</ref> ([[Armeniace]] Համշէնցիներ et [[Turcice]] ''Hemşinliler'') minores communitates, quae ambae originem habent ab [[Imperium Ottomanicum|Ottomanicae aerae]] conversis ad Turcicam [[religio Islamica|religionem Islamicam]] ex [[Regio Anatoliae Orientalis|Anatoliā Orientali]] qui suas sedes collocavere in Georgiā secuti [[Lala Mustapha Pascha|Lalae Mustăphae Paschae]] expeditionem Caucasicam quae induxit ut Ottomani nationem anno [[1578]] caperent. Georgiani [[Iudaei]] suae communitatis historiam a [[saeculum 6|saeculo VI]] deducunt; quorum numerus ultimis decenniis propter magnos gradūs immigrationis versus [[Israël]]em decrevit. Non obstante longā religiosae harmoniae historiā in Georgiā, fuere casūs discrimitationis religiosae et violentiae contra haud "traditionales fides", sicuti [[Testes Iehovah]], a asseclis amissi e statu clericali Orthodoxi sacerdotis [[Basilius Mkalavišvili|Basilii Mkalavišvili]]. Praeter traditionales religiosas ordinationes, Georgia saecularia et irreligiosa societatis segmenta non minus quam significativam portionem religiose affiliatorum hominorum qui active suam fidem non colunt servat. === Praecipuae Georgiae urbes === {| class="wikitable sortable" |- ! Positio ! [[Urbs]] ! Regio aut respublica ! [[Numerus incolarum|Incolae]] ! Photographema |- | 1 || [[Tiphlis]] || [[Tiphlis]] || 1 118 035 || [[Fasciculus:Tbilisi,_Georgia_—_View_of_Tbilisi.jpg|100px|thumb|Tiphlis]] |- | 2 || [[Cytaea (urbs)|Cytaea]] || [[Imerethia]] || 197 000 || [[Fasciculus:Katedra_Bagrati.JPG|100px|thumb|Cytaea]] |- | 3 || [[Bathys]] || [[Adiaria]] || 161 200 || [[Fasciculus:Streets_of_Batumii.jpg|100px|thumb|Bathys]] |- | 4 || [[Rusthavium]] || [[Carthlia Inferior]] || 122 900 || [[Fasciculus:Rustavi Metallurgical Plant.jpg|100px|thumb|Rusthavium]] |- | 5 || [[Sugdidi]] || [[Mingrelia et Suania Superior]] || 74 800 || [[Fasciculus:Zugdidi,_Dadiani_Palaces,_Georgia.jpg|100px|thumb|Sugdidi]] |- | 6 || [[Dioscurias]] || [[Abascia]] || 62 914 || [[Fasciculus:Building_of_the_City_Council.jpg|100px|thumb|Dioscurias]] |- | 7 || [[Goridis]] || [[Carthlia Interior]] || 54 700 || [[Fasciculus:Gori_Fortress.jpg|100px|thumb|Goridis]] |- | 8 || [[Phasis (urbs)|Phasis]] || [[Mingrelia et Suania Superior]] || 47 800 || [[Fasciculus:Poti_Cathedral_(Photo_A._Muhranoff,_2011)-1.jpg|100px|thumb|Phasis]] |- | 9 || [[Chasuri]] || [[Carthlia Interior]] || 38 600 || [[Fasciculus:Partofkhashuri.jpg|100px|thumb|Chasuri]] |- | 10 || [[Samtredia]] || [[Imerethia]] || 32 000 || [[Fasciculus:Samtredia_theatre.JPG|100px|thumb|Samtredia]] |} == Oeconomia == [[Fasciculus:Georgia GDP, PPP (constant 2005 international $).png|thumb|upright=0.8|Georgiae [[PDG]] constantibus pretiis ex anno [[2005]] ( [[Milliardum|milliardis]] [[Dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Civitatum Foederatarum]] secundum [[Argentaria mundana|Argentariae Mundanae]] data).]] Georgiae [[cuprum|cupri]], [[manganum|mangani]], et, limitatius{{dubsig}}, [[carbo]]nis opes sunt. [[Energia hydroelectrica|Hydroelectrica]] productio ponderis est. Eius [[Proventus domesticus grossus|PDG]] per capita 5400 dollariorum Civitatum Foederatarum anno [[2011]] erat. Georgia 2189 [[Milliardum|milliarda]] dollariorum Civitatum Foederatarum anno [[2011]] exportavit. Apud praecipuas eius [[merx|merces]] exportatas [[vehiculum|vehicula]], [[laetamen|laetamina]], [[nux|nuces]],<!--[[fresa]], --> [[aurum]] et [[cuprum]] rude sunt. Haec anno [[2011]] 7058 [[milliardum|milliarda]] dollariorum Civitatum Foederatarum anno [[2011]] importavit. Apud praecipuas merces importatas [[fomes fossilis|fomites fossiles]], [[vehiculum|vehicula]], [[machina]]s, [[granum|grana]], alia producta agraria, non minus quam [[medicamentum|pharmaceutica]], producta sunt. == Infrastructura == === Media communicationis === [[Televisio]], [[commentarium|commentaria]] et [[diarium|diaria]] omnia in Georgiā geruntur et a publicis et a [[lucrum|lucrativis]] [[collegium (ius)|corporationibus]] quae a [[Praeconium mercatorium|praeconio]], [[subnotatio]]ne et aliis reditibus ad venditiones relatis pendent. [[Constitutio]] Georgiae [[Libertas loquendi|libertatem sermonis]] praestat. Sicut natio in transitione, Georgicum mediorum systema sub transformatione est. Mediaticus Georgiae ambitus liberrimus et variatissimus in [[Transcaucasia|Transcaucasiā]] manet, non obstante longinquā politizatione et polarizatione hunc campum affectante. Politica pugna ad moderandam divulgationem sine directione anno [[2014]] etiam eam reliquit. Magna Georgianarum domorum [[percentatio]] televisionem habet et plerique [[radiophonia|radiophonum]] habent. Pleraeque Georgianae societates mediorum communicationis suas sedes in capite et maximā urbe, [[Tiphlis|Tiphlem]], habent. === Vectura === [[Fasciculus:E60 Sakartvelo.jpg|left|thumb|upright=0.8|Viridis transitūs significatio in [[autovia|autoviā]] [[Via europaea E60|ს 1]], sic eam denotat.]] Hodie [[vectura]] in Georgiā ope [[ferrivia]]e, [[via]]rum, [[navis|navium]] et [[aëroplanum|itineris aërei]] praebetur. In [[Caucasus|Caucaso]] et apud [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] litus sita, Georgia praecipua civitas est per quam energiae importationes ad [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] ex vicinā [[Atropatene|Atropatenā]] transeunt. Traditionaliter civitas in praecipuo itinere [[mercatura|mercatorio]] e Septemtrione in Meridiem inter [[Russia Europea|Russiam Europaeam]] et [[Asia occidentalis|Asia Occidentalem]] ac [[Turcia]]m sita erat. Recentibus in annis Georgia ingentem pecuniae quantitatem in modernizandis vecturae reticulis collocavere. Novarum [[autovia]]rum constructioni primae datae sunt et, sic, maiores urbes velut [[Tiphlis]] suarum viarum qualitatem valde melioratam viderunt; nihilominus, interurbanarum viarum qualitas egens manet et ad hodiernum tempus solum una, [[Via europaea E60|ს 1]], constructa est secundum autoviariam normam. Georgianae ferriviae praecipuam vecturae arteriam Caucaso repraesentant, quia maximam proportionem viae Pontum Euxinum [[Mare Caspium|Mari Caspio]] conectentis constituunt. Quod vicissim eos proficere sivit recentibus in annis propter auctam energiam exportatam ex vicinā [[Atropatene (res publica)|Atropatenā]] versus [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]], [[Ucraina]]m et [[Turcia]]m. Viatorum diaconiae a publicā societate ferriviariā [[Sakartvelos Rkinigza]] ([[Georgice]] საქართველოს რკინიგზა) geruntur, dum oneris gestio a numero operatorum cum licentiā efficitur. Ex anno [[2004]], societas ferriviaria [[Sakartvelos Rkinigza]] intervallatum programma renovandae classis et restructurandorum moderatorum passa est cuius propositum viatoribus efficientiorem commodioremque diaconiam praebere est. Infrastructurae evolutio etiam alta ferriviario proposito fuit, dum praecipuus nodus coniunctionis [[Tiphlis|Tiphlitanus]] novam ordinationem in propinquo futuro passus esse exspectatur. Apud alia incepta constructio oeconomice praecipuae ferriviae inter [[Chorzene|Chorzenēn]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Kars#Etymology Vicipaedia Anglica]</ref>, [[Tiphlis|Tiphlem]] et [[Bacua]]m est, quae primā vice maiorem Caucasi partem Turciae intervallo recepto conectet. Aëria et maritima vectura in Georgiā evolvitur, cum hac primā praecipue uterentur plerique viatores et esset haec ultima oneribus. Georgia in praesenti quattuor internationales [[aëroportus|aëroportūs]] habet; quorum maximus est longe [[Aëroportus Internationalis Tiphlitanus Siota Rustaveli]] ([[Georgice]] თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი), societatis aëronauticae [[Georgian Airways]] (Georgice ჯორჯიან ეარვეისი) centrum, quae conexūs cum multis magnis Europaeis urbibus offert. Alii aëriportūs in hac natione valde subevoluti sunt aut programmato commeatū carent, quamquam, nuperrime, conatūs perfecti sunt ad solvenda ambo problemata. Est [[portus|portuum]] numerus iuxta Georgianum [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] litus, quorum maximus et occupatissimus est Portus [[Bathys|Batheos]]; etsi haec urbs ipsa statio balnearis est, eius portus praecipuum onerum terminale in Caucaso est et crebro eo utitur vicina [[Atropatene (res publica)|Atropatenē]] sicuti transitūs loco ad efficiendam energeticam perlationem versus Europam. Programmatae et conductae diaconiae navis traiectoriae viatoribus Georgiam [[Ucraina]]e et [[Turcia]]e conectunt. === Educatio === [[Fasciculus:Classical School No.1 of Tbilisi, Georgia.jpg|thumb|Schola Publica Numero 1 Tiphlisensis.]] [[Fasciculus:Tbilisi, Georgia — Tbilisi State University, I Corpus's front view.jpg|thumb|right|[[Universitas Tphilisensis|Universitatis Tphilisensis]] Corpus I.]] Educativum Georgiae systema late modernizantes, quamquam controversas, reformulationes ex anno [[2004]] passum est. Educatio in Georgiā obligatoria est omnibus pueris inter sex et quattuordecim annos natis. Scholare systema divisum est in [[schola elementaria|elementariam]] (sex annos; inter sex et duodecim annos natis), basicam (tres annos; inter duodecim et quindecim annos) et secundariam (tres annos; inter quindecim et duodeviginti annos natis), aut alternative polytechnicum institutum (duos annos). Studentes cum scholae secundariae testimonio accessum ad educationem superiorem habent. Solum studentes qui Examina Nationalia Unificata superaverunt ad educationis superioris institutum publice missum adscribi possunt, secundum classificationem punctorum his examinibus obtentorum. Pleraque instituta tres studii ordines offerunt: [[baccalaureatus|Baccalaureatūs]] Programma (e tribus ad quattuor annos); [[gradus magistralis|Gradūs Magistralis]] Programma (per duos annos); et [[doctoratus|Doctoratūs]] Programma (per annos tres). Etiam est Periti Certificati Programma quod unius ordinis programma educationis superioris e tribus ad sex annos durans repraesentat. Ex anno [[2008]], educationis superioris instituta viginti publice missa sunt a Ministerio Educationis et Scientiae Georgiae. [[Index Scholarizationis Grossus]] in [[schola elementaria|primariā]] erat 94% perihodo inter [[2001]] et [[2006]]. [[Tiphlis]] praecipua Georgici educativi systematis arteria facta est, praesertim cum [[Respublica Democratica Georgiana|Primae Reipublicae Georgianae]] creatio anno [[1918]] modernorum, [[lingua Georgiana|Georgicophonorum]] educativorum institutorum conditionem permisisset. Tiphlis domus aliquot praecipuis educationis superioris institutis in Georgiā est, praeprimis [[Universitas Publica Medica Tiphlitana|Universitati Publicae Medicae Tiphlitanae]] (Georgice თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი), quae sicuti Institutum Medicum Tiphlitanum anno [[1918]] condita est; [[Universitas Tphilisensis|Universitati Tphlisensi]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Tbilisi_State_University Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgice ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი), quae condita est anno [[1918]] et manet antiquissima universitas in totā Caucasi regione. Circiter cum 35 000 studentium adscriptorum, facultatis et synergorum numerus in Universitate Tiphlisensi propemodum 5 000 est. Georgiana praecipua et maxima technica universitas, [[Georgiae Universitas Rerum Technici]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Georgian_Technical_University Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgice საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი), non minus quam [[Universitas Georgiae (Tiphlis)|Universitas Georgiae]] (Georgice საქართველოს უნივერსიტეტი), [[Universitas Caucasi]] (Georgice კავკასიის უნივერსიტეტი) et [[Universitas Libera Tiphlisensis]] (Georgice თავისუფალი უნივერსიტეტი) etiam [[Tiphlis|Tiphli]] sunt. === Salus et opitulatio socialis === Gubernatio Georgica nunc curationem medicam cuius pecunia a civitate suppeditatur fere ad 90% Georgianorum 4,5 [[millio]]num praebet. Sed oeconomici periti [[Tiphlis|Tiphli]] se utrum civitatis conatūs praebendae universalis curationis medicae aerarium urgeant rogant. Ad expandendum accessum ad demissi sumptūs assiduum aegroto medicum, gubernatio ex anno [[2014]] denuo clinicas undecim montuosis areis adquisiverunt ut basicae diaconiae praestentur quae privatae societates praebitoriae non offerant. Civitas quoque trium [[nosocomium|nosocomiorum]] emptionem [[Tiphlis|Tiphli]] finivit. Periti ut primariam curationem medicam augere gubernationem altum sumptum tractationis nosocomialis limitare et morborum praeventionem per praevias diagnoses amplificare permitteret plerumque concurrunt. Sed strategiae cohortandorum Georgianorum ut primariae curationi medicae -campo haud localiter propter eius peritiam noto- confidant sicuti opus nondum satis progressum manet.<ref>[http://www.eurasianet.org/node/75446 eurasianet.org: Georgia: Healthcare Costs Making Health Ministry Wheeze]</ref> == Cultura == [[Fasciculus:A page from a rare 12th century Gelati Gospel.jpg|upright=1|thumb|Pagina e raro [[saeculum 12|saeculi XII]] Gelatiensi [[evangelium|evangelio]] [[Nativitas Iesu|Nativitatem Iesu]] depingens in [[Museum Artis Georgiae|Museo Artis Georgiae]] [[Tiphlis|Tiphli]].]] Georgica [[cultura]] per annorum milia evoluta est, conditis [[Regnum Hiberiae|Hibericā]] et [[Colchis|Colchicā]] [[civilizatio]]nibus, quae perrexit, ascenso unificato [[Regnum Georgianum|Regno Georgiano]], regente unicā [[monarchia|monarchiā]] [[Bagratidae Georgiani|Bagratidā]]. Georgica cultura [[res classicae|litterarum classicarum]], [[ars|artium]], [[philosophia]]e, [[architectura]]e ac [[scientia]]e aetate aureā et renascentiā [[saeculum 11|saeculo XI]] fructa est. [[Lingua Georgiana]], et poëtae [[Siota Rustaveli|Siotae Rustaveli]] litterae Classicae Georgianae, [[saeculum 19|saeculo XIX]] post longam confusionis perihodon resuscitata est, quod [[Motus romanticus|romanticis]] et [[Mythistoria|mythistoricis]] modernae aerae, sicuti [[Gregorius Orbeliani|Gregorio Orbeliani]], [[Nicolaus Baratašvili|Nicolao Baratašvili]], [[Ilia Čavčavadze|Iliae Čavčavadze]], [[Acacius Tsereteli|Acacio Tsereteli]] et [[Vazha-Pshavela|Vazhae-Pshavelae]], fundamentum praestavit. Georgica cultura per [[Graecia antiqua|Graeciam Classicam]], [[Imperium Romanum]], [[Imperium Byzantinum]], varia succesiva [[Imperium Achaemenidarum|Persica imperia]] (praesertim [[Imperium Achaemenidarum]]) et [[Imperium Russicum]] affecta est. Georgiani sua unica tria [[Abecedaria Georgiana|abecedaria]] habent, quae secundum traditionem a [[Pharnabazus I|Pharnabazo I]] [[Regnum Hiberiae|Hiberiae]] [[saeculum 3 a.C.n.|saeculo III]] inventa sunt. Georgia propter locupletem [[laographia]]m, unicam traditionalem musicam, theatrum, cinematographiam et artem nota est. Georgiani celebres sunt propter suum musicae, saltationis, theatri et cinematographiae amorem. [[Saeculum 20|Saeculo XX]] fuere incliti Georgiani pictores tales [[Nicolaus Pirosmani]], [[Vladimirus Gudiašvili]] et [[Hellena Achvlediani]]; [[ballatio]]nis [[choreographia|choreographi]] tales [[Georgius Balanchine]], [[Vachtangus Čabukani]] et [[Christiana Ananiašvili]]; poëtae tales [[Galaction Tabidze]], [[Vladimirus Asatiani]] et [[Muchranus Mačavariani]]; et theatrici ac cinematographici dispositores tales [[Robertus Sturua]], [[Tengiz Abuladze]], [[Georgius Daneliya]] et [[Otar Iosseliani]]. === Architectura et artes === Georgiana [[architectura]] multas per [[civilizatio]]nes affecta est. Sunt aliquot dissimilia architecturalia genera [[Castellum mediaevale|castellis]], [[turris|turribus]], aliis [[Fortalitia|fortalitiis]] et [[ecclesia (aedificium)|ecclesiis]]. Suaniae Superioris [[fortalitia]]e, et oppidum [[castellum mediaevale|castellare]] [[Satili]] (Georgice შატილი) in [[Chevsurethia|Chevsurethiā]]<ref>[http://cichorieae.e-taxonomy.net/portal/cdm_dataportal/taxon/48a756f0-96c3-4373-b64f-6e5e329edcb2/synonymy Cichorieae Portal] ubi dicitur "Georgia. Chevsurethia, Archoti, in viciniis p. Amga, in pratis subalpinis, 1800 m s. m"</ref> (Georgice ხევსურეთი), aliquae elegantissimorum exemplorum de [[Medium aevum|medaevali]] Georgicā castellari architecturā sunt. Apud alios significativos architecturales Georgiae aspectūs [[via lata]] [[Siota Rustaveli]] (Georgice რუსთაველის გამზირი), genere Hausmanniano, [[Tiphlis|Tiphli]] et Centrum Historicum sunt. [[Fasciculus:Changing skyline of Batumi, Georgia.jpg|thumb|upright=1|Quia Georgicum [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] litus evolvi pergit, moderna alta aedificia versus traditionaliter [[architectura classica|classicas]] [[Bathys|Bathĕos]] amoenitates progrediuntur.]] Georgica ecclesiatica ars una apud notissimos architecturae Christianae Georgianae aspectūs est, quae classicum [[tholus|tholi]] genus originali [[basilica]]e generi coniungit et quod nuncupatur genus crucis inscriptae Georgicae format. Crucis inscriptae architectura in Georgiā per [[saeculum 9|saeculo IX]] evoluta est; ante quam, pleraeque Georgicae ecclesiae basilicae erant. Alia architecturae ecclesiasticae Georgicae exempla extra Georgiam inveniri possunt: [[Monasterium Batzcovoense]] ([[Bulgarice]] Бачковски манастир et Georgice პეტრიწონის მონასტერი) in [[Bulgaria|Bulgariā]] (anno [[1083]] a Georgico militari praefecto Gregorio Bakuriani aedificatum), [[Monasterium Iberorum (Athos)|Monasterium Iberorum]] ([[Palaeograece]] Μονὴ Ἰβήρων; [[Neograece]] Μονή Ιβήρων; et Georgice ივერთა მონასტერი) in [[Graecia|Graeciā]] (a Georgianis [[saeculum 10|saeculo X]] aedificatum), et [[Monasterium Crucis]] ([[Hebraice]]מנזר המצלבה‎ et [[Georgice]] ჯვრის მონასტერი) [[Hierosolyma]]e (a Georgianis [[saeculum 9|saeculo IX]] aedificatum). [[Ars]] Georgica e [[Aevum praehistoricum|praehistoricas]], [[Graecia antiqua|Palaeograecas]], [[Imperium Romanum|Romanas]], [[Medium aevum|mediaevales]], [[ecclesiologia|ecclesiasticas]], [[iconographia|iconographicas]] et modernas [[ars visualis|artes visuales]] comprehendit. Unus apud clarissimos Georgicos exeuntis [[saeculum 19|saeculi XIX]] et ineuntis [[saeculum 20|saeculi XX]] artifices fuit [[primitivismus|primitivista]] pictor [[Nicolaus Pirosmani]].Ļ === Musica === Georgia locupletem et vibrantem traditionem musicam habet, praesertim notam propter primaevam [[polyphonia]]e progressionem. Polyphonia Georgica in tribus vocalibus partibus, unico temperaturae systemate in perfectis quintis fundato et harmonicā structurā parallelis quintis ac dissonantiis locuplete fundatur. Singulae regiones in Georgiā suas singulas traditionales musicas habent; a [[Persis]] affectos [[burdo]]nes ac [[obstinatus|obstinatuum]] similes monodiarios in Oriente, complexos extemporales harmonias in Occidente et solida moventia accorda in [[Suania|Suaniā]]. === Saltatio === [[Fasciculus:Georgian dance 3.jpg|thumb|left|Traditionalis saltator Georgianus.]] [[Fasciculus:Georgian folk dance Simdi.JPG|thumb|Traditionalis grex laographicus.]] [[Saltatio]]nes Georgicae locupletes sunt, genere fundatae in nationali stylo traditionibusque. Divisae sunt in solitariam, parem et gregalem. Feminae decore brevibus motibus se movent. Viri conatum pugnae ostendunt qui rapidis motibus, saltibus in altum et fortibus rotationibus exprimitur. Et virorum et feminarum dorsa semper recta et sine motū manent. Orchestra nationalis gregum saltatoriorum Erisioni et Sužušvilebi in toto orbe terrarum nota est. Saltationi Georgicae sunt variorum colorum habitūs, homines amplius quinque et triginta in scaenā, multum energiae, multum dynamismi, vestimenti mutationes, mirabilis illuminatio, originalis musica directe, [[accordium|accordia]], [[Tibia (instrumentum musicum)|tibiae]] Caucasicae et [[tympanum]], classis [[membranophonum|membranophonorum]]. Etiam choreographiae mirificae sunt, cum thematibus bellorum, saltationum, matrimoniorum, festorum, traditionum Caucasicarum, multum Georgicarum. In dierum festorum saltationes in usu sunt petris coronisque elaborati habitūs. Postea ostenduntur saltationes celebrationum, saltationes montanarum Caucasi regionum, donec desinit prima pars saltatione celebrationis conubialis, quae includit incredibiles res petauristicas populi Georgiani proprias, inter quas inveniuntur summis pedum digitis saltare, sine pedum firmamento, non minus quam 360 graduum gyri et magna saltuum rerumque petauristicarum multiplicitas quae saltatores apparere faciunt velut si volent. Est magna saltationum series in Georgiā, apud quas excellunt [[cartuli]] (Georgice ქართული), [[chorumi]] (Georgice ხორუმი), [[atzaruli]] (Georgice აჭარული), [[cazbeguri]] (Georgice ყაზბეგური), [[chandzluri]] (Georgice ხანჯლური), [[chevsuruli]] (Georgice ხევსურული), [[mtiuluri]] (Georgice მთიულური), [[samaia]] (Georgice სამაია), [[cintouri]] (Georgice კინტოური), [[dzeirani]] (Georgice ჯეირანი), [[partsa]] (Georgice ფარცა), [[caratzocheli]] (Georgice ყარაჩოხელი), [[davluri]] (Georgice დავლური), etc... === Coquina === [[Fasciculus:Khinkali with beer.jpg|thumb|upright|right|Georgianum typicum ferculum [[globuli Georgici]] seu [[chincāli]] (Georgice ხინკალი) cum [[Cervesia|cervesiā]].]] [[Coquina]] et [[vinum]] Georgica per saecula evoluta sunt, adaptandis traditionibus omnibus aeris. Una apud insolitissimas [[cenae]] traditiones est [[suphra]] seu [[mensa Georgica]] (Georgice სუფრა), quae est etiam modus socializationis cum amicis et familiā. Suphrae magister bibendi [[thamāda]] (Georgice თამადა) nuncupatur. Qui etiam valde philosophicas propinationes ducit et omnes frui certum facit. Aliquot historicae Georgianae regiones propter fercula sua notae sunt: v.gr.{{dubsig}} [[globuli Georgici]] seu [[chincāli]] (Georgice ხინკალი), [[globulus|globuli]] [[caro|carnis]], ex Orientali montanā Georgiā; et [[tyrositos]] seu [[chatzaphūri]] seu panis casei Georgicus (Georgice ხაჭაპური), praesertim ex [[Imerethia|Imerethiā]], [[Mingrelia|Mingreliā]] et [[Adiaria|Adiariā]]. Praeter traditionalia Georgica fercula, cibus ex aliis civitatibus latus est in Georgiam ab [[migratio|immigrantibus]] ex [[Russia|Russiā]], [[Graecia|Graeciā]], et nuper e [[Res publica popularis Sinarum|Sinis]]. === Feriae et dies festi === {| class=wikitable |+ '''Feriae et dies festi''' ! Dies !! Nomen Latinum !! Nomen [[lingua Georgiana|Georgicum]] !! Notae |- | [[1 Ianuarii|Kalendae Ianuariae]] | [[Annus Novus]] || ახალი წელი | |----- | [[7 Ianuarii]] | [[Dies Christi Natalis]] [[Ecclesia Orthodoxa Apostolica Georgiana|Orthodoxus]] || ქრისტეშობა | |----- | [[19 Ianuarii]] | [[Baptismus]] [[Iesus|Iesu]] || ნათლისღება | |----- | [[3 Martii]] | Dies Matris || დედის დღე | |----- | [[8 Martii]] | [[Dies internationalis feminarum|Dies Internationalis Feminarum]] || ქალთა საერთაშორისო დღე | |----- | [[9 Aprilis]] | Dies Unitatis Nationalis || ეროვნული ერთიანობის დღე | Tragicus dies ubi Georgici pueri a Sovieticis militibus in Viā Latā Rustaveli [[Tiphlis|Tiphlitanā]] occisi sunt commemoratur |----- | Mobilis dies | [[Dies Passionis Domini]] [[Ecclesia Orthodoxa Apostolica Georgiana|Orthodoxus]], [[Dominica Resurrectionis Domini]] et Dies Lunae [[Hebdomada Sancta|Hebdomadae Sanctae]] || სააღდგომო დღეები – წითელი პარასკევი, დიდი შაბათი, ბრწინვალე აღდგომა და ორშაბათი | Die Lunae Hebdomadae Sanctae Ecclesia Orthodoxa Georgiana celebrationem mortuis facit |----- | [[9 Maii]] | Dies Victoriae contra [[Fascismus|Fascismum]] || ფაშიზმზე გამარჯვების დღე | |----- | [[23 Maii]] | Dies [[Andreas (apostolus)|Sancti Andreae]] || ანდრიობა | [[Apostoli]] [[Andreas (apostolus)|Andreae]], [[Ecclesia Orthodoxa Apostolica Georgiana|Ecclesiae Orthodoxae Apostolicae Georgianae]] conditoris, dies celebratur |----- | [[26 Maii]] | Dies [[Libertas|Libertatis]] || დამოუკიდებლობის დღე | Die [[26 Maii]] anni [[1918]], Consilium Nationale Georgiae Georgianorum libertatem et [[Respublica Democratica Georgiana|Reipublicae Democraticae Georgianae]] creationem declaravit. Cuius autonomia 117 annos antea (ex anno [[1801]]) restaurata est |----- | [[28 Augusti]] | Mors [[Theotocos|Theotocu]] || მარიამობა | |----- | [[14 Octobris|Pridie Idus Octobres]] | Dies [[Cathedralis Pilae Viventis]] [[Mestlēta]]e || სვეტიცხოვლობა | Primae Christianae ecclesiae in Georgiā celebratio |----- | [[23 Novembris]] | Dies [[Georgius (sanctus)|Sancti Georgii]] || გიორგობა | [[Georgius (sanctus)|Sanctus Georgius]] (Georgice წმინდა გიორგი) est sanctus patronus Georgiae- |} == Res athleticae == [[Fasciculus:Georgia vs Romania 2011 RWC (3).jpg|thumb|upright=0.8|[[Turma harpasti XV nationalis Georgica|Georgia]] versus [[Romania]]m per [[Cantharus Mundanus Harpasti XV|Cantharum Mundanum Harpasti XV]] anno [[2011]].]] Popularissimi [[disportus|disportūs]] in Georgiā [[pediludium]], [[canistriludium]], [[harpastum XV]], [[palaestrica]], [[iudo]] et [[sublatio ponderum]] sunt. Historice, Georgia clara fuit propter suam educationem physicam. [[Roma antiqua|Romani]] Georgianorum physicis qualitatibus capti erant post videnda exercitatoria artificia antiquae [[Regnum Hiberiae|Hiberiae]]. [[Palaestrica]] historice praecipuus disportus in Georgiā manet et aliqui historici [[Palaestrica Graeco-Romana|palaestricam Graeco-Romanam]] multa Georgica elementa incorporare putant. Intra Georgiam, unum popularissimorum generum palaestricum est genus Cacheticum. Erat numerus aliorum generum olim quae non in usu sunt hodie. Verbi gratiā, [[Chevsurethia]] regio Georgiae tria dissimilia palaestricae genera habebat. Apud alios ludos populo [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] gratos [[alsulegia equestris]] et [[lelo]], [[traditio]]nalis Georgicus ludus in cuius locum postea [[harpastum XV]] substituit, erant. Primus et unicus autocinetodromus Caucasicā in regione in Georgiā situs est, [[Autocinetodromus Internationalis Rusthaviensis]] (Georgice რუსთავის ავტოდრომი), initio anno [[1978]] aedificatus, anno [[2012]] denuo apertus est post totalem reconstructionem viginti milliones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] constantem. Autocinetodromus requisitis Gradūs 2 [[Foederatio Internationalis Autocineti|societatis FIA]] satisfacit et in praesenti seriem [[Cursus autocineticus Legendarum|cursum autocineticum Legendarum]] ([[Anglice]] ''Legends car racing'') et certamina [[Formula Alpha|Formulae Alpha]] hospitat. [[Canistriludium]] semper unus apud notos disportūs in Georgiā fuit et Georgia aliquot illustrissimos lusores in [[Turma Canistrilusoria Nationalis Unionis Sovieticae|turmā nationali Unionis Sovieticae]] habebat, sicuti [[Otar Korkia]], [[Michael Korkia]], [[Zurabus Sakandelidze]] et [[Levan Mosešvili]]. Turma [[BC Dinamo Tbilisi]] (Georgice საკალათბურთო კლუბი ,,დინამო’’) claro certamine [[Euroliga|Euroligā]] ([[Anglice]] ''Euroleague'') anno [[1962]] vicit. Georgiae sunt quinque canistrilusores in [[NBA]]: [[Vladimirus Stepania]], [[Iacobus Tsakalidis]], [[Nicolaus Tskitišvili]], [[Tornicius Šengelia]] et praesens turmae [[Milwaukee Bucks]] canistrilusor [[Zaza Pachulia]]. Alii clari canistrilusores Euroligae bicampio [[Georgius Šermadini]] et Euroligae lusores [[Manutzar Markoišvili]] et [[Victor Sanikidze]] sunt. Hic disportus favorem populi in recentibus annos denuo assequitur. [[Turma canistrilusoria nationalis Georgica]] (Georgice საქართველოს ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები) se qualificavere in campionatū [[EuroBasket]] per ultima tria certamina ex anno [[2011]]. {{NexInt}} *[[Historia Georgiae]] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Georgia|Georgiam}} {{Grc|Κολχίς}} {{Fontes geographici}} ;Gubernatio * [https://web.archive.org/web/20130407023425/http://www.president.gov.ge/index.php?lang_id=ENG Praeses Georgiae] * [https://web.archive.org/web/20110427091847/http://www.government.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=1 Gubernatio Georgiae] * [https://web.archive.org/web/20110504020904/http://www.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG Ministerium Rerum Externarum Georgiae] * [https://web.archive.org/web/20090105162200/http://www.tourism.gov.ge/ Ministerium Periegeseōs et Vicorum Recreationis] * [http://www.amcham.ge/ Camera Mercatorum Civitatum Foederatarum in Georgiā] * [https://web.archive.org/web/20130624094841/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-g/georgia.html Dux Civitatis et Ministri] ;Generalia * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/georgia.htm Georgia] in ''UCB Libraries'' * [http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17301647 Georgiae descriptio] e societate [[BBC News]] * [http://amsi.ge/ Consociatio Modernae Scientificae Investigationis – (AMSI)] * [http://www.allgeo.org Scientia de Georgiā] (linguae Anglica, Germanica, Russica, Georgica) ;Nuntiorum media * [http://civil.ge/ Civil Georgia, diarium de Georgiā] * [https://web.archive.org/web/20081017214400/http://www.georgiandaily.com/ Georgian Daily], ultimi nuntii e Georgiā et referentes ad Georgiam * [http://www.georgiacaucasus.com/ GeorgiaCaucasus.com ] GeorgiaCaucasus.com – interretiale commentarium dicatum Georgiae et Caucaso * [https://web.archive.org/web/20081110074138/http://www.prsheet.com/rustavi_2.htm Georgia TVNews] (linguae Anglica, Germanica, Russica, Georgica) {{Asia}} {{Europa}} {{Capsae collectae|Georgia|politica|{{Praesides Georgiae}}{{Primi ministri Georgiae}}{{Ministri rerum externarum Georgiani}}}} {{FA stella}} [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1991]] [[Categoria:Georgia| ]] {{Myrias|Geographia}} kvn8eiwu5jdy20oxgnio7c10a9xfye0 Usor:CalRis25 2 3004 3993999 604649 2026-10-11T11:36:52Z Demetrius Talpa 81729 /* FACTA MEA */ 3993999 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| border="0" id="toc" style="margin: 0 auto;" align=center | [[#NEXUS INTERNI|Nexus interni]] - [[#SUBPAGINAE|Subpaginae]] - [[#NEXUS EXTERNI|Nexus externi]] - [[#FACTA MEA|Facta mea]] |} ==NEXUS INTERNI== *[[Glossarium astronomiae]] *[[Index personarum Romae antiquae]] *[[Wikipedia:Auxilium pro editione (latine)]] *[[Wikipedia:Exercitium_editoricum]] ==SUBPAGINAE== *[[Usor:CalRis25/Test]] *[[Usor:CalRis25/Temp_1|Temporary repository for some suggestions regarding a refurbishment of la.Wikipedia]] *[[Usor:CalRis25/Temp_2|Temporary page for development of year-templates etc.]] *[[Usor:CalRis25/Temp_3]]: empty *[[Usor:CalRis25/Temp_4]]: list of calendar articles to be expandend/proofread *[[Usor:CalRis25/Temp_5]]: empty ==NEXUS EXTERNI== *LacusCurtius, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Isidore/home.html ''Isidori Etymologiae sive Origines''] *LacusCurtius, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Pliny_the_Elder/home.html ''Plinii Historia naturalis''] *LacusCurtius, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/SMIGRA*/home*.html ''A Dictionary of Greek and Roman Antiquities''] (1875) *LacusCurtius, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/Italy/Lazio/Roma/Rome/_Texts/PLATOP*/home*.html ''A 1929 Topography of Ancient Rome''] ==FACTA MEA== *Complete rewrite of [[Beninum]] (2004) *Complete rewrite of [[Calendarium Romanum]] (2004-04-22) *New article [[Aulus Plautius]] (2004-06-03) *Complete rewrite of [[Astronomia]] (2004-06-23) *Complete rewrite of [[Caput]] (2004-06-23) *New article [[Lingua publica]] (2004-06-23) *New article [[Encyclopaedia Britannica]] (2004-07-13) *New page [[Wikipedia:Infobox]] (2004-07-20) *Complete rewrite of [[Isidorus Hispalensis]] (2004-07-29) *Complete rewrite of [[Astrum]] (2004-08-11) *Complete rewrite of [[Ludus]] (2004-09-15) *New article [[Crucigramma]] (2004-09-15) *Major rewrite of [[Ventus solaris]] (2004-09-22) *Major rewrite of [[Mare Mediterraneum]] (2004-09-24) *Complete rewrite of [[Iuvenalis]] (2004-10-07) *New article [[Angiportum]] (2004-10-12) *New article [[Callis]] (2004-10-12) *New article [[Asteroides]] (2004-10-13) *Plus content: [[1 Ianuarii]] (2004-11-01) *Plus content: [[2 Ianuarii]] (2004-11-01) *Plus content: [[3 Ianuarii]] (2004-11-02) *Plus content: [[4 Ianuarii]] (2004-11-02) *Complete rewrite of [[Catharina Aragonensis]] (2005-01-26) *Complete rewrite of [[Charon (satelles)]] (2005-02-01) *New article [[Charon (mythologia)]] (2005-02-14) *Rewrite of [[Systema solare]] (2005-02-25) *New article [[Terra Ignium]] (2005-07-29) *Complete rewrite of [[Mare Balticum]] (2005-08-04) rt2u99267s5n4c9d4bilhy3av8i7ze9 Portugallia 0 3243 3993942 3936412 2026-10-10T21:03:37Z Kent Wang 161862 Exterior of Palácio Nacional de Belém 98.jpg 3993942 wikitext text/x-wiki {{latinitas|1}} {{Capsa civitatis Vicidata}} {{pro pagina discretiva vide|Lusitania (discretiva)}} '''Portugallia'''<ref>"Portugallia" e.g. apud [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0852b.html Hofmannum].</ref> sive '''Lusitania'''<ref>Nomen antiquum regionis magna parte congruentis, saepe ad civitatem hodiernam accommodatum. Vide: ''Ephemeris expeditionis Norreysij & Draki in Lusitaniam'' (1589).</ref> ([[Lusitane]] ''Portugal''), est [[res publica]] in [[paeninsula]] [[Iberia|Iberica]] [[Europa Occidentalis|Europae Occidentalis]] sita, ad [[septentrio]]nes et [[oriens|orientem]] [[Hispania|Regno Hispanico]], ad [[occidens|occidentem]] et [[meridies|meridiem]] versus [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] finitima. Una cum [[insula|insulis]] [[Azores|Azorum]] [[Insulae Materiae|Materiisque]] in Oceano Atlantico sitis, quae [[regio]]nes [[autonomia|autonomae]] sunt, 91&thinsp;391 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] [[area (geometria)|aream]] amplectitur. Ab [[Olisipo]]ne, [[civitas|civitatis]] [[caput (urbs)|capite]], in [[occidens|occidentem]] versus [[Promunturium Ophiussal]] situm est, quod est extremus [[continens|continentis]] [[Europa]]eae locus. == Nomina == [[Nomen proprium|Nomen]] ''Portugalliae'' a [[portus|portu]] [[Imperium Romanum|Romano]] nomine "[[Portus Cale]]" repetit. [[Medium Aevum|Medio aevo]] ''Portus Cale'' in ''Portucale,'' postea in ''Portugale'' profectum est, ex quo forma Latina ''Portugallia.'' Initio (saeculis septimo octavoque), hac appellatione sola terrae pars [[septentrio]]nalis notata est, scilicet regio inter [[flumen|flumina]] [[Durius|Durium]] et [[Minius|Minium]]. [[Lusitania (provincia Romana)|Lusitania]] erat [[provincia Romana]] ab [[Augustus|Augusto]] condita. Caput erat [[Emerita Augusta]]. Provincia per australem hodiernae Portugalliae partem usque ad Durium ac [[Extremadura (Lusitania)|Extremaduram]] [[Hispania]]e pertinuit. A [[Renascentia litterarum]] incipientes scriptores, inprimis [[poesis|poetae]], voce pro Portugallia utuntur, ut puta [[Ludovicus Camonius]], qui [[Lusiadae|Lusiadas]] conscripsit.<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11198/ |title = The Lusiads |website = [[World Digital Library]] |date = [[1800]]–[[1882]] |accessdate = 2013-09-01 }}.</ref> == Historia == === Praehistoria et Antiquitas === [[Fasciculus:Lusitania-karte 3-1275x1575.png|thumb|upright=0.8|[[Lusitania (provincia Romana)|Lusitania]] provincia Romana in [[paeninsula Iberica]] austro-occidentali.]] [[Palaeontologus|Palaeontologi]] terram Portugallicam primum ab [[homo|hominibus]] abhinc annorum 500&thinsp;000 [[habitatio|incultam]] esse arbitrantur. Antiquissima [[os (ossis)|ossa]] [[homo sapiens|humana]] ibi inventa [[Homo neanderthalensis|hominum Neanderthalensium]] sunt, qui ante fere 100&thinsp;000 annos in Portugallia [[vita|vixerunt]]. [[Petroglypha]]e [[aetas Lapidea|aetatis lapideae]], quae inter gravissimas [[tellus|orbis terrarum]] numerantur, in [[Parque Arqueológico do Vale do Côa]] et in [[Pedra da Escrita]] videri possunt. Ab [[800 a.C.n.]] [[Phoenices]] in [[Algarbia]] loca munita ad [[mercatura]]m tuendam instituerunt. A [[saeculum 6 a.C.n.|sexto]] usque ad [[saeculum 3 a.C.n.|tertium saeculum a.C.n.]] [[Celtae]] immigraverunt, qui se cum [[Hiberi]]s miscuerunt. Inter has civitates erant [[Lusitani]], quos [[Imperium Romanum|Romani]] maxime fortes duxerunt quique terrae nomen dederunt.<ref>Disney 2009: 5–15.</ref> Ab anno [[450 a.C.n.]] in meridiana [[paeninsula Iberica|paeninsulae Ibericae]] parte [[Karthago|Karthaginienses]] [[colonia]]s conlocaverunt. [[Secundum Bellum Punicum|Secundo bello Punico]] Romani usque ad annum [[206 a.C.n.]] Karthaginienses fugaverunt.<ref>Disney 2009: 16-19.</ref> Maxima Portugalliae hodiernae pars primo ad provinciam [[Hispania Ulterior|Hispaniam ulteriorem]], ab [[Augustus|Augusto]] imperante ad [[Lusitania (provincia Romana)|Lusitaniam]] pertinebat, quae provincia etiam latas [[regio]]nes [[Hispania]]e occidentalis comprehendebat. In Portugallia autem septentrionali, Romanis multum diuque resistitum est; ab anno [[19 a.C.n.]] demum regio [[pax|pacata]] est. Postea autem multae [[urbs|urbes]], villae, [[via]]e, [[fodina]]e exempla Romana sequentes ortae sunt. Ex [[lingua Latina]] late diffusa postea [[lingua Lusitana|Lusitana]] profecta est. [[Religio Christiana]] paulatim [[religio]]nes antiquiores submovit.<ref>Disney 2009: 20–33.</ref> [[Migrationes Europaeae populorum et gentium|Invasionibus barbaricis]] imperium Romanum finitum est: [[Suebi]] (ab anno [[409]]), [[Alani]], [[Vandali]], et imprimis [[Visigothi]] (ab anno [[416]]) invaserunt et [[regnum|regna]] condiderunt. Solum Sueborum regnum diutius permanebat; tandem anno [[456]] et iterum [[585]] regnum eorum circa [[Braga]]m situm a [[Theodoricus II|Theodorico II]] deletum est.<ref>Disney 2009: 34–50.</ref> === Medium aevum et tempus explorationum === [[Fasciculus:Castelo de Guimarães Castelo da Fundação2.JPG|thumb|Castellum [[Vimaranum|Vimaranensis]], principale liberae Portugalliae signum.]] Anno [[711]], [[exercitus]] [[Mauri|Maurorum]] [[Taric Abenciet]] duce [[Proelium apud Transductos Promontorios|proelio apud Transductos Promontorios]] copias [[Rodericus (rex Visigothorum)|Roderici]] [[rex|regis]] [[Visigothi|Visigothorum]] devicit. Usque ad annum [[716]], totum Visigothorum regnum in dicionem [[Caliphatus Omayadarum|Omayadarum]] redactum est, Lusitania verisimiliter iam anno [[713]]. [[Andalusia]], imprimis [[amiralis|amiralatus]] (postea [[calipha]]tus) [[Corduba|Cordubensis]], saepe a ducibus egregiis directa, inter regna coaeva [[cultura|cultu]] [[humanitas|humanitateque]] excellebat. Caliphatu in nonnullas [[taifa]]s dilapso maxima Lusitaniae pars ad [[Pax Augusta|Pacis Augustae]] taifam pertinebat, meridies extrema ad [[Hispalis|Hispalensem]]. Coloni Mauri imprimis in [[paeninsula Iberica]] meridiana sedes collocaverunt, ad Portugalliae cultum [[lingua]]mque multis modis conferentes.<ref>Disney 2009: 51–57.</ref> A [[Regnum Asturorum|regno Asturorum]], quod Maurorum parvi intererat, [[saeculum 9|saeculo nono]] sic dicta [[Reconquista]] (i.e. recuperatio) terrarum, ex quibus postea Portugallia exstitit, coepit. Anno [[868]] [[Portus Cale]] expugnatus est, anno [[879]] [[Conimbriga]]. Circa Portum Cale comitatus ad regnum Asturorum pertines ''(Condado Portucalense)'' conditus est, [[Bracara Augusta]] denuo aedificata et arx [[Vimaranum|Vimarannensis]] erecta est.<ref>Disney 2009: 68.</ref> Anno [[1095]], rex [[Regnum Legionense|Legionensis]] Portum Cale ac Conimbrigam [[Henricus Burgundiae|Henrico Burgundiae]] [[feudum|fiduciaria]] dedit. Iam [[Alphonsus I (rex Lusitaniae)|Alphonsus rex]], Henrici filius, anno [[1127]] Henrico mortuo nobilitate minore (''infanções'') adiuvante contra [[mater|matrem]] suam rebellavit. Postquam apud [[Ourique]] Mauros vicit, tantum valebat, ut anno [[1143]] [[Alphonsus VII (rex Castellae)|Alphonso VII]] Legionensi adnuente regem se appellari iussit. Anno [[1166]] Regnum Legionense ius suum comitatus Portucalensis dimisit, quo Portugallia de facto libera facta est. Bulla "[[Manifestis Probatum]]" regnum Portugalliae anno [[1179]] rite creatum est. Reges domus Burgundiae auxilio [[Ordo militaris|ordinum militarium]] fines in meridiem propagaverunt, donec [[1250]] [[Algarbia]] recuperata "Reconquista" terminata est.<ref>Disney 2009: 75, 80–81.</ref> Anno [[1383]], domus Burgundiae in Portugallia exstincta est. [[Ioannes I (rex Lusitaniae)|Ioannes de Avis]], filius nothus regis [[Petrus I (rex Lusitaniae)|Petri I]], se regem fecit, vindicias [[Regnum Castellae|regni Castellae]] pugna apud [[Aljubarrota]] ([[1385]]) commissa reppulit, domum Avis condidit. Domo Avis regnante Portugallia terra marique magis magisque valuit. [[Henricus Navigator|Henrico Navigatore]] ([[1394]]–[[1460]]) auctore terrae, quae homines nondum noverunt, quaesitae sunt, primo in occidentali [[Africa]]e litore, deinde in [[America Australis|America Australi]] ([[Brasilia]]) et [[Asia]] ([[India]] Lusitanica, [[Taprobane]], [[Malacca]], Macaum, et alibi). [[Saeculum 16|Saeculo decimo sexto]], Portugallia multis [[colonia|coloniis]] fulta inter [[Europa]]e potentissimas ac divitissimas civitates erat. Etiam [[cultura]] florebat ([[Ludovicus Camonius]]).<gallery> Fasciculus:Padrão Descobrimentos labels (Western side).jpg|alt=|Grandes Exploratores Portugallenses l Fasciculus:Padrão Descobrimentos labels (eastern side).jpg|alt=|Grandes Exploratores Portugallenses ll Fasciculus:Descobrimentos e explorações portuguesesV2.png|alt=|Explorationes Portugallenses Fasciculus:Magalhães Elcano Circum-navegação-pt.svg|Circumnavigatio mundi Ferdinandi Magellani</gallery> === 1580-1822 === Anno [[1580]], domus Avis exstincta est et Portugallia libertate amissa causis [[domus|dynasticis]] ad ramum [[Hispania|Hispanicum]] [[Domus Habsburgensis]] venit. Hispanici usque ad annum [[1640]] regnabant, Portugallia provincia facta partes [[colonia]]rum deperdidit. Anno [[1640]] [[dux]] [[Brigantia (Lusitania)|Brigantiae]], qui rebellioni nobilitatis contra regimen Hispanicum praefuit, se nomine [[Ioannes IV (rex Lusitaniae)|Ioanne IV]] regem appellari iussit et paenultimam [[dynastia]]m Lusitanicam, [[domus Brigantiae|domum Brigantiae]], condidit. Quod ad res exteras ac oeconomicas attinet, Portugallia magis magisque a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] pendebat ([[Pactio Methuensis]], [[1703]]). Anno [[1755]] [[terrae motus]] magnam [[Olisipo]]ntis partem delevit. Primo ministro [[Marchio de Pombal|marchione de Pombal]] duce urbs denuo aedificata et Portugallia methodis partim severis [[monarchia]] [[Absolutismus|absoluta]] facta est, quae civitatem normis philosophiae [[Aevum Illuminationis|Illuminationis]] ad nova exempla componeret. Anno [[1761]] aggressio Hispaniae [[Francia]]que repulsa et [[libertas]] servata est, [[1807]] autem copiae [[Napoleo I (imperator Franciae)|Napoleonicae]] terram occupaverunt, familia regia in [[Brasilia]]m fugit. Francis Britannicorum adiuvamine fugatis seditio [[liberalismus|liberalis]] orta et prima Portugalliae constitutio conscripta est ([[1821]]). Bellum inter absolutismi ac monarchiae constitutionalis assectatores a posterioribus victum est. Die [[7 Septembris]] [[1822]], [[Brasilia]] imperatore [[Petrus I (imperator Brasiliae)|Petro I]] [[libertas|libertatem]] nacta est. === Finis monarchiae, prima republica et dictatura ("status novus") === [[Fasciculus:Antonio Salazar-1.jpg|thumb|upright|[[Antonius de Oliveira Salazar]] Portugalliam tempore sic dictae civitatis novae (1932-1968) direxit.]] Ultima [[monarchia]]e decennia controversiis eorum, qui constitutionem mense Septembri anni 1821 institutam sustentabant ([[Lusitane]] Setembristas vocati), aliorumque, qui sic dictae "Chartae" favebant (Lusitane "Cartistas" vocati), qua regi plus potentiae tributum est, signata sunt. Anno [[1853]] regina [[Maria II (regina Lusitaniae)|Maria II]] mortua domus Brigantiae exstincta est; quod regina [[Ferdinandus II (rex Lusitaniae)|Ferdinando II]] [[domus Saxonica]]e nupserat, ramus huius gentis nobilis [[Germania|Germanae]] regnum occupavit (usque ad annum [[1910]]). His annis Portugallia paupertate, [[analphabetismus|analphabetismo]], ruina civitatis fortunarum (1891), seditionibus vexata est. Anno [[1908]] [[Carolus I (res Lusitaniae)|Carolus I]] rex cum maiore filio Ludovico Philippo interfectus est. Solus Emmanuel filius minor petitionem effugit. Postquam die [[3 Octobris]] [[1910]] Michael Bombarda legatus necatus est, nocte sequente Olisiopone seditio orta, die [[5 Octobris]] [[1910]] [[res publica]] declarata, rex [[Emmanuel II (rex Lusitaniae)|Emmanuel II]] in exsilium Britannicum expulus est. [[Bellum Orbis Terrarum Primum|Bello orbis terrarum primo]] Portugallia, quamvis [[neutralitas|neutralis]], imprimis ut [[colonia]]s proprias tueretur, tamen [[Britanniarum Regnum]] adiuvit, mense Martio [[1916]] partes sic dictae [[Triple Entente]] ("triplicis conventionis") sequens bellum suscepit.<ref>[https://web.archive.org/web/20121124070433/http://www.wegedererinnerung-nordfrankreich.com/die-hintergruende-verstehen/nationen-im-krieg/die-portugiesen-im-ersten-weltkrieg.html Die Portugiesen im Ersten Weltkrieg ("Lusitani in primo orbis terrarum bello"]</ref> Prima res publica (usque ad annum [[1926]]), quae dicitur, tumultis rerumque politicarum instabilitate affecta, praeterea seditionibus sive regiis sive [[communismus|communisticis]] concussa tantum regiminibus infirmis et saepe mutatis, quae maiore legatorum parte carebant, administrata est. Anno [[1926]] exercitus prima re publica oppressa potentiam arripuit. Togatus nomine [[Antonius de Oliveira Salazar]], qui ab anno [[1928]] erat [[minister rerum fiscalium]], ab anno [[1932]] [[minister primarius]], anno [[1933]] "Estado Novo" ("civitatem novam") condidit, quae erat civitas [[fascismus|fascisticae]] similis, ab una sola factione recta, [[vigil]]ibus secretis (PIDE) coercita. In rebus exteris ad foedus cum Britanniarum Regno innisus [[Bellum Orbis Terrarum Secundum|bello orbis terrarum secundo]] neutralis permanebat, utrique parti [[Wolframium]], elementum maximi momenti, praebuit, diversis speculatoribus spatium agendi dedit. Anno [[1943]] concessit, ut civitates contra [[Germania]]m foederatae in [[Azores|Azoribus]] praesidia collocarent. Bello confecto, Portugallia inter civitates erat, quae [[Consociatio ex pacto Atlantico Septentrionali|Consociationem ex pacto Atlantico Septentrionali]] condiderunt. Ab anno [[1960]], bellum colonicum in [[Africa]] ([[Angola]], [[Mozambicum]], [[Guinea Bissaviensis]]) coepit, quod magna crudelitate gestum est. Die [[19 Decembris]] [[1961]], [[miles|milites]] [[India|Indi]] [[colonia]]m Lusitanicam [[Goa]]m expugnaverunt. Cum anno [[1968]] Salazar valetudine affectus imperio defunctus sit, Portugallia belli colonici causa inter civitates solitaria ac quoad [[oeconomia|res oeconomicas]] fracta erat. Duces militares, quibus persuasum erat bellum vinci non posse, anno [[1973]] potentiam comprehenderunt. Seditio generalis "res novae dianthorum" dicta dictaturam finivit. Moderatores novi omnes colonias [[Macaum|Macao]] excepto liberas reddiderunt (1974/1975). === Tempus recens (ab anno 1975) === Primis post res novas annis Portugallia in civitatem [[socialismus|socialisticam]] commutari videbatur; res privatae in usum publicum translatae, [[latifundium|latifundia]] inter agricolas divisa sunt. Constitutio anni [[1976]] finem publicum esse, ut Portugallia socialistica fieret, statuit. Cum autem primis [[praeses|praesidis]] electionibus anno [[1976]] summus exercitus dux [[Antonius Ramalho Eanes]], qui consilia moderata secutus esset, contra opinionem praevaleret, [[democratia]] [[parlamentum|parlamentaris]] servata est. Eanes et [[Marius Soares]] (primus minister 1976–1978 et 1983–1985, civitatis praeses 1986-1996) terram denique anno [[1986]] in [[Unio Europaea|Unionem Europaeam]] duxerunt. Ab anno [[2008]] ratio rei publicae Portugalliae non aliter ac aliarum civitatum Europae, ut graves difficultas oeconomicas superaret, innititur, ab [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerario Monetario Internationali]] ac Unione Europaea simul adiuta ac coercita. == Geographia == [[Fasciculus:Po-map.png|thumb|[[Tabula geographica]] Lusitaniae.]] Ab occidente et meridie Portugallia a [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]] terminatur, ab oriente et a septentrionibus finem terrestrem 1214 chiliometrorum cum [[Hispania]] habet. Pars septentrionalis [[clima]]te admodum gelido umidoque gaudet, quo [[vegetatio]] luxuriosa oritur. [[Minius (provincia)|Minius]] provincia historica in Portugallia boreo-occidentali sita inter regiones maxime inhabitatas numeratur. Urbes maximae sunt [[Braga]] et [[Viana Castelli]]. Minius viridis Portugalliae hortus vocatur. In collium declivibus imprimis [[vinum]] colitur, ex quo notissimum [[Vinho Verde]] (vinum viride) gignitur. Praeterea multa genera [[holus|olerum]], [[quercus]], [[castanea]]e, [[pinus]], et [[olea]]e crescunt. In Portugallia boreorientali provincia historica [[Transmontana et Durius Superior]] (Trás-os-Montes e Alto Douro) sita est. Regioni a mari aversae valdeque montuosae hiemes frigidae, aestates calidae sunt. Vegetatio tenuior quam Miniensis, praecipue prope confinium Hispanicum. Montes numerosis fluminibus ut puta [[Minius|Minio]] vel [[Durius|Durio]] scinduntur. Hac in regione etiam est unicum [[saeptum nationale]] Lusitanicum, nomine [[Peneda-Gerês]], ubi [[silva]]e virgines multis [[Quercus ilex|quercubus ilicibus]] obsitae relictae sunt. Urbes maioris momenti sunt [[Portus Cale]], [[Vila Nova de Gaia]], [[Matosinhos]], [[Bracara Augusta]], [[Villa Regia (Lusitania)|Villa Regia]], [[Brigantia]]. Portugallia media maxima ex parte tumulosa vel etiam montuosa est; montes [[Serra da Estrela]] [[ars athletica|arti athleticae hiemali]] multum locum praebent. Summus mons Portugalliae continentalis est [[Torre]], 1993 metrorum. Regiones maximi momenti sunt [[Ripae]] (Beiras), [[Ripa Tagi]] (planities [[Tagus|Tagi]]), [[Extrema Durii]] et ostium Tagi in Oceanum Atlanticum. Tota regio ferax vinique culturae valde apta, ut iam Romani sciverunt. Praeterea [[frumentum]], [[Oryza (victus)|Oryza]], [[Helianthus annuus]] et [[Holus|holera]] coluntur. Regio a Tago flumine in duas partes dividitur. Inundationes, quae olim semper agros urbesque vastaverunt, numerosis molibus arcentur. Urbes Portugalliae mediae maximi momenti sunt [[Olisipo]], [[Aviarum]], [[Sintra]], [[Conimbriga]], [[Verurium]], [[Collipo]], [[Albicastrum]] et [[Scalabis]]. Portugallia meridiana ex [[Caetobriga (districtus)|districtu Setubalensi]] et regionibus [[Transtagia]] [[Algarbia]]que constat. Facies harum terrarum partim plana, partim tumulosa est, [[clima]] sicca et calida. Transtagia, unde olim maxima [[frumentum|frumenti]] pars Portugalliae orta est, his diebus a paucis hominibus incolitur; longe lateque agri frumentarii, [[olea|oliveta]], [[suber]]a videntur, ad hoc [[vinum]] et [[helianthus annuus]]. In pratis, quae vere floribus multorum colorum consita sunt, [[ovis|oves]] pascuntur. Tamen condicio oeconomica ex multis annis deterior fiebat, inter alia ob longiores siccitates, quibus novis molibus occurreretur. Num opportunum sit [[eucalyptus|eucalyptos]] plantare varie disputatur, quod periculum incendiorum crescit. Prope litora meridiana saepe [[pinus]], sed etiam [[Arecaceae|palmae]] inveniuntur, quarum sola [[Chamaerops humilis]] vernacula est. Algarbia, quae totum litus meridianum comprehendit, maxime [[periegesis|periegesi]] vivit. Maximae Portugalliae meridianae urbes sunt [[Portus Alacer (Lusitania)|Portus Alacer]], [[Ebora]], [[Pax Iulia]], [[Ossonoba]], et [[Lagos]]. [[Flumen]] maximi momenti est [[Anas (flumen)|Anas]], qui bis per tractum longius est confinium cum Hispania. Numerosae [[plantae succulentae]] [[aestus marinus|aestui]] [[aestas|aestivali]] accommodatae sunt. Ad Portugalliam etiam [[Insulae Materiae]] et [[Azores]] (sive Accipitrinae) in Oeceano Atlantico sitae pertinent. Azorum insula Sancta Maria excepta originis [[mons ignifer|vulcanicae]] sunt. Insulae Materiae ante litore [[Africa]]no sitae vegetationem partim tropicam, partim subtropicam habent. Summus Portugalliae mons in Azoribus sita est (''Ponta do Pico'', 2351 m). === Flumina === Lusitaniam transeunt tria magna flumina; [[Durius]], [[Tagus]], et [[Anas (flumen)|Anas]], quae omnia in [[Hispania]] oriuntur et in [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] influunt. [[Tagus]] [[Olisipo]]nem, [[Durius]] secundam pondere urbem, [[Portus Cale|Portum Calem]], transit. Anas in Portugallia austro-orientali in [[Sinus Gaditanus|sinum Gaditanum]] influit. [[Minius]] flumen inferius finem inter Lusitaniam et [[Gallaecia (Communitas autonoma)|Gallaeciam]], regionem Hispanicam, efficit. === Promunturia === [[Fasciculus:Cabo da Roca monument.JPG|thumb|[[Monumentum]], quo promunturium Ophiussal locus extremus Europae occidentalis declaratur.]] * [[Promunturium Ophiussal|Promontorium Ophiussal]] * [[Sacrum Promontorium]] (Caput Sancti Vincentii) === Caelum === Portugalliae est [[clima mediterraneum]], cui sunt aestates siccae calidaeque et hiemes umidae mitesque multis solis calidi horis. Ad Europae terras calidissimas pertinet: [[temperatura]] media annalis in Portugallia continentali inter 12&nbsp;°C (53.6&nbsp;°F) in montibus septentrionalibus et plus quam 18&nbsp;°C (64.4&nbsp;°F) in regionibus meridianis sita est. [[Algarbia]]e, quae montibus 800 metrorum a [[Transtagia Inferior|Transtagiana]] regione separata est, [[clima]] illi simile, quod in in meridianis [[Hispania]]e litoribus vel in [[California]] meridiana invenitur. Quibusdam locis, sicut in [[Anas|Anae]] planitie, temperatura media annalis 20&nbsp;°C (68&nbsp;°F) esse potest, sed maxima aestatis temperatura ad plus quam 45&nbsp;°C (113&nbsp;°F) surgere potest. [[Praecipitatio]] [[pluvia]]lis media annalis a 3000 mm in montibus septentrionalibus usque ad minus quam 300 mm prope ''Côa'' ad [[Durius|Durium]] flumen sitam variat. [[Nix]] in montibus septentrionalibus mediisque cadere solet, temperatura in montibus interdum sub −10&nbsp;°C (14.0&nbsp;°F) cadit. Terrae sunt circiter 2500-3200 horae solis per annum. == Divisio administrativa == [[Fasciculus:PortugalNumbered.png|thumb|Districtus Lusitaniae]]Supremus administrationis ordo sunt duodevicensimi [[districtus]] (''distritos'') in Portugallia continentali et duae regiones autonomae Azorum et Materiae; praeterea sunt 28 sic dictae subregiones statisticae. Ordini inferiori sunt 308 [[concilium|concilia]] (''concelhos'') et 4257 [[parochia (Lusitania)|parochiae]] (''freguesias''). Quod haec partitio et multiplex et in minima divisa sumptiosius ac usu carens habetur, emendatio, qua inter alia districtus derogentur, praeparatur. ==== Pagi ==== {| class="wikitable sortable" |- ! No. ! Pagus ! ''Distrito'' [[lingua Lusitana|Lusitane]] ! Caput ! Caput Lusitane |- | 12 | [[Aviarum (districtus)|Aviarum]] | ''Aveiro'' | [[Aviarium (urbs)|Aviarium]] | ''Aveiro'' |- | 5 | [[Pax Iulia (districtus)|Pax Iulia]] | ''Beja'' | [[Pax Iulia]] | ''Beja'' |- | 17 | [[Bracarensis]] | ''Braga'' | [[Bracara Augusta]] | ''Braga'' |- | 14 | [[Brigantia (districtus)|Brigantia]] | ''Bragança'' | [[Brigantia]] | ''Bragança'' |- | 9 | [[Albicastrum (districtus)|Albicastrum]] | ''Castelo Branco'' | [[Albicastrum]] | ''Castelo Branco'' |- | 11 | [[Conimbrigensis]] | ''Coimbra'' | [[Conimbriga]] | ''Coimbra'' |- | 7 | [[Ebora (districtus)|Ebora]] | ''Évora'' | [[Ebora]] | ''Évora'' |- | 6 | [[Ossonoba (districtus)|Ossonoba]] | ''Faro'' | [[Ossonoba]] | ''Faro'' |- | 10 | [[Custodia (districtus)|Custodia]] | ''Guarda'' | [[Custodia (urbs)|Custodia]] | ''Guarda'' |- | 2 | [[Collipo (districtus)|Collipo]] | ''Leiria'' | [[Collipo]] | ''Leiria'' |- | 1 | [[Olisipo (districtus)|Olisipo]] | ''Lisboa'' | [[Olisipo]] | ''Lisboa'' |- | 8 | [[Portus Alacer (districtus)|Portus Alacer]] | ''Portalegre'' | [[Portus Alacer (Lusitania)|Portus Alacer]] | ''Portalegre'' |- | 16 | [[Portus Cale (districtus)|Portus Cale]] | ''Porto'' | [[Portus Cale]] | ''Porto'' |- | 3 | [[Scalabis (districtus)|Scalabis]] | ''Santarém'' | [[Scalabis]] | ''Santarém'' |- | 4 | [[Caetobriga (districtus)|Caetobriga]] | ''Setúbal'' | [[Caetobriga]] | ''Setúbal'' |- | 18 | [[Vianensis]] | ''Viana do Castelo'' | [[Viana Castelli]] | ''Viana do Castelo'' |- | 13 | [[Verurium (districtus)|Verurium]] | ''Viseu'' | [[Verurium]] | ''Viseu'' |- | 15 | [[Villa Regia (districtus)|Villa Regia]] | ''Vila Real'' | [[Villa Regia (Lusitania)|Villa Regia]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0967c.html Lexicon Universale Hofmann]</ref> | ''Vila Real'' |}[[Fasciculus:Portugal NUTS II.svg|thumb|150px|Regiones rationariae Lusitanae]] ==== Regiones autonomae ==== {| class="wikitable sortable" |- !Regio autonoma Latine vel Latinizata !Regio autonoma Lusitane !Caput Latine vel Latinizata !Caput Lusitane |- | [[Azores]] | ''Açores'' | [[Lingua Tenuis]] | ''Ponta Delgada'' |- | [[Insulae Materiae]] | ''Madeira'' | [[Foeniculia]] | ''Funchal'' |} <gallery> Fasciculus:Vista de Horta desde Monte da Guia, isla de Fayal, Azores, Portugal, 2020-07-27, DD 07-18 HDR PAN.jpg|alt=|Insulae Materiae, Portugallia Fasciculus:Azores (168896311).jpeg|alt=|Insulae Materiae, Portugallia Fasciculus:VIsta da Ponta de São Lourenço - Ilha da Madeira 03.jpg|alt=|Azores, Portugallia Fasciculus:IMG3820camaradoslobos.jpg|alt=|Azores, Portugallia </gallery> ==== Regiones rationariae ==== {| class="wikitable sortable" |- ! No. ! Regio rationaria Latine vel Latinizata ! Regio rationaria Lusitane ! Numerus subregionum |- | 1 | [[Septemtrio (regio Lusa)|Septemtrio]] | ''Norte'' | 8 |- | 2 | [[Centrum (regio Lusa)|Centrum]] | ''Centro'' | 12 |- | 3 | [[Olisipo (regio)|Olisipo]] | ''Lisboa'' | 2 |- | 4 | [[Transtagia]] | ''Alentejo'' | 5 |- | 5 | [[Algarbia]] | ''Algarve'' | 0 |- | 6 | [[Insulae Accipitrinae]] | ''Açores'' | 0 |- | 7 | [[Insulae Materiae]] | ''Madeira'' | 0 |}[[Fasciculus:Portuguese Provinces in 1936 with labels.svg|thumb|Divisio Portugalliae in provincias anno [[1936]] facta.]] ==== Provinciae historicae sive regiones ==== "Civitas nova", sicut constitutione anni [[1933]] institutum erat, anno [[1936]] terram in undecim "provincias naturales" (''províncias'' sive ''regiões naturais'') divisit. Quamquam hae provinciae [[Constitutio anni 1976 (Lusitania)|Constitutione anni 1976]] abrogatae sunt, tamen nomina earum paene usque ad hos dies in libris scolaribus inventa et inter Lusitanos in usu cottidiano sunt. {| class="wikitable sortable" |- ! No. ! Provincia Latine vel Latinizata ! Provincia Lusitane |- | 1 | [[Algarbia]] | ''Algarve'' |- | 2 | [[Transtagana Superior]] | ''Alto Alentejo'' |- | 3 | [[Transtagana Inferior]] | ''Baixo Alentejo'' |- | 4 | [[Ripa Superior]] | ''Beira Alta'' |- | 5 | [[Ripa Inferior]] | ''Beira Baxa'' |- | 6 | [[Ripa Litoralis]] | ''Beira Litoral'' |- | 7 | [[Durius Litoralis]] | ''Douro Litoral'' |- | 8 | [[Minius (provincia)|Minius]] | ''Minho'' |- | 9 | [[Ripa Tagi]] | ''Ribatejo'' |- | 10 | [[Transmontana et Durius Superior]] | ''Trás-os-Montes e Alto Douro'' |- | 11 | [[Extrema Durii]] | ''Estremadura'' |}[[Fasciculus:Lisbon 10064 Lisboa Praça Luís de Camões 2006 Luca Galuzzi.jpg|thumb|[[Regio]] ''Luís de Camões'', media in vico ''Chiado'', [[Olisipo]]ne.|321x321px]] === Urbes Lusitanae === [[Fasciculus:Igreja dos Clérigos, Porto (38250060081).jpg|thumb|''Ecclesia Clericorum, Portus Cale'']] [[Fasciculus:Evora-RomanTemple edit.jpg|thumb|[[Templum]] [[Imperium Romanum|Romanum]] [[Ebora]]e, in [[Algarbia]].|311x311px]] [[Fasciculus:Universidade, Patio das Escolas (3541305710).jpg|thumb|266x266px|Rectoria Universitatis Conimbrigensis]] {{div col|2}} * [[Abrantium]] sive [[Aurantes]] (Abrantes) * [[Aegitania]] * [[Aeminium]] * [[Aquae Flaviae]] (Chaves) * [[Arabriga]] (Alenquer) * [[Arucitana]] (Moura) * [[Alanorum Fanum]] sive [[Alanguera]] sive [[Alanguerum]] (Alverca) * [[Albicastrum]] * [[Almarinum]] sive [[Almerinum]] (Almeirim) * [[Alsena]] (Almada) * [[Amaranthus]] (Amarante) * [[Aquae Flaviae]] (Chaves) * [[Arandis]] (Ourique) * [[Arunci]] (Arronches) * [[Aviarium]] * [[Avisium]] * [[Barcelum]] (Barcelos) * [[Bevipo]]<ref>Vide [[:fr:Liste des noms latins des villes de la péninsule Ibérique]].</ref> (Alcácer do Sal) * [[Bracara Augusta]] * [[Brigantia (Portugallia)|Brigantia]] sive [[Brigantium]] * [[Bucellae]] (Bucelas) * [[Caetobriga]] * [[Portus Cale|Cale]] sive [[Calle]] (Vila Nova de Gaia) * [[Castra Leuca]] * [[Conimbriga]] * [[Ebora]] * [[Eburobrittium]] (Óbidos) * [[Fatima]] * [[Lacobriga]] (Lagos) * [[Lamecum]] (Lamego) * [[Lorica Lusitanorum|Lorica]] * [[Mirobriga Celticorum]] (Santiago do Cacém) * [[Mons Maior Novus]] * [[Myrtilis]] (Mértola) * [[Olisipo]] (sive recentius ''Lisbonum'') * [[Ossonoba]] * [[Pax Iulia]] (Beja) * [[Portus Alacer (Lusitania)|Portus Alacer]] * [[Portus Cale]] * [[Portus Hannibalis]] * [[Sacabis]] * [[Sartago (urbs)|Sartago]] * [[Scalabis]] * [[Sellium]] sive [[Nabantia]] * [[Serpa]] (Serpa) * [[Sinus (Caetobriga)|Sinus]] (Sines) * [[Tritium]] * [[Verurium]] (Viseu) * [[Villa Regia (Lusitania)|Villa Regia]]<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof4/s0967c.html Lexicon Universale Hofmannianum].</ref> (Vila Real) * [[Vipasca]] (Aljustrel) * [[Vimaranum]] (Guimarães) {{div col end}} [[Fasciculus:Sintra Portugal Palácio da Pena-01.jpg|thumb|306x306px|[[Palatium]] ''Pena'' [[Sintra|Sintrae]].]] ==== <big>Praecipuae urbes</big> ==== * [[Olisipo]], cui sunt fere 1 500 000 incolarum, est civitatis caput et maxima urbs, principali portu maritimo praeditus. Anno [[1994]] Europaeum culturae caput fuit, anno [[1998]] [[Expositio universalis|expositionem universalem]] EXPO'98 hospitio accepit. Olisipone [[Tagus]] flumen in oceanum influit. Vici et monumenta eius in orbe terrarum clara sunt, velut vicus Sanctae Iustae (cum inclito anabathro) aut splendida [[Turris Bethleem]] in fluminis ostio sita. * [[Portus Cale]], "Urbs Invicta", "Capital do Norte", urbs fere 1 220 000 incolarum, magnitudine civitatis secunda, maritimo [[Portus|portu]] praedita, in fluminis [[Durii]] (''Douro'') ora sita, inter alia ob vina incluta est. * [[Amadora]], urbs in ''Grande Lisbona'', fere 179 000 incolarum. * [[Cale]], ad flumen Durium sita, urbs fere 178  255 incolarum. * [[Bracara Augusta]], urbs fere 163  000 incolarum. Antiqua [[archidioecis]]. * [[Conimbriga]], urbs fere 128  000 incolarum, locus medius [[industria]]lis, antiqua [[universitas|universitate]] studiorum notissima, ad [[Munda]]m flumen (''Mondego'') sita. * [[Funchalia]] (''Funchal''), in Insula Materiae, urbs fere 100  255 incolarum. * [[Caetobriga]] (''Setubal''), ad [[Sado]] flumen sita, urbs fere 100 100 incolarum. === Zona Oeconomica Exclusiva === * Portugallia Continentalis: 327,667 km² * Azores: 953,633 km² * Materia: 446,108 km² * Totalis Portugalliae: 1,727,408 km² sive [https://www.un.org/Depts/los/clcs_new/submissions_files/prt44_09/prt2009executivesummary.pdf ''3,877,408'' km²] [[Fasciculus:Portugal EEZ.PNG|thumb|319x319px|Zona Oeconomica Exclusiva Portucallensis|center]] == Incolae == Lusitaniam, Azoribus et insulis Materiae inclusis, circiter 10&thinsp;562&thinsp;178 hominum incolunt (2011),<ref>Instituto Nacional de Estatística: [http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_publicacoes&PUBLICACOESpub_boui=71446801&PUBLICACOEStema=00&PUBLICACOESmodo=2 Estatísticas Demográficas - 2008], Olisipone 2009. ISBN 978-972-673-961-6, p. 9.</ref> [[spissitudo incolarum]] 115.3 homines per [[chiliometrum quadratum]] est. Etsi per saecula multae gentes in regionibus hodiernae Portugalliae vixerunt (Hiberi, Romani, Visigothi, Mauri et alii), quae plura minorave vestigia reliquerunt, his diebus incolae tamen lingua, [[Ethnos|ethnei]] ac religione admodum aequales sunt. Lingua Lusitana tota terra loquuntur, vicis circa [[Miranda do Douro]] exceptis, ubi fere 5000 incolarum sermone cottidiano [[lingua Mirandica]], [[dialectos|dialecto]] [[lingua Asturiana|linguae Asturianae]], loquuntur, quae [[lingua minoritaria]] agnita est. Maxima incolarum pars ad litus inter confinium Hispanicum a septentrionibus usque ad Olisiponem habitat. Cum his plagis 70 centesimae incolarum vivant, in Portugallia interiore et meridiana spissitudo minima est. Iam plus quam 10 centesimae incolarum in duabus urbibus ([[Olisipo]]ne et [[Portus Cale|Portu Cale]]) habitant, sed [[urbanizatio]] adhuc progreditur. [[Fasciculus:Porto3flat-cc-contr-oliv1002 edit2.jpg|thumb|center|[[Panorama]] urbis veteris [[Portus Cale]], quae est in indice [[UNESCO Mundi Hereditas|UNESCO Mundi Hereditatis]]. Urbs nota est ob vinum nomine ''Port''.|1284x1284px]] == Homines clari == [[Fasciculus:DpedroI-brasil-full.jpg|thumb|[[Petrus I (imperator Brasiliae)|Petrus IV]], rex Portugalliae, et imperator [[Brasilia]]e nomine Petro I.|241x241px]] * [[Alphonsus I (rex Portugalliae)|Alphonsus I]] (''Dom Afonso Henriques''), primus [[rex]], [[pater patriae]] (1139–1185), [[Domus Burgundiae]]. * [[Ioannes I (rex Lusitaniae)|Ioannes I]] (1385–1433), Domus Avisiensis. * [[Ioannes II (rex Lusitaniae)|Ioannes II]], "Optimus Princeps," Domus Avisiensis. * [[Petrus Álvares Cabral]], [[explorator]], qui forte [[Brasilia]]m detexit. * [[Philippus II (rex Hispaniae)|Philippus I]], [[Domus Habsburgensis]] ("Unio Hispanica"). * [[Ioannes IV (rex Lusitaniae)|Ioannes IV]], "Restitutor", Dux [[Brigantia]]e (1640–1656), Domus Brigantiensis * [[Ioannes VI (rex Lusitaniae)|Ioannes VI]], Portugalliae, Brasiliae et Algarbiae rex. * [[Petrus I (imperator Brasiliae)|Petrus IV]], Portugalliae rex nomine Petro VI, tum imperator [[Brasilia]]e nomine Petro I. * [[Lucia Fatimensis]] * [[Maria l (Regina Portugalliae)|Maria I]], "Illa Pietosa" sive "Illa Insana", Dux Barceli et Regina Regni Uniti Portugalliae, Algarbiae et Brasiliae == Linguae == [[Fasciculus:Lusophone World.svg|thumb|left|Tabula terrarum, ubi [[lingua Lusitana]] loquuntur.|270x270px]] [[Fasciculus:Camões, por Fernão Gomes.jpg|thumb|[[Ludovicus Camonius]], Scriptor|255x255px]] [[Lingua Lusitana]] (sive Portugallica) est Portugalliae [[lingua publica]]. [[Linguae Romanicae|Lingua Romanica]] est, quae in [[regio]]nibus hodiernae [[Gallaecia (Communitas autonoma)|Gallaecia]] in [[Hispania]] et in Portugallia septentrionali ex Lusitana vetere sive Gallaeciana-Portugallica orta est, quae rursus a [[lingua Latina]] repetit, ut apud incolas [[Paeninsula Iberica|paeninsulae Ibericae]] in usu erat. Saeculis quinto et sexto decimo per mundum diffusa est, cum Lusitani imperium coloniale condiderunt (1415–1999). His diebus lingua Lusitana sermo patrius est in quattuor continentibus, maxima pars hominum Lusitane loquentium in [[Brasilia]] vivit. Lingua publica est in Brasilia, [[Angola]], [[Mozambicum|Mozambico]], [[Res publica Capitis Viridis|Respublica Capitis Viridis]], in [[Insulae Sancti Thomae et Principis|insulis Sancti Thomae et Principis]], [[Guinea Bissaviensis|Guinea Bissaviensi]], [[Macaum|Macao]] (hodie pars Sinarum), [[Guinea Aequatorensis|Guinea Aequatorensi]] et [[Timoria Orientalis|Timoria Orientali]]. [[Lingua Mirandica]], quae ad [[dominium linguisticum Asturicum]] pertinet, in Portugallia boreo-orientali in vicis circa [[Miranda do Douro]] a 5000 ad 12&thinsp;000 incolarum sermone quotidiano adhibetur. Ab anno [[1999]] [[lingua minoritaria]] agnita, secunda lingua in [[schola|scholis]] concilii Mirandae Durii (Lusitane ''Miranda do Douro''; Mirandice ''Miranda de l Douro'') ac concilii Vimiosi (Lusitane ''Vimioso''; Mirandice ''Brumioso'') docetur. Cuius usus, nihilominus, in foro publico valde circumscriptus est. == Religio == [[Fasciculus:Santuário de Fátima modified.jpg|thumb|[[Sanctuarium]] [[Fatima]].|left|234x234px]] Plurimi Portugalliae incolae [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] adhaerent indiciis inter 85 %<ref>European Studies on Religion & State Interaction: ''[https://web.archive.org/web/20111014143619/http://www.euresisnet.eu/Pages/ReligionAndState/PORTUGAL.aspx State and Church in PORTUGAL]''</ref> et 95 %<ref>Wir in Portugal: ''[https://web.archive.org/web/20130205135402/http://www.wir-in-portugal.de/themen/religion.html Religion].''</ref> differentibus. [[Constitutio]]ne [[libertas religiosa]] confirmata et, postquam ''Lex de fide libera'' (''Lei da Liberdade Religiosa'')<ref>[https://web.archive.org/web/20111129143636/http://www.ucp.pt/site/resources/documents/ISDC/LLR.pdf ''Lei da Liberdade Religiosa''.] (PDF)</ref> promulgata est, publice etiam aequalitas religionum. Re vera autem aequalitas nondum consecuta est: Ecclesiae Catholicae in Portugallia institutiones culturales magni momenti sunt, ad hoc [[universitas]] insignis, multae [[schola]]e et [[Statio radiophonica]]. Praeterea lex de fide libera non nisi partim ad Ecclesiam Catholicam conferenda est.<ref>Num instructio religiosa in scholis publicis offerenda sit, in Portugallia a 25 annis disputatur.</ref> {{Vicificanda}} == Politica == [[Fasciculus:Flag of the President of Portugal.svg|thumb|287x287px|Vexillum Praesidentiae Resublicae Portugallensis]] In Portugallia regiminis organa quattuor sunt, rei publicae [[praeses]], rei publicae consilium ([[parlamentum]]), [[gubernatio]], [[tribunal]]ia. Rei publicae praeses est civitatis dux, qui [[suffragium universale|suffragio universali]] eligitur ad spatium quinque annorum. Exercitui praeest et [[minister primarius|ministrum primarium]] ac consilium ministrorum nominat. [[Fasciculus:Exterior of Palácio Nacional de Belém 98.jpg|center|thumb|349x349px|Palatium Belenensis [de Belene] (Palácio de Belém) est Praesidenti sedes]] Rei publicae consilium sive parlamentum, cui nunc 230 [[deputatus|deputati]] sunt, ad spatium quattuor annorum eligitur. [[Olisipo]]ni in "Regia Sancti Benedicti" sedem habet. [[Fasciculus:Flag of the Portuguese Assembly of the Republic.svg|thumb|284x284px|Vexillum Parlamentis Portugallensis]]<gallery> Fasciculus:Assembleia da Republica.jpg|alt=|Regia Sancti Benedicti (''Palácio de São Bento'') est parlamenti sedes. Fasciculus:Assembleia da República - Lisboa (5437067252).jpg|alt= Fasciculus:Parlamento-IPPAR1.jpg|alt=|Parlamentum Portugllensis </gallery> Gubernationi '''Primarius Minister''' praeest. Dux factionis, ad quam quaque electione maxima suffragiorum pars perventa est, a rei publicae praeside invitari solet, ut gubernationem formet. Minister primarius alios [[minister (guberantio)|ministros]] nominat. Regimen Reipublicae Lusitanae unum ex quattuor corporibus principalibus Reipublicae Lusitanae est. Iuxta Constitutionem Reipublicae, corpus est quod consilium generale patriae et summum corpus administrationis publicae administrat. Non a directa suffragiorum electione procedit in electione legislativa sed a nominatione praesidentiali, quamvis maioris auxilio e Coetu Reipublicae indigeat. Gubernium Praesidi Reipublicae et Conventui Reipublicae respondere debet. Nomen "regiminis" latum et angustum habet significationem. Alio modo, large accipitur ad praedictum corpus summum. In stricto sensu significat equos regens (primus minister, vicarius primi ministri, ministri, secretarii civitatis et sub secretariis civitatis) qui corpus illud administrat, ad tempus quod regulariter congruit cum periodo legislaturae. comitia Reipublicae. In stricto sensu quadrigis gubernandi, imperium est institutum hominum a Praeside Reipublicae mandatur ut administrationem Gubernii assumeret (corpus), maxime sequentes electiones legislativas. Communiter factio vel coitio partium quae comitia conciliavit rogaverunt ut regimen formaret. Unumquodque Gubernatio (gubernator) a programmate regiminis ducitur, eam in rei publicae rationibus et in Magni Plani Optionibus fovens, quae quotannis Conventui Reipublicae praesentat, in legibus approbat, in deliberationibus accipit — scilicet. in consiliis Concilii Ministrorum — et in decisionibus Sodalium Gubernii. Nulla impositio legalis est quae regimen obligat ad propositum suum adimplendum. Declinationes a programmatis a civibus in comitiis iudicabuntur. Potest etiam imperium ab aliis corporibus principis interrogari. Praeses Reipublicae et legati quaestiones regimen petere possunt, proposita eius reprobare, suffragium fiduciae recusare vel censurae motum ferre.[[Fasciculus:Flag of the Prime Minister of Portugal.svg|thumb|286x286px|Vexillum Primarii Ministri]]<gallery> Fasciculus:Edifício-sede da Caixa Geral de Depósitos 04.jpg|alt=|Sedes de Guberno Fasciculus:Jardim Norte Edifício-sede da Caixa Geral de Depósitos 01.jpg|alt=|Sedes de Guberno Fasciculus:Edifício-sede da Caixa Geral de Depósitos 9039.jpg|alt=|Sedes de Guberno Fasciculus:Bankgebäude (45497733782).jpg|alt=|Sedes de Guberno Fasciculus:Caixa Geral de Depósitos (CGD) (3779646223).jpg|alt=|Sedes de Guberno Fasciculus:20210727 082736 Edifício-sede da Caixa Geral de Depósitos.jpg|alt=|Sedes de Guberno </gallery> Tribunalia in nomine populi [[iustitia]]m administrant, [[iura civilia et politica]] protegunt, [[lex|legum]] violationi obstant, commodorum intra [[societas|societate]] conflictus solvunt.<gallery> Fasciculus:Procuradoria Geral da República (12176359523).jpg|alt=|Procuratoria Generalis Iustitiae de Olisipo Fasciculus:Raul R Lima Palácio da Justiça Porto 3445.jpg|alt=|Palatium Iustitiae de Porto Cale Fasciculus:Fachada do Tribunal da Relação de Coimbra.jpg|alt=|Palatium Iustitiae de Conimbriga </gallery> Portugallia a [[democratia]] instaurata duabus factionibus regebatur, a [[Factio Socialistica Lusitaniae|Factione Socialistica Lusitaniae]] (''Partido Socialista'', PS) et a [[Factio Socialis Democratica|Factione Sociali Democratica]] (''Partido Social Democrata'', PSD), quae magis cives [[conservatismus|conservativos]] attrahit. Aliae factiones nunc in parlamento praesentes sunt [[Factio Communistica Portugalliae]] (PCP), [[Factio Popularis]] (''Centro Democrático e Social – Partido Popular'', CDS-PP), quae factio "dextera-populistica" habetur, et [[Consociatio sinistra]] (''Bloco de Esquerda'', BE). Factio oecologistica nomine "Virides" (''Partido Ecologista Os Verdes'', PEV) una cum Communistis in electiones ire solent, quomodo iis sedes parlamentarius contingit. == Status in Unione Europaea == [[Fasciculus:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (08) edited.jpg|thumb|[[Foedus Olisiponense]] in monasterii Sancti Hieronymi anno [[2007]] signatum est.|267x267px]] Hodie Portugallia est unum ex viginti septem membris [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]], cui anno anno [[1986]] coniuncta est. Etiam ad duodecim civitates pertinet, quae [[Euro]]ne utentes "Zonam Euronis" formant. [[Lingua Lusitana]] est una ex undecim linguis publicis Unionis Europaeae. == Oeconomia == [[Fasciculus:A28 No da Povoa de Varzim.JPG|thumb|left|Decennio 1990-2000 multae [[autovia]]e factae sunt. In photographemate A28 prope [[Portus Cale|Portum Cale]] videtur.]] Inter annos [[1940]]-[[1950]] Portugallia materiis naturalibus in terras Europae bello devastatas exportandis quodam rerum oeconomicarum incrementum experta est. Praeterea Salazar reditus civitatis post turbationes primae rei publicae (1910-1926) in ordinem adduxit. Tamen terra pauper manebat. res mutatae sunt, cum generatio nova "technocratarum" in Portugalliam revertit et societates [[industria]]les Salazar persuaserunt, ut Portugallia nove conditae [[Zona Europaea commercio libero favendo|Zonae Europaeae commercio libero favendo]] (EFTA) anno [[1959]] coniungeretur. Annis, qui secuti sunt, Portugallia etiam membrum [[Conventus generalis de vectigalibus ac commercio]] (GATT), [[Aerarium Monetarium Internationale|Aerarii Monetarii Internationalis]] et [[Argentaria Mundana|Argentariae Mundanae]] facta est. Anno [[1958]] consilia annuntiata sunt, quibus annis 1959–64 res oeconomicae vivificarentur, imprimis quod ad bella gerenda, quae anno [[1961]] in coloniis exorta sunt, plus [[pecunia]]e desideratum est. Re vera his annis et usque ad revolutionem anni [[1974]] res oeconomicae valde meliores factae sunt, quae progressus revolutione finitus est duobus causis praecipuis: Prima quod plus quam 1&thinsp;000&thinsp;000 Lusitani ex coloniis reverterunt (''retornados''), qui operis caruerunt, secunda quod multis societatibus sine ordine [[nationalizatio|nationalizatis]] res oeconomicae perturbatae sunt. Postquam Portugallia se cum [[Unio Europaea|Unione Europaea]] anno [[1986]] coniunxit, administratio reformata, industria excitata, infrastructura multa pecunia ameliorata est, quod celerrimi oeconomiae incrementi causa factum est. Inter annos [[1970]] et [[2003]], [[par acquirendi potestas]] a fere 50 centesimis ad 70 centesimas illius Europaeae mediae crevit. Ab anno [[2008]], oeconomia Portugalliae non aliter ac aliarum civitatum Europae gravibus difficultatibus affecta est. == Moneta == Die [[1 Ianuarii]] [[2002]] [[Euro]] (EUR) ''Escudo'' Lusitanicum (''scutum'') (PTE) substituit. Conversionis taxatio: 1 Euro = 200.482 Scuta. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Jorge de Alarcão, ''L'Antiquité romaine au Portugal''. Lutetiae, 2008. ISBN 978-2-917735-00-8. * Aníbal Barreira, Mendes Moreira, ''Rumos da história''. Oporto: Edições ASA, 2003. ISBN 972-41-2899-7. * Dietrich Briesemeister, Axel Schönberger, edd., ''Portugal heute. Politik, Wirtschaft, Kultur.'' Francofurti ad Moenum: Vervuert, 1997. ISBN 3-89354-564-6. *Disney, A. R. [[2009]]. ''A History of Portugal and the Portuguese Empire,'' vol. 1: ''From Beginnings to 1807.'' Novi Eboraci. * Isabel Alexandra Fernandes, ''Reis e Rainhas de Portugal''. Quinta ed. Olisipone: Texto Editores, 2006. ISBN 972-47-1792-5. * Patrick Frilet, Jacqueline Wilmes, ''Portugal''. Lutetiae: Éditions de Lodi, 2003. ISBN 978-2-84690-027-0. * Mark Gielen, ''Le Portugal''. Lutetiae: Artis-Historia, 2003. ISBN 978-2-87391-416-5. * Paulo Alexandre Loução, ''Portugal, Terra de Mistérios''. Tertia ed. Olisipone: Ésquilo, 2000. ISBN 972-8605-04-8. * Eckhart Nickel, ''Gebrauchsanweisung für Portugal.'' Monaci: Piper, 2001. ISBN 3-492-27520-6. * Christophe Picard, ''Le Portugal musulman - VIIIe-XIIIe siècles'' Lutetiae: Maisonneuve et Larose, 2001. ISBN 2-7068-1398-9. * Henry Thorau, ed., ''Portugiesische Literatur.'' Francofurti ad Moenum: Suhrkamp, 1997. ISBN 3-518-39270-0. {{NexInt}} *[[Fatum (musica)]] *[[Litterae Lusitanicae]] == Nexus externi == {{Communia|Portugal|Portugallia}} {{Grc|Λυσιτανία}} {{Fontes geographici}} * [http://previsao.growiktionary.org De climate.]{{Nexus deficitur|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20130425115308/http://www.visitportugal.com/Cultures/pt-PT/default.html Situs peregrinatoribus destinatus.] {{Europa}} {{Unio Europaea}} {{Capsae collectae|{{PAGENAME}}|politica|{{Praesides Portugalliae}}{{Primi ministri Portugalliae}}{{Ministri rerum externarum Portugallenses}}{{Consilium Portugallense Costa}}}} {{Capsae collectae|{{PAGENAME}}|historica|((Reges Portugalliae)){{Imperium Portugallense}}}} {{Myrias|Geographia}} {{1000 paginae}} [[Categoria:Civitates sociae Unionis Europaeae]] [[Categoria:Civitates sui iuris]] [[Categoria:Condita 1179]] [[Categoria:Europa Occidentalis]] [[Categoria:Portugallia|!]] pcs6nntjhspkvis1exukc8dlppqwjct Vicipaedia:Petitio magistratus 4 4414 3993961 3858756 2026-10-11T05:37:29Z Grufo 64423 Minima 3993961 wikitext text/x-wiki {{Compendia paginae|VP:PM}} In hac pagina [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] peti possunt. Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribere posse debent, et esse Vicipaediae Latinae experti. *Nominationes '''septem dies''' remanebunt. *'''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. {| style="margin: 2em auto;" ! style="text-align: left;" | De novo magistratu proponendo |- | {{Petitio magistratus}} |- | style="text-align: center; font-size: x-small" | (litterae capitaneae minusculaeque nominis usoris recto modo scribendae sunt) |} == Nominationes == # ''nulla'' ''Nota bene nominationem non valere nisi ab ipso usore nominato acceptam. Si igitur usoris nomen hic proferes, scribeto quaesumus in pagina disputationis usoris eundum esse ad hanc paginam si nominationem accipere velit.'' ''Nominationes novas in summa parte, quaeso, adscribeto.'' ''Hora nunc est {{#time:'''H:i, j xg Y''' (e)|now|la}}'' ==Petitiones recentes== * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Iustinus|Iustinus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Nickshanks|Nickshanks]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Mycēs|Mucius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Ioshus Rocchio|Ioscius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Roland2|Rolandus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Tbook|Tbook]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/UV|UV]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Andrew Dalby|Andrew Dalby]] * <s>[[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alexanderr|Alexanderr]]</s> (petitio retracta/defecta) * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Amphitrite|Aylin]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Massimo|Helveticus montanus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Rafaelgarcia|Rafaelgarcia]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alex1011|Alex1011]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Harrissimo|Harrissimo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Xaverius|Xaverius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Mattie|Mattie]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Neander|Neander]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Amahoney|Amahoney]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alexander Gerashchenko|Alexander Gerashchenko]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Utilo|Utilo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Schulz-Hameln|Schulz-Hameln]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Lesgles|Lesgles]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Giorno2|Giorno2]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Sigur|Sigur]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Andreas Raether|Andreas Raether]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Grufo|Grufo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] == De nova petitione manu scribenda == {{Folium flexibile | praeambulum = Si mavis subpaginam petitionis manu scribere, hunc vicitextum imitare potes. | corpus = {{fvt|1= {{Murmur|Suffragio finito, ostende hunc monitum:}}{{murmur|forma=stricta| <nowiki>{{</nowiki>Antiqua pagina {{!