Vicipaedia
lawiki
https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Vicipaedia
Disputatio Vicipaediae
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
Porta
Disputatio Portae
Adumbratio
Disputatio Adumbrationis
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
Lingua Anglica
0
443
3994362
3985786
2026-10-14T01:33:46Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Arbor notionum|Arbor notionum]]}}
3994362
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen = English
| color familiae = lawngreen
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| syllabus = Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
| civitas = permultae civitates
| fabulantes = {{num|322 000 000}}
| familia = {{Arbor notionum
| [[Linguae Indoeuropaeae]]
| + [[Linguae Germanicae]]
| ++ [[Linguae Germanicae Occidentales]]
| +++ '''Lingua Anglica'''
}}
| nationes = [[Britanniarum Regnum]], [[Civitates Foederatae Americae]], [[Canada]], [[Australia]], [[Hibernia (res publica)]], [[Iamaica]], [[Nova Zelandia]], [[Nigeria]], [[Africa Australis]], [[Zimbabua]], [[Kenia]], multae aliae
| procuratio = ''nulla''
| pronunciation = ˈɪŋglɪʃ
| vici = [[:en:Main Page]]
| scriptura = [[Scriptura Latina|Latina]]
| iso1 = en | iso2 = eng | iso3 = eng
}}
[[Fasciculus:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|right|upright=1.4|Color caeruleus indicat regiones in quibus '''lingua Anglica''' est [[lingua publica]] et late adhibita, subcaeruleus autem ubi est lingua officialis, etiamsi non a maiore parte adhibita.]]
{{res|Lingua Anglica}}<ref>De nomine cf. titulum libri Thomae Smith ''De Recta et Emendata Linguae Anglicae Scriptione Dialogus'' (1568)</ref><ref>Aliter "Anglicana": cf. subtitulum poematis [[Samuel Johnson|Samuelis Johnson]] "ΓΝΩΘΙ ΣΕΑΥΤΟΝ": "Post Lexicon Anglicanum Auctum et Emendatum" (1772).</ref> est [[lingua]] subfamiliae [[linguae Germanicae Occidentales|linguarum Germanicarum occidentalium]] [[familia linguarum|familiae]] [[linguae Indoeuropaeae|linguarum Indoeuropaearum]]. In omni [[orbis terrarum|orbe terrarum]] [[linguae scientiae|scientifici]] sermone Anglico ad res tradandas utuntur.
[[Potestas|Potestatis]] [[Britanniarum Regnum|Britanniarum regni]] et [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] per [[saeculum|saecula]] ab [[saeculum 18|XVIII]] ad saeculum [[saeculum 21|XXI]] in rebus [[oeconomia|oeconomicis]], [[bellum|militaribus]], et [[cultura]]libus certeque dubio vel verbo vel actu [[colonialismus|colonialismi]] causa, lingua Anglica fere ubique [[tellus|terrarum]] dispersa est. Quamobrem lingua Anglica est [[patrius sermo|lingua materna]] tertia in usu, secundum [[Lingua Sinensis Mandarinica|Mandarinicam]] et [[lingua Hispanica|Hispanicam]],<ref name = "ethnologue">[https://web.archive.org/web/19990429232804/http://www.sil.org/ethnologue/top100.html Ethnologue, 1999]</ref><ref group="nb">Lege subter de difficultate in usus linguarum ordinando. Discrimen inter linguas et [[dialectus]] sicut inter gradus peritiae sive [[alphabetismus|alphabetismi]] est saepe obscurum.</ref> et facta est [[lingua franca]] hodierna. Multis in [[civitas sui iuris|civitatibus sui iuris]], etiam ubi lingua Anglica non est [[lingua publica]], programmata [[televisio|televisifica]] et pelliculae, quae maxima parte ex America exportantur, [[vox|vocibus]] non [[transmutatio vocis|transmutatis]] transmittuntur, quorum spectatores, etiamsi sua lingua legentes, linguam Anglicam a pueritia auscultant.
Origines linguae Anglicae omnino sunt [[lingua Protoindoeuropaea|Indoeuropaeae]]. [[Saeculum 5|Saeculo quinto]], cum [[Angli]] in [[insulae Britannicae|insulas Britannicas]] primum invadere coeperent, [[lingua Britannica|dialectus Britannicae]] et [[linguae Goidelicae]] multae cum [[creolus|acrolectibus]]{{dubsig}} linguae Latinae adhibebantur. Linguae et [[dialectus]] Anglorum, hodie omnes una sub [[lingua Anglica antiqua]] ordinatae, cum linguis indigenis aliquomodo commiscentes, gradatim usu superaverunt. [[Vicingi]] intulerunt [[Lingua Nordica antiqua|suam linguam]] saeculis [[saeculum 8|octavo]] et [[saeculum 9|nono]].
[[Normanni]] invaserunt anno [[1066]], qui annus est quasi initium historicum transitioni ab lingua Anglica media in hodiernam. [[Lingua Normannica]] structuram [[vocalis|vocalium]] linguae Anglicae mediae omnino mutavit et Normanni suam orthographiam ad linguas scribendas imposuerunt. Normanni quoque intulerunt linguam Latinam secum rursum in Britanniam, nam lingua Latina fuit eo tempore [[lingua franca|''lingua franca'' ]] et omnis [[Europa]]e lingua academica.
Lingua Anglica hodierna medio [[saeculum 16|saeculi sexti decimi]] fere perfecta est. Fabulas [[Gulielmus Shakespearius|Gulielmi Shakespearii]], circum initium [[saeculum 17|saeculi septimi decimi]] scriptas, locutores linguae Anglicae ut lingua materna magna parte intellegere possunt; lexicon satis dissimile est, syntaxis grammaticaque parum.
Lingua Anglica putatur habere plus verborum omnium linguarum, plus quam 500 000 verba, terminis technicis exceptis, plus quam 1 000 000, inclusis.
== Loca ==
Homines lingua Anglica hodie non utuntur in [[Anglia]] sola, sed etiam in [[Hibernia]], [[Scotia]], [[Cambria]], [[Civitates Foederatae Americae|Civitatibus Foederatis Americae]], [[Canada]], [[Australia]], [[Nova Zelandia]], [[Iamaica]], [[Africa Australis|Africa Australi]] et aliis partibus [[Africa]]e, [[India]]e, et nonnullis [[Asia]]e regionibus.
== Origo ==
''Vide: [[Lingua Anglica Antiqua]]''
[[Fasciculus:Origins of English PieChart 2D.svg|thumb|upright=0.7|left|Pondera in [[vocabularium|vocabulario]] Anglico]]
[[Lingua Anglica Antiqua|Lingua Anglica Antiqua]] a [[linguae Germanicae|linguis Germanicis]] oritur, quas dicebant nationes Germanicae quae in Angliam a [[saeculum 4|saeculo 4]] ad [[saeculum 6]] immigraverunt. Anglia a [[vicingus|Vicingis]] saeculis [[saeculum 9|nono]], [[saeculum 10|decimo]], [[saeculum 11|undecimoque]] populata, lingua Anglica a [[lingua Nordica antiqua]] attacta est. Anglia a [[Normanni]]s ab anno [[1066]] victa, [[lingua Francogallica]] lingua regia et legitima facta est. Lingua Anglica quotidiana ita plurimas verbas Francogallicas sumpsit, quarum origo saepe erat [[lingua Latina|Latina]]; exempli gratia, ''court, chivalry, castle.''