}} ab {{=}} {{#time:Y-m-d|now}} {{!}} ad {{=}} {{#time:Y-m-d|now + 7 days}} <nowiki>}}</nowiki> }} === [[Usor:USOR]] ({{#time:d/m/Y, H:i|now}} – ad finem veniet {{#time:d/m/Y|now + 7 days}}, eadem hora) === '''Nominatio et oratio:''' USOREM propono magistratum ... --~~<nowiki />~~ : '''Responsum candidati:''' <nowiki>{{</nowiki>Ast<nowiki>}}</nowiki> '''Pro:''' # nemo '''Contra:''' # nemo '''Notanda:''' # nulla '''Conclusio:''' }} }} {{NexInt}} * {{Fn|Petitio magistratus}} {{Ast}} {{Scrinium | titulus = Omnes petitiones | corpus = {{Specialis:Praefixa/{{FULLPAGENAME}}/}} }} [[Categoria:Intra Vicipaediam]] qp9irairx86clecsy1icojp80w3cxye 3993966 3993961 2026-10-11T05:44:18Z Grufo 64423 3993966 wikitext text/x-wiki {{Compendia paginae|VP:PM}} In hac pagina [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] peti possunt. Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribant et experti sint Vicipaediae Latinae. * Nominationes '''septem dies''' manebunt. * '''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. {| style="margin: 2em auto;" ! style="text-align: left;" | De novo magistratu proponendo |- | {{Petitio magistratus}} |- | style="text-align: center; font-size: x-small" | (litterae capitaneae minusculaeque nominis usoris recto modo scribendae sunt) |} == Nominationes == # ''nulla'' ''Nota bene nominationem non valere nisi ab ipso usore nominato acceptam. Si igitur usoris nomen hic proferes, scribeto quaesumus in pagina disputationis usoris eundum esse ad hanc paginam si nominationem accipere velit.'' ''Nominationes novas in summa parte, quaeso, adscribeto.'' ''Hora nunc est {{#time:'''H:i, j xg Y''' (e)|now|la}}'' ==Petitiones recentes== * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Iustinus|Iustinus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Nickshanks|Nickshanks]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Mycēs|Mucius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Ioshus Rocchio|Ioscius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Roland2|Rolandus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Tbook|Tbook]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/UV|UV]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Andrew Dalby|Andrew Dalby]] * <s>[[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alexanderr|Alexanderr]]</s> (petitio retracta/defecta) * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Amphitrite|Aylin]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Massimo|Helveticus montanus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Rafaelgarcia|Rafaelgarcia]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alex1011|Alex1011]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Harrissimo|Harrissimo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Xaverius|Xaverius]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Mattie|Mattie]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Neander|Neander]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Amahoney|Amahoney]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Alexander Gerashchenko|Alexander Gerashchenko]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Utilo|Utilo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Schulz-Hameln|Schulz-Hameln]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Lesgles|Lesgles]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Giorno2|Giorno2]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Sigur|Sigur]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Andreas Raether|Andreas Raether]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Grufo|Grufo]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Marcus Terentius Bibliophilus|Marcus Terentius Bibliophilus]] * [[Vicipaedia:Petitio magistratus/Bis-Taurinus|Bis-Taurinus]] == De nova petitione manu scribenda == {{Folium flexibile | praeambulum = Si mavis subpaginam petitionis manu scribere, hunc vicitextum imitare potes. | corpus = {{fvt|1= {{Murmur|Suffragio finito, ostende hunc monitum:}}{{murmur|forma=stricta| <nowiki>{{</nowiki>Antiqua pagina {{!}} ab {{=}} {{#time:Y-m-d|now}} {{!}} ad {{=}} {{#time:Y-m-d|now + 7 days}} <nowiki>}}</nowiki> }} === [[Usor:USOR]] ({{#time:d/m/Y, H:i|now}} – ad finem veniet {{#time:d/m/Y|now + 7 days}}, eadem hora) === '''Nominatio et oratio:''' USOREM propono magistratum ... --~~<nowiki />~~ : '''Responsum candidati:''' <nowiki>{{</nowiki>Ast<nowiki>}}</nowiki> '''Pro:''' # nemo '''Contra:''' # nemo '''Notanda:''' # nulla '''Conclusio:''' }} }} {{NexInt}} * {{Fn|Petitio magistratus}} {{Ast}} {{Scrinium | titulus = Omnes petitiones | corpus = {{Specialis:Praefixa/{{FULLPAGENAME}}/}} }} [[Categoria:Intra Vicipaediam]] 3dups138mb28ohb6emx1f76yd8zjbbq Terra Ignium 0 8215 3993991 3988514 2026-10-11T11:14:01Z Demetrius Talpa 81729 3993991 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Cities of Tierra del Fuego.png|thumb|[[Tabula geographica]] Terrae Ignium]] [[Fasciculus:Ushuaia 2009.jpg|thumb|[[Ushuaia]], urbs in Terra Ignium sita.]] {{res|Terra Ignium}}<ref>[[Philippus Ferrarius|Philippi Ferrarii]] et [[Michael Antonius Baudrand|Michaelis Antonii Baudrand]] [https://www.google.ru/books/edition/Lexicon_Geographicvm_in_qvo_Vniversi_Orb/fWexRyIvl1YC?hl=ru&gbpv=1&dq=Terra+Ignium&pg=RA1-PA254&printsec=frontcover ''Lexicon geographicum'',, p. 254]. Cf. [[nomen adiectivum|adiectivum]] ''fuegianus,'' — ''Etymologisches Wörterbuch der Botanischen Pflanzenname'';,</ref> [[Hispanice]] ''Tierra del fuego'') est [[archipelagus]] ante maxime [[meridies|australem]] [[continens|continentis]] [[America Australis|Americae Australis]] apicem, plerumque trans [[Fretum Magellanicum]] iacens et [[Fretum Drakeanum|Drakeanum]] comprehendens. Quae corona insularum consistit in [[Grandis Insula Terrae Ignium|Grande Insula Terrae Ignium]] (maxima [[insula]], saepe etiam ''Terra Ignium'' ipsa vocata), cuius [[area (geometria)|area]] [[superficies|superficialis]] 48&thinsp;100 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]] est, atque in grege multarum variarum [[magnitudo|magnitudinum]] [[insula]]rum, inter quas insigniter [[Hornanum Caput]] [[promontorium]] et [[Insulae Diego Ramírez]] numerantur. Omnis [[regio]]nis terra inter [[Tsilia]]m et [[Argentina]]m dividitur, quarum Argentina [[occidens|orientale]] principalis insulae dimidium, ac Tsilia dimidium [[occidens|occidentale]] et insulas ad australem [[Canalis Beagle|Canalis Beagle]] versus et insulas maxime australes temperat. Maxime australis archipelagi pars paene ad [[septentrio]]nes [[latitudo|latitudinis]] 56°S patet. Prima [[colonia]] [[homo sapiens|humana]] in Terra Ignium nota abhinc annorum 10&thinsp;000 fere constituta est.<ref name="Ant86-331">{{cite journal |title=Hunter-gatherers, biogeographic barriers and the development of human settlement in Tierra del Fuego |url=https://archive.org/details/sim_antiquity_2012-03_86_331/page/71 |journal=Antiquity |date=1 Martii [[2012]] |volume=86 |issue=331 |pages=71–87 |doi=10.1017/S0003598X00062463|last1=Morello |first1=Flavia |last2=Borrero |first2=Luis |last3=Massone |first3=Mauricio |last4=Stern |first4=Charles |last5=García-Herbst |first5=Arleen |last6=McCulloch |first6=Robert |last7=Arroyo-Kalin |first7=Manuel |last8=Calás |first8=Elisa |last9=Torres |first9=Jimena |last10=Prieto |first10=Alfredo |last11=Martinez |first11=Ismael |last12=Bahamonde |first12=Gabriel |last13=Cárdenas |first13=Pedro |hdl=1893/3664 |s2cid=161882222 |hdl-access=free }}</ref> [[Navigatio|Navigatores]] [[Europa]]ei has insulas primum per expeditionem [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinandi Magellani]] anno [[1520]] [[exploratio|exploraverunt]]. ''Terra Ignium'' et [[nomen proprium|nomina]] similia ex [[ignis|ignibus]] [[festum|festis]] ab [[indigena|indigenis]] factis appellabantur. == Historia == Anno [[1520]], [[Ferdinandus Magellanus]] primus eas insulas detexit cum [[orbis terrarum|orbem terrarum]] circumnavigare conaretur. Ei [[nomen proprium|nomen]] ''Terra Ignium'' dedit cum [[ignis|ignes]] incolarum videre crederet. Putabat eos [[navis|naves]] eius igne perdere velle. Hodie putatur hos ignes res naturales fuisse. [[Iacobus Le Maire]] (ca. 1585–1616), [[nauta]] [[Nederlandia|Nederlandicus]], primum promontorium [[Hornarum Caput|Hornarum]] circumnavigavit, sic Terram Ignium [[continens|continentem]] non esse demonstrans. Anno [[1881]], Terra Ignium ab [[Argentina]] [[Tsilia]]que in duas partes divisa est. Pars [[occidens|occidentalis]] maximae insulae et omnes insulae australes et occidentales Tsiliae provinciae ''Regioni Magellani'' (Hispanice ''Región de Magallanes y de la Antártica Chilena'') est. Regio [[oriens|orientalis]] maximae insulae Argentinae est (pars provinciae ''Tierra del Fuego''). == Oecologia == === Flora === Solum 30 centesimae insularum [[silva]]s sustinent, quae in classem [[silvae subpolares Magellanicae|silvarum subpolarium Magellanicarum]] discribuntur. [[Septentrio]] et orientalis [[regio]]nis pars ex [[steppa|steppis]] et [[desreta|semidesertis]] frigidis constat. Sex [[arbor]]um [[species]] in Terra Ignium inveniuntur, quae sunt ''[[Drimys winteri]],'' ''[[Maytenus magellanica]],'' ''[[Pilgerodendron uviferum]]'' (maxime australis orbis terrarum conifer), et tres species [[genus (taxinomia)|generis]] ''[[Nothofagus|Nothofagi]]'': ''[[Nothofagus antarctica]],'' ''[[Nothofagus pumilio]],'' et [[sempervirens]] ''[[Nothofagus betuloides]].'' Aliquot [[planta]]e [[fructus|fructiferae]] in spatiis apertis inter has silvas crescunt, sicut ''[[Fragaria chiloensis]]'' var. ''chiloensis'' forma ''chiloensis'') et ''[[Berberis buxifolia]],'' cuius fructus ab [[Indi Americani|Indis Americanis]] et [[colonia|colonis]] [[Europa]]eis diu colliguntur.<ref>Martínez Crovetto 1968.</ref> Quae sunt solae orbis terrarum silvae in [[clima]]te cui sunt [[aestas|aestates]] tales frigidi. Arbores paene ad maxime australem [[America Australis|Americae Australis]] apicem extenduntur, ubi [[ventus|venti]] sunt tam fortes ut arbores in spatiis ad ventos expositis formas tortas exhibeant, ut homines eas arbores vexillares appellant. [[Vegetatio]] arborea usque ad australem regionis apicem extenditur, ad [[Insula Hornos|Insulam Hornos]], quamquam [[Insulae Wollastonenses]] a [[tundra]] subantarctica plerumque teguntur, praeter in spatiis a [[ventus|vento]] protectis, ubi arbores melius supervivere possunt. <gallery class="center" caption="Flora in Tierra del Fuego" widths="180px"> Fasciculus:Drimys winteri.jpg|''[[Drimys winteri]]'' ([[flos|flores]]) Fasciculus:Nothofagus antarctica D.jpg|''[[Nothofagus antarctica]]'' Fasciculus:Nothofagus pumilio.jpg|''[[Nothofagus pumilio]]'' Fasciculus:Nothofagus betuloides.jpg|''[[Nothofagus betuloides]]'' </gallery> === Fauna === [[Fasciculus:IslaLosLobos.jpg|thumb|[[Otariinae]] in Insula Luporum ad Canalem Beagle prope [[Ushuaia]].]] Inter [[animalia]] notissima in archipelago numerantur [[aves]] ''[[Enicognathus ferrugineus]]'' ([[Psittacidae]]), [[Laridae]], [[Alcedinidae]], [[Cathartidae]], ''[[Aptenodytes patagonicus]]'' ([[Spheniscidae]]), [[Strigiformes]], et ''[[Sephanoides sephaniodes]]'' ([[Trochilidae]]),<ref>{{cite journal|title=Sephanoides sephaniodes.|date=1 Octobris [[2016]]|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687857A93172170.en}}.</ref> ac [[mammalia]] ''[[Lama guanicoe]]'' ([[Camelidae]])<ref>{{cite journal|title=Lama guanicoe.|date=3 Februarii [[2016]]|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T11186A18540211.en}}.</ref> et [[vulpes]] ([[Canidae]]). [[Mare|Maria]] circa archipelagum pervarias [[cetacea|cetaceorum]] [[species]] sustinent.<ref>{{cite web|url=https://iwc.int/private/downloads/n-DEQOXouNkf8O248AmRQg/Argentina53.doc|title=Argentina: Progress Report on Cetacean Research, June 2000 to June 2001|first=Adrian|last=Schiavini|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710101422/https://iwc.int/private/downloads/n-DEQOXouNkf8O248AmRQg/Argentina53.doc|archive-date=10 Iulii 2019}}.</ref> ''[[Eubalaena australis|Eubalaenae australes]]'' ([[Balaenidae]]) in Terra Ignium magis atque magis annis 2000s videntur.<ref>{{cite web |title=Hoy en Rio Grande, Tierra del Fuego (ballena) |date=18 Aprilis [[2009]] |url=http://www.taringa.net/posts/imagenes/2453994/Hoy-en-Rio-Grande-Tierra-del-Fuego-ballena.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232019/http://www.taringa.net/posts/imagenes/2453994/Hoy-en-Rio-Grande-Tierra-del-Fuego-ballena.html |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref><ref>{{cite web |first1=R. Natalie P. |last1=Goodall |last2=Benegas |first2=G. L. |last3=Dellabianca |first3=N. |last4=Riccialdelli |first4=L. |last5=Pimper |first5=E. L. |date=17 Ianuarii [[2014]] |title=The Presence of Southern Right Whales off Eastern Tierra del Fuego, 1987–2011 |url=http://iwcoffice.co.uk/_documents/sci_com/workshops/SRW/S11-RW30.pdf |access-date=2014-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505213903/http://iwcoffice.co.uk/_documents/sci_com/workshops/SRW/S11-RW30.pdf |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> Similiter quinque [[Balaenopteridae]]: ''[[Megaptera novaeangliae]],''<ref>{{cite web |title=Whale Watching in the Southern Cone – Argentina |url=http://www.sconewhales.co.uk/argentina.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531084614/http://sconewhales.co.uk/argentina.html |archive-date=31 Maii 2014|access-date=5 Maii 2014}}.</ref><ref>{{cite web |title=Whale Watching in the Southern Cone – Gallery |url=http://www.sconewhales.co.uk/gallery.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531085244/http://sconewhales.co.uk/gallery.html |archive-date=31 Maii 2014|access-date=5 May 2014}}.</ref> ''[[Balaenoptera musculus]],''<ref>{{cite web |title=Blue Whale (''Balaenoptera musculus'') on Tierra del Fuego Check List |url=https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314922 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917220152/http://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314922 |archive-date=17 Septembris 2016}}.</ref> ''[[Balaenoptera physalus]],'' ''[[Balaenoptera borealis]],''<ref>{{cite web |title=Minke Whale (Sei Whale?) |date=9 Decembris [[2011]] |url=https://www.flickr.com/photos/gauchocat/6529053177/in/photostream/ |via=[[Flickr]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624062956/https://www.flickr.com/photos/gauchocat/6529053177/in/photostream/ |archive-date=24 Iunii 2016}}.</ref> et ''[[Balaenoptera bonaerensis]].''<ref>{{cite web |title=Minke Whale (''Balaenoptera acutorostrata'') on Tierra del Fuego Check List |url=https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180104013930/https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314921 |archive-date=4 Ianuarii 2018}}.</ref><ref>{{cite web |title=Record of a dwarf minke whale (''Balaenoptera acutorostrata'') in northern Brazil |url=http://www.car-spaw-rac.org/IMG/pdf/Record_of_a_dwarf_minke_whale_Balaenoptera_acutorostrata_in_northern_Brazil.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505233922/http://www.car-spaw-rac.org/IMG/pdf/Record_of_a_dwarf_minke_whale_Balaenoptera_acutorostrata_in_northern_Brazil.pdf |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> [[Peregrinatio|Peregrinatores]] in canale Beagle rara cetacea [[endemismus|endemica]] saepissime visunt, inter quae certae [[delphinidae]]<ref>{{cite web |title=Scotia Sea: Part 5. The Great Marine Mammals |url=http://www.vulkaner.no/n/vlad/escotia5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232039/http://www.vulkaner.no/n/vlad/escotia5.html |archive-date=5 Maii 2014|access-date=5 Maii 2014 }}</ref> et ''[[Caperea marginata]]'' ([[Cetotheriidae]]), species quae haud bene investigata est. Inter [[pinnipedia]] quae regiones Terrae Ignium habitant sunt ''[[Otaria flavescens]]'' ([[Otariidae]]),<ref>{{cite web |title=Sailing to the Sea Lions and Les Eclaireurs Lighthouse in Catamarans |url=http://www.piratour.net/en/excursiones/ver/48-sailing-to-the-sea-lions-and-les-eclaireurs-lighthouse-in-catamarans.html |archive-date=20 Ianuarii [[2013]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120155937/http://www.piratour.net/en/excursiones/ver/48-sailing-to-the-sea-lions-and-les-eclaireurs-lighthouse-in-catamarans.html}}.</ref><ref>{{cite web |title=Southern Sea Lions: Tierra del Fuego, Argentina |date=25 Septembris [[2011]] |url=http://www.ontfin.com/Word/southern-sea-lions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505231204/http://www.ontfin.com/Word/southern-sea-lions/ |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> ''[[Arctophoca australis]]'' ([[Otariidae]]),<ref>{{cite web |title=Mark Horrell: Tierra del Fuego |date=28 Februarii [[2003]] |url=https://www.flickr.com/photos/markhorrell/sets/72157651610126570/ |via=[[Flickr]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104113614/https://www.flickr.com/photos/markhorrell/sets/72157651610126570/ |archive-date=4 Novembris 2016}}.</ref><ref>{{cite web |title=Ballenas en el Canal de Beagle |url=http://www.latdf.com.ar/2012/03/ballenas-en-el-canal-de-beagle.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232401/http://www.latdf.com.ar/2012/03/ballenas-en-el-canal-de-beagle.html |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> ''[[Hydrurga leptonyx]]'' ([[Phocidae]], carnivorum quod alia pinnipedia venatur),<ref>{{cite web |title=Ushuaia Photo: leopard seal |url=https://www.tripadvisor.com/LocationPhotoDirectLink-g312855-i19201023-Ushuaia_Province_of_Tierra_del_Fuego_Patagonia.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920011111/https://www.tripadvisor.com/LocationPhotoDirectLink-g312855-i19201023-Ushuaia_Province_of_Tierra_del_Fuego_Patagonia.html |archive-date=20 Septembris [[2016]]}}.</ref> et ''[[Mirounga leonine]]'' ([[Phocidae]]).<ref>{{cite web |title=Expedition Uncovers Wildlife Wonders at Tierra del Fuego |date=25 Februarii [[2011]] |url=http://www.wcs.org/news-and-features-main/admiralty-sound.aspx |archive-date=9 Iulii [[2011]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709101440/http://www.wcs.org/news-and-features-main/admiralty-sound.aspx }}</ref><ref>{{cite web |title=Cruceros Australis – Fjords of Tierra del Fuego, Patagonia & Cape Horn, Punta Arenas – Ushuaia – Punta Arenas |url=http://www.aonikenk.com/cruises-boats-ferries/cruceros-australis/fjords-of-tierra-del-fuego-patagonia-cape-horn/expedition-cruise-ship-beagle-channel-strait-of-magellan-fjords-punta-arenas-ushuaia-punta-arenas-mv-via-australis-mv-stella-australis |archive-date=5 Maii [[2014]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505233043/http://www.aonikenk.com/cruises-boats-ferries/cruceros-australis/fjords-of-tierra-del-fuego-patagonia-cape-horn/expedition-cruise-ship-beagle-channel-strait-of-magellan-fjords-punta-arenas-ushuaia-punta-arenas-mv-via-australis-mv-stella-australis }}</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == * Bollen, Patrick. [[2000]]. "Tierra del Fuego." B/W Photobook. Tielt in Belgio: Lannoo Publishers. ISBN 90-209-4040-6. * Bridges, Lucas. (1948) [[1987]]. ''Uttermost Part of the Earth.'' Liber iterum impressa, praefatione a Gavin Young scripta. Century Hutchinson. ISBN 0-7126-1493-1. * De Agostini, Alberto M. [[1956]]. ''Treinta años en Tierra del Fuego 1.'' Bonaeropoli: Ediciones Peuser. * Keynes, Richard. [[2002]]. ''Fossils, Finches and Fuegians: Charles Darwin's Adventures and Discoveries on the ''[[Beagle (navis)|Beagle]],'' 1832–1836.'' Novi Eboraci et Londinii: HarperCollins Publishers. * King, Phillip Parker. [[1839]]. ''Narrative of the surveying voyages of His Majesty's Ships Adventure and Beagle between the years 1826 and 1836, describing their examination of the southern shores of South America, and the Beagle's circumnavigation of the globe.'' Proceedings of the first expedition, 1826-30, under the command of Captain P. Parker King, ed. Robert FitzRoy. Londinii: Henry Colburn. [http://darwin-online.org.uk/content/frameset?itemID=F10.1&viewtype=text&pageseq=1 Textus interretialis.] * Martínez Crovetto, Raúl. [[1968]]. "Estudios Etnobotánicos. Nombres de plantas y su utilidad según los indios Onas de Tierra del Fuego." ''Revista de la Facultad de Agronomía y Veterinaria de la Universidad del Nordeste.'' * Pisano Valdés, Edmundo. [[1977]]. "Fitogeografía de Fuego-Patagonia chilena. I.-Comunidades vegetales entre las latitudes 52 y 56º S." In ''Anales del Instituto de la Patagonia,'' vol. VIII. Punta Arenas. == Nexus externi== {{CommuniaCat|Tierra del Fuego|Terram Ingnium}}<!-- {{Wikivoyage|Tierra del Fuego|Terram Ingium}}--> {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20211015204021/https://findelmundo.tur.ar/es Situs interretialis Terrae Ignium proprius.] * [http://www.chileculture.org/tierra-del-fuego/ "Tierra del Fuego"] apud Societatem Culturae Tsiliensis. {{coord|54|S|70|W|region:CL_type:isle_scale:5000000|display=title}} [[Categoria:Archipelagi Oceani Atlantici]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Pacifici]] [[Categoria:Insulae Argentinae]] [[Categoria:Insulae Chiliae]] [[Categoria:Patagonia]] [[Categoria:Regiones]] [[Categoria:Terra Ignium| ]] {{Myrias|Geographia}} lnrw7r5pzb1xylaf5d3620mqy1y1thx 3994000 3993991 2026-10-11T11:40:02Z Demetrius Talpa 81729 3994000 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}} [[Fasciculus:Cities of Tierra del Fuego.png|thumb|[[Tabula geographica]] Terrae Ignium]] [[Fasciculus:Ushuaia 2009.jpg|thumb|[[Ushuaia]], urbs in Terra Ignium sita.]] {{res|Terra Ignium}}<ref>[[Philippus Ferrarius|Philippi Ferrarii]] et [[Michael Antonius Baudrand|Michaelis Antonii Baudrand]] [https://www.google.ru/books/edition/Lexicon_Geographicvm_in_qvo_Vniversi_Orb/fWexRyIvl1YC?hl=ru&gbpv=1&dq=Terra+Ignium&pg=RA1-PA254&printsec=frontcover ''Lexicon geographicum'', p. 254]. Cf. [[nomen adiectivum|adiectivum]] ''fuegianus,'' — ''Etymologisches Wörterbuch der Botanischen Pflanzenname''.</ref> ([[Hispanice]] ''Tierra del fuego'') est [[archipelagus]] ante maxime [[meridies|australem]] [[continens|continentis]] [[America Australis|Americae Australis]] apicem, plerumque trans [[Fretum Magellanicum]] iacens et [[Fretum Drakeanum|Drakeanum]] comprehendens. Quae corona insularum consistit in [[Grandis Insula Terrae Ignium|Grande Insula Terrae Ignium]] (maxima [[insula]], saepe etiam ''Terra Ignium'' ipsa vocata), cuius [[area (geometria)|area]] [[superficies|superficialis]] 48&thinsp;100 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]] est, atque in grege multarum variarum [[magnitudo|magnitudinum]] [[insula]]rum, inter quas insigniter [[Hornanum Caput]] [[promontorium]] et [[Insulae Diego Ramírez]] numerantur. Omnis [[regio]]nis terra inter [[Tsilia]]m et [[Argentina]]m dividitur, quarum Argentina [[occidens|orientale]] principalis insulae dimidium, ac Tsilia dimidium [[occidens|occidentale]] et insulas ad australem [[Canalis Beagle|Canalis Beagle]] versus et insulas maxime australes temperat. Maxime australis archipelagi pars paene ad [[septentrio]]nes [[latitudo|latitudinis]] 56°S patet. Prima [[colonia]] [[homo sapiens|humana]] in Terra Ignium nota abhinc annorum 10&thinsp;000 fere constituta est.<ref name="Ant86-331">{{cite journal |title=Hunter-gatherers, biogeographic barriers and the development of human settlement in Tierra del Fuego |url=https://archive.org/details/sim_antiquity_2012-03_86_331/page/71 |journal=Antiquity |date=1 Martii [[2012]] |volume=86 |issue=331 |pages=71–87 |doi=10.1017/S0003598X00062463|last1=Morello |first1=Flavia |last2=Borrero |first2=Luis |last3=Massone |first3=Mauricio |last4=Stern |first4=Charles |last5=García-Herbst |first5=Arleen |last6=McCulloch |first6=Robert |last7=Arroyo-Kalin |first7=Manuel |last8=Calás |first8=Elisa |last9=Torres |first9=Jimena |last10=Prieto |first10=Alfredo |last11=Martinez |first11=Ismael |last12=Bahamonde |first12=Gabriel |last13=Cárdenas |first13=Pedro |hdl=1893/3664 |s2cid=161882222 |hdl-access=free }}</ref> [[Navigatio|Navigatores]] [[Europa]]ei has insulas primum per expeditionem [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinandi Magellani]] anno [[1520]] [[exploratio|exploraverunt]]. ''Terra Ignium'' et [[nomen proprium|nomina]] similia ex [[ignis|ignibus]] [[festum|festis]] ab [[indigena|indigenis]] factis appellabantur. == Historia == Anno [[1520]], [[Ferdinandus Magellanus]] primus eas insulas detexit cum [[orbis terrarum|orbem terrarum]] circumnavigare conaretur. Ei [[nomen proprium|nomen]] ''Terra Ignium'' dedit cum [[ignis|ignes]] incolarum videre crederet. Putabat eos [[navis|naves]] eius igne perdere velle. Hodie putatur hos ignes res naturales fuisse. [[Iacobus Le Maire]] (ca. 1585–1616), [[nauta]] [[Nederlandia|Nederlandicus]], primum promontorium [[Hornarum Caput|Hornarum]] circumnavigavit, sic Terram Ignium [[continens|continentem]] non esse demonstrans. Anno [[1881]], Terra Ignium ab [[Argentina]] [[Tsilia]]que in duas partes divisa est. Pars [[occidens|occidentalis]] maximae insulae et omnes insulae australes et occidentales Tsiliae [[Regio Magellanensis|regionis Magellanensis]] est. Regio [[oriens|orientalis]] maximae insulae Argentinae est (pars provinciae [[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis|Terrae Ignium]]). == Oecologia == === Flora === Solum 30 centesimae insularum [[silva]]s sustinent, quae in classem [[silvae subpolares Magellanicae|silvarum subpolarium Magellanicarum]] discribuntur. [[Septentrio]] et orientalis [[regio]]nis pars ex [[steppa|steppis]] et [[desreta|semidesertis]] frigidis constat. Sex [[arbor]]um [[species]] in Terra Ignium inveniuntur, quae sunt ''[[Drimys winteri]],'' ''[[Maytenus magellanica]],'' ''[[Pilgerodendron uviferum]]'' (maxime australis orbis terrarum conifer), et tres species [[genus (taxinomia)|generis]] ''[[Nothofagus|Nothofagi]]'': ''[[Nothofagus antarctica]],'' ''[[Nothofagus pumilio]],'' et [[sempervirens]] ''[[Nothofagus betuloides]].'' Aliquot [[planta]]e [[fructus|fructiferae]] in spatiis apertis inter has silvas crescunt, sicut ''[[Fragaria chiloensis]]'' var. ''chiloensis'' forma ''chiloensis'') et ''[[Berberis buxifolia]],'' cuius fructus ab [[Indi Americani|Indis Americanis]] et [[colonia|colonis]] [[Europa]]eis diu colliguntur.<ref>Martínez Crovetto 1968.</ref> Quae sunt solae orbis terrarum silvae in [[clima]]te cui sunt [[aestas|aestates]] tales frigidi. Arbores paene ad maxime australem [[America Australis|Americae Australis]] apicem extenduntur, ubi [[ventus|venti]] sunt tam fortes ut arbores in spatiis ad ventos expositis formas tortas exhibeant, ut homines eas arbores vexillares appellant. [[Vegetatio]] arborea usque ad australem regionis apicem extenditur, ad [[Insula Hornos|Insulam Hornos]], quamquam [[Insulae Wollastonenses]] a [[tundra]] subantarctica plerumque teguntur, praeter in spatiis a [[ventus|vento]] protectis, ubi arbores melius supervivere possunt. <gallery class="center" caption="Flora in Tierra del Fuego" widths="180px"> Fasciculus:Drimys winteri.jpg|''[[Drimys winteri]]'' ([[flos|flores]]) Fasciculus:Nothofagus antarctica D.jpg|''[[Nothofagus antarctica]]'' Fasciculus:Nothofagus pumilio.jpg|''[[Nothofagus pumilio]]'' Fasciculus:Nothofagus betuloides.jpg|''[[Nothofagus betuloides]]'' </gallery> === Fauna === [[Fasciculus:IslaLosLobos.jpg|thumb|[[Otariinae]] in Insula Luporum ad Canalem Beagle prope [[Ushuaia]].]] Inter [[animalia]] notissima in archipelago numerantur [[aves]] ''[[Enicognathus ferrugineus]]'' ([[Psittacidae]]), [[Laridae]], [[Alcedinidae]], [[Cathartidae]], ''[[Aptenodytes patagonicus]]'' ([[Spheniscidae]]), [[Strigiformes]], et ''[[Sephanoides sephaniodes]]'' ([[Trochilidae]]),<ref>{{cite journal|title=Sephanoides sephaniodes.|date=1 Octobris [[2016]]|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22687857A93172170.en}}.</ref> ac [[mammalia]] ''[[Lama guanicoe]]'' ([[Camelidae]])<ref>{{cite journal|title=Lama guanicoe.|date=3 Februarii [[2016]]|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T11186A18540211.en}}.</ref> et [[vulpes]] ([[Canidae]]). [[Mare|Maria]] circa archipelagum pervarias [[cetacea|cetaceorum]] [[species]] sustinent.<ref>{{cite web|url=https://iwc.int/private/downloads/n-DEQOXouNkf8O248AmRQg/Argentina53.doc|title=Argentina: Progress Report on Cetacean Research, June 2000 to June 2001|first=Adrian|last=Schiavini|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710101422/https://iwc.int/private/downloads/n-DEQOXouNkf8O248AmRQg/Argentina53.doc|archive-date=10 Iulii 2019}}.</ref> ''[[Eubalaena australis|Eubalaenae australes]]'' ([[Balaenidae]]) in Terra Ignium magis atque magis annis 2000s videntur.<ref>{{cite web |title=Hoy en Rio Grande, Tierra del Fuego (ballena) |date=18 Aprilis [[2009]] |url=http://www.taringa.net/posts/imagenes/2453994/Hoy-en-Rio-Grande-Tierra-del-Fuego-ballena.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232019/http://www.taringa.net/posts/imagenes/2453994/Hoy-en-Rio-Grande-Tierra-del-Fuego-ballena.html |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref><ref>{{cite web |first1=R. Natalie P. |last1=Goodall |last2=Benegas |first2=G. L. |last3=Dellabianca |first3=N. |last4=Riccialdelli |first4=L. |last5=Pimper |first5=E. L. |date=17 Ianuarii [[2014]] |title=The Presence of Southern Right Whales off Eastern Tierra del Fuego, 1987–2011 |url=http://iwcoffice.co.uk/_documents/sci_com/workshops/SRW/S11-RW30.pdf |access-date=2014-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505213903/http://iwcoffice.co.uk/_documents/sci_com/workshops/SRW/S11-RW30.pdf |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> Similiter quinque [[Balaenopteridae]]: ''[[Megaptera novaeangliae]],''<ref>{{cite web |title=Whale Watching in the Southern Cone – Argentina |url=http://www.sconewhales.co.uk/argentina.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531084614/http://sconewhales.co.uk/argentina.html |archive-date=31 Maii 2014|access-date=5 Maii 2014}}.</ref><ref>{{cite web |title=Whale Watching in the Southern Cone – Gallery |url=http://www.sconewhales.co.uk/gallery.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531085244/http://sconewhales.co.uk/gallery.html |archive-date=31 Maii 2014|access-date=5 May 2014}}.</ref> ''[[Balaenoptera musculus]],''<ref>{{cite web |title=Blue Whale (''Balaenoptera musculus'') on Tierra del Fuego Check List |url=https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314922 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917220152/http://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314922 |archive-date=17 Septembris 2016}}.</ref> ''[[Balaenoptera physalus]],'' ''[[Balaenoptera borealis]],''<ref>{{cite web |title=Minke Whale (Sei Whale?) |date=9 Decembris [[2011]] |url=https://www.flickr.com/photos/gauchocat/6529053177/in/photostream/ |via=[[Flickr]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624062956/https://www.flickr.com/photos/gauchocat/6529053177/in/photostream/ |archive-date=24 Iunii 2016}}.</ref> et ''[[Balaenoptera bonaerensis]].''<ref>{{cite web |title=Minke Whale (''Balaenoptera acutorostrata'') on Tierra del Fuego Check List |url=https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180104013930/https://www.inaturalist.org/listed_taxa/1314921 |archive-date=4 Ianuarii 2018}}.</ref><ref>{{cite web |title=Record of a dwarf minke whale (''Balaenoptera acutorostrata'') in northern Brazil |url=http://www.car-spaw-rac.org/IMG/pdf/Record_of_a_dwarf_minke_whale_Balaenoptera_acutorostrata_in_northern_Brazil.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505233922/http://www.car-spaw-rac.org/IMG/pdf/Record_of_a_dwarf_minke_whale_Balaenoptera_acutorostrata_in_northern_Brazil.pdf |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> [[Peregrinatio|Peregrinatores]] in canale Beagle rara cetacea [[endemismus|endemica]] saepissime visunt, inter quae certae [[delphinidae]]<ref>{{cite web |title=Scotia Sea: Part 5. The Great Marine Mammals |url=http://www.vulkaner.no/n/vlad/escotia5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232039/http://www.vulkaner.no/n/vlad/escotia5.html |archive-date=5 Maii 2014|access-date=5 Maii 2014 }}</ref> et ''[[Caperea marginata]]'' ([[Cetotheriidae]]), species quae haud bene investigata est. Inter [[pinnipedia]] quae regiones Terrae Ignium habitant sunt ''[[Otaria flavescens]]'' ([[Otariidae]]),<ref>{{cite web |title=Sailing to the Sea Lions and Les Eclaireurs Lighthouse in Catamarans |url=http://www.piratour.net/en/excursiones/ver/48-sailing-to-the-sea-lions-and-les-eclaireurs-lighthouse-in-catamarans.html |archive-date=20 Ianuarii [[2013]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130120155937/http://www.piratour.net/en/excursiones/ver/48-sailing-to-the-sea-lions-and-les-eclaireurs-lighthouse-in-catamarans.html}}.</ref><ref>{{cite web |title=Southern Sea Lions: Tierra del Fuego, Argentina |date=25 Septembris [[2011]] |url=http://www.ontfin.com/Word/southern-sea-lions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505231204/http://www.ontfin.com/Word/southern-sea-lions/ |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> ''[[Arctophoca australis]]'' ([[Otariidae]]),<ref>{{cite web |title=Mark Horrell: Tierra del Fuego |date=28 Februarii [[2003]] |url=https://www.flickr.com/photos/markhorrell/sets/72157651610126570/ |via=[[Flickr]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104113614/https://www.flickr.com/photos/markhorrell/sets/72157651610126570/ |archive-date=4 Novembris 2016}}.</ref><ref>{{cite web |title=Ballenas en el Canal de Beagle |url=http://www.latdf.com.ar/2012/03/ballenas-en-el-canal-de-beagle.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505232401/http://www.latdf.com.ar/2012/03/ballenas-en-el-canal-de-beagle.html |archive-date=5 Maii 2014}}.</ref> ''[[Hydrurga leptonyx]]'' ([[Phocidae]], carnivorum quod alia pinnipedia venatur),<ref>{{cite web |title=Ushuaia Photo: leopard seal |url=https://www.tripadvisor.com/LocationPhotoDirectLink-g312855-i19201023-Ushuaia_Province_of_Tierra_del_Fuego_Patagonia.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920011111/https://www.tripadvisor.com/LocationPhotoDirectLink-g312855-i19201023-Ushuaia_Province_of_Tierra_del_Fuego_Patagonia.html |archive-date=20 Septembris [[2016]]}}.</ref> et ''[[Mirounga leonine]]'' ([[Phocidae]]).<ref>{{cite web |title=Expedition Uncovers Wildlife Wonders at Tierra del Fuego |date=25 Februarii [[2011]] |url=http://www.wcs.org/news-and-features-main/admiralty-sound.aspx |archive-date=9 Iulii [[2011]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709101440/http://www.wcs.org/news-and-features-main/admiralty-sound.aspx }}</ref><ref>{{cite web |title=Cruceros Australis – Fjords of Tierra del Fuego, Patagonia & Cape Horn, Punta Arenas – Ushuaia – Punta Arenas |url=http://www.aonikenk.com/cruises-boats-ferries/cruceros-australis/fjords-of-tierra-del-fuego-patagonia-cape-horn/expedition-cruise-ship-beagle-channel-strait-of-magellan-fjords-punta-arenas-ushuaia-punta-arenas-mv-via-australis-mv-stella-australis |archive-date=5 Maii [[2014]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505233043/http://www.aonikenk.com/cruises-boats-ferries/cruceros-australis/fjords-of-tierra-del-fuego-patagonia-cape-horn/expedition-cruise-ship-beagle-channel-strait-of-magellan-fjords-punta-arenas-ushuaia-punta-arenas-mv-via-australis-mv-stella-australis }}</ref> == Notae == <references/> == Bibliographia == * Bollen, Patrick. [[2000]]. "Tierra del Fuego." B/W Photobook. Tielt in Belgio: Lannoo Publishers. ISBN 90-209-4040-6. * Bridges, Lucas. (1948) [[1987]]. ''Uttermost Part of the Earth.'' Liber iterum impressa, praefatione a Gavin Young scripta. Century Hutchinson. ISBN 0-7126-1493-1. * De Agostini, Alberto M. [[1956]]. ''Treinta años en Tierra del Fuego 1.'' Bonaeropoli: Ediciones Peuser. * Keynes, Richard. [[2002]]. ''Fossils, Finches and Fuegians: Charles Darwin's Adventures and Discoveries on the ''[[Beagle (navis)|Beagle]],'' 1832–1836.'' Novi Eboraci et Londinii: HarperCollins Publishers. * King, Phillip Parker. [[1839]]. ''Narrative of the surveying voyages of His Majesty's Ships Adventure and Beagle between the years 1826 and 1836, describing their examination of the southern shores of South America, and the Beagle's circumnavigation of the globe.'' Proceedings of the first expedition, 1826-30, under the command of Captain P. Parker King, ed. Robert FitzRoy. Londinii: Henry Colburn. [http://darwin-online.org.uk/content/frameset?itemID=F10.1&viewtype=text&pageseq=1 Textus interretialis.] * Martínez Crovetto, Raúl. [[1968]]. "Estudios Etnobotánicos. Nombres de plantas y su utilidad según los indios Onas de Tierra del Fuego." ''Revista de la Facultad de Agronomía y Veterinaria de la Universidad del Nordeste.'' * Pisano Valdés, Edmundo. [[1977]]. "Fitogeografía de Fuego-Patagonia chilena. I.-Comunidades vegetales entre las latitudes 52 y 56º S." In ''Anales del Instituto de la Patagonia,'' vol. VIII. Punta Arenas. == Nexus externi== {{CommuniaCat|Tierra del Fuego|Terram Ingnium}}<!-- {{Wikivoyage|Tierra del Fuego|Terram Ingium}}--> {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20211015204021/https://findelmundo.tur.ar/es Situs interretialis Terrae Ignium proprius.] * [http://www.chileculture.org/tierra-del-fuego/ "Tierra del Fuego"] apud Societatem Culturae Tsiliensis. {{coord|54|S|70|W|region:CL_type:isle_scale:5000000|display=title}} [[Categoria:Archipelagi Oceani Atlantici]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Pacifici]] [[Categoria:Insulae Argentinae]] [[Categoria:Insulae Chiliae]] [[Categoria:Patagonia]] [[Categoria:Regiones]] [[Categoria:Terra Ignium| ]] {{Myrias|Geographia}} 3s0v5yxejhxgko1ogwes86dcp0pesk6 Fridericus I (imperator) 0 8647 3993932 3685349 2026-10-10T20:07:18Z Demetrius Talpa 81729 /* Fontes vitae et regni Friderici I */ 3993932 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Barbarossa.jpg|thumb|Fridericus I ([[Bibliotheca Vaticana]])]] [[Fasciculus:Friedrich-barbarossa-und-soehne-welfenchronik 1-1000x1540.jpg|thumb|Fridericus I imperator cum filiis [[Henricus VI (imperator)|Henrico]] Germanorum rege (ad sinistram partem) et Friderico duce Sueviae. ''[[Historia Welforum]]'' (Landesbibliothek Fulda)]] '''Fridericus I''', propter [[color]]em [[ruber|rubrum]] [[barba]]e "''Barbarossa''" [[Lingua Italica|Italice]] appellatus, [[Lingua Latina|Latine]] '''Aënobarbus'''<ref>E.g., {{Creanda|de|Melchior Goldast|Melchior Goldastus|Melchioris Goldasti}} [https://books.google.ru/books?id=HQt_rmg8lC8C&q=Fridericus+Aënobarbus#v=snippet&q=Fridericus%20Aënobarbus&f=false ''Politica imperialia,'' Francofurti 1514, p. 429].</ref>, natus est in [[Germania]] anno [[1122]], mortuus est in [[Anatolia]] (hodie [[Turcia]]) die [[10 Iunii]] [[1190]] dum [[expeditio sacra|expeditionem sacram]] gerebat. == Vita == Fridericus erat filius [[comes|comitis]] Friderici II eiusque coniugis Iudithae. Fridericus [[Rex]] Romanorum die [[4 Martii]] [[1152]] [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti ad Moenum]] electus et [[9 Martii]] [[Aquisgranum|Aquisgrani]] coronatus est. Fuit successor patrui sui [[Conradus III|Conradi III]], qui [[15 Februarii]] eiusdem anni mortuus erat. Mense Octobri [[1154]] Fridericus in [[Italia]]m ivit et [[Papia]]e ab [[Hadrianus IV|Hadriano IV]] papa rex Italiae coronatus est. Anno 1155 [[Viterbium|Viterbii]] Fridericus papae occurrit, cui illustrem emendatorem ecclesiae [[Arnaldus Brixiae|Arnaldum Brixiae]] tradidit, qui Romae necaretur. Die [[18 Iunii]] [[1155]] Fridericus [[Imperator]] [[Sacrum Romanum Imperium|Romani Imperii]] coronatus est. Ab anno 1157 Imperium nominavit Sacrum se ipsum successorem iudicans [[Constantinus|Constantini]] et [[Iustinianus|Iustiniani]] et [[Carolus Magnus|Caroli Magni]], qui anno 1167 canonicatus erat. Die [[14 Novembris]] [[1158]] a Dieta Imperii Campis Roncaliis apud [[Mediolanum]] habita ius magistratus urbium omnium nominandi accepit. Anno [[1162]] Fridericus praeclaram et opulentam [[urbs|urbem]] [[Italia]]e [[Mediolanum]] diruit. Die [[18 Aprilis]] [[1163]] Fridericus I imperator monasteria abbatissae [[Hildegardis Bingensis]] sub tutelam imperialem posuit. At [[Papa]] [[Alexander III]] [[urbs|urbes]] [[Italia]]e contra imperatorem tam fortiter sustinuit ut novam urbem anno [[1168]] in [[Pedemontium|Pedemontio]] conditam incolae [[Alexandria (Italia)|Alexandriam]] ad honorem eius appellaverunt. Die [[29 Maii]] [[1176]] apud [[Lenianum]] ([[Lingua Italiana|Italice]]'' Legnano''), vicum Mediolano proximum, [[Societas Lombardorum]]<ref>"Societas Lombardorum": [[Boso (cardinalis)|Boso]], ''[[Vita Alexandri III (Boso)|Vita Alexandri III]]'' ({{PL}} vol. 200 [http://archive.org/stream/patrologiaecur200mign#page/14/mode/2up col. 28])</ref> imperatorem profligavit. Die [[24 Iulii]] [[1177]] [[Venetia (urbs)|Venetiae]] [[imperator]] Fridericus et papa [[Alexander III]] [[pax|pacem]] inter se conciliaverunt. Veronae mense Novembri [[1184]] una cum Friderico papa [[Lucius III]] bullam "[[Ad abolendam]]" de haeresibus exstirpandis emisit. == Familia == Fridericus uxorem primam, nomine [[Adela de Vohburg|Adelam de Vohburg]], anno [[1147]] ineunte duxit. Ex ea filios nullos genuit eamque anno [[1153]] repudiavit. Ex altera, [[Beatrix Burgundiae|Beatrice Burgundiae]], quam die [[17 Iunii]] [[1156]] duxit, filios et filias duodecim genuit, scilicet: * Beatrix (mortua ante 1174) * Fridericus (1164-c. 1169), dux Sueviae ab anno 1167 * [[Henricus VI (imperator)|Henricus]] (1165-1197), rex Germanorum ab anno 1169, imperator (patris successor) * [[Fridericus VI (dux Sueviae)|Conradus]] (1167-1191), dux Sueviae (nomine Fridericus) ab anno 1170 * filia (1168-1184) * [[Otho (comes Burgundiae)|Otho]] (1170-1200), comes Burgundiae * [[Conradus (dux Sueviae)|Conradus]] (1172-1196) * Rainaldus (natus 1173, mortuus infans) * Guillelmus (natus 1176, mortuus infans) * [[Philippus (dux Sueviae)|Philippus]] (1177-1208), dux Sueviae ab anno 1191, rex Germanorum ab anno 1198 * Agnes (mortua 1184) * Sophia (mortua 1187 vel 1188) == Fontes vitae et regni Friderici I == * [[Otto Frisingensis|Otto]] et [[Rahewinus]] Frisingenses, ''[[Gesta Frederici]]'' * ''[[Carmen de gestis Frederici I Imperatoris in Lombardia]]'' * [[Guntherus Parisiensis]], ''Ligurinus'' ; Documenta * [[Authentica Habita|Authentica "Habita"]] == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Bibliographia == * "[http://www.treccani.it/enciclopedia/federico-i-imperatore-detto-il-barbarossa/ Federico I imperatore, detto il Barbarossa (ted. Rotbart)]" in ''Enciclopedia italiana'' * P. Munz, ''Frederick Barbarossa: a study in medieval politics''. Londinii, 1969 * E. Otto, "Frederick Barbarossa in seinen Briefen" in ''Deutsches Archiv'' vol. 5 (1942) {{NexInt}} *[[1860 Barbarossa]] == Nexus externi == * {{Medlands|http://fmg.ac/Projects/MedLands/GERMANY,%20Kings.htm#FriedrichIGermanydied1190B|Friedrich von Staufen}} {{Imperatores SRI}} [[Categoria:Imperatores Romani Sacri]] [[Categoria:Participes tertiae expeditionis sacrae]] [[Categoria:Nati 1122]] [[Categoria:Mortui 1190]] [[Categoria:Familia Staufica]] [[Categoria:Fridericus I (imperator)|!]] [[Categoria:Alexander III (papa)]] {{Myrias|Homines}} 3fkkkwh0dzzgxm190uhqodtsfdn9kfx Lucius Sergius Catilina 0 10651 3993923 3993763 2026-10-10T19:35:41Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3993923 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cicero Denounces Catiline in the Roman Senate by Cesare Maccari - 3.jpg|thumb|upright=1|''Cicero Catilinam accusat.'' Opus tectorium a [[Caesar Maccari|Caesare Maccari]] [[saeculum 19|saeculo 19]] factum.]] '''Lucius Sergius Catilina''' (natus, ut conicitur, anno [[108 a.C.n.]]; mortuus anno [[62 a.C.n.]]) fuit [[politicus]] [[Libera res publica Romana|Romanus]], infamis ob [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] quam machinatus est. == Origo == Lucius Sergius Catilina [[Gens Sergia|Sergiorum]] gente [[patricii (ordo)|patricia]] natus est, quae tum quidem in re publica minus valuit, sed in [[res militaris|re militari]] excellebat. Gratiana, [[uxor]] eius, soror [[Marcus Marius Gratidians|Marci Marii Gratidiani]] fuit. Inde cum [[Gaius Marius|Gaio Mario]] et [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] affinitate coniunctus erat. == Vita == Primum anno [[89 a.C.n.]] Catilinae mentio facta est, cum in [[Hispania]] sodalis consilii fuit, quod cuidam [[turma (Imperium Romanum)|turmae]] ob virtutem [[civitas Romana|civitatem Romanam]] tradidit. Tum Catilina forsitan munere [[Tribunus plebis|tribuni]] aut [[praefectus (imperium Romanum)|praefecti]] functus est. Anno [[83 a.C.n.]], [[Sulla]] e [[Bella Mithridatica|bello Mithridatico]] reverso, Catilina una cum avunculo se societati eius applicavit.{{dubsig}} Sunt qui narrant eum fratrem ipsius necavisse et postea in numerum [[proscriptio|proscriptorum]] addiditum esse, quo [[nex]] excusaretur. Eodem tempore filiam virginem eius stupravisse traditur. Postea a Sulla iussus est uxoris fratrem Marcum Marium Gratidianum torquere et interficere, quod is affinis Gaii Marii erat. Quidam [[scriptor]]es dicunt Catilinam caput victimae ab ipso decisum in [[templum]] [[Apollo|Apollinis]] tulisse ibique manus sanguineas in labro lavavisse. Cum copiae Sullanae [[Praeneste]] occupaverunt, legatus in oppido expugnando et in proscriptis persequendis se praetulit. Inter eius victimas etiam sororis maritus nomine Quintus Caecilius fuisse videtur. Cicero et [[Sallustius]] Catilinam rei familiari non pepercisse affirmant, quod luxuriae se daret, ex quo [[aes alienus|aeris alieni]] magnitudinem contraxisset, postquam divitias tempore Sullano sibi paratas consumpsit. Non dubitandum quidem est, quin etiam [[cursus honorum]] maximos sumptus exegerit. Anno [[73 a.C.n.]], Catilina a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] stupri cum [[Vestalis virgo|Vestali virgine]] facti accusatus est, [[Quintus Lutatius Catulus|Quinto Lutatio Catulo]] interpellatore et iudicibus ([[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] et [[Crassus|Crasso]] corruptis, ut putatur) liberatus discessit. Post [[praetor|praeturam]] anni [[67 a.C.n.|67]], Catilina pro praetore provinciam [[Africa (provincia Romana)|Africam]] administravit, quam magnopere spoliavisse videtur. Itaque repetundarum a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] accusatus est<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.1.1</ref> et Cicero aliquamdiu eum defendere in animo habuit<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.2.1</ref> Catilina anno [[63 a.C.n.|63]] [[consul]]atum petivit, [[actio de repetundis|actione autem de repetundis]] impeditus atque a Cicerone suffragiis victus contra [[res publica|rem publicam]] conspiravit, ut rerum potiretur. Conspiratione aperta, Catilina hostis declaratus [[Roma]] ad copias suas fugit, et in pugna prope [[Pistorium]] anno [[62 a.C.n.|62]] commissa interfectus est. Catilina pessimo animo fuit vir, qui contra rem publicam Romae coniuravit ad rerum potendum. Gens Sergia abolevit Lucium praenomen ad [[memoria]]m istius turpis membri sui damnandum. == Notae == <references /> == Fontes == * [[Cicero]], ''[[In Catilinam]]'' orationes *[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 9-10 *[[Plutarchus]], ''Sylla'' 32. * [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' == Plura legere si cupis == *Gaston Boissier (1905), ''La conjuration de Catilina'', Parisiis, Hachette. *Michel Duval (2014), ''La conjuration de Catilina : César, un instigateur oublié'', Académie de géopolitique de Paris. *Luca Fezzi (2013), ''Catilina : la guerra dentro Roma'', Napoli. ISBN 978-88-7959-771-5 *Francis Galassi (2014), ''Catiline, the monster of Rome, an ancient case of political assassination'', Yardley. [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01479929/document Recensio critica a Romain Millot] * Barbara Levick (2015), ''Catiline'', Londini. ISBN 978-1-4725-3489-7 *Romain Millot (2017), 'Catilina, pour combien de temps encore  ? Actualités bibliographiques sur un conspirateur trop connu', Anabases 2017(25) : 111-136. [https://anabases.revues.org/6054] *C.M. Odahl (2010), ''Cicero and the Catilinarian conspiracy'', Novi Eboraci. ISBN 978-0-415-87472-4 == Nexus externi == *[http://www.gutenberg.org/etext/226 Cicero ''In Catilinam'' (apud Gutenberg-Project, lingua Latina)] {{Lifetime|108 a.C.n.|62 a.C.n.|Catilina, Lucius Sergius}} [[Categoria:Catilinae coniuratio]] [[Categoria:Gens Sergia|Catilina, Lucius]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Proconsules Africae]] dpd27tu6tyv2zxh5paxn0v9h3he26v0 3993924 3993923 2026-10-10T19:37:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Vita */ 3993924 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cicero Denounces Catiline in the Roman Senate by Cesare Maccari - 3.jpg|thumb|upright=1|''Cicero Catilinam accusat.'' Opus tectorium a [[Caesar Maccari|Caesare Maccari]] [[saeculum 19|saeculo 19]] factum.]] '''Lucius Sergius Catilina''' (natus, ut conicitur, anno [[108 a.C.n.]]; mortuus anno [[62 a.C.n.]]) fuit [[politicus]] [[Libera res publica Romana|Romanus]], infamis ob [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] quam machinatus est. == Origo == Lucius Sergius Catilina [[Gens Sergia|Sergiorum]] gente [[patricii (ordo)|patricia]] natus est, quae tum quidem in re publica minus valuit, sed in [[res militaris|re militari]] excellebat. Gratiana, [[uxor]] eius, soror [[Marcus Marius Gratidians|Marci Marii Gratidiani]] fuit. Inde cum [[Gaius Marius|Gaio Mario]] et [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] affinitate coniunctus erat. == Vita == Primum anno [[89 a.C.n.]] Catilinae mentio facta est, cum in [[Hispania]] sodalis consilii fuit, quod cuidam [[turma (Imperium Romanum)|turmae]] ob virtutem [[civitas Romana|civitatem Romanam]] tradidit. Tum Catilina forsitan munere [[Tribunus plebis|tribuni]] aut [[praefectus (imperium Romanum)|praefecti]] functus est. Anno [[83 a.C.n.]], [[Sulla]] e [[Bella Mithridatica|bello Mithridatico]] reverso, Catilina una cum avunculo se societati eius applicavit.{{dubsig}} Sunt qui narrant eum fratrem ipsius necavisse et postea in numerum [[proscriptio|proscriptorum]] addiditum esse, quo [[nex]] excusaretur. Eodem tempore filiam virginem eius stupravisse traditur. Postea a Sulla iussus est uxoris fratrem Marcum Marium Gratidianum torquere et interficere, quod is affinis Gaii Marii erat. Quidam [[scriptor]]es dicunt Catilinam caput victimae ab ipso decisum in [[templum]] [[Apollo|Apollinis]] tulisse ibique manus sanguineas in labro lavisse<ref>[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 10.</ref>. Cum copiae Sullanae [[Praeneste]] occupaverunt, legatus in oppido expugnando et in proscriptis persequendis se praetulit. Inter eius victimas etiam sororis maritus nomine Quintus Caecilius fuisse videtur. Cicero et [[Sallustius]] Catilinam rei familiari non pepercisse affirmant, quod luxuriae se daret, ex quo [[aes alienus|aeris alieni]] magnitudinem contraxisset, postquam divitias tempore Sullano sibi paratas consumpsit. Non dubitandum quidem est, quin etiam [[cursus honorum]] maximos sumptus exegerit. Anno [[73 a.C.n.]], Catilina a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] stupri cum [[Vestalis virgo|Vestali virgine]] facti accusatus est, [[Quintus Lutatius Catulus|Quinto Lutatio Catulo]] interpellatore et iudicibus ([[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] et [[Crassus|Crasso]] corruptis, ut putatur) liberatus discessit. Post [[praetor|praeturam]] anni [[67 a.C.n.|67]], Catilina pro praetore provinciam [[Africa (provincia Romana)|Africam]] administravit, quam magnopere spoliavisse videtur. Itaque repetundarum a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] accusatus est<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.1.1</ref> et Cicero aliquamdiu eum defendere in animo habuit<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.2.1</ref> Catilina anno [[63 a.C.n.|63]] [[consul]]atum petivit, [[actio de repetundis|actione autem de repetundis]] impeditus atque a Cicerone suffragiis victus contra [[res publica|rem publicam]] conspiravit, ut rerum potiretur. Conspiratione aperta, Catilina hostis declaratus [[Roma]] ad copias suas fugit, et in pugna prope [[Pistorium]] anno [[62 a.C.n.|62]] commissa interfectus est. Catilina pessimo animo fuit vir, qui contra rem publicam Romae coniuravit ad rerum potendum. Gens Sergia abolevit Lucium praenomen ad [[memoria]]m istius turpis membri sui damnandum. == Notae == <references /> == Fontes == * [[Cicero]], ''[[In Catilinam]]'' orationes *[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 9-10 *[[Plutarchus]], ''Sylla'' 32. * [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' == Plura legere si cupis == *Gaston Boissier (1905), ''La conjuration de Catilina'', Parisiis, Hachette. *Michel Duval (2014), ''La conjuration de Catilina : César, un instigateur oublié'', Académie de géopolitique de Paris. *Luca Fezzi (2013), ''Catilina : la guerra dentro Roma'', Napoli. ISBN 978-88-7959-771-5 *Francis Galassi (2014), ''Catiline, the monster of Rome, an ancient case of political assassination'', Yardley. [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01479929/document Recensio critica a Romain Millot] * Barbara Levick (2015), ''Catiline'', Londini. ISBN 978-1-4725-3489-7 *Romain Millot (2017), 'Catilina, pour combien de temps encore  ? Actualités bibliographiques sur un conspirateur trop connu', Anabases 2017(25) : 111-136. [https://anabases.revues.org/6054] *C.M. Odahl (2010), ''Cicero and the Catilinarian conspiracy'', Novi Eboraci. ISBN 978-0-415-87472-4 == Nexus externi == *[http://www.gutenberg.org/etext/226 Cicero ''In Catilinam'' (apud Gutenberg-Project, lingua Latina)] {{Lifetime|108 a.C.n.|62 a.C.n.|Catilina, Lucius Sergius}} [[Categoria:Catilinae coniuratio]] [[Categoria:Gens Sergia|Catilina, Lucius]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Proconsules Africae]] axnsywekun8o0hxmpcsww59rva2rpad 3993925 3993924 2026-10-10T19:40:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Fontes */ 3993925 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Cicero Denounces Catiline in the Roman Senate by Cesare Maccari - 3.jpg|thumb|upright=1|''Cicero Catilinam accusat.'' Opus tectorium a [[Caesar Maccari|Caesare Maccari]] [[saeculum 19|saeculo 19]] factum.]] '''Lucius Sergius Catilina''' (natus, ut conicitur, anno [[108 a.C.n.]]; mortuus anno [[62 a.C.n.]]) fuit [[politicus]] [[Libera res publica Romana|Romanus]], infamis ob [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] quam machinatus est. == Origo == Lucius Sergius Catilina [[Gens Sergia|Sergiorum]] gente [[patricii (ordo)|patricia]] natus est, quae tum quidem in re publica minus valuit, sed in [[res militaris|re militari]] excellebat. Gratiana, [[uxor]] eius, soror [[Marcus Marius Gratidians|Marci Marii Gratidiani]] fuit. Inde cum [[Gaius Marius|Gaio Mario]] et [[Marcus Tullius Cicero|Marco Tullio Cicerone]] affinitate coniunctus erat. == Vita == Primum anno [[89 a.C.n.]] Catilinae mentio facta est, cum in [[Hispania]] sodalis consilii fuit, quod cuidam [[turma (Imperium Romanum)|turmae]] ob virtutem [[civitas Romana|civitatem Romanam]] tradidit. Tum Catilina forsitan munere [[Tribunus plebis|tribuni]] aut [[praefectus (imperium Romanum)|praefecti]] functus est. Anno [[83 a.C.n.]], [[Sulla]] e [[Bella Mithridatica|bello Mithridatico]] reverso, Catilina una cum avunculo se societati eius applicavit.{{dubsig}} Sunt qui narrant eum fratrem ipsius necavisse et postea in numerum [[proscriptio|proscriptorum]] addiditum esse, quo [[nex]] excusaretur. Eodem tempore filiam virginem eius stupravisse traditur. Postea a Sulla iussus est uxoris fratrem Marcum Marium Gratidianum torquere et interficere, quod is affinis Gaii Marii erat. Quidam [[scriptor]]es dicunt Catilinam caput victimae ab ipso decisum in [[templum]] [[Apollo|Apollinis]] tulisse ibique manus sanguineas in labro lavisse<ref>[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 10.</ref>. Cum copiae Sullanae [[Praeneste]] occupaverunt, legatus in oppido expugnando et in proscriptis persequendis se praetulit. Inter eius victimas etiam sororis maritus nomine Quintus Caecilius fuisse videtur. Cicero et [[Sallustius]] Catilinam rei familiari non pepercisse affirmant, quod luxuriae se daret, ex quo [[aes alienus|aeris alieni]] magnitudinem contraxisset, postquam divitias tempore Sullano sibi paratas consumpsit. Non dubitandum quidem est, quin etiam [[cursus honorum]] maximos sumptus exegerit. Anno [[73 a.C.n.]], Catilina a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] stupri cum [[Vestalis virgo|Vestali virgine]] facti accusatus est, [[Quintus Lutatius Catulus|Quinto Lutatio Catulo]] interpellatore et iudicibus ([[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] et [[Crassus|Crasso]] corruptis, ut putatur) liberatus discessit. Post [[praetor|praeturam]] anni [[67 a.C.n.|67]], Catilina pro praetore provinciam [[Africa (provincia Romana)|Africam]] administravit, quam magnopere spoliavisse videtur. Itaque repetundarum a [[Publius Clodius Pulcher|Clodio]] accusatus est<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.1.1</ref> et Cicero aliquamdiu eum defendere in animo habuit<ref>''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.2.1</ref> Catilina anno [[63 a.C.n.|63]] [[consul]]atum petivit, [[actio de repetundis|actione autem de repetundis]] impeditus atque a Cicerone suffragiis victus contra [[res publica|rem publicam]] conspiravit, ut rerum potiretur. Conspiratione aperta, Catilina hostis declaratus [[Roma]] ad copias suas fugit, et in pugna prope [[Pistorium]] anno [[62 a.C.n.|62]] commissa interfectus est. Catilina pessimo animo fuit vir, qui contra rem publicam Romae coniuravit ad rerum potendum. Gens Sergia abolevit Lucium praenomen ad [[memoria]]m istius turpis membri sui damnandum. == Notae == <references /> == Fontes == * [[Cicero]], ''[[In Catilinam]]'' et ''[[In toga candida]]'' orationes *[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 9-10 *[[Plutarchus]], ''Sylla'' 32. * [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' == Plura legere si cupis == *Gaston Boissier (1905), ''La conjuration de Catilina'', Parisiis, Hachette. *Michel Duval (2014), ''La conjuration de Catilina : César, un instigateur oublié'', Académie de géopolitique de Paris. *Luca Fezzi (2013), ''Catilina : la guerra dentro Roma'', Napoli. ISBN 978-88-7959-771-5 *Francis Galassi (2014), ''Catiline, the monster of Rome, an ancient case of political assassination'', Yardley. [https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01479929/document Recensio critica a Romain Millot] * Barbara Levick (2015), ''Catiline'', Londini. ISBN 978-1-4725-3489-7 *Romain Millot (2017), 'Catilina, pour combien de temps encore  ? Actualités bibliographiques sur un conspirateur trop connu', Anabases 2017(25) : 111-136. [https://anabases.revues.org/6054] *C.M. Odahl (2010), ''Cicero and the Catilinarian conspiracy'', Novi Eboraci. ISBN 978-0-415-87472-4 == Nexus externi == *[http://www.gutenberg.org/etext/226 Cicero ''In Catilinam'' (apud Gutenberg-Project, lingua Latina)] {{Lifetime|108 a.C.n.|62 a.C.n.|Catilina, Lucius Sergius}} [[Categoria:Catilinae coniuratio]] [[Categoria:Gens Sergia|Catilina, Lucius]] [[Categoria:Rerum novarum cupidi]] [[Categoria:Romani antiqui]] [[Categoria:Proconsules Africae]] oisbfm76ma08pjx7pejraa70sadepyv Gnaeus Pompeius Magnus 0 11183 3993878 3993734 2026-10-10T15:53:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De triumphis */ 3993878 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} {{videdis|Pompeius (nomen)}} [[Fasciculus:Hw-pompey.jpg|thumb|Effigies Pompeii [[Holmia]]e ostentata.]] '''Gnaeus Pompeius,''' appellatus '''Magnus,''' fuit ductor exercitus [[Roma Antiqua|Romanus antiquus]], ter [[consul]] et ter [[Triumphus|triumphator]]. In discordiis civilibus pro [[Sylla]] et adversus [[Quintus Sertorius|Sertorium]] pugnavit antequam rivalis exercitui [[Gaius Iulius Caesar|Gai Iulii Caesaris]] ipse succumberet. == De familiaribus necessitudinibus == Gnaeus Pompeius e nobili familia [[Picenum|Picena]] ortus erat, filius consulis anni [[89 a.C.n.]], [[Gnaeus Pompeius Strabo|Gnaei Pompei Strabonis]], viri Romanis ob avaritiam et latrocinia [[Bellum sociale|Bello Sociali]] commissa invisi<ref>[[Velleius Paterculus]] II.21.4. [[Iulius Obsequens]] 56. [[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 1.</ref>. Post eius mortem (87 a.C.n.) furti accusatus Pompeius coram iudicibus se purgare debuit. Quinque uxores habuit Pompeius Magnus. Primo Antistiam, filiam [[praetor|praetoris]] qui iudicio de bonis Pompei praeerat, circa [[86 a.C.n.|86]] uxorem duxit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 4.4-6.</ref>. Post paucos annos eam repudiavit cogente [[Dictatura|dictatore]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]], qui ut Pompeium artius sibi constringeret [[Privigna|privignam]] suam Aemiliam, filiam uxoris [[Caecilia Metella Dalmatica|Metellae]] et [[Marcus Aemilius Scaurus (senior)|Aemilii Scauri]] prioris mariti eius consulis anni [[115 a.C.n.]], apud eum collocare voluit quamvis praegnantem e marito Manio Acilio Glabrione. Quae post paucos menses in [[puerperium|puerperio]] obiit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 9.1-4.</ref>. Deinde Muciam Tertiam uxorem habuit, filiam [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quinti Mucii Scaevolae]], quae ei tres liberos peperit: Gnaeum, [[Sextus Pompeius|Sextum]] Pompeiamque quae [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Syllae]], [[Dictatura|dictatoris]] filio nupsit. At cum diu in Asia bellaret Muciam solam Romae relictam palam seduxit Gaius Iulius Caesar. Quocirca cum illa quoque divortium fecit redux Pompeius<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 42.12-13. [[Suetonius]], ''Divus Iulius'' 10.1. [[Cicero]], ''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' I.12.3</ref>. Quartam velut [[triumviratus|primi triumviratus]] pignus habuit [[Iulia (uxor Pompeii Magni)|Iuliam]], filiam Gai Iulii Caesaris antea Servilio Caepioni sponsam<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 47.10.</ref> , quae maritum multum adamasse dicitur<ref>Ibidem 48.8 et 49.4 et 53.1-4. [[Valerius Maximus]] IV.6.4. [[Cassius Dio|Dio Cassius]] XXXIX.32.2.</ref>. At et illa in puerperio periit nec infans superfuit (mense septembri [[54 a.C.n.]]). Eius funus fuit triumviratus funus et societatis inter Pompeium et Caesarem interitus. Postremam duxit Corneliam Metellam, viduam [[Publius Licinius Crassus|Publii Licinii Crassi]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 74.6.</ref> eandemque filiam [[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinti Metelli Scipionis]]<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 55 qui hanc feminam litteratam laudabat.</ref>, quem anno [[52 a.C.n.|52]] collegam in consulatu sibi ipse elegit et qui generum in bello civili comitabatur atque Pompeio mortuo reliquas copias in Africa collegit ubi ad [[Pugna ad Thapsum|Thapsum]] a Caesare victus est. == De triumphis == Ter [[triumphus|triumphavit]] Pompeius. Triumphus primus "ex Africa" die [[12 Martii]] [[79 a.C.n.]] celebratus est: revera non Afros vicit sed [[Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Cinnae gener)|Gnaeum Domitium Ahenobarbum]], [[Lucius Cornelius Cinna|Cinnae]] generum, aliosque [[Gaius Marius|Marianarum]] partium profugos qui in hanc provinciam salutem quaerebant<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12</ref>. Redux statim triumphare voluit sed [[Dictatura|dictator]] [[Lucius Cornelius Sulla|Sylla]] diu recusavit praecipue quia nec consul nec praetor exercitum duxerat<ref>Magistratum cum imperio non gerebat. Cf Titus Livius XXXI.20: ''exemplum a maioribus non accepisse ut qui neque dictator neque consul neque praetor res gessisset triumpharet''.</ref>, antequam manus postremo daret<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14</ref>. Tum Pompeius [[Quadrigae|quadrigis]] elephantorum Urbem intrare voluit sed quia porta angustior erat equis albis contentus fuit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.6. {{Pnh}} VIII.4.</ref>. Et milites obstrepentes quia non satis praemiorum acceperant repulisse narratur dicens triumpho se renuntiare malle quam eos adulari<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 14.7.</ref>. Ita non erubuit de Romanis triumphare. Triumphus alter "ex Hispania" pridie [[Kalendae|Kalendas]] Ianuarias [[71 a.C.n.]] celebratus est et postero die Kalendis Ianuariis [[70 a.C.n.]] primum consulatum Pompeius inibat<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 22.</ref>. Iterum [[Bellum Sertorianum|de Romanis triumphabat]]: etsi enim nonnullae gentes Ibericae cum [[Quintus Sertorius|Sertorio]] societatem fecerant revera Sertorium et successorem Perpennam vicerat reliquiasque Marianarum partium quae Sullanam civitatem recusabant. [[Fasciculus:Faustus Cornelius Sulla, AR denarius, 56 BC, RRC 426-4a.jpg|thumb|Denarius in honorem Pompei a genero [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Fausto Sylla]] anno 56 a.C.n. signatus. Nam tres laureae ad tres triumphos alludunt et spica frumenti ad praefecturam annonae nuper Pompeio mandatam. Quae emissio specialiter ad frumentum emendum percussa est. Corona gemmata super globum ad 'triumphatorem mundi' referenda est<ref>Babelon, [https://archive.org/details/descriptionhisto01babe/page/422/mode/2up Cornelia 61]. Crawford 426/4. [https://www.britishmuseum.org/collection/object/C_R-8752 Nummus in Museo Britannico].</ref>.]] Tertius triumphus ita magnificus et sumptuosus fuit ut per duos dies digeri debuerit (28/9 septembris 61) nec tamen omnia quae praeparata erant populo ostendi tempore deficiente potuerunt. Quattuordecim gentes victas enumerabat: praeter [[Pirata|piratas]] fuerunt Pontus, Armenia, Syria, Iudaea, Arabia etc. Finis praeterea fuit [[Bella Mithridatica|belli Mithridatici]] quo Romani per triginta annos multa damna acceperant. Et in tabellis in pompa prolatis pecunia ingens in [[aerarium]] deposita et novae urbes (circiter 39) ab illo conditae legebantur<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 45. {{Pnh}} VII.98-99 necnon XXXVII.13. [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Mithridatica'' 116-117. Velleius Paterculus II.40.3.</ref>. Quod tamen maxime animadverterunt aequales nec umquam ante Pompeium cuiquam acciderat hoc fuit quod tribus triumphis Pompeius de tribus mundi partibus (Africa, Europa, Asia) tunc notis triumphasset atque velut orbem terrarum Romanis subegisset<ref>[[Cicero]], ''Pro Balbo'' 4.9 et VI.16. ''Pro Sestio'' 129. [[Dio Cassius]] XXXVII.21. Quod idem in denariis suis celebrabat [[Faustus Cornelius Sulla (mortuus 46 a.C.n.)|Faustus Stylla]], Pompei gener.</ref>. Posteris vero res postea gestas cogitantibus visum est tunc mori Pompeium optimum fuisse ne "magni nominis umbra"<ref>[[Lucanus]], ''Pharsalia'' I.135. D. C. Feeney, "[https://www.jstor.org/stable/638958 Stat magni nominis umbra.' Lucan on the Greatness of Pompeius Magnus]", ''The Classical Quarterly'', 1986: 239-243</ref> fieret. Reliqua vita eius non tantum foeda sed etiam reipublicae Romanae perniciosa fuit postquam primum [[Triumviratus|triumviratum]] cum Caesare et Crasso sociavit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 46.</ref>. De quo vide etiam [[Triumphi Gnaei Pompei Magni]]. == Curriculum vitae == Pater Strabo filio velut hereditatem exercitum legavit quem in [[Bellum sociale|bello Sociali]] ducendum acceperat et post consulatum anni 89 retinuit successore per milites interfecto. Praeterea ipse dilectus in regione natali [[Picenum|Picentina]] habebat. Bello civili primo cum pater tum postea filius ambigue egerunt usque ad Syllae in Italiam reditum. Tum Pompeius et ipse et tres legiones quibus imperabat Syllae praesto fuit, vix tres et viginti annos natus. Quod gratum illi fuit et Pompeius in Siciliam et Africam adversus [[Gaius Marius|Marianos]] ab eo missus Perpenam fugavit, Carbonem et Domitium Ahenobarbum vicit et interfecit<ref>''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 10-12. [[Valerius Maximus]] VI.2.8.</ref>. Redux a Sylla [[imperator]] appellatur et [[cognomen]] Magnus ei confirmatur. Anno 79 de Africa triumphare Pompeio licuit quamquam nondum magistratum ullum [[cursus honorum]] gesserat. Sylla mortuo adversus consulem [[Marcus Aemilius Lepidus (consul 78 a.C.n.)|Lepidum]] rerum potiri conantem pugnavit et eius legatum Marcum Iunium Brutum in [[Gallia Cisalpina]] victum et in fidem suam deditum perfide interfici iussit<ref>[[Titus Livius]], ''Periocha'' 90. [[Orosius]] V.22.17. ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 16.</ref>. == Vita == Gnaeus Pompeius stirpis senatoriae adolescens, in bello civili se et patrem consilio servavit. [[Gnaeus Pompeius Strabo|Pompeii pater]] suo [[Exercitus|exercitui]] ob avaritiam erat invisus; itaque facta est in eum conspiratio. Terentius quidam, Gnaei Pompeii contubernalis, eum occidendum susceperat, dum alii tabernaculum patris incenderent. Quae res iuveni Pompeio cenanti nuntiata est. Ipse nihil periculo motus, solito hilarius bibit, et cum Terentio eadem, qua antea, comitate usus est. Deinde cubiculum ingressus, clam subduxit se tentorio, et firmam patri circumposuit custodiam. Terentius tum districtu ense, ad lectum Pompeii accessit, multisque ictibus stragula percussit. Orta mox seditione, Pompeius se in media coniecit agmina, militesque tumultuantes precibus et lacrimis placavit, ac suo duci reconciliavit. Pompeii consul sine collega a senatu nominatus, Caesari aemulus erat. Pompeius eodem bello civili partes [[Sulla|Sullae]] secutus, ita egit ut ab eo maxime diligeretur. Annos tres et viginti natus, ut Sullae auxilio veniret, paterni exercitus reliquias collegit, statimque dux peritus exstitit. Illius magnus apud militem amor, magna apud omnes admiratio fuit; nullus ei labor taedio, nulla defatigatio molestiae erat. Cibi vinique temperans, somni parcus, inter milites corpus exercebat. Cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis lucta certabat. Tum ad Sullam iter intendit, non per loca devia, sed palam incedens, tres hostium exercitus aut fudit, aut sibi adiunxit. Quem ubi Sulla ad se accedere audivit, egregiamque sub signis iuventutem aspexit, desiliit ex equo, Pompeiumque salutavit imperatorem: deinceps ei venienti solebat assurgere de sella et caput aperire; quem honorem nemini nisi Pompeio tribuebat. Postea Pompeius in [[Sicilia|Siciliam]] profectus est, ut eam a Carbone Sullae inimico occupatam reciperet. Carbo comprehensus, et ad Pompeium ductus est. Quem Pompeius, postquam acerbe in eum invectus fuisset, ad supplicium duci iussit. Tunc ille, qui ter consul fuerat, demisse ac muliebriter mortem extimuit: voce flebili petiit ut sibi alvum levare liceret, sicque brevem miserrimae vitae usuram rapuit, donec miles morae impatiens caput in sordido loco sedentis amputavit. Longe moderatior fuit Pompeius erga Sthenium Siculae cuiusdam civitatis principem. Cum enim in eam civitatem animadvertere decrevisset qua sibi adversata fuerat, exclamavit Sthenius, eum inique facturum si ob culpam unius omnes plecteret. Interroganti Pompeio quisnam ille unus esset, "Ego, inquit Sthenius, qui meos cives ad id induxi." Tam libera voce delectatus Pompeius, omnibus et Sthenio ipsi pepercit. Transgressus inde in [[Africa|Africam]] Pompeius, Iarbam [[Numidia|Numidiae]] regem, qui [[Marius|Marii]] partibus favebat, bello persecutus est. Intra dies quadraginta hostem oppressit, et Africam subegit adolescens quattuor et viginti annorum. Tum ei litterae a Sulla redditae sunt, quibus iubebatur exercitum dimittere, et cum una tantum legione successorem exspectare. Id aegre tulit Pompeius paruit: tamen, et Romam reversus est. Revertenti incredibilis multitudo obviam ivit. Sulla quoque eum laetus excepit, et Magni cognomine appellavit: nihilominus Pompeio triumphum petenti restitit; neque ea re a proposito deterritus est Pompeius; aususque est dicere plures solem orientem adorare, quam occidentem: quo dicto innuebat Sullae potentiam minui, suam vero crescere. Ea voce audita, Sulla iuvenis constantiam admiratus, exclamavit: "Triumphet, triumphet." A Pompeio militari triumpho perfecto, titulum Magnum accipit. Metello iam seni et bellum in [[Hispania]] segnius gerenti collega datus est Pompeius, ibique adversus Sertorium vario eventu dimicavit. In quodam proelio maximum subiit periculum: cum enim in eum vir vasta corporis magnitudine impetum fecisset, Pompeius manum hostis amputavit, sed multis in eum concurrentibus, vulnus in femore accepit, et a suis fugientibus desertus in hostium potestate erat. At praeter spem evasit: illi scilicet equum Pompeii auro phalerisque eximiis instructum ceperant. Dum vero praedam inter se altercantes partiuntur, Pompeius illorum manus effugit. Altero proelio, cum [[Metellus]] Pompeio laboranti auxilio venisset, fususque esset Sertorii exercitus, is dixisse fertur: "Nisi ista anus supervenisset, ego hunc puerum verberibus castigatum Romam dimisissem." Metellum anum appellabat, quia is iam senex ad mollem et effeminatam vitam deflexerat. Tandem Sortorio interfecto, Pompeius Hispaniam recepit. Cum [[Pirata|piratae]] maria omnia infestarent, et quasdam etiam Italiae urbes diripuissent, ad eos opprimendos, cum imperio extraordinario missus est Pompeius. Nimiae viri potentiae obsistebant quidam ex optimatibus, et imprimis Quintus Catulus; qui cum in contione dixisset esse quidem praeclarum virum Gnaeum Pompeium, sed non esse uni omnia tribuenda, adiecissetque: "Si quid ei acciderit, ecquemnam in eius locum substituetis?" Acclamavit universa contio: "Te ipsum, Quinte Catule." Tam honorifico civium testimonio victus Catulus e contione discessit. Pompeius, disposito per omnes maris recessus navium praesidio, brevi terrarum orbem illa peste liberavit; praedones multis locis victos fudit; eosdem in deditionem acceptos in urbibus et agris procul a mari collocavit. Nihil hac victoria celerius; nam intra quadragesimum diem piratas toto mari expulit. Confecto bello piratico, Gnaeus Pompeius contra [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatem]] profectus est, et in Asiam magna celeritate contendit. Proelium cum rege conserere cupiebat, neque opportuna dabatur pugnandi facultas, quia Mithridates interdiu castris se continebat, noctu vero haud tutum orat congredi cum hoste in locis ignotis. Quadam tamen noctu Mithridatem Pompeius aggressus est. Luna magno fuit Romanis adiumento: nam cum eam Romani a tergo haberent, umbrae corporum longius proiectae ad primos usque hostium ordines pertinebant; unde decepti regii milites, in umbras tanquam in propinquum hostem tela mittebant. Victus Mithridates in Pontum profugit. Adversus eum filius Pharnaces rebellavit, quia, occisis a patre fratribus, vitae suae ipse timebat. Mithridates a filio obsessus venenum sumpsit, quod cum tardius subiret, quia adversus venena multis antea medicaminibus corpus firmaverat, a milite Gallo volens interfectus est. Pompeius deinde Tigranem [[Armenia|Armeniae]] regem, qui Mithridatis partes secutus fuerat, ad deditionem compulit; quem tamen ad genua procumbentem erexit, benignis verbis recreavit, et in regnum restituit, aeque pulchrum esse iudicans et vincere reges et facere. Tandem rebus Asiae compositis in Italiam rediit. Ad urbem venit, non, ut plerique timuerant, armatus, sed demisso exercitu, et tertium triumphum biduo duxit. Insignis fuit multis novis inusitatisque ornamentis hic triumphus; sed nihil illustrius visum, quam quod tribus triumphis tres orbis partes devictae causam praebuerunt Pompeius enim, quod antea contigerat nemini, primo ex Africa, iterum ex Europa, tertio ex Asia triumphavit, felix opinione hominum futurus, si quem gloriae, eumdem vitae finem habuisset, neque adversam fortunam esset expertus iam senex. Pompeius effecit ut et magnitudinem et potentiam Senatus augeret. A [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] anno [[48 a.C.n.]] apud [[Pugna apud Pharsalum|Pharsalum]] victus in [[Aegyptus|Aeqyptum]] fugit, atque die [[28 Septembris]] eiusdem anni, [[Pelusium|Pelusii]] appulsus, necatus est. Inter interfectores et [[Lucius Septimius]] fuit. == Notae == <references /> == Fontes praecipui == [[Fasciculus:RSC 0017.jpg|thumb|Caput Pompei in [[Denarius|denario]] a filio Sexto signato.]] * [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I-II et ''Mithridatica'' *[[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''De bello civili'' * [[Cicero]], Epistulae et orationes passim *[[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' *[[Lucanus]], ''[[Pharsalia]]'' *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' *[[Sallustius]], ''Historiae'' *[[Titus Livius]], ''Periochae'' *[[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' == Plura legere si cupis == *Ernestus Baltrusch, ''Caesar und Pompeius'', [[Darmstadium|Darmstadii]], 2004 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2007_num_85_1_6137_t1_0185_0000_4 Recensio critica] *Henricus Antonius Cornelius Chais Van Buren, ''Dissertatio historico-juridica inauguralis de Cn. Pompeio Magno, et de legibus ab eo latis''..., Lugduni Batavorum, 1823 * Karl Christ, ''Pompeius : der Feldherr Roms ; eine Biographie'', C.H. Beck, 2004 [https://books.google.fr/books?id=IN-8tQcnJiEC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Matthias Dingmann, ''Pompeius Magnus : Machtgrundlagen eines spätrepublikanischen Politikers'', M. Leidorf, 2007 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_4002_t21_0656_0000_2 Recensio critica] [https://www.academia.edu/165291002/Matthias_Dingmann_Pompeius_Magnus_Machtgrundlagen_eines_sp%C3%A4trepublikanischen_Politikers Altera recensio critica] * Mathias Gelzer, ''Pompeius. Lebensbild eines Römers'', Stuttgart, Steiner, 2005 (prima editio 1948) [https://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_2007_num_109_1_6738_t1_0400_0000_3 Recensio critica] *Charles-Alban Horvais, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_2017_num_195_1_1841 Pompée, les Italiens et le Sénat (de 62 à 49 av. J.-C.)]", ''Vita Latina'', 2017: 5-21 *John Leach, ''Pompey the Great'', Routledge, 1978 [https://books.google.fr/books?id=ASYiAwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] * Alessandro Moretti, ''Crescere nella discordia : la vita di Pompeo'', Bononiae, 2022 [https://books.google.fr/books?id=DRAEEQAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonullae paginae apud Guglum librorum] *Nicole Schemmel, ''Rhōmaiōn kratistos : die Rezeption des Pompeius in der römischen Kaiserzeit'', Wellem Verlag, 2015 *Francesco Paolo Rizzo S. J., ''Le Fonti per la Storia della Conquista Pompeiana della Siria'', Banca di Sicilia, 1963 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1964_num_33_2_1428_t1_0551_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1964_num_77_364_3778_t1_0308_0000_1 Altera recensio critica] *Georg-Philipp Schietinger (curator), ''Gnaeus Pompeius Magnus : Ausnahmekarrierist, Netzwerker und Machtstratege : Beiträge zur Heidelberger Pompeius-Tagung am 24. September 2014'', Marie Leidorf, 2019 *J. Van Ooteghem, ''Pompée le Grand, bâtisseur d'Empire'', Bruxellis, 1954 [https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1955_num_33_4_1970_t1_0952_0000_1 Recensio critica] *Donata Villani, « [https://journals.openedition.org/pallas/1061#article-1061 Entre imitatio Alexandri et imitatio Herculis : Pompée et l’universalisme romain] », ''Pallas'', 2013: 335-350. == Nexus externi == {{Vicicitatio|Gnaeus Pompeius Magnus}} {{CommuniaCat|Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum }} {{Viri Illustres}} * "[http://quod.lib.umich.edu/m/moa/acl3129.0003.001/485?page=root;rgn=full+text;size=100;view=image;q1=pompeius C. Pompeius Magnus]" in {{Smith-bio}} vol. 3 pp. 477-488 {{Fontes biographici}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]| annus= 55 a.C.n.<br />cum<br />[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marco Licinio Crasso]] II| successores= [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appius Claudius Pulcher]] et [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 54 a.C.n.)|L. Domitius Ahenobarbus]]}} {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Marcus Valerius Messalla Rufus]] et [[Gnaeus Domitius Calvinus]]| annus= 52 a.C.n.<br />cum<br />[[Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica|Quinto Caecilio Metello Pio Scipione Nasica]]| successores=[[Marcus Claudius Marcellus (consul 51 a.C.n.)|M. Claudius Marcellus]] et [[Servius Sulpicius Rufus]]}} {{Lifetime|106 a.C.n.|48 a.C.n.