[[Renascentia litterarum|Litteris artiisque renatis]], scriptores Anglici plurima verba Latina acceperunt (exempli gratia, ''habitat, memento, dictum''). Tribus ergo fontibus (Germana, Francogallica, Latina) ita in unum confluentibus, lingua Anglica hodierna saepe praebet tres verba, Germanicum Francogallicum Latinum, ad rem unam designandam. Exempli gratia: ''ask'' (ex fonte Germanico), ''question'' (ex Francogallico), et ''interrogate'' (ex Latino), quae omnia 'rogare' significant. Praeterhac, sunt verba quae lingua Anglica ter mutavit, videlicet ''reason'' (Francogallice ''raison'', ex Latino verbo ''ratio(nem)'') simul cum ''ratio'' (verbum Latinum tardius usurpatum). Etiam aetate nostra verba quaedem Latina in linguam Anglicam accipiuntur, exempli gratia ''[[computatrum|computer]]'' (ex ''computando'').
Hodie constat plus quam dimidiam partem verborum Anglicorum ab origine Francogallica vel Latina vel Graeca ortam esse; verba tamen quotidiana Germanicae originis, sicut ''the, father'' et ''home'', frequentius dicuntur.
== Lingua cognata ==
Cum linguis [[Lingua Anglica Antiqua|Anglica antiqua]], [[lingua Saxonica|Saxonica]], [[lingua Frisica|Frisica]], [[lingua Theodisca|Theodisca]], et [[lingua Batava|Batava]] bracchium occidentale linguarum Germanicarum conformat.
== Grammatica ==
Quod casus Latini efficiunt, efficitur lingua Anglica a [[praepositio]]nibus, quae indicant relationes inter verba. Positio verborum pergravis est: prima regula syntaxeos Anglici est quod [[subiectum (grammatica generalis)|subiectum]] ante [[praedicatum]], praedicatum ante [[obiectum]] poni debet.
=== Casus ===
[[Inflexio]] linguae Anglicae simplicior est inflexione Latina, [[casus grammaticus|casus]] modo tres praebens: [[nominativus|nominativum]], [[casus genitivus|genitivum]], [[Accusativus|obiectivum]]. Hic casus obiectivus constat ex casibus dativo accusativo ablativo, quos omnes lingua Anglica antiqua habetur. Obiectivus casus forma differt nominativo in praenominibus personalibus reflexivisque tantum.
:'''''I''' killed the dog''
:'''ego''' necavi canem
sed
:''The dog killed '''me'''''
:canis necavit '''me'''
Casus genitivus [[phonema]]te /s/ sive /z/ sive // pronuntiatur, littera et diacritica '''''<nowiki>-'s</nowiki>''''' scribitur vel tantum diacritica '''''<nowiki>-'</nowiki>''''', si verbum iam in ''s'' terminatur. Id est contractio terminationis genitivae in lingua Anglica media ''-es''.
:''John has a book. It is John'<!-- -->'''s''' book.''
:Ioannes habet librum. Est Ioann'''is''' liber.
Distinguitur tamen numerus singularis a numero plurali, eadem cum phonematibus eisdemque cum regulis casus genitivi et quoque in fine verbi. Si verbum etiam in ''s, z, ch, sh'' terminatur, scribitur ''-es''
Casus obiectivus semper [[Praepositio (grammatica Latina)|praepositionem]] sequitur.
Pauca verba sunt quae genera habent; interdum putantur automobilia navesque feminine esse generis, quamquam flexione hoc non videtur. In praenominibus personalibus singularibus distinguuntur tria genera: ''he'' (ille), ''she'' (illa), et ''it'' (id).<ref group=nb>Quia genera fere omnino in lingua Anglica absunt, ''it'' est potius inanimatum quam neutrius generis.</ref>
== Exemplum ==
Initium [[soliloquium|soliloquii]] celeberrimi ab [[Amletus (persona)|Amleto]] in ''[[Amletus, Princeps Daniae|Amleto, Principe Daniae]]'' [[ludus scaenicus|ludo scaenico]] dicti:
;Anglice
:[[To be, or not to be]]: that is the question:
:Whether 'tis nobler in the mind to suffer
:the slings and arrows of outrageous fortune;
:or to take arms against a sea of troubles,
:and by opposing end them?
;Latine
:Esse aut non esse, illa est quaestio.
:Estne dignius vel in [[mens|mente]] pati
:insidias [[sagitta]]sque [[fortuna]]e malignae,
:vel [[arma]] contra aerumnarum [[mare]] accipere,
:atque eas oppugnando incidere?
{{NexInt}}
{{div col|2}}
* ''[[The American Language]]''
* [[Amicus falsus]]
* [[Essential World English]]
* [[Globish]]
* [[Index aequivalentium linguae Anglicae Germanicorum Latinorumque]]
* [[Lingua Anglica Americana]]
* [[Lingua Anglica Antiqua]]
* [[Lingua Frisica]]
* [[Lingua Scotica (Teutonica)|Lingua Scotica]]
* [[Linguae Civitatum Foederatarum]]
* [[Litterae Anglicae]]
* [[Litterae Civitatum Foederatarum]]
* [[Newspeak]]
* [[Societas pro Textibus Anglicis Antiquis]]
* [[Vicipaedia Anglica simplex]]
{{div col end}}
== Notae ==
<references group="nb" />
== Citationes ==
<references />
== Bibliographia ==
* Baugh, Albert C., et Thomas Cable. [[2002]]. ''A history of the English language.'' Editio quinta. Routledge. ISBN 0-415-28099-0.
* Bragg, Melvyn. [[2004]]. ''The Adventure of English: The Biography of a Language.'' Arcade Publishing. ISBN 1-55970-710-0.
* [[Fausto Cercignani|Cercignani, Fausto]]. [[1981]]. ''Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation.'' Oxoniae: Clarendon Press.
* Crystal, David. [[1997]]. ''English as a Global Language.'' [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-53032-6.
* Crystal, David. [[2003]]. ''The Cambridge encyclopedia of the English language..'' Editio altera. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-53033-4.
* Crystal, David. [[2004]]. ''The Stories of English.'' Allen Lane. ISBN 0-7139-9752-4.
* Halliday, M. A. K. [[1994]]. ''An introduction to functional grammar.'' Editio altera. [[Londinium|Londinii]]: Edward Arnold. ISBN 0-340-55782-6.
* Hayford, Harrison, et Howard P. Vincent. [[1954]]. ''Reader and Writer.'' Houghton Mifflin Company.
* Kenyon, John Samuel, et Thomas Albert Knott. [[1953]]. ''A Pronouncing Dictionary of American English.'' Springfield [[Massachusetta]]e: G & C Merriam Company.
* McArthur, T., ed. [[1992]]. ''The Oxford Companion to the English Language.'' [[Oxonia]]e: Oxford University Press. ISBN 0-19-214183-X.
* Plotkin, Vulf. [[2006]]. ''The Language System of English.'' BrownWalker Press. ISBN 1-58112-993-9.
* Robinson, Orrin. [[1992]]. ''Old English and Its Closest Relatives.'' Stanford University Press. ISBN 0-8047-2221-8.
== Nexus externi ==
{{InterWiki|code=en}}
{{CommuniaCat|English language|linguam Anglicam}}
{{Vicilibri|Glossarium Anglice|lingua Anglica}}
{{Linguae Germanicae}}
{{Grammaticae}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
[[Categoria:Lingua Anglica|!]]