|Pompeius Magnus, Gnaeus}} [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Pompeia|Magnus, Gnaeus]] [[Categoria:Necati]] [[Categoria:Participes bellorum Mithridaticorum]] [[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus|!]] [[Categoria:Victimae Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]] {{Myrias|Homines}} el9cimjptywhaw888vgttgj1aybsqba Cobaltum 0 12868 3993952 3982825 2026-10-11T00:55:57Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993952 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" | colspan="2" cellspacing="0" cellpadding="2" | {| align="center" border="0" | colspan="2" align="center" | [[Ferrum]] - '''Cobaltum''' - [[Niccolum]] |- | rowspan="3" valign="middle" |&nbsp;<br />&nbsp;'''Co'''<br />[[Rhodium|↓ Rh]]&nbsp; |- | align="center" | [[Fasciculus:Co-TableImage.svg|300px|Systema periodica]] <div align="right"><small>[[Systema Periodica]]</small></div> |} |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Geralis''' |- | Nomen, symbolus, numerus | Cobaltum, Co, 27 |- | Familia | transitionis [[metallum]] |- | Grex, Periodus, Columna | 9, 4, d |- | [[Densitas]] | 8.90 g/cm³ |- | [[Color]] | align="center" | metallicum argentoalbum [[Fasciculus:Co%2C27.jpg|100px|Cobaltum]] |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#ffc0c0" | '''Proprietates atomicae''' |- | Massa atomica | 58.933195(5) g/mol |- | Atomicus radius | 135 (145) [[picometrum|picometra]] |- | Covalens radius | 126 pm |} '''Cobaltum'''<ref>"Cobaltum": Peter van der Krogt, "[http://www.vanderkrogt.net/elements/list_element.php?language=la&sort=A Elementa chemica]" apud situm ''Elementymology & Elements Multidict''</ref>, nota '''Co''', est [[elementum chemicum]] [[metallum|metallicum]] [[Metalla transitionis|transitionis]] [[numerus atomicus|numeri atomici]] '''27'''. In [[Grex (systema periodicum)|grege]] nono et [[Periodus (systema periodicum)|periodo]] quarta [[systema periodicum|systematis periodici]] ponitur. Eius [[massa atomica]] 58,93 valet (32 [[Neutron|neutrones]] et 27 [[Proton|protones]]) et eius configuratio electronica notatur 3d<sup>7</sup>4s<sup>2</sup>. Temperatura qua [[liquidum]] fit: 1494 [[Gradus Celsianus|gradus Celsiani]]. Qua [[gas]] fit: 2900 gradus Celsiani. Massa per volumen: 8,80g/cm<sup>3</sup>. == De nomine == Verbum "cobaltum" deductum est a verbo [[lingua Theodisca|germanico]] ''[[:de:Kobold|Kobold]],'' quod [[Manes|manem]] malum significat, ita appellatum a metallicis qui in [[fodina|fodinis]] laboraverunt, quia [[venenum|veneficium]] fuit et aerumnas multas fecit {{Latinitas dolet|in [[aes|aerem]] elementorum aliorum effodendo, ut qualitatem eorum diminuit}}. Etiam putabatur a metallicis operariis illi ''Kobolde'' in fodinas [[argentum|argenti]] nocte intrare argentum cleptum et cobaltium repositum. Nomen ultimo fortasse est derivatum ab verbo [[lingua Graeca antiqua|Graeco]] antiquo ''Κόβαλος,'' quod "furcifer" significat, et nonnulli id dicunt {{Latinitas dolet|fontem etiam radicem esse}} verbi ''Kobold'', verbi [[lingua anglica|anglici]] ''[[:en:goblin|goblin]],'' et cobalti scilicet ipsius, tametsi [[:en:OED|Lexicon Linguae Anglica Oxoniensis]] hanc [[etymologia]]m esse incertam dicit. == In biologia == [[Fasciculus:Cobalamin.svg|thumb|Molecula cobalamini cum [[Cation|cationte]] cobalti medio.]] Cobaltum est micronutrimentum saluti necessarium<ref>M. Russell (2022).</ref> ob coniunctionem cum [[Vitaminum B12|vitamino B<sub>12</sub>]] (cobalamina). Raro tamen deficit quia in cibo communi versatur. Synthesi [[Neurotransmissor|neurotransmissorum]] inter alia adest. Sed nimia copia [[Toxicologia|toxica]] est<ref>[https://fr.scribd.com/presentation/604321248/intoxication-par-cobalt scribd] de cobalti toxicologia. Item [https://web.archive.org/web/20260416115842/https://www.cancer-environnement.fr/fiches/expositions-environnementales/cobalt-et-ses-composes/ Centre Léon Bérard]</ref>. Pecoris diaetae additamentum vulgo habetur praesertim [[Ruminantia|ruminantibus]] utile<ref>Chiara Marchese, Rosa Avolio, Alessandra Griglione, Paolo Palmegiano, Anna Riva, Stefania Gavinelli, Paola Brizio, Maria Cesarina Abete, Stefania Squadrone. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0946672X25000501 Cobalt in feed: A first survey in Italy]", ''Journal of Trace Elements in Medicine and Biology'' 2025: 127637.</ref>. == Proprietates == [[Fasciculus:Bristol.blue.glass.arp.750pix.jpg|left|thumb|Vasa vitrea per cobaltum colorata.]] Cobaltum purum est durum, [[magnetismus|magneticum]] et argentoalbum. Pulvis cobalti perfacile incenditur. == [[Geologia]] == [[Fasciculus:Cobalt OreUSGOV.jpg|thumb|upright|Cobalti aes]] Cobaltum saepius existit in forma [[Aes (mixtura)|aeris]] et in eisdem locis atque [[Sulphur|sulphidum]] [[Cuprum|cupri]](II). Non solet solum effodi, immo producitur {{Latinitas dolet|secundum [[niccolum|niccoli]] et [[cuprum|cupri]] productionis}}. Maxima cobalti deposita in [[Respublica Congensis|Respublica Congensi]], [[Sina]], [[Zambia]], [[Russia]] et [[Australia]]. Invenitur etiam in [[Finnia]], [[Atropatene (res publica)|Atropatene]], et [[Casachia]]. Ob crescentem usum hoc metallum rarius videtur et penuria timetur<ref>Benjamin L. Brugman (2023). Xinkai Fu (2020).</ref>. == De usu humano == Cobaltum praecipue [[Ferrum|ferro]] et aliis metallis mixtum ad [[Chalybs|chalybes]] sui generis fabricandos. Illa aciaria in [[chirurgia]] et [[orthopaedia]] utilia sunt. In [[Accumulatrum electricum|accumulatris electricis]] ubi una ex [[Electrodus|electrodis]] e LiCoO<sub>2</sub> facta est hodie frequentissime invenitur<ref>Matthew Li et Jun Lu, "[https://www.science.org/doi/10.1126/science.aba9168 Cobalt in lithium-ion batteries. Replacements are sought for cobalt, a costly element used in lithium-ion battery cathodes]", ''Science'', 6481, 2020: 979-80. Ya You et Jun Lu, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2949822823000047 Timely or early? Breaking away from cobalt-reliant lithium-ion batteries]", ''Next Materials'', 2023: 100004</ref>. Quia cobaltum [[Ferromagnetismus|ferromagneticum]]<ref>Yves Barnier. ''[https://theses.hal.science/tel-03372927/file/BARNIER%20Yves.pdf Contribution à l’étude des propriétés magnétiques du cobalt et des alliages de fer cobalt.]'' Faculté des sciences de l’Université de Grenoble, 1963. </ref> est aciaria cobalto mixta optimos [[magnes|magnetes]] perpetuos faciunt<ref>Pierre Moritz, ''[https://theses.hal.science/tel-02440847/ Réalisation de micro-aimants par assemblage capillaire de nanobâtonnets de cobalt assisté par magnétophorèse - Applications aux MEMS à transduction électromagnétique]'', INSA de Toulouse, 2019. </ref>. Aciaria AlNiCo saepe appellantur quia praeter ferrum adsunt aluminium, [[niccolum]], cobaltum<ref>[https://hsmagnet.com/fr/2025/05/19/comprendre-les-elements-des-aimants-alnico-pourquoi-lequilibre-est-primordial/ De elementis in magnetibus Alnico contentis].</ref>. [[Cobaltum-60]], [[isotopium]] e ferro-59 iniectis neutronibus manu factum, quod [[radioactivitas|radioactivum]] est, in [[radiotherapia]] ad [[morbus|morbos]] [[cancer (morbus)|cancrosos]] medicandos adhibetur<ref>[https://web.archive.org/web/20240809144707/https://www.docteurclic.com/traitement/cobaltotherapie.aspx Docteurclic]. Vijitha Ramanatha, "[https://www.researchgate.net/publication/356723576_The_current_role_of_Cobalt-60_teletherapy_in_cancer_care The current role of Cobalt-60 teletherapy in cancer care]", ''KDU Journal of Multidisciplinary Studies'', 2021: 80-88.</ref>. Ratio sterilizationis quoque habetur<ref>[https://www.nordion.com/cobalt-60/a-sustainable-sterilization-method/ Storion]</ref>. [[Pigmentum (pictura)|Pigmentum]] caeruleum cobaltum continens iam antiquitus in [[Aegyptus antiqua|Aegypto]] et [[Sina]] fabricabatur, postea etiam Romae et in Graecia. Hodie cobalti oxidum silicio et aluminio mixtum [[color]]em [[vitrum|vitri]] ad caeruleum mutat<ref>Hao Yang, Bin Mu, Anjie Zhang, Aiqin Wang. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0079678625000287 Recent advance in preparation, applications and color regulation mechanism of cobalt blue pigment]", ''Progress in Solid State Chemistry'', 2025: 100535.</ref>. == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == [[Fasciculus:MagnetEZ.jpg|thumb|Magnes Alnico.]] *J.A. Betancourt-Cantera, F. Sánchez-De Jesús, A.M. Bolarín-Mir, G. Torres-Villaseñor, L.G. Betancourt-Cantera. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2238785419301358 Magnetic properties and crystal structure of elemental cobalt powder modified by high-energy ball milling]", ''Journal of Materials Research and Technology'', 2019: 4995-5003 *Benjamin L. Brugman, Manuel Scharrer, Tullio S. Geraci, Alexandra Navrotsky. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2468606923001387 Cobalt blues: An overview of the thermodynamics of a critical element in short supply]", ''Materials Today Energy'', 2023: 101382 *Xinkai Fu, Danielle N. Beatty, Gabrielle G. Gaustad, Gerbrand Ceder, Richard Roth, Randolph E. Kirchain, Michele Bustamante, Callie BabbittElsa, A. Olivetti. "[https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.9b04975 Perspectives on Cobalt Supply through 2030 in the Face of Changing Demand]", ''Environmental Science & Technology'', 2020: S1-12 *Giuseppe Genchi, Graziantonio Lauria, Alessia Catalano, Alessia Carocci et Maria Stefania Sinicropi. "[https://www.mdpi.com/2079-7737/12/10/1335 Prevalence of Cobalt in the Environment and Its Role in Biological Processes]", ''Biology'', 2023: 1335 *Michael J. Russell, "[https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2121307119 Cobalt: A must-have element for life and livelihood]", PNAS, 2022: 2121307119 == Nexus externi == {{Communia|Cobalt}} * [https://web.archive.org/web/20040830084700/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Co/key.html WebElements.com – Cobalt] * [http://www.periodicvideos.com/videos/027.htm Hoc elementum] apud ''Patreon: periodic videos'' * [https://alloy-materials.com/fr/cobalt-alloys/ De cobalto aliis metallis mixto] {{Elementa chemica}} [[Categoria:Elementa chemica]] [[Categoria:Metalla]] {{Myrias|Physica}} t2736ppitziotcdi6da6ggf3v8krfmb Franklinius Delano Rooseveltius 0 13760 3993987 3987617 2026-10-11T10:18:34Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993987 wikitext text/x-wiki {{Praesesamericae | imago = Franklin D. Roosevelt - Portrait by Jacob H. Perskie.png | nomen vulgare = Franklin Delano Roosevelt | anni = [[1933]]–[[1945]] | Ordo = 32 | natus = [[30 Ianuarii]] [[1882]] | obiit = [[12 Aprilis]] [[1945]] | ubi natus = Hyde Park, Novi Eboraci | ubi obiit = Warm Springs, Georgiae | uxor = [[Anna Alienora Roosevelt]] | factio = [[Factio democratica (Civitates Foederatae)|Democratica]] | vicarius = {{Series versibus dissaepta | [[Ioannes Nance Garner]] ([[1933]]–[[1941]]) | [[Henricus A. Wallace]] ([[1941]]-[[1945]]) | [[Henricus S. Truman]] ([[1945]]) }} | antecessus = [[Herbertus Hoover]] | secutus = [[Henricus S. Truman]] | ars = [[causidicus]] | religio = [[Episcopalianismus]] }} {{Res|Franklinius Delano Rooseveltius}},<ref>"Orationem a Franklinio Delano Rooseveltio, Fœderatorum Americæ Statuum summo Præfecto [...]"; ''Auxilium Latinum vol. VII'' ([[1932]]): 3 [https://www.google.it/books/edition/Auxilium_Latinum/aT3o2qkCJbkC?hl=it&gbpv=1&dq=roosevelti+gettysburgensis&pg=RA17-PA3&printsec=frontcover].</ref> vulgo saepe {{Res|FDR|plene=Franklinus Delano Roosevelt}} appellatus (natus ''Franklin Delano Roosevelt'' die [[30 Ianuarii]] [[1882]]; obiit die [[12 Aprilis]] [[1945]]), duodecim annos fuit [[Praesides Civitatum Foederatarum|tricensimus secundus]] [[Praeses Civitatum Foederatarum]] ([[1933]]–[[1945]]) et gravissimus in rebus [[orbis terrarum]] per medium [[saeculum 20|saeculum vicensimo]] princeps, qui [[Civitates Foederatae|Civitates Foederatas]] tempore [[discrimen oeconomicum|depressionis]] [[oeconomia|oeconomicae]] et [[bellum|belli]] universi duxit. Qui, solus Civitatum Foederatarum [[praeses]] plus quam [[duo|bina]] spatia temporis creatus, firmam [[societas humana|societatis]] consociationem faciliorem redidit quae [[civilitas|civilem rationem]] Civitatum Foederatarum [[decennium|decennia]] afficiebat. "[[Happy Days Are Here Again]]," [[cantus|cantu]] resiliente pro [[musica|musico]] certaminis [[argumentum|argumento]], FDR [[Herbertus Hoover|Herbertum Hoover]], incumbentem [[Factio Republicana (CFA)|Republicanum]], pessimis [[Depressio oeconomica magna|Magnae Depressionis]] [[dies|diebus]] [[Comitia praesidentialia Civitatum Foederatarum, 1932|Novembri 1932]] vicit.<!--Ex en: Energized by his personal victory over [[Franklin D. Roosevelt's paralytic illness|paralytic illness]], FDR's unfailing optimism and activism contributed to a renewal of the national spirit.<ref>[[#Siracusa|Siracusa]], p. 22.</ref>--> Una cum [[Winston Churchill]] et [[Iosephus Stalin|Iosepho Stalin]] prope laborans, [[Foederati (secundum bellum mundanum)|Foederatos]] contra [[Germania]]m et [[Iaponia]]m per [[secundum bellum mundanum]] duxit, sed mortem obiit [[victoria|victoriá]] paene praesente. ==Vita== [[Fasciculus:Franklin D. Roosevelt as an eleven-year-old teenager, 1893.jpg|thumb|upright=0.4|left|FDR undecim annos natus.]] [[Fasciculus:Eleanor Roosevelt and Franklin D. Roosevelt at Campobello Island, New Brunswick, Canada 1904.jpg|thumb|upright=0.8|Franklinus et Alienora [[Campobello Insula|Campobello]] in [[insula]] [[Canada]]e, anno [[1904]].]] [[Fasciculus:Franklin Roosevelt Secretary of the Navy 1913.jpg|thumb|upright=0.8|Rooseveltius Vice Secretarius [[Classis Civitatum Foederatarum]].]] [[Fasciculus:Roosevelt in a wheelchair.jpg|thumb|upright=0.8|FDR in [[sella rotaria]] sedet.]] [[Fasciculus:Governor Roosevelt and Al Smith.jpg|thumb|upright=0.8|FDR et [[Alfredus Emmanuel Smith|Alfredus Smith]] anno [[1930]].]] [[Fasciculus:Franklin D. Roosevelt TIME Man of the Year 1933 color photo.jpg|thumb|upright=0.8|Photographia FDR [[Time Person of the Year|Man of the Year]] ''[[Time Magazine]]'', Ianuario [[1933]].]] [[Fasciculus:Franklin D. Roosevelt and Herbert Hoover on the way to U.S. Capitol for Roosevelt's inauguration, March 4, 1933.jpg|thumb|upright=0.8|Roosevelt et Hoover die inaugurationis, [[4 Martii]] [[1933]].]] [[Fasciculus:Froosevelt.jpeg|thumb|upright=0.8|Pictura praesidentialis Franklinii D. Rooseveltii.]] [[Fasciculus:Signing Of The Social Security Act.jpg|thumb|Rooseveltius Actum [[Securitas Socialis|Securitatis Socialis]] die [[14 Augusti]] [[1935]] [[subscriptio|subscribit]].]] [[Fasciculus:Gdp29-41.svg|thumb|upright=1.5|GDP in Civitatibus Foederatis a Ianuario [[1929]] ad Ianuarium [[1941]].]] [[Fasciculus:Casablanca-Conference.jpg|thumb|upright=0.8|Rooseveltius et [[Winston Churchill|Churchill]] apud [[Conloquium Casablancae]] [[1943]] ineunte.]] [[Fasciculus:Yalta summit 1945 with Churchill, Roosevelt, Stalin.jpg|thumb|upright=0.8|[[Winston Churchill|Churchill]], FDR, et [[Iosephus Stalin|Stalin]] [[Ialta|Ialtae]].]] [[Fasciculus:Franklin D. Roosevelt with King Ibn Saud aboard USS Quincy (CA-71), 14 February 1945 (USA-C-545).jpg|thumb|upright=0.8|Roosevelt cum rege [[Abdelazizus (rex Arabiae Saudianae)|Abdelazizo Arabiae Saudianae]].<!-- onboard the [[USS Quincy (CA-71)|USS ''Quincy'']] at the [[Great Bitter Lake]]-->]] [[Fasciculus:FDR Memorial wall.jpg|thumb|upright=0.8|[[Libertates Quattuor]] in muro apud [[Monumentum Franklinii Delano Rooseveltii]] [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtoniae]] scalptae]] [[Fasciculus:FDR video montage.ogg|thumb|upright=0.8|Conlectio ''video clips'' Rooseveltianorum.]]<!-- {{Listen | filename = Roosevelt Pearl Harbor.ogg | title = FDR Pearl Harbor speech | description = Speech given before Joint Session of Congress in entirety. (3.1 [[Megabyte|MB]], [[ogg]]/[[Vorbis]] format). | format = [[Vorbis]] | filename2 = Roosevelt Infamy.ogg | title2 = "A date which will live in infamy" | description2 = Section of Pearl Harbor speech with famous phrase. (168 [[Kilobyte|KB]], [[ogg]]/[[Vorbis]] format). | format2 = [[Vorbis]]}}--> Franklinus D. Roosevelt, [[familia]] originis [[Nederlandia|Nederlandica]] natus, longinqua cognatione decessorem eius [[Theodorus Rooseveltius|Theodorum Rooseveltium]] [[Alienora Roosevelt|Alienoramque Roosevelt]] contigit, utrique sobrini erant et [[sex]] filios genuerunt. Anno [[1910]], Roosevelt [[senator]] civicus in [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]] creatus est, atque anno [[1920]] candidatus pro praeside vicario Civitatum Foederatarum fuit, sed repente insequenti anno propter [[poliomyelitis|poliomyelitem]] ut videtur facultatem {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ambulatio|ambulandi|en|qid=Q6537379}} amisit. Postquam anno [[1926]] cursum honorum recipiens, [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[gubernator]] mense Novembri [[1928]] creatus est. Quattuor annos fuit [[Gubernator Novi Eboraci]], annoque [[1932]] se candidatum Praesidis Civitatum Foederatarum Americae esse confirmavit. == Negotium Novum == FDR [[Herbertus Hoover|Herbertum Hoover]] post maximum defectum oeconomiae anno [[1933]] excepit. Suum consilium recuperare civitatem [[Negotium Novum]] appellavit. Primi centum dies eius termini{{dubsig}} Primum Negotium Novum appellantur. Consilium paravit auxilium discrimini nationis. * AAA seu Rusticus Accommodatio Decretum (RAD) ''Infirmus ab Curia Suprema declaratus est'' * CCC seu Robustici Conservatio Legio (RCL) * NRA seu Popularis Reciperatio Decretum (PRD) ''Infirmus ab Curia Suprema declaratus est'' * SEC seu Sali et Collybus Mandatum (SCM) * Tennesiae Vallis Auctoritas seu TVA == FDR et bellum mundanum == FDR [[bellum]] in [[Iaponia]] post [[Portus Margaritarum|Portum Margaritarum]] oppugnatum declaravit. [[Germania]] ob eam rem Civitatibus Foederatis Americae bellum mox indixit. Tum Civitates Foederatae Americae bellum Germaniae indixerunt. Bello paene confecto, FDR fuit [[patronus]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]]. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Augustus Adolphus Gennerich]], stipator * [[Henricus Hopkins]] * [[Ius idoneae vivendi rationis]] * ''[[Sunrise at Campobello]]'' * [[Warm Springs (Georgia)]] * [[Sumner Welles]] == Bibliographia == === Biographicia === * [[Conrad Black|Black, Conrad]]. [[2003]]. ''Franklin Delano Roosevelt: Champion of Freedom.'' ISBN 978-1-58648-282-4. * [[Henricus Gulielmus Brands|Brands, H. W.]] [[2008]]. ''Traitor to His Class: The Privileged Life and Radical Presidency of Franklin Delano Roosevelt.'' Bantam Dell. ISBN 0-385-51958-3. * [[Henricus Gulielmus Brands|Brands, H. W.]] [[2009]]. ''Traitor to His Class: The Privileged Life and Radical Presidency of Franklin Delano Roosevelt.'' ISBN 978-0-385-51958-8. * [[Iacobus MacGregor Burns|Burns, James MacGregor]]. [[1956]]. ''Roosevelt.' Vol. 1. Easton Press. ISBN 978-0-15-678870-0.'' * Burns, James MacGregor. [[1970]]. ''Roosevelt: The Soldier of Freedom.'' Vol. 2. Harcourt Brace Jovanovich. ISBN 978-0-15-678870-0. * [[Franciscus Freidel|Freidel, Frank]]. [[1990]]. ''Franklin D. Roosevelt: A Rendezvous with Destiny.'' ISBN 978-0-316-29260-3. * Freidel, Frank. [[1952]]–[[1973]]. ''Franklin D. Roosevelt.'' 4 voll. OCLC 459748221. * [[Kennethus S. Davis|Davis, Kenneth S.]] [[1972]]. ''FDR: The Beckoning of Destiny, 1882–1928.'' ISBN 978-0-399-10998-0. * [[Doris Kearns Goodwin|Goodwin, Doris Kearns]]. [[1995]]. ''No Ordinary Time: Franklin and Eleanor Roosevelt: The Home Front in World War II.'' ISBN 978-0-684-80448-4. * Hawley, Ellis. [[1995]]. ''The New Deal and the Problem of Monopoly.'' Fordham University Press. ISBN 0-8232-1609-8. * [[Roy Jenkins|Jenkins, Roy]]. [[2003]]. ''Franklin Delano Roosevelt.'' ISBN 978-0-8050-6959-4. * [[Iosephus P. Lash|Lash, Joseph P.]] [[1971]]. ''Eleanor and Franklin: The Story of Their Relationship Based on Eleanor Roosevelt's Private Papers.'' ISBN 978-0-393-07459-8. * [[Ted Morgan]]. [[1985]]. ''FDR: A biography.'' ISBN 978-0-671-45495-1. * Pederson, William D. [[2011]]. ''A Companion to Franklin D. Roosevelt.'' Blackwell Companions to American History. * Siracusa, Joseph M., et David G. Coleman. [[2002]]. ''Depression to Cold War: A History of America from Herbert Hoover to Ronald Reagan.'' Greenwood Publishing. ISBN 978-0-275-97555-5. * Smith, Jean Edward. [[2007]]. ''FDR.'' Novi Eboraci: Random House. ISBN 9781400061211. * Tully, Grace. [[2005]]. ''Franklin Delano Roosevelt, My Boss.'' Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4179-8926-3. * [[Geoffrey Ward|Ward, Geoffrey C.]] [[1985]]. ''Before The Trumpet: Young Franklin Roosevelt, 1882–1905.'' ISBN 978-0-06-015451-6. * Ward, Geoffrey C. [[1992]]. ''A First Class Temperament: The Emergence of Franklin Roosevelt.'' ISBN 978-0-06-016066-1. * Winkler, Allan M. [[2006]]. ''Franklin D. Roosevelt and the Making of Modern America.'' Longman Publishing. ISBN 0-321-41285-0. === Fontes secundarii et academici === * Adamthwaite, Anthony. [[1977]]. ''France and the Coming of the Second World War 1936–1939.'' Frank Cass. * Alter, Jonathan. [[2006]]. ''The Defining Moment: FDR's Hundred Days and the Triumph of Hope.'' ISBN 978-0-7432-4600-2. * Badger, Anthony. [[2008]]. ''FDR: The First Hundred Days.'' ISBN 0-8090-4441-2. * Ball, Howard. [[2006]]. ''Hugo L. Black: Cold Steel Warrior.'' Oxford University Press. ISBN 0-19-507814-4. * Beasley, Maurine, et al., eds. [[2001]]. [https://web.archive.org/web/20090211070000/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=101379496 ''The Eleanor Roosevelt Encyclopedia'']. ISBN 0-313-30181-6. * Bellush, Bernard. [[1955]]. [https://web.archive.org/web/20090211054654/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=99016750 ''Franklin D. Roosevelt as Governor of New York.''] LCCN 55006181. * Collins, Robert M. [[2002]]. ''More: The Politics of Economic Growth in Postwar America.'' Oxford University Press. ISBN 0-19-515263-8. * Graham, Otis L., et Meghan Robinson Wander, eds. [[1985]]. ''Franklin D. Roosevelt: His Life and Times.'' ISBN 978-0-8161-8667-9. Encyclopaedia. * Jordan, David M. [[2011]]. ''FDR, Dewey, and the Election of 1944.'' * [[David M. Kennedy|Kennedy, David M.]] [[1999]]. ''Freedom From Fear: The American People in Depression and War, 1929–1945.'' ISBN 978-0-19-503834-7. [[Praemium Pulitzeranum]]. * Kennedy, David M. [[2009]]. "What the New Deal Did." ''Political Science Quarterly'' 124 (2): 251–68. * Leuchtenburg, William E. [[1963]]. ''Franklin D. Roosevelt and the New Deal, 1932–1940.'' Harpers. ISBN 978-0-06-133025-4. * Leuchtenburg, William E. [[2005]]. Showdown on the Court. ''Smithsonian'' 36 (2):106–113. ISSN 00377333. * Leuchtenburg, William E. [[2009]]. ''In the Shadow of FDR: From Harry Truman to Barack Obama.'' * McCullough, David. [[1992]]. ''Truman.'' Simon and Schuster. ISBN 0-671-86920-5. * McMahon, Kevin J. [[2004]]. ''Reconsidering Roosevelt on Race: How the Presidency Paved the Road to Brown.'' ISBN 978-0-226-50088-1. * Miscamble, Wilson D. [[2007]]. ''From Roosevelt to Truman: Potsdam, Hiroshima, and the Cold War.'' Cambridge University Press. ISBN 0-521-86244-2. * Parmet, Herbert S., et Marie B. Hecht. [[1968]]. [https://web.archive.org/web/20121023004655/http://www.questia.com/library/65791498/never-again-a-president-runs-for-a-third-term ''Never Again: A President Runs for a Third Term.''] * Pederson, William D. [[2011]]. ''A Companion to Franklin D. Roosevelt.'' * Rauchway, Eric. [[2008]]. ''The Great Depression and The New Deal; A Very Short Introduction.'' ISBN 978-0-19-532634-5. * Ritchie, Donald A. [[2007]]. ''Electing FDR: The New Deal Campaign of 1932.'' ISBN 978-0-7006-1687-9. * Rosen, Elliot A. [[2005]]. ''Roosevelt, the Great Depression, and the Economics of Recovery.'' ISBN 978-0-8139-2368-0. * Schlesinger, Arthur M., Jr. [[1957]]–[[1960]]. ''The Age of Roosevelt.'' 3 voll. OCLC 466716. * Schweikart, Larry, et Michael Allen. [[2004]]. ''A Patriot's History of the United States.'' Easton Press. * Shaw, Stephen K., William D. Pederson, et Frank J. Williams, eds. [[2004]]. ''Franklin D. Roosevelt and the Transformation of the Supreme Court.'' ISBN 978-0-7656-1033-1. * Sitkoff, Harvard. [[1978]]. ''A New Deal for Blacks.'' ISBN 0-19-502418-4. * Sitkoff, Harvard, ed. [[1985]]. ''Fifty Years Later: The New Deal Evaluated.'' ISBN 978-0-394-33548-3. === Consilia externa et secundum bellum mundanum === * Berthon, Simon, et Joanna Potts. [[2007]]. ''Warlords: An Extraordinary Re-Creation of World War II through the Eyes and Minds of Hitler, Churchill, Roosevelt, and Stalin.'' Da Capo Press. ISBN 0-306-81538-9. * Beschloss, Michael. [[2002]]. ''The Conquerors: Roosevelt, Truman, and the Destruction of Hitler's Germany, 1941–1945.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-81027-0. * Caputi, Robert. [[2000]]. ''Neville Chamberlain and Appeasement.'' Associated University Press. * [[Winston Churchill|Churchill, Winston]]. [[1977]]. ''The Grand Alliance.'' Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 0-395-41057-6. * Cole, Wayne S. [[1957]]. American Entry into World War II: A Historiographical Appraisal. ''The Mississippi Valley Historical Review'' 43(4):595–617. * Dallek, Robert. [[1995]]. ''Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, 1932–1945.'' Oxford University. ISBN 0-19-509732-7. * Glantz, Mary E. [[2005]]. ''FDR and the Soviet Union: The President's Battles over Foreign Policy.'' University Press of Kansas. ISBN 978-0-7006-1365-6. * Heinrichs, Waldo. [[1988]]. ''Threshold of War: Franklin Delano Roosevelt and American Entry into World War II.'' ISBN 978-0-19-504424-9. * Keylor, William. [[1998]]. ''The French Defeat of 1940: Reassessments.'' Berghahn Books. * Kimball, Warren. [[1991]]. ''The Juggler: Franklin Roosevelt as World Statesman.'' ISBN 978-0-691-04787-4. * [[Gulielmus Langer|Langer, William]], et S. Everett Gleason. [[1952]]. ''The Challenge to Isolation, 1937–1940.'' OCLC 1448535. * Langer, William, et S. Everett Gleason. [[1953]]. ''The Undeclared War, 1940–1941.'' OCLC 404227. * Larrabee, Eric. ''Commander in Chief: Franklin Delano Roosevelt, His Lieutenants, and Their War.'' ISBN 978-0-06-039050-1. * Reynolds, David. [[2006]]. ''From World War to Cold War: Churchill, Roosevelt, and the International History of the 1940s.'' ISBN 978-0-19-928411-5. * Sainsbury, Keith. [[1994]]. ''Churchill and Roosevelt at War: The War They Fought and the Peace They Hoped to Make.'' New York University Press. ISBN 0-8147-7991-3. * [[Robertus E. Sherwood|Sherwood, Robert E.]] [[1950]]. [http://hdl.handle.net/2027/heb.00749 ''Roosevelt and Hopkins: An Intimate History.''] [[Praemium Pulitzeranum]]. * Weinberg, Gerhard L. [[1994]]. ''A World at Arms: A Global History of World War II.'' ISBN 978-0-521-44317-3. * Woods, Randall Bennett. [[1990]]. ''A Changing of the Guard: Anglo-American Relations, 1941–1946.'' ISBN 978-0-8078-1877-0. === Iudicium === * Barnes, Harry Elmer. [[1953]]. ''Perpetual War for Perpetual Peace: A Critical Examination of the Foreign Policy of Franklin Delano Roosevelt and Its Aftermath.'' * Best, Gary Dean. [[2002]]. ''The Retreat from Liberalism: Collectivists versus Progressives in the New Deal Years.'' * Best, Gary Dean. [[1991]]. ''Pride, Prejudice, and Politics: Roosevelt Versus Recovery, 1933–1938'' Praeger Publishers. * Conkin, Paul K. [[1975]]. ''New Deal.'' * Doenecke, Justus D., et Mark A. Stoler. [[2005]]. ''Debating Franklin D. Roosevelt's Foreign Policies, 1933–1945.'' Rowman & Littlefield. * [[Ioannes T. Flynn|Flynn, John T.]] [[1948]]. ''The Roosevelt Myth.'' * Moley, Raymond. [[1939]]. ''After Seven Years.'' * Russett, Bruce M. [[1997]]. ''No Clear and Present Danger: A Skeptical View of the United States Entry into World War II.'' Ed. 2a. * Plaud, Joseph J. [[2005]]. ''Historical Perspectives on Franklin D. Roosevelt, American Foreign Policy, and the Holocaust.'' [https://web.archive.org/web/20140112085050/http://www.fdrheritage.org/fdr%26holocaust.htm Archived at the FDR American Heritage Center Museum Website] * Powell, Jim. [[2003]]. ''FDR's Folly: How Roosevelt and His New Deal Prolonged the Great Depression.'' ISBN 0-7615-0165-7. * Robinson, Greg. [[2001]]. ''By Order of the President: FDR and the Internment of Japanese Americans.'' * Schivelbusch, Wolfgang. [[2006]]. ''Three New Deals: Reflections on Roosevelt's America, Mussolini's Italy, and Hitler's Germany, 1933–1939.'' * Smiley, Gene. [[1993]]. ''Rethinking the Great Depression.'' * Wyman, David S. [[1984]]. ''The Abandonment Of The Jews: America and the Holocaust'' Pantheon Books. === Rhetorica FDR === * Braden, Waldo W., et Earnest Brandenburg. [[1955]]. "Roosevelt's Fireside Chats." ''Communication Monographs''' 22: 290–302. * Buhite, Russell D., et David W. Levy, eds. [[1993]]. ''FDR's Fireside Chats.'' * Craig, Douglas B. [[2005]]. ''Fireside Politics: Radio and Political Culture in the United States, 1920–1940.'' * Crowell, Laura. [[1950]]. Franklin D. Roosevelt's Audience Persuasion in the 1936 Campaign. ''Communication Monographs'' 17:48–64. * Crowell, Laura. [[1952]]. Building the "Four Freedoms" Speech. ''Communication Monographs'' 22:266–283. * Houck, Davis W. [[2001]]. ''Rhetoric as Currency: Hoover, Roosevelt, and the Great Depression.'' Texas A&M University Press. * Houck, Davis W. [[2002]]. ''F. D. R. and Fear Itself: The First Inaugural Address.'' Texas A&M University Press. * Roosevelt, Franklin D. [[2005]]. ''My Friends.'' Kessinger Publishing. ISBN 1-4179-9610-2. * Ryan, Halford Ross. [[1979]]. Roosevelt's First Inaugural: A Study of Technique. ''Quarterly Journal of Speech'' 65:137–49. * Ryan, Halford Ross. [[1988]]. ''Franklin D. Roosevelt's Rhetorical Presidency.'' Greenwood Press. * Stelzner, Hermann G. [[1996]]. 'War Message,' December 8, 1941: An Approach to Language. ''Communication Monographs'' 33:419–37. === Fontes primarii === * Bureau of the Census. [[1951]]. [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/1946-01.pdf ''Statistical Abstract of the United States: 1951.''] * Bureau of the Census. [[1976]]. ''Historical Statistics of the United States: Colonial Times to 1970.'' * Cantril, Hadley, et Mildred Strunk, eds. [[1951]]. ''Public Opinion, 1935–1946.'' * Gallup, George Horace, ed. [[1972]]. ''The Gallup Poll: Public Opinion, 1935–1971.'' 3 voll. * Loewenheim, Francis L., et [[Haroldus D. Langley|Harold D. Langley]], eds. [[1975]]. ''Roosevelt and Churchill: Their Secret Wartime Correspondence.'' * Moley, Raymond. [[1939]]. ''After Seven Years.'' * Nixon, Edgar B., ed. [[1969]]. ''Franklin D. Roosevelt and Foreign Affairs.'' 3 voll. * Roosevelt, Franklin D. [[1938]]–[[1945]] ''The Public Papers and Addresses of Franklin D. Roosevelt.'' Ed. Samuel Irving Rosenman. 13 voll. De annis 1928–1945. * Zevin, B. D., ed. [[1946]]. ''Nothing to Fear: The Selected Addresses of Franklin Delano Roosevelt, 1932–1945.'' Orationes selectae. * ''Documentary History of the Franklin D. Roosevelt Administration.'' 20 vol. * Roosevelt, Franklin D. [[1947]], [[2005]]. ''Wartime Correspondence Between President Roosevelt and Pope Pius XII.'' Ed. Myron C. Taylor. Praefationes [[Pius XII|Pii Papae XII]] et [[Henricus S. Truman|Harrii Truman]]. Kessinger Publishing. ISBN 1-4191-6654-9. == Nexus externi == {{Communia|Franklin Delano Roosevelt|Franklinium D. Rooseveltium}} {{Fontes biographici}} * [https://web.archive.org/web/20081216123451/https://www.whitehouse.gov/history/presidents/fr32.html Biographia] officialis [[Aedes Albae|Domus Albae]] {{ling|Anglice}} {{CFApraesides}} {{Gubernatores Novi Eboraci}} {{1000 paginae}} {{Myrias|Homines}} {{Lifetime|1882|1945|Roosevelt, Franklinus Delanus}} [[Categoria:Alumni Universitatis Harvardianae]] [[Categoria:Episcopaliani Americani]] [[Categoria:Gubernatores Novi Eboraci]] [[Categoria:Incolae Novi Eboraci]] [[Categoria:Iuris consulti]] [[Categoria:Praesides Civitatum Foederatarum Americae]] [[Categoria:Franklinus Delano Roosevelt| ]] [[Categoria:Secundum bellum mundanum]] sfx4zfq3lazbe7xwk3a7sy4wj9r7y9s Nova Zembla 0 15529 3993898 3932727 2026-10-10T17:54:12Z Demetrius Talpa 81729 /* Descriptio */ 3993898 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et[[Antarctica]]m. Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[caput Mauritii]]<ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'', [[Brunsvicum|Brunopoli]] 1972, [https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]. Vulgo ''caput Desiderii'' ([[Russice]] ''mys Želanija'')</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} gfh8ktujye1uq3nzxbzpbl3x1zef3e6 3993907 3993898 2026-10-10T18:07:33Z Demetrius Talpa 81729 /* Descriptio */ 3993907 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et[[Antarctica]]m. Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[caput Mauritii]]<ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'', [[Brunsvicum|Brunopoli]] 1972, [https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]. Vulgo ''caput Desiderii'' ([[Russice]] ''mys Želanija'')</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} 7lzhjw2lz3c5g4ox2fwj74xnctkgrdf 3993939 3993907 2026-10-10T20:55:42Z Demetrius Talpa 81729 /* Insula Australis */ 3993939 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et[[Antarctica]]m. Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[caput Mauritii]]<ref>[[Ioannes Georgius Theodorus Graesse|J. G. Th. Graesse]], ''[[Orbis Latinus]]'', [[Brunsvicum|Brunopoli]] 1972, [https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]. Vulgo ''caput Desiderii'' ([[Russice]] ''mys Želanija'')</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} szxh03twb3cd5awlvacy4xevrejyemj 3993940 3993939 2026-10-10T20:59:55Z Demetrius Talpa 81729 /* Insula Borealis */ 3993940 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et [[Antarctica]]m). Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[promumturium Desiderii]]<ref>[[Russice]] ''mys Želanija''. "Caput Mauritii", quod ''[[Orbis Latinus]]'' ([https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]) ut nomen Latinum promunturii Desiderii habet, aliud est promunturium, proxime ad occidentem situm, [[Russice]] ''mys Mavrikija''.</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} kjpgqmw79ruiuma924r9phg9iarjsjt 3993941 3993940 2026-10-10T21:00:52Z Demetrius Talpa 81729 /* Insula Borealis */ 3993941 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et [[Antarctica]]m). Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[promunturium Desiderii]]<ref>[[Russice]] ''mys Želanija''. "Caput Mauritii", quod ''[[Orbis Latinus]]'' ([https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]) ut nomen Latinum promunturii Desiderii habet, aliud est promunturium, proxime ad occidentem situm, [[Russice]] ''mys Mavrikija''.</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} t8fajfc6kwben0lsz345heqg332ol5s 3993943 3993941 2026-10-10T21:21:18Z Demetrius Talpa 81729 /* Insula Borealis */ 3993943 wikitext text/x-wiki {{latinitas}}[[Fasciculus:Novaya Zemlya position.png|thumb|Situs Novae Zemblae in Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]]{{videdis|Terra Nova (discretiva)}} '''Nova Zembla'''<ref>[[Gerhardus de Veer]], ''Diarium nauticum seu vera descriptio trium navigationum,'' Latine conversum a [[Carolus Clusius|Carolo Clusio]] anno 1598 (Titulum completum apud [http://www.sciper.org/browse/bib_v.html sciper.org] invenias).</ref> vel '''Nova Zemla'''<ref>[[Iohannes Iacobus Hofmannus]], ''[[Lexicon Universale]]'' (1698) lemma [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof3/s0359a.html 'Nova Zemla']; [[Georgius Crisanius|Georgii Crisanii]] [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Файл:Сибирь_в_XVII_веке_1890.pdf&page=137 ''Historia de Siberia'', Moscuae 1890, p. 124].</ref> ([[Russice]] Новая Земля, [[translitteratio|tr.]] ''Novaja Zemlja'', Latine '''Terra Nova'''<ref>{{ZK|Новая Земля, о-ва}}</ref>) est [[archipelagus]] in [[Oceanus Glacialis Septentrionalis|Oceano Glaciali Septentrionali (Arctico)]], pars [[Russia|Russicae]] [[regio Archangelopolitana|regionis Archangelopolitanae]]. ==Descriptio== [[Fasciculus:Polar_bear,_Gerrit_de_Veer_(1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e [[Nederlandia|Nederlandenses]] in Nova Zembla cum [[ursus maritimus|urso maritimo]] pugnant. Pictura a [[Gerhardus de Veer|Gerhardo de Veer]] anno 1597 facta.]] Inter [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] sita est; [[Pylae Karicae]] fretum Novam Zemblam a [[Vaigatia]] insula separat. Duae sunt insulae Novae Zemblae principales, [[insula Borealis]]<ref>{{ZK|Северный о-в}}</ref> et [[insula Australis (Nova Zembla)|insula Australis]]. Freto tenuissimo, [[fiordum|fiordo]] simili, nomine [[Matoczkin Shar]]<ref>{{ZK|Маточкин Шар}}</ref>, insulae divisae sunt. [[Clima]] est [[Circulus Arcticus|arcticum]], ubi [[hiems|hiemes]] longae frigidaeque sunt. [[Tundra]] insulas operit; insulae Borealis magna pars [[glaciarium|glaciario]] perpetuo celata est. ===Insula Borealis=== Insula Borealis [[area (geometria)|aream]] {{num|48904}} ([[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; montuosa est, cacumen altissimum 1547 [[metrum|m]] altitudinis prope ad [[sinus Nordenskioldi|sinum Nordenskioldi]] situm est. Scutum [[glaciarium|glaciarii]] continui, quod insulam tegit, tertium magnitudine in orbe terrarum est (post [[Terra Viridis|Terram Viridem]] et [[Antarctica]]m). Extremitas insulae Borealis et archipelagi totius boreorientalis [[promunturium Desiderii]]<ref>[[Russice]] ''mys Želanija''. "Caput Mauritii", quod ''[[Orbis Latinus]]'' ([https://daten.digitale-sammlungen.de/0005/bsb00050913/images/index.html?id=00050913&groesser=&fip=193.174.98.30&no=&seite=528 vol. II, p. 526]) nomen Latinum promunturii Desiderii esse putat, aliud est promunturium, proxime ad occidentem situm, [[Russice]] ''mys Mavrikija''.</ref> est, ubi statio polaris sita est; quo capite [[mare Barentsianum]] et [[mare Karense]] dividuntur. Id est et [[Europa]]e extremitas orientalis. ===Insula Australis=== Insula Australis [[area (geometria)|aream]] {{num|33275}} [[chiliometrum quadratum|chm²]] habet; paeninsulam magnam [[Terra Anserina|Terram Anserinam]]<ref>{{ZK|Гусиная земля}}</ref>, ad occidentem spectantem, habet. [[Fasciculus:QP8A6071.jpg|thumb|[[Pharus]] in capite Mauritii]] ==Historia== Nova Zembla imprimis innotuit [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] et [[Iacobus van Heemskerk|Iacobi van Heemskerk]] hibernatione necessitate annis ab [[1596]] ad [[1597]] ibi coacta. Hoc nomen Latinum, ''Nova Zembla'', titulus [[pellicula]]e [[cinematographia|cinematographicae]] Nederlandicae anni [[2011]] de expeditione [[Gulielmus Barentsius|Gulielmi Barentsii]] est. Annis ab [[1955]] ad [[1990]] probae [[arma nuclearia|armorum nuclearium]] in Nova Zembla perficiebantur. == Notae == <references /> ==Nexus interni== * [[Zembla]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Novaya Zemlya|Novam Zemblam}} {{fontes geographici}} * [http://bse.sci-lib.com/article082071.html Pagina de Nova Zembla ''Encyclopaediae Sovieticae Magnae'' editionis tertiae] {{ling|Russice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Insulae Russiae Europaeae]] [[Categoria:Regio Archangelopolitana]] [[Categoria:Mare Karense]] [[Categoria:Archipelagi Oceani Arctici]] [[Categoria:Insulae Russiae Asiaticae]] {{Myrias|Geographia}} oi2tdy0tzpu2qk01wg3l6fc1bq41zp7 Spinalium 0 17375 3993889 3973560 2026-10-10T16:52:37Z Pippobuono 54500 nexInt 3993889 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Image:Epinal-pano2.jpg|thumb|center|800px|Urbs Spinalium a ruinis castelli picta]] '''Spinalium'''<ref>"Ad Mosam Parthenonam in filiarum virginum gratiam condidit, quae aucto oppido adjacenti Spinalium postea nomen induit": [https://books.openedition.org/pur/131844?lang=en vide notam subiunctam 69]</ref> seu '''Aspinaus''' seu '''Spinallum''' seu '''Spinalum'''<ref>{{Graesse}}, t. 3, p. 408.</ref> (vulgo ''Épinal'') est urbs in [[Francia]] ad [[Mosella]]m flumen posita et caput praefecturae [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]]. Incolas circiter 32&nbsp;000 habet. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Notae == <references /> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Épinal|Spinalium}} {{Fontes geographici}} {{urbs-stipula}} {{Capita praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Spinalium|!]] 2apgslwfjlflqlv2bxme6yy3tt0aauf 9 Octobris 0 20062 3993944 3860238 2026-10-10T21:46:38Z LilyKitty 18316 eventa addo 3993944 wikitext text/x-wiki '''9 Octobris''' dies 282ª anni est (283ª [[Annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. Octoginta tres dies manent. Secundum [[calendarium Romanum]] '''ante diem septimum Idus Octobres''' (a.d. VII Id. Oct.) {{Calendarium-Octobris}} == Eventa == === Saeculo 8 === * [[768]] - [[Carolus Magnus]] et [[Carlomannus I (rex Austrasiae)|Carolomannus]] reges Franciae fiunt. === Saeculo 15 === * [[1410]] - [[Horologium Astronomicum Pragense]] constituitur. === Saeculo 19 === * [[1854]] - Inter [[bellum Crimaeanum]] copiae alligati [[Secundum Imperium Francicum|Francicorum]] et [[Regnum Unitum|Britannorum]] [[Obsidio Sebastopolis|obsidionem]] [[Sebastopolis]] urbis a [[Imperium Russicum|Russicis]] defensae incipiunt. * [[1870]] - [[Dicio Pontificia]] pars [[Regnum Italiae (1861-1946)|regni Italiae]] fit. [[Roma]] nunc caput Italiae est. * [[1874]] - [[Vindobona]]e 21 civitates foedus de [[Societas mundi epistularum|societate epistularum Orbis terrarum]] signant. === Saeculo 20 === * [[1953]] - [[Conradus Adenauer]] ([[CDU]]) iterum cancellarius foederalis [[Germania]]e eligitur. * [[1962]] - [[Uganda]] libertatem adipiscit. * [[1963]] - Iuxta [[Bellunum]] in [[Italia]] quasi 2000 homines ab ingenti [[aqua]]e volumine e [[moles|mole]] Vajont a [[mons|montis]] ruina educto necantur (vide [[Vajont calamitas|Vajont calamitatem]]). * [[1989]] - [[Lipsia]]e dena milia hominum contra consilia communistarum et pro liberate demonstraunt. Quamquam vigiles et milites iussu communistarum adsunt, in homines non agunt. === Saeculo 21 === * [[2006]] - [[Corea Septentrionalis|Respublica Popularis Democratica Coreana]] primum [[Bomba atomica|bombam atomicam]] accendit. * [[2009]] - [[Baracus Obama]] [[Praemium Nobelianum pacis]] accipit. * [[2012]] - [[Talibanus]] telo ignifero praedictus in [[Malala Yousafzai|Malalam Yousafzai]] invehitur. * [[2020]] - [[Programma mundiale alimenti]] [[Praemium Nobelianum pacis]] accipit. * [[2026]] - [[Navanethem Pillay]] Praemium Nobelianum pacis accepit. == Nati == === Saeculo 12 === * [[1200]] - [[Isabella (Guillelmi Marescalli filia)|Isabella]] de [[Penbrochiensis comitatus|Penbrochia]] (mortua anno [[1240]]) === Saeculo 13 === * [[1261]] - [[Dionysius (rex Portugalliae)|Dionysius]], rex [[Portugallia]]e (mortuus anno [[1325]]) === Saeculo 16 === * [[1581]] - [[Claudius Gaspar Bachetus de Méziriac]], mathematicus, poeta et [[scriptor]] [[Francia|Francicus]] (mortuus [[1638]]) === Saeculo 18 === * [[1757]] - [[Carolus X (rex Franciae)|Carolus X]], rex Francorum (mortuus anno [[1836]]) * [[1788]] - [[Iosephus Kossics]], scriptor [[Hungaria|Hungaro]]-[[Slovenia|Slovenicus]] (mortuus anno [[1867]]) * [[1794]] - [[Iacobus Bodisco]], dux militum [[Imperium Russicum|Russicus]] (mortuus est anno [[1876]]) === Saeculo 19 === * [[1852]] - [[Arminius Aemilius Fischer]], chemicus [[Germania|Germanicus]] (mortuus anno [[1919]]) * [[1859]] - [[Alfredus Dreyfus]], centurio Francicus (mortuus anno [[1935]]) * 1874 - [[Nicolaus Roerich]], pictor Russicus (mortuus [[1947]]) * [[1879]] - [[Maximus von Laue]], physicus Germanicus (mortuus anno [[1960]]) * [[1881]] ** [[Victor Klemperer]], scriptor Germanicus (mortuus anno 1960) ** [[Fridericus Syrup]], rerum politicarum peritus Germanicus (mortuus anno [[1945]]) * [[1888]] - [[Nicolaus Bucharin]], revolutionarius [[Russia|Russicus]] et rerum politicarum peritus [[URSS|Sovieticus]] (necatus [[1938]]) === Saeculo 20 === * [[1906]] - [[Leopoldus Sédar Senghor]], vir publicus [[Senegalia]]e et poeta (mortuus anno [[2001]]) * [[1907]] - [[Iacobus Tati]], [[histrio]] et [[moderator cinematographicus]] Francicus (mortuus [[1982]]) * [[1909]] - [[Donaldus Coggan]], archiepiscopus [[Cantuaria]]e (mortuus anno [[2000]]) * [[1915]] - [[Clifford Morris Hardin]], rerum politicarum peritus et [[agricultura]]e minister [[CFA|Civitatum Foederatarum]] (mortuus anno [[2010]]) * [[1918]] - [[Lila Kedrova]], actrix Russo-Francica (mortua anno 2000) * [[1922]] - [[Ladislaus Bulcsú]], [[linguistica|linguarum peritus]], grammaticus, scriptor et [[multilinguismus|polyglottus]] [[Croatia|Croatus]] (mortuus anno [[2016]]) * [[1926]] - [[Eugenius Evstigneev]], actor Sovieticus (mortuus [[1992]]) * [[1933]] - [[Petrus Mansfield]], physicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]] (mortuus anno [[2017]]) * [[1936]] - [[Brianus Blessed]], histrio Britannicus * [[1938]] **[[Henricus Fischer]], [[praesidens rei publicae (Austria)|praeses Austriae]] annis [[2004]] ad 2016 **[[Takehiko Kawanishi]], pedilusor [[Iaponia|Iaponicus]] * [[1939]] **[[Ioannes Pilger]], diurnarius [[Australia]]nus; mortuus est anno [[2023]]. **[[Marius Reali]], vel gasii vel petrolei procurator nec non poeta itemque scriptor Italicus (mortuus anno 2017) * [[1940]] - [[Ioannes Lennon]], musicus, cantor et scriptor Anglicus (occisus [[1980]]). * [[1944]] - [[Ioannes Entwistle]], musicus Anglicus (mortuus anno [[2002]]) * [[1950]] - [[Jody Williams]], activista pacis Americana * [[1959]] - [[Boris Nemtsov]], rerum politicarum peritus Russicus (necatus anno [[2015]]) * [[1966]] - [[David Cameron]], [[primus minister Britanniarum Regni]] annis [[2010]] ad [[2016]] * [[1967]] - [[Arthurus Davis]], rerum politicarum peritus Americanus * [[1969]] - [[Stephanus McQueen (artifex)|Stephanus McQueen]], artifex, photographus et cinematographus Anglicus * [[1973]] ** [[Carolus Pavón]], pedilusor [[Honduria]]e. ** [[Capiticrispus]] ([[Lingua Italiana|Italiane]]: Caparezza), [[Recitatio rapiana|recitator rapianus]] Italicus * [[1977]] - [[Georgius Beroev|Georgius (''Egor'') Beroev]], actor Russicus * [[1981]] **[[Ryoichi Maeda]], pedilusor Iaponicus. **[[Raphael Murawski]], pedilusor [[Polonia|Polonicus]] * [[1983]] - [[Zeng Jinyan]], diurnaria et propugnatrix iurum hominum [[Res publica popularis Sinarum|Sinarum]] * [[1993]] - [[Wesley So]], [[Philippinae|Philippinus]], [[Grandis magister (scacus)|grandis magister (GM)]] [[scacci]] == Mortui == === Saeculo 11 === * [[1047]] - [[Clemens II]], papa (natus anno [[1005]]) === Saeculo 18 === * [[1797]] - [[Elia Ben Salomon Salman]], magister Iudaicus (Rabbi) et [[Talmud]] [[Biblia|Bibliorum]]que interpres (natus anno [[1720]]) === Saeculo 19 === * [[1841]] - [[Carolus Fridericus Schinkel]], architectus et pictor [[Borussia|Borussicus]] (natus anno [[1781]]) * [[1897]] - [[Iohannes Heemskerk]], primus minister [[Nederlandia]]e (natus anno [[1818]]) === Saeculo 20 === * [[1924]] - [[Valerius Brjusov]], poeta Russicus et Sovieticus (natus [[1873]]) * [[1934]] ** [[Abu al-Qasim asch-Schabbi]], poeta [[Tunesia|Tunesicus]] (natus anno [[1909]]) ** [[Alexander I (rex Iugoslaviae)|Alexander I]], rex [[Iugoslavia]]e (natus anno 1888) ** [[Ludovicus Barthou]], primus minister Franciae (natus anno [[1862]]) * [[1943]] - [[Petrus Zeeman]], physicus [[Nederlandia|Nederlandicus]] (natus anno [[1865]]) * [[1949]] - [[Georgius Mironescu]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] (natus anno 1874) * [[1950]] - [[Nicolaus Hartmann]], [[philosophus]] Germanicus (natus anno [[1882]]) * [[1958]] - [[Pius XII]], papa (natus anno 1876) * [[1967]] **[[Ernestus Guevara|Ernesto "Che" Guevara]], rerum novator atque poeta [[Argentina|Argentinus]] (natus anno [[1928]]) **[[Cyrillus Hinshelwood]], chemicus Anglicus (natus anno [[1897]]) * [[1978]] - [[Iacobus Brel]], cantor [[Belgica|Belgicus]] (natus anno [[1929]]) * [[1985]] - [[Aemilius Garrastazu Médici]], vir publicus [[Brasilia]]nus (natus anno [[1905]]) * [[1995]] - [[Alexander Douglas-Home]], primus minister Britanniarum regni (natus anno [[1903]]) === Saeculo 21 === * 2010 - [[Mauritius Allais]], oeconomiae peritus Francicus (natus anno [[1911]]) * [[2013]] - [[Vilfredus Martens]], primus minister Belgicae (natus anno 1936) * [[2015]] - [[Galfridus Howe]], rerum politicarum peritus Britannicus (natus anno [[1926]]) * 2016 - [[Andreas Wajda]], moderator cinematographicus Polonicus (natus anno 1926) * [[2018]] - [[Thomas Steitz]], biochemicus Americanus (natus anno [[1940]]) == Festa et Feriae == * Dies internationalis [[cursus publicus|cursi publici]] * Dies Libertatis ([[Uganda]]) * Dies Leif Ericsson (Civitates Foederatae Americae) {{menses}} [[Categoria:Dies]] 5h0dt1vwaoglllsytrz89otjy25q0bz Camberiacum 0 25670 3993926 3460472 2026-10-10T19:48:38Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993926 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} {{pro pagina discretiva vide|Camerinum (discretiva)}} '''Camberiacum'''<ref name="graesse">{{Graesse}}}</ref> {{victio|Camberiacum|i|n}} seu '''Camerinum Lemincorum'''<ref>{{Godefridus Casalis}}</ref> (alia nomina: ''Camerinum'', '''Camberium'''<ref name="graesse" />, ''Chambariacum''<ref name="graesse" />, ''Lemincorum Civitas''<ref name="graesse" />, ''Lemincum''<ref name="graesse" />) ([[Francice]]: ''Chambéry'') est [[urbs]] [[Francia|Francica]] 58'039 incolarum (anno 2012) et praefecturae [[Sabaudia (praefectura Franciae)|Sabaudiae]] caput in regione orientali [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]). Urbani ''Camberienses''<ref name="graesse" /><ref name="CathHier">{{CathHierDiocese|cham|Archidioecesis Camberiensis, Maurianensis et Tarantasiensis}}}</ref> vel ''Camberini''<ref name="graesse" /> appellantur. == Historia == [[Fasciculus:Chambery_chateau_800px.jpg|thumb|[[Castellum]] Camberiacense]] Usque ad annum [[1563]] Camberiacum fuit [[Ducatus Sabaudiae]] caput. == Incolae noti == === Nati === * [[Bonifacius Sabaudiae]] * [[Amadeus VI Sabaudiae]] * [[Thomas II Sabaudiae]] * [[Emanuel Philibertus Sabaudiae]] * [[Philibertus I (dux Sabaudiae)|Philibertus I Sabaudiae]] * [[Amadeus VIII (dux Sabaudiae)|Amadeus VIII Sabaudiae]] * [[Iosephus Maria de Maistre]] * [[Michael de Certeau]] === Mortui === * [[Amadeus VII Sabaudiae]] * [[Philippus II Sabaudiae]] == Aedificia egregia == * Ecclesia cathedralis S. Francisci Salesii. == Ecclesia Catholica Romana == Camberiacum, cum [[Fanum Sancti Ioannis Maurianensis|Fano Sancti Ioannis Maurianensis]] et [[Munsterium|Munsterio]], [[sedes episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] est. Nomen sedis [[Archidioecesis Camberiensis, Maurianensis et Tarantasiensis]]<ref name="CathHier" /> est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Sabaudiae|Indicem communium praefecturae Sabaudiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Chambéry|Camberiacum}} * {{INSEE commune|73065|de=Camberiaco}} * [https://web.archive.org/web/20041128070046/http://www.mairie-chambery.fr/ Pagina officialis] {{Ling|Francogallice|Anglice}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=7760 De hoc commune apud Cassini] {{Capita praefecturarum Franciae}} == Notae == <references /> {{urbs-stipula}} [[Categoria:Camberiacum| ]] [[Categoria:Communia Praefecturae Sabaudiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Sabaudiae]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] ry86xb8kjt64dzval0grt6kjo66qvpd Guido de Kerimel 0 30861 3993920 2973043 2026-10-10T18:44:24Z Pippobuono 54500 novissima 3993920 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Guido de Kerimel''' (natus die [[7 Augusti]] [[1953]] in [[Meknès]] in [[Marocum|Maroco]]) est [[episcopus]] [[Gratianopolis]] (Dioecesis Gratianopolitanus--Viennensis Allobrogum) ([[2006]]-2021), cuius [[episcopus auxiliaris]] iam erat ab anno [[2004]], [[Ludovicus Ioannes Dufaux|Ludovico Ioanne Dufaux]] episcopo; postea [[episcopi et archiepiscopi Tolosani|archiepiscopus]] [[archidioecesis Tolosana|Tolosanus]] nominatus est. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Guy de Kerimel|Guidonem de Kerimel}} {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|dker}} * [http://www.cef.fr/catho/personnalites/dekerimel.php Biographia] in [[Conferentia Episcopalis Francica|Conferentiae Episcopalis Francicae]] pagina {{Ling|Francice}} {{bio-stipula}} {{Lifetime|1953||Kerimel, Guido de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]] 60avpcjx5lst15hprgwb0zbd1ifsiur Gratianopolis 0 32748 3993919 3954304 2026-10-10T18:42:11Z Pippobuono 54500 /* Ecclesia Catholica Romana */ novissima 3993919 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidata}} '''Gratianopolis''',<ref>[[Tuomo Pekkanen]] & [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon hodiernae Latinitatis Finno-Latino-Finnicum''. Societas Litterarum Finnicarum, 2006</ref> nomine antiquiore '''Cularo'''<ref>{{Murray}}</ref> ([[Francogallice]] ''Grenoble''), est [[commune]] et [[urbs]] [[Francia|Francica]] 158&thinsp;346 incolarum (anno [[2012]]) et praefecturae [[Isara (praefectura Franciae)|Isarae]] in regione [[Rhodanus et Alpis|Rhodano et Alpibus]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Arvernia Rhodanus et Alpes|Arvernia Rhodano et Alpibus]]) [[caput (urbs)|caput]]. Fuit olim urbs capitalis [[Delphinatus Viennensis]]. == De rebus gestis == Nomen recentius ad honorem [[imperator]]is [[Gratianus|Gratiani]] anno [[381]] datum est. == Praeclari cives == [[Fasciculus:Grenoble july 2009.JPG|thumb|upright=1.5|Despectus in Gratianopolin]] * [[Ceratus Gratianopolitanus]], episcopus saeculi quinti === Nati === * [[Stephanus Bonnot de Condillac]], philosophus * Henricus Beyle, alias [[Stendhal]], scriptor * [[Ernestus Hébert]], pictor * [[Antonius Barnave]], politicus * [[Iacobus de Vaucanson]] * [[Emmanuel Mounier]], philosophus * [[Ioannes Natalis Jeanneney]], rerum gestarum scriptor * [[Renatus Arnoux]], autocinetorum ductor === Mortui === * [[Henricus Cornelius Agrippa de Nettesheim]] == Ecclesia Catholica Romana == Gratianopolis est sedes [[episcopus|episcopalis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] et praesens episcopus est [[Ioannes Marcus Eychenne]]. == Notae == <references /> == Bibliographia == * "[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.ah5cuq;view=1up;seq=735 Cularo]" in {{Smith-geo}} {{NexInt}} * [[Universitas Gratianopolitana]] * [[Index communium praefecturae Isarae]] == Nexus externi == {{communiaCat|Grenoble|Gratianopolim}} {{INSEE commune|38185|de=Gratianopoli}} {{Coord|45|11|13|N|5|43|35|E|display=title}} * [http://www.grenoble.fr/ Gratianopolis pagina interretialis] * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=16147 De Gratianopoli apud Cassini] {{Capita praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Gratianopolis|!]] [[Categoria:Communia praefecturae Isarae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Isarae]] [[Categoria:Sedes episcopales Franciae]] [[Categoria:Urbes olim capitales]] lq4ig2tzjudz9g1o6fcz0xgij80d8rk Robertus Le Gall 0 41841 3993909 3876592 2026-10-10T18:20:02Z Pippobuono 54500 novissima 3993909 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Robertus Le Gall''' (natus die [[26 Februarii]] [[1946]] in ''[[Saint-Hilaire-du-Harcouët]]'' in praefectura [[Fretum Britannicum (praefectura Franciae)|Freto Britannico]]) est a die [[9 Decembris]] [[2021]] [[archiepiscopus]] emeritus [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani|Tolosanus]]. Le Gall, qui ad [[OSB| ordinem]] [[Ordo Sancti Benedicti|Sancti Benedicti]] pertinet, est etiam studiosus [[liturgia]]e. == Vita == Le Gall qui [[philosophia]]e studuerat, [[presbyter]] ordinatus est die [[24 Augusti]] [[1974]]. Le Gall fuit prior [[abbatia]]e ''Sainte-Anne de Kergonan'' ([[1976]]-[[1983]]). Die [[16 Octobris]] [[2001]] episcopus [[Dioecesis Mimatensis|Mimatensis]] factus est. Die [[10 Septembris]] [[2006]], nominatus est archiepiscopus Tolosanus. Resignatus est die 9 decembris 2021. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Robert Le Gall|Robertum Le Gall}} {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|legall}} * [http://www.cef.fr/catho/personnalites/legallr.php Biographia] in pagina [[Conferentia Episcopalis Francica]] {{bio-stipula}} {{religiosi}} {{Lifetime|1946||Le Gall, Robertus}} [[Categoria:Episcopi Mimatenses]] [[Categoria:Episcopi Tolosani]] [[Categoria:Benedictini]] eo5zm7qo87nvk62k9anx7r6k96imjaf Fundamentalismus 0 46006 3993988 3991223 2026-10-11T10:39:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993988 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:KingJamesBible1612-1613.jpg|thumb|Inter eos qui fundamentalismo studeant, plures credunt [[Biblia]] Sacra, et praecipue versionem [[Bibliorum versio regis Iacobi|Regis Iacobi]] dictam, esse a [[Deus|Deo]] ipso pactam, in omnibus [[verbum (grammatica generalis)|verbis]] ad verbum veram.]] '''Fundamentalismus''' ([[Anglice]] ''fundamentalism,'' [[vocabulum]] anno [[1922]] primum invento) est [[schola]] quae primum inter [[Protestans|Protestantes]] [[America]]nos qui rigidam angustamque fundamentis [[religio]]sis fidem [[Christianitas|Christianam]] professi sunt, praecipue contra [[modernismus|modernismum]], [[saeculum 20|saeculo vicensimo]] ineunte orta est. {{NexInt}} *[[Conservatismus#Conservatismus religiosus|Conservatismus religiosus]] *[[Christianitas Fundamentorum]] *[[Dogma]] *[[Ecclesia Diei Septimi Adventistarum]]<!-- *[[Fundamentalisma-Modernisma Controversia]]--> *[[Evangelicalismus]]<!-- *''[[Faith-sufferer]]'' *''[[Fundie]]'' *[[Ratio generis historici-grammatici]] *[[Haredi Judaismus]]--> *[[Ideologia]]<!-- *[[Indoctrinatio]]--> *[[Fundamentalismus Christianus]] *[[Hetaeria devians]]{{dubsig}} *[[Islamismus]]<!-- *''[[Jesus Camp]]'' (pellicula)--> *[[Pentecostalismus]] *[[Sectarianismus]] *[[Taliban]] ==Bibliographia== *Appleby, R. Scott, Gabriel Abraham Almond, et Emmanuel Sivan. [[2003]]. ''Strong Religion.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0226014975. *Armstrong, Karen. [[2001]]. ''The Battle for God: A History of Fundamentalism.'' Novi Eboraci: Ballantine Books. ISBN 0345391691. *Brasher, Brenda E. [[2001]]. ''The Encyclopedia of Fundamentalism.'' Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0415922445. *Caplan, Lionel. [[1987]]. ''Studies in Religious Fundamentalism.'' Londinii: MacMillan. *Dorff, Elliot N., et Arthur Rosett. [[1988]]. ''A Living Tree; The Roots and Growth of Jewish Law.'' SUNY Press. *Gorenberg, Gershom. [[2000]]. ''The End of Days: Fundamentalism and the Struggle for the Temple Mount.'' Novi Eboraci: The Free Press. *Hindery, Roderick. [[2001]]. ''Indoctrination and Self-deception or Free and Critical Thought?'' Mellen Press.<!--aspects of fundamentalism, pp. 69–74.--> *Lawrence, Bruce B. [[1989]]. ''Defenders of God: The Fundamentalist Revolt against the Modern Age.'' San Francisco: Harper & Row. *Marsden; George M. [[1980]]. [https://web.archive.org/web/20120330041425/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=98828304 ''Fundamentalism and American Culture: The Shaping of Twentieth Century Evangelicalism, 1870–1925.''] Oxford University Press. *Marty, Martin E., et R. Scott Appleby, eds. The Fundamentalism Project. Chicago: University of Chicago Press. **[[1991]]. ''Volumen 1: Fundamentalisms Observed.'' ISBN 0226508781. **[[1993]]. ''Volumen 2: Fundamentalisms and Society.'' ISBN 0226508803. **[[1993]]. ''Volumen 3: Fundamentalisms and the State.'' ISBN 0226508838. **[[1994]]. ''Volumen 4: Accounting for Fundamentalisms.'' ISBN 0226508854. **[[1995]]. ''Volumen 5: Fundamentalisms Comprehended.'' ISBN 0226508870. *Ruthven, Malise. [[2005]]. ''Fundamentalism: The Search for Meaning.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0192806068. *Torrey, R. A., ed. [[1909]]. ''The Fundamentals.'' Los Angeles: The Bible Institute of Los Angeles (B.I.O.L.A. nunc [[Biola University]]). ISBN 0801012643. *"Religious Movements: Fundamentalist." [[2003]]. In ''The Associated Press Stylebook and Briefing on Media Law 2003'' (ed. 38), ed. Norm Goldstein, p. 218. Novi Eboraci: The Associated Press. ISBN 0917360222. ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20071015133135/http://www.adventistreview.org/issue.php?issue=2006-1530&page=8 The Appeal—and Peril—of Fundamentalism,] a Doctore [[Herbertus B. Beach|Herberto B. Beach]] scriptum, apud www.adventistreview.org * [http://www.xmission.com/~fidelis/ ''The Fundamentals,''] apud www.xmission.com * [https://web.archive.org/web/20150202123620/http://lecturesoncentralasia.blogspot.com/2005/08/thoughts-on-religious-fundamentalism_22.html Thoughts on "Religious Fundamentalism" Identity,] apud https://web.archive.org/web/20060426162053/http://lecturesoncentralasia.blogspot.com/ * [http://www.csmonitor.com/2001/1004/p25s1-wosc.html Q & A on Islamic Fundamentalism,] apud www.csmonitor.com (''Christian Science Monitor'') * [http://www.rawa.org Revolutionary Association of the Women of Afghanistan (RAWA),] apud www.rawa.org * [http://www.ntpi.org No to Political Islam,] apud www.ntpi.orf * [http://home.earthlink.net/%7Ejcmmsm/article/index.html Psychological Issues of Former Members of Restrictive Religious Groups,] apud https://web.archive.org/web/20010307224757/http://home.earthlink.net/ * [http://www.blessedquietness.com/ Situs] apud www.blessedquietness.com * [http://www.biblicaladvancedbasics.com/Topical.htm Mid-Acts Dispensational Fundamentals,] apud www.biblicaladvancedbasics.com * [https://web.archive.org/web/20050404143953/http://www.geocities.com/realitywithbite/index.htm Reality With Bite,] apud www.geocities.com * [http://repositories.cdlib.org/cgi/viewcontent.cgi?article=1024&context=gis The Rise of Religious Violence,] apud http://repositories.cdlib.org * [https://web.archive.org/web/20080327054042/http://www.lifetothefullchurch.com/ Fundamentalism,] apud www.lifetothefullchurch.com * [https://web.archive.org/web/20040217183505/http://www.geocities.com/dexlox/Fundy.html An investigation into the original meaning of the term,] apud www.geocities.com * [http://www.fas.harvard.edu/home/news_and_events/releases/fundamentalism_11072007.html Roots of Fundamentalism Found], apud www.fas.harvard.edu ([[Universitas Harvardiana]], [[7 Novembris]] [[2007]]) * [http://e-blogules.blogspot.com/2007/08/universal-declaration-of-independence.html Universal Declaration of Independence from Fundamentalism,] apud http://e-blogules.blogspot.com * [https://web.archive.org/web/20050829035533/http://waf.gn.apc.org/ Women Against Fundamentalism (UK),] apud waf.gn.apc.org * [http://www.montrealmuslimnews.net/fundamentalism.htm Yahya Abdul Rahman's Take On Fundamentalists And Fundamentalism,] apud www.montrealmuslimnews.net {{1000 paginae}} {{Myrias|Philosophia}} [[Categoria:Fundamentalismus|!]] fcqzm43tfnat8jri3ro1q101ppd1mte Gaius Antonius Hybrida 0 47521 3993922 3991562 2026-10-10T19:25:35Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De cursu honorum */ 3993922 wikitext text/x-wiki {{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est. == De gente == Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.</ref>. == De cursu honorum == [[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est<ref>[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.</ref>. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est<ref>Quintus Cicero 8.</ref>. [[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea<ref>''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.</ref>, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]<ref>[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C</ref> ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset. Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit<ref>[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.</ref>. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit<ref>[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]</ref>. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere in animo habebat<ref>{{Strabo}} X.2.13</ref>. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit<ref>[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99</ref>. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur. == Fontes == *[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida'' * [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10. * [[Cicero]], libro quinto ''Epistularum ad Familiares'' 5. ** ''Pro Sestio'' III,8. ** ''Pro Flacco'' 5 et 95. ** ''In Vatinium'' 27-28. **secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98. *[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9. * [[Plutarchus]], ''Cicero'' XI-XII et XVI. * [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61. *{{Strabo}} X.2.13 == Notae == <references /> == Plura legere si cupis... == * Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329] * E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310. * Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes] {{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}} [[Categoria:Censores]] [[Categoria:Consules]] [[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]] ceh6wjsx95h9m5zzbpysm2n0gpioe8h Pomacium 0 51812 3993838 3972713 2026-10-10T13:20:07Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3993838 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Sidra Natural Piñera.jpeg|thumb|Pomacium [[Asturiae|Asturiarum]].]] [[Fasciculus:Vinetum Britannicum.jpg|thumb|upright=1.5|''[[Vinetum Britannicum]]'' ab [[Ioannes Worlidge|Ioanne Worlidge]] anno 1676 scriptum, 1678 reimpressum]] '''Pomacium'''<ref>"[https://web.archive.org/web/20160305142148/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMACIUM pomacium]", "[http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMATA Pomata]{{Nexus deficit|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}": {{DuCange}}. Ibidem "[https://web.archive.org/web/20160305122218/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMAGIUM Pomagium]" e statutis [[Aegidius de Bridport|Aegidii]] episcopi citatur</ref><ref>"Siceratores, id est, qui cervisiam, vel pomatium, sîve pyratium, vel aliud quodcumque liquamen ad bibendum aptum fuerit, facere sciant": ''[[Capitulare de villis]]'' cap. 45 {{Google Books|wRrXr4g_E6IC|vide p. 655}}</ref> seu '''pomaceum'''<ref>"Pomaceum": {{qc|id=Palmarius (1588)}}. "Cidra": {{qc|id=Tractatus}}. Nonnulli "[[sicera]]" (de [[lingua Hebraica]] שכר via [[lingua Graeca|Graeco]] ''σίκερα''), sed hoc verbum omnem fere potionem quae non vinum sit denotat (vide notam priorem). Traupman "hydromelum", sed inconsulte: [[melomeli|hydromelum]] fuit res alia, [[Dioscorides|Dioscoridi]] nota (''[[Materia medica (Dioscorides)|Materia Medica]]'' 5.22), hodie desueta</ref> est potio [[alcohol]]ica, effervescenti suco fructuum [[malum|malorum]] confecto. Pomacium est incluta potio regionum [[Asturiae|Asturiarum]] (''sidra''), [[Vasconia]]e (''sagardo''), [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] et [[Normannia]]e (''cidre''), [[Germania]]e (ubi appellationem habet "vini malorum", ''Apfelwein'' vel ''Most''<ref>''Most'' (m), de Latino ''mustum''.</ref>) atque [[Herefordiensis comitatus|Herefordiensis]], [[Glocestriensis comitatus|Glocestriae]], [[Somersetensis comitatus|Somersetiae]], [[Devonia]]e et [[Dorcestria|Dorsetiae]] in [[Anglia]] (''cider''). Confectio pomacii iam diu in Americam septentrionalem introducta est. In [[Quebecum|Quebeco]] recenter [[pomacium e glacie]] inventa est. == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Opera antiquiora * ante 1309 : {{ec|id=Tractatus|c=''[[Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria]]'' I.20 (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques'' [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/mul1-tra.htm Textus]}} * 1550 : "Vina fructuaria" in [[Carolus Stephanus]], ''[[De nutrimentis (Stephanus)|De nutrimentis ad Baillyum libri tres]]'' (Lutetiae) [https://archive.org/details/carolistephanide00esti/page/22/mode/2up pp. 22-25] * 1588 : {{ec|id=Palmarius (1588)|c=[[Iulianus Palmarius]], ''[[De vino et pomaceo]]''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray}} * 1618 : William Lawson, ''A new orchard and garden''; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1653 : [[Radulphus Austen|Ralph Austen]], ''A treatise of fruit trees''. Oxoniae; [[:Fasciculus:A Treatise of Fruit Trees Austen.jpg|Frontispicium editionis 1653]]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=osu.32435018216481&seq=7 editio 1657]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A26235.0001.001?view=toc editio interretialis editionis 1665]; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1657 : [[Ioannes Beale|John Beale]], ''Herefordshire orchards a pattern for all England: written in an epistolary address to Samuel Hartlib, esq.'' Londinii: Roger Daniel; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A27154.0001.001?view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1664 : [[Ioannes Evelyn|John Evelyn]] et al., "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/120/mode/2up Pomona, or an appendix concerning fruit-trees in relation to cider]"; [[Ioannes Beale|I. B.]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n163/mode/2up Aphorisms concerning cider]"; [[Paulus Neile|Paul Neil]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/30/mode/2up Discourse of cider]"; [[Ioannes Newburgh|John Newburgh]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n185/mode/2up Observations concerning the making and preserving of cider]"; Dr. Smith, "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Of cider]"; Capt. [[Sylas Taylor|Taylor]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Concerning cider]". Haec omnia inseruntur in Ioannis Evelyn ''Sylva, or a discourse of forest-trees and the propagation of timber in His Majesties dominions'' (Londinii, 1664: [[Regalis Societas Londiniensis|Royal Society]]) [https://archive.org/details/b30334044/ Textus] apud ''Internet Archive'' ** editio 1670: adiungitur opusculum [[Daniel Colwall|Danielis Colwall]], "[https://archive.org/details/b30337914/page/62/mode/2up An account of perry and cider out of Glocester-shire]" * 1669 : [[Kenelmus Digbius|Kenelm Digby]]; George Hartman, ed.? ''[[The Closet of Sir Kenelme Digbie Opened|The Closet of the Eminently Learned Sir Kenelme Digbie Kt. Opened]]''. Londinii: Henry Brome {{Google Books|yc1EAQAAMAAJ|Textus e fac-simile demptus}} [https://www.gutenberg.org/ebooks/16441 editio interretialis] apud ''Project Gutenberg'' [https://archive.org/details/closetofeminentl00digb editio 1677] * 1676-1691 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''[[Vinetum Britannicum]], or, A treatise of cider and other wines and drinks extracted from fruits growing in this kingdom with the method of propagating all sorts of vinous fruit-trees, and a description of the new-invented ingenio or mill for the more expeditious making of cider''. Londinii: T. Dring, 1676; 2a ed., 1678; 3a ed., 1691 ** John Worlidge, ''The second parts of Systema agriculturae, or, The mystery of husbandry; and, Vinetum Britannicum, or, A treatise of cider; wherein are contained many selected and curious observations ... with the best and most natural rules and methods for the making of cider, and other English liquors''. Londinii, 1689 * 1687 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''The most easie method for making the best cyder''. Londinii: George Graston * 1727 : Hugh Stafford, "A curious account of the most valuable cyder-fruits of Devonshire" in [[Batty Langley]], ''Pomona, or The fruit-garden illustrated''. Londinii; [https://archive.org/details/mobot31753000819265/page/135/mode/2up Textus] * 1753 : ''A treatise on cyder-making'' (inest: Hugh Stafford, "A dissertation on cyder and cyder-fruit"). Londinii: E. Cave; [https://archive.org/details/b30408428/page/n3/mode/2up Textus]; [https://archive.org/details/b30784517 editio 1755] * 1753 : J. Beal, "Advertisements on the Vinetum Britannicum Mentioned in the Last Foregoing Tract, Sent to the Publisher by the Reverend Dr. J. Beal" [http://www.archive.org/details/philtrans07026191 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1765 : Louis de Chambray, ''L'Art de cultiver les pommiers, les poiriers et de faire des cidres selon l'usage de la Normandie''. Lutetiae: chez Ganeau [https://web.archive.org/web/20150919020306/http://www.bmlisieux.com/normandie/chambray.htm Textus] * 1791 : [[Ioannes Philips|John Philips]], ''[[Cider (Philips)|Cider]]: a poem in two books''. Londinii: Cadell [http://www.archive.org/details/ciderapoemintwo00philgoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1797 : [[Thomas Andreas Knight|T. A. Knight]], ''A Treatise on the Culture of the Apple and Pear and on the manufacture of cider and perry''. Ludlow: H. Procter {{Google Books|Km8FAAAAQAAJ|Textus}} [http://www.archive.org/details/atreatiseoncult01kniggoog Editio 1801 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1804 : Richard Platt, "[https://archive.org/details/jstor-27670823 Process for Making Cider]" in ''Memoirs of the American Academy of Arts and Sciences'' vol. 2 (1804) pp. 121-123 * 1816 : William Salisbury, ''Hints addressed to proprietors of orchards, and to growers of fruit in general, comprising observations on the present state of the apple trees, in the cider countries; made in a tour during the last summer''. Londinii, Longman [http://www.archive.org/details/hintsaddressedto00sali Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1817 : William Coxe, ''A view of the cultivation of fruit trees, and the management of orchards and cider; with accurate descriptions of the most estimable varieties of native and foreign apples, pears, peaches, plums, and cherries, cultivated in the middle states of America: illustrated by cuts of two hundred kinds of fruits of the natural size''. Philadelphiae: M. Carey [http://www.archive.org/details/aviewcultivatio00coxegoog Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1822 : James Thacher, ''The American orchardist; or, A practical treatise on the culture and management of apple and other fruit trees, with observations on the diseases to which they are liable, and their remedies. To which is added the most approved method of manufacturing and preserving cider''. Boston: J. W. Ingraham [http://www.archive.org/details/americanorchardi00thac Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1828 : J. Ham, ''The manufacture of cider and perry, reduced to rules''. Sherburniae {{Google Books|yfAHAAAAQAAJ|Textus}} * 1842 : Bonington Moubray, ''A practical treatise on breeding, rearing, and fattening all kinds of domestic poultry, pheasants, pigeons, and rabbits: also, the management of swine, milch cows, and bees, with instructions for the private brewery on cider, perry, and British wine making''. Londinii [http://www.archive.org/details/practicaltreatis00lawriala Textus] apud ''Internet Archive'' * 1855 : Léon Féret, "Histoire du pommier et du cidre" in ''L'Ordre et la liberté'' (Cadomi, 1855) [https://web.archive.org/web/20150923213650/http://www.bmlisieux.com/normandie/pommier.htm Textus] * 1869 : E. Lucas, ''Der Cider oder Obstwein: Kurze Zusammenstellung der verschiedenen Bereitungsarten''. Ravensburg: Ulmer [http://www.archive.org/details/dercideroderobs00lucagoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1869 : J. S. Buell, ''The cider makers' manual''. Buffalo {{Google Books|myJEAAAAYAAJ|Textus}} * 1880 : T. S. Denison, ''Hard cider: a temperance sketch''. Chicagi: Denison [http://www.archive.org/details/hardcidertempera00deni Textus] apud ''Internet Archive'' * 1887 : C. A. Crampton, ''Fermented alcohol beverages, malt liquors, wine and cider''. Vasingtoniae (''Foods and Food Adulterants'', 3) [http://www.archive.org/details/fermentedalcohol00cramrich Textus] apud ''Internet Archive'' * 1890 : Adolf Freiherr von Pereira-Arnstein, ''Volkswirthschaftliche Bedeutung der Obstweinerzeugung (Importance économique de la fabrication du cidre)''. Vindobonae [http://www.archive.org/details/volkswirthschaf00konggoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1900 : Robert Mitchell Floyd, ''Songs of the apple tree, with kith and kin''. Bostoniae [http://www.archive.org/details/songsofappletree00floyiala Textus] apud ''Internet Archive'' ;Opera recentiora * William B. Alwood, ''A Study of Cider-Making in France, Germany and England; with comments and comparisons on American work''. Vasingtoniae: U.S. Department of Agriculture, 1903 [http://www.archive.org/details/studyofcidermaki00willrich Textus apud archive.org] * William B. Alwood, R. J. Davidson, W. A. P. Moncure, ''The chemical composition of apples and cider''. Vasingtoniae, 1904 [http://www.archive.org/details/chemicalcomposit00alworich Textus apud archive.org] * A. Brooke-Hunt, ''The National Fruit and Cider Institute: its origin and objects''. Aquis Sulis, 1904 [http://www.archive.org/details/nationalfruitcid00broorich Textus apud archive.org] * James Crowden, ''Ciderland''. Edinburgi: Birlinn, 2008 * R. K. French, ''The history and virtues of cyder''. Londinii: St Martins Press, 1982 * Laurence Girard, "[https://www.lemonde.fr/economie/article/2019/02/02/pom-pom-pom-cidre-et-le-chant-de-la-crepe_5418246_3234.html Pom, pom, pom cidre et le chant de la crêpe]" in ''[[Le Monde]]'' (2 Februarii 2019) * Frederick James Lloyd, ''Report on the results of investigations into cidermaking, carried out on behalf of the Bath and west and southern counties society in the years 1893-1902''. Londinii, 1903 [http://www.archive.org/details/reportonresultso00grearich Textus apud archive.org] * L. F. Salzman, ''English industries of the middle ages, being an introduction to the industrial history of medieval England'' (Bostoniae: Houghton Mifflin, 1913) pp. 196-198 [http://www.archive.org/details/englishindustrie00salzrich Textus apud archive.org] {{NexInt}} * [[Mala ad pomacium conficiendum idonea]] == Nexus externi == * Barry Masterson, "[https://cider-review.com/2025/11/29/modern-mythbusting-the-cyder-controversi/ Modern Myth-Busting: The Cyder Controversi]" apud ''Cider review'' * Mark Riddaway, "[https://www.markriddaway.com/selected-writing/history-of-cider History of cider]" {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Pomacium| ]] [[Categoria:Fermentatio]] 6hy22iicmv1byx422osemc2svb7x5ub 3993839 3993838 2026-10-10T13:30:11Z Andrew Dalby 1084 /* Bibliographia */ 3993839 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Sidra Natural Piñera.jpeg|thumb|Pomacium [[Asturiae|Asturiarum]].]] [[Fasciculus:Vinetum Britannicum.jpg|thumb|upright=1.5|''[[Vinetum Britannicum]]'' ab [[Ioannes Worlidge|Ioanne Worlidge]] anno 1676 scriptum, 1678 reimpressum]] '''Pomacium'''<ref>"[https://web.archive.org/web/20160305142148/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMACIUM pomacium]", "[http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMATA Pomata]{{Nexus deficit|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}": {{DuCange}}. Ibidem "[https://web.archive.org/web/20160305122218/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMAGIUM Pomagium]" e statutis [[Aegidius de Bridport|Aegidii]] episcopi citatur</ref><ref>"Siceratores, id est, qui cervisiam, vel pomatium, sîve pyratium, vel aliud quodcumque liquamen ad bibendum aptum fuerit, facere sciant": ''[[Capitulare de villis]]'' cap. 45 {{Google Books|wRrXr4g_E6IC|vide p. 655}}</ref> seu '''pomaceum'''<ref>"Pomaceum": {{qc|id=Palmarius (1588)}}. "Cidra": {{qc|id=Tractatus}}. Nonnulli "[[sicera]]" (de [[lingua Hebraica]] שכר via [[lingua Graeca|Graeco]] ''σίκερα''), sed hoc verbum omnem fere potionem quae non vinum sit denotat (vide notam priorem). Traupman "hydromelum", sed inconsulte: [[melomeli|hydromelum]] fuit res alia, [[Dioscorides|Dioscoridi]] nota (''[[Materia medica (Dioscorides)|Materia Medica]]'' 5.22), hodie desueta</ref> est potio [[alcohol]]ica, effervescenti suco fructuum [[malum|malorum]] confecto. Pomacium est incluta potio regionum [[Asturiae|Asturiarum]] (''sidra''), [[Vasconia]]e (''sagardo''), [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] et [[Normannia]]e (''cidre''), [[Germania]]e (ubi appellationem habet "vini malorum", ''Apfelwein'' vel ''Most''<ref>''Most'' (m), de Latino ''mustum''.</ref>) atque [[Herefordiensis comitatus|Herefordiensis]], [[Glocestriensis comitatus|Glocestriae]], [[Somersetensis comitatus|Somersetiae]], [[Devonia]]e et [[Dorcestria|Dorsetiae]] in [[Anglia]] (''cider''). Confectio pomacii iam diu in Americam septentrionalem introducta est. In [[Quebecum|Quebeco]] recenter [[pomacium e glacie]] inventa est. == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Opera antiquiora * ante 1309 : {{ec|id=Tractatus|c=''[[Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria]]'' I.20 (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques'' [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/mul1-tra.htm Textus]}} * 1550 : "Vina fructuaria" in [[Carolus Stephanus]], ''[[De nutrimentis (Stephanus)|De nutrimentis ad Baillyum libri tres]]'' (Lutetiae) [https://archive.org/details/carolistephanide00esti/page/22/mode/2up pp. 22-25] * 1588 : {{ec|id=Palmarius (1588)|c=[[Iulianus Palmarius]], ''[[De vino et pomaceo]]''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray}} * 1618 : William Lawson, ''A new orchard and garden''; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1653 : [[Radulphus Austen|Ralph Austen]], ''A treatise of fruit trees''. Oxoniae; [[:Fasciculus:A Treatise of Fruit Trees Austen.jpg|Frontispicium editionis 1653]]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=osu.32435018216481&seq=7 editio 1657]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A26235.0001.001?view=toc editio interretialis editionis 1665]; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1657 : [[Ioannes Beale|John Beale]], ''Herefordshire orchards a pattern for all England: written in an epistolary address to Samuel Hartlib, esq.'' Londinii: Roger Daniel; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A27154.0001.001?view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1664 : [[Ioannes Evelyn|John Evelyn]] et al., "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/120/mode/2up Pomona, or an appendix concerning fruit-trees in relation to cider]"; [[Ioannes Beale|I. B.]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n163/mode/2up Aphorisms concerning cider]"; [[Paulus Neile|Paul Neil]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/30/mode/2up Discourse of cider]"; [[Ioannes Newburgh|John Newburgh]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n185/mode/2up Observations concerning the making and preserving of cider]"; Dr. Smith, "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Of cider]"; Capt. [[Sylas Taylor|Taylor]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Concerning cider]". Haec omnia inseruntur in Ioannis Evelyn ''Sylva, or a discourse of forest-trees and the propagation of timber in His Majesties dominions'' (Londinii, 1664: [[Regalis Societas Londiniensis|Royal Society]]) [https://archive.org/details/b30334044/ Textus] apud ''Internet Archive'' ** editio 1670: adiungitur opusculum [[Daniel Colwall|Danielis Colwall]], "[https://archive.org/details/b30337914/page/62/mode/2up An account of perry and cider out of Glocester-shire]" * 1669 : [[Kenelmus Digbius|Kenelm Digby]]; George Hartman, ed.? ''[[The Closet of Sir Kenelme Digbie Opened|The Closet of the Eminently Learned Sir Kenelme Digbie Kt. Opened]]''. Londinii: Henry Brome {{Google Books|yc1EAQAAMAAJ|Textus e fac-simile demptus}} [https://www.gutenberg.org/ebooks/16441 editio interretialis] apud ''Project Gutenberg'' [https://archive.org/details/closetofeminentl00digb editio 1677] * 1676-1691 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''[[Vinetum Britannicum]], or, A treatise of cider and other wines and drinks extracted from fruits growing in this kingdom with the method of propagating all sorts of vinous fruit-trees, and a description of the new-invented ingenio or mill for the more expeditious making of cider''. Londinii: T. Dring, 1676; 2a ed., 1678; 3a ed., 1691 ** John Worlidge, ''The second parts of Systema agriculturae, or, The mystery of husbandry; and, Vinetum Britannicum, or, A treatise of cider; wherein are contained many selected and curious observations ... with the best and most natural rules and methods for the making of cider, and other English liquors''. Londinii, 1689 * 1687 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''The most easie method for making the best cyder''. Londinii: George Graston * 1727 : Hugh Stafford, "A curious account of the most valuable cyder-fruits of Devonshire" in [[Batty Langley]], ''Pomona, or The fruit-garden illustrated''. Londinii; [https://archive.org/details/mobot31753000819265/page/135/mode/2up Textus] ** Eadem res, titulo "A dissertation on cyder and cyder-fruit", in ''A treatise on cyder-making''. Londinii: E. Cave; [https://archive.org/details/b30408428/page/n3/mode/2up Textus]; [https://archive.org/details/b30784517 editio 1755] * 1753 : J. Beal, "Advertisements on the Vinetum Britannicum Mentioned in the Last Foregoing Tract, Sent to the Publisher by the Reverend Dr. J. Beal" [http://www.archive.org/details/philtrans07026191 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1765 : Louis de Chambray, ''L'Art de cultiver les pommiers, les poiriers et de faire des cidres selon l'usage de la Normandie''. Lutetiae: chez Ganeau [https://web.archive.org/web/20150919020306/http://www.bmlisieux.com/normandie/chambray.htm Textus] * 1791 : [[Ioannes Philips|John Philips]], ''[[Cider (Philips)|Cider]]: a poem in two books''. Londinii: Cadell [http://www.archive.org/details/ciderapoemintwo00philgoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1797 : [[Thomas Andreas Knight|T. A. Knight]], ''A Treatise on the Culture of the Apple and Pear and on the manufacture of cider and perry''. Ludlow: H. Procter {{Google Books|Km8FAAAAQAAJ|Textus}} [http://www.archive.org/details/atreatiseoncult01kniggoog Editio 1801 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1804 : Richard Platt, "[https://archive.org/details/jstor-27670823 Process for Making Cider]" in ''Memoirs of the American Academy of Arts and Sciences'' vol. 2 (1804) pp. 121-123 * 1816 : William Salisbury, ''Hints addressed to proprietors of orchards, and to growers of fruit in general, comprising observations on the present state of the apple trees, in the cider countries; made in a tour during the last summer''. Londinii, Longman [http://www.archive.org/details/hintsaddressedto00sali Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1817 : William Coxe, ''A view of the cultivation of fruit trees, and the management of orchards and cider; with accurate descriptions of the most estimable varieties of native and foreign apples, pears, peaches, plums, and cherries, cultivated in the middle states of America: illustrated by cuts of two hundred kinds of fruits of the natural size''. Philadelphiae: M. Carey [http://www.archive.org/details/aviewcultivatio00coxegoog Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1822 : James Thacher, ''The American orchardist; or, A practical treatise on the culture and management of apple and other fruit trees, with observations on the diseases to which they are liable, and their remedies. To which is added the most approved method of manufacturing and preserving cider''. Boston: J. W. Ingraham [http://www.archive.org/details/americanorchardi00thac Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1828 : J. Ham, ''The manufacture of cider and perry, reduced to rules''. Sherburniae {{Google Books|yfAHAAAAQAAJ|Textus}} * 1842 : Bonington Moubray, ''A practical treatise on breeding, rearing, and fattening all kinds of domestic poultry, pheasants, pigeons, and rabbits: also, the management of swine, milch cows, and bees, with instructions for the private brewery on cider, perry, and British wine making''. Londinii [http://www.archive.org/details/practicaltreatis00lawriala Textus] apud ''Internet Archive'' * 1855 : Léon Féret, "Histoire du pommier et du cidre" in ''L'Ordre et la liberté'' (Cadomi, 1855) [https://web.archive.org/web/20150923213650/http://www.bmlisieux.com/normandie/pommier.htm Textus] * 1869 : E. Lucas, ''Der Cider oder Obstwein: Kurze Zusammenstellung der verschiedenen Bereitungsarten''. Ravensburg: Ulmer [http://www.archive.org/details/dercideroderobs00lucagoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1869 : J. S. Buell, ''The cider makers' manual''. Buffalo {{Google Books|myJEAAAAYAAJ|Textus}} * 1880 : T. S. Denison, ''Hard cider: a temperance sketch''. Chicagi: Denison [http://www.archive.org/details/hardcidertempera00deni Textus] apud ''Internet Archive'' * 1887 : C. A. Crampton, ''Fermented alcohol beverages, malt liquors, wine and cider''. Vasingtoniae (''Foods and Food Adulterants'', 3) [http://www.archive.org/details/fermentedalcohol00cramrich Textus] apud ''Internet Archive'' * 1890 : Adolf Freiherr von Pereira-Arnstein, ''Volkswirthschaftliche Bedeutung der Obstweinerzeugung (Importance économique de la fabrication du cidre)''. Vindobonae [http://www.archive.org/details/volkswirthschaf00konggoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1900 : Robert Mitchell Floyd, ''Songs of the apple tree, with kith and kin''. Bostoniae [http://www.archive.org/details/songsofappletree00floyiala Textus] apud ''Internet Archive'' ;Opera recentiora * William B. Alwood, ''A Study of Cider-Making in France, Germany and England; with comments and comparisons on American work''. Vasingtoniae: U.S. Department of Agriculture, 1903 [http://www.archive.org/details/studyofcidermaki00willrich Textus apud archive.org] * William B. Alwood, R. J. Davidson, W. A. P. Moncure, ''The chemical composition of apples and cider''. Vasingtoniae, 1904 [http://www.archive.org/details/chemicalcomposit00alworich Textus apud archive.org] * A. Brooke-Hunt, ''The National Fruit and Cider Institute: its origin and objects''. Aquis Sulis, 1904 [http://www.archive.org/details/nationalfruitcid00broorich Textus apud archive.org] * James Crowden, ''Ciderland''. Edinburgi: Birlinn, 2008 * R. K. French, ''The history and virtues of cyder''. Londinii: St Martins Press, 1982 * Laurence Girard, "[https://www.lemonde.fr/economie/article/2019/02/02/pom-pom-pom-cidre-et-le-chant-de-la-crepe_5418246_3234.html Pom, pom, pom cidre et le chant de la crêpe]" in ''[[Le Monde]]'' (2 Februarii 2019) * Frederick James Lloyd, ''Report on the results of investigations into cidermaking, carried out on behalf of the Bath and west and southern counties society in the years 1893-1902''. Londinii, 1903 [http://www.archive.org/details/reportonresultso00grearich Textus apud archive.org] * L. F. Salzman, ''English industries of the middle ages, being an introduction to the industrial history of medieval England'' (Bostoniae: Houghton Mifflin, 1913) pp. 196-198 [http://www.archive.org/details/englishindustrie00salzrich Textus apud archive.org] {{NexInt}} * [[Mala ad pomacium conficiendum idonea]] == Nexus externi == * Barry Masterson, "[https://cider-review.com/2025/11/29/modern-mythbusting-the-cyder-controversi/ Modern Myth-Busting: The Cyder Controversi]" apud ''Cider review'' * Mark Riddaway, "[https://www.markriddaway.com/selected-writing/history-of-cider History of cider]" {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Pomacium| ]] [[Categoria:Fermentatio]] b7yah1b80bks087xkj3jo38as1e3zah 3993841 3993839 2026-10-10T13:33:17Z Andrew Dalby 1084 3993841 wikitext text/x-wiki {{L}} [[Fasciculus:Sidra Natural Piñera.jpeg|thumb|Pomacium [[Asturiae|Asturiarum]].]] [[Fasciculus:Vinetum Britannicum.jpg|thumb|upright=1.5|''[[Vinetum Britannicum]]'' ab [[Ioannes Worlidge|Ioanne Worlidge]] anno 1676 scriptum, 1678 reimpressum]] '''Pomacium'''<ref>"[https://web.archive.org/web/20160305142148/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMACIUM pomacium]", "[http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMATA Pomata]{{Nexus deficit|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}": {{DuCange}}. Ibidem "[https://web.archive.org/web/20160305122218/http://ducange.enc.sorbonne.fr/POMAGIUM Pomagium]" e statutis [[Aegidius de Bridport|Aegidii]] episcopi citatur</ref><ref>"Siceratores, id est, qui cervisiam, vel pomatium, sîve pyratium, vel aliud quodcumque liquamen ad bibendum aptum fuerit, facere sciant": ''[[Capitulare de villis]]'' cap. 45 {{Google Books|wRrXr4g_E6IC|vide p. 655}}</ref> seu '''pomaceum'''<ref>"Pomaceum": {{qc|id=Palmarius (1588)}}. "Cidra": {{qc|id=Tractatus}}. Nonnulli "[[sicera]]" (de [[lingua Hebraica]] שכר via [[lingua Graeca|Graeco]] ''σίκερα''), sed hoc verbum omnem fere potionem quae non vinum sit denotat (vide notam priorem). Traupman "hydromelum", sed inconsulte: [[melomeli|hydromelum]] fuit res alia, [[Dioscorides|Dioscoridi]] nota (''[[Materia medica (Dioscorides)|Materia Medica]]'' 5.22), hodie desueta</ref> est potio [[alcohol]]ica, effervescenti suco fructuum [[malum|malorum]] confecto. Pomacium est incluta potio regionum [[Asturiae|Asturiarum]] (''sidra''), [[Vasconia]]e (''sagardo''), [[Britannia Minor|Britanniae Minoris]] et [[Normannia]]e (''cidre''), [[Germania]]e (ubi appellationem habet "vini malorum", ''Apfelwein'' vel ''Most''<ref>''Most'' (m), de Latino ''mustum''.</ref>) atque [[Herefordiensis comitatus|Herefordiensis]], [[Glocestriensis comitatus|Glocestriae]], [[Somersetensis comitatus|Somersetiae]], [[Devonia]]e et [[Dorcestria|Dorsetiae]] in [[Anglia]] (''cider''). Confectio pomacii iam diu in Americam septentrionalem introducta est. In [[Quebecum|Quebeco]] recenter [[pomacium e glacie]] inventa est. == Notae == <references/> == Bibliographia == ; Opera antiquiora * ante 1309 : {{ec|id=Tractatus|c=''[[Tractatus de modo praeparandi et condiendi omnia cibaria]]'' I.20 (Marianne Mulon, "Deux traités inédits d'art culinaire médiéval" in ''Bulletin philologique et historique (jusqu'à 1610) du Comité des Travaux Historiques et Scientifiques'' [1968 (1971)] vol. 1 pp. 369-435) [https://www.uni-giessen.de/fbz/fb05/germanistik/absprache/sprachverwendung/gloning/tx/mul1-tra.htm Textus]}} * 1550 : "Vina fructuaria" in [[Carolus Stephanus]], ''[[De nutrimentis (Stephanus)|De nutrimentis ad Baillyum libri tres]]'' (Lutetiae) [https://archive.org/details/carolistephanide00esti/page/22/mode/2up pp. 22-25] * 1588 : {{ec|id=Palmarius (1588)|c=[[Iulianus Palmarius]], ''[[De vino et pomaceo]]''. Parisiis: apud Guillelmum Auvray}} * 1618 : William Lawson, ''A new orchard and garden''; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1653 : [[Radulphus Austen|Ralph Austen]], ''A treatise of fruit trees''. Oxoniae; [[:Fasciculus:A Treatise of Fruit Trees Austen.jpg|Frontispicium editionis 1653]]; [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=osu.32435018216481&seq=7 editio 1657]; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A26235.0001.001?view=toc editio interretialis editionis 1665]; [https://archive.org/details/neworchardgarden0000laws/page/n5/mode/2up exemplar mutuabile editionis 1982] * 1657 : [[Ioannes Beale|John Beale]], ''Herefordshire orchards a pattern for all England: written in an epistolary address to Samuel Hartlib, esq.'' Londinii: Roger Daniel; [https://quod.lib.umich.edu/e/eebo/A27154.0001.001?view=toc editio interretialis apud Michiganenses] * 1664 : [[Ioannes Evelyn|John Evelyn]] et al., "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/120/mode/2up Pomona, or an appendix concerning fruit-trees in relation to cider]"; [[Ioannes Beale|I. B.]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n163/mode/2up Aphorisms concerning cider]"; [[Paulus Neile|Paul Neil]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/30/mode/2up Discourse of cider]"; [[Ioannes Newburgh|John Newburgh]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/n185/mode/2up Observations concerning the making and preserving of cider]"; Dr. Smith, "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Of cider]"; Capt. [[Sylas Taylor|Taylor]], "[https://archive.org/details/sylvaordiscourse00eveluoft/page/46/mode/2up Concerning cider]". Haec omnia inseruntur in Ioannis Evelyn ''Sylva, or a discourse of forest-trees and the propagation of timber in His Majesties dominions'' (Londinii, 1664: [[Regalis Societas Londiniensis|Royal Society]]) [https://archive.org/details/b30334044/ Textus] apud ''Internet Archive'' ** editio 1670: adiungitur opusculum [[Daniel Colwall|Danielis Colwall]], "[https://archive.org/details/b30337914/page/62/mode/2up An account of perry and cider out of Glocester-shire]" * 1669 : [[Kenelmus Digbius|Kenelm Digby]]; George Hartman, ed.? ''[[The Closet of Sir Kenelme Digbie Opened|The Closet of the Eminently Learned Sir Kenelme Digbie Kt. Opened]]''. Londinii: Henry Brome {{Google Books|yc1EAQAAMAAJ|Textus e fac-simile demptus}} [https://www.gutenberg.org/ebooks/16441 editio interretialis] apud ''Project Gutenberg'' [https://archive.org/details/closetofeminentl00digb editio 1677] * 1676-1691 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''[[Vinetum Britannicum]], or, A treatise of cider and other wines and drinks extracted from fruits growing in this kingdom with the method of propagating all sorts of vinous fruit-trees, and a description of the new-invented ingenio or mill for the more expeditious making of cider''. Londinii: T. Dring, 1676; 2a ed., 1678; 3a ed., 1691 ** John Worlidge, ''The second parts of Systema agriculturae, or, The mystery of husbandry; and, Vinetum Britannicum, or, A treatise of cider; wherein are contained many selected and curious observations ... with the best and most natural rules and methods for the making of cider, and other English liquors''. Londinii, 1689 * 1687 : [[Ioannes Worlidge|John Worlidge]], ''The most easie method for making the best cyder''. Londinii: George Graston * 1727 : Hugh Stafford, "A curious account of the most valuable cyder-fruits of Devonshire" in [[Batty Langley]], ''Pomona, or The fruit-garden illustrated''. Londinii; [https://archive.org/details/mobot31753000819265/page/135/mode/2up Textus]; [[s:en:Devonshire Characters and Strange Events/Hugh Stafford and the Royal Wilding|De auctore]] ** Eadem res, titulo "A dissertation on cyder and cyder-fruit", in ''A treatise on cyder-making''. Londinii: E. Cave; [https://archive.org/details/b30408428/page/n3/mode/2up Textus]; [https://archive.org/details/b30784517 editio 1755] * 1753 : J. Beal, "Advertisements on the Vinetum Britannicum Mentioned in the Last Foregoing Tract, Sent to the Publisher by the Reverend Dr. J. Beal" [http://www.archive.org/details/philtrans07026191 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1765 : Louis de Chambray, ''L'Art de cultiver les pommiers, les poiriers et de faire des cidres selon l'usage de la Normandie''. Lutetiae: chez Ganeau [https://web.archive.org/web/20150919020306/http://www.bmlisieux.com/normandie/chambray.htm Textus] * 1791 : [[Ioannes Philips|John Philips]], ''[[Cider (Philips)|Cider]]: a poem in two books''. Londinii: Cadell [http://www.archive.org/details/ciderapoemintwo00philgoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1797 : [[Thomas Andreas Knight|T. A. Knight]], ''A Treatise on the Culture of the Apple and Pear and on the manufacture of cider and perry''. Ludlow: H. Procter {{Google Books|Km8FAAAAQAAJ|Textus}} [http://www.archive.org/details/atreatiseoncult01kniggoog Editio 1801 Textus] apud ''Internet Archive'' * 1804 : Richard Platt, "[https://archive.org/details/jstor-27670823 Process for Making Cider]" in ''Memoirs of the American Academy of Arts and Sciences'' vol. 2 (1804) pp. 121-123 * 1816 : William Salisbury, ''Hints addressed to proprietors of orchards, and to growers of fruit in general, comprising observations on the present state of the apple trees, in the cider countries; made in a tour during the last summer''. Londinii, Longman [http://www.archive.org/details/hintsaddressedto00sali Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1817 : William Coxe, ''A view of the cultivation of fruit trees, and the management of orchards and cider; with accurate descriptions of the most estimable varieties of native and foreign apples, pears, peaches, plums, and cherries, cultivated in the middle states of America: illustrated by cuts of two hundred kinds of fruits of the natural size''. Philadelphiae: M. Carey [http://www.archive.org/details/aviewcultivatio00coxegoog Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1822 : James Thacher, ''The American orchardist; or, A practical treatise on the culture and management of apple and other fruit trees, with observations on the diseases to which they are liable, and their remedies. To which is added the most approved method of manufacturing and preserving cider''. Boston: J. W. Ingraham [http://www.archive.org/details/americanorchardi00thac Textus Textus] apud ''Internet Archive'' * 1828 : J. Ham, ''The manufacture of cider and perry, reduced to rules''. Sherburniae {{Google Books|yfAHAAAAQAAJ|Textus}} * 1842 : Bonington Moubray, ''A practical treatise on breeding, rearing, and fattening all kinds of domestic poultry, pheasants, pigeons, and rabbits: also, the management of swine, milch cows, and bees, with instructions for the private brewery on cider, perry, and British wine making''. Londinii [http://www.archive.org/details/practicaltreatis00lawriala Textus] apud ''Internet Archive'' * 1855 : Léon Féret, "Histoire du pommier et du cidre" in ''L'Ordre et la liberté'' (Cadomi, 1855) [https://web.archive.org/web/20150923213650/http://www.bmlisieux.com/normandie/pommier.htm Textus] * 1869 : E. Lucas, ''Der Cider oder Obstwein: Kurze Zusammenstellung der verschiedenen Bereitungsarten''. Ravensburg: Ulmer [http://www.archive.org/details/dercideroderobs00lucagoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1869 : J. S. Buell, ''The cider makers' manual''. Buffalo {{Google Books|myJEAAAAYAAJ|Textus}} * 1880 : T. S. Denison, ''Hard cider: a temperance sketch''. Chicagi: Denison [http://www.archive.org/details/hardcidertempera00deni Textus] apud ''Internet Archive'' * 1887 : C. A. Crampton, ''Fermented alcohol beverages, malt liquors, wine and cider''. Vasingtoniae (''Foods and Food Adulterants'', 3) [http://www.archive.org/details/fermentedalcohol00cramrich Textus] apud ''Internet Archive'' * 1890 : Adolf Freiherr von Pereira-Arnstein, ''Volkswirthschaftliche Bedeutung der Obstweinerzeugung (Importance économique de la fabrication du cidre)''. Vindobonae [http://www.archive.org/details/volkswirthschaf00konggoog Textus] apud ''Internet Archive'' * 1900 : Robert Mitchell Floyd, ''Songs of the apple tree, with kith and kin''. Bostoniae [http://www.archive.org/details/songsofappletree00floyiala Textus] apud ''Internet Archive'' ;Opera recentiora * William B. Alwood, ''A Study of Cider-Making in France, Germany and England; with comments and comparisons on American work''. Vasingtoniae: U.S. Department of Agriculture, 1903 [http://www.archive.org/details/studyofcidermaki00willrich Textus apud archive.org] * William B. Alwood, R. J. Davidson, W. A. P. Moncure, ''The chemical composition of apples and cider''. Vasingtoniae, 1904 [http://www.archive.org/details/chemicalcomposit00alworich Textus apud archive.org] * A. Brooke-Hunt, ''The National Fruit and Cider Institute: its origin and objects''. Aquis Sulis, 1904 [http://www.archive.org/details/nationalfruitcid00broorich Textus apud archive.org] * James Crowden, ''Ciderland''. Edinburgi: Birlinn, 2008 * R. K. French, ''The history and virtues of cyder''. Londinii: St Martins Press, 1982 * Laurence Girard, "[https://www.lemonde.fr/economie/article/2019/02/02/pom-pom-pom-cidre-et-le-chant-de-la-crepe_5418246_3234.html Pom, pom, pom cidre et le chant de la crêpe]" in ''[[Le Monde]]'' (2 Februarii 2019) * Frederick James Lloyd, ''Report on the results of investigations into cidermaking, carried out on behalf of the Bath and west and southern counties society in the years 1893-1902''. Londinii, 1903 [http://www.archive.org/details/reportonresultso00grearich Textus apud archive.org] * L. F. Salzman, ''English industries of the middle ages, being an introduction to the industrial history of medieval England'' (Bostoniae: Houghton Mifflin, 1913) pp. 196-198 [http://www.archive.org/details/englishindustrie00salzrich Textus apud archive.org] {{NexInt}} * [[Mala ad pomacium conficiendum idonea]] == Nexus externi == * Barry Masterson, "[https://cider-review.com/2025/11/29/modern-mythbusting-the-cyder-controversi/ Modern Myth-Busting: The Cyder Controversi]" apud ''Cider review'' * Mark Riddaway, "[https://www.markriddaway.com/selected-writing/history-of-cider History of cider]" {{Myrias|Anthropologia}} [[Categoria:Pomacium| ]] [[Categoria:Fermentatio]] 099lgf0guqdmhcn9nugi4nrtybdf725 Episcopi et archiepiscopi Tolosani 0 57880 3993905 3715967 2026-10-10T18:04:59Z Pippobuono 54500 /* Archiepiscopi */ nomen brevium 3993905 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Durand de Bredon-moissac.jpg|thumb|[[Durandus de Bretonno]], episcopus 1059-1070]] [[Fasciculus:ROBERT-LE-GALL.jpg|thumb|[[Robertus Le Gall]], episcopus 2006-]] Hic habes indicem '''[[Episcopus|episcoporum]]''' (et postea '''[[Archiepiscopus|archiepiscoporum]]) [[Tolosa]]norum'''. == Episcopi == * [[Saturninus (martyr Tolosanus)|Sanctus Saturninus]], vulgo ''Saint Sernin'' (c. 250)<ref>[[:fr:Saint Saturnin]]</ref> * [[Rhodanius (episcopus Tolosanus)|Rhodanius]] (350-356) * [[Hilarius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Hilarius]] (saec. IV) * [[Sylvius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Sylvius]] (saec. IV exeunte)<ref>[[:fr:Saint Selve]]</ref> * [[Exsuperius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Exsuperius]] (c. 405/411)<ref>[[:fr:Saint Exupère]]</ref> * [[Heraclianus (episcopus Tolosanus)|Heraclianus]] (c. 506) * [[Magnulfus (episcopus Tolosanus)|Magnulfus]] (c. 585) * [[Wiligisilus (episcopus Tolosanus)|Wiligisilus]] (c. 614/627) * [[Erembertus (episcopus Tolosanus)|Sanctus Erembertus]] (c. 660/670)<ref>[[:fr:Saint Érembert]]</ref> * [[Germerius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Germerius]] (-691)<ref>[[:fr:Saint Germier]]. Duchesne (p. 297) hunc non enumerat</ref> * [[Arricho (episcopus Tolosanus)|Arricho]] (c. 785/788) * [[Mancio (episcopus Tolosanus)|Mancio]] (saeculo VIII exeunte) * [[Samuel (episcopus Tolosanus)|Samuel]] (c. 844) * [[Salomon (episcopus Tolosanus)|Salomon]] (c. 857) * [[Helisachar (episcopus Tolosanus)|Helisachar]] (c. 861/863) * [[Bernardus (episcopus Tolosanus)|Bernardus]] (c. 883/886) * Armandus (903-925) * Hugo I (926-972) * Atto (973-974) * Isolus (974-986) * Attus (990-1000) * Raimundus (1004-1010) * Petrus Rogerius (1018-1031) * Arnaldus (1031-1035) * Bernardus (1035-1040) * Hugo II (1041-1044) * Arnaldus (1045-1059) * [[Durandus de Bretonno]] (1059-1070)<ref>[[:en:Durand de Bredons]]</ref> * Izarn (1071-1105) * Amelius Raimundus du Puy (1105-1139) * Raimundus de Lautrec (1140-1163) * Bernardus Bonhomme (1163-1164) * Gerardus de Labarthe (1164-1170) * Hugo III (1170-1175) * Bertrandus de Villemur (1175-1178) * Gausselinus (1178-1178) * [[Fulcrandus (episcopus Tolosanus)|Fulcrandus]] (1179-1200) * [[Raimundus de Rabastens]] (1203-1206) * [[Fulco Tolosanus]] (1206-1231) * [[Raimundus de Falgario]] (1232-1270) * [[Bertrandus de l'Isle-Jourdain]] (1270-1286) * [[Hugo Mascaron]] (1286-1296) * [[Ludovicus Andecavensis|Sanctus Ludovicus Andecavensis]] (1296-1297)<ref>[[:fr:Louis d'Anjou]]</ref> * [[Arnaldus Rogerius de Comminges]] 1297-1298 * [[Petrus de Capella]] (1298-1305), eo anno cardinalis, mortuus [[1312]] * [[Galliardus de Preyssac]] (1305-1317), mortuus [[1327]] == Archiepiscopi == * [[Ioannes Raimundus de Comminges]] (1318-1327), eo anno cardinalis, mortuus [[1348]] * [[Guillelmus de Laudun]] (1327-1345) * [[Raimundus de Canillac]] (1346-1350), eo anno cardinalis<ref>[[:fr:Raymond de Canillac]]</ref> * [[Stephanus Aldobrandi]] (1350-1361)<ref>[[:fr:Étienne Aldebrand]]</ref> * [[Galfridus de Vayroles]] 1379-1390 * [[Ioannes de Cardailhac]] 1379-1390<ref>[[:fr:Jean de Cardailhac]]</ref> * [[Franciscus de Conzié]] 1390-1391<ref>[[:fr:François de Conzié]]</ref> * [[Petrus de Saint Martial]] 1391-1401 * [[Vitalis de Castelmourou]] 1401-1410 * [[Dominicus de Flourence]] 1410-1422 * [[Dionysius du Moulin]] 1423-1439 * [[Petrus du Moulin]] 1439-1451 * [[Bernardus du Rosier]] 1452-1475 * [[Petrus de Lyon]] 1475-1491 * [[Hector de Bourbon]] 1491-1502 * [[Ioannes de Longueville]] 1503-1533, cardinalis anno [[1533]], eodem anno mortuus<ref>[[:en:Jean d'Orléans-Longueville]]</ref> * [[Gabriel de Gramont]] 1533-1534, cardinalis a [[1530]] * [[Odet de Coligny]] administrator archiepisopatus et cardinalis 1534-1550, mortuus 1570<ref>[[:fr:Odet de Coligny]]</ref> * [[Antonius Sanguin de Meudon]] 1551-1559, cardinalis a 1539<ref>[[:en:Antoine Sanguin]]</ref> * [[Robertus de Lenoncourt|Robertus II de Lenoncourt]] 1560-1562, cardinalis a 1538<ref>[[:fr:Robert de Lenoncourt]]</ref> * [[Georgius d'Armagnac]] 1562-1583, cardinalis a 1544<ref>[[:fr:Georges d'Armagnac]]</ref> * [[Paulus de Foix]] 1583-1584<ref>[[:en:Paul de Foix]]</ref> * [[Franciscus de Joyeuse]] 1588-1614, cardinalis a 1583<ref>[[:fr:François de Joyeuse]]</ref> * [[Ludovicus de Nogaret de La Valette d'Épernon]] 1614-1628, cardinalis<ref>[[:fr:Louis de Nogaret de La Valette d'Épernon]]</ref> * [[Carolus de Montchal]] 1628-1651<ref>[[:fr:Charles de Montchal]]</ref> * [[Petrus de Marca]] 1654-1662<ref>[[:fr:Pierre de Marca]]</ref> * [[Carolus Franciscus d'Anglure de Bourlemont]] 1664-1669 * [[Petrus de Bonzi]] 1672-1673, cardinalis a 1672<ref>[[:fr:Pierre de Bonzi]]</ref> * [[Iosephus de Montpezat de Carbon]] 1675-1687 * [[Ioannes Baptista Michael Colbert de Villacerf]] 1693-1710 * [[Renatus Franciscus de Beauvau|Renatus Franciscus de Beauvau Du Rivau]] 1714-1721<ref>[[:fr:René François de Beauvau Du Rivau]]</ref> * [[Henricus de Nesmond]] 1722-1727<ref>[[:fr:Henri de Nesmond]]</ref> * [[Ioannes Ludovicus Des Balbes de Berton de Crillon]] 1727-1739<ref>[[:fr:Jean-Louis Des Balbes de Berton de Crillon]]</ref> * [[Carolus Antonius de La Roche-Aymon]] 1740-1753, cardinalis a 1771<ref>[[:fr:Charles Antoine de La Roche-Aymon]]</ref> * [[Franciscus de Crussol d'Uzès|Franciscus de Crussol d'Uzès d'Amboise]] 1753-1758 * [[Arthurus Ricardus Dillon]] 1758-1762<ref>[[:fr:Arthur Richard Dillon]]</ref> * [[Stephanus Carolus de Loménie de Brienne]] 1763-1788, cardinalis a 1788<ref>[[:fr:Étienne-Charles de Loménie de Brienne]]</ref> * [[Franciscus de Fontanges]] 1788-1801<ref>[[:fr:François de Fontanges]]</ref> == Archiepiscopi regiminis concordatarii 1801-1905 == * [[Claudius Franciscus Marie Primat]] 1802-1816 * [[Franciscus de Bovet]] 1817-1820 * [[Anna Antonius Iulius de Clermont-Tonnerre]] 1820-1830, cardinalis a 1822 * [[Paulus Theresia David d'Astros]] 1830-1851, cardinalis a 1850 * [[Ioannes Maria Mioland]] 1851-1859 * [[Florianus Iulius Felix Desprez]] 1859-1895, cardinalis a 1879 * [[Franciscus Desiratus Mathieu]] 1896-1899, cardinalis a 1899, mortuus 1908 * [[Ioannes Augustinus Germain]] 1899-1928 == Archiepiscopi saeculorum XX et XXI == * [[Iulius Geraldus Saliège]], 1928-1956, cardinalis * [[Gabriel Maria Garrone]] 1956-1966, cardinalis * [[Ludovicus Ioannes Fredericus Guyot]] 1966-1978, cardinalis * [[Andreas Collini]] 1978-1996 * [[Aemilius Marcus]] 1996-2006 * [[Robertus Le Gall]] 2006- == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Fontes == * Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule'' vol. 1 (Lutetiae: Thorin, 1894) pp. 295-297 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6213057p/f313.image Textus apud gallica] * ''La Grande encyclopédie'', tome XXXI, p. 216 * ''CHAD'': commentatio "Toulouse", pp. 104-128 * ''Annuaire historique 1850'' (1851 editum), pp. 27-32 * ''Trésor de chronologie'' (TC), p. 1499-1500 et addenda p. 2166 == Nexus externi == * Patrice Cabau, "[https://web.archive.org/web/20081122010511/http://www.societes-savantes-toulouse.asso.fr/samf/memoires/t_60/115-118P.PDF LES ÉVÊQUES DE TOULOUSE (IIIe-XIVe SIÈCLES) ET LES LIEUX DE LEUR SÉPULTURE]" * [http://neep.free.fr/saint/sernin.html De Sancto Saturnino] [[Categoria:Archidioecesis Tolosana|+]] [[Categoria:Indices episcoporum|Tolosani]] 4onz10qhjrfofisk4o4vegrd860uh89 3993910 3993905 2026-10-10T18:21:36Z Pippobuono 54500 tempus resignationis 3993910 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Durand de Bredon-moissac.jpg|thumb|[[Durandus de Bretonno]], episcopus 1059-1070]] [[Fasciculus:ROBERT-LE-GALL.jpg|thumb|[[Robertus Le Gall]], archiepiscopus Tolosanus 2006-2021]] Hic habes indicem '''[[Episcopus|episcoporum]]''' (et postea '''[[Archiepiscopus|archiepiscoporum]]) [[Tolosa]]norum'''. == Episcopi == * [[Saturninus (martyr Tolosanus)|Sanctus Saturninus]], vulgo ''Saint Sernin'' (c. 250)<ref>[[:fr:Saint Saturnin]]</ref> * [[Rhodanius (episcopus Tolosanus)|Rhodanius]] (350-356) * [[Hilarius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Hilarius]] (saec. IV) * [[Sylvius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Sylvius]] (saec. IV exeunte)<ref>[[:fr:Saint Selve]]</ref> * [[Exsuperius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Exsuperius]] (c. 405/411)<ref>[[:fr:Saint Exupère]]</ref> * [[Heraclianus (episcopus Tolosanus)|Heraclianus]] (c. 506) * [[Magnulfus (episcopus Tolosanus)|Magnulfus]] (c. 585) * [[Wiligisilus (episcopus Tolosanus)|Wiligisilus]] (c. 614/627) * [[Erembertus (episcopus Tolosanus)|Sanctus Erembertus]] (c. 660/670)<ref>[[:fr:Saint Érembert]]</ref> * [[Germerius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Germerius]] (-691)<ref>[[:fr:Saint Germier]]. Duchesne (p. 297) hunc non enumerat</ref> * [[Arricho (episcopus Tolosanus)|Arricho]] (c. 785/788) * [[Mancio (episcopus Tolosanus)|Mancio]] (saeculo VIII exeunte) * [[Samuel (episcopus Tolosanus)|Samuel]] (c. 844) * [[Salomon (episcopus Tolosanus)|Salomon]] (c. 857) * [[Helisachar (episcopus Tolosanus)|Helisachar]] (c. 861/863) * [[Bernardus (episcopus Tolosanus)|Bernardus]] (c. 883/886) * Armandus (903-925) * Hugo I (926-972) * Atto (973-974) * Isolus (974-986) * Attus (990-1000) * Raimundus (1004-1010) * Petrus Rogerius (1018-1031) * Arnaldus (1031-1035) * Bernardus (1035-1040) * Hugo II (1041-1044) * Arnaldus (1045-1059) * [[Durandus de Bretonno]] (1059-1070)<ref>[[:en:Durand de Bredons]]</ref> * Izarn (1071-1105) * Amelius Raimundus du Puy (1105-1139) * Raimundus de Lautrec (1140-1163) * Bernardus Bonhomme (1163-1164) * Gerardus de Labarthe (1164-1170) * Hugo III (1170-1175) * Bertrandus de Villemur (1175-1178) * Gausselinus (1178-1178) * [[Fulcrandus (episcopus Tolosanus)|Fulcrandus]] (1179-1200) * [[Raimundus de Rabastens]] (1203-1206) * [[Fulco Tolosanus]] (1206-1231) * [[Raimundus de Falgario]] (1232-1270) * [[Bertrandus de l'Isle-Jourdain]] (1270-1286) * [[Hugo Mascaron]] (1286-1296) * [[Ludovicus Andecavensis|Sanctus Ludovicus Andecavensis]] (1296-1297)<ref>[[:fr:Louis d'Anjou]]</ref> * [[Arnaldus Rogerius de Comminges]] 1297-1298 * [[Petrus de Capella]] (1298-1305), eo anno cardinalis, mortuus [[1312]] * [[Galliardus de Preyssac]] (1305-1317), mortuus [[1327]] == Archiepiscopi == * [[Ioannes Raimundus de Comminges]] (1318-1327), eo anno cardinalis, mortuus [[1348]] * [[Guillelmus de Laudun]] (1327-1345) * [[Raimundus de Canillac]] (1346-1350), eo anno cardinalis<ref>[[:fr:Raymond de Canillac]]</ref> * [[Stephanus Aldobrandi]] (1350-1361)<ref>[[:fr:Étienne Aldebrand]]</ref> * [[Galfridus de Vayroles]] 1379-1390 * [[Ioannes de Cardailhac]] 1379-1390<ref>[[:fr:Jean de Cardailhac]]</ref> * [[Franciscus de Conzié]] 1390-1391<ref>[[:fr:François de Conzié]]</ref> * [[Petrus de Saint Martial]] 1391-1401 * [[Vitalis de Castelmourou]] 1401-1410 * [[Dominicus de Flourence]] 1410-1422 * [[Dionysius du Moulin]] 1423-1439 * [[Petrus du Moulin]] 1439-1451 * [[Bernardus du Rosier]] 1452-1475 * [[Petrus de Lyon]] 1475-1491 * [[Hector de Bourbon]] 1491-1502 * [[Ioannes de Longueville]] 1503-1533, cardinalis anno [[1533]], eodem anno mortuus<ref>[[:en:Jean d'Orléans-Longueville]]</ref> * [[Gabriel de Gramont]] 1533-1534, cardinalis a [[1530]] * [[Odet de Coligny]] administrator archiepisopatus et cardinalis 1534-1550, mortuus 1570<ref>[[:fr:Odet de Coligny]]</ref> * [[Antonius Sanguin de Meudon]] 1551-1559, cardinalis a 1539<ref>[[:en:Antoine Sanguin]]</ref> * [[Robertus de Lenoncourt|Robertus II de Lenoncourt]] 1560-1562, cardinalis a 1538<ref>[[:fr:Robert de Lenoncourt]]</ref> * [[Georgius d'Armagnac]] 1562-1583, cardinalis a 1544<ref>[[:fr:Georges d'Armagnac]]</ref> * [[Paulus de Foix]] 1583-1584<ref>[[:en:Paul de Foix]]</ref> * [[Franciscus de Joyeuse]] 1588-1614, cardinalis a 1583<ref>[[:fr:François de Joyeuse]]</ref> * [[Ludovicus de Nogaret de La Valette d'Épernon]] 1614-1628, cardinalis<ref>[[:fr:Louis de Nogaret de La Valette d'Épernon]]</ref> * [[Carolus de Montchal]] 1628-1651<ref>[[:fr:Charles de Montchal]]</ref> * [[Petrus de Marca]] 1654-1662<ref>[[:fr:Pierre de Marca]]</ref> * [[Carolus Franciscus d'Anglure de Bourlemont]] 1664-1669 * [[Petrus de Bonzi]] 1672-1673, cardinalis a 1672<ref>[[:fr:Pierre de Bonzi]]</ref> * [[Iosephus de Montpezat de Carbon]] 1675-1687 * [[Ioannes Baptista Michael Colbert de Villacerf]] 1693-1710 * [[Renatus Franciscus de Beauvau|Renatus Franciscus de Beauvau Du Rivau]] 1714-1721<ref>[[:fr:René François de Beauvau Du Rivau]]</ref> * [[Henricus de Nesmond]] 1722-1727<ref>[[:fr:Henri de Nesmond]]</ref> * [[Ioannes Ludovicus Des Balbes de Berton de Crillon]] 1727-1739<ref>[[:fr:Jean-Louis Des Balbes de Berton de Crillon]]</ref> * [[Carolus Antonius de La Roche-Aymon]] 1740-1753, cardinalis a 1771<ref>[[:fr:Charles Antoine de La Roche-Aymon]]</ref> * [[Franciscus de Crussol d'Uzès|Franciscus de Crussol d'Uzès d'Amboise]] 1753-1758 * [[Arthurus Ricardus Dillon]] 1758-1762<ref>[[:fr:Arthur Richard Dillon]]</ref> * [[Stephanus Carolus de Loménie de Brienne]] 1763-1788, cardinalis a 1788<ref>[[:fr:Étienne-Charles de Loménie de Brienne]]</ref> * [[Franciscus de Fontanges]] 1788-1801<ref>[[:fr:François de Fontanges]]</ref> == Archiepiscopi regiminis concordatarii 1801-1905 == * [[Claudius Franciscus Marie Primat]] 1802-1816 * [[Franciscus de Bovet]] 1817-1820 * [[Anna Antonius Iulius de Clermont-Tonnerre]] 1820-1830, cardinalis a 1822 * [[Paulus Theresia David d'Astros]] 1830-1851, cardinalis a 1850 * [[Ioannes Maria Mioland]] 1851-1859 * [[Florianus Iulius Felix Desprez]] 1859-1895, cardinalis a 1879 * [[Franciscus Desiratus Mathieu]] 1896-1899, cardinalis a 1899, mortuus 1908 * [[Ioannes Augustinus Germain]] 1899-1928 == Archiepiscopi saeculorum XX et XXI == * [[Iulius Geraldus Saliège]], 1928-1956, cardinalis * [[Gabriel Maria Garrone]] 1956-1966, cardinalis * [[Ludovicus Ioannes Fredericus Guyot]] 1966-1978, cardinalis * [[Andreas Collini]] 1978-1996 * [[Aemilius Marcus]] 1996-2006 * [[Robertus Le Gall]] 2006- == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Fontes == * Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule'' vol. 1 (Lutetiae: Thorin, 1894) pp. 295-297 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6213057p/f313.image Textus apud gallica] * ''La Grande encyclopédie'', tome XXXI, p. 216 * ''CHAD'': commentatio "Toulouse", pp. 104-128 * ''Annuaire historique 1850'' (1851 editum), pp. 27-32 * ''Trésor de chronologie'' (TC), p. 1499-1500 et addenda p. 2166 == Nexus externi == * Patrice Cabau, "[https://web.archive.org/web/20081122010511/http://www.societes-savantes-toulouse.asso.fr/samf/memoires/t_60/115-118P.PDF LES ÉVÊQUES DE TOULOUSE (IIIe-XIVe SIÈCLES) ET LES LIEUX DE LEUR SÉPULTURE]" * [http://neep.free.fr/saint/sernin.html De Sancto Saturnino] [[Categoria:Archidioecesis Tolosana|+]] [[Categoria:Indices episcoporum|Tolosani]] 655ue1hg891fnpgeagjbuaof2klenml 3993917 3993910 2026-10-10T18:36:32Z Pippobuono 54500 /* Archiepiscopi saeculorum XX et XXI */ 3993917 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Durand de Bredon-moissac.jpg|thumb|[[Durandus de Bretonno]], episcopus 1059-1070]] [[Fasciculus:ROBERT-LE-GALL.jpg|thumb|[[Robertus Le Gall]], archiepiscopus Tolosanus 2006-2021]] Hic habes indicem '''[[Episcopus|episcoporum]]''' (et postea '''[[Archiepiscopus|archiepiscoporum]]) [[Tolosa]]norum'''. == Episcopi == * [[Saturninus (martyr Tolosanus)|Sanctus Saturninus]], vulgo ''Saint Sernin'' (c. 250)<ref>[[:fr:Saint Saturnin]]</ref> * [[Rhodanius (episcopus Tolosanus)|Rhodanius]] (350-356) * [[Hilarius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Hilarius]] (saec. IV) * [[Sylvius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Sylvius]] (saec. IV exeunte)<ref>[[:fr:Saint Selve]]</ref> * [[Exsuperius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Exsuperius]] (c. 405/411)<ref>[[:fr:Saint Exupère]]</ref> * [[Heraclianus (episcopus Tolosanus)|Heraclianus]] (c. 506) * [[Magnulfus (episcopus Tolosanus)|Magnulfus]] (c. 585) * [[Wiligisilus (episcopus Tolosanus)|Wiligisilus]] (c. 614/627) * [[Erembertus (episcopus Tolosanus)|Sanctus Erembertus]] (c. 660/670)<ref>[[:fr:Saint Érembert]]</ref> * [[Germerius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Germerius]] (-691)<ref>[[:fr:Saint Germier]]. Duchesne (p. 297) hunc non enumerat</ref> * [[Arricho (episcopus Tolosanus)|Arricho]] (c. 785/788) * [[Mancio (episcopus Tolosanus)|Mancio]] (saeculo VIII exeunte) * [[Samuel (episcopus Tolosanus)|Samuel]] (c. 844) * [[Salomon (episcopus Tolosanus)|Salomon]] (c. 857) * [[Helisachar (episcopus Tolosanus)|Helisachar]] (c. 861/863) * [[Bernardus (episcopus Tolosanus)|Bernardus]] (c. 883/886) * Armandus (903-925) * Hugo I (926-972) * Atto (973-974) * Isolus (974-986) * Attus (990-1000) * Raimundus (1004-1010) * Petrus Rogerius (1018-1031) * Arnaldus (1031-1035) * Bernardus (1035-1040) * Hugo II (1041-1044) * Arnaldus (1045-1059) * [[Durandus de Bretonno]] (1059-1070)<ref>[[:en:Durand de Bredons]]</ref> * Izarn (1071-1105) * Amelius Raimundus du Puy (1105-1139) * Raimundus de Lautrec (1140-1163) * Bernardus Bonhomme (1163-1164) * Gerardus de Labarthe (1164-1170) * Hugo III (1170-1175) * Bertrandus de Villemur (1175-1178) * Gausselinus (1178-1178) * [[Fulcrandus (episcopus Tolosanus)|Fulcrandus]] (1179-1200) * [[Raimundus de Rabastens]] (1203-1206) * [[Fulco Tolosanus]] (1206-1231) * [[Raimundus de Falgario]] (1232-1270) * [[Bertrandus de l'Isle-Jourdain]] (1270-1286) * [[Hugo Mascaron]] (1286-1296) * [[Ludovicus Andecavensis|Sanctus Ludovicus Andecavensis]] (1296-1297)<ref>[[:fr:Louis d'Anjou]]</ref> * [[Arnaldus Rogerius de Comminges]] 1297-1298 * [[Petrus de Capella]] (1298-1305), eo anno cardinalis, mortuus [[1312]] * [[Galliardus de Preyssac]] (1305-1317), mortuus [[1327]] == Archiepiscopi == * [[Ioannes Raimundus de Comminges]] (1318-1327), eo anno cardinalis, mortuus [[1348]] * [[Guillelmus de Laudun]] (1327-1345) * [[Raimundus de Canillac]] (1346-1350), eo anno cardinalis<ref>[[:fr:Raymond de Canillac]]</ref> * [[Stephanus Aldobrandi]] (1350-1361)<ref>[[:fr:Étienne Aldebrand]]</ref> * [[Galfridus de Vayroles]] 1379-1390 * [[Ioannes de Cardailhac]] 1379-1390<ref>[[:fr:Jean de Cardailhac]]</ref> * [[Franciscus de Conzié]] 1390-1391<ref>[[:fr:François de Conzié]]</ref> * [[Petrus de Saint Martial]] 1391-1401 * [[Vitalis de Castelmourou]] 1401-1410 * [[Dominicus de Flourence]] 1410-1422 * [[Dionysius du Moulin]] 1423-1439 * [[Petrus du Moulin]] 1439-1451 * [[Bernardus du Rosier]] 1452-1475 * [[Petrus de Lyon]] 1475-1491 * [[Hector de Bourbon]] 1491-1502 * [[Ioannes de Longueville]] 1503-1533, cardinalis anno [[1533]], eodem anno mortuus<ref>[[:en:Jean d'Orléans-Longueville]]</ref> * [[Gabriel de Gramont]] 1533-1534, cardinalis a [[1530]] * [[Odet de Coligny]] administrator archiepisopatus et cardinalis 1534-1550, mortuus 1570<ref>[[:fr:Odet de Coligny]]</ref> * [[Antonius Sanguin de Meudon]] 1551-1559, cardinalis a 1539<ref>[[:en:Antoine Sanguin]]</ref> * [[Robertus de Lenoncourt|Robertus II de Lenoncourt]] 1560-1562, cardinalis a 1538<ref>[[:fr:Robert de Lenoncourt]]</ref> * [[Georgius d'Armagnac]] 1562-1583, cardinalis a 1544<ref>[[:fr:Georges d'Armagnac]]</ref> * [[Paulus de Foix]] 1583-1584<ref>[[:en:Paul de Foix]]</ref> * [[Franciscus de Joyeuse]] 1588-1614, cardinalis a 1583<ref>[[:fr:François de Joyeuse]]</ref> * [[Ludovicus de Nogaret de La Valette d'Épernon]] 1614-1628, cardinalis<ref>[[:fr:Louis de Nogaret de La Valette d'Épernon]]</ref> * [[Carolus de Montchal]] 1628-1651<ref>[[:fr:Charles de Montchal]]</ref> * [[Petrus de Marca]] 1654-1662<ref>[[:fr:Pierre de Marca]]</ref> * [[Carolus Franciscus d'Anglure de Bourlemont]] 1664-1669 * [[Petrus de Bonzi]] 1672-1673, cardinalis a 1672<ref>[[:fr:Pierre de Bonzi]]</ref> * [[Iosephus de Montpezat de Carbon]] 1675-1687 * [[Ioannes Baptista Michael Colbert de Villacerf]] 1693-1710 * [[Renatus Franciscus de Beauvau|Renatus Franciscus de Beauvau Du Rivau]] 1714-1721<ref>[[:fr:René François de Beauvau Du Rivau]]</ref> * [[Henricus de Nesmond]] 1722-1727<ref>[[:fr:Henri de Nesmond]]</ref> * [[Ioannes Ludovicus Des Balbes de Berton de Crillon]] 1727-1739<ref>[[:fr:Jean-Louis Des Balbes de Berton de Crillon]]</ref> * [[Carolus Antonius de La Roche-Aymon]] 1740-1753, cardinalis a 1771<ref>[[:fr:Charles Antoine de La Roche-Aymon]]</ref> * [[Franciscus de Crussol d'Uzès|Franciscus de Crussol d'Uzès d'Amboise]] 1753-1758 * [[Arthurus Ricardus Dillon]] 1758-1762<ref>[[:fr:Arthur Richard Dillon]]</ref> * [[Stephanus Carolus de Loménie de Brienne]] 1763-1788, cardinalis a 1788<ref>[[:fr:Étienne-Charles de Loménie de Brienne]]</ref> * [[Franciscus de Fontanges]] 1788-1801<ref>[[:fr:François de Fontanges]]</ref> == Archiepiscopi regiminis concordatarii 1801-1905 == * [[Claudius Franciscus Marie Primat]] 1802-1816 * [[Franciscus de Bovet]] 1817-1820 * [[Anna Antonius Iulius de Clermont-Tonnerre]] 1820-1830, cardinalis a 1822 * [[Paulus Theresia David d'Astros]] 1830-1851, cardinalis a 1850 * [[Ioannes Maria Mioland]] 1851-1859 * [[Florianus Iulius Felix Desprez]] 1859-1895, cardinalis a 1879 * [[Franciscus Desiratus Mathieu]] 1896-1899, cardinalis a 1899, mortuus 1908 * [[Ioannes Augustinus Germain]] 1899-1928 == Archiepiscopi saeculorum XX et XXI == * [[Iulius Geraldus Saliège]], 1928-1956, cardinalis * [[Gabriel Maria Garrone]] 1956-1966, cardinalis * [[Ludovicus Ioannes Fredericus Guyot]] 1966-1978, cardinalis * [[Andreas Collini]] 1978-1996 * [[Aemilius Marcus]] 1996-2006 * [[Robertus Le Gall]] 2006-2001 * [[Guido de Kerimel]] 2021- == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Fontes == * Louis Duchesne, ''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule'' vol. 1 (Lutetiae: Thorin, 1894) pp. 295-297 [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6213057p/f313.image Textus apud gallica] * ''La Grande encyclopédie'', tome XXXI, p. 216 * ''CHAD'': commentatio "Toulouse", pp. 104-128 * ''Annuaire historique 1850'' (1851 editum), pp. 27-32 * ''Trésor de chronologie'' (TC), p. 1499-1500 et addenda p. 2166 == Nexus externi == * Patrice Cabau, "[https://web.archive.org/web/20081122010511/http://www.societes-savantes-toulouse.asso.fr/samf/memoires/t_60/115-118P.PDF LES ÉVÊQUES DE TOULOUSE (IIIe-XIVe SIÈCLES) ET LES LIEUX DE LEUR SÉPULTURE]" * [http://neep.free.fr/saint/sernin.html De Sancto Saturnino] [[Categoria:Archidioecesis Tolosana|+]] [[Categoria:Indices episcoporum|Tolosani]] srfv0dit26uva818n7yug03s96310u0 Asclepias eriocarpa 0 69547 3993851 3959853 2026-10-10T14:16:56Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993851 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = ''Asclepias eriocarpa'' |image = Asclepiaseriocarpa.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Asteridae]] |ordo = [[Gentianales]] |familia = [[Apocynaceae]] |subfamilia = [[Asclepiadoideae]] |genus = ''[[Asclepias]]'' |species = '''''A. eriocarpa''''' |binomial = ''Asclepias eriocarpa'' |binomial_authority = [[Georgius Bentham|Benth.]] |synonyms = ''Asclepias fremontii'' |}} '''''Asclepias eriocarpa''''' est [[species (taxinomia)|species]] [[endemismus|endemica]] in [[California]] et adiacentibus [[Nivata]]e et [[California Inferior|Californiae Inferioris]] partibus, ubi in multis [[habitatio]]nibus, praecipue regionibus siccis, crescit. [[Planta]] est erecta [[herba]] [[planta perennis|perennis]], [[pilus|pilis]] [[albus|albis]] confertim tecta. [[Folium|Folia]] sunt lanceolata ad ovalia, undulata, paria opposita vel verticillos [[tres]] vel [[quattuor]] disposita. [[Inflorescentia]] est magnus [[flos|florum]] fasciculus umbelliformis. Quisque flos est albus ad cremeum usitateque roseus suffusus; habet mediam cucullorum rotundatorum conlocationem et [[corolla]]m ad [[pedunculus|pedunculum]] reflexa. [[Fructus]] est magnum [[Folliculus (fructus)|folliculus]] laneus. [[Planta]] adhibetur fons [[fibra]]rum et [[medicina]]e a nonnullis [[tribus|tribubus]] [[Indi Americani|Indorum Californiensium]], [[Ohlone]] et [[Luiseño]] inclusis.<ref>[http://herb.umd.umich.edu/herb/search.pl?searchstring=Asclepias+eriocarpa Ethnobotania,] apud situm herb.umd.umich.edu.</ref> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?583,586,593 De specie] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} apud situm ucjeps.berkeley.edu (Jepson Manual Treatment) *[https://web.archive.org/web/20121109045834/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ASER Index plantarum USDA,] aoud situm plants.usda.gov *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Asclepias+eriocarpa Pinacotheca photogrammatum] apud situm calphotos.berkeley.edu<!-- {{gentianales-stipula}}--> [[Categoria:Asclepias]] [[Categoria:Flora Californiae]]<!--ex en: [[Categoria:Flora of Baja California]] [[Categoria:Flora of Nevada]]--> a2zc96v971fgfbjwjbhpv3wh1qfteli Christophorus de Beaumont 0 77176 3993900 3695674 2026-10-10T17:56:46Z Pippobuono 54500 typo, comons et fontes 3993900 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Christophe de Beaumont.jpg|thumb|upright|Christophorus de Beaumont]] ''' Christophorus de Beaumont''' (natus in oppido ''La Roque'' iuxta [[Saint-Cyprien (Duranius)|Saint-Cyprien]] die [[26 Iulii]] [[1703]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[12 Decembris]] [[1781]]) fuit ab anno [[1746]] [[Lutetia]]e [[archiepiscopus]]. Nota est contentio sua cum [[Iansenismus|Iansenismo]]. == Nexus externus == {{CommuniaCat|Christophe de Beaumont|Christophorum de Beaumont}} {{Fontes biographici}} * {{CathHierBishop|beaum}} {{bio-stipula}} {{Archiepiscopi Lutetienses}} {{Lifetime|1703|1781|Beaumont, Christophorus de }} [[Categoria:Episcopi Ecclesiae Catholicae]] [[Categoria:Archiepiscopi Parisienses]] gntp3viwn4keammcasi2w8lrrps4l8i Apocynum cannabinum 0 79594 3993836 3711259 2026-10-10T12:57:33Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993836 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} {{taxobox |name = ''Apocynum cannabinum'' |image = Apocynum cannabinum 6801.JPG |image_caption = ''Apocynum cannabinum'' florens |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Asteridae]] |ordo = [[Gentianales]] |familia = [[Apocynaceae]] |genus = ''[[Apocynum]]'' |species = '''''A. cannabinum''''' |binomial = ''Apocynum cannabinum'' |binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] |}} '''''Apocynum cannabinum''''' est [[planta]] [[planta perennis|perennis]] et [[herba]]cea in [[familia (taxinomia)|familia]] [[Apocynaceae|Apocynacearum]] quae per multum [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]], in meridionali [[Canada]]e dimidio, et per [[CFA|Civitates Foederatas]] crescit. Ad 2 metra altum attinet. Locis humidis favet. Planta est venenosa; nomen '[[canis|canibus]] venenosum' significat. Omnes plantae partes sunt venenosae, et possunt pausam [[cor]]dis efficere. == Descriptio == [[Caulis|Caules]] sunt rubri, et [[latex|laticem]] lacteum continent qui potest pustulas [[cutis]] efficere. [[Folium|Folia]] sunt opposita, lanceolata, simplicia, 7–15 cm longa et 3–5 cm lata, integra, et laevia supra, albis cum trichomatibus infra. [[Flos|Flores]] media [[aestas|aestate]] generantur, magnis cum [[sepalum|sepalis]], et alba [[corolla]] quinquelobata. <!-- It grows in open wooded areas, ditches, and hillsides; in [[garden]]s it can be invasive, growing from spreading roots. Inter [[Mays]], ''Apocynum cannabinum'' can reduce yields by up to 10% and when growing among soybeans, by up to 40%. It can be controlled through mechanical means, although it is difficult to control with herbicides. --> == Usus == [[Indi Americae Septentrionalis|Indis Americae Septentrionalis]], planta erat fons [[fibra]]e, qua [[rete|retia]] venationis, lineas piscatorias, [[vestimentum|vestimenta]], et [[resticula]]m facere solebant. Adhibita est in [[medicina herbalis|medicina herbali]] ad [[syphilis|syphilidem]], [[rheumatismus|rheumatismum]], [[vermes intestini|vermes intestinos]], [[fbris|febrem]], [[asthma]]m, et [[dysenteria]]m{{dubsig}} curandam. Cum toxicariae ''Apocyni cannabini'' chemicae possunt [[nausea]]m et [[catharsis|catharsem]] efficere, eae in [[medicina]] hodierna adhibita sunt ad venarum pulsum retardandum. {{NexInt}} * [[Plantae psychedelicae]] == Bibliographia == * Blanchan, Neltje. [[2002]]. ''Wild Flowers: An Aid to Knowledge of our Wild Flowers and their Insect Visitors.'' Project Gutenberg Literary Archive Foundation. * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Apocynum+cannabinum Curatio ex Jepson Manual] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Davis, A., K. Renner, C. Sprague, L. Dyer, et D. Mutch. [[2005]]. [https://web.archive.org/web/20041106151229/http://www.itis.usda.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=30157] Integrated Weed Management. MSU. ITIS 30157.] [[Categoria:Apocynaceae]] [[Categoria:Flora Americae Septentrionalis]] [[Categoria:Plantae fibrosae]] [[Categoria:Plantae medicinales]] [[Categoria:Plantae venenosae]] [[Categoria:Psychedelica]] [[Categoria:Taxa Linnaei]] [[Categoria:Species plantarum]] 08t2g8b4wdz74y6eib9509djnhz72eb Daghestania 0 89514 3993955 3821828 2026-10-11T03:33:22Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993955 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa subdivisionis Vicidata}} '''Daghestania'''<ref>[http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/hof2/s0004a.html I. Hofmannus, ''Lexicon Universale'', t. 2, p. 4]; [http://books.google.ru/books?id=u6ICAAAAQAAJ&pg=PA716&dq=Daghestania&as_brr=4&cd=1#v=onepage&q=Daghestania&f=false C.-M. Gattelp, ''Dictionnaire françois-espagnol et espagnol-françois'', p. 516]; seu '''Dagestania''', vide: [http://books.google.ru/books?id=7x8YAAAAYAAJ&pg=PA187&dq=Dagestania&lr=&as_brr=3&cd=25#v=onepage&q=Dagestania&f=false F.J. Ruprecht, ''Revisio Campanularum Caucasi'' (in: ''Mélanges biologiques tirés du Bulletin de l'Académie Impérial des Sciences de Saint-Pétersbourg'', tome VI.) - pp. 174, 187, 192].</ref> ([[Russice]] ''Дагестан'') vel pleniter '''Res Publica Daghestania'''<ref>[[Russice]] ''Республика Дагестан''</ref> est res publica [[Russia|Foederationis Russicae]] anno [[1921]] creata et anno [[2010]] in [[Districtus Foederalis Septentrio-Caucasicus|Districtum Foederalem Septentrio-Caucasicum]] inclusa. In parte septentrio-orientali montium [[Caucasus|Caucasi]] prope [[Mare Caspium]] sita est. Nomen ''Daghestania'' de radice [[linguae Turcicae|Turcico]] ''dag'', i.e. ''mons'', derivatum est et "terra montium" significat. Daghestaniae metropolis est urbs [[Machaczkala]]<ref>[https://books.google.ru/books?hl=ru&id=CQUmAQAAMAAJ&dq=opp.+Machaczkala&focus=searchwithinvolume&q=Machaczkala ''Список растений гербария флоры СССР'', p. 6]</ref>; ceterae urbes magnae sunt [[Kislaria]] et [[Derbentum]]. [[Terekius]] et [[Kuma]] et [[Gerrhus]] flumina sunt rei publicae magna. ==Historia condensata== In eius territorio [[civilizatio]] urbana iam per tria millennia duravit. Civitas prima litterata ''Imperium Urartum'' Transcaucasicum sub dynastia Cheldi a saeculo [[saeculum 9 a.C.n.|nono]] usque ad [[saeculum 6 a.C.n.|sextum a.C.n.]] ibi erat. Daghestania provincia eius borealis fuit. Ibi Urarti prisci ad [[litus]] Caspium portum navalem et urbem provincialem ''Simudâr'' condiderunt, quod, ut nonnulli putant, initium urbis capitalis hodiernae Machaczkalae fuit, quae fortasse urbs veterrima in Foederatione Russica tota est{{Cdref}}. Tempore Imperii Romani ibi, imperii in angulo boreo-orientali, provincia ''Lygia'' erat, ubi gentes ''Legae'' (= [[Lesgi]]<ref>[https://books.google.ru/books?id=I8RYAAAAcAAJ&pg=RA1-PA88&dq=Lesgorum&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjQ55iitcrKAhXkEXIKHY73ACAQ6AEIQzAG#v=onepage&q=Lesgi&f=false ''Tragica Vertentis bellis Persici Historia'', p. 136]; seu [[Lesghi]], vide: [https://books.google.ru/books?id=6LhfAAAAcAAJ&pg=PA69&dq=Lesghorum&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjRtr-ctcrKAhWED3IKHVN5BSQQ6AEIIzAB#v=onepage&q=Lesghi&f=false ''Caucasiarum Regionum et Gentium Straboniana descriptio'', p. 102].</ref> recentes) praevalebant. Post Romanos, Aevo Medio in terris Daghestaniae regnum Christianum ''Sarir'' sub potestate gentium Avaricarum situm est et plerumque in pacto cum [[Imperium Byzantinum|Imperio Byzantino]] inter a saeculo [[saeculum 6|sexto]] ad [[saeculum 12|duodecimum]] florebat, donec [[Islam]]um ab [[saeculum 12|saeculo duodecimo]] expanderet. A saeculo [[saeculum 17|septindecimo]] ad saeculum [[saeculum 19|undevicesimum]] Daghestania gradatim in Russiam inclusa est. [[Fasciculus:Седло гора в Дагестане.jpg|thumb|''Sedlo'' mons Daghestaniae]] ==Civitas hodierna== Res publica Daghestania superficiem 50,3 milia [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] et 2,1 decies centena milia incolarum habet.<ref>[https://web.archive.org/web/20070509032248/http://www.e-dag.ru/glav/geo.htm De geographia Daghestaniae (in situ officiali administrationis rei publicae)] {{ling|Russice}}</ref> Plus quam sexaginta gentes, quarum plus triginta sunt indigenae, Daghestaniam incolunt.<ref>[https://web.archive.org/web/20070813204642/http://www.e-dag.ru/glav/nasel.htm De populo Daghestaniae (in situ officiali administrationis rei publicae)] {{ling|Russice}}</ref> [[Lingua publica|Linguae publicae]] sunt [[lingua Russica]] et linguae regionales gentium Daghestaniae permultae,<ref>[http://www.e-dag.ru/republic/kon.htm Constitutio Daghestaniae (in situ administrationis publicae rei publicae)]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ling|Russice}}</ref> quarum [[lingua Lesgica]]<ref>[https://books.google.ru/books?id=BZjUJP0QuOIC&pg=PA349&dq=lingua+Lesgica&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjo17e7s8rKAhXI_HIKHa42DYMQ6AEIHTAA#v=onepage&q=Lesgica&f=false I. Hallenberg, ''Disquisitio de nominibus in lingua Suiogothica, lucis et visus cultusque '', p. 349]</ref>, [[lingua Avarica]], [[lingua Darginensis]], [[lingua Cumucica]], [[lingua Nogaica]] usitatissimae sunt. Etiam linguae [[lingua Andica|Andica]], [[Rutules|Rutulensis]], [[lingua Tabassaranica|Tabassaranica]] memorandae sunt. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== {{fontes geographici}} {{CommuniaCat|Dagestan|Daghestaniam}} * [https://web.archive.org/web/20151103023120/http://president.e-dag.ru/ Situs interretialis praefecti Rei Publicae Daghestaniae] * [https://web.archive.org/web/20110512012439/http://www.e-dag.ru/ Situs interretialis administrationis Rei Publicae Daghestaniae] [[Categoria:Daghestania|!]] 72w8sztjsilirvd23pf3jd3sdz9hsgh Fanum Sanctae Margaritae ad Rapallum 0 89927 3993834 3993807 2026-10-10T12:12:36Z IacobusAmor 1163 3993834 wikitext text/x-wiki {{pro pagina discretiva vide|Fanum Sanctae Margaritae (discretiva)}} {{pro pagina discretiva vide|Piscina (discretiva)}} {{Capsa urbis Vicidata}} [[Fasciculus:Santa Margherita Ligure-IMG 1033.JPG|thumb|Fanum Sanctae Margaritae ad Rapallum]] '''Fanum Sanctae Margaritae ad Rapallum''', olim '''Pescinum'''<ref>[https://web.archive.org/web/20160305012625/http://www.italiapedia.it/comune-di-santa-margherita-ligure_Storia-010-054 www.italiapedia.it]</ref> {{victio|Pescinum|i|n}}, (alia nomina: ''Piscina''<ref>[https://web.archive.org/web/20160305012625/http://www.italiapedia.it/comune-di-santa-margherita-ligure_Storia-010-054 www.italiapedia.it]</ref>, ''Piscinum'', ''Fanum Sanctae Margheritae ad Rapallum''<ref>{{Godefridus Casalis}}</ref>, ''Fanum Sanctae Margaritae Ligusticae'') ([[Italiane]] ''Santa Margherita Ligure'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 9&thinsp;640 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Liguria]] et in [[Urbs metropolitana Genuensis|Urbe metropolitana Genuensi]] situm. Incolae ''Margaritenses'' appellantur. == Clari cives == === Hic vixerunt === * [[Isaias Berlin]] * [[Basilius Kandinsky]] * [[Gulielmus Marconi]] * [[Indrus Montanelli]] * [[Fridericus Nietzsche]] * [[Eva Perón]] == Ecclesia Catholica Romana == * [[Dioecesis Clavarensis]] == Fractiones, vici et loci in municipio == === Fractiones === ''Nozarego, Paraggi, San Lorenzo della Costa''. == Municipia finitima == * [[Camulium]], * [[Portus Delphini]], * [[Rapallum]] {{NexInt}} * [[Genua]] * [[Provincia Genuensis]] == Nexus externi == * [http://www.comune.santa-margherita-ligure.ge.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}} {{CommuniaCat|Santa Margherita Ligure|Fanum Sanctae Margaritae ad Rapallum}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Corona di comune.svg|Signum municipii Italiae Imago:Map_of_comune_of_Santa_Margherita_Ligure_(province_of_Genoa,_region_Liguria,_Italy).svg|Collocatio finium Municipii in Urbe metropolitana Genuensi. Imago:Santa Margherita L.JPG|Portus. </gallery> == Notae == <references /> [[Categoria:Municipia in Urbe metropolitana Genuensi]] 6hxxykrtl0ayl9ix6c8pyrgzcfvk3ja Quarta expeditio sacra 0 95496 3993931 3260944 2026-10-10T20:06:17Z Demetrius Talpa 81729 /* Fontes rerum in quarta expeditione sacra gestarum */ 3993931 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:ConquestOfConstantinopleByTheCrusadersIn1204.jpg|thumb|upright=1.5|Urbs Constantinopolis capta]] '''Quarta [[expeditio sacra]]''' ab anno [[1203]] usque ad [[1204]] facta est, dirigentibus [[Bonifacius (rex Thessalonicae)|Bonifacio Montisferrati]] et [[Balduinus I (imperator)|Balduino Flandrensi]] et [[Henricus Dandulus|Henrico Dandulo]], [[Respublica Veneta|Reipublicae Venetae]] [[Index ducum Reipublicae Venetae|Duce]], qui [[Constantinopolis|Constantinopolim]] anno [[1204]] inter expeditionem sacram ceperunt. {{NexInt}} * [[Imperium Romaniae (Latinum)|Imperium Romaniae Latinum]] * [[Ducatus Archipelagi]] == Fontes rerum in quarta expeditione sacra gestarum == * [[Galfridus de Villehardouin]], ''[[Historia expugnationis Constantinopolitanae (Villehardouin)|Historia expugnationis Constantinopolitanae]]'' * [[Robertus de Clari]], ''[[La conquête de Constantinople]]'' * ''[[Gesta Innocentii Papae III]]'' * [[Nicetas Choniates]], ''[[Historia (Nicetas Choniates)|Historia]]'' * ''[[Devastatio Constantinopolitana]]'' * [[Guntherus Parisiensis]], ''Historia Constantinopolitana'' == Bibliographia == * Angold, Michael ''The Fourth Crusade: Event and Context''. Harlow: Longman, 2003. * Joseph Gill, "Innocent III and the Greeks: aggressor or apostle?" in Derek Baker, ed., ''Relations between East and West in the Middle Ages'' (Edimburgi, 1971) pp. 95-108 * Harris, Jonathan ''Byzantium and the Crusades''. London: Hambledon, 2003. * Gherardo Ortalli, Giorgio Ravegnani, Peter Schreiner, edd., ''Quarta Crociata: Venezia, Bisanzio, Impero Latino''. Venetiis: Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arte, 2006. 2 voll. * Phillips, Jonathan ''The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople'' London: Pimlico, 2005 * Queller, Donald E. ''The Latin Conquest of Constantinople''. New York: Wiley, 1971 * [[Stephanus Runciman|Steven Runciman]], ''A History of the Crusades'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1952–1955) vol. 3 * {{Setton}} {{Hist-stipula}} [[Categoria:Quarta expeditio sacra|!]] [[Categoria:Innocentius III]] [[Categoria:Historia Constantinopolis]] spo4omoms2i7i65qfqa5xblvxk2leoh Erythronium 0 96835 3993975 3545015 2026-10-11T07:55:53Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993975 wikitext text/x-wiki {{taxobox |image = Dent-de-chien.JPG |image_caption = ''[[Erythronium dens-canis]]'' ([[typus generis]]) |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Monocotyledones]] |ordo = [[Liliales]] |familia = [[Liliaceae]] |subfamilia = [[Lilioideae]] |genus = '''''Erythronium''''' | genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]}} '''''Erythronium''''' est [[genus (taxinomia)|genus]] viginti ad triginta perennium [[angiospermae|angiospermarum]] [[species (taxinomia|specierum]] longis dentium similibus [[bulbus|bulbis]] iucundisque [[flos|floribus]] pendentibus nutantibusve [[ver|tempore verno]] florentibus, in [[silva|silvis]] [[Pratum (terrenum)|pratisque]] [[zona temperata|temperatarum]] [[Hemisphaerium Septentrionale|Hemisphaerii Septentrionalis]] regionum [[endemismus|endemicarum]]. == Modi colendi == Aliquae species [[semen|semine]] autumno sparso, aliquae divisione bulborum, aliquae vegetatione propagantur. == Usus == [[Bulbus]] est [[radix esculenta]], cocta vel siccata, quae [[farina]] fieri potest. [[Folium|Folia]] coqui possunt [[holus foliatum]]. In [[Iaponia]], bulbus ''[[Erythronium iaponicum|Erythronia japonica]],'' "[[katakuri]]" appellatus, [[amylum]] fiat, quod pro [[cibus|cibo]] et aliis rebus est. ''Erythroniae'' late ut [[planta ornamentalis|plantae ornamentales]] excoluntur, et multae [[hybrida]]e et [[cultivarietas|cultivarietates]] ad usum in [[hortus|hortis]] leguntur. Cultivarietates quibus hortos colunt gratissimae sunt ''E.'' 'Citronella' ''E.'' 'Joanna', ''E.'' 'Kondo', [[Erythronium 'Pagoda'|''E.'' 'Pagoda']], ''E.'' 'Rosalind', ''E.'' 'Sundisc', et ''[[Erythronium californicum|E. californicum]]'' 'White Beauty', et == Species == {| |- valign="top" | ;In [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] ad occidentem [[Montes Saxosi|Montium Saxosorum]] endemicae * ''[[Erythronium californicum]]'' Purdy<br /><small>California Fawn-lily</small> * ''[[Erythronium citrinum]]'' S. Wats. * ''[[Erythronium elegans]]'' Hammond & Chambers * ''[[Erythronium grandiflorum]]'' Pursh ** Subspecies ''candidum'' Piper<br /><small>(syn. ''Erythronium idahoense'' H.St.John & G.N.Jones)</small> * ''[[Erythronium helenae]]'' Applegate * ''[[Erythronium hendersonii]]'' S. Wats. * ''[[Erythronium howellii]]'' S. Wats. * ''[[Erythronium klamathense]]'' Applegate * ''[[Erythronium montanum]]'' S. Wats. * ''[[Erythronium multiscapoideum]]'' (Kellogg) A. Nels. & Kennedy * ''[[Erythronium oregonum]]'' Applegate * ''[[Erythronium pluriflorum]]'' Shevock, Bartel & Allen * ''[[Erythronium purpurascens]]'' S. Wats. * ''[[Erythronium pusaterii]]'' (Munz & J.T. Howell) Shevock, Bartel & Allen * ''[[Erythronium quinaultense]]'' G A Allen * ''[[Erythronium revolutum]]'' Sm. * ''[[Erythronium taylorii]]'' Shevock & G A Allen * ''[[Erythronium tuolumnense]]'' Applegate | ;In [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] ad orientalem [[Montes Saxosi|Montium Saxosorum]] endemicae * ''[[Erythronium albidum]]'' Nutt. * ''[[Erythronium americanum]]'' Ker-Gawl. * ''[[Erythronium mesochoreum]]'' Knerr * ''[[Erythronium propullans]]'' Gray * ''[[Erythronium rostratum]]'' W. Wolf * ''[[Erythronium umbilicatum]]'' Parks & Hardin ;In [[Europa]] endemica * ''[[Erythronium dens-canis]]'' L. ;In [[Asia]] endemicae * ''[[Erythronium caucasicum]]'' Woronow * ''[[Erythronium japonicum]]'' Decne. * ''[[Erythronium sibiricum]]'' (Fisch. & C.A.Mey.) Krylov |} == Pinacotheca == <gallery> File:Erythronium albidum NRCS-1.jpg |''Erythronium albidum'' File:Erythronium americanum_002.JPG|''Erythronium americanum'' File:Erythronium californicum_2.jpg|''Erythronium californicum'' File:Erythronium citrinum.jpg|''Erythronium citrinum'' File:Medvednica_0803.JPG|''Erythronium dens-canis'' File:Erythronium_grandiflorum_6031.JPG|''Erythronium grandiflorum'' File:Erythronium helenae 1.jpg|''Erythronium helenae'' File:Erythronium hendersonii 001.jpg|''Erythronium hendersonii'' File:Erythronium japonicum_2006_010.jpg|''Erythronium japonicum'' File:Erythronium_montanum_5926.JPG|''Erythronium montanum'' File:Erythronium oregonum 5504.JPG|''Erythronium oregonum'' File:Erythronium propullans.jpg|''Erythronium propullans'' File:Erythronium purpurascens 01.jpg|''Erythronium purpurascens'' File:Erythronium purpurascens 02.jpg|''Erythronium purpurascens'' File:Erythronium revolutumt001.jpg|''Erythronium revolutum'' File:Erythronium sibiricum.JPG|''Erythronium sibiricum'' </gallery> == Nexus externi == {{Commons|Erythronium}} {{Fontes de plantis}} * [https://web.archive.org/web/20060208141343/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Erythronium ''Enchiridion Jepson''] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=112169 ''Flora Americae Septentrionalis''] {{Biologia-stipula}} [[Categoria:Genera plantarum]]{{Titulus italicus}} [[Categoria:Erythronium]] [[Categoria:Flores]] [[Categoria:Radices esculentae]] [[Categoria:Taxa Linnaei]] [[Categoria:Taxa 1753]] s5rhoid0i91uulylep4omszkfyx6og7 Ushuaia 0 108447 3993996 3708912 2026-10-11T11:34:58Z Demetrius Talpa 81729 3993996 wikitext text/x-wiki {{capsa urbis Vicidata}} '''Ushuaia''' est [[urbs]] [[Argentina]]e in [[Terra Ignium]]. Putatur urbs (non vicus) orbis extrema ad meridiem versus esse. == Pinacotheca == <gallery> Ushuaia 2009.jpg|Despectus in urbem [[ver]]e incipiente Cruzada en La Macarena.jpg Ushuaia3a (js).jpg Ushuaia_-_End_of_the_World.jpg </gallery> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Ushuaia|Ushuaiam}} {{Fontes geographici}} * [https://web.archive.org/web/20061104032640/http://www.ushuaia.gov.ar/ Ushuaiae pagina interretialis] {{Ling|Hispanice}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Urbes Argentinae]] [[Categoria:Terra Ignium]] 9d16j0rm5tz2ioxjxs4sejrcyw2pde2 Tribunal criminale internationale 0 114931 3993953 3984666 2026-10-11T03:07:49Z LilyKitty 18316 rem addo 3993953 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-4}} [[Fasciculus:International Criminal Court Headquarters, Netherlands.jpg|thumb|Sedes Tribunalis criminalis internationalis Hagae.]] [[Fasciculus:ICC member states.svg|thumb|upright=0.8|Status ratificationis [[Foedus Romae de Tribunali criminali internationali|Foederis Romae de Tribunali criminali internationali]]]] '''Tribunal criminale internationale''' est [[iudicium]] internationale secundum "[[Foedus Romae de Tribunali criminali internationali|Statutum Romanum ad Tribunal criminale internationale]]"{{dubsig}} die [[17 Iulii]] [[1998]] institutum. A [[Nationes Unitae|Nationibus Unitis]] [[Haga]]e die [[1 Iulii]] [[2002]] ad crimina contra [[humanitarianismus|humanitatem]] persequenda constitutum est. Eius [[lingua publica|linguae publicae]] sunt [[lingua Anglica|Anglica]] et [[lingua Francogallica|Francogallica]]. Ab anno 2024 praeses tribunalis est [[Tomoko Akane]]. [[Nationes Unitae]] etiam [[Iudicium inter Civitates]] habent, sed alterius naturae est, quia tribunal criminale internationale de criminibus personarum, non Civitatum, iudicat. Potestas tribunalis criminalis internationalis ad [[crimina contra humanitatem|scelera contra humanitatem commissa]] pertinet: * [[humanitarium belli ius|Violationes iuris humanitarii belli]] * [[Actus sexuales]] per vim * [[Belli scelus]] * [[Disparatio coacticia]] * [[Generis occidio]] * [[Incursio magna]] * [[Mercatus hominum]] * [[Servitus sexualis]] * [[Sterilizatio coacticia]] * [[Stuprum]] systematicum * [[Tortura]] in omnibus formis ==Controversiae et responsum== Cum [[Civitates Foederatae Americae]] die [[18 Augusti]] anno [[2026]] sanctiones in [[Tomoko Akane]] et Abdoulaye Seye (civem [[Senegalia]]e) imposuissent, Tribunal criminale internationale eas graviter reiecit.<ref>[https://www.icc-cpi.int/news/icc-strongly-rejects-new-us-sanctions-designations The ICC strongly rejects new US sanctions designations]</ref> Praeterea Tomoko Akane oratione habita [[iustitia]]m Tribunalis criminalis numquam evinci posse affirmavit.<ref>[https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260826_19/ ICC chief vows court will 'never defeated']</ref> Et die [[9 Octobris]] 2026 Civitates Foederatae sanctiones in Tribunal criminale internationale ipse imposuit, quod Tribunal ut violationem [[civitas in legibus posita|civitatis in legibus positae]] condemavit.<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cj20vkkx3rdvo US unreils sanctions on ICC in move court condemns as 'assault on rule of law]</ref> == Notae == <references/> {{NexInt}} * [[Crimina contra humanitatem]] * [[Conventio de Prohibitione Cohercitioneque Criminum Genocidii]] * [[Conventio contra Torturam, alteram Atrocem, Inhumanam seu Humiliantem Tractationem seu Poenam]] * [[Declaratio et Propositum ad agendum Vindobonae]] * [[Humanitarium belli ius]] == Nexus externi == * [http://www.icc-cpi.int/ Tribunal criminale internationale] {{Myrias|Societas}} [[Categoria:Constituta 2002]] [[Categoria:Ius]] [[Categoria:Tribunal criminale internationale| ]] bb99vlfmb5v5wmh2ye8ftrn111b036b Parabola 0 116311 3993951 3885979 2026-10-11T00:28:20Z Tyrophilus081 214474 /* Aequationes */ 3993951 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Conic sections with plane.svg|thumb|Sectiones conicae: parabola (1), [[circulus]] et [[ellipsis]] (2) et [[hyperbola]]]] [[Fasciculus:Parts of Parabola.svg|thumb|Imago [[graphum (mathematica)|graphi]] parabolae]] '''Parabola'''<ref>Archimedis Opera (1544), p. 142: "Archimedis quadratura parabolae, id est portionis contentae a linea recta et sectione rectanguli coni." Verba citata in ''[[Oxford English Dictionary]]'' s.v. "parabola."</ref> (a Graeca παραβολή 'collatio, iuxta positio') est sectio inter [[planus|planum]] et [[conus|conum]] sive [[sectio conica]]. == Aequationes == [[Aequatio]] canonica in systemate orthogonale est: <math>~\textstyle y^2=2px</math> Aequatio quadrata <math>~y=ax^2+bx+c</math>, <math>~a\neq 0</math> atque parabola est et graphice imaginatur eadem parabola <math>~y=ax^2</math>, et habet verticem non in [[systema coordinatarum|principio coordinatarum]], sed in puncto <math>~A</math>, coordinatae cujus calculantur a formulis: : <math>~x_A=-\frac{b}{2a},\;y_A=:-\frac{D}{4a}</math> === Calculatio coefficientorum aequationis quadrati === Si ad aequationem <math>~y = ax^2 + bx + c</math> scimus coordinatas trium varium [[punctum (mathematica)|punctorum]] [[graphum (mathematica)|graphici]] <math>~(x_{1}; y_{1})</math>, <math>~(x_{2}; y_{2})</math>, <math>~(x_{3}; y_{3})</math>, possumus invenire coefficientes nexo modo: <math>~a=\frac{y_{3}-\frac{x_{3}(y_{2}-y_{1})+x_{2}y_{1}-x_{1}y_{2}}{x_{2}-x_{1}}}{x_{3}(x_{3}-x_{1}-x_{2})+x_{1}x_{2}}, b=\frac{y_{2}-y_{1}}{x_{2}-x_{1}}-a(x_{1}+x_{2}), c=\frac{x_{2}y_{1}-x_{1}y_{2}}{x_{2}-x_{1}}+ax_{1}x_{2}</math> ==Nota== <div class="references-small"><references /></div> {{NexInt}} *[[Eccentricitas]] *[[Functio quadratica]] [[Categoria:Sectiones conicae]] {{Myrias|Mathematica}} 12no7s7dar78nmtl2l00tohyc52bpf9 Nicander Colophonius 0 120217 3993914 3813256 2026-10-10T18:34:40Z Andrew Dalby 1084 3993914 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Nicander Colophonius''' fuit [[poësis didactica|poëta didacticus]] [[Graecus]] qui vixit [[Saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo a.C.n.]]. Nicander natus est [[Colophon]]e in [[Ionia]]. De vita pauca certa, cetera dubia sunt: iam ab antiquo testium deest concordia, nam Nicander alter Ionicus poëta fuisse videtur superiore saeculo, a quibusdam avus iunioris habitus, sic ut quaedam nescimus scripta utri Nicandro seniori an iuniori referenda sint. Iuniori quidem attribuitur [[Hymnus]] ad [[Attalus III|Attalum III]], qui a [[138 a.C.n.]] usque ad [[133 a.C.n.]] [[Pergamus|Pergamo]] regnavit, quam ob rem ille Nicander auctor saeculo secundo a.C.n. vixisse putatur. Cuius ipsius duo integra habemus opera: *''Alexipharmaca'' ({{polytonic|Ἀλεξιφάρμακα}}), poëma didacticum 958 [[hexameter|hexametrorum]] de morsibus [[venenum|veneficis]] ferorum [[animal]]ium ed de remediis; *''Theriaca'' ({{polytonic|Θηριακά}}), poëma didacticum 630 hexametrorum de generibus venenorum remediorumque. == Opera perdita == *''Georgica'' ({{polytonic|Γεωργικά}}), poëma duorum librorum de agricultura, e quo versus centum nobis tradidit [[Athenaeus Naucratita]]; *''Heteroeumena'' ({{polytonic|Ἑτεροιούμενα}}), poëma de metamorphosibus; *''Melissurgica'' ({{polytonic|Μελισσουργικά}}), poëma de [[apicultura]]; *Opera poëtica nonnulla de rebus [[medicina|medicis]]. == Bibliographia == ; Editiones operum * 1499 : [[editio princeps]] [[Aldus Manutius|Aldina]] * 1530 : ''Nicandri Theriaca; eiusdem Alexipharmaca; interpretatio; commentarii''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1530 [https://archive.org/details/bub_gb_ZSBSWRoZoG8C/ Textus] * 1531 : [[Iohannes Lonicerus]], interpr., ''Nicandri Theriaca et Alexipharmaca cum scholiis''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1531 [https://archive.org/details/bub_gb_Lpjv7ZL4nvkC/ Textus] * 1549 : [[Ioannes Gorraeus]], ed. et interpr., ''Nicandri Colophonii ... Alexipharmaca''. Parisiis: apud Vascosanum, 1549 [https://archive.org/details/bub_gb_gWh2TxUC1rcC_2/ Textus] * ... * 1953 : [[Andreas Gow|A. S. F. Gow]], [[A. F. Scholfield]], edd. et interprr., '' Nicander: The poems and poetical fragments''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1953 ; Eruditio * G. Pasquali, ''I due Nicandri'' (1913) in ''Scritti filologici'', I, pp.340-387, Florentiae, 1986 * H. White, ''Studies in the poetry of Nicander'', Amstelodami, 1987 {{NexInt}} *[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoses P. Ovidii Nasonis]] *[[Metamorphoses (Apuleius)|Metamorphoses L. Apuleii]] *[[Georgica]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Theriaca.html Textus Graecus ''Theriacorum''] et [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Alexipharmaca.html ''Alexipharmacorum''] [[Categoria:Poetae Graeci]] [[Categoria:Auctores Graeci antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Poetae didactici]] [[Categoria:Poetae Anthologiae Graecae]] 6dmekdmx1b2ae997744u15mawn6643p 3993915 3993914 2026-10-10T18:35:25Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Scriptores de medicamentis]] 3993915 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Nicander Colophonius''' fuit [[poësis didactica|poëta didacticus]] [[Graecus]] qui vixit [[Saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo a.C.n.]]. Nicander natus est [[Colophon]]e in [[Ionia]]. De vita pauca certa, cetera dubia sunt: iam ab antiquo testium deest concordia, nam Nicander alter Ionicus poëta fuisse videtur superiore saeculo, a quibusdam avus iunioris habitus, sic ut quaedam nescimus scripta utri Nicandro seniori an iuniori referenda sint. Iuniori quidem attribuitur [[Hymnus]] ad [[Attalus III|Attalum III]], qui a [[138 a.C.n.]] usque ad [[133 a.C.n.]] [[Pergamus|Pergamo]] regnavit, quam ob rem ille Nicander auctor saeculo secundo a.C.n. vixisse putatur. Cuius ipsius duo integra habemus opera: *''Alexipharmaca'' ({{polytonic|Ἀλεξιφάρμακα}}), poëma didacticum 958 [[hexameter|hexametrorum]] de morsibus [[venenum|veneficis]] ferorum [[animal]]ium ed de remediis; *''Theriaca'' ({{polytonic|Θηριακά}}), poëma didacticum 630 hexametrorum de generibus venenorum remediorumque. == Opera perdita == *''Georgica'' ({{polytonic|Γεωργικά}}), poëma duorum librorum de agricultura, e quo versus centum nobis tradidit [[Athenaeus Naucratita]]; *''Heteroeumena'' ({{polytonic|Ἑτεροιούμενα}}), poëma de metamorphosibus; *''Melissurgica'' ({{polytonic|Μελισσουργικά}}), poëma de [[apicultura]]; *Opera poëtica nonnulla de rebus [[medicina|medicis]]. == Bibliographia == ; Editiones operum * 1499 : [[editio princeps]] [[Aldus Manutius|Aldina]] * 1530 : ''Nicandri Theriaca; eiusdem Alexipharmaca; interpretatio; commentarii''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1530 [https://archive.org/details/bub_gb_ZSBSWRoZoG8C/ Textus] * 1531 : [[Iohannes Lonicerus]], interpr., ''Nicandri Theriaca et Alexipharmaca cum scholiis''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1531 [https://archive.org/details/bub_gb_Lpjv7ZL4nvkC/ Textus] * 1549 : [[Ioannes Gorraeus]], ed. et interpr., ''Nicandri Colophonii ... Alexipharmaca''. Parisiis: apud Vascosanum, 1549 [https://archive.org/details/bub_gb_gWh2TxUC1rcC_2/ Textus] * ... * 1953 : [[Andreas Gow|A. S. F. Gow]], [[A. F. Scholfield]], edd. et interprr., '' Nicander: The poems and poetical fragments''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1953 ; Eruditio * G. Pasquali, ''I due Nicandri'' (1913) in ''Scritti filologici'', I, pp.340-387, Florentiae, 1986 * H. White, ''Studies in the poetry of Nicander'', Amstelodami, 1987 {{NexInt}} *[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoses P. Ovidii Nasonis]] *[[Metamorphoses (Apuleius)|Metamorphoses L. Apuleii]] *[[Georgica]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Theriaca.html Textus Graecus ''Theriacorum''] et [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Alexipharmaca.html ''Alexipharmacorum''] [[Categoria:Poetae Graeci]] [[Categoria:Auctores Graeci antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Poetae didactici]] [[Categoria:Poetae Anthologiae Graecae]] [[Categoria:Scriptores de medicamentis]] 844b73cbinw9l6xfd1a1o63osj8pnho 3993916 3993915 2026-10-10T18:35:44Z Andrew Dalby 1084 [[Project:HotCat|HotCat]]: +[[Categoria:Scriptores de re rustica]] 3993916 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Nicander Colophonius''' fuit [[poësis didactica|poëta didacticus]] [[Graecus]] qui vixit [[Saeculum 2 a.C.n.|saeculo secundo a.C.n.]]