301cgzlvwmh1zzjjcqd0gumo3uwii44
Pomponius Mela
0
852
3994285
3159126
2026-10-13T14:28:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3994285
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Mappomponio1.jpg|thumb|right|Mundus e descriptione Pomponii Melae a [[Petrus Bertius|Petro Bertio]] pictus]]
'''Pomponius Mela''' fuit primus auctor operis [[Latine]] scripti de [[geographia]]. Nomen tantum et patria illius scriptoris nota sunt nobis: natus est ''Tingenterae'' aut ''Cingenterae'' in [[Baetica]] (provincia meridionali [[Hispania]]e).
Eum libros tres ''[[De chorographia (Pomponius Mela)|De chorographia]]'' (aut ''De Situ Orbis'') circiter anno [[43]]-44 scripsisse noscimus quod Mela imperatoris regnantis consilium expiditionis in Britanniam commemorat. Ille [[imperator]] paene certe est [[Claudius]].
Hoc opus [[humanista]] [[Iosephus Antonius Gonsali de Salas]] [[Hispanice]] vertit anno 1644, praetendens se restituere antiquum textum a Pomponio Mela Hispanice scriptum.
{{NexInt}}
* {{fn|Pmdc}} [formula Vicipaediae pro citationibus libri ''De chorographia'']
== Bibliographia ==
* {{Fabricius Latina}} pp. 344-353
== Nexus externi ==
*[http://www.m.thelatinlibrary.com/pomponius.html Latin library]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Scriptores Hispaniae antiquae]]
[[Categoria:Geographi Latini antiqui]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n. aut 1]]
jitnio1uk4dulq8pcvagvkxtnvy8m0q
Argentina
0
2156
3994261
3994226
2026-10-13T12:59:16Z
Demetrius Talpa
81729
/* Divisio administrativa */
3994261
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',<ref>"Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.</ref> est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]
Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.
Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96 464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.
==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]
Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.
==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.
Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.
==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:
{| class="wikitable sortable"
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistentia (Argentina)|Resistentia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Ciubutum (provincia)|Ciubutum]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Fluenta (Provincia)|Fluenta]]
|''Corrientes''
|[[Fluenta]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Neucenum (provincia)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|[[Neucenum (urbs)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|-
|16
|Nigrum Flumen
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}
Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:
*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Fluentum|Fluentorum]], [[Chao (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], Ciubuti, Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') Cordubae, Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.
==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.
Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.
Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.
Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.
===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.
===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].
Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.
Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.
Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.
Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.
==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.
==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.
===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens<ref>"GDP (current US$)". ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.</ref>.
=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.
====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur.
====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.
== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.
===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.
Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.
[[Theodisce]] inter 400 000 et 500 000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1 800 000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est.
Secundum schedam circiter 1 500 000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1 000 000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.
Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.
Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.
===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.
[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt.
[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330 300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.
Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.
[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500 000 aut 600 000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.
Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.
===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.
Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.
===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.
===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)
==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.
[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]<!--harpastum? rugby XV? vel?--> sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae "Albicaelestis", [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).
Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.
Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.
{| class="wikitable" align="center"
|+ Feriae
|-
! style="background:#efefef;" width="150" | Die aut tempore
! style="background:#efefef;" | Nomen [[Latine]]
! style="background:#efefef;" | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan="3"| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}
{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.
{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}
{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}
[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
d50pxycrlzqng8whpo969rz50hup4hb
3994422
3994261
2026-10-14T11:19:25Z
Demetrius Talpa
81729
/* Divisio administrativa */
3994422
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',<ref>"Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.</ref> est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]
Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.
Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96 464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.
==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]
Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.
==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.
Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.
==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:
{| class="wikitable sortable"
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistentia (Argentina)|Resistentia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Ciubutum (provincia)|Ciubutum]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Fluenta (Provincia)|Fluenta]]
|''Corrientes''
|[[Fluenta]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Neucenum (provincia)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|[[Neucenum (urbs)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}
Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:
*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Fluentum|Fluentorum]], [[Chao (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Ciubutia]]e, Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.
==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.
Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.
Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.
Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.
===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.
===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].
Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.
Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.
Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.
Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.
==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.
==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.
===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens<ref>"GDP (current US$)". ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.</ref>.
=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.
====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur.
====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.
== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.
===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.
Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.
[[Theodisce]] inter 400 000 et 500 000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1 800 000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est.
Secundum schedam circiter 1 500 000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1 000 000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.
Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.
Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.
===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.
[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt.
[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330 300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.
Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.
[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500 000 aut 600 000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.
Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.
===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.
Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.
===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.
===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)
==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.
[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]<!--harpastum? rugby XV? vel?--> sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae "Albicaelestis", [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).
Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.
Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.
{| class="wikitable" align="center"
|+ Feriae
|-
! style="background:#efefef;" width="150" | Die aut tempore
! style="background:#efefef;" | Nomen [[Latine]]
! style="background:#efefef;" | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan="3"| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}
{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.
{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}
{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}
[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
ddcfhktjo0tqsdxry1dnutf5dwx8j2u
3994425
3994422
2026-10-14T11:28:44Z
Demetrius Talpa
81729
/* Divisio administrativa */
3994425
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',<ref>"Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina" {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.</ref> est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]
Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.
Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96 464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.
==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]
Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.
==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.
Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.
==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:
{| class="wikitable sortable"
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistentia (Argentina)|Resistentia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Fluenta (Provincia)|Fluenta]]
|''Corrientes''
|[[Fluenta]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Neucenum (provincia)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|[[Neucenum (urbs)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}
Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:
*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Fluentum|Fluentorum]], [[Chao (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.
==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.
Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.
Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.
Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.
===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.
===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].
Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.
Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.
Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.
Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.
==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.
==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.
===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens<ref>"GDP (current US$)". ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.</ref>.
=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.
====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur.
====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.
== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.
===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.
Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.
[[Theodisce]] inter 400 000 et 500 000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1 800 000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est.
Secundum schedam circiter 1 500 000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1 000 000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.
Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.
Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.
===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.
[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt.
[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330 300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.
Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.
[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500 000 aut 600 000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.
Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.
===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.
Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.
===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.
===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)
==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.
[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]<!--harpastum? rugby XV? vel?--> sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae "Albicaelestis", [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).
Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.
Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.
{| class="wikitable" align="center"
|+ Feriae
|-
! style="background:#efefef;" width="150" | Die aut tempore
! style="background:#efefef;" | Nomen [[Latine]]
! style="background:#efefef;" | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan="3"| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}
{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.
{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}
{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}
[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}
hlna04gz4yh3ggcu73zy9njini5keef
2026
0
3793
3994368
3994185
2026-10-14T01:43:05Z
Bartholomite
116968
/* Mense Octobri */
3994368
wikitext
text/x-wiki
{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}
== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem "Metro Surge" ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae "Revolutio Phoenicopterorum" appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
* 16 Septembris: [[Ursula de Leyen]] [[Canada]]m ut socia consociata [[Unionis Europaeae]] invitat.
* 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa.
* 29 Septembris: [[Mahometus VI (rex Marocensis)|Mahometus VI]] rex [[Fatima Ezzahra al-Mansouri|Fatimam Ezzahram al-Mansouri]] primam mulierem primam ministram [[Marocum|Maroci]] constituit, comitiis habitis.
== Nati ==
{{Nati desiderati}}
== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
=== Mense Februario ===
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].
=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]:
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]].
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938.
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]].
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
* [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]].
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1960]].
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno [[1934]].
* [[4 Septembris]]: [[Galfridus Sutton]], philologus Britannicus; natus est anno 1947.