. Nicander natus est [[Colophon]]e in [[Ionia]]. De vita pauca certa, cetera dubia sunt: iam ab antiquo testium deest concordia, nam Nicander alter Ionicus poëta fuisse videtur superiore saeculo, a quibusdam avus iunioris habitus, sic ut quaedam nescimus scripta utri Nicandro seniori an iuniori referenda sint. Iuniori quidem attribuitur [[Hymnus]] ad [[Attalus III|Attalum III]], qui a [[138 a.C.n.]] usque ad [[133 a.C.n.]] [[Pergamus|Pergamo]] regnavit, quam ob rem ille Nicander auctor saeculo secundo a.C.n. vixisse putatur. Cuius ipsius duo integra habemus opera: *''Alexipharmaca'' ({{polytonic|Ἀλεξιφάρμακα}}), poëma didacticum 958 [[hexameter|hexametrorum]] de morsibus [[venenum|veneficis]] ferorum [[animal]]ium ed de remediis; *''Theriaca'' ({{polytonic|Θηριακά}}), poëma didacticum 630 hexametrorum de generibus venenorum remediorumque. == Opera perdita == *''Georgica'' ({{polytonic|Γεωργικά}}), poëma duorum librorum de agricultura, e quo versus centum nobis tradidit [[Athenaeus Naucratita]]; *''Heteroeumena'' ({{polytonic|Ἑτεροιούμενα}}), poëma de metamorphosibus; *''Melissurgica'' ({{polytonic|Μελισσουργικά}}), poëma de [[apicultura]]; *Opera poëtica nonnulla de rebus [[medicina|medicis]]. == Bibliographia == ; Editiones operum * 1499 : [[editio princeps]] [[Aldus Manutius|Aldina]] * 1530 : ''Nicandri Theriaca; eiusdem Alexipharmaca; interpretatio; commentarii''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1530 [https://archive.org/details/bub_gb_ZSBSWRoZoG8C/ Textus] * 1531 : [[Iohannes Lonicerus]], interpr., ''Nicandri Theriaca et Alexipharmaca cum scholiis''. Coloniae: opera Iohannis Soteri, 1531 [https://archive.org/details/bub_gb_Lpjv7ZL4nvkC/ Textus] * 1549 : [[Ioannes Gorraeus]], ed. et interpr., ''Nicandri Colophonii ... Alexipharmaca''. Parisiis: apud Vascosanum, 1549 [https://archive.org/details/bub_gb_gWh2TxUC1rcC_2/ Textus] * ... * 1953 : [[Andreas Gow|A. S. F. Gow]], [[A. F. Scholfield]], edd. et interprr., '' Nicander: The poems and poetical fragments''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 1953 ; Eruditio * G. Pasquali, ''I due Nicandri'' (1913) in ''Scritti filologici'', I, pp.340-387, Florentiae, 1986 * H. White, ''Studies in the poetry of Nicander'', Amstelodami, 1987 {{NexInt}} *[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoses P. Ovidii Nasonis]] *[[Metamorphoses (Apuleius)|Metamorphoses L. Apuleii]] *[[Georgica]] == Nexus externi == {{Fontes biographici}} * [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Theriaca.html Textus Graecus ''Theriacorum''] et [http://www.poesialatina.it/_ns/Greek/testi/Nicander/Alexipharmaca.html ''Alexipharmacorum''] [[Categoria:Poetae Graeci]] [[Categoria:Auctores Graeci antiqui]] [[Categoria:Nati saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Mortui saeculo 2 a.C.n.]] [[Categoria:Poetae didactici]] [[Categoria:Poetae Anthologiae Graecae]] [[Categoria:Scriptores de medicamentis]] [[Categoria:Scriptores de re rustica]] ne6a2dziyutr8zmf6cuq09mfc88d5np Index communium praefecturae Vosegi 0 123776 3993896 3993772 2026-10-10T17:21:25Z Pippobuono 54500 nomen latinum 3993896 wikitext text/x-wiki Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero. [[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]] [[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']] {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88001 | 88270 | [[Les Ableuvenettes]] |- | 88002 | 88500 | [[Ahéville]] |- | 88003 | 88140 | [[Aingeville]] |- | 88004 | 88320 | [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]] |- | 88005 | 88110 | [[Allarmont]] |- | 88006 | 88500 | [[Ambacuria]] |- | 88007 | 88410 | [[Ameuvelle]] |- | 88008 | 88700 | [[Anglemont]] |- | 88009 | 88650 | [[Anould]] |- | 88010 | 88170 | [[Aouze]] |- | 88011 | 88380 | [[Arches (Vosegus)|Arches]] |- | 88012 | 88380 | [[Archettes]] |- | 88013 | 88170 | [[Aroffe]] |- | 88014 | 88430 | [[Arrentès-de-Corcieux]] |- | 88015 | 88300 | [[Attignéville]] |- | 88016 | 88260 | [[Attigny (Vosegus)|Attigny]] |- | 88017 | 88300 | [[Aulnois]] |- | 88019 | 88300 | [[Autigny-la-Tour]] |- | 88020 | 88300 | [[Autreville (Vosegus)|Autreville]] |- | 88021 | 88700 | [[Autrey (Vosegus)|Autrey]] |- | 88022 | 88140 | [[Auzainvilliers]] |- | 88023 | 88500 | [[Avillers (Vosegus)|Avillers]] |- | 88024 | 88130 | [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]] |- | 88025 | 88630 | [[Avranville]] |- | 88026 | 88600 | [[Aidella]] |- | 88027 | 88330 | [[Badménil-aux-Bois]] |- | 88028 | 88460 | [[La Baffe]] |- | 88029 | 88240 | [[La Vôge-les-Bains]] |- | 88030 | 88270 | [[Bainville-aux-Saules]] |- | 88031 | 88170 | [[Balléville]] |- | 88032 | 88520 | [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]] |- | 88033 | 88210 | [[Ban-de-Sapt]] |- | 88106 | 88230 | [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]] |- | 88035 | 88640 | [[Barbey-Seroux]] |- | 88036 | 88300 | [[Barville (Vosegus)|Barville]] |- | 88037 | 88120 | [[Basse-sur-le-Rupt]] |- | 88038 | 88130 | [[Battexey]] |- | 88039 | 88500 | [[Baudricourt]] |- | 88040 | 88150 | [[Bayecourt]] |- | 88041 | 88270 | [[Bazegney]] |- | 88042 | 88700 | [[Bazien]] |- | 88043 | 88500 | [[Bazoilles-et-Ménil]] |- | 88044 | 88300 | [[Bazoilles-sur-Meuse]] |- | 88045 | 88300 | [[Beaufremont]] |- | 88046 | 88600 | [[Beauménil]] |- | 88047 | 88270 | [[Begnécourt]] |- | 88048 | 88370 | [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]] |- | 88049 | 88260 | [[Belmont-lès-Darney]] |- | 88050 | 88600 | [[Belmont-sur-Buttant]] |- | 88051 | 88800 | [[Belmont-sur-Vair]] |- | 88052 | 88260 | [[Belrupt]] |- | 88053 | 88210 | [[Belval (Vosegus)|Belval]] |- | 88054 | 88520 | [[Bertrimoutier]] |- | 88055 | 88450 | [[Bettegney-Saint-Brice]] |- | 88056 | 88500 | [[Bettoncourt]] |- | 88057 | 88490 | [[Le Beulay]] |- | 88058 | 88170 | [[Biécourt]] |- | 88059 | 88430 | [[Biffontaine]] |- | 88060 | 88500 | [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]] |- | 88061 | 88410 | [[Bleurville]] |- | 88062 | 88320 | [[Blevaincourt]] |- | 88063 | 88270 | [[Bocquegney]] |- | 88064 | 88600 | [[Bois-de-Champ]] |- | 88065 | 88260 | [[Bonvillet]] |- | 88066 | 88500 | [[Boulaincourt]] |- | 88068 | 88470 | [[La Bourgonce]] |- | 88069 | 88270 | [[Bouxières-aux-Bois]] |- | 88070 | 88130 | [[Bouxurulles]] |- | 88071 | 88270 | [[Bouzemont]] |- | 88073 | 88130 | [[Brantigny]] |- | 88074 | 88350 | [[Brechainville]] |- | 88075 | 88250 | [[La Bresse]] |- | 88076 | 88600 | [[Brouvelieures]] |- | 88077 | 88700 | [[Brû]] |- | 88078 | 88600 | [[Bruyères]] |- | 88079 | 88140 | [[Boloniacivilla]] |- | 88080 | 88700 | [[Bult]] |- | 88081 | 88540 | [[Bussang]] |- | 88082 | 88110 | [[Celles-sur-Plaine]] |- | 88083 | 88300 | [[Certilleux]] |- | 88084 | 88130 | [[Chamagne]] |- | 88085 | 88640 | [[Champdray]] |- | 88086 | 88600 | [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]] |- | 88087 | 88000 | [[Chantraine (commune)|Chantraine]] |- | 88088 | 88240 | [[La Chapelle-aux-Bois]] |- | 88089 | 88600 | [[La Chapelle-devant-Bruyères]] |- | 88090 | 88130 | [[Carpinia]] |- | 88091 | 88460 | [[Charmois-devant-Bruyères]] |- | 88092 | 88270 | [[Charmois-l'Orgueilleux]] |- | 88093 | 88210 | [[Châtas]] |- | 88094 | 88330 | [[Châtel-sur-Moselle]] |- | 88095 | 88170 | [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]] |- | 88096 | 88410 | [[Châtillon-sur-Saône]] |- | 88097 | 88500 | [[Chauffecourt]] |- | 88098 | 88390 | [[Chaumousey]] |- | 88099 | 88150 | [[Chavelot]] |- | 88100 | 88500 | [[Chef-Haut]] |- | 88101 | 88460 | [[Cheniménil]] |- | 88102 | 88630 | [[Chermisey]] |- | 88103 | 88270 | [[Circourt]] |- | 88104 | 88300 | [[Circourt-sur-Mouzon]] |- | 88105 | 88410 | [[Claudon]] |- | 88107 | 88630 | [[Clérey-la-Côte]] |- | 88108 | 88240 | [[Le Clerjus]] |- | 88109 | 88120 | [[Cleurie]] |- | 88110 | 88700 | [[Clézentaine]] |- | 88111 | 88100 | [[Coinches]] |- | 88113 | 88490 | [[Combrimont]] |- | 88114 | 88140 | [[Gundrecivilla]] |- | 88115 | 88430 | [[Corcieux]] |- | 88116 | 88310 | [[Cornimont]] |- | 88117 | 88170 | [[Courcelles-sous-Châtenois]] |- | 88118 | 88630 | [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]] |- | 88119 | 88140 | [[Crainvilliers]] |- | 88120 | 88520 | [[La Croix-aux-Mines]] |- | 88121 | 88330 | [[Damas-aux-Bois]] |- | 88122 | 88270 | [[Damas-et-Bettegney]] |- | 88123 | 88320 | [[Damblain]] |- | 88124 | 88260 | [[Darney]] |- | 88125 | 88170 | [[Darney-aux-Chênes]] |- | 88126 | 88390 | [[Darnieulles]] |- | 88127 | 88700 | [[Deinvillers]] |- | 88128 | 88210 | [[Denipaire]] |- | 88129 | 88270 | [[Derbamont]] |- | 88130 | 88600 | [[Destord]] |- | 88131 | 88600 | [[Deycimont]] |- | 88132 | 88000 | [[Deyvillers]] |- | 88133 | 88000 | [[Dignonville]] |- | 88134 | 88000 | [[Dinozé]] |- | 88135 | 88460 | [[Docelles]] |- | 88136 | 88000 | [[Dogneville]] |- | 88137 | 88170 | [[Dolaincourt]] |- | 88138 | 88260 | [[Dombasle-devant-Darney]] |- | 88139 | 88500 | [[Dombasle-en-Xaintois]] |- | 88140 | 88140 | [[Dombrot-le-Sec]] |- | 88141 | 88170 | [[Dombrot-sur-Vair]] |- | 88144 | 88500 | [[Domèvre-sous-Montfort]] |- | 88142 | 88390 | [[Domèvre-sur-Avière]] |- | 88143 | 88330 | [[Domèvre-sur-Durbion]] |- | 88145 | 88600 | [[Domfaing]] |- | 88146 | 88800 | [[Domjulien]] |- | 88147 | 88390 | [[Dommartin-aux-Bois]] |- | 88148 | 88200 | [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]] |- | 88149 | 88260 | [[Dommartin-lès-Vallois]] |- | 88150 | 88170 | [[Dommartin-sur-Vraine]] |- | 88151 | 88270 | [[Donoparium]] |- | 88152 | 88600 | [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]] |- | 88153 | 88700 | [[Domptail]] |- | 88154 | 88630 | [[Domnum Remigium]] |- | 88155 | 88500 | [[Domvallier]] |- | 88156 | 88700 | [[Doncières]] |- | 88157 | 88220 | [[Dounoux]] |- | 88158 | 88510 | [[Éloyes]] |- | 88159 | 88650 | [[Entre-deux-Eaux]] |- | 88160 | 88000 | [[Spinalium]] |- | 88161 | 88260 | [[Erculum]] |- | 88162 | 88260 | [[Esley]] |- | 88163 | 88130 | [[Essegney]] |- | 88164 | 88500 | [[Estrenniae]] |- | 88165 | 88480 | [[Étival-Clairefontaine]] |- | 88166 | 88450 | [[Évaux-et-Ménil]] |- | 88167 | 88460 | [[Faucompierre]] |- | 88168 | 88700 | [[Fauconcuria]] |- | 88169 | 88600 | [[Fays (Vosegus)|Fays]] |- | 88170 | 88360 | [[Ferdrupt]] |- | 88171 | 88410 | [[Fignévelle]] |- | 88172 | 88600 | [[Fiménil]] |- | 88173 | 88130 | [[Florémont]] |- | 88174 | 88390 | [[Folmeriacum]] |- | 88175 | 88600 | [[Fontenetum (Vosegus)|Fontenetum]] |- | 88176 | 88240 | [[Fontiniacum]] |- | 88177 | 88530 | [[La Forge (Vosegus)|La Forge]] |- | 88178 | 88390 | [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]] |- | 88179 | 88320 | [[Fulchericurtis]] |- | 88180 | 88320 | [[Franum]] |- | 88181 | 88230 | [[Fracia]] |- | 88182 | 88490 | [[Frapelle]] |- | 88183 | 88630 | [[Frebecuria]] |- | 88184 | 88600 | [[Formicae Fons]] |- | 88185 | 88500 | [[Franellum Magnum]] |- | 88186 | 88500 | [[Franellum Rubeum]] |- | 88187 | 88270 | [[Frasnido]] |- | 88188 | 88160 | [[Frascia]] |- | 88189 | 88350 | [[Frevilla (Vosegus)|Frevilla]] |- | 88190 | 88440 | [[Frizon]] |- | 88192 | 88270 | [[Gelvécourt-et-Adompt]] |- | 88193 | 88520 | [[Gemaingoutte]] |- | 88194 | 88170 | [[Geminorum curia]] |- | 88195 | 88140 | [[Iandrevilla]] |- | 88196 | 88400 | [[Gerardi Mare]] |- | 88197 | 88120 | [[Gerbamont]] |- | 88198 | 88430 | [[Gerbépal]] |- | 88199 | 88320 | [[Gingivilla]] |- | 88200 | 88390 | [[Gehennium]] |- | 88201 | 88390 | [[Girancurtis]] |- | 88202 | 88500 | [[Gircuria]] |- | 88203 | 88600 | [[Girecuria]] |- | 88205 | 88340 | [[Girmont-Val-d'Ajol]] |- | 88206 | 88170 | [[Gironcuria (Vosegus)|Gironcuria]] |- | 88208 | 88410 | [[Gondoncuria]] |- | 88209 | 88190 | [[Golbey]] |- | 88210 | 88270 | [[Gorhey]] |- | 88212 | 88350 | [[Grannum]] |- | 88213 | 88490 | [[Magna Fossa]] |- | 88215 | 88210 | [[Grandrupt]] |- | 88214 | 88240 | [[Grandrupt-de-Bains]] |- | 88216 | 88600 | [[Granvillare]] |- | 88218 | 88640 | [[Granges-Aumontzey]] |- | 88219 | 88630 | [[Grussius]] |- | 88220 | 88410 | [[Greniancuria]] |- | 88221 | 88240 | [[Gruetum]] |- | 88222 | 88600 | [[Gognacuria]] |- | 88223 | 88450 | [[Guneiacum]] |- | 88224 | 88330 | [[Haldiniacum]] |- | 88225 | 88220 | [[Hadolia]] |- | 88226 | 88270 | [[Hagericurtis]] |- | 88227 | 88300 | [[Hagnéville-et-Roncourt]] |- | 88228 | 88330 | [[Haillainville]] |- | 88229 | 88300 | [[Harchéchamp]] |- | 88230 | 88700 | [[Hardancuria]] |- | 88231 | 88800 | [[Haraevilla ad Mosam]] |- | 88232 | 88300 | [[Hermonis villa]] |- | 88233 | 88270 | [[Harol]] |- | 88236 | 88240 | [[La Haye (Vosegus)|La Haye]] |- | 88237 | 88270 | [[Hennecuria]] |- | 88238 | 88260 | [[Hennezel]] |- | 88239 | 88130 | [[Haruniacum]] |- | 88240 | 88600 | [[Herpemons]] |- | 88241 | 88170 | [[Houécourt]] |- | 88242 | 88300 | [[Houéville]] |- | 88243 | 88700 | [[Housseras]] |- | 88244 | 88430 | [[La Houssière]] |- | 88245 | 88210 | [[Horbacum]] |- | 88246 | 88500 | [[Hymont]] |- | 88247 | 88150 | [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]] |- | 88248 | 88320 | [[Isches]] |- | 88249 | 88300 | [[Gedanis villa]] |- | 88250 | 88550 | [[Jarménil]] |- | 88251 | 88700 | [[Ioannis Manile]] |- | 88252 | 88260 | [[Jésonville]] |- | 88253 | 88000 | [[Jeuxey]] |- | 88254 | 88500 | [[Jorxey]] |- | 88255 | 88630 | [[Jubani villa]] |- | 88256 | 88640 | [[Jussarupt]] |- | 88257 | 88500 | [[Jevancuria]] |- | 88258 | 88320 | [[Marchia (Vosegus)|Marchia]] |- | 88259 | 88300 | [[Landini villa]] |- | 88260 | 88130 | [[Langley (Vosegus)|Langley]] |- | 88261 | 88600 | [[Laval-sur-Vologne]] |- | 88262 | 88600 | [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]] |- | 88263 | 88640 | [[Laveline-du-Houx]] |- | 88264 | 88270 | [[Légéville-et-Bonfays]] |- | 88265 | 88300 | [[Lemmecuria]] |- |} {| class="wikitable sortable" ! [[INSEE|Numerus INSEE]] ! [[Numerus cursualis]] ! [[Commune]] |- | 88266 | 88600 | [[Lépanges-sur-Vologne]] |- | 88267 | 88260 | [[Larino]] |- | 88268 | 88490 | [[Lesseux]] |- | 88269 | 88400 | [[Liézey]] |- | 88270 | 88350 | [[Liffodium]] |- | 88271 | 88800 | [[Legisvilla]] |- | 88272 | 88410 | [[Lyroncuria]] |- | 88273 | 88000 | [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]] |- | 88274 | 88170 | [[Longus Campus subtus Castinetum]] |- | 88275 | 88490 | [[Lubine]] |- | 88276 | 88490 | [[Lussia]] |- | 88277 | 88110 | [[Luviniacus]] |- | 88278 | 88170 | [[Macuncurtis]] |- | 88279 | 88270 | [[Madecuria]] |- | 88280 | 88450 | [[Maldisinum]] |- | 88281 | 88270 | [[Madonne-et-Lamerey]] |- | 88283 | 88140 | [[Malini curia]] |- | 88284 | 88650 | [[Mandray]] |- | 88285 | 88800 | [[Manderae]] |- | 88286 | 88130 | [[Mareinvilla]] |- | 88287 | 88320 | [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]] |- | 88288 | 88270 | [[Monroniscurtis]] |- | 88289 | 88320 | [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]] |- | 88290 | 88300 | [[Martigny-les-Gerbonvaux]] |- | 88291 | 88410 | [[Martinvelle]] |- | 88292 | 88500 | [[Mataincuria]] |- | 88293 | 88630 | [[Maxey-sur-Meuse]] |- | 88294 | 88150 | [[Mazeley]] |- | 88295 | 88500 | [[Maceriolae]] |- | 88296 | 88140 | [[Madonis villa]] |- | 88297 | 88600 | [[Méménil]] |- | 88298 | 88700 | [[Menardi Mons]] |- | 88302 | 88160 | [[Le Ménil]] |- | 88300 | 88210 | [[Ménil-de-Senones]] |- | 88299 | 88500 | [[Mansile in Sanctesio]] |- | 88301 | 88700 | [[Ménil-sur-Belvitte]] |- | 88303 | 88630 | [[Mudrevallis]] |- | 88304 | 88500 | [[Mirecurtium]] |- | 88305 | 88630 | [[Moncel-sur-Vair]] |- | 88306 | 88210 | [[Le Mont]] |- | 88309 | 88800 | [[Monthureux-le-Sec]] |- | 88310 | 88410 | [[Monthureux-sur-Saône]] |- | 88307 | 88320 | [[Mont-lès-Lamarche]] |- | 88308 | 88300 | [[Montes ante Novum Castrum]] |- | 88311 | 88240 | [[Montmotier]] |- | 88312 | 88170 | [[Morelli Domus]] |- | 88313 | 88330 | [[Murini villa]] |- | 88314 | 88320 | [[Morizécourt]] |- | 88315 | 88600 | [[Mors Agni]] |- | 88316 | 88140 | [[Maurivilla]] |- | 88317 | 88210 | [[Moussey (Vosegus)|Moussey]] |- | 88318 | 88700 | [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]] |- | 88319 | 88420 | [[Medianum Monasterium]] |- | 88320 | 88100 | [[Nayemont-les-Fosses]] |- | 88321 | 88300 | [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]] |- | 88322 | 88600 | [[La Neuveville-devant-Lépanges]] |- | 88324 | 88170 | [[La Neuveville-sous-Châtenois]] |- | 88325 | 88800 | [[La Neuveville-sous-Montfort]] |- | 88326 | 88100 | [[Neuvillers-sur-Fave]] |- | 88327 | 88440 | [[Nomexy]] |- | 88328 | 88470 | [[Nompardivilla]] |- | 88330 | 88260 | [[Novilla (Vosegus)|Novilla]] |- | 88331 | 88600 | [[Nontiavilla]] |- | 88332 | 88800 | [[Noretum]] |- | 88333 | 88700 | [[Nossoncourt]] |- | 88334 | 88500 | [[Ollevilla]] |- | 88335 | 88500 | [[Offroicourt]] |- | 88336 | 88170 | [[Audoleni villa]] |- | 88338 | 88700 | [[Ortonis curia]] |- | 88340 | 88700 | [[Padua (Vosegus)|Padua]] |- | 88341 | 88100 | [[Pair-et-Grandrupt]] |- | 88342 | 88330 | [[Pallegney]] |- | 88343 | 88800 | [[Paretum (Vosegus)|Paretum]] |- | 88344 | 88350 | [[Pargniacum subtus Mirevallem]] |- | 88345 | 88490 | [[La Petite-Fosse]] |- | 88346 | 88210 | [[La Petite-Raon]] |- | 88347 | 88270 | [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]] |- | 88348 | 88600 | [[Petreus Pons]] |- | 88349 | 88230 | [[Plenifesium]] |- | 88350 | 88170 | [[Pluvesia]] |- | 88351 | 88370 | [[Plumberae]] |- | 88352 | 88300 | [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]] |- | 88353 | 88260 | [[Pons iuxta Undinovilla]] |- | 88354 | 88500 | [[Pont-sur-Madon]] |- | 88355 | 88330 | [[Portus Caelorum]] |- | 88356 | 88600 | [[Les Poulières]] |- | 88357 | 88500 | [[Portus Suavis]] |- | 88358 | 88550 | [[Pouxeux]] |- | 88359 | 88600 | [[Prey (Vosegus)|Prey]] |- | 88360 | 88260 | [[Provenchères-lès-Darney]] |- | 88361 | 88490 | [[Provenchères-et-Colroy]] |- | 88362 | 88210 | [[Le Puid]] |- | 88363 | 88630 | [[Purneretum]] |- | 88364 | 88500 | [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]] |- | 88365 | 88270 | [[Racécourt]] |- | 88366 | 88170 | [[Radalli villa]] |- | 88367 | 88700 | [[Rambervilleriae]] |- | 88368 | 88500 | [[Rancuria]] |- | 88369 | 88160 | [[Romarici campus]] |- | 88370 | 88270 | [[Radonis curtis]] |- | 88371 | 88220 | [[Rapo ad Silvas]] |- | 88372 | 88110 | [[Rapo ad Stationem]] |- | 88373 | 88110 | [[Raon-sur-Plaine]] |- | 88374 | 88130 | [[Rapey]] |- | 88375 | 88520 | [[Raves (Vosegus)|Raves]] |- | 88376 | 88300 | [[Ribovilla]] |- | 88377 | 88410 | [[Rainharii villa]] |- | 88378 | 88450 | [[Regney]] |- | 88379 | 88330 | [[Ranconis curtis]] |- | 88380 | 88640 | [[Rehaupal]] |- | 88381 | 88260 | [[Relangia]] |- | 88382 | 88500 | [[Rimacuria]] |- | 88383 | 88200 | [[Romarici Mons]] |- | 88386 | 88100 | [[Remomeix]] |- | 88385 | 88800 | [[Romulficuria]] |- | 88387 | 88170 | [[Ramaldi villa]] |- | 88388 | 88390 | [[Renauvoid]] |- | 88389 | 88500 | [[Reparium]] |- | 88390 | 88320 | [[Roberticuria]] |- | 88391 | 88120 | [[Rochesson]] |- | 88394 | 88320 | [[Romania ad Silvas]] |- | 88395 | 88700 | [[Rotmundum]] |- | 88398 | 88600 | [[Les Rouges-Eaux]] |- | 88399 | 88460 | [[Le Roulier]] |- | 88400 | 88500 | [[Ruvera in Sanctesio]] |- | 88401 | 88170 | [[Roverium (Vosegus)|Roverium]] |- | 88402 | 88700 | [[Rovilla ad Quercus]] |- | 88403 | 88500 | [[Roserota]] |- | 88404 | 88320 | [[Roseriae supra Mosunam]] |- | 88406 | 88130 | [[Rugney]] |- | 88407 | 88630 | [[Ruppes]] |- | 88408 | 88360 | [[Rupt-sur-Moselle]] |- | 88409 | 88120 | [[Saint-Amé]] |- | 88411 | 88260 | [[Sanctus Basolimons]] |- | 88412 | 88700 | [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]] |- | 88413 | 88100 | [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]] |- | 88410 | 88700 | [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]] |- | 88418 | 88700 | [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]] |- | 88424 | 88100 | [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]] |- | 88415 | 88200 | [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]] |- | 88416 | 88700 | [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]] |- | 88417 | 88700 | [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]] |- | 88419 | 88210 | [[Saint-Jean-d'Ormont]] |- | 88421 | 88410 | [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]] |- | 88423 | 88650 | [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]] |- | 88425 | 88700 | [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]] |- | 88426 | 88560 | [[Saint-Maurice-sur-Moselle]] |- | 88427 | 88170 | [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]] |- | 88428 | 88470 | [[Saint-Michel-sur-Meurthe]] |- | 88429 | 88200 | [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]] |- | 88430 | 88140 | [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]] |- | 88431 | 88170 | [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]] |- | 88432 | 88700 | [[Sanctus Petrimons]] |- | 88433 | 88500 | [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]] |- | 88434 | 88800 | [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]] |- | 88435 | 88480 | [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]] |- | 88436 | 88210 | [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]] |- | 88437 | 88270 | [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]] |- | 88438 | 88470 | [[La Salle (Vosegus)|La Salle]] |- | 88439 | 88390 | [[Sanchey]] |- | 88440 | 88170 | [[Sandaucuria]] |- | 88441 | 88260 | [[Sans-Vallois]] |- | 88442 | 88120 | [[Sapois (Vosegus)|Sapois]] |- | 88443 | 88300 | [[Sartes]] |- | 88444 | 88210 | [[Le Saulcy]] |- | 88445 | 88580 | [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]] |- | 88446 | 88140 | [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]] |- | 88447 | 88290 | [[Salsuriae]] |- | 88448 | 88140 | [[Seivilla]] |- | 88449 | 88130 | [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]] |- | 88450 | 88320 | [[Senagda]] |- | 88451 | 88210 | [[Senonia (Vosegus)|Senonia]] |- | 88452 | 88260 | [[Senonges]] |- | 88453 | 88630 | [[Seromons]] |- | 88454 | 88600 | [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]] |- | 88455 | 88320 | [[Sirecuria]] |- | 88456 | 88320 | [[Serocourt]] |- | 88457 | 88630 | [[Seona (Vosegus)|Seona]] |- | 88458 | 88130 | [[Solicuria]] |- | 88459 | 88170 | [[Soncuria]] |- | 88460 | 88630 | [[Solicia]] |- | 88461 | 88140 | [[Serewavilla]] |- | 88462 | 88120 | [[Le Syndicat]] |- | 88463 | 88100 | [[Tinctorivus]] |- | 88464 | 88460 | [[Tendon (Vosegus)|Tendon]] |- | 88465 | 88150 | [[Tado]] |- | 88466 | 88800 | [[Tillia]] |- | 88467 | 88290 | [[Thiéfosse]] |- | 88468 | 88160 | [[Le Thillot]] |- | 88469 | 88500 | [[Tirocuria]] |- | 88470 | 88530 | [[Le Tholy]] |- | 88471 | 88410 | [[Les Thons]] |- | 88472 | 88260 | [[Thuillières]] |- | 88473 | 88320 | [[Tignécourt]] |- | 88474 | 88300 | [[Tellum (Vosegus)|Tellum]] |- | 88475 | 88320 | [[Toteleni curtis]] |- | 88476 | 88500 | [[Totoni villa]] |- | 88477 | 88350 | [[Trampodium]] |- | 88478 | 88300 | [[Tranculfi villa]] |- | 88479 | 88240 | [[Trémonzey]] |- | 88480 | 88130 | [[Ubexy]] |- | 88481 | 88220 | [[Uriménil]] |- | 88482 | 88140 | [[Eurivilla]] |- | 88483 | 88390 | [[Ursiniacum]] |- | 88484 | 88220 | [[Usminga]] |- | 88485 | 88140 | [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]] |- | 88486 | 88120 | [[Vainiacum]] |- | 88487 | 88340 | [[Le Val-d'Ajol]] |- | 88488 | 88270 | [[Valefridicurtis]] |- | 88489 | 88270 | [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]] |- | 88490 | 88800 | [[Vallis Regia Sicca]] |- | 88491 | 88260 | [[Tres Valesii]] |- | 88492 | 88230 | [[Le Valtin]] |- | 88493 | 88450 | [[Varmonzey]] |- | 88494 | 88500 | [[Vaubexy]] |- | 88495 | 88000 | [[Waldinivilla]] |- | 88496 | 88140 | [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]] |- | 88497 | 88330 | [[Wauxoncuria]] |- | 88498 | 88200 | [[Vecoux]] |- | 88499 | 88270 | [[Velotte-et-Tatignécourt]] |- | 88500 | 88310 | [[Ventron]] |- | 88501 | 88210 | [[Le Vermont]] |- | 88502 | 88600 | [[Vervezelle]] |- | 88503 | 88110 | [[Vexaincourt]] |- | 88504 | 88170 | [[Vicherey]] |- | 88505 | 88430 | [[Vienville]] |- | 88506 | 88210 | [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]] |- | 88507 | 88500 | [[Villers (Vosegus)|Villers]] |- | 88508 | 88270 | [[Ville-sur-Illon]] |- | 88509 | 88150 | [[Villoncourt]] |- | 88510 | 88320 | [[Villotte]] |- | 88511 | 88350 | [[Villouxel]] |- | 88512 | 88600 | [[Viménil]] |- | 88513 | 88450 | [[Vincey]] |- | 88514 | 88170 | [[Viocourt]] |- | 88515 | 88260 | [[Vioménil]] |- | 88516 | 88800 | [[Vittel]] |- | 88517 | 88260 | [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]] |- | 88518 | 88500 | [[Viverium]] |- | 88519 | 88470 | [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]] |- | 88520 | 88240 | [[Les Voivres]] |- | 88521 | 88700 | [[Vomécourt]] |- | 88522 | 88500 | [[Vomécourt-sur-Madon]] |- | 88523 | 88170 | [[Vouxey]] |- | 88524 | 88140 | [[Vrécourt]] |- | 88525 | 88500 | [[Vroville]] |- | 88526 | 88520 | [[Wisembach]] |- | 88527 | 88700 | [[Xaffévillers]] |- | 88528 | 88460 | [[Xamontarupt]] |- | 88529 | 88130 | [[Xaronval]] |- | 88530 | 88220 | [[Scatiniacum]] |- | 88531 | 88400 | [[Xonrupt-Longemer]] |- | 88532 | 88330 | [[Zincourt]] |} {{Indices communium praefecturarum Franciae}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]] 0up21n5kcv4dbtrcls8doc62pqonl45 Scelus contra humanitatem 0 134389 3993956 3811649 2026-10-11T03:36:10Z LilyKitty 18316 de Foedu Romae 3993956 wikitext text/x-wiki {{Non stipula}} '''Scelus contra humanitatem''' est facinus contra [[humanitas|humanitatem]] vel [[humanitarium belli ius]] vel [[internationalis iurum humanorum lex|internationalem iurum humanorum legem]] commissum. Scelus contra humanitatem per [[Iudicium Internationale Criminale]] vel [[Iudicium inter Civitates]] iudicatur. == Quid sit scelus contra humanitatem == Articulus 7 ("[[Foedus Romae de Tribunali criminali internationali|Foedus Romae]] de [[Iudicium Internationale Criminale|Iudicio Internationali Criminali]]") haec scelera contra humanitatem decrevit esse: {{div col|3}} * [[Actus sexuales]] vi facti * [[Apartheid]] * [[Belli scelus]] * [[Disparatio coacticia]] * [[Generis occidio]] * [[Invasio]] * [[Servitus]] * [[Servitus sexualis]] * [[Stuprum]] coacticium * [[Tortura]] omnis generis * [[Prositututio coacticia]] * [[Graviditas]] coacticia * [[Sterilizatio coacticia]] {{div col end}} [[Categoria:Ius]] [[Categoria:Ius internationale]] gmbyhtrktk7n47sgc3qs1jbpv6yqjv1 3993957 3993956 2026-10-11T04:41:02Z Grufo 64423 {{[[Formula:Nondum stipula|Nondum stipula]]}} → {{[[Formula:Pagina neglecta|Pagina neglecta]]}}: pagina est vetus 3993957 wikitext text/x-wiki {{Pagina neglecta}} {{res|Scelus contra humanitatem}} est facinus contra [[humanitas|humanitatem]] vel [[humanitarium belli ius]] vel [[internationalis iurum humanorum lex|internationalem iurum humanorum legem]] commissum. Scelera contra humanitatem per [[Iudicium Internationale Criminale]] vel [[Iudicium inter Civitates]] iudicantur. == Quid sit scelus contra humanitatem == Articulus 7 ("[[Foedus Romae de Tribunali criminali internationali|Foedus Romae]] de [[Iudicium Internationale Criminale|Iudicio Internationali Criminali]]") haec scelera contra humanitatem decrevit esse: {{div col|3}} * [[Actus sexuales]] vi facti * [[Apartheid]] * [[Belli scelus]] * [[Disparatio coacticia]] * [[Generis occidio]] * [[Invasio]] * [[Servitus]] * [[Servitus sexualis]] * [[Stuprum]] coacticium * [[Tortura]] omnis generis * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Prositututio coacticia|<>|en|qid=Q2667359}} * [[Graviditas]] coacticia * [[Sterilizatio coacticia]] {{div col end}} {{Ius-stipula}} [[Categoria:Ius]] [[Categoria:Ius internationale]] mg7eyrxw9iq7lybq0njhrrcrf473t18 Feriae Villae Matutiae 0 135857 3993945 3966942 2026-10-10T21:56:10Z ~2026-54561-07 216026 /* */ 3993945 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Esterno del teatro Ariston Festival di Sanremo 2026.jpg|thumb|[[Theatrum Ariston]], sedes feriarum Villae Matutiae, anno [[2026]].]] '''Feriae Villae Matutiae'''{{Convertimus}} ([[Italiane]] ''Festival di Sanremo bu y de'' ), rite '''Feriae Carminum Italianorum'''{{Convertimus}} (Italiane ''Festival della canzone italiana''), sunt certamina [[carmen|carminum]] et [[Honos|praemiorum]] populo gratissimae in [[Italia]], quae [[Villa Matutiae|Villae Matutiae]] in [[urbs|urbe]] [[Liguria|Ligustina]] quotannis ex anno [[1951]] habentur. Feriarum victor pro Italia apud [[certamen cantionum Eurovisionis]] canet. == Victores == * 1951: [[Nilla Pizzi]] - ''Grazie dei fiori'' * 1952: Nilla Pizzi - ''Vola colomba'' * 1953: [[Carola Boni]] et [[Flo Sandon's]] - ''Viale d'autunno'' * 1954: [[Georgius Consolini]] et [[Ludovicus Latilla]] - ''Tutte le mamme'' * 1955: [[Claudius Villa]] et [[Tullius Pane]] - ''Buongiorno tristezza'' * 1956: [[Franca Raimondi]] - ''Aprite le finestre'' * 1957: Claudius Villa et [[Nuntius Gallo]] - ''Corde della mia chitarra'' * 1958: [[Dominicus Modugno]] et [[Ioannes Dorelli]] - ''Nel blu dipinto di blu (Volare)'' * 1959: Dominicus Modugno et Ioannes Dorelli - ''Piove (Ciao ciao bambina)'' * 1960: [[Antonius Dallara]] et [[Renatus Rascel]] - ''Romantica'' * 1961: [[Betty Curtis]] et [[Lucianus Tajoli]] - ''Al di là'' * 1962: Dominicus Modugno et Claudius Villa - ''Addio addio'' * 1963: [[Antonius Renis]] et [[Aemilius Pericoli]] - ''Uno per tutte'' * 1964: [[Gigliola Cinquetti|Liliola Cinquetti]] et [[Patricia Carli]] - ''Non ho l'età (Per amarti)'' * 1965: [[Bobby Solo]] et [[New Christy Minstrels|Novi Musici Christiani]] - ''Se piangi se ridi'' * 1966: [[Dominicus Modugno]] et [[Gigliola Cinquetti|Liliola Cinquetti]] - ''Dio come ti amo'' * 1967: Claudius Villa et [[Iva Zanicchi]] - ''Non pensare a me'' * 1968: [[Sergius Endrigo]] et [[Robertus Carolus (cantor)|Roberto Carlos]] - ''Canzone per te'' * 1969: Bobby Solo et [[Iva Zanicchi]] - ''Zingara'' * 1970: [[Hadrianus Celentano]] et [[Claudia Mori]] - ''Chi non lavora non fa l'amore'' * 1971: [[Nada Malanima|Nada]] et [[Nicolaus Di Bari]] - ''Il cuore è uno zingaro'' * 1972: [[Nicolaus Di Bari]] - ''I giorni dell'arcobaleno'' * 1973: [[Iosephus Di Capri]] - ''Un grande amore e niente più'' * 1974: [[Iva Zanicchi]] - ''Ciao cara, come stai?'' * 1975: [[Gilda (cantrix)|Gilda]] - ''Ragazza del sud'' * 1976: Iosephus Di Capri - ''Non lo faccio più'' * 1977: [[Homo Sapiens (musica)|Homo Sapiens]] - ''Bella da morire'' * 1978: [[Matia Bazar]] - ''…E dirsi ciao!'' * 1979: [[Mino Vergnaghi]] - ''Amare'' * 1980: [[Salvator Cutugno]] - ''Solo noi'' * 1981: [[Alicia (cantrix)|Alicia]] - ''Per Elisa'' * 1982: [[Ricardus Fogli]] - ''Storie di tutti i giorni'' * 1983: [[Titiana Rivale]] - ''Sarà quel che sarà'' * 1984: [[Albanus Carrisi|Al Bano]] et [[Romina Power]] - ''Ci sarà'' * 1985: [[Ricchi e Poveri]] - ''Se m'innamoro'' * 1986: [[Eros Ramazzotti]] - ''Adesso tu'' * 1987: [[Ioannes Morandi]], [[Humbertus Tozzi]], [[Henricus Ruggeri]] - ''Si può dare di più'' * 1988: [[Maximus Ranieri]] - ''Perdere l'amore'' * 1989: [[Anna Oxa]] et [[Faustus Leali]] - ''Ti lascerò'' * 1990: [[Pooh]] et [[Dee Dee Bridgewater]] - ''Uomini soli'' * 1991: [[Ricardus Cocciante]] et [[Sarah Jane Morris]] - ''Se stiamo insieme'' * 1992: [[Lucas Barbarossa]] - ''Portami a ballare'' * 1993: [[Henricus Ruggeri]] - ''Mistero'' * 1994: [[Alexander Baldi]] - ''Passerà'' * 1995: [[Georgia (cantrix)|Georgia]] - ''Come saprei'' * 1996: [[Ron (cantor)|Ron]] et [[Tusca (musica)|Tusca]] - ''Vorrei incontrarti fra 100 anni'' (sed dicitur vero [[Elio e le Storie Tese]] gregem vicisse carmine ''La terra dei cachi'') * 1997: [[Jalisse]] - ''Fiumi di parole'' * 1998: [[Anna Eisabetha Minetti|Anna Elisabetha Minetti]] - ''Senza te o con te'' * 1999: [[Anna Oxa]] - ''Senza pietà'' * 2000: [[Piccola Orchestra Avion Travel|Parva Synphonia Itineris Aerei]] - ''Sentimento'' * 2001: [[Elisabetha Toffoli|Elisa]] - ''Luce (Tramonti a nord est)'' * 2002: [[Matia Bazar]] - ''Messaggio d'amore'' * 2003: [[Alexia (cantrix)|Alexia]] - ''Per dire di no'' * 2004: [[Marcus Masini]] - ''L'uomo volante'' * 2005: [[Franciscus Renga]] - ''Angelo'' * 2006: [[Iosephus Povia|Povia]] - ''Vorrei avere il becco'' * 2007: [[Simon Cristicchi]] - ''Ti regalerò una rosa'' * 2008: [[Ioannes Di Tonno]] & [[Dolores Ponce]] - ''Colpo di fulmine'' * 2009: [[Marcus Carta]] - ''La forza mia'' * 2010: [[Valerius Scanu]] - ''Per tutte le volte che'' * 2011: [[Robertus Vecchioni]] - ''Chiamami ancora amore '' * 2012: [[Emma Marrone|Emma]] - ''Non è l'inferno'' * 2013: [[Marcus Mengoni]] - '' L'essenziale'' * 2014: [[Arisa (cantrix)|Arisa]] - ''Controvento'' * 2015: [[Il Volo]] - ''Grande amore'' * 2016: [[Stadium (musica)|Stadium]] - ''Un giorno mi dirai'' * 2017: [[Franciscus Gabbani]] - ''Occidentalis's Karma'' * 2018: [[Ermal Meta]] et [[Fabrizio Moro|Fabricius Moro]] - ''Non mi avete fatto niente'' *2019: [[Mahmood]] - ''Soldi'' *2020: [[Diodatus (cantor)|Diodatus]] - ''Fai rumore'' *2021: [[Måneskin]] - ''Zitti e buoni'' *2022: [[Mahmood]] et [[Blanco]] - ''Brividi'' *2023: [[Marcus Mengoni]] - ''Due vite'' *2024: [[Angelina Mango]] - ''La noia'' *2025: [[Olly]] - ''Balorda nostalgia'' *2026: [[Salvator Da Vinci]] - ''Per sempre sì'' == Victores inter iuvenes cantores == * 1984: [[Eros Ramazzotti]] - ''Terra promessa'' * 1985: [[Cynthia Corrado]] - ''Niente di più'' * 1986: [[Lena Biolcati]] - ''Grande grande amore'' * 1987: [[Michael Zarrillo]] - ''La notte dei pensieri'' * 1988: [[Future (musica)|Futura]] - ''Canta con noi'' * 1989: [[Mietta]] - ''Canzoni'' * 1990: [[Marcus Masini]] - ''Disperato'' * 1991: [[Paulus Vallesi]] - ''Le persone inutili'' * 1992: [[Alexander Baldi]] et [[Francesca Alotta]] - ''Non amarmi'' * 1993: [[Laura Pausini]] - ''La solitudine'' * 1994: [[Andreas Bocelli]] - ''Il mare calmo della sera'' * 1995: [[Neri per Caso]] - ''Le ragazze'' * 1996: [[Syria (cantrix)|Syria]] - ''Non ci sto'' * 1997: [[Paula et Clara]] - ''Amici come prima'' * 1998: [[Anna Elisabetha Minetti]] - ''Senza te o con te'' * 1999: [[Alexander Britti]] - ''Oggi sono io'' * 2000: [[Jenny B]] - ''Semplice sai'' * 2001: [[Gazosa]] - ''Stai con me (Forever)'' * 2002: [[Anna Tatangelo]] - ''Doppiamente fragili'' * 2003: [[Dolcenera]] - ''Siamo tutti là fuori'' * 2004: [Praemium iuvenibus non tributum est] * 2005: [[Laura Bono]] - ''Non credo nei miracoli'' * 2006: [[Ricardus Maffoni]] - ''Sole negli occhi'' * 2007: [[Fabricius Moro]] - ''Pensa'' * 2008: [[Sonohra]] - ''L'amore'' * 2009: [[Arisa (cantrix)|Arisa]] - ''Sincerità'' * 2010: [[Tony Maiello|Antonius Maiello]] - ''Il linguaggio della resa'' * 2011: [[Raphael Gualazzi]] - ''Follia d'amore '' * 2012: [[Alexander Casillo]] - ''È vero (Che ci sei)'' * 2013: [[Antonius Maggio]] - ''Mi servirebbe sapere'' * 2014: [[Rochus Hunt]] - '' Nu juorno buono'' * 2015: [[Ioannes Caccamo]] - ''Ritornerò da te'' * 2016: [[Franciscus Gabbani]] - ''Amen'' * 2017: [[Lele ]] - ''Ora mai'' * 2018: [[Ultimus (cantor)|Ultimus]] - ''Il ballo delle incertezze'' * 2019: [Praemium iuvenibus non tributum est] *2020: [[Leo Gassman]] - ''Vai bene così'' *2021: [[Gaudianus (cantor)|Gaudianus]] - ''Polvere da sparo'' *2025: [[September (cantor)|September]] - ''Vertebre'' *2026: [[Nicolaus Filippucci]] - ''Laguna'' == Nexus externi == {{CommuniaCat|Festival DI Sanremo|Ferias Villae Matutiae}} * [http://www.sanremo.rai.it/ Situs interretialis] apud [[RAI]]. {{ling|Italiane}}. == Notae == <references/> [[Categoria:Liguria]] [[Categoria:Musica Italica]] [[Categoria:Villa Matutiae]] czku75bbr187awno0x6lq5ciyzfnbq1 Asclepias cryptoceras 0 139070 3993850 3959852 2026-10-10T14:13:42Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993850 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = ''Asclepias cryptoceras'' |image = Asclepiascryptoceras.jpg |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiospermae]] |unranked_classis = [[Eudicotyledones]] |unranked_ordo = [[Asteridae]] |ordo = [[Gentianales]] |familia = [[Apocynaceae]] |subfamilia = [[Asclepiadoideae]] |genus = ''[[Asclepias]]'' |species = '''''A. cryptoceras''''' |binomial = ''Asclepias cryptoceras'' |binomial_authority = [[Sereno Watson|S.Wats.]] |}} '''''Asclepias cryptoceras''''' ([[Anglice]] ''pallid milkweed, Humboldt Mountains milkweed'') est [[angiospermae|planta florens]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Apocynaceae|Apocynacearum]], in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] [[occidens|occidentalibus]] [[endemismus|endemica]], ubi ea in multis [[habitatio]]nibus viget, praecipue in regionibus siccis. Haec est [[herba]] [[planta perennis|perennis]], quae iuxta solum crescit, vel est cernua<!--drooping-->. [[Caulis]] ex [[radix (botanica)|radice]] [[lignum|lignea]] et carnosa [[rhizoma]]tis simili oritur. [[Folium|Folia]] sunt crassa et rotunda ad [[cor]]diformia, in cauli brevi opposita. [[Inflorescentia]] est fasciculus parvorum [[flos|florum]], quorum mediae partes sunt cuculli [[roseus|rosei]] clari ad sordidos, a pallescentibus [[corolla|corollis]] reflexis circumdati. [[Fructus]] est [[folliculus]] in parvo [[pedicellus|pedicello]] erecto retento. ==Nexus externi== *[https://web.archive.org/web/20111024051418/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ASCR De specie] apud situm plants.usda.gov (USDA Plants Profile) *[https://web.archive.org/web/20110608195205/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?583,586,587 De specie] apud situm ucjeps.berkeley.edu (Jepson Manual Treatment) *[https://web.archive.org/web/20110721072655/http://www1.dnr.wa.gov/nhp/refdesk/fguide/pdf/asccry.pdf De subspecie ''davisii''] apud situm www1.dnr.wa.gov (Info Sheet) {{gentianales-stipula}} [[Categoria:Asclepias|cryptoceras]] [[Categoria:Taxa Watson]] 1c84exlvcwtuporik0qw11bm5ga2qeo Førde 0 160391 3993990 2478850 2026-10-11T10:42:49Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993990 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: NO 1432 Førde.svg |thumb|200 px|Ubi commune Førde in Sogn og Fjordane situm est]] [[Fasciculus:Fordekyrkje.jpg |300 px |thumb|left|Førde: ecclesia [[hiems |hieme]]]] ''' Førde''' est [[Norvegia]]e commune 12378 incolarum (anno [[2012]]) in provinciae ''[[Sogn og Fjordane]]'' districtu Sunnfjord. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Førde|Førdel}} * [https://web.archive.org/web/20191228075548/https://www.forde.kommune.no/ Førde pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Norvegiae]] 3xyoxyksv671p8xk46bx2k9enba1wtv Gaular 0 160393 3993992 2478852 2026-10-11T11:14:07Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993992 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: NO 1430 Gaular.svg |thumb|200 px|Ubi commune Gaular in Sogn og Fjordane situm est]] [[Fasciculus:Gaularfjellet-Norway.jpg |300 px |thumb|left|Gaular: [[mons]] ''Gaularfjellet'' et [[lacus]] ''Nystølsvatnet'']] ''' Gaular''' est [[Norvegia]]e commune 2871 incolarum (anno [[2012]]) in provinciae ''[[Sogn og Fjordane]]'' districtu Sunnfjord. == Nexus externi == {{CommuniaCat|Gaular|Gaular}} * [https://web.archive.org/web/20080911012926/http://www.gaular.kommune.no/ Gaular pagina interretialis] {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia Norvegiae]] 29ya95pxq9itmd0jbr2g6zuh12fhsb4 Laboissière-en-Santerre 0 170940 3993982 3461440 2026-10-11T08:28:40Z Pippobuono 54500 capsa et rectificationes et imago 3993982 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:La Boissière-en-Santerre (Somme) France (6).JPG|thumb|upright|left|Laboissière-en-Santerre: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia ]] [[Sanctus Fiacrius|Sancto Fiacrio]] dicata.]] '''Laboissière-en-Santerre''' est commune [[Francia|Francicum]] 134 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Samara (praefectura Franciae)|Samara]] in provincia [[Alta Franciae|Altis Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Samarae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Laboissière-en-Santerre|Laboissière-en-Santerre}} * {{INSEE commune|80453|de=Laboissière-en-Santerre}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Suminae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Suminae]] kpx2q2u7ad2byljbb5crnbugp47hvmj Fundamentalismus Christianus 0 197556 3993989 3717045 2026-10-11T10:40:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993989 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Machen Hall, Westminster Theological Seminary, Glenside PA 01.JPG|thumb|300px|Forum Memoriale J. Gresham Machen in Seminario Theologico Westminsteriano Reformato, conlegio [[Dispensationalismus|Dispensationalistico]] a [[J. Gresham Machen]] anno [[1929]] in [[urbs|urbe]] Glenside [[Pennsylvania]]e conditum.]] '''Fundamentalismus Christianus,''' etiam '''Christianitas fundamentalistica''' et plerumque in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] simpliciter '''fundamentalismus''' appellatus,<ref name="mwebster">[http://www.merriam-webster.com/dictionary/fundamentalism Fundamentalism] apud www.merriam-webster.com, situs accessus [[9 Septembris]] [[2013]].</ref> est [[motus religiosus]] [[saeculum|saeculis]] [[saeculum 19|undevicensimo exeunte]] [[saeculum 20|vicensimoque ineunte]] intra [[Britanniarum Regnum|Britannicam]] et [[Civitates Foederatae|Americanam]] sectas [[Protestantismus|Protestantes]] ortus, generatim inter [[fides evangelica|evangelicalistas]] qui se adversus [[modernismus|modernismum]] [[Christianitas liberalis|theologicam]] et [[cultura]]lem acriter gerebant.<ref name="Marsden 1980, pp. 55–62, 118–123">Marsden 1980:55–62, 118–123.</ref> Fundamentalistae arguerunt [[Christianitas saeculo 19|modernistos saeculi undevicensimi theologos]] male interpretatos fuisse vel certas reiecisse doctrinas, praecipue [[inerrantia biblica|inerrantiam biblicam]], quae evangelicales fundamentalia putabant [[fides|fidei]] [[Christianitas|Christianae]].<ref name=Sandeen>Sandeen 1970:6.</ref> Nonnulli eruditi quosdam [[Ecclesia Catholica|Catholicos]] habent fundamentalistas qui [[theologia]]m hodiernam pro prioribus doctrinis reiciunt.<ref name=Catholic>{{cite book|title=Faith, Religion & Theology: A Contemporary Introduction| first1= Brennan |last1= Hill| first2= Paul F. |last2=Knitter |first3= William |last3= Madges| url=http://books.google.com/books?id=ek6bzhrlJL8C&pg=PA326&lpg=PA326&dq=%22Catholic+fundamentalism%22&source=bl&ots=0LR_fhJDNK&sig=vJ27nrBKxbzLGMipmaRx6_cA3as&hl=en&sa=X&ei=7cf9T5bZH8m2rQHXgZ2LCQ&ved=0CEMQ6AEwAw#v=onepage&q=%22Catholic%20fundamentalism%22&f=false|publisher=Twenty-Third Publications|quote=Catholic fundamentalists, like their Protestant counterparts, fear that the church has abandoned the unchanging truth of past tradition for the evolving speculations of modern theology. They fear that Christian societies have replaced systems of absolute moral norms with subjective decision making and relativism. Like Protestant fundamentalists, Catholic fundamentalists propose a worldview that is rigorous and clear cut.}}</ref> Eruditi autem inter se disputant quantum [[vocabula|vocabula]] [[fides evangelica|''evangelicalem'']] et ''fundamentalistam'' sint [[synonymum|synonyma]]. Fundamentalismus, [[motus socialis]] in variis [[secta|confessionibus fidei]] variisque [[theologia|theologis]] patefactus, potius quam singula secta vel theologia systematica, [[decennium 192|decennio 192]] ortus est, postquam ''[[Fundamentalia]]'' prolata erant, commentarii [[volumen|voluminibus]] [[decem]] editi, defensionem et disputationem adferentes, a [[theologus|theologis]] conservativis Protestantibus ad defendendas res quas [[orthodoxia]]m Protestantem considerabant. Motus temperatior [[decennium 193|decennio 193]] intra ecclesias protestantes [[Civitates Foederatae|Americanas]] factus est, praecipue inter [[Baptistae|Baptistas]] et [[Ecclesia Presbyteriana|Presbyterianas]]. Multae harum ecclesiarum modum pugnandi asciverunt qui [[theologia Princetoniana|theologiam Princetonianam]] cum [[Dispensationalismus|Dispensationalismo]] miscuit.<ref name="Marsden 1980, pp. 55–62, 118–123"/> Post [[1930]], multae ecclesiae fundamentalisticae in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] et deinde per [[tellus|orbem terrarum]] repraesentabantur a [[Liberae Americae Ecclesiae Fundamentales|Liberis Americae Ecclesiis Fundamentalibus]] (Liberis Americae Ecclesiis Fundamentalibus Internationalibus anno [[1996]] nominatis), quae [[inerrantia biblica|inerrantiae biblicae]], [[virginalis Iesu ortus|virginales Iesu natales]], [[piaculum substitutionarium|piaculo substitutionario]], [[resurrectio Christi|resurrectioni Christi]] ad verbum, [[Parusia|secundo Christi adventui]], et aliis doctrinis adhaerent. {{NexInt}} {{div col|cols=3}} * [[Christianitas liberalis]] * [[Creditor biblicus]]<!--Bible believer--> * [[Dextra Christiana]]<!--C. right--> * [[Dominionismus]] * [[Evangelicalismus]] * [[Evangelicalismus Conservativus Britannicus]] * [[Fundamentalismus reformatus]] * [[Inerrantia biblica]] * [[Iudicium altius]]<!--Higher criticism--> * [[Literalismus biblicus]] * [[Radicalismus Christianus]] * [[Reconstructionismus Christianus]] * [[Sionismus Christianus]] * [[Varietates eschatologicae Christianae]]<!--C. e. differences--> {{div col end}} ==Bibliographia== [[Fasciculus:Dwight Lyman Moody c.1900.jpg|thumb|[[Dwight Lyman Moody]], [[praedicator]] et [[evangelista]], qui [[liber|libros]] fundamentalisticos edendos curavit.]] *Almond, Gabriel A., R. Scott Appleby, et Emmanuel Sivan, eds. [[2003]]. ''Strong Religion: The Rise of Fundamentalisms around the World'' [http://www.amazon.com/dp/0226014983/ Pars commentarii et capsa quaerendi,] www.amazon.com *[[Karen Armstrong|Armstrong, Karen]]. [[2001]]. ''[[The Battle for God]].'' Novi Eboraci: Ballantine Books. ISBN 0-345-39169-1. *Ballmer, Randall. [[2000]]. ''Blessed Assurance: A History of Evangelicalism in America.'' *Ballmer, Randall. [[2004]]. ''Encyclopedia of Evangelicalism.'' Ed. 2a. *Ballmer, Randall. [[2010]]. ''The Making of Evangelicalism: From Revivalism to Politics and Beyond.'' *Beale, David O. [[1986]]. ''In Pursuit of Purity: American Fundamentalism Since 1850.'' Greenville Carolinae Meridianae: Bob Jones University, Unusual Publications. ISBN 0-89084-350-3. *[[David W. Bebbington|Bebbington, David W.]] [[1990]]. Baptists and Fundamentalists in Inter-War Britain. In ''Protestant Evangelicalism: Britain, Ireland, Germany and America c.1750-c.1950,'' ed Keith Robbins, 297–326. Studies in Church History, subsidia 7. Oxoniae: Blackwell Publishers. ISBN 0-631-17818-X. *[[David W. Bebbington|Bebbington, David W.]] [[1993]]. Martyrs for the Truth: Fundamentalists in Britain. In ''Martyrs and Martyrologies,'' ed. Diana Wood, 417–451. Studies in Church History, 30. Oxoniae: Blackwell Publishers. ISBN 0-631-18868-1. *[[Iacobus Barr|Barr, James]]. [[1977]]. ''Fundamentalism.'' Londinii: SCM Press. ISBN 0-334-00503-5. *Caplan, Lionel. [[1987]]. ''Studies in Religious Fundamentalism.'' Londinii: Macmillan. ISBN 0-88706-518-X. *Carpenter, Joel A. [[1999]]. ''Revive Us Again: The Reawakening of American Fundamentalism.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0195129075. *Cole, Stewart Grant. [[1931]]. ''The History of Fundamentalism.'' Greenwood Press. ISBN 0-8371-5683-1. *Elliott, David R. [[1993]]. "Knowing No Borders: Canadian Contributions to Fundamentalism." In ''Amazing Grace: Evangelicalism in Australia, Britain, Canada and the United States,'' ed. George A. Rawlyk et Mark A. Noll, 349–374. Grand Rapids: Baker. ISBN 0-7735-1214-4. *Dollar, George W. [[1973]]. ''A History of Fundamentalism in America.'' Greenville: Bob Jones University Press. *Hankins, Barry. [[2008]]. ''American Evangelicals: A Contemporary History of A Mainstream Religious Movement.'' [http://www.amazon.com/dp/0742570258/ Pars commentarii et capsa quaerendi,] www.amazon.com *Harris, Harriet A. [[1998]]. ''Fundamentalism and Evangelicals.'' Oxoniae: Oxford University. ISBN 0-19-826960-9. *[[D. G. Hart|Hart, D. G.]] [[1998]]. The Tie that Divides: Presbyterian Ecumenism, Fundamentalism and the History of Twentieth-Century American Protestantism. ''Westminster Theological Journal'' 60:85–107. *Hughes, Richard Thomas. [[1988]]. ''The American quest for the primitive church.'' [http://books.google.com/books?id=JW3kYxc7Fl0C Pars commentarii et capsa quaerendi,] books.google.com *Laats, Adam. [[2010]]. Forging a Fundamentalist 'One Best System': Struggles over Curriculum and Educational Philosophy for Christian Day Schools, 1970–1989. ''History of Education Quarterly'', 50(Feb.):55–83. *Longfield, Bradley J. [[1991]]. ''The Presbyterian Controversy.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-508674-0. *[[Georgius M. Marsden|Marsden, George M.]] [[1995]]. Fundamentalism as an American Phenomenon. In ''Reckoning with the Past,'' ed. D. G. Hart, 303–321. Grand Rapids Michiganiae: Baker. *[[Georgius M. Marsden|Marsden, George M.]] [https://web.archive.org/web/20120330041425/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=98828304 (1980)]. ''Fundamentalism and American Culture.'' Oxoniae: Oxford University Press. ISBN 0-19-502758-2. <!--the standard scholarly history by a fundamentalist; [http://www.amazon.com/dp/0195300475/ excerpt and text search]--> *Marsden, George M. [[1991]]. ''Understanding Fundamentalism and Evangelicalism.'' [http://www.amazon.com/dp/0802805396/ Pars commentarii et capsa quaerendi,] www.amazon.com *McCune, Rolland D. [[1998]]. "[https://web.archive.org/web/20050910120553/http://www.dbts.edu/dbts/journals/1998/McCune.pdf The Formation of New Evangelicalism (Part One): Historical and Theological Antecedents]. ''Detroit Baptist Seminary Journal'' 3:3–34. *McLachlan, Douglas R. [[1993]]. ''Reclaiming Authentic Fundamentalism.'' Independence Missuriae: American Association of Christian Schools. ISBN 0-918407-02-8. *Noll, Mark. [[1992]]. ''A History of Christianity in the United States and Canada.'' Grand Rapids Michiganiae: William B. Eerdmans Publishing Company. ISBN 0-8028-0651-1. *Noll, Mark A., David W. Bebbington, et George A. Rawlyk, eds. [[1994]]. ''Evangelicalism: Comparative Studies of Popular Protestantism in North America, the British Isles and Beyond, 1700–1990.'' *Rawlyk, George A., et [[Marcus A. Noll|Mark A. Noll]], eds. [[1993]]. ''Amazing Grace: Evangelicalism in Australia, Britain, Canada, and the United States.'' *Rennie, Ian S. [[1994]]. Fundamentalism and the Varieties of North Atlantic Evangelicalism. In ''Evangelicalism: Comparative Studies of Popular Protestantism in North America, the British Isles and Beyond, 1700–1990,'' ed. Mark A. Noll, David W. Bebbington, et George A. Rawlyk, 333–364. Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-508362-8. * Russell, C. Allyn. [[1976]] [http://books.google.com/books?id=XN_YAAAAMAAJ&dq=Voices+of+American+Fundamentalism:+Seven+Biographical+Studies ''Voices of American Fundamentalism: Seven Biographical Studies.''] Philadelphiae: Westminster Press. ISBN 0-664-20814-2. * Ruthven, Malise. [[2007]]. ''Fundamentalism: A Very Short Introduction.'' [http://www.amazon.com/dp/0199212708/ Pars commentarii et capsa quaerendi,] www.amazon.com * Sandeen, Ernest Robert. [[1970]]. ''The Roots of Fundamentalism: British and American Millenarianism, 1800–1930.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0-226-73467-6. *Seat, Leroy. [[2007]]. ''Fed Up with Fundamentalism: A Historical, Theological, and Personal Appraisal of Christian Fundamentalism.'' Liberty Missuriae: 4-L Publications. ISBN 978-1-59526-859-4. * Stackhouse, John G. [[1993]]. ''Canadian Evangelicalism in the Twentieth Century.'' * Trollinger, William V. [[1991]]. ''God's Empire: William Bell Riley and Midwestern Fundamentalism.'' [http://books.google.com/books?id=DE-HQpppDd8C&pg=PA78&dq=fundamentalism+anti-semitism&lr=&as_drrb_is=q&as_minm_is=0&as_miny_is=&as_maxm_is=0&as_maxy_is=&num=30&as_brr=0&as_pt=ALLTYPES Pars commentarii et capsa quaerendi,] books.google.com * Utzinger, J. Michael. [[2006]]. ''Yet Saints Their Watch Are Keeping: Fundamentalists, Modernists, and the Development of Evangelical Ecclesiology, 1887-1937.'' Macon Georgiae: Mercer University Press. ISBN 0-86554-902-8. * Witherup, Ronald D. S. S. [[2001]]. ''Biblical Fundamentalism: What Every Catholic Should Know.'' [http://www.amazon.com/dp/0814627226/ Pars et petitio,] www.amazon.com *Young, F. Lionel, III. [[2005]]. "To the Right of Billy Graham: John R. Rice's 1957 Crusade against New Evangelicalism and the End of the Fundamentalist-Evangelical Coalition." Th.M. Thesis, Trinity Evangelical Divinity School. ===Fontes primarii=== * Hankins, Barr, ed. [[2008]]. ''Evangelicalism and Fundamentalism: A Documentary Reader.'' [http://www.amazon.com/dp/081473717X/ Pars commentarii et capsa quaerendi,] www.amazon.com * Torrey, R. A., A. C. Dixon, et al., eds. [[1917]]. [https://web.archive.org/web/20030101082327/http://www.geocities.com/Athens/Parthenon/6528/fundcont.htm ''The Fundamentals: A Testimony to the Truth,''] web.archive.org<!-- partial version at web.archive.org. Situs accessus 9 Septembris 2013--> * Trollinger, William Vance, Jr., ed. [[1995]]. ''The Antievolution Pamphlets of William Bell Riley.'' Creationism in Twentieth-Century America: A Ten-Volume Anthology of Documents, 1903-1961, 4. Novi Eboraci: Garland. [http://books.google.com/books?id=0ymZZKxwHuwC&dq=%22William+Bell+Riley%22&printsec=frontcover&source=bl&ots=VBjIZ-Zw4d&sig=A_Lp6IE0rso5QG8gwLni9tJx4xY&hl=en&ei=OGEHSr6bHITEtAP-5JToAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9#PPR5,M1 Pars commentarii et capsa quaerendi,] books.google.com ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Christian fundamentalism|fundamentalismum Christianum}} *Gerald L. Priest, [https://web.archive.org/web/20060912144906/http://www.dbts.edu/journals/1996_1/ACDIXON.PDF ''A. C. Dixon, Chicago Liberals and the Fundamentals,''] www.dbts.edu *[https://web.archive.org/web/20070302201152/http://www.waccglobal.org/wacc/publications/media_development/2005_2/christian_fundamentalism_and_the_media Fundamentalismus et media,] www.waccglobal.org *[http://www.pcahistory.org/documents/deliverance.html Primus textus ''Essentialium Quinque,''] www.pcahistory.org *[https://web.archive.org/web/20060615010407/http://religiousmovements.lib.virginia.edu/nrms/fund.html De fundamentalismo,] web.archive.org *[https://web.archive.org/web/20030101082327/http://www.geocities.com/Athens/Parthenon/6528/fundcont.htm ''The Fundamentals: A Testimony to the Truth.''] Liber interretialis, imperfectus. [[Categoria:Communitates Protestantes]]<!--recte: Protestantismus--><!-- Anti-C.--> [[Categoria:Motus theologici Christiani]] [[Categoria:Novi motus religiosi Christiani]] 337bfzd3omwlodq978ax6ty0gu9rmpi Dies internationalis puellae 0 198514 3993954 3919030 2026-10-11T03:33:16Z LilyKitty 18316 de sententia anno 2026 3993954 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Flag of the United Nations.svg|thumb|[[Vexillum]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]].]] '''Dies internationalis puellae''' est dies internationalis a [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] decretus. Qui dies quotannis die [[11 Octobris]] agitur [[iura humana|iuribus]] [[puella]]rum, [[aequalitas ante legem|ante legem aequalitati]], [[ius educationis|iuri educationis]] provehendis et tuendis contra [[sexismus|sexismum]], [[violentia contra mulieres|violentiam]], [[matrimonium coacticium]], [[servitus|servitutem]], [[paupertas|paupertatem]]. Dies internationalis puellae primum anno [[2012]] celebrabatur. == Lemmata diei == * Anno 2012 lemma fuit "contra matrimonium impubes". * Anno 2013 lemma fuit "[[Innovatio]] [[Educatio|educationis]] puellis". * Anno 2014 lemma fuit "finire cyclum violentiae". * Anno 2015 lemma fuit "potentia puellae". * Anno 2016 lemma fuit "progressio puellarum; progressio ad [[Proposita progressus durabilis|Propositum progressum durabilem]]{{Dubsig}} <!-- Translatio corrigenda est. -->consequendum". * Anno 2017 lemma fuit "''EnPOWER'' puellae (Potentia [[autonomia]]e [[societas humana|societate]])". * Anno 2018 lemma fuit "cum illa: vis perita puellarum". * Anno 2019 lemma fuit "potentia puellae: libera et inalienabilis". * Anno 2020 lemma fuit "vox mea, futura aequalis nostra". * Anno 2021 lemma fuit "generatio digitalis, generatio nostra". * Anno 2022 lemma fuit "tempus nostrum nunc est: ius nostrum, furuta nostra". * Anno 2023 lemma fuit "iura puellae [[collocatio pecuniae|pecuniae conlocare]]: [[ducatus]] nostrus, [[subsidium sociale|subsidium]] nostrum". * Anno 2024 lemma fuit "Visio puellarum in futura". * Anno 2025 lemma fuit "Puella quae sum, mutatio quae duco". * Anno 2026 lemma est "Matrimonium impuberum finire et ad ius puellae collocare". {{NexInt}} * [[Dies internationalis feminarum]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|International Day of the Girl Child|Diem internationalem puellae}} * [https://www.un.org/en/observances/girl-child-day Situs publicus apud Nationes Unites] ([[Anglice]]) * [https://www.un.org/fr/observances/girl-child-day Situs publicus apud Nationes Unitae] ([[Francogallice]]) * [https://www.un.org/es/observances/girl-child-day Situs publicus apud Nationes Unitae] ([[Hispanice]]) [[Categoria:Feminae]] [[Categoria:Nationes Unitae]] [[Categoria:Ritus Octobris]] to7b2xz61yop3eutupyfi4y2q0p7td1 Montmaur (Atax) 0 205054 3993897 3433849 2026-10-10T17:39:58Z Pippobuono 54500 capsa et imago 3993897 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Montmaur6.jpg|thumb|upright|left|Montmaur: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Baudelius|Sancto Baudelio]] dicata et [[oppidum]].]] {{res|Montmaur}} est commune [[Francia|Francicum]] 356 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Atax (praefectura Franciae)|Atacis]] in regione australi [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Atacis|Indicem communium praefecturae Atacis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montmaur (Aude)|Montmaur}} {{INSEE commune|11252|de=Montmaur}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ataxis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ataxis]] 84b0h0go50eshakj51k57bkwwn9v45j 3993911 3993897 2026-10-10T18:24:08Z Pippobuono 54500 +civis 3993911 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Montmaur6.jpg|thumb|upright|left|Montmaur: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Baudelius|Sancto Baudelio]] dicata et [[oppidum]].]] {{res|Montmaur}} est commune [[Francia|Francicum]] 356 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Atax (praefectura Franciae)|Atacis]] in regione australi [[Occitania (regio hodierna)|Occitania]]. == Civis notabilis == * [[Franciscus de Crussol d'Uzès]] (1704-1758), archiepiscopus [[archidioecesis Tolosana|Tolosanus]], hic in oppido natus est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Atacis|Indicem communium praefecturae Atacis]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Montmaur (Aude)|Montmaur}} {{INSEE commune|11252|de=Montmaur}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Ataxis]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Ataxis]] 7s9aivrratvjzh8yhwj4qeaeb97owb5 Corin Nemec 0 211871 3993881 3755425 2026-10-10T15:58:11Z User01938 189285 Little Rock -> Petricula 3993881 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:Corin Nemec Gatecon 2006.jpg|thumb|Corin Nemec in ''[[Gatecon]]'' anno 2006.]] '''Corin Nemec''', natus '''Iosephus Carolus Nemec IV''' (vulgo ''Joseph Charles Nemec IV'') die [[5 Novembris]] [[1971]] in [[Petricula]], [[Arcansia]]e, est [[actor]]. Eius [[persona]]e notae sunt prima persona Parker Lloyd Lewis e ''[[Parker Lewis Can't Lose]]'' (1990-1993) et [[Ionas Quinn]] e ''[[Stargate SG-1]]'' (1997-2007). == Nexus externi == {{CommuniaCat|Corin Nemec}} * {{IMDb name|0005269|Corin Nemec}} {{bio-stipula}} {{DEFAULTSORT:Nemec, Corin}} [[Categoria:Actores Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Incolae Arcansiae]] [[Categoria:Nati 1971]] [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Actores e Stargate SG-1]] aj8d1irjnnfn4orbv467kmher5vht7g Factio Whig (Civitates Foederatae) 0 223239 3993983 3901869 2026-10-11T08:34:58Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993983 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Clay44.JPG|thumb|Proscriptio pro [[Henricus Clay|Henrico Clay]], [[1844]].]] [[Fasciculus:Whig primary 1848d.jpg|thumb|"An Available Candidate: The One Qualification for a Whig President." [[Adumbratio]] [[civilitas|politica]],<!-- de 1848 presidential election which refers to Zachary Taylor or Winfield Scott, the two leading contenders for the Whig Party nomination in the aftermath of the [[Mexican-American War]]. Published by [[Nathaniel Currier]].--> 1848.]] '''Factio Whig''' fuit [[factio politica|factio civilis]] quae medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] agebat. Quattuor [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesides Civitatum Foederatarum]] sodales factionis fuerunt. Factio, maior pars [[Ratio Factionum Altera|Rationis Factionum Alterius]], ab [[1830]] fere ad circa [[1855]],<ref>Holt 1999:231.</ref> contra rationes Praesidis [[Andreas Jackson|Andreae Jackson]] et eius [[Factio Democratica (CFA)|Factionis Democraticae]] constituta est. Praesertim, sodales Whig dominatum sustinebant Congressus contra praesidem, rationem [[modernizatio]]nis et [[protectionismus|protectionismi protectionis]] suadentes. [[Nomen proprium|Nomen]] electum est ex [[amans patriae (Res Novae Americanae)|whig Americanis]] anni [[1776]], qui pro [[libertas|libertate]] pugnaverant, et ob ''whig,'' tum nomen hominum late agnitum qui se contra [[tyrannis|tyrannidem]] agnoscebant. Nomen factioni Whig in [[Anglia]] recta cognatum est.<ref>Holt 1999:27–30.</ref> Inter sodales Factionis Whig fuerunt [[Daniel Webster]], [[Gulielmus Henricus Harrison]], [[Henricus Clay]] [[Kentukia|Kentukiensis]] (eorum dux praestantissimus), et alii duces civitatis. Praeter Harrison, Factio Whig Party generales [[Zacharias Taylor|Zachariam Taylor]] et [[Winfield Scott]] nominavit. [[Duo|Bina]] [[decennium|decennia]], duo candidati Factionis Whig, Gulielmus Henricus Harrison et Zacharia Taylor, [[Praeses Civitatum Foederatarum|praeses]] creati sunt, quorum ambo in [[Aedes Albae|Aedibus Albis]] obierunt. Harrison mortuo, [[Ioannes Tyler]] praeses factus est, sed a factione mox expulsus est. [[Millard Fillmore]], qui praeses post Taylor mortuum factus est, fuit ultimus Whig qui amplissimum civitatis magistratum gessit. Factio ad ultimum a quaestione num [[servitus]] in territoria introduci debeat interiit. Factione ob hanc quaestionem fissa, grex [[abolitionismus in Civitatibus Foederatis|contra servitutem repugnans]] nominationem sui Praesidis Fillmore obstruxit, qui tum honorem iterum gerebat, in [[comitia praesidentialis Civitatum Foederatarum 1852|comitiis praesidentialibus anni 1852]]; potius, factio Generalem Winfield Scott nominavit. Plurimi duces Factionis Whig reipublicae demum defuerunt (ut ad tempus defuit [[Abraham Lincoln]]) aut alias factiones inierunt. Suffragatores septentrionales plerumque sese cum [[Factio Republicana (CFA)|Factione Republicana]] coniunxit. Ante tempus [[comitia praesidentialis Civitatum Foederatarum 1856|comitiorum praesidentialium anni 1856]], factio defuncta fere fuit. In [[regio]]ne meridiana, factio omnino evanescuit, sed [[ideologia]] whig, ut fundamenta rationum desideratarum, nonnulla decennia perseverabat, maioresque partes in formatis gubernationum [[Civitatum Foederatarum civitas|civitatum]] rationibus aevo [[reconstructio]]nis agens.<ref> Alexander 1961.</ref> {{NexInt}} *[[Factio Democratica (CFA)]]<!-- *[[List of Whig National Conventions]] *[[American election campaigns in the 19th century]] *[[Whig (factio civilis Britannica)]] *[[Constitutional Union Party (United States)|Constitutional Union Party]] *[[True Whig Party]], a party named for the Whigs in the [[Republic of Liberia]] *[[Florida Whig Party]] *[[Modern Whig Party]] http://www.modernwhig.org *[[List of political parties in the United States]]--> ==Notae== <div class="references-small"><references/></div> ==Bibliographia== *Alexander, Thomas B. [[1961]]. Persistent Whiggery in the Confederate South, 1860–1877. ''Journal of Southern History'' 27(3)305–329. JSTOR 2205211. doi:10.2307/2205211. *Atkins, Jonathan M. [[1994]]. The Whig Party versus the "spoilsmen" of Tennessee. ''The Historian'' 57.<!-- [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5000294812]--> *Beveridge, Albert J. [[1928]]. ''Abraham Lincoln, 1809–1858.'' 2 vol.<!--http://www.questia.com/library/book/abraham-lincoln-1809-1858-vol-1-by-albert-j-beveridge.jsp--> *Brown, Thomas. [[1985]]. ''Politics and Statesmanship: Essays on the American Whig Party.''<!--http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=35907993|isbn=0231056028--> *Cole, Arthur Charles. [[1913]]. ''The Whig Party in the South.''<!--[http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=7867047]--> *Foner, Eric. [[1970]]. ''Free Soil, Free Labor, Free Men: The Ideology of the Republican Party before the Civil War.''<!--http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=90104191--> ISBN 0195013522. *Formisano, Ronald P. [[1969]] Political Character, Antipartyism, and the Second Party System. ''American Quarterly'' 21(4):683–709. doi:10.2307/2711603. JSTOR 2711603. *Formisano, Ronald P. [[1974]]. Deferential-Participant Politics: The Early Republic's Political Culture, 1789–1840. ''American Political Science Review'' 68(2):473–87. doi:10.2307/1959497. JSTOR 1959497 *Formisano, Ronald P. [[1983]]. ''The Transformation of Political Culture: Massachusetts Parties, 1790s–1840s.'' ISBN 0195031245. *Hammond, Bray. [[1960]]. ''Banks and Politics in America from the Revolution to the Civil War.'' *Holt, Michael F. [[1992]]. ''Political Parties and American Political Development: From the Age of Jackson to the Age of Lincoln.'' ISBN 0807126098. *Holt, Michael F. [[1999]]. ''The Rise and Fall of the American Whig Party: Jacksonian Politics and the Onset of the Civil War.'' Oxford University Press. ISBN 0195055446.<!--http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=99173945--> *Howe, Daniel Walker. [[1973]]. ''The American Whigs: An Anthology.'' *Howe, Daniel Walker. [[1979]]. ''The Political Culture of the American Whigs.'' ISBN 0226354784. *Howe, Daniel Walker. [[1991]]. The Evangelical Movement and Political Culture during the Second Party System. ''Journal of American History'' 77(4):1216–39. doi:10.2307/2078260. JSTOR 2078260. *Howe, Daniel Walker. [[2007]]. ''What Hath God Wrought: The Transformation of America, 1815–1848.'' ISBN 1433260190. *Kruman, Marc W. [[1992]]. The Second Party System and the Transformation of Revolutionary Republicanism. ''Journal of the Early Republic'' 12(4):509–537. doi:10.2307/3123876. JSTOR 3123876. *Marshall, Lynn. [[1967]]. The Strange Stillbirth of the Whig Party. ''American Historical Review'' 72(2):445–468. doi:10.2307/1859236. JSTOR 1859236 *McCormick, Richard P. [[1966]]. ''The Second American Party System: Party Formation in the Jacksonian Era.'' ISBN 0393006808 *Mueller, Henry R. [[1922]]. [https://web.archive.org/web/20100831010406/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=3501037 ''The Whig Party in Pennsylvania.''] *Nevins, Allan. [[1947]]. ''The Ordeal of the Union.'' Vol 1, ''Fruits of Manifest Destiny, 1847–1852.'' Vol 2, ''A House Dividing, 1852–1857.'' *Poage, George Rawlings. [[1936]]. ''Henry Clay and the Whig Party.'' *Remini, Robert V. [[1991]]. ''Henry Clay: Statesman for the Union.'' W. W. Norton & Company. ISBN 0393310884. *Remini, Robert V. [[1997]]. ''Daniel Webster.'' ISBN 0393045528. *Riddle, Donald W. [[1948]]. ''Lincoln Runs for Congress.'' *Schlesinger, Arthur Meier, Jr. ed. [[2001]]. ''History of American Presidential Elections, 1789–2000.''<!--various multivolume editions, latest is 2001). For each election includes good scholarly history and selection of primary documents. Essays on the most important elections are reprinted in Schlesinger, ''The Coming to Power: Critical presidential elections in American history'' (1972)--> *Schurz, Carl. [[1899]]. ''Life of Henry Clay: American Statesman.'' *Shade, William G. [[1983]]. The Second Party System. In ''Evolution of American Electoral Systems,'' ed. Paul Kleppner. *Sharp, James Roger. [[1970]]. ''The Jacksonians Versus the Banks: Politics in the States after the Panic of 1837.'' *Silbey, Joel H. [[1991]]. ''The American Political Nation, 1838–1893.'' ISBN 0804718784. *Smith, Craig R. [http://www.csulb.edu/~crsmith/webepid.html ''Daniel Webster's Epideictic Speaking: A Study in Emerging Whig Virtues.''] *Van Deusen, Glyndon G. [[1953]]. ''Horace Greeley, Nineteenth-Century Crusader.'' *Van Deusen, Glyndon G. [[1973]]. The Whig Party. In ''History of U.S. Political Parties,'' ed. Arthur M. Schlesinger, Jr., 331–363. Chelsea House Publications. ISBN 0791057313. *Van Deusen, Glyndon G. [[1947]]. ''Thurlow Weed, Wizard of the Lobby.'' *Wilentz, Sean. [[2005]]. ''The Rise of American Democracy: Jefferson to Lincoln.'' ISBN 0393058204. *Wilson, Major L. [[1974]]. ''Space, Time, and Freedom: The Quest for Nationality and the Irrepressible Conflict, 1815–1861.'' ==Nexus externi== {{CommuniaCat|Whig Party (United States)|Factionem Whig (Civitates Foederatae)}} *[https://web.archive.org/web/20140509135111/http://encyclopediavirginia.org/Whig_Party_in_Virginia Factio Whig in Virginia,] encyclopediavirginia.org<!-- *{{Cite EB1911|wstitle=Whig Party|short=x}} *{{Cite NIE|wstitle=Whig Party|year=1905}}--> *[https://web.archive.org/web/20111005045836/http://gvsu.cdmhost.com/cdm4/results.php?CISOOP1=any&CISOBOX1=&CISOFIELD1=subjec&CISOOP2=exact&CISOBOX2=sargent%2C%20nathan&CISOFIELD2=subjec&CISOOP3=any&CISOBOX3=&CISOFIELD3=title&CISOOP4=none&CISOBOX4=&CISOFIELD4=title&CISOROOT=%2Fp4103coll3&t=s Grand Valley State University digital collections,] gvsu.cfmhost.com ( Papers of Whig political appointee Nathan Sargent, 1832–1874) *[http://www.presidency.ucsb.edu/platforms.php Propositum Praedisii Americani,] www.presidency.ucsb.edu<!--contains the text of the national platforms that were adopted by the national conventions (1844–1856)--> [[Categoria:Factio Whig (Civitates Foederatae)| ]] [[Categoria:Constituta saeculo 19]] <!-- [[Category:Defunct political parties in the United States|Whig Party]] [[Category:Political parties established in 1833]] [[Category:Second Party System]]--> 62ey19rh5yfvyt2jo0nsan7j6378cnh Gaius Coelius Caldus 0 223499 3993927 3990490 2026-10-10T19:49:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Cursus honorum */ 3993927 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} [[Fasciculus:AR denarius of Cloelius Caldus.jpg|thumb|Caput consulis Gai Coelii Caldi in [[Denarius|denario]] ab eius nepote circa 51 a.C.n. signato.]] {{res|Gaius Coelius}} vel {{res|Caelius Caldus}} (natus saeculo 2 a.C.n., mortuus post annum [[83 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui [[Consul|consulatum]] anno [[94 a.C.n.]] gessit. == De gente == [[Fasciculus:AR denarius of Caldus.jpg|thumb|[[Denarius]] ab ipso Gaio Coelio Caldo circa 104 a.C.n. signatus. Ima figura littera G hanc notam a ceteris discernit.]] Coelius homo novus fuit<ref>[[Marcus Tullius Cicero]], ''de oratore' I 117 et ''de Petitione consulatus'' 11 et ''In Verrem'' V.181</ref>. Filius eius Lucius Coelius Caldus ''VIIvir epulo'' erat, nepos [[Gaius Coelius Caldus (quaestor)|Gaius]] cum ''IIIvir monetalis'' erat imaginem avi nummis divulgavit. Nomen gentilicium et COIL(ius) anno 104 a.C.n.<ref>Et in denario circa 185 a.C.n. (secundum Crawford) percusso simili modo legitur : L.COIL (Babelon, Coelia 1).</ref> et COEL(ius) anno 51 a.C.n. nummis inscriptum invenitur. In traditione manuscripta saepe insuper cum gentilicio ''Caelio'' confusum est<ref>E.g. [[Cicero]], ''Pro Plancio'' 52, nam consul Gaius Caelius alias ignotus est.</ref>. == Cursus honorum == Anno [[107 a.C.n.]] [[tribunus plebis]] Publium Popillium Laenatem accusavit atque tum suffragium secretum ''lege tabellaria'' etiam in iudicia ''perduellionis'' induxit<ref>Marcus Tullius Cicero, ''de legibus'' III 36</ref>. Anno [[99 a.C.n.|99]] vel [[98 a.C.n.]], praeterita [[Aedilis|aedilitate]]<ref>[[Cicero]], ''[[Pro Plancio]]'' 52.</ref>, [[praetor|praeturam]] adeptus est atque deinde propraetor [[Hispania Citerior|Hispaniam Citeriorem]] rexit. Anno [[94 a.C.n.]] una cum [[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 94 a.C.n.)|Lucio Domitio Ahenobarbo]] consul fuit<ref>[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 11.</ref> et annis ad usque [[87 a.C.n.|87]] proconsul [[Gallia Cisalpina|Galliae Cisalpinae]] atque [[Gallia Narbonensis|Galliae Narbonensis]] fuit. Praeterea [[augur]] atque ''Xvir sacris faciundis'' erat. Frustra anno [[83 a.C.n.]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium]] arcere conatus est, ne copias cum [[Lucius Cornelius Sulla Felix|Sullanis]] coniungeret<ref>[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' VII.1.</ref>. ==De denariis== ===Ab ipso signatis=== Circa 104 a.C.n., secundum H. Crawford chronologiam<ref>''Roman Republican Coinage,'' 1974.</ref>, Gaius Coelius Caldus [[Denarius|denarium]]<ref>[https://www.lesdioscures.com/1149co-denier-coelia/ Babelon, Coelia 2-3. Crawford 318/1.]</ref> signavit, deae Romae galeato capite ex una parte et [[Victoria (dea)|Victoria]] alata [[Bigae|bigis]] vecta ex altera. Quae ectypa tum in Republica Romana tralaticia erant. Infra currum titulus erat C.COIL CALD aut tantumodo CALD. Ultimis annis secundi saeculi a.C.n. officina monetaria Romana varias notas quibus metallici orbiculi imprimebantur per litteras vel symbola discernere solebat, facilius ut recenserentur. Ita in aversa parte huius denarii sive supra sive infra bigas omnes litterae [[Abecedarium Latinum|abecedarii Latini]] inveniuntur tum solae tum uno puncto aut duobus aut tribus aut quattuor varie circa litteram dispositis comitatae ita ut quam plurimae variationes fieri possent. Unde colligitur ingentem numerum illorum denariorum tum percussum esse : Henricus Zehnacker circiter 420 notas varias in usu fuisse existimabat<ref>''Moneta'', Ecole française de Roma, 1973 : 119. Ibidem exemplaria in [[Nummotheca (Francia)|Nummotheca Francica]] servata 161 numerabat. In [[Museum Britannicum|Museo Britannico]] sunt 128.</ref> . ===A nepote signatis=== In honorem avi Gaius Caldus triumvir monetalis circa 51 a.C.n. duos denarios eius pulchro capite signavit : nam solus in ea gente consulatum gesserat. *In primo<ref>[https://www.lesdioscures.com/1416co-denier-coelia/ Babelon, Coelia 4-6. Crawford 437/1]</ref> pone caput tabella iudiciaria posita est cum litteris '''L D''' quas [[numismatica|numismatistae]] tamquam ''libero/damno'' interpretari solent quia ad legem tabellariam anni 107 a.C.n. eas referunt. Legitur : C.COEL CALDVS COS. Ex altera parte caput [[Sol (deus)|Solis]] radiatum ad cognomen ''Caldus'' fortasse alludit. Pone caput scutum longum, sub mento clipeus rotundus insuper conspiciuntur (ad gesta militaria consulis alludunt). Legitur CALDVS IIIVIR (qui titulus ad nepotem spectat). *In altero<ref>[https://www.lesdioscures.com/1417co-denier-coelia/ Babelon, Coelia 7-12. Crawford 437/2-4.]</ref> pone caput [[Signum militare|signum militare]] cum litteris HIS(''pania'')<ref>In nonnullis non signum sed telum et carnyx conspiciuntur.</ref> positum est, sub mento autem signum in formam [[Aper|apri]]<ref>In nonnullis vice versa aper pone cervices, signum militare sub mento.</ref> quod insigne oppidi Cluniae in Hispania dici solet sed ad Galliam quoque spectare potuit. Quae omnia ad propraeturam in Hispania Citeriore referuntur. Legitur : C.COEL CALDVS COS. Ex altera parte figura stans [[lectisternium]] parat inter duo [[tropaeum|tropaea]] (quod munus ad patrem Lucium Coelium pertinebat qui septemvir epulonum erat et ''epulum Iovis'' curabat). In ipso pulvinari legitur, mutis litteris inter sese ligatis : L. CALDVS VIIVIR EPUL. Infra : CALDVS IIIVIR. Dextra et sinistra : C.CALDVS IMP AV X , ''[[imperator]], [[augur]], [[Quindecimviri Sacris Faciundis|decemvir sacris faciundis]]'', qui tituli nisi ad cognatum nobis ignotum spectant ad consulem anni 94 a.C.n. referri debent == Plura legere si cupis == *Pablo Salazar, "[https://www.academia.edu/102198616/The_Case_of_the_Unknown_Caelius_The_Quaestorship_and_Early_Career_of_C_Coelius_Caldus_cos_94_BCE The Case of the Unknown Caelius: The Quaestorship and Early Career of C. Coelius Caldus, cos. 94 BCE]", 2023: 1-27 *{{DNP|3|57||[I 3] C. Caldus, C.|Carolus-Ludovicus Elvers}} == Notae == <div class="references-small"><references /></div> == Nexus externi == *[https://www.britishmuseum.org/collection/term/BIOG176049 Nummi Coelii Caldi] in Museo Britannico * [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Coelius_12 Coelius 12] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]] {{Index consulum rei publicae| praedecessores=[[Lucius Licinius Crassus]] et [[Quintus Mucius Scaevola (consul 95 a.C.n.)|Quintus Mucius Scaevola]]| annus= 94 a.C.n.<br />cum<br />[[Lucius Domitius Ahenobarbus (consul 94 a.C.n.)|Lucius Domitius Ahenobarbus]]| successores=[[Gaius Valerius Flaccus (consul 93 a.C.n.)|Gaius Valerius Flaccus]] et [[Marcus Herennius]]}} {{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Coelius Caldus, Gaius}} [[Categoria:Gens Coelia|Caldus, Gaius]] [[Categoria:Senatores]] [[Categoria:Triumviri monetales]] [[Categoria:Tribuni plebis]] [[Categoria:Propraetores Hispaniae Citerioris]] [[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]] [[Categoria:Proconsules Galliae Narbonensis]] [[Categoria:Populares (Roma antiqua)]] [[Categoria:Augures]] tj9it8pmtnl4ueo2rhq0zoonpon9nnt Green Arrow 0 228243 3993833 3993788 2026-10-10T12:09:37Z IacobusAmor 1163 3993833 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Big Apple Con 2009 - Green Arrow cosplay (4020970753).jpg|thumbnail|Imitator Sagittae Viridis.]] '''Green Arrow''' ('Sagitta Viridis') est [[superheros]] fictus, [[sagittarius (pugnator)|sagittarius]] a Morton Weisinger et Georgio Papp pro societate ''[[DC Comics]]'' creatus. Intra [[fabula]]m sua [[identitas generis|identitas]] secreta "Oliver Queen" est.<ref>http://www.dccomics.com/characters/green-arrow.</ref><ref>http://dc.wikia.com/wiki/Green_Arrow_%28Oliver_Queen%29.</ref> <ref name="dc-ency">{{Cite book | last=Greenberger | first=Robert | author-link=Robert Greenberger | contribution=Green Arrow | editor-last=Dougall | editor-first=Alastair | title=The DC Comics Encyclopedia | url=https://archive.org/details/dccomicsencyclop0000unse | pages=[https://archive.org/details/dccomicsencyclop0000unse/page/142 142]–143 | publisher=[[Dorling Kindersley]] | location=Novi Eboraci | year=2008 | isbn=0756641195 | oclc=213309017}}.</ref><ref>{{Cite journal | last=David | first=Peter | title='Aw, C'mon!' and other awards" "But I Digress... | journal=[[Comics Buyer's Guide]] | issue=1330 | date=May 14, 1999}}.</ref> ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [http://www.dccomics.com/ DC Comics] {{pers-fict-stipula}} [[Categoria:Superheroes]] sb393hb72bh3ki1ytgyoqj4gijg7kd8 Dionysius Zvizdić 0 234226 3993960 3746081 2026-10-11T05:22:45Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993960 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Dionysius''', vulgo ''Denis'' '''Zvizdić''' ([[Seraium|Serai]] natus die [[9 Iunii]] [[1964]]), alumnus [[Universitas Seraiensis|universitatis Seraiensis]] ubi etiam docuit, est architectus et politicus [[Bosnia et Herzegovina|Bosniae]]. A die [[11 Februarii]] [[2015]], praecessore [[Vjekoslav Bevanda]], Dionysius Zvizdić est praeses consilii ministrorum patriae. == Nexus externi == * "[https://web.archive.org/web/20150923193838/http://www.bosniatoday.ba/bih-elects-denis-zvizdic-as-new-chairman-of-bih-council-of-ministers/ BiH elects Denis Zvizdic as new chairman of BiH Council of Ministers]" in ''Bosnia Today'' (11 Februarii 2015) {{Bio-stipula}} {{Primi ministri Bosniae}} {{Consilium Bosniacum Zvizdić}} {{DEFAULTSORT:Zvizdic, Dionysius}} [[Categoria:Homines vivi]] [[Categoria:Nati 1964]] [[Categoria:Professores Universitatis Saraievoensis]] [[Categoria:Politici Bosniae]] [[Categoria:Architecti Bosniae]] [[Categoria:Gubernatores civitatum]] 3sbpqjumcamcrjlzhmookjsguvly1dr Balduinus Lonsdale 0 245636 3993876 3277297 2026-10-10T15:33:43Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993876 wikitext text/x-wiki {{L}} {{Capsa hominis Vicidata}} '''Balduinus Lonsdale''', vulgo plene ''Baldwin Jacobson Lonsdale'' ([[1950]]–[[17 Iunii]] [[2017]]), fuit [[clericus]] [[politicus]]que [[Vanuatu]]anus et a die [[22 Septembris]] [[2014]] usque ad mortem praeses patriae, antecessore [[Iolu Abil]]. Baldwin Lonsdale, ex [[insula]] [[Mota Lava]] Vanuatús ortus, in [[Insulae Salomonis|insulis Salomonis]] [[educatio|educatus]] est, et [[Aucopolis|Aucopoli]] in [[Nova Zelandia]], ubi anno circiter [[1985]] [[Collegium Sancti Ioannis (Aucopolis)|Collegium Sancti Ioannis]] [[Ecclesia Anglicana|Anglicanum]] frequentavit.<ref>Len Garae, [http://www.dailypost.vu/news/article_ff3267a7-f906-5d82-b268-c082ddb0be44.html "How ni-Vanuatu activist escaped being bombed,"] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''Vanuatu Daily Post,'' 31 Maii 2015.</ref> [[Presbyter]] huius [[ecclesiae]] meruit. Secretarius generalis provinciae [[Torba]] fuit in insula nativa. Repente [[infarctus cordis|infarctu cordis]] mortuus est.<ref>[http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/333232/baldwin-lonsdale-president-of-vanuatu-dies "Baldwin Lonsdale, President of Vanuatu, dies,"] Radio NZ, 17 Iunii 2017.