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno [[1932]].
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
* [[14 Septembris]]: [[Petrus Maximilianus]], artifex Germano-Americanus; natus est anno 1937.
* [[16 Septembris]]: [[Dolores Sibonga]], politica Americana; nata est anno [[1931]].
* [[17 Septembris]]: [[Ioannes Llewellyn Kyl]], politicus Americanus; natus est anno 1942.
* [[23 Septembris]]
** [[Mauritius de Germiny]], episcopus Francicus; natus est anno 1939.
** [[Gregorius Pitkäranta]] auctor neolatinus [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno 1945.
=== Mense Octobri ===
* [[7 Octobris]]: [[Barbara Spinelli]], politica Italica; nata est anno 1946.
* [[9 Octobris]]: [[Michael Ditka]], [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]]; natus est anno 1939.
* [[13 Octobris]]: [[Albertus Houssiau]], theologus et episcopus Belgicus; natus est anno [[1924]].
== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''
=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA & Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
* [[15 Septembris]]: ''[[Resident Evil (2026 pellicula)|Resident Evil]]'' (CFA & Germania)
ajy0l3hseni67vyqz9l3alolrm8crr0
Marcus Paulus Venetus
0
4291
3994262
3946541
2026-10-13T13:01:09Z
IacobusAmor
1163
~ (1k)
3994262
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Arrivée des frères Polo à Bukhârâ.jpeg|thumb|upright=1.5|[[Matthaeus Paulus|Matthaeus]] patruus et [[Nicolaus Paulus|Nicolaus]] [[pater]] Marci Pauli [[Bochara]]m adveniunt (sinistra parte). Ad aulam [[Cobila]]e convocantur (dextra parte). ''[[De regionibus Orientalibus|Devisement du monde]]'': [[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 2810|Français 2810]] fol. 2r.]]
'''Marcus Paulus''' sive '''Polo''', [[Venetiae|Venetus]] appellatus<ref>"Marcus Paulus Venetus": vide titulum libri: Andreas Müllerus, interpr., ''Marci Pauli Veneti, historici fidelissimi juxta ac praestantissimi: De regionibus orientalibus libri III'' (Coloniae Brandenburgicae: 1671).</ref><ref>Alibi "Marcus Paulus de Venetiis": vide titulum libri: [[Franciscus Pipinus|Franciscus Pipurus]] [recte "Pipinus"] interpr., ''Marci Pauli de Venetiis, De consuetudinibus et conditionibus Orientalium regionum'' (1485).</ref><ref>"Ser Marcus Polo": vide documenta Latina a Boleslaw Szczesniak citata, "Marco Polo's Surname 'Milione' According to Newly Discovered Documents" in ''T'oung Pao'' 2a ser. vol. 48 (1960) pp. 447–452.</ref> (Venetiis enim in [[urbs|urbe]] natus est anno circiter [[1254]]; ibidem [[mors|mortem]] obiit die [[8 Ianuarii]] [[1324]]), fuit [[mercator]] [[explorator]]que praeclarus propter [[iter]] suum trans [[Asia]]m in [[Sinae (regio)|Sinas]] factum. Praecipuus de eius [[vita]] fons est [[liber]] a [[Rusticianus Pisanus|Rusticiano Pisano]] "ad consolationem legentium"<ref>Ita textus Latinus; Jackson (1998), 87.</ref> confectus, quo [[tempus|tempore]] ambo captivi [[Genua]]e in [[urbs|urbe]] [[Italia|Italica]] iacebant, nobis in multis recensionibus servatus et sub titulis variis, interdum ''[[De regionibus Orientalibus|Descriptio mundi]]''.
== Vita ==
[[Fasciculus:Français 2810, fol. 4, Les frères Polo quittant Venise.jpeg|thumb|upright=1.5|"Quomodo duo fratres a Venetiis egressi sunt et cum eis domini Nicolai filius Marcus, ut hunc ad magnum Chaganum duxerint."<ref group="conv.">Comment les deux freres se partirent de Venisse et menerent auec eulx Marc le filz de messire Nicolas pour mener auec eulx au grant kaan. (''[[De regionibus Orientalibus|Devisement du monde]]'': [[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 2810|Français 2810]] f. 4r).</ref> ''[[De regionibus Orientalibus|Devisement du monde]]'': [[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 2810|Français 2810]] fol. 4r.]]
Marcus Paulus [[filius]] fuit [[Nicolaus Paulus|Nicolai Pauli]], qui cum [[frater|fratre]] [[Matthaeus Paulus|Matthaeo]] a Venetiis [[Constantinopolis|Constantinopolim]] annis circiter 1250/1252 [[navigatio|navigavit]].<ref>Annus in recensionibus libri ''[[De regionibus Orientalibus]]'' aliis aliter exprimitur.</ref> Ibi ut videtur iam [[habitatio|habitabat]] frater [[Marcus Paulus (senior)|Marcus]] domumque [[mercator]]iam gerebat. Fratres in ea urbe usque ad 1260/1261 manserunt, quo anno, res novas recte metuentes, [[Soldaia]]m trans [[Mare Euxinum]] profecti sunt. Inde Nicolaus et Matthaeus iter orientale fecerunt per [[Bochara]]m usque ad aulam [[imperator]]is [[Imperium Mongolicum|Mongolici]] [[Cobila]]e. Fratres ambo post aliquot annos, imperatoris ad [[Pontificatus|curiam papalem]] legati, [[Europa]]m rursus petiverunt. Nicolaus Venetiis anno [[1269]] reditus [[mulier]]em mortuam esse repperit, se autem filium genuisse nomine Marcum. Ob [[chronologia|chronologicas]] huius [[historia]]e indiligentias annus nativitatis Marci incertus manet; saepius ad [[1254]] refertur.<ref>Moule (1932), 603-605.</ref>
Pater et patruus, legatione absoluta, [[epistula]]m [[papa]]lem imperatori Cobilae remittendam desiderabant, sed frustra. Inter annos [[1269]] et [[1271]] pontificalis [[sede vacante|sedes vacabat]]. Nihilominus a Venetiis mense Iunio [[1271]] una cum Marco iuvene (annum fere septimum decimum agente) egressi sunt, illud iter incipientes quod annos viginti quattuor consumpsit et in libro ''[[De regionibus Orientalibus]]'' partim narratur (etenim nulli alii fontes de hac [[peregrinatio]]ne exstant). [[Acco]]nem [[Palaestina]]e advecti sunt, ubi legatum apostolicum [[Gregorius X|Theobaldum Placentinum]] inciderunt, qui ipse eis diebus papa [[Gregorius X]] creatus est.