</ref> == Notae == <references/> == Nexus externi == * "[http://www.radionz.co.nz/international/pacific-news/255245/vanuatu-elects-new-president Vanuatu elects new president]" (23 September 2014) apud ''Radio New Zealand International'' {{Praesides Vanuatus}} {{DEFAULTSORT:Lonsdale, Balduinus}} [[Categoria:Nati saeculo 20]] [[Categoria:Mortui 2017]] [[Categoria:Alumni Collegii Sancti Ioannis (Aucopolis)]] [[Categoria:Clerici Vanuatus]] [[Categoria:Duces civitatum]] [[Categoria:Politici Vanuatus]] 0w62dajm61wvuwkxaeoe9masstvwslz Dies internationalis interpretationis 0 246893 3993958 3992233 2026-10-11T05:03:26Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993958 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:Vincenzo Catena 001.jpg|thumb|[[Hieronymus|Sanctus Hieronymus]] [[Biblia Sacra]] [[Latine]] vertit.]] '''Dies internationalis interpretationis''' est [[dies]] ad [[solidaritas|solidaritatem]] [[diversitas culturae|diversitatis culturae]] et [[ius|iuris]] [[lingua]]e promovendae per [[interpretatio]]nem quotannis die [[30 Septembris]] celebrata et apud [[Hieronymus|Sanctum Hieronymum]]{{dubsig}}, [[sanctus patronus]] interpretationis anno [[1953]] a Foederatione Internationali Interpretationis et [[Consociatio Nationum|Consoicatione Nationum]] decreta. Sententia anno [[2021]] "Unificatio in interpretatione" annoque [[2022]] "Mundus sine obstaculo" fuit; annoque [[2023]] "Officium specialistarum{{dubsig}} linguae" fuit, anno [[2024]] "Interpretatio, ars digna protedenda" fuit, anno [[2025]] "Partes spacialistae linguae" et anno [[2026]] "Diversitas linguae et [[iura linguistica]]"<ref>[https://web.archive.org/web/20260930055407/https://en.fit-ift.org/ International Federation of Translation]</ref> est. ==Notae== <references/> ==Nexus externi== * [https://www.un.org/en/observances/international-translation-day Situs interretialis diei proprius.] (Anglice) * [https://www.un.org/fr/observances/international-translation-day Situs interretialis diei proprius.] ([[Francogallice]]) * [https://www.un.org/es/observances/international-translation-day Situs interretialis diei proprius.] ([[Hispanice]]) [[Categoria:Litterae]] [[Categoria:Nationes Unitae]] [[Categoria:Ritus Septembris]] [[Categoria:Translatio]] g6hro81945fnwikvkh347zsag9eqk7b Dies poenam capitalem abrogandi 0 247532 3993948 3795596 2026-10-10T23:17:11Z LilyKitty 18316 de Collegio mundiali contra poenam capitalem 3993948 wikitext text/x-wiki '''Dies peonam capitalem abrogandi''' est dies [[10 Octobris]] quisque anni decreta a [[Collegium mundiale contra poenam capitalem|Collegio mundi contra poenam capitalem]] decreta anno [[2003]], quae celebratur ab anno 2005. Etiam [[Consilium Europae]] et [[Unio Europaea]] hanc diem suffragantur. {{NexInt}} *[[Consociationis Nationum moratorium de poena capitali]] *[[Controversia de poena capitali]] == Nexus externi == *[http://www.worldcoalition.org Situs publicus] [[Categoria:Ritus Octobris]] [[Categoria:Poena capitalis]] [[Categoria:Consilium Europae]] [[Categoria:Unio Europaea]] qkie0iu3a1i4qqhlb78m36s88lfc4wa Dies universus salutis mentis 0 247545 3993857 3919028 2026-10-10T14:31:12Z LilyKitty 18316 de sententia anno 2026 3993857 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Flag of the United Nations.svg|thumb|[[Vexillum]] [[Consociatio Nationum|Consociationis Nationum]].]] '''Dies universus salutis mentis'''{{Convertimus}} est [[dies]] quae die [[10 Octobris]] quotannis ab [[Ordo mundi sanitarius|ordine mundi sanitario]] per [[tellus|orbem terrarum]] ad favendam [[salus mentis|salutem mentis]] contra [[praeiudicium]] et notationem [[morbus mentis|morborum mentis]] celebratur. == Lemmata diei == * Anno [[2015]] lemma fuit "[[Dignitas]] et [[salus]] [[Mens|mentis]]."<ref>[http://ww.who.int/mental_health/world-mental-health-day/2015_infosheet Situs Ordinis mundi sanitarii]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> * Anno [[2016]] lemma fuit "Primum [[auxilium]] [[psychologia|psychologicum]]". * Anno [[2017]] lemma fuit "Salus mentis apud [[occasio laboris|occasionem laboris]]". * Anno [[2018]] lemma fuit "Salus [[Iuventus|iuventuti]] societate". * Anno [[2019]] lemma fuit "Salutem mensis promovendum et [[mors voluntaria|motem voluntariam]] oppugnandum". * Anno [[2020]] lemma fuit "Pro salute mentis movere. Plus [[collocatio pecuniae|ependysis]] de salute mentis". * Anno [[2021]] lemma est "Salus mentis cura pro ominibus. Illam realitatem facemus". * Anno [[2022]] lemma est "Salutem mentis et beneficentiam pro omnibus prioritatem facere". * Anno [[2023]] lemma est "Salus mentis est [[iura humana]] universalis". * Anno [[2024]] lemma est "Salus mentis apud officium". * Anno [[2025]] lemma est "Salus mentis in discrimine humanitario". * Anno [[2026]] lemma est "[[Experientia]]e vivae audiuntur: voces reales, mutatio realis"<ref>[https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026 World Mental Health Day 10 October 2026]</ref> == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Dies mundialis salutis]] == Nexus externi == * [https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day Situs publicus] (Anglice) * [https://www.who.int/fr/campaigns/world-mental-health-day/2021 Situs publicus] (Francice) * [https://www.who.int/es/campaigns/world-mental-health-day/2021 Situs publicus] (Hispanice) [[Categoria:Nationes Unitae]] [[Categoria:Ritus Octobris]] [[Categoria:Salus]] 00k2oi79eh9hg9pybnvkyeaticj2tn6 Domont 0 250522 3993969 3698381 2026-10-11T05:49:11Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993969 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus: Domont_-_mairie.jpg |thumb|250 px|Domont: [[curia municipalis]]]] [[Fasciculus: Map commune FR insee code 95199.png|250 px|left|thumb|Domont: communis tabula]] '''Domont''' est [[urbs]] et [[commune]] [[Francia|Francicum]] 15'213 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vallis Esiae|Valle Esiae]] in regione [[Insula Franciae (regio Franciae)|Insula Franciae]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vallis Esiae|Indicem communium praefecturae Vallis Esiae]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Domont|Domont}} * {{INSEE commune|95199|de=Domont}} * [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=11646 De hoc commune apud cassini.ehess.fr] * [https://web.archive.org/web/20160304183615/http://domont.fr/ Huius communis pagina interretialis] {{urbs-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vallis Oesiae]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vallis Oesiae]] tkqi8365zdkssyhkrknmbchif94xhxf Gulielmus Barentsius 0 250846 3993877 3877551 2026-10-10T15:35:07Z Demetrius Talpa 81729 3993877 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidata}} '''Gulielmus Barentsius'''{{LLHL24 pers ref|Barenz|22}} (natus ''Willem Barentsoen''<ref>In quadam carta de se scripsit: "Gulielmus Barentsoen delineavit 1594." P. C. Molhuysen et P. J. Blok, eds., [http://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu04_01/molh003nieu04_01_0138.php ''Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek,''] (Lugduni Batavorum: A. W. Sijthoff, 1918), 4:88.</ref> [[Terschelling]] in [[insula]] in [[Provinciae Septendecim|Provinciis Septendecim]] circa [[1550]]; mortuus [[mare|mari]] in [[regio]]ne Arctica [[20 Iunii]] [[1597]]) fuit [[Res publica Batava|Batavus]] [[navigatio|navigator]], [[cartographus]], et [[explorator]] [[Arctica|Arcticus]]. [[Fasciculus:Polar bear, Gerrit de Veer (1596).jpg|thumb|[[Nauta]]e Gulielmi Barentsii [[Ursus maritimus|ursum maritimum]] arcent.]] Tres [[navigatio]]nes ad extremas [[septentrio]]nes ad [[Transitus Boreorientalis|transitum boreorientalem]] inveniendum fecit. Per expeditionem tertiam, [[navis]] [[Nova Zemla|Novae Zemlae]] in [[insula]] paene totum annum vadis illisa est. Barentsius autem anno [[1597]] rediens [[mare|mari]] mortuus est. [[Mare Barentsianum]]<ref>В. М. Шимкевич, Фауна СССР и сопредельных стран: Многоколенчатые (2013), 8:27–28.</ref> ex eo [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et [[Insula Barentsii]] [[Svalbardum|Svalbardiana]] appellatum est. == Notae == <references /> == Bibliographia == * Boomstra, Bauke. [[1996]]. ''Willem Barentz: Terschellinger ontdekkingsreiziger.'' Terschelling : Stiching VVV Terschelling; Assen: Van Gorcum. ISBN 90-232-3210-0. * Gramberg, Hans. [[2001]]. ''De overwintering op Nova Zembla.'' Hilversum: Verloren. ISBN 90-6550-457-5. * Lucusaltianus, Petrus Latinophilus. [[2012]]. [http://lab.pummi.com/latinum_hodiernum/lexicon_latinum_hodiernum_parspersonarum.pdf ''Lexicon Latinum Hodiernum vel Vocabularium Latinitatis Huius Aetatis: Pars Personarum.'']{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Lentiae ad Danuvium: Dicasterium ad Relatinizandum orbem Terrarum. * Veer, Gerrit de. [[1599]]. ''Historia trivm navigationvm Batavorvm in septentrionem.'' Hagæ-Comitis. * Veer, Gerrit de. [[1853]], [[1964]]. ''The three voyages of William Barents to the Arctic regions (1594, 1595, and 1596),'' ed. Charles T. Beke; ed. 2a cum praefatione Koolemans Beynen. Reimpressus Novi Eboraci: B. Franklin, 1964. * Walda, Dick. [[1996]]. ''Gevangen in het ijs : de overwintering van Willem Barents op Nova Zembla. Houten: Fibula. ISBN 90-269-6149-9. ==Pinacotheca== <gallery> Fasciculus:Linschotens nordenkart, 1601 (12067624705).jpg|[[Tabula]] geographica primae [[navigatio]]nis Gulielmi Barentsii. Fasciculus:1598 map of the Polar Regions by Willem Barentsz.jpg|[[Tabula]] geographica tertiae [[navigatio]]nis Gulielmi Barentsii. Fasciculus:JONGE(1877) p042 Map of NOVAYA SEMLYA.jpg|Vestigia navigatorum Nederlandicorum 1596-1597). Fasciculus:Barents' ship among the arctic ice.jpg|[[Navis]] Gulielmi Barentsii inter fragmenta [[glacies|glaciei]] [[Arctica]]s natantia. Fasciculus:Barents house inside.jpg|''Het Behouden Huys'' [[Nova Zemla|Novae Zemlae]] in [[insula]]. Fasciculus:Death of Wiliam Barents.jpg|''Mors Gulielmi Barentsii.'' [[Pictura]] ab Christiano Iulio Ludovico Portman facta, anno [[1836]]. Fasciculus:Het Behouden.PNG|Reliqua casae ligneae Gulielmi Barentsii [[Nova Zemla|Novae Zemlae]] in [[insula]] sita, ab Elling Carlsen anno [[1871]] adumbrata. Fasciculus:Monument to Willem Barents, Vardø, Norway.jpg|[[Monumentum]] Barentsii [[Varangria]]e dicatum. </gallery> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Willem Barentsz|Gulielmum Barentsium}} {{fontes biographici}} {{Myrias|Homines}} {{DEFAULTSORT:Barentsius, Gulielmus}} [[Categoria:Nati saeculo 16]] [[Categoria:Mortui 1597]] [[Categoria:Cartographi]] <!--en:E. of the Arctic--> [[Categoria:Exploratores Nederlandici]] [[Categoria:Incolae Nederlandiae]]<!--People from Terschelling--> [[Categoria:Mare Barentsianum]] [[Categoria:Exploratores Arcticae]] <!-- [[Category:Deaths from scurvy]]--> 5r4ry1zsrq0xne9bipcn0dhvkv87nr5 Catalogus municipiorum Georgianorum 0 255631 3993946 3872963 2026-10-10T22:10:05Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993946 wikitext text/x-wiki Regiones et respublicae autonomae [[Georgia]]e vicissim divisae sunt in [[municipium|municipia]] (seu [[raio]]nes seu [[districtus|districtūs]]) 67 et sex urbes independentes ([[Georgice]] დამოუკიდებელი ქალაქი); [[Tiphlis]] (Georgiane თბილისი), [[Cytaea (urbs)|Cytaeam]]<ref>[http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Georgiane ქუთაისი), [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> (Georgiane რუსთავი), [[Phasis (urbs)|Phasida]]<ref>[https://es.wikipedia.org/wiki/Fasis#Top.C3.B3nimos Vicipaedia Hispanica]</ref> (Georgiane ფოთი), [[Bathys|Bathyn]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> (Georgiane ბათუმი) et [[Dioscurias|Dioscuriada]]<ref>[[:en:Sukhumi#History]]</ref> (Georgiane სოხუმი). <center>[[Fasciculus:Municipia Georgiae.png|thumb|center|600px|Municipia Georgiae.]]</center> {| class="wikitable" |- |+ Regiones et auctoritates territoriales Georgianae |- bgcolor="#F9F9F9" ! Nomen Latine ! Nomen Georgiane ! Nomen aliis linguis (linguā) ! Numerus incolarum ! Caput Latine ! Caput Georgiane ! Caput aliis linguis (linguā) |- bgcolor="#F9F9F9" | '''G E O R G I A''' | საქართველო | Грузия ([[Russice]]), Վրաստան ([[Armeniace]]), ''Gürcüstan'' ([[Atropatenice]]), Қырҭтәыла ([[Abasgice]]), Гуырдзыстон ([[Ossetice]]), საქორთუო ([[Mingrelice]]), Γεωργία ([[Neograece]]) | align="right" | '''4 394 700''' | [[Tiphlis]] | თბილისი | Тбилиси ([[Russice]]), Թբիլիսի ([[Armeniace]]), ''Tbilisi'' ([[Atropatenice]]), Қарҭ ([[Abasgice]]), Тбилис ([[Ossetice]]), ქართი ([[Mingrelice]]), Τιφλίδα ([[Neograece]]) |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Tiphlis|Caput Tiphlis]]''' | თბილისი | | align="right" | '''1 101 100''' | [[Tiphlis]] | | |- bgcolor="#EEEE00" | '''[[Abascia|Respublica Autonoma Abascia]]''' | აფხაზეთი | Аҧсны ([[Abasgice]]), Абхазия ([[Russice]]), Աբխազիա ([[Armeniace]]) | align="right" | '''sine datis''' | [[Dioscurias]]<ref>[[:en:Sukhumi#History]]</ref> | სოხუმი | Аҟәа ([[Abasgice]]), Сухум sive Сухуми ([[Russice]]), Սուխում ([[Armeniace]]) |- | 1. [[Districtus Nitica|Municipium Nitica]]<ref>[:en:Gagra#History]</ref> | გაგრის რაიონი | Гагра араион ([[Abasgice]]), Гагрский район ([[Russice]]), Գագրայի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Nitica]]<ref>[:en:Gagra#History]</ref> | გაგრა | Гагра ([[Russice]] et [[Abasgice]]) |- | 2. [[Districtus Galia|Municipium Galia]] | გალის რაიონი | Гал араион ([[Abasgice]]), Гальский район ([[Russice]]), Գալի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Galia]] | გალი, | Гал ([[Abasgice]]), Гали sive Гал ([[Russice]]), Գալի ([[Armeniace]]) |- | 3. [[Gudauta (districtus)|Municipium Gudauta]] | გუდაუთის რაიონი | Гәдоуҭа араион ([[Abasgice]]), Гудаутский район ([[Russice]]), Գուդաութի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Gudauta]] | გუდაუთა | Гәдоуҭа ([[Abasgice]]), Гудаута ([[Russice]]), Գուդաութա ([[Armeniace]]) |- | 4. [[Gulripsia (districtus)|Municipium Gulripsia]] | გულრიფშის რაიონი | Гәылрыҧшь араион ([[Abasgice]]), Гульрипшский район ([[Russice]]), Գուլրիփշի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Gulripsia]] | გულრიფში | Гәылрыҧшь ([[Abasgice]]), Гульрыпш ([[Russice]]), Գուլրիփշ ([[Armeniace]]) |- | 5. [[Gyenos (districtus)|Municipium Gyenos]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ochamchira Vicipaedia Anglica]</ref> | ოჩამჩირის რაიონი | Очамчыра араион ([[Abasgice]]), Очамчырский район ([[Russice]]), Օչամչիրայի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Gyenos]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ochamchira Vicipaedia Anglica]</ref> | ოჩამჩირე | Очамчыра ([[Abasgice]]), Очамчира ([[Russice]]), Օչամչիրա ([[Armeniace]]) |- | 6. Urbs [[Dioscurias]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sukhumi#History Vicipaedia Anglica]</ref> | სოხუმი | Аҟәа ([[Abasgice]]), Сухум sive Сухуми ([[Russice]]), ուխում ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Dioscurias]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sukhumi#History Vicipaedia Anglica]</ref> | სოხუმი | Аҟәа ([[Abasgice]]), Сухум sive Сухуми ([[Russice]]), ուխում ([[Armeniace]]) |- | 7. [[Quartzelia (districtus)|Municipium Quartzelia]] | ტყვარჩელის რაიონი | Тҟәарчал араион ([[Abasgice]]), Ткуарчалский район ([[Russice]]), Թքուարչալի շրջան ([[Armeniace]]) | align="right" | sine datis | [[Quartzelia]] | ტყვარჩელი | Тҟəарчал ([[Abasgice]]), Ткуарчал sive Ткварчели ([[Russice]]), Տղվարչելի ([[Armeniace]]) |- bgcolor="#EEEE00" | '''[[Azaria|Res publica autonoma Azaria]]<ref>[https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B6%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1 cf. Neograece Αζαρία]</ref> seu Adiaria<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/121.%20Apiaceae.pdf Apiaceae.pdf] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>''' | აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა | | align="right" | '''378 800''' | [[Bathys]]<ref name="Bathys">[https://en.wikipedia.org/wiki/Batumi#Early_history Vicipaedia Anglica]</ref> | ბათუმი | |- | 1. Urbs [[Bathys]]<ref name="Bathys" /> | ბათუმი | | align="right" | 122 200 | [[Bathys]]<ref name="Bathys" /> | ბათუმი | |- | 2. [[Municipium Keda]]<ref name="Keda">[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/121.%20Apiaceae.pdf Apiaceae.pdf] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi dicitur "In praeruptis regionis montanae inferioris Adjariae, inter Adjaris-Tzchali et Keda (...)"</ref> | ქედა | | align="right" | 19 800 | [[Keda]]<ref name="Keda" /> | ქედა | |- | 3. [[Municipium Kobuleti]]<ref>[http://ben-erikvanwyk.com/196%20-%202008,%20Moteetee,%20Van%20Wyk%20%20-%20Argyrolobium.pdf A synopsis of the Middle-eastern and Asian species of Argyrolobium (Genisteae–Fabaceae)] ubi dicitur "Argyrolobium biebersteini subsp. maritimum A.P. Khokhr. in Byull. Glavn. Bot. Sada (Moscow) 169: 28 (1994). Type: Georgia, Adjaria, distr. Kobuletensis, inter Kobuleti et Piczvnari"</ref> | ქობულეთი | | align="right" | 89 200 | [[Kobuleti]]<ref>[http://ben-erikvanwyk.com/196%20-%202008,%20Moteetee,%20Van%20Wyk%20%20-%20Argyrolobium.pdf A synopsis of the Middle-eastern and Asian species of Argyrolobium (Genisteae–Fabaceae)] ubi dicitur "Argyrolobium biebersteini subsp. maritimum A.P. Khokhr. in Byull. Glavn. Bot. Sada (Moscow) 169: 28 (1994). Type: Georgia, Adjaria, distr. Kobuletensis, inter Kobuleti et Piczvnari"</ref> | ქობულეთი | |- | 4. [[Municipium Suachevi]]<ref>[http://www.forgottenbooks.com/readbook_text/Bulletin_de_Gographie_Botanique_1918_1200188532/139 Bulletin de Géographie Botanique] ubi dicitur "Prov. Batum: in valle fl. Czorock pr. pag. Borczcha, 120 m, (Al,); Suchum, cd pontem Venetum (Al.). Adzaria sup.: vallis fl. Maritis tsusli supra p. Suachevi"</ref> | შუახევის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 21 800 | [[Suachevi]]<ref>[http://www.forgottenbooks.com/readbook_text/Bulletin_de_Gographie_Botanique_1918_1200188532/139 Bulletin de Géographie Botanique] ubi dicitur "Prov. Batum: in valle fl. Czorock pr. pag. Borczcha, 120 m, (Al,); Suchum, cd pontem Venetum (Al.). Adzaria sup.: vallis fl. Maritis tsusli supra p. Suachevi"</ref> | შუახევი | |- | 5. [[Municipium Chelvatzauri]] | ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 91 800 | [[Chelvatzauri]] | ხელვაჩაური | |- | 6. [[Municipium Chulo]]<ref name="Chulo">[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/43.%20Caryophyllaceae.pdf CARYOPHYLLACEAE] ubi dicitur "D. orientalis Adams subsp. ketzkhovelii Makaschv.) Nersesian comb. et stat. nov. — D. ketzkhovelii Makaschv. 1947, Сообщ. АН ГрузССР, 8, 7: 447. Описан из Аджарии. Typus: «Adzharia, distr. Chulo, inter pp Chulo et Schuachevi"</ref> | ხულოს მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 34 000 | [[Chulo]]<ref name="Chulo" /> | ხულო | |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Guria|Regio Guria]]<ref>[https://books.google.es/books?id=t5FEAAAAcAAJ&pg=PA694&lpg=PA694&dq=Guria+oppidum+georgia&source=bl&ots=YRLA8fclA9&sig=YAZP1sMKy7OojHiLXtnZjPEPzyk&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjI4_WW0IfLAhXEtBQKHb-mCHMQ6AEIMjAD#v=onepage&q=Guria&f=false Geographia 2 a Michaele Antonio Baudrand]</ref>''' | გურია | | align="right" | '''139 000''' | [[Osurgeti]]<ref name="Osurgeti">[https://archive.org/stream/mmoiresdelacad7151870impe/mmoiresdelacad7151870impe_djvu.txt Mémoires de l'Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg] ubi dicitur "T. caucasica abchasica propter folia praegrandia et cymam 7 — 13-floram ad T. multifloram Ledeb. ex Osurgeti Guriae accedit"</ref> | ოზურგეთი | |- | 1. [[Municipium Lantzchuti]] | ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 38 800 | [[Lantzchuti]] | ლანჩხუთი | |- | 2. [[Municipium Osurgeti]]<ref name="Osurgeti" /> | ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 77 400 | [[Osurgeti]]<ref name="Osurgeti" /> | ოზურგეთი | |- | 3. [[Municium Zochatauri]] | ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 22 800 | [[Zochatauri]] | ჩოხატაური | |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Imerethia|Regio Imerethia]]<ref>[https://books.google.es/books?id=fFI-AAAAcAAJ&pg=PA244&lpg=PA244&dq=imerethia&source=bl&ots=kOMzUbvAuO&sig=SQSPAjLZ3d-k5ZgpXqd19IcwflM&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjyruj23ofLAhWBvhQKHYNuAVMQ6AEIJzAC#v=onepage&q=imerethia&f=false Linnaea Berlin: ein Journal für die Botanik in ihrem ganzen Umfange, Volumen 15]</ref>''' | იმერეთი | | align="right" | '''697 600''' | [[Cytaea (urbs)|Cytaea]]<ref name="Cytaea" /> | ქუთაისი | |- | 1. Urbs [[Cytaea (urbs)|Cytaea]]<ref name="Cytaea">"Cytaea, Cotatis, Cutacium, Cutatisium": [http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=28562&type=0 Orbis Latinus]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; seu Aea, cf. [https://en.wikipedia.org/wiki/Kutaisi Vicipaediam Anglicam]</ref> | ქუთაისი | | align="right" | 189 700 | [[Cytaea (urbs)|Cytaea]]<ref name="Cytaea" /> | ქუთაისი | |- | 2. [[Municipium Baghdati]] | ბაღდათის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 28 800 | [[Baghdati]] | ბაღდათი | |- | 3. [[Municipium Vani]] | ვანის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 33 900 | [[Vani (Georgia)|Vani]] | ვანი | |- | 4. [[Municipium Zestaponi]] | ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 75 400 | [[Zestaponi]] | ზესტაფონი | |- | 5. [[Municipium Teriola]] | თერჯოლის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 45 100 | [[Teriola]] | თერჯოლა | |- | 6. [[Municipium Samtredia]] | სამტრედიის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 60 200 | [[Samtredia]] | სამტრედია | |- | 7. [[Municipium Satzchere]] | საჩხერის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 46 500 | [[Satzchere]] | საჩხერე | |- | 8. [[Municipium Tkibuli]]<ref>[http://eurekamag.com/research/005/981/005981471.php eurekamag.com] ubi dicitur nomen araneae "D. tkibuliensis"</ref> | ტყიბულის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 30 400 | [[Tkibuli]]<ref>[http://eurekamag.com/research/005/981/005981471.php eurekamag.com] ubi dicitur nomen araneae "D. tkibuliensis"</ref> | ტყიბული | |- | 9. [[Municipium Tskaltubo]]<ref>[http://gni.globalnames.org/data_sources/30?page=91&search_term=ns%3AHET* gni.globalnames.org]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi apparet nomen scientificum "Heteroceras tskaltuboensis Kakabadze 1975"</ref> | წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 73 600 | [[Tskaltubo]]<ref>[http://gni.globalnames.org/data_sources/30?page=91&search_term=ns%3AHET* gni.globalnames.org]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi apparet nomen scientificum "Heteroceras tskaltuboensis Kakabadze 1975"</ref> | წყალტუბო | |- | 10. [[Municipium Chiatura]]<ref>[https://basbg.unibas.ch/index.php/en/database-search/advanced-search Basbg Herbarium]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi dicitur "(...) 20 km ab oppido Chiatura (...)"</ref> | ჭიათურის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 55 300 | [[Chiatura]]<ref>[https://basbg.unibas.ch/index.php/en/database-search/advanced-search Basbg Herbarium]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi dicitur "(...) 20 km ab oppido Chiatura (...)"</ref> | ჭიათურა | |- | 11. [[Municipium Charagauli]] | ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 27 500 | [[Charagauli]] | ხარაგაული | |- | 12. [[Municipium Choni]] | ხონის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 31 200 | [[Choni]] | ხონი | |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Cachetia|Regio Cachetia]]<ref>[https://books.google.es/books?id=eHgXAAAAYAAJ&pg=PA717&lpg=PA717&dq=Cachetia+Caraia+-cachexia&source=bl&ots=LaF9I5UbHl&sig=fIkikVFU_ezcAIf4SaqWMq5N3wA&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiB1YyF1NnJAhVEWhQKHWcHDiIQ6AEIJTAA#v=onepage&q=Cachetia%20Caraia%20-cachexia&f=false Linnaea: Ein Journal Für Die Botanik in Ihrem Ganzen Umfange, Volumen 15] ubi dicitur "In deserto Caraia inter flumen Cyrum et Cachetiam sito, in Cachetia et in Armenia"</ref>''' | კახეთი | ''Kaxeti'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | '''403 600''' | [[Teleda]]<ref name="Teleda">[https://en.wikipedia.org/wiki/Telavi#History Vicipaedia Anglica] ubi dicitur "''One of the earliest surviving accounts of Telavi is from the 2nd century AD, by Greek geographer Claudius Ptolemaeus, who mentions the name Teleda (a reference to Telavi)''"</ref> | თელავი | ''Telavi'' ([[Atropatenice]]) |- | 1. [[Municipium Achmeta]]<ref>[https://archive.org/stream/mmoiresdelacad7151870impe/mmoiresdelacad7151870impe_djvu.txt Mémoires de l'Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg] ubi dicitur "(...) ad Ilto fluvium inter Achmeta (...)"</ref> | ახმეტის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 41 600 | [[Achmeta]]<ref>[https://archive.org/stream/mmoiresdelacad7151870impe/mmoiresdelacad7151870impe_djvu.txt Mémoires de l'Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg] ubi dicitur "(...) ad Ilto fluvium inter Achmeta (...)"</ref> | ახმეტა | |- | 2. [[Municipium Gurdzaani]] | გურჯაანის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 70 500 | [[Gurdzaani]] | გურჯაანი | |- | 3. [[Municipium Tziteli-Tzkaro]]<ref>[https://de.wikipedia.org/wiki/Dedopliszqaro#Geschichte Vicipaedia Theodica] ubi dicitur "(...) Die sowjetischen Behörden benannten den Ort in Zitelzqaro (georgisch წითელწყარო, „Rote Quelle“) um (...)"</ref><ref>[http://www.ville-ge.ch/cjb/publications/cando572/C572_329-357.pdf Multivariate analysis, systematics, and distribution of Galium sect. Orientigalium Ehrend. (Rubiaceae) in the Caucasus region ab Ivan Schanzer] ubi dicitur "(...) Georgia Orientalis Kachetia, in viciniis opp. Tziteli-Tzkaro (...)"</ref> | დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 30 600 | [[Tziteli-Tzkaro]]<ref>[https://de.wikipedia.org/wiki/Dedopliszqaro#Geschichte Vicipaedia Theodica] ubi dicitur "(...) Die sowjetischen Behörden benannten den Ort in Zitelzqaro (georgisch წითელწყარო, „Rote Quelle“) um (...)"</ref><ref>[http://www.ville-ge.ch/cjb/publications/cando572/C572_329-357.pdf Multivariate analysis, systematics, and distribution of Galium sect. Orientigalium Ehrend. (Rubiaceae) in the Caucasus region ab Ivan Schanzer] ubi dicitur "(...) Georgia Orientalis Kachetia, in viciniis opp. Tziteli-Tzkaro (...)"</ref> | დედოფლისწყარო | |- | 4. [[Municipium Teleda]]<ref name="Teleda" /> | თელავის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 70.400 | [[Teleda]]<ref name="Teleda" /> | თელავი | |- | 5. [[Municipium Lagodechi]]<ref name="Lagod">[http://www.araneae.unibe.ch/data/4442/Arctosa_lagodechiensis araneae.unibe.ch] ubi apparet binomen "Arctosa lagodechiensis"; seu Lagodekhi: [http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=196521 Itis report] ubi apparet binomen "Mediorhynchus lagodekhiensis"</ref> | ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი | ''Laqodexi bələdiyyəsi'' seu ''Laqodexi rayonu'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 51 000 | [[Lagodechi]]<ref name="Lagod" /> | ლაგოდეხი | ''Laqodexi'' ([[Atropatenice]]) |- | 6. [[Municipium Sagaredzo]] | საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 58 800 | [[Sagaredzo]] | საგარეჯო | |- | 7. [[Municipium Signagi]] | სიღნაღის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 43 600 | [[Signagi]] | სიღნაღი | |- | 8. [[Municipium Kvareli]]<ref>[http://ecowoman.ru/latin/articles.php?id=19806 ecowoman.ru]{{Nexus deficitur|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi dicitur "(...) In vico Kvareli attractio est huius regionis (...)"</ref> | ყვარლის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 37 100 | [[Kvareli]]<ref>[http://ecowoman.ru/latin/articles.php?id=19806 ecowoman.ru]{{Nexus deficitur|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi dicitur "(...) In vico Kvareli attractio est huius regionis (...)"</ref> | ყვარელი | |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Mestlēta-Terra Montana|Regio Mestlēta-Terra Montana]]<ref name="Mestl" /><ref>The Islamization and Ethnogenesis of the Fereydani Georgians a Babaco Rezvani, ubi dicitur "Mtianeti, which in standard Georgian means the mountainous land"</ref>''' | მცხეთა-მთიანეთი | Цхета-Мтианет ([[Ossetice]]), Мцхета-Мтианети ([[Russice]]) | align="right" | '''124 100''' | [[Mestlēta]]<ref name="Mestl">[http://www.academia.edu/9803577/J.Linderski_How_Did_King_Flavius_Dades_and_Pitiaxes_Publicius_Agrippa_Acquire_Their_Roman_Names_Roman_Questions_II_2007_262-276 How Did King Flavius Dades and Pitiaxes Publicius Agrippa Acquire Th... a J. Linderski]</ref> | მცხეთა | Цхета ([[Ossetice]], Мцхета ([[Russice]]) |- | 1. [[Districtus Leninoropolitanus|Municipium Leninoropolis]] | ახალგორის მუნიციპალიტეტი | Ленингоры район ([[Ossetice]]), Ленингорский район ([[Russice]]) | align="right" | 7 600 | [[Leninoropolis]] | ახალგორი | Ленингор ([[Ossetice]]), Ленингори ([[Russice]]) |- | 2. [[Municipium Duseti]] | დუშეთის მუნიციპალიტეტი | Душеты муниципалитет ([[Ossetice]]), Душетский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 33 300 | [[Duseti]] | დუშეთი | Душет ([[Ossetice]]), Душети ([[Russice]]) |- | 3. [[Municipium Tianeti]] | თიანეთის მუნიციპალიტეტი | Тианети муниципалитет ([[Ossetice]]), Тианетский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 13 300 | [[Tianeti]] | თიანეთი | Тианети ([[Ossetice]]), Тианети ([[Russice]]) |- | 4. [[Municipium Mestlēta]]<ref name="Mestl" /> | მცხეთის მუნიციპალიტეტი | Цхета муниципалитет ([[Ossetice]], Мцхетский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 65 000 | [[Mestlēta]]<ref name="Mestl" /> | მცხეთა | Цхета ([[Ossetice]], Мцхета ([[Russice]]) |- | 5. [[Municipium Casbekius]]<ref>[http://books.google.ru/books?id=2csQAAAAIAAJ&pg=PA6&dq=Casbekius&hl=ru&ei=6LotTJXXGM-VsQbm5_C1Ag&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=Casbekius&f=false E. Eichwald, ''Fauna Caspio-Caucasia nonnullis observationibus observationibus novis illustrata'', p. 6]</ref> | ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი | Хъазыбеджы муниципалитет seu Хъазыбеджы район seu Сæнайы район ([[Ossetice]]), Казбегский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 4 900 | [[Casbekius (oppidum)|Casbekius]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Stepantsminda Vicipaedia Anglica] ubi dicitur "(Georgian: სტეფანწმინდა; formerly Kazbegi, ყაზბეგი)"</ref><ref>[http://books.google.ru/books?id=2csQAAAAIAAJ&pg=PA6&dq=Casbekius&hl=ru&ei=6LotTJXXGM-VsQbm5_C1Ag&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q=Casbekius&f=false E. Eichwald, ''Fauna Caspio-Caucasia nonnullis observationibus observationibus novis illustrata'', p. 6]</ref> | სტეფანწმინდა | Сæна seu Казбеги ([[Ossetice]]), Степанцминда seu Казбе́ги ([[Russice]]) |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Radscha-Letschkum et Suania Inferior|Regio Radscha-Letschkum et Suania Inferior]]<ref>[https://books.google.es/books?id=fFI-AAAAcAAJ&pg=PA244&lpg=PA244&dq=imerethia&source=bl&ots=kOMzUbvAuO&sig=SQSPAjLZ3d-k5ZgpXqd19IcwflM&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjyruj23ofLAhWBvhQKHYNuAVMQ6AEIJzAC#v=onepage&q=imerethia&f=false Linnaea Berlin: ein Journal für die Botanik in ihrem ganzen Umfange, Volumen 15]</ref><ref>[https://books.google.es/books?id=dBJjAAAAcAAJ&pg=RA1-PA126&lpg=RA1-PA126&dq=Suania+regio+in+Georgia&source=bl&ots=75JIM8ledy&sig=AO2xl1kBz_k6d4dawLIcP5lXPcc&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjzvJm3x4fLAhVH1RQKHSbnAdQQ6AEIMDAD#v=onepage&q=Suania%20regio%20in%20Georgia&f=false Notae et castigationes in Stephanum Byzantium]</ref>''' | რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი | | align="right" | '''48 600''' | [[Ambrolauri]] | ამბროლაური | |- | 1. [[Municipium Ambrolauri]] | ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 15 100 | [[Ambrolauri]] | ამბროლაური | |- | 2. [[Municipium Lentechi]] | ლენტეხის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 8 900 | [[Lentechi]] | ლენტეხი | |- | 3. [[Municipium Oni]] | ონის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 8 800 | [[Oni (Georgia)|Oni]] | ონი | |- | 4. [[Municipium Zageri]] | ცაგერის მუნიციპალიტეტი | | align="right" | 15 800 | [[Zageri]] | ცაგერი | |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Mingrelia et Suania Superior|Regio Mingrelia et Suania Superior]]<ref>[https://archive.org/stream/monographiederga00huth/monographiederga00huth_djvu.txt Monographie der Gattung Delphinium] ubi dicitur "Mingrelia; inter Jugur et Sugdidi"</ref><ref>[https://books.google.es/books?id=dBJjAAAAcAAJ&pg=RA1-PA126&lpg=RA1-PA126&dq=Suania+regio+in+Georgia&source=bl&ots=75JIM8ledy&sig=AO2xl1kBz_k6d4dawLIcP5lXPcc&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjzvJm3x4fLAhVH1RQKHSbnAdQQ6AEIMDAD#v=onepage&q=Suania%20regio%20in%20Georgia&f=false Notae et castigationes in Stephanum Byzantium]</ref>''' | სამეგრელო და ზემო სვანეთი | სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | '''471 700''' | [[Sugdidi]]<ref name="Sugdidi">[https://archive.org/stream/monographiederga00huth/monographiederga00huth_djvu.txt Monographie der Gattung Delphinium] ubi dicitur "Mingrelia; inter Jugur et Sugdidi"</ref> | ზუგდიდი | ზუგდიდი seu ზუგიდი ([[Mingrelice]]) |- | 1. Urbs [[Phasis (urbs)|Phasis]] | ფოთი | ფუთი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 47 300 | [[Phasis (urbs)|Phasis]] | ფოთი | ფუთი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 2. [[Municipium Abasha]]<ref>[http://kharkov.naturalist.su/gallery//collection.php?geo1id=64 kharkov.naturalist.su]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi apparet binomen Otiorhynchus abashae</ref> | აბაშის მუნიციპალიტეტი | აბაშაშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 28 100 | [[Abasha]]<ref>[http://kharkov.naturalist.su/gallery//collection.php?geo1id=64 kharkov.naturalist.su]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ubi apparet binomen Otiorhynchus abashae</ref> | აბაშა | აბაშა ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 3. [[Municipium Sugdidi]]<ref name="Sugdidi" /> | ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი | ზუგდიდიშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 172 100 | [[Sugdidi]]<ref name="Sugdidi" /> | ზუგდიდი | ზუგდიდი seu ზუგიდი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 4. [[Municipium Martvili]]<ref>[http://www.zin.ru/animalia/coleoptera/pdf/zamotajlov_fominykh_2014_neoplectes.pdf zin.ru] ubi apparet binomen Carabus martviliensis</ref> | მარტვილის მუნიციპალიტეტი | მარტვილიშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 44 600 | [[Martvili]]<ref>[http://www.zin.ru/animalia/coleoptera/pdf/zamotajlov_fominykh_2014_neoplectes.pdf zin.ru] ubi apparet binomen Carabus martviliensis</ref> | მარტვილი | მარტვილი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 5. [[Municipium Mestia]] | მესტიის მუნიციპალიტეტი | მესტიაშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 14 200 | [[Mestia]] | მესტია | მესტია ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 6. [[Municipium Senaki]] | სენაკის მუნიციპალიტეტი | სანაკიშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 52 000 | [[Senaki]] | სენაკი | სანაკი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 7. [[Municipium Novem Fontes]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chkhorotsqu Vicipaedia Anglica]</ref> | ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი | ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 30 000 | [[Novem Fontes]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Chkhorotsqu Vicipaedia Anglica]</ref> | ჩხოროწყუ | ჩხოროწყუ ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 8. [[Municipium Zalendzicha]] | წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი | წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 40 300 | [[Zalendzicha]] | წალენჯიხა | წალენჯიხა ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- | 9. [[Municipium Chobus]]<ref>[http://www.ourcivilisation.com/smartboard/shop/tacitusc/histries/chap21.htm The Modern Equivalent Of Ancient Roman Place Names] ubi apparet nomen Latinum fluminis e quo hoc oppidum nominatur</ref> | ხობის მუნიციპალიტეტი | ხობიშ მუნიციპალიტეტი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) | align="right" | 41 200 | [[Chobus (urbs)|Chobus]]<ref>[http://www.ourcivilisation.com/smartboard/shop/tacitusc/histries/chap21.htm The Modern Equivalent Of Ancient Roman Place Names] ubi apparet nomen Latinum fluminis e quo hoc oppidum nominatur</ref> | ხობი | ხობი ([[Lingua Mingrelia|Mingrelice]]) |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Meschetia-Dzhawakhetia|Meschetia-Dzhawakhetia Regio]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130425021520/http://www.araneae.unibe.ch/data/4632/Dysdera_meschetiensis araneae.unibe.ch] ubi depingitur species Dysdera meschetiensis</ref><ref>[http://bibdigital.rjb.csic.es/Imagenes/P0056_30/P0056_30_400.pdf 382 Eug. Bordzilowski 574" calycis superbis concavo...]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>''' | სამცხე-ჯავახეთის მხარე | Սամցխե-Ջավախք ([[Armeniace]]) | align="right" | '''208 300''' | [[Achalziche]]<ref>[[Georgius Henricus Lünemann|G.H. Lünemann]], |[https://books.google.es/books?id=Pj75q0pGu2EC&pg=PA12&lpg=PA12&dq=descriptio+georgiae+asia&source=bl&ots=jPp2desW1m&sig=6hvAJUTOQ8VMre1Y6_oVoYgQV10&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiokd7CrJHLAhWMWhQKHblEChIQ6AEIMzAD#v=onepage&q=Achalziche&f=false ''Descriptio Caucasi'']</ref> | ახალციხე | Ախալցխա ([[Armeniace]]) |- | 1. [[Municipium Adigeni]] | ადიგენის მუნიციპალიტეტი | Ադիգենի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 20 400 | [[Adigeni]] | ადიგენი | Ադիգեն ([[Armeniace]]) |- | 2. [[Municipium Aspindza]]<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/131.109.%20Podospermum.pdf binran.ru] ubi dicitur "(...) Georgia, Meschetia distr. Aspindza, in faucibus prope pag. Aspindza in Nitrarieto"</ref> | ასპინძის მუნიციპალიტეტი | Ասպնջակի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 12 700 | [[Aspindza]]<ref>[http://www.binran.ru/upload/caucasian/pdf/131.109.%20Podospermum.pdf binran.ru] ubi dicitur "(...) Georgia, Meschetia distr. Aspindza, in faucibus prope pag. Aspindza in Nitrarieto"</ref> | ასპინძა | Ասպնջակ ([[Armeniace]]) |- | 3. [[Municipium Akhalkalaki]]<ref>[http://plants.jstor.org/stable/history/10.5555/al.ap.specimen.tbi1025222 Global Plants] ubi dicitur "(...) Transcaucasia. Armenia Rossica. Prope urbem Akhalkalaki (prov. Tiflis)- in siccis graminosis. (...)"</ref> | ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი | Ախալքալաքի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 62 500 | [[Akhalkalaki]]<ref>[http://plants.jstor.org/stable/history/10.5555/al.ap.specimen.tbi1025222 Global Plants] ubi dicitur "(...) Transcaucasia. Armenia Rossica. Prope urbem Akhalkalaki (prov. Tiflis)- in siccis graminosis. (...)"</ref> | ახალქალაქი | Ախալքալաք ([[Armeniace]]) |- | 4. [[Municipium Achalziche]]<ref>[[Georgius Henricus Lünemann|G.H. Lünemann]], |[https://books.google.es/books?id=Pj75q0pGu2EC&pg=PA12&lpg=PA12&dq=descriptio+georgiae+asia&source=bl&ots=jPp2desW1m&sig=6hvAJUTOQ8VMre1Y6_oVoYgQV10&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiokd7CrJHLAhWMWhQKHblEChIQ6AEIMzAD#v=onepage&q=Achalziche&f=false ''Descriptio Caucasi''].</ref> | ახალციხის მუნიციპალიტეტი | Ախալցխայի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 46 900 | [[Achalziche]]<ref>[[Georgius Henricus Lünemann|G.H. Lünemann]], |[https://books.google.es/books?id=Pj75q0pGu2EC&pg=PA12&lpg=PA12&dq=descriptio+georgiae+asia&source=bl&ots=jPp2desW1m&sig=6hvAJUTOQ8VMre1Y6_oVoYgQV10&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiokd7CrJHLAhWMWhQKHblEChIQ6AEIMzAD#v=onepage&q=Achalziche&f=false ''Descriptio Caucasi''].</ref> | ახალციხე | Ախալցխա ([[Armeniace]]) |- | 5. [[Municipium Bordzomi]] | ბორჯომის მუნიციპალიტეტი) | Բորժոմի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 31 900 | [[Bordzomi]] | ბორჯომი | Բորժոմ ([[Armeniace]]) |- | 6. [[Municipium Sancta Nina]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ninotsminda#History Vicipaedia Anglica]</ref> | ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი | Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]) | align="right" | 33.900 | [[Sancta Nina (Georgia)|Sancta Nina]] | ნინოწმინდა | Նինոծմինդա ([[Armeniace]]) |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Carthlia Inferior|Regio Carthlia Inferior]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> ''' | ქვემო ქართლი | ''Aşağı Kartli'' ([[Atropatenice]]), Քվեմո Քարթլիի մարզ ([[Armeniace]]), Κβέμο Κάρτλι ([[Neograece]]) | align="right" | '''508 300''' | [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> | რუსთავი | ''Rustavi'' ([[Atropatenice]]), Ռուսթավ ([[Armeniace]], Ρουστάβι ([[Neograece]]) |- | 1. Urbs [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> | რუსთავი | ''Rustavi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 117 900 | [[Rusthavium]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Acta Sanctorum Octobris] ubi dicitur "Exstare etiamnum aiunt columnam, in qua degerit sanctus Antonius. Sepultus est in ecclesia monasterii a se conditi, quo deinceps sedem suam transtulit episcopus Rusthaviensis, diruto Rusthavio, (...)1) Wakhoucht, Descript. geogr. de l'lberie, pag. 303, 305. 2) Klaproth, Voyage au Caucase et en Georgie, tom. II, p. 67. 3)Muraviev, Januar. pag. 394 et seq. (...)"</ref> | რუსთავი | ''Rustavi'' ([[Atropatenice]]) |- | 2. [[Municipium Bolnisi]] | ბოლნისის მუნიციპალიტეტი | ''Bolnisi bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 75 600 | [[Bolnisi]] | ბოლნისი | ''Bolnisi'' ([[Atropatenice]]) |- | 3. [[Municipium Gardabani]] | გარდაბნის მუნიციპალიტეტი | ''Qarayazı bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 116 500 | [[Gardabani]] | გარდაბანი | ''Qaratəpə'' ([[Atropatenice]]) |- | 4. [[Municipium Dmanisi]]<ref>[http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.508.4612&rep=rep1&type=pdf The History of Veretebrate Fauna in Eastern Georgia] ubi apparent binomina velut Dmanisibos georgicus aut Struthio dmanisiensis</ref> | დმანისის მუნიციპალიტეტი | ''Başkeçid bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 28 300 | [[Dmanisi]]<ref>[http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.508.4612&rep=rep1&type=pdf The History of Veretebrate Fauna in Eastern Georgia] ubi apparent binomina velut Dmanisibos georgicus aut Struthio dmanisiensis</ref> | დმანისი | ''Başkeçid'' ([[Atropatenice]]) |- | 5. [[Municipium Fons Alba]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Tetritsqaro Vicipaedia Anglica]</ref> | თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი | ''Ağbulaq bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 26 200 | [[Fons Alba]]<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Tetritsqaro Vicipaedia Anglica]</ref> | თეთრიწყარო | ''Ağbulaq'' ([[Atropatenice]]) |- | 6. [[Municipium Marneuli]] | მარნეულის მუნიციპალიტეტი | ''Sarvan bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 121 800 | [[Marneuli]] | მარნეული | ''Sarvan'' ([[Atropatenice]]) |- | 7. [[Municipium Tsalka]] | წალკის მუნიციპალიტეტი | Ծալկայի մունիցիպալիտետ ([[Armeniace]]), περιφέρεια Τσάλκα ([[Neograece]]), ''Barmaqsız bələdiyyəsi'' ([[Atropatenice]]) | align="right" | 22 000 | [[Tsalka]] | წალკა | Ծալկա ([[Armeniace]]), Τσάλκα ([[Neograece]]), ''Barmaqsız'' ([[Atropatenice]]) |- bgcolor="#EEEED1" | '''[[Carthlia Interior|Regio Carthlia Interior]]<ref>[https://www.heiligenlexikon.de/ActaSanctorum/Einleitung_Oktober_XI.html Ökumenisches Heiligenlexikon, Einleitung Oktober XI] ubi dicitur "(...) Tempore chalifi Abd-allah, cuius imperio subdita erat Georgia seu Carthlia ,(...)"</ref> ''' | შიდა ქართლი | Мидæггаг Картли ([[Ossetice]]); Шида-Картли ([[Russice]]) | align="right" | '''313 600''' | [[Goridis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> | გორი | Гур ([[Ossetice]]), Гори ([[Russice]]) |- | 1. Urbs [[Tschinval]] | ცხინვალი | Цхинвал ([[Ossetice]]), Цхинвал seu Цхинвали ([[Russice]]) | align="right" | sine datis | [[Tschinval]] | ცხინვალი | Цхинвал ([[Ossetice]]), Цхинвал seu Цхинвали ([[Russice]]) |- | 2. [[Municipium Goridis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> | გორის მუნიციპალიტეტი | Гуры муниципалитет ([[Ossetice]]), Гори́йский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 148 800 | [[Goridis]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305024121/http://orbis-latinus.geog.uni-heidelberg.de/detail.php?id=39649&type=0 Orbis Latinus]</ref> | გორი | Гур ([[Ossetice]]), Гори ([[Russice]]) |- | 3. [[Municipium Kaspi]] | კასპის მუნიციპალიტეტი | Къаспийы муниципалитет ([[Ossetice]]), Каспский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 52 000 | [[Kaspi]] | კასპი | Къаспи ([[Ossetice]]), Каспи ([[Russice]]) |- | 4. [[Municipium Careli]] | ქარელის მუნიციპალიტეტი | Карелы муниципалитет ([[Ossetice]]), Карельский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 51 200 | [[Careli (Georgia)|Careli]] | ქარელი | Карели ([[Ossetice]] et [[Russice]]) |- | 5. [[Municipium Chasuri]] | ხაშურის მუნიციპალიტეტი | Хашуры муниципалитет ([[Ossetice]]), Хашурский муниципалитет ([[Russice]]) | align="right" | 61 600 | [[Chasuri]] | ხაშური | Хашур ([[Ossetice]]), Хашури ([[Russice]]) |- | 6. [[Districtus Dzavensis|Municipium Dzava]] | ჯავის რაიონი | Дзауы район ([[Ossetice]]), Дзауский район ([[Russice]]) | align="right" | sine datis | [[Dzava]] | ჯავა | Дзау ([[Ossetice]]), Дзау seu Джава ([[Russice]]) |} == Notae == <references /> [[Categoria:Georgia]] [[Categoria:Indices communium et municipiorum|Georgia]] 9ggtvcqg3o3ra51j09oe75qq4087u15 Receptorium neurotransmissoris 0 260766 3993885 3984239 2026-10-10T16:38:11Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993885 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" |- ! style="background-color:#d0d0d0;" | Structura '''synapsis''' typicae |- style="text-align: center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Synapse Illustration unlabeled.svg|400px|Structura '''synapsis''' typicae]] {{Image label|x=-2.0|y=-193.0|scale=-1|text=[[Densitas postsynaptica|Densitas<br> postsynaptica]]}} {{Image label|x=-2.0|y=-93.0|scale=-1|text=[[Alveus calcio tensione electrica nitens|Alveus calcio<br>tensione electrica<br>nitens]]}} {{Image label|x=-48.0|y=-35.0|scale=-1|text=[[Vesicula synaptica|Vesicula<br> synaptica]]}} {{Image label|x=-240.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Transportator neurotransmissoris|Transportator]]}} {{Image label|x=-259.0|y=-180.0|scale=-1|text=Receptorium}} {{Image label|x=-214.0|y=-24.0|scale=-1|text=[[Neurotransmissor]]}} {{Image label|x=-352.0|y=-80.0|scale=-1|text=[[Bulbulus terminalis]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-185.0|scale=-1|text=[[Fissura synaptica]]}} {{Image label|x=-348.0|y=-234.0|scale=-1|text=[[Dendrita]]}}</div> |} '''Receptorium neurotransmissoris''' est proteina [[membrana cellulae|transmembranea]] in [[Synapsis chemica|membrana postsynaptica]] [[neuron]]um aut musculorum sita quae substantiis chemicis idoneis movetur postquam eas ligavit, id est "recepit": non solum [[neurotransmissor]]es, sed etiam medicamenta et [[Molecula|moleculas]] nuntiantes ligare potest, e quo fit ut [[tensio electrica]] gignatur quia praecipuum munus eius in [[Canalis ionticus|canalibus ionticis]] patefaciendis aut claudendis consistit. Hoc modo signa chemica a proximis neuronibus sibi missa in signa electrica convertit quae [[Synapsis chemica|potentia postsynaptica]] dicuntur. == Typi receptoriorum == Duo typi receptoriorum sunt: * [[Receptoria canales]] sive receptoria ''ionotropica''<ref>Anglice: Ligand-gated receptor, ionotropic receptor</ref> - sunt receptoria [[Neurotransmissor|neurotransmissore]] ([[Ligandum (Chemia)|ligando]]) mota quae statim canales in eadem proteina sitos aperiunt et ita fluxum ionticum gignunt sive excitantem (PPSE), exempli gratia [[Glutamatum|glutamato]] vel [[aspartatum|aspartato]], sive inhibentem (PPSI), exempli gratia [[GABA]] et [[Glycinum|glycino]]. * [[Receptorium proteino G copulatum|Receptoria proteino G copulata]] sive receptoria ''metabotropica''<ref>Anglice: G Protein-coupled receptor, metabotropic receptor</ref> - quae canales ionticos non ipsi aperiunt sed per nuntios secundarios et varias proteinas canales aperire possunt. Plurimi receptoriorum metabotropici sunt. Receptoria-canales quae statim ionta admittunt ad responsum celerem et brevem apta sunt. Econtra receptoria proteina G egentes responsa tardiora et diuturniora dare solent. == Receptoriorum exempla == Exempla receptoriorum neurotransmissorum sunt:<ref>ed. Kebabain, J. W. & Neumeyer, J. L. (1994). "RBI Handbook of Receptor Classification"</ref> * [[receptorium adrenergicum|Receptoria adrenergica]]: [[receptorium adrenergicum alpha-1|alpha (α)]]: α<sub>1A</sub>, α<sub>1B</sub>, α<sub>1D</sub><ref>receptorium adrenergicum α<sub>1C</sub> non est; explanationis vide → [[receptorium adrenergicum alpha-1]].</ref>, α<sub>2A</sub>, α<sub>2B</sub>, α<sub>2C</sub>, α<sub>2D</sub>; beta (β): [[receptorium adrenergicum beta-1|β<sub>1</sub>]], [[Receptorium Beta-2 adrenergicorum|β<sub>2</sub>]], β<sub>3</sub> * [[receptorium Dopamini|Receptoria dopamini]]: [[Receptorium dopamini D1|D<sub>1</sub>]], [[Receptorium dopamini D2|D<sub>2</sub>]], [[Receptorium dopamini D3|r<sub>3</sub>]], D<sub>4</sub>, D<sub>5</sub> * [[receptorium GABA|Receptoria GABA]]: GABA<sub>A</sub>, GABA<sub>A</sub>-ρ, GABA<sub>B1a</sub>, GABA<sub>B1δ</sub>, GABA<sub>B2</sub> * [[receptorium glutamati|Receptoria glutamati]]: [[receptorium NMDA|NMDA]], [[receptorium AMPA|AMPA]], [[receptorium kainati|kainati]], [[receptorium glutamati metabotropicum 1|mGluR<sub>1</sub>]], mGluR<sub>2</sub>, mGluR<sub>3</sub>, mGluR<sub>4</sub>, mGluR<sub>5</sub>, mGluR<sub>6</sub>, mGluR<sub>7</sub>, mGluR<sub>8</sub> * [[receptorium histamini|Receptoria histamini]]: [[receptorium histamini H1|H<sub>1</sub>]], [[receptorium histamini H2|H<sub>2</sub>]], [[receptorium histamini H3|H<sub>3</sub>]], [[receptorium histamini H4|H<sub>4</sub>]] * [[receptorium acetylcholini|Receptoria acetylcholini]]: [[receptorium acetylcholini muscarinicum|''muscarinica'']]: [[Receptorium acetylcholini muscarinicum M1|M<sub>1</sub>]], M2, M3, M4, M5; ''nicotinica'': musculi, nervi (α-bungarotoxini-insensibile), nervi (α-bungarotoxini-sensibile) * [[receptorium opioidorum|Receptoria opioidorum]]<ref>http://themedicalbiochemistrypage.org/opioids.php#receptors</ref>: μ, δ<sub>1</sub>, δ<sub>2</sub>, κ * [[receptorium serotonini|Receptoria serotonini]]<ref>HT = Hydroxytryptaminum, 5-Hydroxytryptaminum = [[Serotoninum]]</ref>: 5-HT<sub>1A</sub>, 5-HT<sub>1B</sub>, 5-HT<sub>1D</sub>, 5-HT<sub>1E</sub>, 5-HT<sub>1F</sub>, [[Receptorium serotonini 2A|5-HT<sub>2A</sub>]], 5-HT<sub>2B</sub>, [[Receptorium serotonini 2C|5-HT<sub>2C</sub>]], 5-HT<sub>3</sub>, 5-HT<sub>4</sub>, [[Receptorium 5-HT5A Serotonini|5-HT<sub>5A</sub>]], [[Receptorium 5-HT5B Serotonini|5-HT<sub>5B</sub>]], [[receptorium 5-HT6 Serotonini|5-HT<sub>6</sub>]], [[Receptorium 5-HT7 Serotonini|5-HT<sub>7</sub>]] * [[receptorium Glycini|Receptorium glycini]]: glycinum == Notae == <references/> == Plura legere si cupis == *Matthias Kneussel, Torben Johann Hausrat. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0166223616000035 Postsynaptic Neurotransmitter Receptor Reserve Pools for Synaptic Potentiation]", ''Trends in Neurosciences'', 2016: 170-182 *Daniel M. Rosenbaum, Søren G. F. Rasmussen & Brian K. Kobilka. "[https://www.nature.com/articles/nature08144 The structure and function of G-protein-coupled receptors]", ''Nature'', 2009: 356–363 {{NexInt}} * [[Agonista (biochemia)]] * [[Psychopharmacologia]] * [[Serotoninum]] * [[Synapsis chemica]] {{biologia-stipula}} [[Categoria:Pharmacologia]] [[Categoria:Systema nervosum]] [[Categoria:Neuroscientia]] [[Categoria:Receptoria]] [[Categoria:Receptoria neurotransmissoria|!]] rgi7yip910hlin9305y8y8lpxpavo8m Bellum Sertorianum 0 270056 3993879 3617751 2026-10-10T15:55:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993879 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Iberia 100BC.svg|thumb|Hispania antiqua circa 100 a.C.n.]] '''Bellum Sertorianum''' (80-72 a.C.n.) fuit pars [[Bellum civile|bellorum civilium]] [[Libera res publica Romana|Romanorum]]. Hoc bellum in [[Hispania Romana|Hispania]] gestum est inter ultimum ducem [[Gaius Marius|Marianae]] factionis, [[Quintus Sertorius|Quintum Sertorium]], qui non tantum reliquias [[Populares|popularium partium]] sed etiam multas civitates Ibericas quos dominationem Romanam aegre ferentes ad sese converterat, ex una parte et [[Sylla|Syllanos]] duces a [[Senatus Romanus|senatu Romano]] adversus eum missos, [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quintum Caecilium Metellum Pium]] et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum]], ex altera parte. Calliditate et nova belli ratione Sertorius adversarios diu male mulcavit ; postquam vero a legato suo, [[Marcus Perperna Veiento|Marco Perperna Veientone]], fraude occisus est Pompeius facile victor finem bello imposuit. ==Fontes== *[[Appianus]], primo libro ''Bellorum civilium'' 505-538. *[[Plutarchus]], ''Sertorius'' ** ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 17-20. == Plura legere si cupis == *Félix García Morá, ''Un episodio de la Hispania republicana : la guerra de Sertorio : planteamientos iniciales'', Universidad de Granada, 1991. ISBN 84-338-1308-0 (Dissertatio academica) *Christoforus Konrad, ''Plutarch's Sertorius: A Historical Commentary.'' Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1994. [http://bmcr.brynmawr.edu/1994/94.09.13.html Recensio critica] *Adolphus Schulten, ''Sertorius'', Lipsiae, 1926. [http://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1928_num_30_2_2477 Recensio critica] *P Spann, ''Quintus Sertorius and the legacy of Sulla'', The University of Arkansas press, 1987. [https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/S0009840X00121705 Recensio critica] [[Categoria:Bella civilia Romana]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus]] l73a46rmvhi3b764vt1sm0uphqi3b8p 3993880 3993879 2026-10-10T15:57:04Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993880 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Iberia 100BC.svg|thumb|Hispania antiqua circa 100 a.C.n.]] '''Bellum Sertorianum''' (80-72 a.C.n.) fuit pars [[Bellum civile|bellorum civilium]] [[Libera res publica Romana|Romanorum]]. Hoc bellum in [[Hispania Romana|Hispania]] gestum est inter ultimum ducem [[Gaius Marius|Marianae]] factionis, [[Quintus Sertorius|Quintum Sertorium]], qui non tantum reliquias [[Populares|popularium partium]] sed etiam multas civitates Ibericas quos dominationem Romanam aegre ferentes ad sese converterat, ex una parte et [[Sylla|Syllanos]] duces a [[Senatus Romanus|senatu Romano]] adversus eum missos, [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Quintum Caecilium Metellum Pium]] et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Gnaeum Pompeium Magnum]], ex altera parte. Calliditate et nova belli ratione Sertorius adversarios diu male mulcavit ; postquam vero a legato suo, [[Marcus Perperna Veiento|Marco Perperna Veientone]], fraude occisus est Pompeius facile victor finem bello imposuit. ==Fontes== *[[Appianus]], primo libro ''Bellorum civilium'' 505-538. *[[Plutarchus]], ''Sertorius'' ** ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 17-20. == Plura legere si cupis == *Félix García Morá, ''Un episodio de la Hispania republicana : la guerra de Sertorio : planteamientos iniciales'', Universidad de Granada, 1991. ISBN 84-338-1308-0 (Dissertatio academica) [https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_1993_num_19_1_2098 Recensio critica] *Christoforus Konrad, ''Plutarch's Sertorius: A Historical Commentary.'' Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1994. [http://bmcr.brynmawr.edu/1994/94.09.13.html Recensio critica] *Adolphus Schulten, ''Sertorius'', Lipsiae, 1926. [http://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1928_num_30_2_2477 Recensio critica] *P Spann, ''Quintus Sertorius and the legacy of Sulla'', The University of Arkansas press, 1987. [https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/S0009840X00121705 Recensio critica] [[Categoria:Bella civilia Romana]] [[Categoria:Gnaeus Pompeius Magnus]] 2kn6mqhkshzs4w08bcsj9myqbdhe77x Apoptosis 0 271378 3993837 3804376 2026-10-10T12:59:29Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993837 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Apoptosis DU145 cells mosaic.jpg|thumb|Mors programmata (apoptosis) cellularum [[chemotherapia]] (hic cum [[etoposidum|etoposido]]) tractatarum [[Cancer prostatae|cancri prostatae]] per [[microscopium]] observata<ref>[https://web.archive.org/web/20190214040849/https://www.phiab.se/ Descriptio modi explorandi] apud situm mercatorium (Phase Holographic Imaging AB, [[Suecia]]) {{Ling|Anglice}}</ref>. Crassitudinis cellularum tractarum augentibus colores de [[auratus|auratis]] ad [[fuscus|fuscos]] mutant. Prostremo cellulae cancri diruptae sunt.]] '''Apoptosis''' {{victio|Apoptosis|is|f}} est intra [[organismus|corpora organica]] [[Multicellulare|pluricellularia]] modus [[mors cellularis programmata|mortis cellularis programmatae]], hinc series reactionum [[biochemia|biochemicarum]]<ref>[https://books.google.de/books/about/Means_to_an_End.html?id=s8jBcQAACAAJ&redir_esc=y De rationibus ad finem: machinationes mortium biochemicarum] de Douglas R. Green {{Ling|Anglice}}</ref>, quibus crescentes organismi velut [[systema immunitatis]] cellulas nondum utiles velque detrimentosas eradicare possunt. Initiat apoptosis modis praecipue tribus, ''extrinsico'' enim et ''intrinsico'', et ''per [[reticulum endoplasmaticum]]''. Distinguuntur sequentiae apoptosis inter gradus tres, ''initiationem'' enim, deine ''executionem'', postremo ''apoptosem sensu stricto'', quae postremus gradus irreversibilis est. In via procedente nonnullae [[Integrale|integrationes]] signorum et erga exitum cellulae (signum ''proapoptoticum'') et superstes (signum ''antiapoptoticum''). In reactionum apoptosis medio sunt [[enzymum|enzyma]] gregris [[caspasis|caspasium]], hinc [[caspasis 3]] imprimis et [[caspasis 7]]. In [[chemotherapia]] ista res mortis programmatae cellularum maleficarum therapiae apposite persequitur. Anno 2002, [[Sydney Brenner]], [[Howard Robertus Horvitz]] et [[Ioannes Eduardus Sulston]] [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] accepit studii apoptosis ratione. == Etymologia == Apoptosis de verbo [[Graeco]] ἀποπίπτειν derivatur, quod "decidere" significat. == Contextus == Vox ''apoptosis'' rem biologicam modo quinquaginta annis significat,<ref>{{cite journal |authors=Kerr J. F. R., Wyllie A. H., Currie A. R. |title=Apoptosis: A Basic Biological Phenomenon with Wide-ranging Implications in Tissue Kinetics |journal=Br J Cancer |year=1972 |volume=26(4) |pages=239-57 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2008650/}}</ref> quamquam biologia corporum organicorum et simul nutrix et deletrix interdum cogitationem obstat, sed sine deletione, quarum multitudo in quibusdam organis ipsa plus septuaginta centesimas cellularum consumat, neque ulla ordo neque formatio licerent. Nimirum machinationes apoptosis non planae sed nexibus pluribus sequentes oportent. [[Fasciculus:Apoptotic cell disassembly.png|600px|center]] === Apoptosis et morbi neurodegenerativi === {{main|Neurodegeneratio}} Itinera apoptotica (vid. infra) in coniunctione [[mitochondrium|mitochondriorum]] colligere videntur. Eo modo hodie et apoptosi et mitochondriis sginificantiae morborum cum notis neurodegenerativis putantur, ut [[morbus Huntington|morbi Huntington]], [[morbus Parkinson|morbi Parkinson]], [[sclerosis lateralis amyotrophica|sclerosi laterali amyotrophicae]], [[epilepsia]]rum, [[schizophrenia]]rum, [[encephalomyelitis disseminata]]e, [[dolor neuropathicus|doloris neuropathici]], [[morbus Alzheimerianus|morbi Alzheimeriani]]<ref>{{cite journal |authors=Wu Y., Chen M., Jiang J. |title=Mitochondrial dysfunction in neurodegenerative diseases and drug targets via apoptotic signaling |journal=Mitochondrion |year=2019 |month=Iul |volume= |pages= |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31288090}}</ref>. == Initium apoptosis == Adhuc imprimis tres modi, ut apoptosem incitetur, descripti sunt, iter extrinsicum enim, et intrinsicum, et per [[reticulum endoplasmaticum]]. Iter extrinsicum cum [[factor necrosis tumoris|factore necrosis tumoris]] (FNT) nexum est, dicitur theoria apoptosis ''FNT-inductae''. === Factores necrosis tumoris === [[factor necrosis tumoris|Factores necrosis tumoris]] (FNT, Anglice ''TNF'') est [[superfamilia]] [[proteinum transmembranaceum|proteinorum transmembranceorum]]. Structura principalis FNT est trimerum, i. e. ex unitatibus tribus composita. Proteina haec pariter sunt [[cytokinum|cytokina]] in imprimis cellularum immunitatis [[membrana cellularis|membrana cellulari]] inventa, qua liberata, extrinsice - spatio extracellulari - proteina extracellulare locata secant. Adhuc undeviginti membrorum familiarium descripi sunt. == Alii modi mortis cellularis programmatae == [[Fasciculus:Structural changes of cells undergoing necrosis or apoptosis.png|thumb|In apoptosi organella vive manent, in necrosi autem pereunt.]] Corporibus non modus singularis [[mors cellularis programmata|mortis programmatae]], ut supra descriptus, sed alii modi investigati sunt: {{div col|2}} * [[Anoikis]] * [[Autophagocytosis]] * [[Cornificatio]] * [[Degeneratio Walleriana]] * [[Eryptosis]] * [[Excitotoxicitas]] * [[Ferroptosis]] * [[Necroptosis]] * [[Necrosis]] et aponecrosis * [[NETosis]] {{div col end}} == Pinacotheca == <gallery> Fasciculus:Signal transduction pathways.svg|[[Signum transductus]] </gallery> == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Cellula]] * [[Homoeostasis]] * [[Mors]] * [[Neurogenesis]] * [[SHC1]] [[Categoria:Cytologia]] [[Categoria:Embryologia]] [[Categoria:Mors]] [[Categoria:Signum transductus]] 4mp5e50hvqp90gmi97ohpiww63xpjlt Geometria Euclidea 0 273083 3993993 3978203 2026-10-11T11:22:50Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993993 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Sanzio_01_Euclid.jpg|thumb|Pars [[Raphael Sanctius Urbinas|Raphaëlis]] ''[[Schola Atheniensis (Raphael)|Scholae Atheniensis]]'', in quo depingitur mathematicus Graecus, fortasse [[Euclides]] aut [[Archimedes]], qui [[circinus|circino]] constructionem geometricam facit.]] '''Geometria Euclidea'''<ref>''Nova acta eruditorum anno MDCCLXII publicata'' (Lipsiae: 1762), [https://books.google.com/books?id=cKxRAAAAcAAJ&pg=PA270&q=%22geometria%20euclidea%22 p. 270].</ref> est [[ratio]] [[mathematica|mathematica]], quae [[Euclides]] [[Alexandria|Alexandrinus]] in ''[[Elementa (Euclides)|Elementis]],'' [[liber|libro]] de [[geometria]], descripsit. Modus Euclidis consistit in [[axioma]]tibus ponendis ex quibus multa [[theorema]]ta concludit. Conclusiones Euclidis, quamquam partim a prioribus [[mathematica|mathematicis]] expositae, ab Euclide primum in una ampla ratione [[logica]] ordinatae sunt. ''Elementa'' incipiunt geometriâ [[planum|plani]], quae ratio axiomatica, inductio in [[demonstratio mathematica|demonstrationes mathematicas]], etiamnunc in [[schola|ludis]] docetur. Deinde ad [[geometria solida|geometriam solidam]] trium [[dimensio (geometria)|dimensionum]] procedit. Magna ''Elementorum'' pars propositiones continet, [[lingua]] geometrica explicatas, quae hodie partes [[algebra]]e et [[theoria numerorum|theoriae numerorum]] habentur. {{NexInt}} {{div col|2}} * [[Angulus]] * [[Circulus]] * [[Linea diagonalis|Diagonalis]] * [[Geometria analytica]] * [[Linea]] * [[Parallelogramma]] * [[Quadrum]] * [[Rectangulum]] * [[Rhombus (geometria)]] * [[Systema coordinatarum]] * [[Theorema Pythagorae]] * [[Triangulum]] {{div col end}} == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Cite book|last=Ball|first=W. W. Rouse|author-link=W. W. Rouse Ball|year=[[1960]]|title=A Short Account of the History of Mathematics|url=https://archive.org/details/shortaccountofhi0000ball|pages=[https://archive.org/details/shortaccountofhi0000ball/page/50 50]–62|edition=ed. quarta. [Reimpressio; prima editio Londinii: Macmillan & Co., [[1908]]|location=Novi Eboraci|publisher=Dover Publications|isbn=0-486-20630-0|ISBN=0-486-20630-0}}. * {{Cite book|last=Coxeter|first=H. S. M.|author-link=H. S. M. Coxeter|year=[[1961]]|title=Introduction to Geometry|url=https://archive.org/details/introductiontoge0000hsmc|location=Novi Eboraci|publisher=Wiley}}. * {{Cite book|last=Eves|first=Howard|year=[[1963]]|title=A Survey of Geometry|url=https://archive.org/details/surveyofgeometry0001eves|publisher=Allyn and Bacon}}. * Heath, L. (1925) [[1956]]. ''The Thirteen Books of Euclid's Elements,'' ed. secunda. Facsimile. (Prima editio Cambridge University Press.) Novi Eboraci: Dover Publications. 3 vol.: ISBN 0-486-60088-2 (vol. 1), ISBN 0-486-60089-0 (vol. 2), ISBN 0-486-60090-4 (vol. 3). * {{Cite book|last=Misner, Thorne, et Wheeler|year=[[1973]]|title=Gravitation|publisher=W. H. Freeman}}. * {{Cite book|last=Mlodinow|year=[[2001]]|title=Euclid's Window|url=https://archive.org/details/euclidswindowsto00mlod|publisher=The Free Press}}. * Nagel, E., et J. R. Newman. [[1958]]. ''Gödel's Proof.'' Novi Eboraci: New York University Press. * Tarski, Alfred. [[1951]]. ''A Decision Method for Elementary Algebra and Geometry.'' Berlekeiae: University of California Press. == Nexus externi == * Hazewinkel, Michiel, ed. (2001) [1994]. https://web.archive.org/web/20190505091951/https://www.encyclopediaofmath.org/index.php/Euclidean_geometry "Euclidean geometry"], ''Encyclopedia of Mathematics'', Springer Science+Business Media B.V. / Kluwer Academic Publishers, ISBN 978-1-55608-010-4. * Hazewinkel, Michiel, ed. (1994) [[2001]]. [https://web.archive.org/web/20190205004710/https://www.encyclopediaofmath.org/index.php/Plane_trigonometry "Plane trigonometry"], ''Encyclopedia of Mathematics'', Springer Science+Business Media B.V. / Kluwer Academic Publishers, ISBN 978-1-55608-010-4, * Kedlaya, Kiran. [https://web.archive.org/web/20111026045325/http://www-math.mit.edu/~kedlaya/geometryunbound/ ''Geometry Unbound.''] Tractatio per geometriam analyticam effecta; PDF; diplomate GFDL. [[Categoria:Geometria elementaria]] [[Categoria:Geometria Euclideana]] {{Myrias|Mathematica}} 9yzaqgsfshzalb9kq7ii0pj5g05olcc Retina (anatomia) 0 277207 3993867 3993740 2026-10-10T14:57:24Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993867 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {{Capsa tabellaria|titulus=Retina | ; Anatomia macroscopica | : [[Fasciculus:Human eye cross-sectional view grayscale.png|275px|Oculus humanus]]<br />Sectio oculi humani. [[Macula lutea]] pars '''retinae''' est, ex qua axis [[visus|visualis]] procedit. | ; Cognitores | [[Terminologia Anatomica|TA]]: [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.04.002] }} {{res|Retina}} ({{NexTAnat}} [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.04.002]) est interna [[oculus|oculi]] tunica ''multorum stratorum'', quae [[lux|lucem]] recipit, in signa electrica transformat, in [[nervus opticus|nervum opticum]] transmittit. Ad [[systema nervosum centrale]] pertinet. A [[rete|reti]] retina dicta est. == Anatomia macroscopica == Retina prorsus usque ad corpus ciliarium extenditur et eorum iunctura ''[[ora serrata]]'' appellatur. Peritis oculis quoque structura retinae macroscopica directe sine instrumentis visibilis non est. Solum [[ophthalmoscopia]]e ope, trans [[pupilla]]m, lucis ope, partes tandem [[fundus oculi|''fundi oculi'']] conspiciendae sunt. Alia itinera ad retinam conspiciendam tantummodo [[iconismus medicus|iconismo medico]] vel, post mortem, per sectionem anatomicam offeruntur. [[Fasciculus:Fundus photograph-normal retina EDA06.JPG|thumb|[[Fundus oculi]]. In medio, obscurius, [[macula lutea]], sinistra ''discus nervi optici'', ex quo vasa sanguinea retinae emergunt. Circum maculam luteam fere nulla vasa sunt.]] === Fundus oculi === Retina est pars [[fundus oculi|''fundi oculi'']]. Fundus ipse continet retinam, [[Discus nervi optici|discum nervi optici]], arteriam et venam centralem retinae, oram serratam. Investigatur fundus per ''[[ophthalmoscopia]]m'' (vel ''fundoscopiam''), cuius instrumentum est [[ophthalmoscopium]]. *Discus nervi optici alias ''macula caeca'' appellata nec [[sclera]] tegitur nec photoreceptoria habet quia transitum nervo optico praebet necnon arteriae et venae oculum rigantibus. Ibi lux non percipitur ("macula caeca") sed cerebrum sponte imaginem complet. Ideo lacunam ne suspicamur quidem. * In polo posteriore oculi area ovalis animadvertitur [[macula lutea]] dicta in qua potestas rerum discernendarum maxima est (ibi enim sunt coni qui colores discernunt), imprimis in parte media maculae (1,2 [[Millimetrum|mm]]) ''fovea centrali'' dicta, quia photoreceptoria ibi creberrima sunt, vascula rursus sanguinea absunt atque etiam cetera neura paululum ad latera amota sunt ne quodvis impedimentum luci obstet. In peripheria sunt bacilla et visio minus clara. * Vasa sanguinea ophthalmoscopio in peripheria visibilia sunt. === Providentia vascularis === Providentia sanguine arteriali per [[arteria centralis retinae|arteriam centralem retinae]] fit, ramulum [[arteria ophthalmica|arteriae opthalmicae]]. == Anatomia microscopica == [[Fasciculus:Retina layers.svg|thumb|400px|Retinae strata [[mammalia|mammalium]]. Mementote lucem ab inferiore ''trans strata omnia'' usque ad stratum pigmentosum transire debere. Vasa sanguinea hic non indicantur.]] Retina quinque neuronum generibus utitur: [[Photoreceptorium|photoreceptoria]], neura transversa aut horizontalia, [[neura bipolaria]], cellulae ganglionales, cellulae amacrinae. Ipsa photoreceptoria inter [[Neuron bacilliferum|bacilla]] et [[Neuron coniferum|conos]] qui colores percipiunt dividuntur. Bacilla in peripheria retinae cumulantur ubi lucem debilem percipiunt (uno [[photon|photone]] enim stimulantur). Econtra coni media retina stipantur in fovea atque etiam magis in foveola (pars media foveae 0,4mm) ubi eorum [[diameter]] minuitur ut plures in eodem loco fiant. In hanc partem lux dirigitur quia optimum visum praebet si lux multa est. Plura strata distinguit spectator ex [[Corpus vitreum|corpore vitreo]] ad epithelium pigmentosum progrediens<ref>Secundum Purves, Augustine, Fitzpatrick. ''Neurosciences'', sexta editio, deboeck, 2019 pp.238-9.</ref>: * Stratum neurofibrarum quo continentur fibrae opticae ad [[Nervus opticus|nervum opticum]] tendentes * Stratum ganglionare quo continentur cellulae ganglionares * Stratum plexiforme internum quo continentur [[Synapsis chemica|synapses]] inter cellulas bipolares, ganglionares, amacrinas * Stratum granorum internorum quo continentur nuclei et corpora cellularum bipolarium, amacrinarum, transversarum * Stratum plexiforme externum quod [[Synapsis chemica|synapses]] inter photoreceptoria et cellulas bipolares continet necnon cellulas transversas * Stratum granorum externorum quod nucleos et excursus synapticos cellularum photoreceptoriarum continet * Membrana limitans externa * Stratum segmentorum externorum quod partem pigmentatam et photones absorbentem photoreceptoriorum comprehendit. * [[Stratum pigmentosum retinae opticae|Stratum epithelii pigmentosi]] quod discos pigmenti degeneratos [[phagocytosis|phagocytat]] et nutrimenta e [[choroidea|choroïdea]] haurit. Praeterea lucem absorbet ne intra oculum reverberetur. Usque ad corpus ciliarium et posteriorem [[Iris (anatomia)|iridis]] partem extenditur. Partem non nervosam retinae eam esse dicere licet. Per omnia illa strata (praeter epithelium) transmeare debet lux antequam pigmenta photoreceptoria adeat, quod certe parum opportunum videri potest sed neura retinae nutrimenta per epithelium pigmentosum hauriunt et hoc idem epithelium pigmenta redintegrata retinae subinde cyclice suppeditat. Ita fortasse aliter fieri non potuit. Unicuique cono respondet una cellula bipolaris et una cellula ganglionaris. Econtra usque ad triginta bacilla cum una cellula bipolari synapsim faciunt. E quo fit ut potestas discriminadi in conis multo maior sit quam in bacillis. [[Cellula glialis|Cellularum glialium]] tria genera quoque in retina inveniuntur: [[Astrocytus|astrocyti]], [[Cellula microglialis|microglia]] et cellulae gliales Mullerianae dictae<ref>[https://www.em-consulte.com/article/1601322/anatomie-de-la-retine EM consulte]. F. Behar-Cohen (2020).</ref>. == Morbi retinae == === Ablatio (amotio) retinae === Si retina ab parte ''nutritiva'' epithialialia abiungatur, nominatur status hoc ''ablatio'' vel ''amotio''. Symptomata sunt repentina sensationes visuales imprimis fulgurales vel maculas obscuras sentiendi. Si cognoscitur, sit [[necessitas medica]], tractatio immediate pernecesse sit. === Oedema maculae === Accumulatio liquoris extracellularis circum maculam luteam vocatur [[oedema maculae]]. Distinguuntur gradus quattuor: focalis, significans, diffusa, et ischaemica. Praeterea observatur [[syndroma Irvinii et Gasseri]] ''oedema maculae cystica'' post [[cataracta (medicina)|cataractae]] operationem [[chirurgia oculorum|chirurgiae oculorum]]. Symptoma est oculorum acies diminuta. == Retina et morbi aliorum corporis systematum == Nonumquam [[morbus|morbi]] extra [[systema visuale]] etiam cum signis retinalibus cognoscuntur. Frequenter, sane, apparatus speciales in talibus mutationibus dignoscendis pernecesse sunt. === Morbi neurologici === Quidam morborum neurologicorum mutationes retinae ostendunt<ref>{{cite journal |authors=Yap T. E., Balendra S. I., Almonte M. T., Cordeiro M. F. |title=Retinal correlates of neurological disorders |journal=Therapeutic advances in chronic diseases |year=2019 |month=Dec |pages=10:2040622319882205 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31832125}}</ref>: * [[Morbus Alzheimerianus]] * [[Morbus Parkinson]] * [[Encephalomyelitis disseminata]] * [[Sclerosis lateralis amyotrophica]] * Retinopathia diabetica * Retinopathia hypertensiva == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Francine Behar-Cohen, Emmanuelle Gelizé et alii, "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/pdf/2020/06/msc200130.pdf Anatomie de la rétine]", ''m/s Médecine Science'', 2020: 594-9 *C. Bellmann, J. Conrath, A. Gaudric et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551207896823 Nouvelles techniques d’imagerie de la rétine]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2007 (Supplementum) 1: 55sqq. *Marie E Burns, Denis Baylor. "[https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.neuro.24.1.779 Activation, Deactivation, and Adaptation in Vertebrate Photoreceptor Cells]", ''Annual Review of Neuroscience'', 2001 :779-805 *Salomon Yves Cohen, Alain Gaudric et Prithvi Ramtohul. ''Rétine : atlas des maladies du fond d'oeil'', Elsevier, 2025 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294785665/retine-atlas-des-maladies-du-fond-doeil#book-description] * John E. Dowling, ''The Retina: An Approachable Part of the Brain'', Harvard University Press, 1987 [https://books.google.fr/books?id=DDNnUZYOi0QC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www2.neuroscience.umn.edu/eanwebsite/PDF%20EAN%20pubs/Q%20Rev%20Biol%2087%20391%202012.pdf Recensio critica] *Thomas Euler, Silke Haverkamp, Timm Schubert & Tom Baden . "[https://www.nature.com/articles/nrn3783 Retinal bipolar cells: elementary building blocks of vision]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2014: 507–519 **''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''[https://www.sciencedirect.com/handbook/handbook-of-clinical-neurology/vol/217/suppl/C Retina Structure, Function, and Genetics]'', Elsevier, 2026 *Richard H. Masland, "[https://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(12)00883-5?switch=standard The Neuronal Organization of the Retina]", ''Neuron'', 2012: 266-280 *R. W. Rodieck, ''The Vertebrate Retina. Principles of Structure and Function'', W.H. Freeman, 1973 [https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/article-abstract/631781 Recensio critica] * Stephen J. Ryan, ''Retina'', Saunders, 2013 (quinta editio) [https://www.sciencedirect.com/book/edited-volume/9781455707379/retina] *Julie L. Schnapf et Denis A. Baylor, "[https://www.jstor.org/stable/24979361 How Photoreceptor Cells Respond to Light]", ''Scientific American'', 1987: 40-47 *Heinz Wässle, "[https://www.nature.com/articles/nrn1497 Parallel processing in the mammalian retina]", ''Nature Reviews Neuroscience''; 2004: 747–757 {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Degeneratio macularis|<>|en|qid=Q27429789}} * [[Discus opticus]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (oculus)|<>|en|qid=Q865103}}<!-- * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Macula (oculus)|<>|en|qid=Q747023}}--> * [[Opthalmologia]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ophthalmoscopia|<>|en|qid=Q837188}} * [[Photon]] * [[Retinoblastoma]] * [[Retinitis pigmentosa]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tapetum lucidum|<>|en|qid=Q1045562}} == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Retinas retinam] spectant * Kolb H. [https://webvision.med.utah.edu/book/part-i-foundations/simple-anatomy-of-the-retina/ De structura retinae]. {{Ling|Anglice}} * Langenbeck B. C. R. [[1835]]. [https://books.google.de/books?id=x6tEAAAAcAAJ&pg=PR1&dq=consensu+et+auctoritate+retinae+structura+penitiori&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwi6o6e75-jeAhXMMewKHYLaBDIQ6AEIKDAA#v=onepage&q=consensu%20et%20auctoritate%20retinae%20structura%20penitiori&f=false De retinae structura penitiori]. Dissertatio inauguralis. {{Ling|Latine}} [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 0bbmn31959wm1lljuf8s38n310anh0x 3993868 3993867 2026-10-10T14:57:55Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993868 wikitext text/x-wiki {{cautio}} {{Capsa tabellaria|titulus=Retina | ; Anatomia macroscopica | : [[Fasciculus:Human eye cross-sectional view grayscale.png|275px|Oculus humanus]]<br />Sectio oculi humani. [[Macula lutea]] pars '''retinae''' est, ex qua axis [[visus|visualis]] procedit. | ; Cognitores | [[Terminologia Anatomica|TA]]: [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.04.002] }} {{res|Retina}} ({{NexTAnat}} [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.04.002]) est interna [[oculus|oculi]] tunica ''multorum stratorum'', quae [[lux|lucem]] recipit, in signa electrica transformat, in [[nervus opticus|nervum opticum]] transmittit. Ad [[systema nervosum centrale]] pertinet. A [[rete|reti]] retina dicta est. == Anatomia macroscopica == Retina prorsus usque ad corpus ciliarium extenditur et eorum iunctura ''[[ora serrata]]'' appellatur. Peritis oculis quoque structura retinae macroscopica directe sine instrumentis visibilis non est. Solum [[ophthalmoscopia]]e ope, trans [[pupilla]]m, lucis ope, partes tandem [[fundus oculi|''fundi oculi'']] conspiciendae sunt. Alia itinera ad retinam conspiciendam tantummodo [[iconismus medicus|iconismo medico]] vel, post mortem, per sectionem anatomicam offeruntur. [[Fasciculus:Fundus photograph-normal retina EDA06.JPG|thumb|[[Fundus oculi]]. In medio, obscurius, [[macula lutea]], sinistra ''discus nervi optici'', ex quo vasa sanguinea retinae emergunt. Circum maculam luteam fere nulla vasa sunt.]] === Fundus oculi === Retina est pars [[fundus oculi|''fundi oculi'']]. Fundus ipse continet retinam, [[Discus nervi optici|discum nervi optici]], arteriam et venam centralem retinae, oram serratam. Investigatur fundus per ''[[ophthalmoscopia]]m'' (vel ''fundoscopiam''), cuius instrumentum est [[ophthalmoscopium]]. *Discus nervi optici alias ''macula caeca'' appellata nec [[sclera]] tegitur nec photoreceptoria habet quia transitum nervo optico praebet necnon arteriae et venae oculum rigantibus. Ibi lux non percipitur ("macula caeca") sed cerebrum sponte imaginem complet. Ideo lacunam ne suspicamur quidem. * In polo posteriore oculi area ovalis animadvertitur [[macula lutea]] dicta in qua potestas rerum discernendarum maxima est (ibi enim sunt coni qui colores discernunt), imprimis in parte media maculae (1,2 [[Millimetrum|mm]]) ''fovea centrali'' dicta, quia photoreceptoria ibi creberrima sunt, vascula rursus sanguinea absunt atque etiam cetera neura paululum ad latera amota sunt ne quodvis impedimentum luci obstet. In peripheria sunt bacilla et visio minus clara. * Vasa sanguinea ophthalmoscopio in peripheria visibilia sunt. === Providentia vascularis === Providentia sanguine arteriali per [[arteria centralis retinae|arteriam centralem retinae]] fit, ramulum [[arteria ophthalmica|arteriae opthalmicae]]. == Anatomia microscopica == [[Fasciculus:Retina layers.svg|thumb|400px|Retinae strata [[mammalia|mammalium]]. Mementote lucem ab inferiore ''trans strata omnia'' usque ad stratum pigmentosum transire debere. Vasa sanguinea hic non indicantur.]] Retina quinque neuronum generibus utitur: [[Photoreceptorium|photoreceptoria]], neura transversa aut horizontalia, [[neura bipolaria]], cellulae ganglionales, cellulae amacrinae. Ipsa photoreceptoria inter [[Neuron bacilliferum|bacilla]] et [[Neuron coniferum|conos]] qui colores percipiunt dividuntur. Bacilla in peripheria retinae cumulantur ubi lucem debilem percipiunt (uno [[photon|photone]] enim stimulantur). Econtra coni media retina stipantur in fovea atque etiam magis in foveola (pars media foveae 0,4mm) ubi eorum [[diameter]] minuitur ut plures in eodem loco fiant. In hanc partem lux dirigitur quia optimum visum praebet si lux multa est. Plura strata distinguit spectator ex [[Corpus vitreum|corpore vitreo]] ad epithelium pigmentosum progrediens<ref>Secundum Purves, Augustine, Fitzpatrick. ''Neurosciences'', sexta editio, deboeck, 2019 pp.238-9.</ref>: * Stratum neurofibrarum quo continentur fibrae opticae ad [[Nervus opticus|nervum opticum]] tendentes * Stratum ganglionare quo continentur cellulae ganglionares * Stratum plexiforme internum quo continentur [[Synapsis chemica|synapses]] inter cellulas bipolares, ganglionares, amacrinas * Stratum granorum internorum quo continentur nuclei et corpora cellularum bipolarium, amacrinarum, transversarum * Stratum plexiforme externum quod [[Synapsis chemica|synapses]] inter photoreceptoria et cellulas bipolares continet necnon cellulas transversas * Stratum granorum externorum quod nucleos et excursus synapticos cellularum photoreceptoriarum continet * Membrana limitans externa * Stratum segmentorum externorum quod partem pigmentatam et photones absorbentem photoreceptoriorum comprehendit. * [[Stratum pigmentosum retinae opticae|Stratum epithelii pigmentosi]] quod discos pigmenti degeneratos [[phagocytosis|phagocytat]] et nutrimenta e [[choroidea|choroïdea]] haurit. Praeterea lucem absorbet ne intra oculum reverberetur. Usque ad corpus ciliarium et posteriorem [[Iris (anatomia)|iridis]] partem extenditur. Partem non nervosam retinae eam esse dicere licet. Per omnia illa strata (praeter epithelium) transmeare debet lux antequam pigmenta photoreceptoria adeat, quod certe parum opportunum videri potest sed neura retinae nutrimenta per epithelium pigmentosum hauriunt et hoc idem epithelium pigmenta redintegrata retinae subinde cyclice suppeditat. Ita fortasse aliter fieri non potuit. Unicuique cono respondet una cellula bipolaris et una cellula ganglionaris. Econtra usque ad triginta bacilla cum una cellula bipolari synapsim faciunt. E quo fit ut potestas discriminadi in conis multo maior sit quam in bacillis. [[Cellula glialis|Cellularum glialium]] tria genera quoque in retina inveniuntur: [[Astrocytus|astrocyti]], [[Cellula microglialis|microglia]] et cellulae gliales Mullerianae dictae<ref>[https://www.em-consulte.com/article/1601322/anatomie-de-la-retine EM consulte]. F. Behar-Cohen (2020).</ref>. == Morbi retinae == === Ablatio (amotio) retinae === Si retina ab parte ''nutritiva'' epithialialia abiungatur, nominatur status hoc ''ablatio'' vel ''amotio''. Symptomata sunt repentina sensationes visuales imprimis fulgurales vel maculas obscuras sentiendi. Si cognoscitur, sit [[necessitas medica]], tractatio immediate pernecesse sit. === Oedema maculae === Accumulatio liquoris extracellularis circum maculam luteam vocatur [[oedema maculae]]. Distinguuntur gradus quattuor: focalis, significans, diffusa, et ischaemica. Praeterea observatur [[syndroma Irvinii et Gasseri]] ''oedema maculae cystica'' post [[cataracta (medicina)|cataractae]] operationem [[chirurgia oculorum|chirurgiae oculorum]]. Symptoma est oculorum acies diminuta. == Retina et morbi aliorum corporis systematum == Nonumquam [[morbus|morbi]] extra [[systema visuale]] etiam cum signis retinalibus cognoscuntur. Frequenter, sane, apparatus speciales in talibus mutationibus dignoscendis pernecesse sunt. === Morbi neurologici === Quidam morborum neurologicorum mutationes retinae ostendunt<ref>{{cite journal |authors=Yap T. E., Balendra S. I., Almonte M. T., Cordeiro M. F. |title=Retinal correlates of neurological disorders |journal=Therapeutic advances in chronic diseases |year=2019 |month=Dec |pages=10:2040622319882205 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31832125}}</ref>: * [[Morbus Alzheimerianus]] * [[Morbus Parkinson]] * [[Encephalomyelitis disseminata]] * [[Sclerosis lateralis amyotrophica]] * Retinopathia diabetica * Retinopathia hypertensiva == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *Francine Behar-Cohen, Emmanuelle Gelizé et alii, "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/pdf/2020/06/msc200130.pdf Anatomie de la rétine]", ''m/s Médecine Science'', 2020: 594-9 *C. Bellmann, J. Conrath, A. Gaudric et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551207896823 Nouvelles techniques d’imagerie de la rétine]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2007 (Supplementum) 1: 55sqq. *Marie E Burns, Denis Baylor. "[https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.neuro.24.1.779 Activation, Deactivation, and Adaptation in Vertebrate Photoreceptor Cells]", ''Annual Review of Neuroscience'', 2001 :779-805 *Salomon Yves Cohen, Alain Gaudric et Prithvi Ramtohul. ''Rétine : atlas des maladies du fond d'oeil'', Elsevier, 2025 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294785665/retine-atlas-des-maladies-du-fond-doeil#book-description] * John E. Dowling, ''The Retina: An Approachable Part of the Brain'', Harvard University Press, 1987 [https://books.google.fr/books?id=DDNnUZYOi0QC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www2.neuroscience.umn.edu/eanwebsite/PDF%20EAN%20pubs/Q%20Rev%20Biol%2087%20391%202012.pdf Recensio critica] *Thomas Euler, Silke Haverkamp, Timm Schubert & Tom Baden . "[https://www.nature.com/articles/nrn3783 Retinal bipolar cells: elementary building blocks of vision]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2014: 507–519 *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''[https://www.sciencedirect.com/handbook/handbook-of-clinical-neurology/vol/217/suppl/C Retina Structure, Function, and Genetics]'', Elsevier, 2026 *Richard H. Masland, "[https://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(12)00883-5?switch=standard The Neuronal Organization of the Retina]", ''Neuron'', 2012: 266-280 *R. W. Rodieck, ''The Vertebrate Retina. Principles of Structure and Function'', W.H. Freeman, 1973 [https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/article-abstract/631781 Recensio critica] * Stephen J. Ryan, ''Retina'', Saunders, 2013 (quinta editio) [https://www.sciencedirect.com/book/edited-volume/9781455707379/retina] *Julie L. Schnapf et Denis A. Baylor, "[https://www.jstor.org/stable/24979361 How Photoreceptor Cells Respond to Light]", ''Scientific American'', 1987: 40-47 *Heinz Wässle, "[https://www.nature.com/articles/nrn1497 Parallel processing in the mammalian retina]", ''Nature Reviews Neuroscience''; 2004: 747–757 {{NexInt}} * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Degeneratio macularis|<>|en|qid=Q27429789}} * [[Discus opticus]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (oculus)|<>|en|qid=Q865103}}<!-- * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Macula (oculus)|<>|en|qid=Q747023}}--> * [[Opthalmologia]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ophthalmoscopia|<>|en|qid=Q837188}} * [[Photon]] * [[Retinoblastoma]] * [[Retinitis pigmentosa]] * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tapetum lucidum|<>|en|qid=Q1045562}} == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Retinas retinam] spectant * Kolb H. [https://webvision.med.utah.edu/book/part-i-foundations/simple-anatomy-of-the-retina/ De structura retinae]. {{Ling|Anglice}} * Langenbeck B. C. R. [[1835]]. [https://books.google.de/books?id=x6tEAAAAcAAJ&pg=PR1&dq=consensu+et+auctoritate+retinae+structura+penitiori&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwi6o6e75-jeAhXMMewKHYLaBDIQ6AEIKDAA#v=onepage&q=consensu%20et%20auctoritate%20retinae%20structura%20penitiori&f=false De retinae structura penitiori]. Dissertatio inauguralis. {{Ling|Latine}} [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] imfmpnwi0mxyhmieyr2s35alds7um8d Antonius Burgess 0 282508 3993835 3849653 2026-10-10T12:41:01Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993835 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Overfloor and Big Tree, Malay College.jpg|thumb|[[Malay College]] in [[Kuala Kangsar]], Perak, ubi Burgess ab anno 1954 ad annum 1955 docebat.]] [[Fasciculus:Sultan Ismail Petra Arch, Kota Bharu.jpg|thumb|upright=0.8|Burgess fuit praefectus [[educatio]]nis in Malay Teachers' Training College annis 1955 et 1958.]] [[Fasciculus:Anthony Burgess appearing on "After Dark", 21 May 1988.jpg|thumb|upright=0.8|Burgess in ''[[After Dark (series televisifica)|After Dark]],'' programmate televisifico [[Britannia|Britannico]], de "What Is Sex For?" anno 1988 sermocinatur.]] [[Fasciculus:ABABBAABBA Monaco.jpg|thumb|upright=0.8|[[Monumentum]] Burgessianum in [[columbarium|columbario]] [[sepulcretum|sepulcreti]] [[Principatus Monoeci|Monoeciensis]].]] '''Ioannes Antonius Burgess Wilson'''<ref>[https://web.archive.org/web/20190801145626/https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/anthony-burgess De Burgess].</ref> (natus ''John Burgess Wilson'' [[Harpurhey]] in [[Lancastriensis comitatus|Lancastriensi comitatu]] [[Anglia]]e die [[22 Februarii]] [[1917]]; mortuus [[cancer pulmonis|cancro pulmonis]] [[St John's Wood]] [[Londinium|Londinii]] die [[22 Novembris]] [[1993]]), qui res nomine '''Anthony Burgess'''<ref>Sua alia [[pseudonymum|pseudonyma]] erant ''John Burgess Wilson'' et ''Joseph Kell'' (David 1973: 181).</ref> usitate publicavit, fuit [[scriptor mythistoriarum]], [[critica litterarum|criticus]] [[litterae|litterarum]], [[compositor]], scriptor [[libellus|libellorum]], [[scriptor scaenicus]], [[progymnasma|commentator]], scriptor [[peregrinatio]]nis, [[interpres]], [[linguista]], et educationalista{{dubsig}} [[Anglia|Anglicus]]. Cuius [[satira]] ''[[A Clockwork Orange (mythistoria)|A Clockwork Orange]],'' exemplo [[fictio]]nis [[utopia]]nae et dystopianae, plerumque innotuit,<ref>Theodore Dalrymple, "A Prophetic and Violent Masterpiece" in ''Not with a Bang but a Whimper'' (2008), 135–149.</ref> praecipue post annum [[1971]], cum in [[A Clockwork Orange (pellicula)|pelliculam]] [[nomen|eiusdem nominis]] a [[Stanley Kubrick|Stanleio Kubrick]] accommodata esset. Inter alias [[mythistoria]]s populo gratissima sunt quatrocinium Enderbianum et ''[[Earthly Powers]]'' ('[[Vires]] terrestres'). [[Libellus|Libellos]] [[ludus scaenicus|ludosque scaenicos]] scripsit, inter quos ''[[Jesus of Nazareth (miniseries)|Jesus of Nazareth]],'' [[miniseries]] [[televisio|televisifica]] (1977). [[Diurnarius]] operam ''[[The Observer]]'' et ''[[The Guardian]]'' [[diarium|diariis]] dedit, et studia [[scriptor]]um classicorum divulgavit, insigniter [[Iacobus Joyce|Iacobi Joyce]]. Linguista [[acroasis|acroases]] de [[phonetica]] habebat, et ''[[Cyrano de Bergerac (play)|Cyrano de Bergerac]]'' et ''[[Oedipus Rex]]'' [[ludus|ludos]] ac ''[[Carmen]]'' [[opera|operam musicam]] in [[Anglice|Anglicum]] convertit. Plus quam 250 [[compositio]]nes [[musica]]s composuit; ipse enim habebatur tam compositor quam [[auctor]], sed maiorem existimationem publicam habebat auctor.<ref>[http://www.anthonyburgess.org/about-anthony-burgess/burgess-the-composer "Burgess . . . the Composer,"] The International Anthony Burgess Foundation.</ref> ==Mythistoriae selectae== * ''[[Time for a Tiger]]'' (1956) (volumen 1 trilogiae Malayanae, ''[[The Long Day Wanes]]'') * ''[[The Enemy in the Blanket]]'' (1958) (volumen 2 trilogiae) * ''[[Beds in the East]]'' (1959) (volumen 3 trilogiae) * ''[[The Right to an Answer]]'' (1960) * ''[[The Doctor is Sick]]'' (1960) * ''[[The Worm and the Ring]]'' (1961) * ''[[Devil of a State]]'' (1961) * (nomine Joseph Kell) ''[[One Hand Clapping]]'' (1961) * ''[[A Clockwork Orange (mythistoria)|A Clockwork Orange]]'' (1962; 2008 [[Prometheus Hall of Fame Award]]) * ''[[The Wanting Seed]]'' (1962) * ''[[Honey for the Bears]]'' (1963) * (nomine Joseph Kell) ''[[Inside Mr. Enderby]]'' (1963) (Volumen 1 quatrocinii Enderbiani) * ''[[The Eve of St. Venus]]'' (1964) * ''[[Nothing Like the Sun: A Story of Shakespeare's Love Life]]'' (1964) * ''[[A Vision of Battlements]]'' (1965) * ''[[Tremor of Intent: An Eschatological Spy Novel]]'' (1966) * ''[[Enderby Outside]]'' (1968) (volumen 2 quatrocinii Enderbiani) * ''[[M/F]]'' (1971) * ''[[Napoleon Symphony: A Novel in Four Movements]]'' (1974) * ''[[The Clockwork Testament, or Enderby's End]]'' (1974) (Volumen 3 quatrocinii Enderbiani) * ''[[Beard's Roman Women]]'' (1976) * ''[[Abba Abba]]'' (1977) * ''[[1985 (nythistoria Antonii Burgess)|1985]]'' (1978) * ''[[Man of Nazareth]]'' (ex ludo scaenico pro ''[[Jesus of Nazareth (pellicula)|Jesus of Nazareth]]'') (1979) * ''[[Earthly Powers]]'' (1980) * ''[[The End of the World News: An Entertainment]]'' (1982) * ''[[Enderby's Dark Lady, or No End of Enderby]]'' (1984) (Volumen 4 quatrocinii Enderbiani) * ''[[The Kingdom of the Wicked]]'' (1985) * ''[[The Pianoplayers]]'' (1986) * ''[[Any Old Iron (novel)|Any Old Iron]]'' (1988) * ''[[Mozart and the Wolf Gang]]'' (1991) * ''[[A Dead Man in Deptford]]'' (1993) * ''[[Byrne: A Novel]]'' (mythistoria versibus composita) (1995) ==Notae== <references/> ==Bibliographia== *Biswell, Andrew. [[2006]]. ''The Real Life of Anthony Burgess.'' Picador. ISBN 978-0-330-48171-7. *Boytinck, Paul. [[1985]]. ''Anthony Burgess: An Annotated Bibliography and Reference Guide.'' Novi Eboraci et Londinii: Garland Publishing. (Introductio, chronologia, index.) ISBN 9780824091354. *Burgess, Anthony. [[1982]]. ''This Man and Music.'' McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-008964-8. *David, Beverley. [[1973]]. "Anthony Burgess: A Checklist (1956–1971)." ''Twentieth Century Literature'' 19, no. 3 (Iulius): 181–88. JSTOR 440916. *Lewis, Roger. [[2002]]. ''Anthony Burgess.'' Londinii: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-20492-2. ===Studia selecta=== *Aggeler, Geoffrey/ [[1979]]. ''Anthony Burgess: The Artist as Novelist.'' Alabama. ISBN 978-0817371067 *Coale, Samuel. [[1981]]. ''Anthony Burgess.'' Novi Eboraci. ISBN 978-0804421249. *Devitis, A. A. [[1972]]. ''Anthony Burgess.'' Novi Eboraci. *Dix, Carol M. [[1971]]. ''Anthony Burgess.'' British Council. Northcote House Publishers. ISBN 978-0582012189. *Ghosh-Schellhorn, Martine. [[1986]]. ''Anthony Burgess: A Study in Character.'' Peter Lang. ISBN 978-3820451634. *Mathews, Richard. [[1990]]. ''The Clockwork Universe of Anthony Burgess.'' Borgo Press. ISBN 978-0893702274. *Morris, Robert K. [[1971]]. ''The Consolations of Ambiguity: An Essay on the Novels of Anthony Burgess.'' Missuria. ISBN 978-0826201126. *Phillips, Paul. [[1999]]. ''The Music of Anthony Burgess.'' *Phillips, Paul. [[2001]]. "Anthony Burgess." ''New Grove Dictionary of Music and Musicians,'' ed. 2a. *Phillips, Paul. [[2010]]. ''A Clockwork Counterpoint: The Music and Literature of Anthony Burgess.'' Manchester University Press. ISBN 978-0719072048. *Stinson, John J. [[1991]]. ''Anthony Burgess Revisited.'' Bostoniae. ISBN 978-0805770001. ==Nexus externi==<!-- {{Portal|Biography|Anthony Burgess}} {{Library resources box |onlinebooks=yes |by=yes |viaf=71388189 |label=Anthony Burgess }}--> *Cullinan, John. [[1973]]. [http://www.theparisreview.org/interviews/3994/the-art-of-fiction-no-48-anthony-burgess "Anthony Burgess, The Art of Fiction No. 48."] ''Paris Review'' (spring). *[http://www.masterbibangers.net/ABC/ The Anthony Burgess Center at the University of Angers.] *[http://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=00143 The Anthony Burgess Papers.] [https://www.hrc.utexas.edu/ Harry Ransom Center.] *[http://town.hall.org/radio/HarperAudio/070494_harp_ITH.html Burgess ex ''A Clockwork Orange'' legit.] *[http://www.bbc.co.uk/archive/writers/12216.shtml Colloquium interrogatorium, BBC TV.] *[https://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=01273 The Gabriele Pantucci Collection of Anthony Burgess.] [https://www.hrc.utexas.edu/ Harry Ransom Center.] *[http://www.anthonyburgess.org/ The International Anthony Burgess Foundation.]<!-- * {{isfdb name|1747}} * {{LCAuth|n78095525|Anthony Burgess||ue}}--> {{Lifetime|1917|1993|Burgess, Antonius}} [[Categoria:Alumni Universitatis Mancuniensis]] [[Categoria:Antonius Burgess| ]] [[Categoria:Autobiographi]] [[Categoria:Auctores Anglici]] [[Categoria:Biographi]] [[Categoria:Compositores Britanniae]] [[Categoria:Compositores saeculi 20]] [[Categoria:Diurnarii Britanniae]] [[Categoria:Incolae Angliae]] [[Categoria:Incolae Brunei]]<!--?melius: English expatriates in Brunei--> [[Categoria:Incolae Helvetiae]]<!--?melius: English expatriates in Switzerland--> [[Categoria:Incolae Monoeci]]<!--?melius: English expatriates in Monaco--> [[Categoria:Incolae Italiae]]<!--?melius: English expatriates in Italy--> [[Categoria:Incolae Malaesiae]]<!--?melius: English expatriates in Malaya--> [[Categoria:Incolae Melitae]]<!--?melius: British expatriates in Malta--> [[Categoria:Interpretes Franco-Anglici]] [[Categoria:Interpretes textuum Anglicorum]]<!--"he produced a translation of Eliot's ''The Waste Land'' into Persian"--> [[Categoria:Milites Angliae]] [[Categoria:Participes secundi belli mundani]] [[Categoria:Periegesis]]<!--melius: English travel writers--> [[Categoria:Poetae Angliae]] [[Categoria:Professores Collegii Urbani Neo-Eboracensis]] [[Categoria:Professores Universitatis Columbiae]] [[Categoria:Professores Universitatis Princetoniensis]] [[Categoria:Scriptores de rebus futuris]] <!--melius: English science fiction writers--> [[Categoria:Scriptores mythistoriarum Angliae]] <!--burials at Monaco--> [[Categoria:Socii Regiae Societatis Litterarum]]<!-- [[Category:Academics of the University of Birmingham]] [[Category:Commanders of the Order of Cultural Merit (Monaco)]] [[Category:Constructed language creators]] [[Category:Deaths from lung cancer]] [[Category:English essayists]] [[Category:English expatriates in the United States]] [[Category:English literary critics]] [[Category:English male screenwriters]] [[Category:English historical novelists]] [[Category:English screenwriters]] [[Category:Intelligence Corps soldiers]] [[Category:James Joyce scholars]] [[Category:Male essayists]] [[Category:Prometheus Award winners]] [[Category:Pseudonymous writers]] [[Category:Sonneteers]] [[Category:20th-century essayists]] [[Category:University at Buffalo faculty]] [[Category:Writers of historical fiction set in Antiquity]] [[Category:Writers of historical novels set in Early Modern period]] [[Category:Writers of historical fiction set in Modern Age]]--> {{Myrias|Homines}} 6morsskiwk3ei1wxukbaioguv2g78ya Fovea (discretiva) 0 283234 3993855 3475437 2026-10-10T14:24:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993855 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} '''Fovea''' potest esse: * [[Fovea]], ut dicit [[Forcellini]], "[[fossa]] brevis et profunda, quales sunt, quibus fronde obtectis feras decipiunt, et quibus sepeliuntur cadavera" * [[Fovea (urbs)]], urbs Apuliae * [[Fovea (retina)|Fovea]] est pars centralis [[Retina (anatomia)|retinae]] ubi stipantur [[Neuron coniferum|neura conifera]] {{Forcellini}} bhnx4swdqwqze2y641hihmg61xglm2m 3993972 3993855 2026-10-11T05:57:41Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}; +{{[[Formula:LTL|LTL]]}} 3993972 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Fovea}} potest esse: * [[Fovea]], ut dicit [[Forcellini]], “[[fossa]] brevis et profunda, quales sunt, quibus fronde obtectis feras decipiunt, et quibus sepeliuntur cadavera”{{LTL ref|fovea|529}} * [[Fovea (urbs)|Fovea]], urbs Apuliae * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (retina)|Fovea|en|qid=Q865103}}, pars centralis [[Retina (anatomia)|retinae]] ubi [[Neuron coniferum|neura conifera]] stipantur == Notae == <references /> tj5252xs7qwdko1d64qs5je0fb2azog 3993973 3993972 2026-10-11T07:35:00Z Grufo 64423 +{{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}} 3993973 wikitext text/x-wiki {{Pagina discretiva}} {{res|Fovea}} potest esse: * [[Fovea]], ut dicit [[Forcellini]], “[[fossa]] brevis et profunda, quales sunt, quibus fronde obtectis feras decipiunt, et quibus sepeliuntur cadavera”{{LTL ref|fovea|529}} * [[Fovea (urbs)|Fovea]], urbs Apuliae * {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (retina)|Fovea|en|qid=Q865103}}, pars centralis [[Retina (anatomia)|retinae]] ubi {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Neuron coniferum|neura conifera|en|qid=Q147298}} stipantur == Notae == <references /> i9iwx9cagsr4fhrt29v0s3fdrkl0v0h Quintus Caecilius Metellus Creticus 0 286230 3993913 3991413 2026-10-10T18:30:40Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993913 wikitext text/x-wiki {{Vicificanda}}{{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:Gens Caecilia Metella family tree.png|thumb|upright=1.5|Stemma Caeciliorum Metellorum.]] '''Q. Caecilius Metellus Creticus''' ([[135 a.C.n.|135]]-[[55 a.C.n.]]) fuit [[consul]] anno [[68 a.C.n.]], et filius legati [[Scipio Aemilianus|Scipionis Aemiliani]] [[Gaius Caecilius Metellus Caprarius|Gaii Caecilii Metelli Caprarii]]. [[Consul]]e designato, ad bellum in [[Creta]]m quod [[Quintus Hortensius Hortalus|Q. Hortensium]] collegam recusavisse, missus est. Ob hanc victoriam, cognomen ''Creticum'' obtinuit. == De eius Vita == {{Latinitas dolet|Et sequenti anno (DCLXXXV a.u.c) trium legionum tulerunt Italiae imperio subdere totam insulam biennio. Victus Cydoniam, [[Cnossus|Gnoson]] et civitatibus cedere noluit Cretensibus ipso subiectionem suam et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompei]] quae multo melius sperandum. Pompeius accepta per ''[[Lex Gabinia|Gabinia lege]]'' imperium in mari piratas dimicandum haberet occasionem rei immiscere [[Creta|Cretam.]] }} {{Latinitas dolet|Legatis missis Pompeii (L. Octavio deinde ducitur Cornelius Sisenna ) ad deditionem. Pompeium et Metellum victis civitas diu neglecta et Cretensium legatis augeatur resistentia Pompeio freti. Igitur Metello victus [[Eleutherna|Eleuterna]] et Lappa . Et post civitatem, et dimisit Octavio capitur, et afficientes contumelia, ex ipso Metello, quidnam (Sisenna mortuus fuerat paulo ante). Octavio adduxerat copiis usus verti Cretam Metelli et Cn{{dubsig}} copiis insula fugit incertum ratione in Octavio confugit Hierapitna Ariston (nam Ierapetra ) unde fugit ut Q. Metello consulibus, relinquens in modum Cretes portibus suis fatum. Denique victisque Lasthene et Panare maxime subiit Cretam Metelli duces belli finem. }} {{Latinitas dolet|DCLXXXVII a.u.c Metellus Romam rediit, et in senatu Pompeio negavit placere de honoribus et de [[Triumphus|triumphi]] . Metellus tamen hoc non sustinuerunt eoque rebus favorabilior DCXC a.u.c Et cum ad [[Apulia]]m contra defectionem impelli coniuratis mancipiis [[Lucius Sergius Catilina|catiliniarios]] . DCXCI annos singulos a.u.c post mortem Catilinae, ut tandem non eius in triumphantes Romam et cognomen Creticum reportavit; duobus autem seditiosi duces Lasthene et Panare, ornabant se triumphi ligati tribunus plebis Pompeio cedere.}} {{Latinitas dolet|Pompeius adversus alios nobiles duces iunctis Creticus in Asia gestorum quin senatus consultum ratum. DCXCIII a.u.c Senatus cum duobus a Gallia miserunt. DCXCVI a.u.c iam instaurata erat in collegium pontificum ac brevi vita defunctus probabiliter}}. Liberi essent * Q. Caecilio Metello consulibus. * Caecilia Metella uxor M. Licinio Crasso triumviri filium. == Fontes == *[[Cicero]], ''[[De imperio Cn. Pompei|De imperio Gnaei Pompei]]'' 35 et 46 *[[Florus]] I.42.4-6 *[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Vita Pompei]]'' 29 *[[Titus Livius]], ''Periocha'' 99. *[[Velleius Paterculus]] II.34.2 ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://quod.lib.umich.edu/m/moa/ACL3129.0002.001/1074?rgn=full+text;view=image Vita] in ''[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]'' {| class="wikitable" align="center" border="1" width="95%" |- | align="center" width="30%" | Antecessores: <br /><br /> '''[[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|M. Licinio Crasso]] et [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeio]]''' '''[[Gnaeus Pompeius Magnus|Magno]]''' | align="center" width="40%" | '''Consul populi Romani memorabantur''' <br /><br /> DCLXXXIV a.u.c apud [[Quintus Hortensius Hortalus|Q. Hortensium]] | align="center" width="30%" | Successores: <br /><br /> '''L. Caecilio Metello et [[Quintus Marcius Rex|Q. Marcius Rex]]''' |} {{Lifetime|135 a.C.n.|55 a.C.n.|Caecilius Metellus, Quintus Creticus}} [[Categoria:Romani antiqui]] 6xsxk7e6414b24azy7csf6jz258lvq4 Systema visuale 0 288521 3993874 3531128 2026-10-10T15:16:34Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Notae */ 3993874 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" ! colspan="3" style="background-color:#d0d0d0; color:white" | Systema visuale |- | colspan="2" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Human visual pathway.svg|250px|Tractus visuales]]</div> |- | colspan="2" style="font-size: 85%; width:250px" | Tractus visuales pars systematis visualis ab [[oculus|oculorum]] [[retina (anatomia)|retinis]] ad [[cortex visualis|corticem visualem primarium]]. Nota, ut informatio campi visuales utriusque oculi in cortice visuali primario partita influat: Res dextre visa in hemisphaeriam sinistram, res sinstre ad dextram. |} '''Systema visuale''' utrumque [[oculus|oculum]], tractum visualem, et partes [[systema nervosum centrale|systematis nervosi centralis]] cingit. Pro eo animales et homines [[circumiecta naturalia]] sua ''videre'' possunt, quod denique est per [[perceptio|perceptionem visualem]], vulgo [[visus|visum]], intra mentem visorum [[repraesentatio mentalis|repraesentationem mentalem]] erigi. Elementa primaria sunt: * [[Oculus|Oculi]] cum [[Retina (anatomia)|retina]] * [[Nervus opticus]] * [[Chiasma opticum]] * [[Tractus opticus]] * [[Corpus geniculatum laterale]] (CGL) * Radiatio visualis * [[Cortex visualis]] ** Cortex visualis primarius (V<small>1</small>) ** Cortex visualis secundarius (V<small>2</small>) ** Cortex visualis associativus occipitalis et aliae areae intracerebrales res visa distinguendi Anno 1981 Americanus [[David Hunter Hubel]] et Suecicus [[Torsten Nicolaus Wiesel]] investigationibus suis corticis visualis primarii et [[campus receptivus|camporum receptivorum]]<ref>{{cite journal |authors=Hubel D. H., Wiesel T. N. |title=Receptive fields, binocular interaction and functional architecture in the cat's visual cortex |journal=Journal of Physiology |year=1962 |month=Ian |volume=160 |pages=106-54 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1359523/}}</ref> [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] acceperunt. == Anatomia == Apud [[mammalia|mammaliis]] elementa primaria systematis visualis ambi ''oculi'' cum apparatibus opticis et retinis, ''nervi optici'', ''chiasma opticum'', ''tractus optici'', ''corpora geniculata lateralia'', ''radiationes visuales'' et ''cortices visuales'' sunt. === Oculi === {{main|Oculus}} Momenta habent apparatus optici amborum oculorum cum [[lens (anatomia)|lende]] et [[pupilla]] ac eorum gubernationes per musculos oculi internos et nervorum velut partes intracerebrales. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Auditus]] {{biologia-stipula}} [[Categoria:Physiologia]] [[Categoria:Systema visuale|!]] {{Myrias|Biologia}} td8td2ruhsk9zopgsx71bltz3r0ohwi 3993886 3993874 2026-10-10T16:38:42Z IacobusAmor 1163 ~ (10K) 3993886 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable floatright" ! colspan="3" style="background-color:#d0d0d0; color:white" | Systema visuale |- | colspan="2" style="text-align:center" | <div style="position: relative;">[[Fasciculus:Human visual pathway.svg|250px|Tractus visuales]]</div> |- | colspan="2" style="font-size: 85%; width:300px" | Tractus visuales pars systematis visualis ab [[oculus|oculorum]] [[retina (anatomia)|retinis]] ad [[cortex visualis|corticem visualem primarium]]. Nota, ut informatio campi visuales utriusque oculi in cortice visuali primario partita influat: Res dextre visa in hemisphaeriam sinistram, res sinstre ad dextram |} '''Systema visuale''',{{FD ref}} vel '''systema videndi''',{{FD ref}} [[oculus|oculos]], tractum visualem, et partes [[systema nervosum centrale|systematis nervosi centralis]] cingit. Pro quo [[homo sapiens|homo]] et aliia [[animalia]] [[circumiecta naturalia]] sua [[visus|videre]] possunt, quod denique est per [[perceptio|perceptionem visualem]], vulgo visum, intra [[mens|mentem]] visorum{{dubsig}} [[repraesentatio mentalis|repraesentationem mentalem]] erigi. Primaria huius systematis elementa sunt: * [[Chiasma opticum]] * [[Corpus geniculatum laterale]] (CGL) * [[Cortex visualis]] * [[Nervus opticus]] * [[Oculus|Oculi]] cum [[Retina (anatomia)|retina]] ]* Radiatio visualis * [[Tractus opticus] ** Cortex visualis primarius (V<small>1</small>) ** Cortex visualis secundarius (V<small>2</small>) ** Cortex visualis associativus occipitalis et aliae areae intracerebrales res visa distinguendi Anno ]]1981]], [[David Hunter Hubel]] Americanus et [[Torsten Nicolaus Wiesel]] Suecicus investigationibus suis corticis visualis primarii et [[campus receptivus|camporum receptivorum]]<ref>{{cite journal |authors=Hubel D. H., Wiesel T. N. |title=Receptive fields, binocular interaction and functional architecture in the cat's visual cortex |journal=Journal of Physiology |year=1962 |month=Ian |volume=160 |pages=106-54 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1359523/}}</ref> [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] acceperunt. == Anatomia == Apud [[mammalia]], primaria systematis visualis elementa sunt bini [[oculus|oculi]] cum apparatibus opticis et [[rtina|retinis]], nervi optici, chiasma opticum, tractus optici, corpora geniculata lateralia, radiationes visuales, et cortices visuales sunt. === Oculi === {{main|Oculus}} Momenta habent apparatus optici amborum oculorum cum [[lens (anatomia)|lende]] et [[pupilla]] ac eorum gubernationes per musculos oculi internos et nervorum velut partes intracerebrales. == Notae == <references /> {{NexInt}} * [[Auditus]] [[Categoria:Physiologia]] [[Categoria:Systema visuale|!]] {{Myrias|Biologia}} 0va5cw5mrunqeao2f1c7hkx4gieosg6 Mors Georgii Floyd 0 288982 3993936 3931173 2026-10-10T20:52:52Z CommonsDelinker 1422 Imago Wandbild_Portrait_George_Floyd_von_Eme_Street_Art_im_Mauerpark_(Berlin).jpg deleta est ex Communibus ab Jameslwoodward. Ille hanc rationem dedit: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:George Floyd mural Mauerpark Berlin|]] 3993936 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:George Floyd Memorial 2020-05-27.jpg|thumb|Commemoratio pro Georgio Floyd]] {{res|Georgius Floyd}} (nomen plenum: ''Georgius Perry Floyd minor'', vulgo ''George Perry Floyd, Jr.'') fuit vir [[Afroamericani|Afroamericanus]] [[Hustonia|Hustoniensis]] qui die [[25 Maii]] anni [[2020]], [[Minneapolis (Minnesota)|Minneapoli]] in [[Minnesota]] sine [[arma|armis]] ambulans, violentiā [[vigil]]is {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodericus Calvinus|Theoderici Calvini|en|qid=Q95693632}}, qui eius [[collum|collo]] oppressit, necatus est.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/5/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/ 'I Can't Breathe!': Video of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes]</ref> Moriens, Goergius Floyd ait “[[Respiratio|Respire]] nequeo” ([[Anglice]]: ‘I can't breathe’). Res multis pelliculis memorata est, tamen dum pandemia [[COVID-19]] erat, quattuor vigiles demissi sunt causa violentiae ad Georgium Floyd et [[Tabularium Inquisitionum Foederale]] investigere rem declaravit. Dies 29 Maii 2020, post [[manifestatio]]nes civiles contra violentia [[rassismus|rassismum]] et violentiam vigili, Theodericus Calvinus [[crimen]] de [[homicidium|homicidio]] accusatur.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/ Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death]</ref> [[Fasciculus:George Floyd Memorial at Chicago Avenue & 38th Street (49952803788).jpg|thumb|Locus ubi Georgius Floyd necatus est.]] [[Fasciculus:Minneapolis 05-28-20 (49947863697).jpg|thumb|Populi manifestationis cum tabla sententiae "I can't breathe"]] Die 28 Maii 2020, [[Timotheus Iacobus Walz]], [[gubernator]] [[Minnesota]]e dixit, "Mors Georgii Floyd [[iustitia]]m et mutationem [[structura socialis|systematis socialis]] dare opus est, non plus mortem et desructionem." et "Responsibilitatem totam mihi debeo." [[Donaldus Trump]], [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae]] mortem suum condolet et "Triste et tragoedus" scripisit die 28 Maii 2020. At post mafifestationes cum violentia et [[incendium|incendio]], die 1 Iunii 2020, "Si gubernator rem opprimere non potest, [[miles|fortem militaris]] mitto" dixit.<ref>[https://bbc.com/news/world-us-canada-52886593 Georges Floyd death homicide, official post-mortem declares] ([[BBC]])</ref> == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Interfectio Michaelis Brown]] *[[Scelus odio commissum]] *[[Motus iurum civilium]] [[Categoria:2020]] [[Categoria:Minneapolis]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Mores]] [[Categoria:Rassismus]] cav32bexjf7dbvj43lr7xnxroyjzl2x 3993937 3993936 2026-10-10T20:54:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993937 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:George Floyd Memorial 2020-05-27.jpg|thumb|Commemoratio pro Georgio Floyd]] {{res|Georgius Floyd}} (nomen plenum: ''Georgius Perry Floyd minor'', vulgo ''George Perry Floyd, Jr.'') fuit vir [[Afroamericani|Afroamericanus]] [[Hustonia|Hustoniensis]] qui die [[25 Maii]] anni [[2020]], [[Minneapolis (Minnesota)|Minneapoli]] in [[Minnesota]] sine [[arma|armis]] ambulans, violentiā [[vigil]]is {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodericus Calvinus|Theoderici Calvini|en|qid=Q95693632}}, qui eius [[collum|collo]] oppressit, necatus est.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/5/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/ 'I Can't Breathe!': Video of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes]</ref> Moriens, Goergius Floyd ait “[[Respiratio|Respirare]] nequeo” ([[Anglice]]: ‘I can't breathe’). Res multis pelliculis memorata est, tamen dum pandemia [[COVID-19]] erat, quattuor vigiles demissi sunt causa violentiae ad Georgium Floyd et [[Tabularium Inquisitionum Foederale]] investigere rem declaravit. Dies 29 Maii 2020, post [[manifestatio]]nes civiles contra violentia [[rassismus|rassismum]] et violentiam vigili, Theodericus Calvinus [[crimen]] de [[homicidium|homicidio]] accusatur.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/ Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death]</ref> [[Fasciculus:George Floyd Memorial at Chicago Avenue & 38th Street (49952803788).jpg|thumb|Locus ubi Georgius Floyd necatus est.]] [[Fasciculus:Minneapolis 05-28-20 (49947863697).jpg|thumb|Populi manifestationis cum tabla sententiae "I can't breathe"]] Die 28 Maii 2020, [[Timotheus Iacobus Walz]], [[gubernator]] [[Minnesota]]e dixit, "Mors Georgii Floyd [[iustitia]]m et mutationem [[structura socialis|systematis socialis]] dare opus est, non plus mortem et desructionem." et "Responsibilitatem totam mihi debeo." [[Donaldus Trump]], [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae]] mortem suum condolet et "Triste et tragoedus" scripisit die 28 Maii 2020. At post mafifestationes cum violentia et [[incendium|incendio]], die 1 Iunii 2020, "Si gubernator rem opprimere non potest, [[miles|fortem militaris]] mitto" dixit.<ref>[https://bbc.com/news/world-us-canada-52886593 Georges Floyd death homicide, official post-mortem declares] ([[BBC]])</ref> == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Interfectio Michaelis Brown]] *[[Scelus odio commissum]] *[[Motus iurum civilium]] [[Categoria:2020]] [[Categoria:Minneapolis]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Mores]] [[Categoria:Rassismus]] qu1eljgu5c27c3frplkj5k95xz11c7z 3993938 3993937 2026-10-10T20:55:29Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993938 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-3}} [[Fasciculus:George Floyd Memorial 2020-05-27.jpg|thumb|Commemoratio pro Georgio Floyd]] {{res|Georgius Floyd}} (nomen plenum: ''Georgius Perry Floyd minor'', vulgo ''George Perry Floyd, Jr.'') fuit vir [[Afroamericani|Afroamericanus]] [[Hustonia|Hustoniensis]] qui die [[25 Maii]] anni [[2020]], [[Minneapolis (Minnesota)|Minneapoli]] in [[Minnesota]] sine [[arma|armis]] ambulans, violentiā [[vigil]]is {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Theodericus Calvinus|Theoderici Calvini|en|qid=Q95693632}}, qui eius [[collum|collo]] oppressit, necatus est.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/5/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/ 'I Can't Breathe!': Video of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes]</ref> Moriens, Goergius Floyd ait “[[Respiratio|Respirare]] nequeo” ([[Anglice]]: ‘I can't breathe’). Res multis pelliculis memorata est, tamen dum pandemia [[COVID-19]] erat, quattuor vigiles demissi sunt causa violentiae ad Georgium Floyd et [[Tabularium Inquisitionum Foederale]] investigare rem declaravit. Dies 29 Maii 2020, post [[manifestatio]]nes civiles contra violentia [[rassismus|rassismum]] et violentiam vigili, Theodericus Calvinus [[crimen]] de [[homicidium|homicidio]] accusatur.<ref>[https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/ Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death]</ref> [[Fasciculus:George Floyd Memorial at Chicago Avenue & 38th Street (49952803788).jpg|thumb|Locus ubi Georgius Floyd necatus est.]] [[Fasciculus:Minneapolis 05-28-20 (49947863697).jpg|thumb|Populi manifestationis cum tabla sententiae "I can't breathe"]] Die 28 Maii 2020, [[Timotheus Iacobus Walz]], [[gubernator]] [[Minnesota]]e dixit, "Mors Georgii Floyd [[iustitia]]m et mutationem [[structura socialis|systematis socialis]] dare opus est, non plus mortem et desructionem." et "Responsibilitatem totam mihi debeo." [[Donaldus Trump]], [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae]] mortem suum condolet et "Triste et tragoedus" scripisit die 28 Maii 2020. At post mafifestationes cum violentia et [[incendium|incendio]], die 1 Iunii 2020, "Si gubernator rem opprimere non potest, [[miles|fortem militaris]] mitto" dixit.<ref>[https://bbc.com/news/world-us-canada-52886593 Georges Floyd death homicide, official post-mortem declares] ([[BBC]])</ref> == Notae == <references/> {{NexInt}} *[[Interfectio Michaelis Brown]] *[[Scelus odio commissum]] *[[Motus iurum civilium]] [[Categoria:2020]] [[Categoria:Minneapolis]] [[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Mores]] [[Categoria:Rassismus]] daoy921pok4pe2t0i32fqfpdbixjb81 Carolus Figulus 0 303094 3993935 3690255 2026-10-10T20:47:32Z InternetArchiveBot 139091 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 3993935 wikitext text/x-wiki '''Carolus Figulus''', qui medio saeculo XVI floruit, origine ut videtur [[Francia|Francicus]], fuit grammaticus linguarum Graecae et Latinae. Discipulus [[Philippus Melanchthon|Philippi Melanchthonis]], [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]] in [[Germania]] habitavit. [[Colonia Agrippina|Coloniae]] de libris edendis tractavit cum Euchario Cervicorno et Iohanne Schoenstenio: hic versionem [[Hesiodus|Hesiodeam]] a Figulo factam divulgari curavit. Figulus [[Lutetia]]e ante annum fere 1540 apud cardinalem episcopum [[Ioannes Bellaius (cardinalis)|Ioannem Bellaium]] operam dedisse censetur quem "dominum suum clementissimum" nuncupavit. Annis [[1540]] et [[1541]] dialogos Latinos de re [[botanica]], de [[piscis|piscibus]], de [[mustela|mustelis]], de [[aves|avibus]] in usum Latinistarum tironum edidit. == Scripta == * 1540 (interpres) : ''Hesiodi Ascraei Opera et dies, interprete Carolo Figulo''. Coloniae: in officina Nicolai Bastoniensis, impensis M. Iohannis Schoenstenii {{Google Books|ORqYP3byyv8C}} * 1540 : ''Dialogus qui inscribitur botanomethodus''. Coloniae: apud Iohannem Schoenstenium {{Google Books|0UdSAAAAcAAJ}} * 1540 : ''Mustella''. Coloniae: ex officina Eucharii Cervicorni {{Google Books|9G08AAAAcAAJ}} * 1540 : ''Ἰχθυολογία seu Dialogus de piscibus''. Coloniae: ex officina Eucharii {{Google Books|8208AAAAcAAJ}} * 1541 : ''Πετεινολογία sive Dialogus de avibus Donati''. Coloniae: ex officina Eucharii [https://www.dilibri.de/stbtrdfg/content/titleinfo/902048 Textus] == Notae == <references /> == Bibliographia == * [[Brigitta Gauvin|Brigitte Gauvin]], "[https://hal-normandie-univ.archives-ouvertes.fr/hal-02363246 Carolus Figulus: Ichtyologia]" in Brigitte Gauvin, Marie-Agnès Lucas-Avenel, edd., ''Inter litteras et scientias, recueil d'études en hommage à Catherine Jacquemard'' (Cadomi: Presses universitaires de Caen 2019) pp. 33-63 == Nexus externi == * "[https://wiki.uibk.ac.at/noscemus/Figulus,_Carolus Figulus, Carolus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" apud ''Noscemus'' {{DEFAULTSORT:Figulus, Carolus}} [[Categoria:Nati saeculo 15 aut 16]] [[Categoria:Mortui saeculo 16]] [[Categoria:Grammatici]] [[Categoria:Eruditi Germaniae]] [[Categoria:Eruditi Franciae]] [[Categoria:Interpretes Graeco-Latini]] gfkkipbo4wug16fpr4qhmivaf63o8n0 Formula:LTL/tomus 10 307649 3993970 3862013 2026-10-11T05:52:13Z Grufo 64423 +forma quaesitoria interretialis 3993970 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}} |“{{#if:{{{4|}}}|[https://archive.org/details/{{{5}}}/page/n{{{4}}}/mode/2up?view=theater {{#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|{{{1}}}}}]|{{#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|{{{1}}}}}}}” apud [[Aegidius Forcellini|Forcellini, Aegidium]]; [[Iosephus Furlanetto|Furlanetto, Iosephum]] red.; [[Franciscus Corradini|Corradini, Franciscum]] cur.; et [[Iosephus Perin|Perin, Iosephum]] cur. ([[1733]]-[[1965]]). ''{{#if:{{{4|}}}|[[Lexicon Totius Latinitatis]]. {{{6}}}|[https://archive.org/details/{{{5}}} Lexicon totius latinitatis. {{{6}}}]}}'' <span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em;">'''&#91;[https://archive.org/download/{{{5}}}/{{{7}}} PDF]&#93;'''</span>. [[Bononia]]e: [[Arnaldus Forni]] &#91;[https://www.lexica.linguax.com/forc.php forma quaesitoria interretialis]&#93;{{#if:{{{4|}}}|. p. {{{2}}}}} |[[Aegidius Forcellini|Forcellini, Aegidius]]; [[Iosephus Furlanetto|Furlanetto, Iosephus]] red.; [[Franciscus Corradini|Corradini, Franciscus]] cur.; et [[Iosephus Perin|Perin, Iosephus]] cur. ([[1733]]-[[1965]]). ''[https://archive.org/details/{{{5}}} Lexicon Totius Latinitatis]''. [[Bononia]]e: [[Arnaldus Forni]] &#91;[https://www.lexica.linguax.com/forc.php forma quaesitoria interretialis]&#93; }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude> ic3gynze1ulm3x60pgmgyofgxrm5pz7 3993971 3993970 2026-10-11T05:57:23Z Grufo 64423 3993971 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}} |“{{#if:{{{4|}}}|[https://archive.org/details/{{{5}}}/page/n{{{4}}}/mode/2up?view=theater {{#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|{{{1}}}}}]|{{#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|{{{1}}}}}}}” apud [[Aegidius Forcellini|Forcellini, Aegidium]]; [[Iosephus Furlanetto|Furlanetto, Iosephum]] red.; [[Franciscus Corradini|Corradini, Franciscum]] cur.; et [[Iosephus Perin|Perin, Iosephum]] cur. ([[1733]]–[[1965]]). ''{{#if:{{{4|}}}|[[Lexicon Totius Latinitatis]]. {{{6}}}|[https://archive.org/details/{{{5}}} Lexicon totius latinitatis. {{{6}}}]}}'' <span style="font-family: monospace; word-spacing: -0.4em;">'''&#91;[https://archive.org/download/{{{5}}}/{{{7}}} PDF]&#93;'''</span>. [[Bononia]]e: [[Arnaldus Forni]] &#91;[https://www.lexica.linguax.com/forc.php forma quaesitoria interretialis]&#93;{{#if:{{{4|}}}|. p. {{{2}}}}} |[[Aegidius Forcellini|Forcellini, Aegidius]]; [[Iosephus Furlanetto|Furlanetto, Iosephus]] red.; [[Franciscus Corradini|Corradini, Franciscus]] cur.; et [[Iosephus Perin|Perin, Iosephus]] cur. ([[1733]]–[[1965]]). ''[https://archive.org/details/{{{5}}} Lexicon Totius Latinitatis]''. [[Bononia]]e: [[Arnaldus Forni]] &#91;[https://www.lexica.linguax.com/forc.php forma quaesitoria interretialis]&#93; }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude> 61q5iggpchlcml46aavx94ki5y1l4o8 Modulus:Params/doc 828 311170 3993979 3989914 2026-10-11T08:04:29Z Grufo 64423 Minima 3993979 wikitext text/x-wiki {{Modulus in nuntiis systematis adhibitus | custodes = usores | r3829269 = Formula:Creetur caput | r3831556 = Formula:Nexus ad recensendum | r3943202 = Formula:Monitus de harenario usoris | c3948019 = Formula:Postilla redirectionis/arbiter | c3949390 = Formula:Monitus de adumbratione recensenda | c3950626 = Formula:Quaerebasne forte | c3950631 = Formula:Quaerebasne forte eodem titulo }} {{Modulus in multis paginis adhibitus}} {{Servatio concors}} Documentatio Anglica hic inveniri potest: {{Redirectio obliqua|:mw:Module:Params}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Moduli]] [[Categoria:Moduli in formulis adhibendi|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Moduli utilitatis generalis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Moduli utilitatis generalis in formulis adhibendi|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Moduli quae argumenta formulae gerunt|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> q12kvfnocro4pmgr2tzxd5k6ifp3eh3 Formula:Petitio magistratus/nova 10 314356 3993967 3913017 2026-10-11T05:45:34Z Grufo 64423 -{{Ast}} 3993967 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />Idcirco verbatim|{{safesubst:<noinclude />Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}||!}} | {{Movenda|{{safesubst:<noinclude />ucfirst:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}}}}} }}<!-- Suffragio finito, ostende hunc monitum: -->{{safesubst:<noinclude />murmur|forma=stricta| {{Antiqua pagina | ab = {{safesubst:<noinclude />#time:Y-m-d|now}} | ad = {{safesubst:<noinclude />#time:Y-m-d|now + 7 days}} }} }} === [[Usor:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}]] ({{safesubst:<noinclude />#time:d/m/Y, H:i|now}} – ad finem veniet {{safesubst:<noinclude />#time:d/m/Y|now + 7 days}}, eadem hora) === '''Nominatio et oratio:''' {{{oratio}}} : '''Responsum candidati:''' '''Pro:''' # nemo '''Contra:''' # nemo '''Notanda:''' # nulla {{Ast}} '''Conclusio:'''</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> sle9giak2bhbg8yi8gftwz8sr5xxz3m 3993968 3993967 2026-10-11T05:45:53Z Grufo 64423 3993968 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />Idcirco verbatim|{{safesubst:<noinclude />Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}||!}} | {{Movenda|{{safesubst:<noinclude />ucfirst:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}}}}} }}<!-- Suffragio finito, ostende hunc monitum: -->{{safesubst:<noinclude />murmur|forma=stricta| {{Antiqua pagina | ab = {{safesubst:<noinclude />#time:Y-m-d|now}} | ad = {{safesubst:<noinclude />#time:Y-m-d|now + 7 days}} }} }} === [[Usor:{{safesubst:<noinclude />SUBPAGENAME}}]] ({{safesubst:<noinclude />#time:d/m/Y, H:i|now}} – ad finem veniet {{safesubst:<noinclude />#time:d/m/Y|now + 7 days}}, eadem hora) === '''Nominatio et oratio:''' {{{oratio}}} : '''Responsum candidati:''' {{Vsep}} '''Pro:''' # nemo '''Contra:''' # nemo '''Notanda:''' # nulla {{Ast}} '''Conclusio:'''</includeonly><noinclude>{{Documentatio|contenta={{Formula machinaria}}}}</noinclude> knziu08xp7lbmtmc0x1xfsv6w3fhn7e Formula:Petitio magistratus/monitus 10 314357 3993962 3951638 2026-10-11T05:38:49Z Grufo 64423 3993962 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Iam est petitio pro usore “[[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]]”! '''Abroga''' hanc recensionem. }} | {{#if:{{Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{SUBPAGENAME}}||!}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Nomina usorum primā litterā capitaneā scribenda sunt ({{*ie}} “{{ucfirst:{{SUBPAGENAME}}}}” non “{{SUBPAGENAME}}”). '''Abroga''' hanc recensionem et hic reveni nomine usoris correcto. }} | {{Capsa recensionis | titulus = Hac pagina divulgata, [[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]] proponetur [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] Vicipaediae. | imago = Wikipedia Administrator.svg | 1 = Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribere posse debent, et esse Vicipaediae Latinae experti. *Nominationes '''septem dies''' remanebunt. *'''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. Si nescis quomodo tua petitio forma finali patescet, sodes, ostende prospectum huius recensionis vel inspice eius mutationes. }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio monitus recensionis|Formula:Petitio magistratus}}</noinclude> c5sbzxscofcua3re1i17i2b6kp2n1qj 3993963 3993962 2026-10-11T05:41:05Z Grufo 64423 3993963 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Iam est petitio pro usore “[[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]]”! '''Abroga''' hanc recensionem. }} | {{#if:{{Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{SUBPAGENAME}}||!}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Nomina usorum primā litterā capitaneā scribenda sunt ({{*ie}} “{{ucfirst:{{SUBPAGENAME}}}}” non “{{SUBPAGENAME}}”). '''Abroga''' hanc recensionem et hic reveni nomine usoris correcto. }} | {{Capsa recensionis | titulus = Hac pagina divulgata, [[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]] proponetur [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] Vicipaediae. | imago = Wikipedia Administrator.svg | 1 = Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribant et experti sint Vicipaediae Latinae. * Nominationes '''septem dies''' manebunt. * '''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. Si nescis quomodo tua petitio forma finali patescet, sodes, ostende ''prospectum'' huius recensionis vel inspice eius mutationes. }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio monitus recensionis|Formula:Petitio magistratus}}</noinclude> fotgh8ikfy90bav3n07khw23y8y10wp 3993964 3993963 2026-10-11T05:41:28Z Grufo 64423 3993964 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Iam est petitio pro usore “[[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]]”! '''Abroga''' hanc recensionem. }} | {{#if:{{Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{SUBPAGENAME}}||!}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Nomina usorum primā litterā capitaneā scribenda sunt ({{*ie}} “{{ucfirst:{{SUBPAGENAME}}}}” non “{{SUBPAGENAME}}”). '''Abroga''' hanc recensionem et hic reveni nomine usoris correcto. }} | {{Capsa recensionis | titulus = Hac pagina divulgata, [[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]] proponetur [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] Vicipaediae. | imago = Wikipedia Administrator.svg | 1 = Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribant et experti sint Vicipaediae Latinae. * Nominationes '''septem dies''' manebunt. * '''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. Si nescis quomodo tua petitio forma finali patescet, sodes, ostende prospectum huius recensionis vel inspice eius mutationes. }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio monitus recensionis|Formula:Petitio magistratus}}</noinclude> bbtq8wpywgwb28uboibmfg796mwh1er 3993965 3993964 2026-10-11T05:43:21Z Grufo 64423 3993965 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Iam est petitio pro usore “[[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]]”! '''Abroga''' hanc recensionem. }} | {{#if:{{Prima littera maiuscula an minuscula an aliud|{{SUBPAGENAME}}||!}} | {{Capsa recensionis | titulus = Noli hanc recensionem divulgare! | imago = Stop hand nuvola.svg | color = var(--background-color-error, #f54739) | pigmentum = var(--background-color-error-subtle, #ffe9e5) | 1 = Nomina usorum primā litterā capitaneā scribenda sunt ({{*ie}} “{{ucfirst:{{SUBPAGENAME}}}}” non “{{SUBPAGENAME}}”). '''Abroga''' hanc recensionem et hic reveni nomine usoris correcto. }} | {{Capsa recensionis | titulus = Hac pagina divulgata, [[Usor:{{SUBPAGENAME}}|{{SUBPAGENAME}}]] proponetur [[Vicipaedia:Magistratus|magistratus]] Vicipaediae. | imago = Wikipedia Administrator.svg | 1 = Magistratus usores certissimi, humanissimi, patientissimi sint. Latinitate optima scribant et experti sint Vicipaediae Latinae. * Nominationes '''septem dies''' manebunt. * '''Usoribus anonymis''' suffragium ferre non licet. Si nescis quomodo tua petitio forma finali apparitura sit, sodes, ostende prospectum huius recensionis vel inspice eius mutationes. }} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio monitus recensionis|Formula:Petitio magistratus}}</noinclude> p1iwsp88amf2e6l8e68v8cq0y3fxteq Alfredus G. Gilman 0 314646 3993947 3854689 2026-10-10T23:06:35Z Raippa-Valli 215417 3993947 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Alfred Goodman Gilman (cropped).jpg|thumb|Alfredus G. Gilman (1994).]] '''Alfredus Goodman Gilman''' (natus die [[1 Iulii]] [[1941]]; mortuus die [[23 Decembris]] [[2015]]) fuit [[biologia|biologus]] et [[pharmacologia]]e peritus [[CFA|Americanus]], qui anno [[1994]], [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae]] cum [[Martinus Rodbell|Martino Rodbell]] accepit, ratione studii [[proteinum G|proteini G]] et operae [[signum transductus|signi transducti]] in cellula.<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1994/gilman/facts/ Alfredus G. Gilman] apud nobelprize.org.</ref> Alumnus [[Universitas Yalensis|Universitatis Yalensis]] deinde professor [[Universitas Virginiensis|Universitatis Virginiensis]] fuit. Et anno [[1986]], socius [[Academia Nationalis Scientiarum Civitatum Foederatarum|Academiae Nationalis Scientiarum Civitatum Foederatarum]] electus est. == Notae == <references/> == Nexus externi == {{CommuniaCat|Alfred G. Gilman|Alfredus G. Gilman}} {{Lifetime|1941|2015|Gilman, Alfredus G.}} [[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]] [[Categoria:Medici Civitatum Foederatarum]] [[Categoria:Praemium Nobelianum Medicinae]] [[Categoria:Professores Universitatis Virginiensis]] of0t7g81b4t3h5tq2nvuhr0nyym451g Usor:Pippobuono/Harenarium 2 319751 3993921 3993514 2026-10-10T18:48:02Z Pippobuono 54500 /* Formulae episcopi */ tolosae 3993921 wikitext text/x-wiki = Utilia = == Ad civitates == <nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki> <nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki> <nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki> <nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki> == Ad homines == <nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki> <nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki> <nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki> <nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki> = Formulae episcopi = {{Episcopi et Archiepiscopi Tolosani}} {{Capsa navigationis |formula = Episcopi et Archiepiscopi Tolosani |titulus = Episcopi et Archiepiscopi [[Archidioecesis Tolosana|Tolosani]] |imago = [[Fasciculus:Bistum Toulouse.svg|125px]] |super= <small>Dioecesis erecta est anno 1697; dissoluta anno 1802, restituta anno 1822.</small>. |corpus = [[David Nicolaus Bertier]] <small>(1697-1719)</small> • [[Franciscus Lefebvre de Caumartin]] <small>(1719-1733)</small> • ''[[Carolus Henricus Phélypeaux de Pontchartrain]]'' <small>(designatus, sed non consecratus, 1733 seu 1734-1734)</small> • [[Franciscus de Crussol d'Uzès]] <small>(1734-1753)</small> • [[Carolus Gilbertus de May de Termont]] <small>(1753-1776)</small> • [[Alexander de Lauzières-Thémines]] <small>(1776-(1791)1801)</small> • '''sedes suppressa''' <small>(1801-1817)</small> • ''[[Ioannes Franciscus Martinus de Boisville]]'' <small>(administrator apostolicus, 1817-1822)</small> • [[Philippus Franciscus de Sauzin]] <small>(1823-1844)</small> • [[Maria Augustus Fabre des Essarts]] <small>(1844-1850)</small> • [[Ludovicus Theophilus Pallu du Parc]] <small>(1850-1877)</small> • [[Carolus Honoratus Laborde]] <small>(1877-1907)</small> • [[Alfredus Julius Mélisson]] <small>(1907-1925)</small> • [[Georgius Audollent]] <small>(1925-1944)</small> • [[Ludovicus Robin]] <small>(1945-1961)</small> • [[Iosephus Goupy]] <small>(1961-1990)</small> • [[Ioannes Cuminal]] <small>(1990-1996)</small> • [[Mauritius de Germiny]] <small>(1997-2014)</small> • [[Ioannes Petrus Batut]] <small>(2014-2023)</small> • [[Franciscus Bestion]] <small>(2024-)</small> |sub=<small>fontes : {{CathHierDiocese|toulou|Archidioecesis Tolosana}}, [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]] }}<noinclude> <no wiki>[[:Categoria:Episcopi Tolosani|!]] </nowiki> </noinclude> [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]] = [[Sanctus Iulianus]] = <nowiki>{{discretiva}}</nowiki> == Sancti == == Toponyma == === Francia === === Italia === == Notae et Fontes == <references /> [[:Categoria:Sancti|Iulianus]] = [[Dioecesis Venetensis]] = {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} {{res|Dioecesis Venetensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse de Vannes}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Ambianum|Ambiani]] est. Dioecesis, [[saeculum 4|saeculo quarto]] condita,<ref name=Racinet>{{opus|auctrix=Sabine Racinet|titulus=La christianisation de la région "autour de Compiègne"|annus=2010|mensis=04|dies=03|url=https://histoire-compiegne.com/wp-content/uploads/2021/08/racinet-christianisation.pdf}} {{ling|Francogallice}}; secundum {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambiensis}} dioecesis saeculo III condita est.</ref> a [[1822]] cum territorio [[Samara (praefectura Franciae)| praefecturae Samarae]] congruit et suffraganea [[Archidioecesis Remensis]] est.<ref>{{opus|titulus=Ordonnance du Roi qui prescrit la Publication de la Bulle relative à la Circonscription des Diocèses du Royaume|annus=1822|mensis=10|dies=31|contextus=Bulletin des lois du royaume de France|numero=570|pagina=563|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65256062/f607.item}} {{ling|Francogallice}}.</ref>. == Ecclesia cathedralis == [[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] [[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Ambianum|Ambiani]] sita est. == Notae == <references /> == Nexus externi == * {{Opus|url=https://www.vannes.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}} {{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Vannes|Dioecesem Venetensem}} {{Fontes geographici}} * {{CathHierDiocese|vann|Dioecesis Venetensis}} <!--{{RC-stipula}}--> {{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}} [[:Categoria:Dioecesis Venetensis]] = Ad formulam = {{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}} {{Capsa navigationis | titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e | formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae | Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]] | corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]] }} <noinclude> == Vide etiam == * [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]] <!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]] [[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]] [[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]--> </noinclude> = [[Wendelinus (Sanctus)]] = Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est. cf fr.wikipedia Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est. == Fontes == Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491. cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org <!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}--> [[:Categoria:Sanctus catholicus]] fprpitvp8vjtfu38n1du008npiox8ez Formula:Collaboratio/capsa 10 320461 3993981 3991111 2026-10-11T08:16:43Z Grufo 64423 +icon 3993981 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Vitta capituli | color = var(--background-color-option-yellow, #fdf2d5) | facies-marginum = 3px dashed var(--border-color-option-lime, #259948) | 1 = {{#if:{{{res|}}}{{{invitati|}}}{{{postilla|}}} | <div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="position: relative;"><div style="padding: 8px 8px 8px 8px; margin: 0; position: absolute; right: -.75em; top: .75em;">[[Fasciculus:Notifications alert badge - 1 alert.svg|18px|right]]</div><div>Ab amicis Vicipaedianis peto ut hoc legant et recenseant.</div><div style="padding: 0 0 0 3em; font-size: .75em;">―&hairsp;{{{subscriptio}}}</div><div class="mw-collapsible-content" style="padding: .75em 0 0 0;">{{#if:{{{res|}}} | <div style="margin: .25em 0 .75em 0; padding: .25em .5em; background-color: rgba(0, 0, 0, .065); color: var(--color-base, #202122);">{{#invoke:params|new|imposing|1|{{{res}}}|mapping_by_replacing|{{ivv}}|<br />|plain|value_of|1}}</div> }}{{#if:{{{invitati|}}} | <div style="text-align: center; margin: .75em 0 1em 0;">{{#switch:{{{sexus|}}} | m = Hi Vicipaediani vocati | f = Hae Vicipaedianae vocatae | #default = Hi Vicipaediani Vicipaedianaeque vocati }} sunt:<br/>{{{invitati}}}</div> }}{{#if:{{{postilla|}}} | <hr /><div>{{{postilla}}}</div> }}</div></div> | Ab amicis Vicipaedianis peto ut hoc legant et recenseant. <sub>―{{{subscriptio}}}</sub> }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude> 2452tbctn52tbvxoc480fwwws6oo0ud Archidioecesis Tolosana 0 321670 3993908 3927910 2026-10-10T18:14:48Z Pippobuono 54500 scriptio 3993908 wikitext text/x-wiki {{Capsa subdivisionis Vicidatorum}} {{res|Archidioecesis Tolosana}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Archidiocèse de Toulouse}}) est [[archidioecesis]] [[metropolita]]na [[Ecclesia Latina|Ecclesiae Latinae]] [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicae Romanae]] in [[Francia]], cuius sedes [[Tolosa]]e est. [[Saeculum 3|Saeculo tertio]] a [[Sanctus Saturninus|Sancto Saturnino]] ut dioecesis condita, ad gradum archidioecesis [[metropolita]]nae anno [[1317]] evecta est. Ab anno [[1822]], [[Garumna superior|praefecturae Garumnae superiori]] respondet. Ab anno [[1822]] ad annum [[2006]], archiepiscopi metropolitani Tolosani titulum [[Archidioecesis Narbonensis|archiepiscopi Narbonensis]] tenuerunt. Ex anno [[1935]], titulos episcopi [[dioecesis Convenarum|Convenarum]] et episcopi [[dioecesis Rivensis|Rivensis]] tenent. Post decretum Congregationis Episcoporum diei [[8 Decembris]] [[2002]], quo provinciae ecclesiasticae in Francia reordinatae sunt,<ref name=reorganizatio /> archidioecesis Tolosana titulum plenarium ''Archidioecesis Tolosanae(-Convenarum-Rivensis)'' tenet. == Provincia ecclesiastica == [[Fasciculus:Province ecclésiastique de Toulouse.svg|thumb|upright=0.6|left|Provincia ecclesiastica Tolosana,]] Ab anno [[2002]],<ref name=reorganizatio>{{opus|url=https://eglise.catholique.fr/conference-des-eveques-de-france/textes-et-declarations/368729-congregration-pour-les-eveques/|titulus=Congrégation pour les évêques|domus editoria=eglise.catholique.fr}} {{ling|Francogallice}}</ref> dioeceses suffraganeæ eius comprehendunt archidioeceses [[Archidioecis Albigensis|Albigensis]]<ref>Cuius titulus plenarius est Archidioecesis Albiensis(-Castrensis-Vauriensis)</ref> et [[Archidioecesis Auxitana|Auxitana]]<ref>Cuius titulus plenarius est Archidioecesis Auxitana(-Condomiensis-Lectoriensis-Lomberiensis)</ref> necnon dioeceses [[Dioecesis Cadurcensis|Cadurcensis]], [[Dioecesis Montis Albani|Montis Albani]], [[Dioecesis Apamiensis|Apamiensis]]<ref>Cuius titulus plenarius est Dioecesis Apamiensis(-Conseranensis-Mirapicensis)</ref>, [[Dioecesis Ruthenensis|Ruthenensis]]<ref>Cuius titulus plenarius est Dioecesis Ruthenensis-Vabrensis</ref>, et [[Dioecesis Tarbiensis et Lourdensis|Tarbiensis et Lourdensis]]. Provincia ecclesiastica Tolosana igitur regionem [[Meridianum et Pyrenaei|Meridianam et Pyrenaeorum]] amplectitur. == Ecclesia cathedralis == [[Fasciculus:Cathedrale St Etienne Toulouse.jpg|thumb|upright=0.8|Ecclesia cathedralis [[Sanctus Stephanus|Sancto Stephano]] dicata.]] [[Ecclesia cathedralis]] Sancto Stephano dicata in [[Tolosa]], sedes archidioecesis est. == Notae == <references /> == Nexus externi == * {{Opus|url=https://toulouse.catholique.fr/ |titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}} {{CommuniaCat|Roman Catholic Archdiocese of Toulouse|Archidioecesem Tolosana}} {{Fontes geographici}} {{CathHierDiocese|toul}} {{RC-stipula}} [[Categoria:Archidioecesis Tolosana]] {{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}} 2lam7rdhbfx8z3x6b9mfgj25pc2046i Dum caupona verterem 0 324484 3993928 3957526 2026-10-10T19:50:33Z Grufo 64423 Minora 3993928 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lores|Dum caupona verterem}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXXVI reperitur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 71-87 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam2.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1.}}Dum caupona verterem vino debachatus, secus templum Veneris eram hospitatus. solus ibam, prospere vestibus ornatus, plenum ferens loculum ad sinistrum latus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2.}}Almi templi ianua servabatur plene; ingredi non poteram, ut optavi bene. intus erat sonitus dulcis cantilene; estimabam, plurime quod essent Sirene. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3.}}Cum custode ianue parum requievi; erat virgo nobilis, pulchra, statu brevi. secum dans colloquia in sermone levi tandem desiderium intrandi explevi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4.}}In ingressu ianue sedens invitatus ab hac pulchra virgine sum interrogatus: «unde es, o iuvenis, hucce applicatus?» cui dixi: «domina, vestri comitatus.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5.}}«Que est causa, dicito, huc tui adventus? qualis ad hec litora appulit te ventus? duxit te necessitas et tua iuventus?» dixi: «necessario venio detentus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6.}}Intus et exterius asto vulneratus a sagitta Veneris; ex quo fui natus, telum fero pectore nondum medicatus. cursu veni tacito, quo sim liberatus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7.}}Incessanter rogo te, virgo tu beata, ut hec verba Veneri nunties legata.» ipsa, mota precibus, fortiter rogata, nuntiavit Veneri verba destinata: {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8.}}«Secretorum omnium salus o divina, que es dulcis prepotens amoris regina, egrum quendam iuvenem tua medicina procurare studeas, obsecro, festina!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9.}}Iussu sacre Veneris ductus in conclavi, cernens eius speciem fortiter expavi. flexis tandem genibus ipsam salutavi, «salve,» dicens, «inclita Venus, quam optavi!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10.}}«Quis es,» inquit, «iuvenis, qui tam bene faris? quid venisti, dicito! quomodo vocaris? es tu forte iuvenis ille dictus Paris? ista de quo retulit, cur sic infirmaris?» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|11.}}«Venus clementissima, felix creatura, cerno, quod preterita noscis et futura. ipse sum miserrimus, res iam peritura, quem sanare poteris tua levi cura.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|12.}}«Bene»,» inquit, «veneris, noster o dilecte iuvenis! Aptissime sodes nostre secte. si tu das denarios monete electe, dabitur consilium salutis perfecte.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|13.}}«Ecce,» dixi, «loculus extat nummis plenus. totum quippe tribuam tibi, sacra Venus. si tu das consilium, ut sat sim serenus, tuum in perpetuum venerabor genus.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|14.}}Ambo iunctis manibus ivimus mature, ubi stabant plurime belle creature. omnes erant similes, unius nature et unius habitus atque vestiture. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|15.}}Nobis propinquantibus omnes surrexere. quas ut salutavimus, responsum dedere: «bene vos veneritis! velitis sedere!» Venus inquit: «aliud volumus explere.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|16.}}Innuens his omnibus iubet ire cito. pariter remansimus in loco munito solis quiescentibus; strato redimito plura pertractavimus sermone polito. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|17.}}Exuit se vestibus genitrix Amoris, carnes ut ostenderet nivei decoris. sternens eam lectulo fere decem horis mitigavi rabiem febrici doloris. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|18.}}Postmodum transivimus ire balneatum in hortanum balneum Iovi consecratum. huius aqua balnei me sensi purgatum omnibus languoribus beneque piatum. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|19.}}Ultra modum debilis, balneo afflictus, fame validissima steteram astrictus. versus contra Venerem «quasi derelictus,» dixi «vellem edere, siquis inest victus!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|20.}}Perdices et anseres ducte sunt coquine, plura volatilia, grues et galline; pro placentis ductus est modius farine. preparatis omnibus pransus sum festine. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|21.}}Tribus, reor, mensibus secum sum moratus, plenum ferens loculum fui vir ornatus; recedens a Venere sum nunc allevatus nummis atque vestibus; sum sic pauperatus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|22.}}Terreat vos, iuvenes, istud quod auditis! dum sagittam Veneris penes vos sentitis, mei este memores! vos, quocumque itis, liberi poteritis esse, si velitis.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> }} == Descriptio == Hoc carmen de iuvene narrat qui, postquam in [[popina]] bibit, templum [[Venus (dea)|Veneris]] ita visitat ut remedium amoris inveniat. Ibi deam ipsam convenit et, postquam pecuniam (denarios) se daturum promisit, cum ea voluptates carnales per tres menses communicat, laute cenans et balneis fruens.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> In fine, poëta de periculis luxuriae et de amissione bonorum lectores monet. Nam iuvenis, olim dives et bene vestitus, omnibus nummis spoliatus templum relinquit. Argumentum est satira goliardica de natura mercenaria amoris et de iuvenum stultitia qui in tabernis et lupanaribus rem familiarem consumunt.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> == Investigatio critica == Hic cantus speciem vafrae irrisionis moris illius praebet quem “stylus curialis” dicitur; nam quamvis elatum ac perpolitum dicendi modum servet, tamen eroticam experientiam ad res futiles et corporeas deicere videtur. Amor enim hic non ex animi elatione, sed ex ebrietate bacchica exoritur et in lupanari demum expletur. Ita prorsus evertuntur praecepta de amore puro atque monita [[Andreas Capellanus|Andreae Capellani]], qui in libris {{Op|[[De amore (Andreas Capellanus)|De amore]]}} scriptis mercennarium amorem vitandum esse docuerat, asseverans verum amorem sola cordis affectione procedere nec ullo pretio aut argento comparari posse. Poëta contra foetidam meretricum consuetudinem, quam Capellanus damnaverat scelestam, in ludum ac voluptatem convertit.<ref name="rossi-2006-pp269-271">{{qc|Rossi, 2006}}, pp. 269–271.</ref> Scriptor, dum se ad “templum Amoris” conferre dicit, locum iucundum ac vitae plenum verbis [[hyperbaton]] effert, parodiam agens illius itineris ad regnum Amoris quod in litteris curialibus saepe describitur. Hic autem impetus non animi nobilitate, sed effrenata libidine regitur, qua re aliud praeceptum Capellani vertitur, scilicet abundantiam voluptatis amori obstare. Sagitta Veneris, quae iam in infantia pectus transfixit, non est signum diuturni doloris aut celati vulneris, sicut in [[poësis|poësi]] populari erga nobiles mulieres usitatum erat, sed instrumentum parodicum ad carnalem ardorem significandum.<ref name="rossi-2006-pp269-271" /> In precibus ad “virginem beatam” directis, auctor imagines ex cultu Mariano et carminibus curialibus depromptas usurpat, eas tamen ad usum eroticum et corporeum demergens. Narratio deinde per enumerationem rerum iucundarum procedit, quae technica “placer” vocatur, usque ad balnea in hortis habita. Denique, cum “ficta Venus” omnem pecuniam exhauserit, carmen monita biblica Ecclesiastici et Proverbiorum de pernicie meretricum cum [[Publius Ovidius Naso|Ovidiana]] sententia commiscet, qua paupertas dicitur amorem pascere non posse. Admonitio finalis, ad iuvenes directa atque inter seriam et derisoriam ambigens, totius carminis naturam parodicam plane confirmat.<ref name="rossi-2006-pp269-271" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Rossi, 2006 | c = {{Opus | cognomen redactoris = Rossi | nomen redactoris = Petrus Victorius | titulus = Carmina Burana. Testo latino a fronte | annus = 2006 | annus primae editionis = 1989 | editio = 8 | locus = [[Mediolanum|Mediolani]] | domus editoria = Tascabili Bompiani | isbn = 88-452-5307-4 | lingua = it }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] oyy9xvufmnl94s2m8tqxfbu87aegvtp 3993929 3993928 2026-10-10T19:51:40Z Grufo 64423 3993929 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}} {{Carmen Carminum Buranorum | titulus = | imago = | descriptio = | categoria = | numerus = | auctor = | argumenta = | tempus = | lingua = | contextus = | praecedens = | sequens = }} {{lores|Dum caupona verterem}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXXVI reperitur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus | titulus = Carmina amatoria 71-87 | url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam2.html }}.</ref> == Textus == {{Versus numerati| {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1.}}Dum caupona verterem vino debachatus, secus templum Veneris eram hospitatus. solus ibam, prospere vestibus ornatus, plenum ferens loculum ad sinistrum latus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2.}}Almi templi ianua servabatur plene; ingredi non poteram, ut optavi bene. intus erat sonitus dulcis cantilene; estimabam, plurime quod essent Sirene. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3.}}Cum custode ianue parum requievi; erat virgo nobilis, pulchra, statu brevi. secum dans colloquia in sermone levi tandem desiderium intrandi explevi. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4.}}In ingressu ianue sedens invitatus ab hac pulchra virgine sum interrogatus: «unde es, o iuvenis, hucce applicatus?» cui dixi: «domina, vestri comitatus.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|5.}}«Que est causa, dicito, huc tui adventus? qualis ad hec litora appulit te ventus? duxit te necessitas et tua iuventus?» dixi: «necessario venio detentus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|6.}}Intus et exterius asto vulneratus a sagitta Veneris; ex quo fui natus, telum fero pectore nondum medicatus. cursu veni tacito, quo sim liberatus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|7.}}Incessanter rogo te, virgo tu beata, ut hec verba Veneri nunties legata.» ipsa, mota precibus, fortiter rogata, nuntiavit Veneri verba destinata: {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|8.}}«Secretorum omnium salus o divina, que es dulcis prepotens amoris regina, egrum quendam iuvenem tua medicina procurare studeas, obsecro, festina!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|9.}}Iussu sacre Veneris ductus in conclavi, cernens eius speciem fortiter expavi. flexis tandem genibus ipsam salutavi, «salve,» dicens, «inclita Venus, quam optavi!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|10.}}«Quis es,» inquit, «iuvenis, qui tam bene faris? quid venisti, dicito! quomodo vocaris? es tu forte iuvenis ille dictus Paris? ista de quo retulit, cur sic infirmaris?» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|11.}}«Venus clementissima, felix creatura, cerno, quod preterita noscis et futura. ipse sum miserrimus, res iam peritura, quem sanare poteris tua levi cura.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|12.}}«Bene»,» inquit, «veneris, noster o dilecte iuvenis! Aptissime sodes nostre secte. si tu das denarios monete electe, dabitur consilium salutis perfecte.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|13.}}«Ecce,» dixi, «loculus extat nummis plenus. totum quippe tribuam tibi, sacra Venus. si tu das consilium, ut sat sim serenus, tuum in perpetuum venerabor genus.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|14.}}Ambo iunctis manibus ivimus mature, ubi stabant plurime belle creature. omnes erant similes, unius nature et unius habitus atque vestiture. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|15.}}Nobis propinquantibus omnes surrexere. quas ut salutavimus, responsum dedere: «bene vos veneritis! velitis sedere!» Venus inquit: «aliud volumus explere.» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|16.}}Innuens his omnibus iubet ire cito. pariter remansimus in loco munito solis quiescentibus; strato redimito plura pertractavimus sermone polito. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|17.}}Exuit se vestibus genitrix Amoris, carnes ut ostenderet nivei decoris. sternens eam lectulo fere decem horis mitigavi rabiem febrici doloris. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|18.}}Postmodum transivimus ire balneatum in hortanum balneum Iovi consecratum. huius aqua balnei me sensi purgatum omnibus languoribus beneque piatum. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|19.}}Ultra modum debilis, balneo afflictus, fame validissima steteram astrictus. versus contra Venerem «quasi derelictus,» dixi «vellem edere, siquis inest victus!» {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|20.}}Perdices et anseres ducte sunt coquine, plura volatilia, grues et galline; pro placentis ductus est modius farine. preparatis omnibus pransus sum festine. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|21.}}Tribus, reor, mensibus secum sum moratus, plenum ferens loculum fui vir ornatus; recedens a Venere sum nunc allevatus nummis atque vestibus; sum sic pauperatus. {{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|22.}}Terreat vos, iuvenes, istud quod auditis! dum sagittam Veneris penes vos sentitis, mei este memores! vos, quocumque itis, liberi poteritis esse, si velitis.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> }} == Descriptio == Hoc carmen de iuvene narrat qui, postquam in [[popina]] bibit, templum [[Venus (dea)|Veneris]] ita visitat ut remedium amoris inveniat. Ibi deam ipsam convenit et, postquam pecuniam (denarios) se daturum promisit, cum ea voluptates carnales per tres menses communicat, laute cenans et balneis fruens.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> In fine, poëta de periculis luxuriae et de amissione bonorum lectores monet. Nam iuvenis, olim dives et bene vestitus, omnibus nummis spoliatus templum relinquit. Argumentum est satira goliardica de natura mercenaria amoris et de iuvenum stultitia qui in tabernis et lupanaribus rem familiarem consumunt.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" /> == Investigatio critica == Hic cantus speciem vafrae irrisionis moris illius praebet quem “stylus curialis” dicitur; nam quamvis elatum ac perpolitum dicendi modum servet, tamen eroticam experientiam ad res futiles et corporeas deicere videtur. Amor enim hic non ex animi elatione, sed ex ebrietate bacchica exoritur et in lupanari demum expletur. Ita prorsus evertuntur praecepta de amore puro atque monita [[Andreas Capellanus|Andreae Capellani]], qui in libris {{Op|[[De amore (Andreas Capellanus)|De amore]]}} scriptis mercennarium amorem vitandum esse docuerat, asseverans verum amorem sola cordis affectione procedere nec ullo pretio aut argento comparari posse. Poëta contra foetidam meretricum consuetudinem, quam Capellanus damnaverat scelestam, in ludum ac voluptatem convertit.<ref name="rossi-2006-pp-269-271">{{qc|Rossi, 2006}}, pp. 269–271.</ref> Scriptor, dum se ad “templum Amoris” conferre dicit, locum iucundum ac vitae plenum verbis [[hyperbaton]] effert, parodiam agens illius itineris ad regnum Amoris quod in litteris curialibus saepe describitur. Hic autem impetus non animi nobilitate, sed effrenata libidine regitur, qua re aliud praeceptum Capellani vertitur, scilicet abundantiam voluptatis amori obstare. Sagitta Veneris, quae iam in infantia pectus transfixit, non est signum diuturni doloris aut celati vulneris, sicut in [[poësis|poësi]] populari erga nobiles mulieres usitatum erat, sed instrumentum parodicum ad carnalem ardorem significandum.<ref name="rossi-2006-pp-269-271" /> In precibus ad “virginem beatam” directis, auctor imagines ex cultu Mariano et carminibus curialibus depromptas usurpat, eas tamen ad usum eroticum et corporeum demergens. Narratio deinde per enumerationem rerum iucundarum procedit, quae technica “placer” vocatur, usque ad balnea in hortis habita. Denique, cum “ficta Venus” omnem pecuniam exhauserit, carmen monita biblica Ecclesiastici et Proverbiorum de pernicie meretricum cum [[Publius Ovidius Naso|Ovidiana]] sententia commiscet, qua paupertas dicitur amorem pascere non posse. Admonitio finalis, ad iuvenes directa atque inter seriam et derisoriam ambigens, totius carminis naturam parodicam plane confirmat.