[[Litterae|Litteris]] igitur papalibus et [[oleum|oleo]] ex [[Ecclesia Sancti Sepulchri (Hierosolyma)|Sancto Sepulchro]] [[Hierosolyma|Hierosolymitano]] muniti (hoc enim Cobila postulaverat) inde [[Tauris|Tauridem]] et trans [[Irania|Persiam]] fere omnem ad [[Carmania]]m [[regio]]nem [[Armysia]]mque [[portus|portum]] inclitum iuxta oram [[Sinus Arabicus|Sinús Arabici]] iacentem iter fecerunt.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 1.11-23, (1938) cc. 20-37, (1998) cc. 19-36. A. Houtum-Schindler, "Notes on Marco Polo's Itinerary in Southern Persia (Chapters XVI. to XXI., Col. Yule's Translation)" in ''Journal of the Royal Asiatic Society'' n.s. vol. 13 (1881), pp. 490-497; Guy le Strange, "The Cities of Kirmān in the Time of Ḥamd-Allah Mustawfi and Marco Polo" in ''Journal of the Royal Asiatic Society'' (1901), 281–290.</ref> [[Navigatio]]nem enim trans [[Oceanus Indicus|Mare Indicum]] ad extremas partes orientales et [[Sinae (regio)|Sinas]] suscipiendam censuerant, sed, malum successum timentes, [[via]]m potius terrestrem [[septentrio]]ne tendentem elegerunt per [[Irania]]m orientalem et [[Bactra]]m (''Balac'') ad regionis [[Balascia|Badaḫšān]] (''Balacian'') amoenitates, unde menses aliquot manserunt.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 1.24-37, (1938) cc. 38-50, (1998) cc. 37-49. Lentz (1933).</ref> Mox urbem [[Cascar]] petiverunt, unde [[Via Sericaria|viam Sericariam]] secuti sunt per urbes [[Yarkant]] (''Yarcan''), [[Hotan]] (''Cotan''), [[Qarqan]] (''Ciarcian''), [[Dunhuang]] (''Saciu''). Usque eo populos [[Musulmani|Mahometanos]], Christianos [[Nestoriani|Nestorianos]], [[Manichaei|Manichaeos]] et [[Zoroastriani|Zoroastrianos]] necnon [[religio Buddhistica|Buddhistas]] visitaverunt, sed iam regiones gentis [[Sinae (gens)|Sinarum]] et [[religio]]nis Buddhisticae transierunt per urbes [[Suzhou]] (''Sukchu'') et [[Zhangye|Ganzhou]] (''Campiciu''). Tandem in [[Xanadu|Shangdu]] (''Clemeinfu, Ciandu'') nova [[metropolis|metropoli]] [[Imperium Mongolicum|Mongolorum]] aestiva anno [[1274]] aut [[1275]] [[Cobila]]m ipsum incurrerunt,<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 1.38-66, (1938) cc. 51-75, (1998) cc. 50-74. Haw (2006) pp. 68-70, 80-93.</ref> qui hoc adventu valde gavisus est. Eo tempore, Marcus annum fere vigesimum et primum agebat.
Apud Cobilam annos [[sedecim]] vel [[septemdecim]] cum patre et patruo degens officia varia perpetravit. [[Lingua|Linguis]] nonnullis loqui scivit, [[quattuor]] legere (fortasse [[Persice]], [[Uigurice]], [[Mongolice]], [[Sinice]]).<ref>Ita G. F. Hudson, "Marco Polo" in ''Geographical Journal'' vol. 120 (1954) pp. 299-311 ad p. 309.</ref> [[Urbs]] a Cobila refecta [[Pechinum]] (''Cambaluc''), [[hiems|hiemale]] imperii [[caput (urbs)|caput]], bene cognovit et magna cura descripsit.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671), 2.9-11, (1938) cc. 84-85, (1998) cc. 83-85. Haw (2006) pp. 70-74.</ref> [[Religio]]nem Sinarum observavit, necnon temptavit: "[... <!--NB. Exstat in recensione Latina, cuius textum nondum repperi-->]"<ref group="conv.">"The idols to whom it belongs to find lost things they set up as two small statues of wood in the likeness of boys who are of twelve years, and they decorate these with beautiful ornaments. And in their temple an old woman continually stays with them as sacristan. If however anyone has lost anything . . . he will go or send to the aforesaid old woman to inquire of those idols about the thing lost . . . he will burn incense . . . the old women will then ask about the thing lost, and they will answer her about it as it shall be . . . which answer they produce whispering in a sort of thin and low voice like a hissing. . . . And I Marc found in this way a certain ring of mine which was lost; but not that I made them any offering or homage." Moule et Pelliot, edd., ''[[De regionibus Orientalibus|The Description of the World]]'' (1938) c. 134.</ref><ref>Moule et Pelliot, edd. (1938) vol. 1 pp. 305-306.</ref>
Urbes et regiones varias visitavit, sed labores eius aegre enumerantur. Pro certo habetur iter imprimis factum esse ad meridianas occidentalesque Sinarum partes. Sic enim in editione libri [[Francia|Francogallica]] explicatur:
:Cognoscite dominum [imperatorem] mandavisse nuntium, dominum Marcum Paulum qui haec omnia narravit, nuntium suum ad partes occidentis. Item decedit a Cambaluc iterque fecit dierum menses quattuor occidente versus. Omnia igitur quae in viis tam iens quam rediens viderit describem.<ref group="conv.">"Or sachiez que le seigneur manda le dit message mesire Marc Pol, qui tour ce raconte, pour son message es parties de ponent, et se parti de Cambalut et ala bien .iiii. moys de journees vers ponent, et pour ce vous conteray tout ce que il vit en ces voies alant et retournant." Badel, ed., ''[[De regionibus Orientalibus|La description du monde]]'' (1998) c. 105.</ref><ref>Badel, ed. (1998) p. 256; cf. Müllerus, interpr. (1671) p. 85.</ref>
Hoc itinere per urbes [[Zhuoxian]] (''Ginguy''), [[Taiyuan]] (''Taianfu''), [[Chiehsien]] (''Caycuy''), [[Tongguan]] (''Caciauf''), [[Xian]] (''Guengyanfu''), [[Chengdu]] (''Sardanfu''), [[Xichang]] (''Gaindu''), [[Kunming]] (''Iacyn''), [[Dali]] (''Caraian''), et per regiones [[mons|montanas]] usque ad [[Birmania]]m. Civitates adiacentes [[Thibetum|Thibeti]] et [[Bengalia]]e describuntur quas se visitavisse non praetendit.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671), 2.27-49, (1938) cc. 105-130, (1998) cc. 105-129. "Marco's Journeys in China, part 2: Khanbalikh to Caragian and Mien" in Haw (2006) pp. 94-107.</ref> Iter secundum curiose in libro describitur ad [[meridies|meridiem]] tendens, quo itinere urbs magnifica [[Hangzhou]] (''Quinsai'') visitatur:<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 2.50-65, (1938) cc. 130-157, (1998) cc. 129-152. A. C. Moule, "Marco Polo's Description of Quinsai" in ''T'oung Pao'' 2a ser. vol. 33 (1937) pp. 105-128; A. C. Moule, "Carriages in Marco Polo's Quinsai" in ''T'oung Pao'' 2a ser. vol. 24 (1925/1926) pp. 66-69; symbolae retractatae et auctae in Moule (1957). Vide etiam recensionem huius libri a Jacques Gernet factam in ''Journal of Asian Studies'' vol. 17 (1958) pp. 270-272.</ref>