<ref name="rossi-2006-pp-269-271" /> == Notae == <references /> == Bibliographia == * {{Ecce citatio | id = Rossi, 2006 | c = {{Opus | cognomen redactoris = Rossi | nomen redactoris = Petrus Victorius | titulus = Carmina Burana. Testo latino a fronte | annus = 2006 | annus primae editionis = 1989 | editio = 8 | locus = [[Mediolanum|Mediolani]] | domus editoria = Tascabili Bompiani | isbn = 88-452-5307-4 | lingua = it }} }} {{Carmina Burana}} [[Categoria:Index Carminum Buranorum]] [[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]] ps0gjmh1qhbqjkc5vnqtkell6tssh95 Formula:Servatio concors 10 326798 3993976 3979571 2026-10-11T08:02:10Z Grufo 64423 {{[[Formula:Schedula|Schedula]]}} → {{[[Formula:Capsa annuntiationis|Capsa annuntiationis]]}} 3993976 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa annuntiationis | titulus = Cave! | imago = Important2.svg | color = var(--background-color-content-removed, #ffe49c) | pigmentum = var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) | 1 = '''Noli mutare.''' {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = Haec commentatio inter plures sitūs Vicimediales eadem | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = Haec pagina disputationis inter plures sitūs Vicimediales eadem | 6 = Hic fasciculus inter plures sitūs Vicimediales idem | 10 = Haec formula inter plures sitūs Vicimediales eadem | 118 = Haec adumbratio inter plures sitūs Vicimediales eadem | 828 = Hic modulus inter plures sitūs Vicimediales idem | 14 = Haec categoria inter plures sitūs Vicimediales eadem | #default = Haec pagina inter plures sitūs Vicimediales eadem }} servatur. Omnes emendationes in [[:{{#if:{{{1|}}} | {{{1}}} | mw }}:{{Sin secus | 1 = {{#invoke:vicidata|titulus_barbarus | 1 = {{#switch:{{{1|}}} | mw | = mediawikiwiki | c = commonswiki | m = metawiki | s = sourceswiki | #default = {{{1}}}wiki }} }} | 2 = {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = | 1 = Talk: | 2 = User: | 3 = User talk: | 4 = Wikipedia: | 5 = Wikipedia talk: | 6 = File: | 7 = File talk: | 8 = MediaWiki: | 9 = MediaWiki talk: | 10 = Template: | 11 = Template talk: | 12 = Help: | 13 = Help talk: | 14 = Category: | 15 = Category talk: | 100 = Portal: | 101 = Portal talk: | 118 = Draft: | 119 = Draft talk: | 126 = MOS: | 127 = MOS talk: | 710 = TimedText: | 711 = TimedText talk: | 828 = Module: | 829 = Module talk: | 1728 = Event: | 1729 = Event talk: | #default = {{NAMESPACE}} }}{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|{{PAGENAME}}}} }}|exemplari interviciali communi]] faciendae sunt. '''Si {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 6 = fasciculus | 10 = formula | 118 = adumbratio | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} obsolevit, renovare licet.''' }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> aeukwscqqbpczhqr4b2l3sre8bgdlle 3993980 3993976 2026-10-11T08:05:22Z Grufo 64423 {{[[Formula:Capsa annuntiationis|Capsa annuntiationis]]}} → {{[[Formula:Capsa notionis|Capsa notionis]]}} 3993980 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Capsa notionis | titulus = Cave! | imago = Important2.svg | color = var(--background-color-content-removed, #ffe49c) | pigmentum = var(--background-color-warning-subtle, #fdf2d5) | 1 = '''Noli mutare.''' {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = Haec commentatio inter plures sitūs Vicimediales eadem | 1 | 3 | 5 | 7 | 9 | 11 | 13 | 15 | 101 | 119 | 711 | 829 = Haec pagina disputationis inter plures sitūs Vicimediales eadem | 6 = Hic fasciculus inter plures sitūs Vicimediales idem | 10 = Haec formula inter plures sitūs Vicimediales eadem | 118 = Haec adumbratio inter plures sitūs Vicimediales eadem | 828 = Hic modulus inter plures sitūs Vicimediales idem | 14 = Haec categoria inter plures sitūs Vicimediales eadem | #default = Haec pagina inter plures sitūs Vicimediales eadem }} servatur. Omnes emendationes in [[:{{#if:{{{1|}}} | {{{1}}} | mw }}:{{Sin secus | 1 = {{#invoke:vicidata|titulus_barbarus | 1 = {{#switch:{{{1|}}} | mw | = mediawikiwiki | c = commonswiki | m = metawiki | s = sourceswiki | #default = {{{1}}}wiki }} }} | 2 = {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = | 1 = Talk: | 2 = User: | 3 = User talk: | 4 = Wikipedia: | 5 = Wikipedia talk: | 6 = File: | 7 = File talk: | 8 = MediaWiki: | 9 = MediaWiki talk: | 10 = Template: | 11 = Template talk: | 12 = Help: | 13 = Help talk: | 14 = Category: | 15 = Category talk: | 100 = Portal: | 101 = Portal talk: | 118 = Draft: | 119 = Draft talk: | 126 = MOS: | 127 = MOS talk: | 710 = TimedText: | 711 = TimedText talk: | 828 = Module: | 829 = Module talk: | 1728 = Event: | 1729 = Event talk: | #default = {{NAMESPACE}} }}{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|{{PAGENAME}}}} }}|exemplari interviciali communi]] faciendae sunt. '''Si {{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} | 0 = commentatio | 6 = fasciculus | 10 = formula | 118 = adumbratio | 828 = modulus | 14 = categoria | #default = pagina }} obsolevit, renovare licet.''' }}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude> d3q6n1hpgsqppqo3g8xedpa0vq10ohp Formula:Servatio concors/doc 10 326799 3993977 3973321 2026-10-11T08:02:37Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3993977 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Formula numquam substituenda}} {{Lua|Vicidata}} Adde hanc capsam '''documentationi''' cuiusvis formulae modulive ad usores monendos ne emendetur, quia alibi servatur. == De usu == '''Vicitextus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Servatio concors}}</syntaxhighlight> '''Effectus ({{*ie}} nexu ad <code><nowiki>:mw:Template:Shared Template Warning</nowiki></code>):''' {{Servatio concors|propositum=exhibitio}} {{Ast}} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Servatio concors|hu}}</syntaxhighlight> '''Effectus ({{*ie}} nexu ad <code><nowiki>:hu:Sablon:Megosztott sablon figyelmeztetés</nowiki></code>):''' {{Servatio concors|propositum=exhibitio|hu}} {{Ast}} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Servatio concors|hu|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight> '''Effectus ({{*ie}} nexu ad <code><nowiki>:hu:Sablon:Lorem ipsum</nowiki></code>—ignorabitur si nomen Vicidatorum exsistit):''' {{Servatio concors|propositum=exhibitio|hu}} == De argumentis == {{De formula adhibenda | summarium = Haec capsa monet ne formula vel modulus vel aiud emendetur, quia alibi servatur. | dispositio = horizontalis | titulus 1 = Situs | descriptio 1 = Compendium sitūs | forma 1 = textualis | praesentia 1 = voluntaria | omissio 1 = mw | exemplum 1 = hu | titulus 2 = Nomen | descriptio 2 = Nomen alienum | forma 2 = textualis | praesentia 2 = voluntaria | omissio 2 = <nowiki>{{PAGENAME}}</nowiki> | exemplum 2 = Lorem ipsum }} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae Vicidatorum]] * {{Fn|Redirectio obliqua}} * {{Fn|Nondum}} * {{Fn|Vicitextus concors}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae Vicidatorum|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae interviciales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 8p1cjq17ilgl7nrz1r2xkch9q0q27ns Formula:Vicitextus concors/doc 10 328280 3993978 3986033 2026-10-11T08:02:59Z Grufo 64423 /* Ulteriora si cupis */ 3993978 wikitext text/x-wiki {{Subpagina documentationis}} {{Lua|Params|Redirection}} Adde hanc capsam lateralem '''documentationi''' plurium modulorum formularumve si vicitextu simili nituntur. Non semper vicitextus, qui in pluribus opibus idem aut similis est, in formulam redigitur. Aliquando vicitextus in pluribus locis simpliciter repetitur idem, praesertim antequam in formulam communem redigatur; aliquando autem partes eius tantum inter se similes sunt, ita ut singulae versiones retinendae sint. His in casibus utile est indicare quaenam opes vicitextu congruo utantur, ut, si vicitextus unius mutatur, ceteri quoque considerentur et, si opus sit, congruantur. Si [[Vicipaedia:Spatium nominale|spatium nominale]] non indicatur, <code>Formula:</code> intellegitur. Capsa aliter se gerit prout pagina quae eam transcludit inter opes indicatas numeretur necne. == De usu == '''Vicitextus cum pagina ostendente memorata:''' {{Fvt|<nowiki>{{Vicitextus concors | </nowiki>{{Haec formula}}<nowiki> | Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita | Metaformula tantum | Metaformula quoque }}</nowiki>}} '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- | {{Vicitextus concors | {{Haec formula}} | Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita | Metaformula tantum | Metaformula quoque }} |} {{Ast}} '''Vicitextus sine pagina ostendente:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vicitextus concors | Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita | Metaformula tantum | Metaformula quoque }}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- | {{Vicitextus concors | Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita | Metaformula tantum | Metaformula quoque }} |} {{Ast}} '''Vicitextus cum pluribus spatiis nominalibus:''' <syntaxhighlight lang="wikitext">{{Vicitextus concors | Scholium | Modulus:String | Vicipaedia:Adumbratio | :Marcus Tullius Cicero }}</syntaxhighlight> '''Effectus (apud marginem dextrum):''' {| |- | {{Vicitextus concors | Scholium | Modulus:String | Vicipaedia:Adumbratio | :Marcus Tullius Cicero }} |} == Ulteriora si cupis == * [[:Categoria:Formulae documentationis]] * {{Fn|Servatio concors}} <includeonly>{{in harenario aut alibi|| <!-- Categorias sub hac linea adde --> [[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]] [[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> q92jlhdsihpfy8pmqcj8j7ooxxjipit Vita Pompei (Plutarchus) 0 328949 3993912 3993735 2026-10-10T18:25:44Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De morali investigatione */ 3993912 wikitext text/x-wiki {{Titulus italicus}} [[Fasciculus:(Venice) Pompey the Great, Museo Archeologico Nazionale.jpg|thumb|Pompei caput antiquitus sculptum.]] '''''Vita Pompei''''' est [[biographia]] [[Pompeius|Gnaei Pompei Magni]], illustrissimi ducis Romani (106-48 a.C.n.) ter [[Consul|consulis]], a [[Plutarchus|Plutarcho]] [[scriptor]]e [[Graecia antiqua|Graeco]] composita et in ''[[Vitae parallelae|Vitis parallelis]]'' cum [[Reges Spartae|rege Spartano]] [[Agesilaus II (rex Spartae)|Agesilao II]] comparata fortasse ob longum temporis spatium quo uterque primas partes in patria sua egit. Praeterea ambo in Asia bellum gesserunt et in Aegypto perierunt. Cetera vero satis dissimilia erant. Haec vita quinto decimo saeculo ab Antonio Tudertino Latine versa est et deinde saepe prelo mandata usque ad sedecimum saeculum. == De fontibus == Plutarchus vitas suas e prioribus libris componere solebat atque simul pluribus fontibus utebatur quas inter se comparabat. Nihilominus raro auctores nuncupatim citabat nisi cum eis dissentiebat et proprium iudicium introducere cupiebat ita ostendens se non omnia omnibus velle credere. In hac vita sex fontes nominat Ciceronem<ref>42.13 et 63.2 et 64.6..</ref>, Caesarem<ref>63.1 et 3-4, 69.7. Cf ''De Bello civili'' I.24.4-6, I.29 et III.92</ref>, [[Gaius Asinius Pollio (consul 40 a.C.n.)|Asinium Pollionem]]<ref>72.4.</ref>, [[Gaium Oppium]] amicum Caesaris et laudatorem<ref>4.7-9</ref> cuius testimonio Plutarchus et in [[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|vita dictatoris]] utebatur, quinquies [[Theophanes Mytilenaeus|Theophanem Mytilenaeum]] qui res gestas patroni sui Pompei [[Panegyricus|panegyrice]] narraverat, [[Timagenes|Timagenem Alexandrinum]]. E quibus Theophanem<ref>37.4 et 40.13-4.</ref>, Oppium<ref>4.9.</ref>, Timagenem<ref>49.13</ref> studio a veritate nonnumquam aberrasse non dubitabat. Certe Plutarchus nec Caesarem nec Ciceronem neglexit sed homines harum rerum periti aestimarunt praecipuos fontes huius vitae fortasse ''Historias'' fuisse [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustii]] (quem non nominabat) et scripta Theophanis qui Pompeium familiarissime norat et eum in Asia comitabatur; fortasse etiam Titum Livium et ab anno 60 Asinium Pollionem. E quibus Theophanes Pompeio favebat, Sallustius non favebat. Etenim biographia Plutarchi et ingentia merita herois sui sed etiam peccata et vanitatem ostendit. Ornamenti causa ut qui litterarum studiosus amator erat etiam poetas citabat: Homerum (29.5, 36.8, 53.10, 72.2), Aeschylum (1.1), Sophoclem (78.7), Euripidem (73.11). == De morali investigatione == In biographis suis Plutarchus mores imprimis herois sui patefacere cordi habebat. Iam in duobus primis capitulis Plutarchus virtutes enumerat quae Pompeio amorem et favorem popularem meruerunt: fidem, officiosam comitatem, temperantiam, frugalitatem, generositatem, fortitudinem et industriam in armis. Bonus maritus adeo fuit ut neglecta uxorum causa res publica ei saepe obiceretur. Nec maiestas aut dignitas ei deerant nec, ut ita dicam, mores regii<ref>II.1.</ref>. Maximum vitium ei fuit nimia gloriae cupido et popularitatis adfectatio immoderata ita tamen ut amari vellet, non vi agere. Numquam enim arma contra patriam vertit. Nihilominus biographia evolvente Plutarchus eius peccata multa non celat (fontes Pompeio adversos quoque legebat). Ita primo [[Bellum civile (discretiva)|bello civili]] immitis perfidusque invenitur dum omnes duces adversariorum sive captos sive etiam deditos perire iubet<ref>Cap. 10-12 et 16 (Marcus Iunius Brutus).</ref>. Vanitatem dissimulationemque eius damnat Plutarchus cum [[Bella Mithridatica|bello Mithridatico]] sibi lege mandato fingit aegre ferre perpetua imperia<ref>30.5-8.</ref>. Iniquitatem erga decessorem Lucullum ostendere non omittit<ref>Cap.31.</ref>. Et postquam ex Oriente rediit et eius consiliis obstiterunt [[Lucullus]] et [[Cato minor]] in [[comitia|comitiis]] consularibus suffragia palam emere non dubitabat<ref>44.4.</ref>. [[Triumviratus|Triumviratu]] cum Caesare et Crasso sociando utilitatem publicam ambitioni suae postposuit. Nam violentiae politicae viam stravit atque etiam cum leges salutares postea ferebat se suosque propinquos supra istas leges esse existimabat<ref>55.6-11.</ref>. In comparatione cum Agesilao gesta Pompei sine contradictione multo maiora iudicabat sed imperatoria arte Agesilaum Romanum ducem superasse adseverabat qui paucis contra multos patriae saluti fuerat. Econtra Pompeius apud [[Proelium Pharsalicum|Pharsalum]] a minoribus copiis victus erat. Maxime indignabatur quod contra opinionem suam proelium commisisset quia pravis consiliis senatorum circum se obstrepentium diutius resistere noluisset. Quod indignum vero imperatore arbitrabatur. In summa haec biographia mediam viam inter laudationem et vituperationem tenere videtur. At cum aliis fontibus comparatus Plutarchus minuisse reperitur participationem herois sui in Syllae [[Tyrannis|tyrannide]] caedibusque<ref>Vide Valerius Maximus VI.2.8.</ref>. Merita eius in bello contra Sertorium ampliasse videtur et partes [[Quintus Caecilius Metellus Pius|Metelli Pii]] neglexisse<ref>Quod apparebit si ipsius Plutarchi ''Vitam Sertorii'' conferes.</ref>. In primo consulatu inimicitiam et rivalitatem cum collega [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Crasso]] magna ex parte tacuit, certe pericula rx ea nata neglexit<ref>[[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bella civilia'' I.121 et ipse Plutarchus in ''Vita Marci Crassi''.</ref>. Fortasse etiam vim ad [[Lex Gabinia|legem Gabiniam de imperio extraordinario]] ferendam adhibitam celavit<ref>B.X. de Wet (1981)</ref>. In summa Pompeium usque ad tertium triumphum omissis fontibus detrectantibus laudare voluit (siquidem res in Creta gestas contra [[Quintus Caecilius Metellus Creticus|Metellum Creticum]] excipias quas vehementer vituperavit<ref>Cap.29. De Wet (1981) p.126.</ref>) ut mutationem evidentiorem faceret. == Notae == <references /> == Editiones == *[[Collection des Universités de France]]: Plutarque. ''Vies, tome VIII, Sertorius, Eumène. Agésilas, Pompée.'' Texte établi et traduit par R. Flacelière et E. Chambry, Les Belles Lettres, 1973 [https://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1974_num_43_1_1758_t1_0461_0000_2 Recensio critica] [https://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1976_num_89_424_4093_t1_0172_0000_1 Altera recensio critica] == Plura legere si cupis == *B.X. de Wet, "[https://www.jstor.org/stable/24591666 Aspects of Plutarch's portrayal of Pompey]", ''Acta Classica'', 1981: 119-132 == Nexus externi == *[https://el.wikisource.org/wiki/%CE%92%CE%AF%CE%BF%CE%B9_%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BB%CE%BF%CE%B9/%CE%A0%CE%BF%CE%BC%CF%80%CE%AE%CE%B9%CE%BF%CF%82 Textus apud Vicifontem] *[https://www.textmanuscripts.com/tm-assets/tm-descriptions/new%20letterhead/TM%20214%20Plutarch%20Life%20of%20Pompey-%20new%20letterhead.pdf De vetere manuscripto Latinae versionis] [[Categoria:Vitae parallelae]] {{Nexus desiderati}} g0oidycjevcnr3bdy6ehmugvouphea3 Humor aquosus 0 329269 3993934 3993531 2026-10-10T20:47:22Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993934 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Eye scheme.svg|thumb|Oculi imago: humor aquosus in cameris caeruleo colore insignis est.]] '''Humor aquosus'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/humeur-aqueuse-1557867752#from=2 IMAIOS]</ref> est liquidum perlucidum quo impletur camera posterior (inter [[Lens (anatomia)|lentem]] et [[Iris (anatomia)|iridem]]) et anterior (inter [[Iris (anatomia)|iridem]] et [[cornea|corneam]]) in parte anteriore bulbi oculi. E [[Processus ciliares|processibus ciliaribus]] sine intermissione in cameram posteriorem emittitur unde in cameram anteriorem per [[Pupilla|pupillam]] transmeat et per [[sinus venosus sclerae|sinum venosum sclerae]] (canalem Schlemmi) prope iunctionem [[sclera|sclerae]] et corneae situm effunditur. Nam duodecies per diem totus humor aquosus renovatur. Humor aquosus nutrimenta cellulis lentis et corneae necessaria adfert: nam continet [[Ion|ionta]], [[gas|gasia]], [[glucosum]], [[vitaminum C]], [[Aminoacidum|acida aminata]]. Praeterea formam bulbi oculi retinet atque pressionem intraocularem idoneam servat. Quocirca magni refert [[Volumen (mensura)|volumen]] humoris aquosi in cameras intrantis volumini exeuntis aequum manere ne periculum [[glaucoma|glaucomatis]] fiat<ref>N. Robe-Collignon, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551209001211 Les nouveaux systèmes de drainage de l’humeur aqueuse]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2009: 236-240</ref>. == Notae == <references /> == Plura legere si cupis == *M. Appelmans & J. Michiels, "[https://link.springer.com/article/10.1007/bf00211593 La production et l'evacuation de l'humeur aqueuse]", ''Documenta Ophthalmologica''; 1957: 291–300 *Manik Goel, Renata G Picciani, Richard K Lee, Sanjoy K Bhattacharya. "[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3032230/ Aqueous Humor Dynamics: A Review]", ''The Open Ophthalmology Journal'', 2010: 52–59 *Harry H. Mark, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039625709001556 Aqueous Humor Dynamics in Historical Perspective]", ''Survey of Ophthalmology'', 2010: 89-100 * JP Romanet,C Noel. "[https://www.mcours.net/cours/pdf/yass1/yass1clic1223.pdf Humeur aqueuse et pression intraoculaire]", ''EMC'' 21-020-D-10 == Nexus externi == *[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Flow_of_aqueous_humour_eye_EDA02.JPG humorem aquosum] spectant * [https://fr.scribd.com/document/1074052643/Physiologie-de-l-Humeur-Aqueuse scribd] * [https://www.britannica.com/science/aqueous-humor Britannica] [[Categoria:Oculus]] 4qtszfqd52yteksxudbnzct0tzndzuy Ordinem vestrum 0 329301 3993997 3993742 2026-10-11T11:35:01Z ~2026-54663-88 216050 - bulla 3993997 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Documentum pontificium | titulus = Ordinem vestrum | genus = [[Bulla apostolica]] | pontifex = [[Innocentius IV]] | insigne = | datum = 14 Novembris 1245 | annus_pontificatus = III | titulus_vernaculus = | argumenta = Declaratio Regulae Fratrum Minorum | numerus_paginarum = | n_doc_pontificis = | n_doc = | antecedens = | subsequens = }} {{lres|Ordinem vestrum}} incipit [[bulla apostolica]] ab [[Innocentius IV|Innocentio IV]] die 14 Novembris anno 1245 [[Lugdunum|Lugduni]] promulgata, tertio anno pontificatus sui currente. Haec bulla ad ministrum generalem, ministros provinciales, custodes ceterosque fratres [[Ordo Fratrum Minorum|Ordinis Fratrum Minorum]] missa est. Altera est declaratio pontificia de [[Regula Fratrum Minorum|Regula]] anno 1223 approbata, quindecim annis post bullam ''[[Quo elongati]]'' a [[Gregorius IX|Gregorio IX]] editam, cuius explicationes papa imperfectas esse iudicabat.<ref name="Accrocca2015">{{Opus | lingua = it | auctor = Felice Accrocca | titulus = ''Ordinem vestrum'': un pronunciamento fragile e resistente (Frate Francesco 81/2, pp. 477-504) | annus = 2015 }}</ref><ref name="Devery">{{Opus | lingua = en | auctor = Gary Devery | titulus = ''Ordinem vestrum'': a delicate and antagonistic decree (summarium articuli Felicis Accrocca) | url = https://www.capdox.capuchin.org.au/formation/ordinem-vestrum-a-delicate-and-antagonistic-decree/ | accessus = 9 Octobris 2026 }}</ref> Differt haec bulla a ''Quo elongati'', quia nec causam edendi nec petitiones fratrum, quae eam forsitan suscitaverint, exponit: Innocentius IV verba Regulae refert et de singulis punctis sententiam suam profert, quasi ex proprio erga Ordinem amore et cura profectam. Neque de [[Testamentum sancti Francisci]] mentionem facit, quaestione quam Gregorius IX anno 1230 iam solverat.<ref name="Devery" /> Bulla praecipue ob duas novitates memoratur: usum nuntiorum ad pecuniam tractandam ampliavit, et dominium proprietatemque bonorum fratribus ad usum concessorum Ecclesiae Romanae adscripsit. Ambae sententiae a magna Ordinis parte aegre acceptae sunt, ita ut capitulum generale [[Metae|Metense]] anno 1254 declarationem suspenderit in iis quae a Gregorio IX discreparent. Attamen doctrina de proprietate fundamentum iuridicum praebuit, quo Ordo in posterioribus de paupertate controversiis usus est.<ref name="Devery" /><ref name="TMR">{{Opus | lingua = en | auctor = | titulus = Recensio libri ''The Poverty of Christ and the Apostles'' (Jones transl.), The Medieval Review | url = https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/tmr/article/view/15045 | annus = | accessus = 9 Octobris 2026 }}</ref> == Contextus historicus == Capitulum generale anno 1239 Ordini momentum mutationis attulit: ministri provinciales transalpini, Gregorio IX praecipue favente, [[Elias Cortonensis|Eliam Cortonensem]] ministrum generalem deposuerunt, et exinde multa legislatio generalis edita est. Inter annos 1239 et 1241 Gregorius IX insuper fratribus plures epistulas misit, variis facultatibus concessis; inter eas ''Gloriantibus vobis'' (19 Iunii 1241), qua ministris licuit candidatorum receptionem delegare, et ''Prohibente regula'' (12 Decembris 1240), qua ministris provincialibus cum definitoribus facultas data est praedicatores examinandi et approbandi.<ref name="Devery" /> Initio pontificatus sui Innocentius IV has dispositiones praedecessoris saepius confirmavit: ''Prohibente regula'' die 30 Octobris 1243 iteravit et ''Gloriantibus vobis'' die 3 Ianuarii 1245 confirmavit. Eodem tempore aemulatio inter duos maximos ordines mendicantes crescebat: die 21 Aprilis 1244, in epistula ''Quo vos'', papa Fratres Minores reprehendit propter scandala quae ex frequenti receptione fratrum [[Ordo Praedicatorum|Ordinis Praedicatorum]] oriebantur, et die 24 Iunii 1244 utrique ordini epistulam ''Meminimus vobis'' misit, qua prohibuit ne indiscrete membra alterius ordinis reciperentur neve quisquam ad professionem admitteretur ante completum novitiatus annum. In his rerum adiunctis capitulum generale [[Genua|Genuense]] anno 1244 decrevit ad memoriam Francisci redire, et [[Thomas Celanensis|Thomae Celanensi]] mandavit ut vitam sancti conscriptam compleret.<ref name="Devery" /> Hoc in contextu ''Ordinem vestrum'' ut nova Regulae interpretatio edita est. Textus ipse asserit quaedam loca Regulae dubia et obscura remansisse, Gregorium IX sensum nonnullorum tantum imperfecte declarasse, et se omnem obscuritatem plena declaratione tollere velle.<ref name="Devery" /><ref name="Texto">{{Opus | lingua = en | auctor = | titulus = ''Ordinem vestrum'' of Innocent IV (1245), CapDox | url = https://www.capdox.capuchin.org.au/legislation/ordinem-vestrum-of-innocent-iv-1245/ | annus = | accessus = 9 Octobris 2026 }}</ref> == Argumentum == Textus Latinus bullae in ''Bullario Franciscano'' invenitur.<ref name="BF">{{Opus | lingua = la | auctor = Giovanni Giacinto Sbaraglia | titulus = ''Bullarium Franciscanum'', I, Romae, pp. 400-402 (n. 114) | annus = 1759 }}</ref> Ordinem Regulae secutus, Innocentius IV haec praecipue declarat.<ref name="Texto" /> De observantia Evangelii statuit fratres iis tantum consiliis evangelicis teneri quae in Regula expresse per modum praecepti vel prohibitionis continentur. De receptione novorum fratrum concedit ut ministri provinciales, consilio quorundam fratrum discretorum, eam vicariis aliisque fratribus prudentibus committant; non omnes indiscrete recipiantur, sed ii qui doctrina aliisque dotibus Ordini utiles esse possint. Ministri insuper eos qui exierint redeuntes recipere et fratres iam admissos in casibus a capitulo generali determinatis expellere valent. De officio divino declarat sufficere ut fratres id cum aliis clericis celebrent.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> De pecunia, quam Regula fratribus accipere vetat, nec per se nec per interpositam personam, Innocentius IV solutionem a ''Quo elongati'' traditam late evolvit: fratres nuntium alicui qui eleemosynam pecuniariam dare velit praesentare possunt, qui nuntius non fratrum est, sed eius cuius auctoritate solvit vel qui recipit. Novum est quod usus nuntiorum ad res non solum necessarias sed etiam utiles extenditur, quod nuntius eleemosynas residuas retinere potest, et quod eleemosynae apud amicum spiritualem fratrum deponi possunt, ad quem fratres in bona conscientia recurrere valent. Hoc modo fratres nec pecuniam recipere dicuntur. Secundum Accrocca, huius conceptus utilitatis et commoditatis introductio paupertatem absolutam mitigavit et inter causas fuit quae Ordinis reprobationem maxime moverunt.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> De infirmis, quos Regula ministris et custodibus per amicos spirituales curandos committit, bulla permittit ut alii quoque fratres hanc curam suscipiant, cum ab illis eis commissa fuerit. Hanc rem ''Quo elongati'' non tractabat; secundum Accrocca, ex numero fratrum aucto et domorum dispersione orta est.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> De proprietate bonorum, pontifex vetitum Regulae reiterat: fratres nec in speciali nec in communi quidquam possidere possunt, sed Ordini usus locorum, domorum, supellectilis, librorum aliorumque bonorum mobilium conceditur, ad arbitrium ministrorum generalis et provincialium. Differt hoc a ''Quo elongati'', quae bona mobilia tantum respiciebat; nunc etiam domus et loca nominantur, quod Accrocca augmento fundationum et progressivae Ordinis «conventualizationi» attribuit. Haec bona sine licentia Sedis Apostolicae vel cardinalis Ordinis gubernatoris vendi, permutari vel alienari non possunt. Novitas gravissima est quod papa declarat ius, proprietatem et dominium bonorum mobilium et immobilium Ecclesiae Romanae immediate pertinere, nisi donatores haec sibi expresse reservaverint; domus et loca Ordinis ut proprietas et possessio beati Petri recipiuntur, cui fratres in spiritualibus et temporalibus immediate subsunt. Sic bulla ultra ''Quo elongati'' progreditur, in qua proprietas penes donatores manebat. Fratribus insuper licet, cum licentia superiorum, res mobiles parvi pretii extraneis donare.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> De confessione, declarat Regulae praescriptum de recursu ad ministros provinciales peccata publica et manifesta tantum respicere, et ministros eam potestatem custodibus aliisque sacerdotibus discretis committere posse; pro peccatis privatis, in singulis provinciis confessarii ex maturioribus sacerdotibus constituantur. De capitulo generali statuit ut custodes cuiusque provinciae unum ex se eligant qui ministrum provincialem comitetur et vocem pro eis habeat. Accrocca notat papam, contra Gregorium IX, clausulam omisisse qua statutum a fratribus conditum approbatum censebatur, quasi solus pontifex fons iuris esset. De praedicatione concedit ut minister generalis examen et approbationem ministris provincialibus eorumque vicariis delegare possit, et ut ii qui in facultate theologica instructi, aetate maturi et idonei sint, sine examine mandatum praedicandi recipiant.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> De monasteriis feminarum, Regula fratribus ingressum sine licentia speciali Sedis Apostolicae vetat. Innocentius IV declarat hanc prohibitionem praesertim monialibus inclusis Ordinis Sancti Damiani applicari, et nomine monasterii claustrum, habitationes et officinas interiores intellegi; in ceteris partibus fratres a superioribus ob maturitatem et idoneitatem licentiati ingredi possunt ad praedicandum, eleemosynam petendam vel alias honestas rationabilesque causas. Secundum Accrocca, haec determinatio a ''Quo elongati'' discrepat, quae vetitum ad quodlibet monasterium extendebat, quod [[Clara Assisiensis|Clarae Assisiensis]] vehementem reactionem excitaverat.<ref name="Texto" /><ref name="Devery" /> Bulla clausula usitata finitur, qua nemini licet hanc paginam infringere vel ei ausu temerario contraire, sub poena indignationis omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum, et Lugduni die 14 Novembris, pontificatus anno tertio, data est.<ref name="Texto" /> == Receptio et consequentiae == ''Ordinem vestrum'' animos fratrum iam turbatos non pacavit. Secundum Thomam de Eccleston, minister Angliae Guillelmus de Nottingham aliique fratres in capitulo generali, contra fere totum capitulum, effecerunt ut privilegium pecuniam per procuratores recipiendi atque expositio Regulae Innocentii IV, in quibus largior erat quam Gregorii IX, abolerentur. Accrocca monet capituli Genuensis mentionem fortasse errorem chronographi vel traditionis textus esse; certe capitulum Metense anno 1254 bullam in iis punctis suspendit, quam decisionem capitulum [[Narbo|Narbonense]] anno 1260 ratum habuit, vetans ne ea utantur in iis quae declarationi Gregorii IX contradicerent.<ref name="Devery" /> Idem auctor probabile putat bullam socios Francisci impulisse ut, mense Augusto 1246, ministri generalis Crescentii de Iesi petitioni de testimoniis de sancto mittendis responderent, et controversias inde ortas in Thomae Celanensis ''Memoriali'' (1247) reflecti, praesertim in locis de paupertate domorum, supellectilis et librorum. Notat etiam Hugonem de Digne in commentario suo super Regulam a pontificiis interventibus, praesertim ab ''Ordinem vestrum'', se segregare studuisse.<ref name="Devery" /> Secundum Accrocca, reprobatio bullae Metis probabiliter causa fuit cur Innocentius IV die 22 Novembris 1254 epistulam ''Etsi animarum'' ederet, contra ordines mendicantes severissimam; unde crisis anni 1254 radicem haberet in pronuntiatione anni 1245, non in controversia de Gerardo de Burgo Sancti Donnini. Quamvis resistentias excitaverit, bulla Ordini fundamentum theoreticum praebuit ad superioritatem eius spiritualem in Ecclesia asserendam: cum proprietas Ecclesiae Romanae adscriberetur, fratres affirmare poterant se altissimam paupertatem profiteri. Haec persuasio, quam nemo fratrum per octoginta fere annos contradicere ausus est, postea ab [[Angelus Clarenus|Angelo Clareno]] in dubium vocata est, qui paupertatem minoriticam in fictionem iuridicam versam esse affirmavit.<ref name="Devery" /> Distinctio inter usum et proprietatem a bulla instituta etiam fundamentum iuridicum praebuit thesi fratres bonis uti sine possidendo, quam postea [[Bonaventura de Balneoregio|Bonaventura]] in ''Apologia pauperum'' (1269) defendit et [[Nicolaus III]] bulla ''[[Exiit qui seminat]]'' (1279) confirmavit.<ref name="TMR" /> ==Notae== <references /> [[Categoria:Bullae]] [[Categoria:Innocentius IV]] [[Categoria:1245]] [[Categoria:Ordines Franciscani]] l8s0ml92klchipx645oa1moayrs79l9 Index insularum maximarum 0 329310 3993832 3993829 2026-10-10T11:59:58Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 250 milia chm² */ 3993832 wikitext text/x-wiki {{in usu}} Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== [[Categoria:Indices insularum|!]] tvst4uq8th9y7f0tioxuozl3b82c7jk 3993842 3993832 2026-10-10T13:33:22Z Demetrius Talpa 81729 3993842 wikitext text/x-wiki <ref name="" />Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e collectivitas transmarina |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> [[Categoria:Indices insularum|!]] p7epb6en5hjoat1yld0sw6j34uem8xd 3993843 3993842 2026-10-10T13:34:26Z Demetrius Talpa 81729 3993843 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e collectivitas transmarina |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> [[Categoria:Indices insularum|!]] 7sgsm6txs47an85lcb497rs77k4di5e 3993845 3993843 2026-10-10T13:34:51Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 10 milia chm² */ 3993845 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e collectivitas transmarina |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> [[Categoria:Indices insularum|!]] jgb9hhppc6h43ibopzqcegvsx8rgas7 3993846 3993845 2026-10-10T13:39:03Z Demetrius Talpa 81729 /* Notae */ 3993846 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e collectivitas transmarina |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251109080310/http://www.worldislandinfo.com/ ''World Island Information''] * [http://www.globalislands.net/links/islands/islands.php ''Global Island Network''] [[Categoria:Indices insularum|!]] 7hibbom4env37wl5lst0n9fk78kaae3 3993847 3993846 2026-10-10T13:40:04Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 10 milia chm² */ 3993847 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e collectivitas transmarina |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar (insula)|Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251109080310/http://www.worldislandinfo.com/ ''World Island Information''] * [http://www.globalislands.net/links/islands/islands.php ''Global Island Network''] [[Categoria:Indices insularum|!]] q5i4qr35fr616b1am8rds8542lto5ew 3993848 3993847 2026-10-10T13:41:08Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 10 milia chm² */ 3993848 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e [[collectivitas transmarina]] |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar (insula)|Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251109080310/http://www.worldislandinfo.com/ ''World Island Information''] * [http://www.globalislands.net/links/islands/islands.php ''Global Island Network''] [[Categoria:Indices insularum|!]] l1e35e1tp7v2m1m6vyl7f04pf5355ym 3993849 3993848 2026-10-10T13:42:16Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 10 milia chm² */ 3993849 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] [[Nova Zembla|Novae Zemblae]] || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e [[Collectivitas Transmarina Francica|collectivitas transmarina]] |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar (insula)|Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251109080310/http://www.worldislandinfo.com/ ''World Island Information''] * [http://www.globalislands.net/links/islands/islands.php ''Global Island Network''] [[Categoria:Indices insularum|!]] 9i1oeu0508g729saaw8yag4wmcbsr5p 3993906 3993849 2026-10-10T18:05:08Z Demetrius Talpa 81729 /* Insulae maiores quam 25 milia chm² */ 3993906 wikitext text/x-wiki Hic est index [[insula]]rum maximarum in orbe terrarum ([[continens|terrae continentes]] non enumerantur). ==Insulae maiores quam 250 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 1 | [[Terra Viridis]] |align="right"| {{num|2166086}} | [[Dania]]e provincia autonoma |- | 2 | [[Nova Guinea]] |align="right"| {{num|785753}} | [[Indonesia]], [[Papua Nova Guinea]] |- | 3 | [[Borneum|Insula Bonae Fortunae]] |align="right"| {{num|748168}} | [[Bruneium]], [[Indonesia]], [[Malaesia]] |- | 4 | [[Madagascaria|Ιnsula Delphina]] |align="right"| {{num|587713}} | [[Madagascaria]] |- | 5 | [[Insula Baffini|Terra Baffini]] |align="right"| {{num|507451}} | [[Canada]] ([[Nunavut]]) |- | 6 | [[Sumatra]] |align="right"| {{num|443066}} | [[Indonesia]] |} ==Insulae maiores quam 25 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 7 || [[Britannia Maior]] || 229 848 ||[[Britanniarum regnum]] |- | 8 || [[Honsua]] || 227 970 || [[Iaponia]] |- | 9 || [[Victoria (Canada)|Victoria]] || 217 291 || [[Canada]] |- | 10 || [[Insula Ellesmere|Ellesmere]] || 196 236 || [[Canada]] |- | 11 || [[Celebis]] || 180 681 || [[Indonesia]] |- | 12 || [[Insula Australis (Nova Zelandia)|Insula Australis]] Novae Zelandiae || 145 836 || [[Nova Zelandia]] |- | 13 || [[Iava]] || 130 023 || [[Indonesia]] |- | 14 || [[Insula Septentrionalis (Nova Zelandia)|Insula Borealis]] Novae Zelandiae|| 111 583 || [[Nova Zelandia]] |- | 15 || [[Luconia]] || 109 965 || [[Philippinae]] |- | 16 || [[Terra Nova]] || 108 860 || [[Canada]] |- | 17 || [[Cuba]] || 105 806 || [[Cuba]] |- | 18 || [[Islandia]] || 103 000 || [[Islandia]] |- | 19 || [[Mindanaum]] || 97 530 || [[Philippinae]] |- | 20 || [[Hibernia]] || 81 638 || [[Hibernia (res publica)|Hibernia]], [[Britanniarum regnum]] |- | 21 || [[Esonia]] || 78 719 || [[Iaponia]] |- | 22 || [[Sachalina]]|| 76 600 || [[Russia]] |- | 23 ||[[Hispaniola]]|| 76 480 || [[Res publica Dominiciana]], [[Haitia]] |- | 24 || [[Insula Banksiana]] || 70 028 || [[Canada]] |- | 25 || [[Taprobane]] || 65 268 || [[Srilanca]] |- | 26 || [[Tasmania]] || 64 519 || [[Australia]] |- | 27 || [[Insula Devonia]] || 55 247 ||[[Canada]] (maxima insula inhabitata) |- | 28 || [[Insula Alexandri|Terra Alexandri I]] || 49 070 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 29 || [[Insula Borealis]] Novae Zemblae || 48 904||[[Russia]] |- | 30 || [[Insula Maior Terrae Ignium|Insula Maior]] [[Terra Ignium|Terrae Ignium]] || 47 401 || [[Argentina]], [[Chilia]] |- | 31 || [[Berkner]] || 43 873 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 32 || [[Insula Axelii Heiberg]] || 43 178 || [[Canada]] |- | 33 || [[Insula Melvillii]] || 42 149 || [[Canada]] |- | 34 || [[Hantonia Insula|Insula Hantonia]] || 41 214 || [[Canada]] |- | 35 || [[Insula Maraiensis]] || 40 100 || [[Brasilia]] (maxima insula in [[delta fluminis|delta]]) |- | 36 || [[Spitzberga|Terra Montium Acutorum]] || 38 981 || [[Norvegia]] |- | 37 || [[Ximum]] || 37 437 || [[Iaponia]] |- | 38 || [[Formosa]]|| 35 883 || [[Res publica Sinarum]] |- | 39 || [[Nova Britannia]] || 35 145 || [[Papua Nova Guinea]] |- | 40 || [[Insula Principis Cambriae (Nunavut)|Insula Principis Cambriae]] || 33 339 || [[Canada]] |- | 41 || [[Insula Australis (Nova Zembla)|Insula Australis]] Novae Zemblae || 33 246 || [[Russia]] |- | 42 || [[Hainania]] || 33 210 || [[Res publica popularis Sinarum|Sinae]] |- | 43 || [[Insula Vancuveria]] || 31 285 || [[Canada]] |- | 44 || [[Timora]] || 28 418 || [[Timora Orientalis]], [[Indonesia]] |- | 45 || [[Sicilia]] || 25 662 || [[Italia]] |- |} ==Insulae maiores quam 10 milia chm²== {| class="wikitable" ! ! Insula ! Area ([[chiliometrum quadratum|chm²]]) ! Natio |- | 46 || [[Insula Somerset (Nunavut)|Somerset]] || 24 786 || [[Canada]] |- | 47 || [[Sardinia]] || 24 100 || [[Italia]] |- | 48 || [[Kotelnyi]] || 23 200 || [[Russia]] |- | 49 || [[Bananal]] || 20 000 ||[[Brasilia]] (maxima insula fluvialis) |- | 50 || [[Sicocus]] || 18 545 || [[Iaponia]] |- | 51 || [[Halmahera]] || 18 040 || [[Indonesia]] |- | 52 || [[Ceramia]] || 17 454 || [[Indonesia]] |- | 53 || [[Nova Caledonia]] || 16 648 ||[[Francia]]e [[Collectivitas Transmarina Francica|collectivitas transmarina]] |- | 54 || [[Insula Bathurst (Canada)|Bathurst]] || 16 042|| [[Canada]] |- | 55 || [[Insula Principis Patricii]] || 15 848|| [[Canada]] |- | 56 || [[Insula Thurston|Thurston]] || 15 700 || ''(in [[Antarctica]])'' |- | 57 || [[Sumbava]] || 14 386 || [[Indonesia]] |- | 58 || [[Terra Boreorientalis]] [[Svalbardum|Svalbardi]] || 14 247 || [[Norvegia]] |- | 59 || [[Insula Rerum Novarum Octobrium]] [[Terra Borealis|Terrae Borealis]]|| 14 204 || [[Russia]] |- | 60 || [[Flores]] || 14 154 || [[Indonesia]] |- | 61 || [[Insula Regis Gulielmi]] || 13 111|| [[Canada]] |- | 62 || [[Negros]] || 13 074 || [[Philippinae]] |- | 63 || [[Samar (insula)|Samar]] || 12 849 || [[Philippinae]] |- | 64 || [[Palavan]] || 12 189 || [[Philippinae]] |- | 65 || [[Panay]] || 12 011 || [[Philippinae]] |- | 66 || [[Tupinambarana]]<ref>Insula fluvialis, nunc in quattuor partes bracchiis divisa.</ref>|| 11 850 || [[Brasilia]] |- | 67 || [[Yos Sudarso]] || 11 742 ||[[Indonesia]] |- | 68 || [[Bangka]] || 11 413 ||[[Indonesia]] |- | 69 || [[Insula Ellef Ringnes|Ellef Ringnes]] || 11 295|| [[Canada]] |- | 70 || [[Bolshevik]] ([[Terra Borealis]])|| 11 206 || [[Russia]] |- | 71 || [[Iamaica]] || 11 190 || [[Iamaica]] |- | 72 || [[Insula Bylot|Bylot]] || 11 067|| [[Canada]] |- | 73 || [[Sumba]] || 10 711 || [[Indonesia]] |- | 74 || [[Mindoro]] || 10 572 || [[Philippinae]] |- | 75 || [[Viti Levu]] || 10 531 || [[Viti]] |- | 76 || [[Havaii (insula)|Insula Magna]] [[Havaii (civitas)|Havaiorum]] || 10 434 || [[Civitates Foederatae Americae]] |- | 77 || [[Insula Capitis Britonum]] || 10 311|| [[Canada]] |- |} ==Notae== <references /> ==Nexus externi== * [https://web.archive.org/web/20251109080310/http://www.worldislandinfo.com/ ''World Island Information''] * [http://www.globalislands.net/links/islands/islands.php ''Global Island Network''] [[Categoria:Indices insularum|!]] bams2s78r2y16u8kq8h4i0vbt45rcnd Pyaemia 0 329311 3993840 2026-10-10T13:32:50Z Auteuil-Passy 189028 Prima adumbratio 3993840 wikitext text/x-wiki {{res|Pyaemia}}<ref>{{Opus|titulus=De pyaemia|annus=1844|url=https://books.google.com/books?id=rHNQAAAAcAAJ}}</ref><ref>{{Opus|auctor=Eduard Stabel|annus=1856|titulus=De indole ac natura pyaemia|url=https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ}}</ref> ({{lang|el|πυαιμία}}) est crasis [[Sanguis|sanguinis]] pathologica, quae partim e localibus rationibus oriri, partim in ipso sanguine nasci atque excoli potest.<ref name="Stabel 1856 p. 2">{{Opus|auctor=Eduard Stabel|annus=1856|titulus=De indole ac natura pyaemia|url=https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ|pagina=[https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ&pg=PA2 2]}}</ref> Sunt autem illius crasis duo gradus: minor, si [[pus]] nascitur, quo obscessus lobulares sive foci pyaemici, qui nominantur, in singulis corporis partibus orientur.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> Quamobrem etiam hic potissimum gradus pyaemia vocatur. Maior gradus existit, sanies atque inde universalis sanguinis putredo ac [[sepsis]] (septichaemia) nascitur.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> Saepe fit, ut maior gradus minorem sequatur, saepe etiam ambo morbi processus iam ab initio coniuncti exsistunt.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> {{notae}} [[Categoria:Morbi]] 56ei3j5t9d2fz0ri4rph8taioeg1l32 3993844 3993840 2026-10-10T13:34:32Z Auteuil-Passy 189028 3993844 wikitext text/x-wiki {{res|Pyaemia}}<ref>{{Opus|titulus=De pyaemia|annus=1844|url=https://books.google.com/books?id=rHNQAAAAcAAJ}}</ref><ref>{{Opus|auctor=Eduard Stabel|annus=1856|titulus=De indole ac natura pyaemia|url=https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ}}</ref> ({{lang|el|πυαιμία}}) est crasis [[Sanguis|sanguinis]] pathologica, quae partim e localibus rationibus oriri, partim in ipso sanguine nasci atque excoli potest.<ref name="Stabel 1856 p. 2">{{Opus|auctor=Eduard Stabel|annus=1856|titulus=De indole ac natura pyaemia|url=https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ|pagina=[https://books.google.com/books?id=4lRPAAAAcAAJ&pg=PA2 2]}}</ref> Sunt autem illius crasis duo gradus: minor, si [[pus]] nascitur, quo obscessus lobulares sive foci pyaemici, qui nominantur, in singulis corporis partibus orientur.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> Quamobrem etiam hic potissimum gradus pyaemia vocatur. Maior gradus existit, sanies atque inde universalis sanguinis putredo ac [[sepsis]] nascitur.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> Saepe fit, ut maior gradus minorem sequatur, saepe etiam ambo morbi processus iam ab initio coniuncti exsistunt.<ref name="Stabel 1856 p. 2"/> {{notae}} [[Categoria:Morbi]] nvzi7y14g4ydjm0ilxwafqqamgbsde1 Neuron bacilliferum 0 329312 3993852 2026-10-10T14:18:14Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 Paginam instituit, scribens ''''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmen...' 3993852 wikitext text/x-wiki '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segementum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent naura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt neura bacillifera sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum) ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[cellula ganglionaris|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 7oersgoeubohjq06z8gk8j15qpz3af8 3993853 3993852 2026-10-10T14:18:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993853 wikitext text/x-wiki '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent naura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt neura bacillifera sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum) ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[cellula ganglionaris|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] qspaweua1xecjigpm4gdj212iw4qvsf 3993854 3993853 2026-10-10T14:23:07Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993854 wikitext text/x-wiki '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 0hksgj75ysnnec40w7132nit10epx1i 3993856 3993854 2026-10-10T14:27:39Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993856 wikitext text/x-wiki '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] eciduufvlecxnbh9ll2pecjh3vf8mxn 3993858 3993856 2026-10-10T14:31:57Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993858 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae retinae adumbratio: conus in medio, sex neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] k4719b1vmcc93es45fu9kth1hekdfkm 3993859 3993858 2026-10-10T14:32:13Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993859 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 5cogbka3cuvs9hirndji4b98d95kg6x 3993860 3993859 2026-10-10T14:32:31Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993860 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] rk1zgbvuo62ll5877lk22zq1v5q85ng 3993861 3993860 2026-10-10T14:38:21Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993861 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] toswvjlr4sx584pu0ijaalrejqsz0yo 3993862 3993861 2026-10-10T14:40:46Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993862 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *C. Salesse, "Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] sop48v47754ptlcoogucgrwnaka71yo 3993863 3993862 2026-10-10T14:41:14Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993863 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] dqzlxcp4unjfgewujo9kqoq2lkhzg2m 3993864 3993863 2026-10-10T14:44:30Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993864 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] g67l0hyo2iw214zx5n2d7irnkdux4hl 3993865 3993864 2026-10-10T14:47:50Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993865 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 2ydd9r816o2dqqz28muwuu8gg7ms9xu 3993866 3993865 2026-10-10T14:55:53Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993866 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells}". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] mu9pirxc0dyctel75gfbf4av2cujucr 3993869 3993866 2026-10-10T15:01:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993869 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells}". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 26gjthazihce9s45p1l4mckw6oasw89 3993870 3993869 2026-10-10T15:02:56Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993870 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliferum habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells}". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] gly68ns1ek6csq76uxtfwp4szbg8i8b 3993871 3993870 2026-10-10T15:07:43Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993871 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Praeterea multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminadorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells}". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] l05ne548ifoqee2vb2kj9qgx3xpzpup 3993872 3993871 2026-10-10T15:12:42Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993872 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells}". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] g5tgivs45g9iud1foy43v4e3pe7z7mp 3993873 3993872 2026-10-10T15:14:01Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993873 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut postestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 3dwwtegh8dh042gp5altb821ku5bl7s 3993875 3993873 2026-10-10T15:19:36Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993875 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] o5q9gp6j4aajq7g7u4rhgmeljogn72p 3993882 3993875 2026-10-10T16:27:12Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993882 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. == De bacillis et conis == Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == De morphologia neuri bacilliferi == Neuron bacilliferum in plures parte dividi solet: *segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur ubi sunt sacculi membranei rhodopsinam pigmentum includentes. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]]. *segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent. *fibra externa segmentum internum cum corpore cellulari (soma) et nucleo connectit *sequuntur fibra interna et processus qui synapsin cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 0sp9g9nc5c0s50f8sdlylwudraebq9p 3993883 3993882 2026-10-10T16:28:38Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De morphologia neuri bacilliferi */ 3993883 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[Photoreceptorium|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. == De bacillis et conis == Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == De morphologia neuri bacilliferi == Neuron bacilliferum in plures partes dividi solet: *segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur, ubi sunt sacculi membranei rhodopsinam pigmentum includentes. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]]. *segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent. *fibra externa segmentum internum cum corpore cellulari (soma) et nucleo connectit *sequuntur fibra interna et processus qui synapsin cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] m2oyrru2oo72mrclly27v9y0qj15ejj 3993884 3993883 2026-10-10T16:33:59Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 3993884 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[neura sensoria retinalia|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. == De bacillis et conis == Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == De morphologia neuri bacilliferi == Neuron bacilliferum in plures partes dividi solet: *segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur, ubi sunt sacculi membranei rhodopsinam pigmentum includentes. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]]. *segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent. *fibra externa segmentum internum cum corpore cellulari (soma) et nucleo connectit *sequuntur fibra interna et processus qui synapsin cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] rgq5xsy3yrm6zrdha81eey49cxpfekc 3993918 3993884 2026-10-10T18:37:05Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* Plura legere si cupis */ 3993918 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[neura sensoria retinalia|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. == De bacillis et conis == Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == De morphologia neuri bacilliferi == Neuron bacilliferum in plures partes dividi solet: *segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur, ubi sunt sacculi membranei rhodopsinam pigmentum includentes. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]]. *segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent. *fibra externa segmentum internum cum corpore cellulari (soma) et nucleo connectit *sequuntur fibra interna et processus qui synapsin cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 795nem01mdtmaohnec5x9sj2fpkslz2 3993933 3993918 2026-10-10T20:16:51Z Marcus Terentius Bibliophilus 2059 /* De morphologia neuri bacilliferi */ 3993933 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]] [[Fasciculus:Rod Cell.svg|thumb|Morphologia neuri bacilliferi.]] '''Neuron bacilliferum''' vel brevius '''bacillum'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/batonnet-133706756#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[neura sensoria retinalia|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt bacilla et [[neuron coniferum|neura conifera]]. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt. == De bacillis et conis == Nam unum pigmentum (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed [[Griseus|grisei]] coloris varietates (sive propius album sive propius atrum), ut in vetustioribus [[Pellicula|pelliculis]] non coloratis, ad cerebrum mittunt. Praeterea minima luce egent, uno [[Photon|photone]] excitari possunt. Econtra multa luce cito saturantur atque munere suo fungi desinunt. Nam visioni in obscuritate et [[Crepusculum|crepusculo]] (scotopia) apta sunt. Porro multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt ita ut potestas punctorum vicinorum discriminandorum apud ea debilis sit. Proprietates contrariae conis insunt. Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: in peripheria enim cumulantur, in [[Fovea (discretiva)|fovea]] pauca sunt, a parte centrali foveae, [[Foveola (retina)|foveola]] dicta, omnino absunt. Coni ad visionem diurnam et coloratam, subtilem et accuratam destinantur, bacilla autem ad parvam lucem in tenebris percipiendam. == De morphologia neuri bacilliferi == Neuron bacilliferum in plures partes dividi solet: *segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur, ubi sunt sacculi membranei rhodopsinam pigmentum includentes. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]]. *segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent. *fibra externa segmentum internum cum corpore cellulari (soma) et nucleo connectit *sequuntur fibra interna et processus qui [[Synapsis chemica|synapsin]] cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit == Plura legere si cupis == *''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]". *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Marie-Paule Felder-Schmittbuhl, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449323003035 Voie de signalisation des bâtonnets mise en jeu dans la réponse à la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2023: 243 *Antonin Jandot, Hugo Calligaro, Christine Coutanson, Ouria Dkhissi-Benyahya. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1769449321001060 Rôle des bâtonnets dans le décalage de phase par la lumière des horloges rétinienne et centrale]", ''Médecine du Sommeil'', 2021: 197 *Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830 *C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250 *Theodore G. Wensel, Zhixian Zhang, Ivan A. Anastassov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946216300416 Structural and molecular bases of rod photoreceptor morphogenesis and disease]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2016: 32-51 ==Notae== <references /> [[Categoria:Oculus]] [[Categoria:Systema visuale]] 4wyj3ivekg1fnclmg6fgyhf1x3ghrdu Esley 0 329313 3993887 2026-10-10T16:43:01Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993887 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Esley1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Esley: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Andreas|Sancto Andreae]] dicata.]] {{res|Esley}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 166 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Esley|Esley}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 7idqq6m8omw63vqgqje3kg6o68avmn8 Disputatio:Esley 1 329314 3993888 2026-10-10T16:44:08Z Pippobuono 54500 attributio 3993888 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Esley|237597154}} jb83gm15i2gizmy0qywnd95oio270vx Erculum 0 329315 3993890 2026-10-10T16:55:33Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993890 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Image:Escles1.jpg|thumb|upright|left|Erculum: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] Inventioni [[Sanctus Stephanus|Sancti Stephani]] dicata.]] {{res|Erculum}}<ref>{{Graesse}}, t. 2, p. 26.</ref> (Francogallice ''Escles'') est commune [[Francia|Francicum]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]] 382 incolarum (anno [[2023]]) in [[regio]]ne [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Escles|Erculum}} {{Fontes geographici}} == Notae == <references /> {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 60njg1c1q8xvglvs8thiwyp654yr891 Disputatio:Erculum 1 329316 3993891 2026-10-10T16:56:43Z Pippobuono 54500 attributio 3993891 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Escles|239936903}} kp6a0jhi63pancvwij9gylrli7493va Entre-deux-Eaux 0 329317 3993892 2026-10-10T17:00:59Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993892 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Entre-deux-Eaux, Église Saint-Vincent.jpg|thumb|upright=0.8|left|Entre-deux-Eaux: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Vincentius|Sancto Vincentio]] dicata.]] {{res|Entre-deux-Eaux}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 510 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Entre-deux-Eaux|Entre-deux-Eaux}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] c9cvc5yxkmo9iunvc6wsjt3xmuq58mn Insula Devonia 0 329318 3993893 2026-10-10T17:18:44Z Demetrius Talpa 81729 nova 3993893 wikitext text/x-wiki [[Imago:Devon Island, Canada.svg|thumb|Devonia insula in tabula Canadae rubro signata]] {{res|Insula Devonia}}<ref>De nomine v. [[Devonia]].</ref> ([[Anglice]] ''Devon Island'', [[Linguae Escimaicae|Escimaice]] ᑕᓪᓗᕈᑎᑦ ''Tatlurutit'') est una [[Insulae Reginae Elizabethae|insularum Reginae Elizabethae]] [[Archipelagus Arcticus|archipelagi Arctici]] [[Canada|Canadensis]]. [[Area (geometria)|Aream]] habet {{num|55247}} [[chiliometrum quadratum|chm²]] et nunc maxima insula inhabitabilis orbis terrarum est, quamvis ab anno 1924 usque ad 1951 statio in Portu Dundas (''Dundas Harbour''). [[Imago:Truelove Lowlands Devon Island.jpg|thumb|Tundra in Planitie Amoris Veri (''Truelove Lowlands'') Devoniae interioris]] ==Situs et natura== Territorii [[Nunavut]] pars est. [[Fretum Parry|Freto Parry]] a [[Insula Baffini|Terra Baffini]] separata est et [[fretum Jones|freto Jones]] a [[Insula Ellesmere|Terra Ovibovis]]. ''[[Ovibos moschatus]]'' raro in Devonia invenitur; [[tundra]] et [[desertum Arcticum]] insulam operiunt. ==Historia== A {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gulielmus Baffin|Gulielmo Baffin|en|qid=Q55807}} anno 1616 inventa est et a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Gulielmus Eduardus Parry|Gulielmo Parry|en|qid=Q437310}} anno 1819 nomen [[Devonia]]e accepit. ==Notae== <references /> ==Nexus externi== {{Fontes geographici}} {{DEFAULTSORT:Devonia, insula}} [[Categoria:Archipelagus Arcticus]] [[Categoria:Insulae Canadae]] [[Categoria:Nunavut]] [[Categoria:Insulae inhabitabiles]] pgud9e0mzetw8zn37jjva0rljtatj30 Éloyes 0 329319 3993894 2026-10-10T17:19:53Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993894 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Éloyes, Eglise de l’Assomption de Notre-Dame 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Éloyes: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Assumptio]]ni [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]] {{res|Éloyes}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] {{formatnum:3318}} incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. == Cives notabiles == * ''[[Andreas Gravier]]'' (1911-2004), alumnus [[Schola Polytechnica Francica|Scholae Polytechnicae]], qui cum Antonio Dinkel auctor fuit proiecti Lacus Noirgueux, hic natus est. * ''Claudius Thiriet'' (1946-), conditor societatis Thiriet, quae cibos congelatos praebet, cuius sedes principalis hic sita est. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Éloyes|Éloyes}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} {{DEFAULTSORT:ELoyes}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] 30lz73iqvua0j1wfazow73tohs2mzvl Disputatio:Éloyes 1 329320 3993895 2026-10-10T17:21:11Z Pippobuono 54500 attributio 3993895 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Éloyes|239981259}} 0dv9i01yuvoghea76ze5ap3nd378h0w Insula Borealis 0 329321 3993899 2026-10-10T17:55:03Z Demetrius Talpa 81729 nova 3993899 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nova_Zembla#Insula_Borealis]] kvu2lmusy8hjtaofh2rbb5zylv85wlz Franciscus de Crussol d'Uzès 0 329322 3993901 2026-10-10T18:00:09Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993901 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Franciscus de Crussol d'Uzès''' (Francogallice ''François de Crussol d'Uzès'' seu ''François de Crussol d'Uzès d'Amboise'',<ref name=Armand /> natus in oppido [[Montmaur (Atax)|Montmaur]] die [[24 Ianuarii]] [[1702]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[30 Aprilis]] [[1758]]) fuit episcopus [[Dioecesis Blesensis|Blesensis]] (1734-1753) et postea [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani|Archiepiscopus]] [[Archidioecesis Tolosana|Tolosanus]], a [[1753]] usque ad mortem.<ref>{{CathHierBishop|crduz}}</ref> == Biographia == Clericus factus aetati 22, electus episcopus Blesensis die [[27 Iunii]] [[1734]], consecratus die [[9 Ianuarii]] [[1735]], elegit amicum suum [[Christophorus de Beaumont]] ut vicarius generalis, qui postea metropolitanus suus factus est.<ref name=Armand>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url=https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/294/mode/2up|pagina=294}} {{ling|Francogallice}}</ref> Die [[15 Augusti]] [[1753]], archiepiscopus Tolosanus nominatus est et die [[26 Septembris]] confirmatus.<ref>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url=https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/384/mode/2up?| pagina=385}}</ref> == Nexus externi == {{CommuniaCat|François de Crussol d'Uzès|Franciscum de Crussol d'Uzès}} {{Fontes biographici}} *{{CathHierBishop|crduz}} == Notae == <references /> {{RC-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Lifetime|1702|1758|Crussol d'Uzès, Franciscus de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] [[Categoria:Archiepiscopi Tolosani]] 2jiscds7kkqyrky4bdpyf295qq2wngc 3993903 3993901 2026-10-10T18:02:51Z Pippobuono 54500 /* Biographia */ casus 3993903 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Franciscus de Crussol d'Uzès''' (Francogallice ''François de Crussol d'Uzès'' seu ''François de Crussol d'Uzès d'Amboise'',<ref name=Armand /> natus in oppido [[Montmaur (Atax)|Montmaur]] die [[24 Ianuarii]] [[1702]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[30 Aprilis]] [[1758]]) fuit episcopus [[Dioecesis Blesensis|Blesensis]] (1734-1753) et postea [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani|Archiepiscopus]] [[Archidioecesis Tolosana|Tolosanus]], a [[1753]] usque ad mortem.<ref>{{CathHierBishop|crduz}}</ref> == Biographia == Clericus factus aetati 22, electus episcopus Blesensis die [[27 Iunii]] [[1734]], consecratus die [[9 Ianuarii]] [[1735]], elegit amicum suum [[Christophorus de Beaumont|Christophorum de Beaumont]] ut vicarium generalem, qui postea metropolitanus suus anno 1746 factus est.<ref name=Armand>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url= https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/294/mode/2up|pagina=294}} {{ling|Francogallice}}</ref> Die [[15 Augusti]] [[1753]], archiepiscopus Tolosanus nominatus est et die [[26 Septembris]] confirmatus.<ref>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url=https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/384/mode/2up?| pagina=385}}</ref> == Nexus externi == {{CommuniaCat|François de Crussol d'Uzès|Franciscum de Crussol d'Uzès}} {{Fontes biographici}} *{{CathHierBishop|crduz}} == Notae == <references /> {{RC-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Lifetime|1702|1758|Crussol d'Uzès, Franciscus de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] [[Categoria:Archiepiscopi Tolosani]] q94qfbwfcckimcqndbf1zvka5uasp7o 3993904 3993903 2026-10-10T18:04:08Z Pippobuono 54500 /* Biographia */ eius 3993904 wikitext text/x-wiki {{Capsa hominis Vicidatorum}} '''Franciscus de Crussol d'Uzès''' (Francogallice ''François de Crussol d'Uzès'' seu ''François de Crussol d'Uzès d'Amboise'',<ref name=Armand /> natus in oppido [[Montmaur (Atax)|Montmaur]] die [[24 Ianuarii]] [[1702]]; mortuus [[Lutetia]]e die [[30 Aprilis]] [[1758]]) fuit episcopus [[Dioecesis Blesensis|Blesensis]] (1734-1753) et postea [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani|Archiepiscopus]] [[Archidioecesis Tolosana|Tolosanus]], a [[1753]] usque ad mortem.<ref>{{CathHierBishop|crduz}}</ref> == Biographia == Clericus factus aetati 22, electus episcopus Blesensis die [[27 Iunii]] [[1734]], consecratus die [[9 Ianuarii]] [[1735]], elegit amicum suum [[Christophorus de Beaumont|Christophorum de Beaumont]] ut vicarium generalem, qui postea metropolitanus eius anno 1746 factus est.<ref name=Armand>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url= https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/294/mode/2up|pagina=294}} {{ling|Francogallice}}</ref> Die [[15 Augusti]] [[1753]], archiepiscopus Tolosanus nominatus est et die [[26 Septembris]] confirmatus.<ref>{{opus|auctor=Armand Jean|titulus=Les Évêques et les Archevêques de France depuis 1682 jusqu'à 1801|locus= Paris et Mamers|annus =1891|url=https://archive.org/details/lesvquesetlesar00jeangoog/page/384/mode/2up?| pagina=385}}</ref> == Nexus externi == {{CommuniaCat|François de Crussol d'Uzès|Franciscum de Crussol d'Uzès}} {{Fontes biographici}} *{{CathHierBishop|crduz}} == Notae == <references /> {{RC-stipula}} {{Episcopi Blesenses}} {{Lifetime|1702|1758|Crussol d'Uzès, Franciscus de}} [[Categoria:Incolae Franciae]] [[Categoria:Episcopi Blesenses]] [[Categoria:Archiepiscopi Tolosani]] 85bjdu5mw4wu2a91eptf4ghvn0kntoo Insula Australis (Nova Zembla) 0 329323 3993902 2026-10-10T18:00:13Z Demetrius Talpa 81729 nova 3993902 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Nova_Zembla#Insula_Australis]] 4niofi4cpqgzd3wgq537r58aob92vzw Guntherus Parisiensis 0 329324 3993930 2026-10-10T20:01:28Z Demetrius Talpa 81729 nova 3993930 wikitext text/x-wiki {{capsa hominis Vicidatorum}} {{res|Guntherus Parisiensis}}, circa annum [[1150]] natus et inter annos [[1210]] et [[1220]] in abbatia Parisiensi mortuus, fuit [[Ordo Cisterciensis|Cisterciensis]], poeta et historicus Latinus originis [[Theodisce|Theodiscae]]. ==Vita== Filios [[Fridericus I (imperator)|Friderici Aenobarbi]] educavisse videtur, praesertim [[Conradus (dux Sueviae)|Conradum]] ducem Sueviae, sed fortasse et [[Philippus (dux Sueviae)|Philippum]]. Saeculo XIII ineunte in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Abbatia Parisiensis|Abbatiam Parisiensem|de|qid=Q871492}} [[Alsatia]]e intravisse videtur. ==Opera== Carmina tria magna composuit: * ''Historia Constantinopolitana'', vel ''De expugnatione urbis Constantinopolitanae'', inter annos 1205 et 1208; in forma [[prosimetrum|prosimetrica]] historiam [[Quarta expeditio sacra|quartae expeditionis sacrae]] exposuit. Dicit se narrationem Martini abbatis Parisiensis secutum esse, qui et reliquias sanctorum e [[Constantinopolis|Constantinopolis]] in Alsatiam attulit. * ''Ligurinus'', [[poesis epica|carmen epicum]] decem librorum, circiter 6576 hexametrorum, quod res gestas Friderici Aenobarbi in Italia septentrionali et in [[Liguria]] usque ad annum 1160 celebrat. A [[Conradus Celtis|Conrado Celtis]] anno 1507 in monasterio Ebracensi inventus et editus est. * ''Solimarius'' (id est ''Hierosolymitanus''), carmen de [[Prima expeditio sacra|prima expeditione sacra]], circa annum 1185 scriptum, de quo tantum 232 versus servantur; [[Robertus Remensis|Roberti Remensis]] opere Guntherus fretus est. Etiam tractatum ''De oratione, ieiunio et eleemosyna'' circa annum 1222 composuit. ==Nexus externi== {{fontes biographici}} * [https://www.dmgh.de/mgh_ss_rer_germ_63/index.htm#page/(149)/mode/1up ''Ligurinus''] in ''[[Monumenta Germaniae historica]]'' * [https://archive.org/details/patrologiaecurs00hammgoog/page/211/mode/2up ''Historia Constantinopolitana''] in ''[[Patrologia Latina]]'' * [https://archive.org/details/exuvisacrconsta00parigoog/page/n286/mode/2up ''Historia Constantinopolitana''], ed. Paulus Riant, 1877 {{Lifetime|saeculo 12|saeculo 13}} [[Categoria:Cistercienses]] [[Categoria:Poetae Latini Germaniae]] [[Categoria:Auctores Latini mediaevales]] 8mjp4nk2bob37om4e6mhf8l7raecchd Collegium mundiale contra poenam capitalem 0 329325 3993949 2026-10-10T23:50:35Z LilyKitty 18316 Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:WCADP2.png|thumb|Logotypus Collegii mundialis contra poenam capitalem]] [[Fasciculus:Serge Atlaoui Rassemblement Paris 2015.jpg|thumb|Mafifestatio pro Sergio Atlaoui et contra poenam capitalem [[Lutetia]]e anno 2015]] '''Collegium mundiale contra poenam capitalem''' est [[organizatio]] internationalis de [[iura humana|iuribus humanis]] contra [[poena capitalis|poenam capitalem]] quae die [[13 Maii]] [[2002]] [[Roma]]e condita est.<ref>[https://www....' 3993949 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:WCADP2.png|thumb|Logotypus Collegii mundialis contra poenam capitalem]] [[Fasciculus:Serge Atlaoui Rassemblement Paris 2015.jpg|thumb|Mafifestatio pro Sergio Atlaoui et contra poenam capitalem [[Lutetia]]e anno 2015]] '''Collegium mundiale contra poenam capitalem''' est [[organizatio]] internationalis de [[iura humana|iuribus humanis]] contra [[poena capitalis|poenam capitalem]] quae die [[13 Maii]] [[2002]] [[Roma]]e condita est.<ref>[https://www.undoc.org/pdf/crime/capital/E-CN-4-2003-106.pdf Status of the International Covenent on Human Rights Question of the death penalty]</ref> Anno [[2003]], Collegium [[Dies poenam capitalem abrogandi|diem poenam capitalem abrogandi]] creare decernavit. Hodie Collegium in [[Monsterolium (Sequana et Sanctus Dionysius)|Monsterolio]] [[Francia]]e sedet. Inter organizationes internationales quae Collegium participant [[Amnestia Internationalis]], [[Commissio internationalis iurisperitorum]], [[Foederatio Internationalis pro Iuribus Humanis]] et [[Human Rights Watch]] sunt. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://worldcoalition.org/fr/ Situs publicus] (Francogallice) *[https://worldcoalition.org/en/ Situs publicus] (Anglice) [[Categoria:Poena capitalis]] [[Categoria:Societates pacis fautores]] [[Categoria:Societates internationales]] [[Categoria:Condita 2002]] c1lh6pgp9jlk5z07dnihq84semcf6c6 3993950 3993949 2026-10-10T23:56:52Z LilyKitty 18316 corrigendum 3993950 wikitext text/x-wiki [[Fasciculus:WCADP2.png|thumb|Logotypus Collegii mundialis contra poenam capitalem]] [[Fasciculus:Serge Atlaoui Rassemblement Paris 2015.jpg|thumb|Mafifestatio pro Sergio Atlaoui et contra poenam capitalem [[Lutetia]]e anno 2015]] '''Collegium mundiale contra poenam capitalem''' est [[organizatio]] internationalis de [[iura humana|iuribus humanis]] contra [[poena capitalis|poenam capitalem]] quae die [[13 Maii]] [[2002]] [[Roma]]e condita est.<ref>[https://www.unodc.org/pdf/crime/capital/E-CN-4-2003-106.pdf Status of the International Covenent on Human Rights - Question of the death penalty]</ref> Anno [[2003]], Collegium [[Dies poenam capitalem abrogandi|diem poenam capitalem abrogandi]] creare decernavit. Hodie Collegium in [[Monsterolium (Sequana et Sanctus Dionysius)|Monsterolio]] [[Francia]]e sedet. Inter organizationes internationales quae Collegium participant [[Amnestia Internationalis]], [[Commissio internationalis iurisperitorum]], [[Foederatio Internationalis pro Iuribus Humanis]] et [[Human Rights Watch]] sunt. == Notae == <references/> == Nexus externi == *[https://worldcoalition.org/fr/ Situs publicus] (Francogallice) *[https://worldcoalition.org Situs publicus] (Anglice) [[Categoria:Poena capitalis]] [[Categoria:Societates pacis fautores]] [[Categoria:Societates internationales]] [[Categoria:Condita 2002]] 6b6rsjfhboo64ojm9irby4ftkorj1e9 Barbara barbaribus 0 329326 3993974 2026-10-11T07:54:43Z Grufo 64423 Redirectionem ad “[[Barbara barbaribus barbabant barbara barbis]]” creavi 3993974 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Barbara barbaribus barbabant barbara barbis]] {{Titulus ad litteram}} aayiybzhswbg907181zd8gefgd7o41q Dounoux 0 329327 3993984 2026-10-11T08:36:26Z Pippobuono 54500 creatio e francica documentatione 3993984 wikitext text/x-wiki {{Capsa urbis Vicidatorum}} [[Fasciculus:Dounoux, Église Saint-Médard 1.jpg|thumb|upright=0.8|left|Dounoux: [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Medardus|Sancto Medardo]] dicata.]] {{res|Dounoux}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 880 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]]. {{NexInt}} * [[Index communium praefecturae Vosegi]] == Nexus externi == {{CommuniaCat|Dounoux|Dounoux}} {{Fontes geographici}} {{geo-stipula}} [[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]] [[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]] q192mhe37qupprxldaszv3ochpzn21e Disputatio:Dounoux 1 329328 3993985 2026-10-11T08:38:55Z Pippobuono 54500 /* Titulus ecclesiae ??? Sanctus Medardus aut Sancti Philippus et Iacobus */ nova pars 3993985 wikitext text/x-wiki == Titulus ecclesiae ??? Sanctus Medardus aut Sancti Philippus et Iacobus == In corpore documentationis Francicae, dedicatio ecclesiae dicitur Philippo et Iacobo, in Commons, titulus fit Medardo... [[Usor:Pippobuono|Pippobuono]] ([[Disputatio Usoris:Pippobuono|disputatio]]) 08:38, 11 Octobris 2026 (UTC) i2gi9cz7ptqwoip1o9g0u4hx6qzaa0d 3993986 3993985 2026-10-11T08:40:19Z Pippobuono 54500 attributio 3993986 wikitext text/x-wiki {{attributio|fr|Dounoux|238955864}} == Titulus ecclesiae ??? Sanctus Medardus aut Sancti Philippus et Iacobus == In corpore documentationis Francicae, dedicatio ecclesiae dicitur Philippo et Iacobo, in Commons, titulus fit Medardo... [[Usor:Pippobuono|Pippobuono]] ([[Disputatio Usoris:Pippobuono|disputatio]]) 08:38, 11 Octobris 2026 (UTC) l6f6pzzk1vh1egi8g0bq0l9rr8odbp3 Etsi animarum 0 329329 3993995 2026-10-11T11:34:38Z ~2026-54663-88 216050 nova bulla 3993995 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Documentum pontificium | titulus = Etsi animarum | genus = [[Bulla apostolica]] | pontifex = [[Innocentius IV]] | insigne = | datum = 22 Novembris 1254 | annus_pontificatus = XII | titulus_vernaculus = | argumenta = Restrictio privilegiorum ordinum mendicantium | numerus_paginarum = | n_doc_pontificis = | n_doc = | antecedens = [[Ordinem vestrum]] | subsequens = }} {{lres|Etsi animarum}} incipit [[bulla apostolica]] ab [[Innocentius IV|Innocentio IV]] die 22 Novembris anno 1254, duodecimo pontificatus sui anno currente, promulgata (nonnulli auctores diem 21 Novembris indicant). Qua bulla pontifex privilegia [[Ordo mendicans|ordinum mendicantium]] quoad praedicationem, confessiones et sepulturas magnopere restrinxit, controversiam inter clerum saecularem et fratres Minores et Praedicatores, quae maxime [[Lutetia|Lutetiae]] exarserat, respiciens.<ref name="Accrocca">{{Opus | lingua = en | auctor = Gary Devery | titulus = ''Ordinem vestrum'': a delicate and antagonistic decree (summarium articuli Felicis Accrocca, ''Frate Francesco'' 81/2, 2015, pp. 477-504) | url = https://www.capdox.capuchin.org.au/formation/ordinem-vestrum-a-delicate-and-antagonistic-decree/ | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Tabone">{{Opus | lingua = la | auctor = A. Tabone | titulus = Historica evolutio privilegii «Liberae sepulturae» regularibus a S. Sede concessi pro regularium subditis, ''Melita Theologica'' XIV (1963), pp. 3-4 | url = https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/24927/1/MELITA%20THEOLOGICA%2014-1.pdf | annus = 1963 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Oles">{{Opus | lingua = en | auctor = Piotr Oleś | titulus = ''Letania more solito dicantar[ur]. A contribution to the study of the Marian devotion among medieval Dominicans'', ''Folia Historica Cracoviensia'' 19 (2013), pp. 43-57 | url = https://doaj.org/article/abcf8eeb333149f695fe25feae532879 | annus = 2013 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref> Haec bulla paucis diebus ante mortem Innocentii IV edita est; successor eius [[Alexander IV (papa)|Alexander IV]] praecipuas eius dispositiones fere statim, die 22 Decembris 1254, litteris ''Nec insolitum'' suspendit vel revocavit.<ref name="Charansonnet">{{Opus | lingua = fr | auctor = A. Charansonnet | titulus = Thesis (Université Lumière Lyon 2, 2001), sectio de ''portée de la bulle Etsi animarum'' | url = https://theses.univ-lyon2.fr/documents/getpart.php?id=lyon2.2001.charansonnet_a&part=40547 | annus = 2001 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Tabone" /> Secundum [[Felix Accrocca|Felicem Accrocca]], ''Etsi animarum'' epistula fuit severissima contra fratres mendicantes, quae in ipsis acerbam reactionem excitare potuit.<ref name="Accrocca" /> ==Notae== <references /> [[Categoria:Bullae]] [[Categoria:Innocentius IV]] [[Categoria:1254]] [[Categoria:Ordines Franciscani]] gx41e2ovowa3nqmht4as43x5nfbl1ad 3993998 3993995 2026-10-11T11:36:37Z ~2026-54663-88 216050 Contextus 3993998 wikitext text/x-wiki {{Titulus ad litteram}} {{Documentum pontificium | titulus = Etsi animarum | genus = [[Bulla apostolica]] | pontifex = [[Innocentius IV]] | insigne = | datum = 22 Novembris 1254 | annus_pontificatus = XII | titulus_vernaculus = | argumenta = Restrictio privilegiorum ordinum mendicantium | numerus_paginarum = | n_doc_pontificis = | n_doc = | antecedens = | subsequens = }} {{lres|Etsi animarum}} incipit [[bulla apostolica]] ab [[Innocentius IV|Innocentio IV]] die 22 Novembris anno 1254, duodecimo pontificatus sui anno currente, promulgata. Qua bulla pontifex privilegia [[Ordo mendicans|ordinum mendicantium]] quoad praedicationem, confessiones et sepulturas magnopere restrinxit, controversiam inter clerum saecularem et fratres Minores et Praedicatores, quae maxime [[Lutetia|Lutetiae]] exarserat, respiciens.<ref name="Accrocca">{{Opus | lingua = en | auctor = Gary Devery | titulus = ''Ordinem vestrum'': a delicate and antagonistic decree (summarium articuli Felicis Accrocca, ''Frate Francesco'' 81/2, 2015, pp. 477-504) | url = https://www.capdox.capuchin.org.au/formation/ordinem-vestrum-a-delicate-and-antagonistic-decree/ | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Tabone">{{Opus | lingua = la | auctor = A. Tabone | titulus = Historica evolutio privilegii «Liberae sepulturae» regularibus a S. Sede concessi pro regularium subditis, ''Melita Theologica'' XIV (1963), pp. 3-4 | url = https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/24927/1/MELITA%20THEOLOGICA%2014-1.pdf | annus = 1963 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Oles">{{Opus | lingua = en | auctor = Piotr Oleś | titulus = ''Letania more solito dicantar[ur]. A contribution to the study of the Marian devotion among medieval Dominicans'', ''Folia Historica Cracoviensia'' 19 (2013), pp. 43-57 | url = https://doaj.org/article/abcf8eeb333149f695fe25feae532879 | annus = 2013 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref> Haec bulla paucis diebus ante mortem Innocentii IV edita est; successor eius [[Alexander IV (papa)|Alexander IV]] praecipuas eius dispositiones fere statim, die 22 Decembris 1254, litteris ''Nec insolitum'' suspendit vel revocavit.<ref name="Charansonnet">{{Opus | lingua = fr | auctor = A. Charansonnet | titulus = Thesis (Université Lumière Lyon 2, 2001), sectio de ''portée de la bulle Etsi animarum'' | url = https://theses.univ-lyon2.fr/documents/getpart.php?id=lyon2.2001.charansonnet_a&part=40547 | annus = 2001 | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref><ref name="Tabone" /> Secundum [[Felix Accrocca|Felicem Accrocca]], ''Etsi animarum'' epistula fuit severissima contra fratres mendicantes, quae in ipsis acerbam reactionem excitare potuit.<ref name="Accrocca" /> == Contextus historicus == Controversia inter clerum saecularem et ordines mendicantes Lutetiae orta est: Praedicatores scholas suas annis 1229-1230 aperuerunt, Minores anno 1231. Anno 1252 universitas Praedicatoribus se opposuit, eis unam tantum cathedram concedere volens, et deinde episcopos clerumque saecularem in certamen attraxit; hinc ad bullam anni 1254 perventum est. Innocentius IV antea mendicantibus favere solebat, quae mutatio, ut in ''Catholic Encyclopedia'' dicitur, nondum satis explicata est.<ref name="CathEnc">{{Opus | lingua = en | auctor = | titulus = Mendicant Friars, ''Catholic Encyclopedia'' | url = https://www.catholic.com/encyclopedia/mendicant-friars | annus = | accessus = 10 Octobris 2026 }}</ref> Exeunte anno 1254, Innocentius IV haesitationem ostendit. Universitatem Parisiensem coegit ut expensas [[Guillelmus de Sancto Amore|Guillelmi de Sancto Amore]] apud curiam solveret, sed de statuto magistrorum saecularium iudicium vitavit. Accusatio nova a Guillelmo facta, in triginta et una propositionibus ex ''Introductorio'' [[Gerardus de Burgo Sancti Donnini|Gerardi de Burgo Sancti Donnini]] sumptis fundata, indecisa mansit, quia papa textus integros prius habere voluit.<ref name="Charansonnet" /> Accrocca putat reprobationem bullae ''[[Ordinem vestrum]]'' in capitulo generali [[Metae|Metensi]] anno 1254 causam fuisse cur Innocentius IV bullam ''Etsi animarum'' ederet; crisis igitur anni 1254 radices haberet in pronuntiatione anni 1245, non in controversia de Gerardo.<ref name="Accrocca" /> ==Notae== <references /> [[Categoria:Bullae]] [[Categoria:Innocentius IV]] [[Categoria:1254]] [[Categoria:Ordines Franciscani]] o3rudgrh2aehwaf16ilo35d6v7wyost