:Qui [[tres]] [[dies]] equitaverit reperiet urbem Quinsai nobilem, id quod [[Francogallice]] 'urbs caelestis' significat. . . . [[Nobilis|Nobilitates]] urbis describemus sicut regina huius regni ad Baianum, provinciae conquisitorem, in litteris misit ut ad Magnum Chaganum rursus mitteret ut sciret ille magnam perfectionem huius urbis neque despoliare neque vastare mandaret. Eam describem secundum veritatem et sicut dictus dominus Paulus postea vidit et scivit.<ref group="conv.">"Et quant l'en a chevauchié ces .iii. journees, adoncques si treuve l'en la noble cité de Quynsay, qui vault a dire en françois la cité du ciel . . . si vous conterons de ses nobleces selon ce que la royne de ce regne manda per escript au Baian qui conquesta la province et qui deust mander au Grant Kaan l'escript a ce que il sceust le grant fait de ceste cité si que il ne la feist gaster ne destruire. . . . Je le vous deviseray si comme il est verité et que puis le dit messire Pol le vit et le sot." Badel, ed., ''[[De regionibus Orientalibus|La description du monde]]'' (1998) c. 151.</ref><ref>Badel, ed. (1998) p. 352; Müllerus, interpr. (1671), 119.</ref>
Ab [[imperator]]e anno 1290/[[1292]] decedit. Iuxta aulam principissae [[Cocacin|Kököchin]] (''Cocacin'') missus est Hangzhou et ultra ad portum [[Quanzhou]] (''Çaiton, Sartam'')<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671), 2.67-70, (1938) cc. 154-157, (1998) cc. 153-156. "Marco's Journeys in China, part 3: Giogiu to Çaiton" in Haw (2006) pp. 108-123.</ref> et inde per iter maritimum difficile ad [[Irania|Persiam]].<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 3.9-36, (1938) cc. 162-188, (1998) cc. 161-182.</ref> Primum ad regnum [[Campa]] (''Chamba'') in [[Indosina]] orientali florens descendit. In [[insula]] [[Sumatra]] (''Java Minor'') [[quattuor]] fere menses [[ventus|ventos]] secundos attendit: ibi [[sex]] regna se visitavisse adseverat.<ref>J. T. Thomson, "Marco Polo's Six Kingdoms or Cities in Java Minor, Identified in Translations from the Ancient Malay Annals" in ''Proceedings of the Royal Geographical Society'' vol. 20 (1875/1876) pp. 215-218, 220-224; Jack-Hinton (1964) pp. 51-54, 87-93.</ref> Principissa ab initio [[Argun Han|Arġun Ḫān]] desponsata est; quo dum navigant mortuo, nepoti [[Gazan Han|Ġazan Ḫān]] anno circiter [[1293]] nupsit.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 1.9, (1938) c. 18, (1998) c. 17. Fontes Sinici et Persici de principissae profectione a Cleaves (1976) et de Rachewiltz (1997) citantur.</ref>
Ex Persia ad [[ora]] [[Pontus Euxinus|Ponti Euxini]] Marcus cum patre et patruo divites redierunt, ad [[Trapezus|Trapezuntem]] [[Imperium Trapezuntinum|imperii]] Christiani caput. Ibi autem despoliati sunt, sicut e testamento patrui Matthaei Pauli, anno [[1310]] facto, constat.<ref>Moule (1932) p. 606.</ref> Per Constantinopolim [[Venetiae|Venetias]] anno [[1295]] porrexerunt.
Anno ut videtur [[1296]] in [[proelium|proelio]] quodam inter Venetos et Genuenses (an fuerit [[proelium iuxta Elaeussam commissum|iuxta Elaeussam]] sive alibi haud liquet) captus annos aliquot [[Genua]]e in[[carcer]]atus est, ubi (sicut liber adseverat) [[Rusticianus de Pisis|Rusticiano Pisano]] peregrinationes observationesque suas enarravit. Mox liberatus, Venetiis senex habitavit ubi anno [[1324]] mortuus est. Moriens, a confessore mendacia narrationis suae retractare suasus, respondit se neque dimidiam veritatis partem dixisse.<ref>Iacobus Aquensis, ''[[Chronica imaginis mundi]]''; Jackson (1998), 85-86.</ref> In testamento Matthaei Pauli tres tabulae aureae a Magnifico Tartarorum Chaano datae enumerantur; talis tabula iam in itinere fratrum primo data est.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 1.4, (1938) c. 9, (1998) c. 8. Moule (1932) p. 606; Jackson (1998) p. 86.</ref>
== Fontes ==
Fons principalis de vita Marci Pauli est [[liber]] a Rusticiano Pisano confectus, nobis in variis [[lingua|linguis]] et recensionibus servatus, quem (sicut confitetur auctor) "ad consolationem legentium"<ref>Ita textus Latinus; Jackson (1998) p. 87.</ref> ex narratione Marci Pauli exscripsit quo tempore ambo captivi Genuae in urbe iacebant. Liber autem titulos [[geographia|geographicos]] gerere solet, interdum ''[[De regionibus Orientalibus|Descriptio mundi]]'', saepe ''De mirabilibus mundi'', multo tardius ''Itinerarium Marci Pauli''. Marcus ipse exempla libri sui bis dono dedit, [[Theobaldus de Cepoy|Theobaldo de Cepoy]] principis [[Carolus Vallensis|Caroli Vallensis]] socio, quem Venetiis cognovit, et legato quodam [[Francia|Francico]] qui [[Constantinopolis|Constantinopolim]] properabat ad expeditionem sacram parandam.<ref>Jackson (1998) p. 86 et n. 25, p. 88 et n. 33.</ref>
Ille liber difficiliter a nobis adhibetur ad [[vita]]m viatoris conficiendam: res enim multas ibi descriptas ille nec vidit nec vidisse praetendit. Insuper necesse est inter recensiones distinguere. Paucae enim res, quas a Marco Paulo gestas esse in aliquibus libri versionibus praetenduntur, falsae sunt, sed in aliis nihil falsi reperitur.<ref>Textus librorum variorum curiose exscribuntur in Moule et Pelliot, edd. (1938) vol. 1 p. 316 et nota 2, p. 317 et nota 2.</ref> Interdum enim praetenditur eum tres annos gubernatorem urbis [[Yangzhou]] meruisse, quamquam in indice gubernatorum Sinensi non reperitur.<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 2.57: "Et ego Marcus iussione Magni Cham tribus annis in hac civitate egi praefectum", sed confer ''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1998) c. 143: "Dictus dominus Marcus Paulus in hac urbe Jianguy tres annos completos habitavit, ''Ledit messire Marc Pol ... sejourna en ceste cité de Janguy .iii. ans acompliz par le commandement du Grant Kaan.''"</ref> Etiam praetenditur eum milites Mongolos ad [[obsidio Xiangyang|obsidionem Xiangyang]] adiuvisse, quamquam urbs capta est antequam Marcus Paulus apud Sinas advenerat).<ref>''[[De regionibus Orientalibus|DRO]]'' (1671) 2.58, (1998) c. 145.</ref> Nonnullae res, vitae conscriptori utiles, nullibi reperiuntur nisi in editione a [[Ioannes Baptista Ramusius|Ioanni Baptista Ramusio]] parata et post eius mortem ab aliis divulgata.<ref>Ramusius (1559); vide Moule et Pelliot, edd. (1938) vol. 1 pp. 43-46.</ref> Hic exempli gratia reperitur anecdoton de meretricibus urbis Quinsai:
:In aliis viis se prostituunt [[mulier]]es publicae, quae tanti numeri sunt quantum non audeo dicere ... Insolentissime magno [[aroma]]te multisque ancillis stant et domibus adornatis. Quae mulieres ingeniosae et exercitatae sunt in [[Scientia (ratio)|scientia]] blanditiarum et amplexuum, allocutionibus promptis et cuique hominum speciei idoneis, ita ut advenae, qui earum semel gustat, mens apud eas manet: tanto captatur ab earum dulcedine atque lepore ut oblivisci non potest. Quo modo fit quemque domum revenientem se in Quinsai (ut qui diceret 'in urbe caelesti') fuisse confiteri, tempusque reditús impatienter exspectare.<ref group="conv.">"In altre strade stantiano le donne di partido, che sono in tanto numero, che non ardisco a dirlo . . . le qual stanno molto pomposamente con grandi odori & con molte serve, & le case tutte adornate. Queste donne sono molto valenti & prattiche in sapere far lusinghi & carezze, con parole pronte & accommodate à cadauna sorte di persone, di maniera che i forastieri che le gustano una volta rimangono como fuor di se, & tanto sono presi dalla dolcezza & piacevolezza sua che mai se le possono domenticare. & da qui adviene che como ritornano à casa dicono esser stati in Quinsai, cioè in la città del cielo, & non veggono mai l'hora che di nuovo possino ritornarvi." Ramusius, ed., ''[[De regionibus Orientalibus|Libro di Messer Marco Polo]]'' (1559) [http://archive.org/details/secundovolumedel00ramu pp. 45-46]</ref><ref>Moule et Pelliot, edd. (1938), 1: 328-329.</ref>
Alii fontes de vita Marci Pauli pauci sunt,<ref>Jackson (1998), 85–86.</ref> de profectione et de annis quos in Sinis habitabat fere nulli. De itinere [[mare|maritimo]] quo in partes [[occidens|occidentales]] redit documenta utilia nobis servantur Sinensia necnon Persica, sed in his documentis nomina Paulorum non reperiuntur.<ref>Cleaves (1976); de Rachewiltz (1997).</ref>
[[Fasciculus:Français 2810, fol. 3v, Qubilaï donnant une tablette aux Polo.jpeg|thumb|upright=1.5|Imperator [[Cobila]] tabulam auream fratribus Matthaeo et Nicolao dari iubet. ''[[De regionibus Orientalibus|Devisement du monde]]'': [[Bibliotheca Nationalis Francica]] MS [[BNF Français 2810|Français 2810]] f. 3v]]
== Fortuna ==
Libri manu scripti operis a Rusticiano conscripti fere centum et quinquaginta exstant,<ref>Jack-Hinton (1964), pp. 44-48; Jackson (1998), pp. 84-85.</ref> inter quos unus Latine versus satis antiquus, [[Toletum|Toleti]] absconditus, primum a J. H. Herriott eruditis indicatus,<ref>J. Homer Herriott, "The Lost Toledo Manuscript of Marco Polo," ''Speculum'' 12 (1937): 456-463.</ref> mox ab A. C. Moule et Paulo Pelliot editus.<ref>Moule et Pelliot (1938), vol. 2. Vide etiam recensionem huius voluminis a Dana B. Durand factam in ''Isis'' 30 (1939): 103-109; recensionem amborum voluminum a Luigi Benedetto factam in ''Journal of the Royal Asiatic Society'' (1939): 628-644.</ref>
Recensiones Latinae libri quo itinera eius describuntur titulo ''[[De regionibus Orientalibus]]'' editae sunt. Exstant recensiones [[medium aevum|mediaevales]] Italiane, Latine, Francogallice scriptae. Latine etiam nuncupantur ''Descriptio mundi'' et ''De consuetudinibus et conditionibus Orientalium regionum''; Italiane, ''Il milione''; Francogallice, ''Description du monde'' et ''Devisement du monde'' et ''Livre des merveilles''.
{{NexInt}}
* ''[[Colias marcopolo]]''
== Notae ==
<references/>
=== Citationes in sermonem Latinum conversae ===
<div class="references-small"><references group="conv."/></div>
== Bibliographia ==
;Bibliographica
* Shinobu Iwamura, "Manuscripts and Printed Editions of Marco Polo's Travels" in Shinobu Iwamura, ed., ''Marco Polo: Itinerarium, Antwerpiae, 1485. Facsimile reproduction'' (Tocii: National Diet Library, 1949) pp. 1-24. {{Ling|Anglice}}
* Hiroshi Watanabe, ''Marco Polo Bibliography 1477-1983''. Tocii, 1986. {{Ling|Anglice}}
;Generalia et biographica
* Rodolfo Gallo, "Marco Polo, la sua famiglia e il suo libro" in ''Nel VII centenario della nascita di Marco Polo'' (Venetiis, 1954) pp. 87-95. {{Ling|Italiane}}
* Jacques Heers, ''Marco Polo''. Lutetiae, 1983. {{Ling|Francogallice}}
* Peter Jackson, "Marco Polo and His 'Travels'" in ''Bulletin of the School of Oriental and African Studies'' vol. 61 (1998) pp. 82-101. {{Ling|Anglice}}
* M. H. Laurent, "Grégoire X et Marco Polo (1269-1271)" in ''Mélanges d'historie et d'archéologie de l'Ecole Française de Rome'' vol. 58 (1941/1946) pp. 132-144. {{Ling|Francogallice}}
* [[Arthurus Christophorus Moule|A. C. Moule]], "Marco Polo" in ''Journal of the Royal Asiatic Society'' (1932) pp. 603-625. {{Ling|Anglice}}
* Valeria Bertolucci Pizzorusso, "A propos de Marco Polo et de son livre: quelques suggestions de travail" in ''Essor et fortune de la chanson de geste dans l'Europe et l'Orient latin: actes du IXe Congrès International de la Société Roncesvals pour l'étude des épopées romanes, Padoue-Venise, 1982'' (Mutinae, 1984) vol. 2. {{Ling|Francogallice}}
* E. Denison Ross, "Marco Polo and his Book" in ''Proceedings of the British Academy'' vol. 20 (1934) {{Ling|Anglice}}
* Ugo Tucci, "Marco Polo, mercante" in Lionello Lanciotti, ed., ''Venezia e l'Oriente'' (Florentiae, 1987) pp. 323-337. {{Ling|Italiane}}
;De itinere
{{Vide-etiam|De regionibus Orientalibus}}
* Thomas Allsen, "Mongolian Princes and Their Merchant Partners" in ''Asia Major'' vol. 2 (1989) pp. 83-125. {{Ling|Anglice}}
* Laurence Bergreen, ''Marco Polo: From Venice to Xanadu''. Novi Eboraci: Alfred J. Knopf, 2007. {{Ling|Anglice}}
* Francis Woodman Cleaves, "A Chinese Source Bearing on Marco Polo's Departure from China and a Persian Source on his Arrival in Persia" in ''Harvard Journal of Asiatic Studies'' vol. 36 (1976) pp. 181-203. {{Ling|Anglice}}
* Herbert Franke, "Sino-Western Contacts under the Mongol Empire" in ''Journal of the Hong Kong Branch of the Royal Asiatic Society'' vol. 6 (1966). {{Ling|Anglice}}
* Alfons Gabriel, ''Marco Polo in Persien''. Vindobonae, 1963. {{Ling|Theodisce}}
* Carl Theodor Gossen, "Marco Polo und Rustichello da Pisa" in Manfred Bambeck, Hans Helmut Christmann, edd., ''Philologica Romanica Erhard Lommatzsch gewidmet'' (Monaci, 1975) pp. 133-143. {{Ling|Theodisce}}
* John W. Haeger, "Marco Polo in China? Problems with internal evidence" in ''Bulletin of Sung-Yuan Studies'' vol. 14 (1978) pp. 22-30. {{Ling|Anglice}}
* Stephen G. Haw, ''Marco Polo's China: a Venetian in the realm of Khubilai Khan''. Londinii: Routledge, 2006. ISBN 978-1-134-27542-7 {{Ling|Anglice}} {{Google Books|DSfvfr8VQSEC|Paginae selectae}}.
* Colin Jack-Hinton, "Marco Polo in South-East Asia: a preliminary essay in reconstruction" in ''Journal of Southeast Asian History'' vol. 5 no. 2 (Sep. 1964) pp. 43-103. {{Ling|Anglice}}
* Wolfgang Lentz, "War Marco Polo auf dem Pamir?" in ''Zeitschrift der Deutschen Mongenländischen Gesellschaft'' nova ser. vol. 11 (1933) pp. 1-32. {{Ling|Theodisce}}
* A. C. Moule, ''Quinsai, with other notes on Marco Polo''. Cantabrigiae, 1957. {{Ling|Anglice}}
* Leonardo Olschki, ''L'Asia di Marco Polo: introduzione alla lettura e allo studio del Milione''. Venetiis, 1957. {{Ling|Italiane}}
* Luciano Petech, "Les marchands italiens dans l'empire mongol" in ''Journal asiatique'' vol. 250 (1972) pp. 549-574. {{Ling|Francogallice}}
* Igor de Rachewiltz, "Marco Polo Went to China" in ''Zentralasiatische Studien'' vol. 27 (1997) pp. 34-92. {{Ling|Anglice}}
* Frances Wood, ''Did Marco Polo Go to China?'' Londinii: Secker & Warburg, 1995. {{Ling|Anglice}}
; Fortuna
* John Critchley, ''Marco Polo's Book''. Aldershot: Variorum, 1992. {{Ling|Anglice}}
* Jacques Heers, "De Marco Polo à Christophe Colomb: comment lire le ''Divisement du monde''?" in ''Journal of Medieval History'' vol. 10 (1984) pp. 125-143. {{Ling|Francogallice}}
* Jacques Heers, recensio operis J. Critchley, ''Marco Polo's Book'' in ''Revue historique'' vol. 289 fasc. 1 (Ian.-Mar. 1993) pp. 217-220. {{Ling|Francogallice}}
* John Larner, ''Marco Polo and the Discovery of the World''. New Haven: Yale University Press, 1999. {{Ling|Anglice}}
* R. Wittkower, "Marco Polo and the Pictorial Tradition of the Marvels of the East" in ''Oriente Poliano: studi e conferenze tenute all'IsMEO in occasione del VII centenario della nascità di Marco Polo (1254-1954)'' (Romae, 1957) pp. 155-172. {{Ling|Anglice}}
; Editiones et versiones supra citatae
{{Vide-etiam|De regionibus Orientalibus}}
* [[Ioannes Baptista Ramusius]], ed., ''[[Navigatione et viaggi (Ramusius)|Secondo volume delle navigationi e viaggi]], nel quale se contengono l'historia delle cose de Tartari, & diversi fatti de loro imperatori, descritta da M. Marco Polo gentilhuomo Venetiano ...'' Venetiis: Giunti, 1559 [http://archive.org/details/secundovolumedel00ramu Textus apud archive.org]
* Andreas Müllerus, interpr., ''Marci Pauli Veneti, historici fidelissimi juxta ac praestantissimi, De regionibus orientalibus libri III ...''. Coloniae Brandenburgicae: ex officina Georgii Schulzii, 1671 {{Ling|Latine}} {{Google Books|CWPomK7kEVIC}}
* [[Henricus Yule|Henry Yule]], interpr., ''The Travels of Ser Marco Polo''. 2 voll. Londinii: John Murray, 1903 {{Ling|Anglice}} [http://www.gutenberg.org/ebooks/10636 Vol. 1] [http://www.gutenberg.org/ebooks/12410 vol. 2 apud gutenberg.org] [http://archive.org/details/bookofsermarcopo001polo Vol. 1] [http://archive.org/details/bookofsermarcopo002polo vol. 2 apud archive.org]
** [[Henricus Cordier|Henri Cordier]], ed., ''Ser Marco Polo; notes and addenda to Sir Henry Yule's edition, containing the results of recent research and discovery''. Londinii: John Murray, 1920 [http://www.gutenberg.org/ebooks/12410 Textus apud gutenberg.org] [http://archive.org/details/sermarcopolonote00cord Textus apud archive.org]
* [[Arthurus Christophorus Moule|A. C. Moule]], [[Paulus Pelliot|Paul Pelliot]], edd., ''Marco Polo: The Description of the World''. Voll. 1-2 [editio nunquam confecta, sed vide opus quod sequitur]. Londinii: Routledge, 1938 {{Ling|Anglice|Latine}} [http://archive.org/details/descriptionofwor01polo Vol. 1 apud archive.org]
** Paul Pelliot; Louis Hambis, ed., ''Notes sur Marco Polo''. 3 voll. Lutetiae: Maisonneuve, 1959-1973 [https://web.archive.org/web/20230327044524/http://dsr.nii.ac.jp/toyobunko/III-2-F-c-104/ Textus apud Toyo Bunko]
* Shinobu Iwamura, ed., ''Marco Polo: Itinerarium, Antwerpiae, 1485. Facsimile reproduction''. Tocii: National Diet Library, 1949 {{Ling|Latine}}
* Theodor A. Kunst, ''Marco Polo: Von Venedig nach China. Die grösste Reise des 13. Jahrhunderts, neu herausgegeben und kommentiert''. Stutgardiae: K. Tienemanns Verlag, 1983 {{Ling|Theodisce}}
* Valeria Bertolucci Pizzorusso, ed., ''Marco Polo: Milione. Versione toscana del trecento''. Mediolani: Adelphi, 1975 {{Ling|Italiane}}
* Pierre-Yves Badel, ed. et interpr., ''Marco Polo: La description du monde''. Lutetiae: Livre de Poche, 1998 {{Ling|Francogallice}}
; Aliae encyclopaediae
* "[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/468139/Marco-Polo Marco Polo]" in ''[[Encyclopaedia Britannica]] Online''
* Michele Bernardini, "[http://www.iranicaonline.org/articles/polo-marco Polo, Marco]" in ''[[Encyclopaedia Iranica]] Online'' (2008)
* {{CathEnc|12217a|Marco Polo}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Marco Polo|Marcum Paulum Venetum}}
* [[:s:en:The Travels of Marco Polo|Exemplum imperfectum versionis H. Yule (1903/1920)]] apud Vicifontem Anglicum
* [[:s:it:Milione|Exemplum imperfectum versionis Italianae]] apud Vicifontem Italianum
* [[:s:vec:Il Milione|Exemplum imperfectum versionis saec. XIV Venetae]] apud Vicifontem Venetum
* [http://www.arlima.net/mp/marco_polo.html Marco Polo] apud arlima.net
{{Anni vitae|saeculo 13|1324|Paulus, Marcus}}
[[Categoria:Exploratores Asiae]]
[[Categoria:Exploratores Asiae Mediae]]
[[Categoria:Exploratores Italici]]
[[Categoria:Gregorius X]]
[[Categoria:Incolae rei publicae Venetae]]
[[Categoria:Marcus Paulus|!]]
[[Categoria:Mercatores]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}
{{FA stella}}
456i50cy3izbdnonu7mfcl3wpd6c6ps
Lingua Ucrainica
0
5373
3994358
3778673
2026-10-14T01:17:36Z
Grufo
64423
+{{[[Formula:Arbor notionum|Arbor notionum]]}}
3994358
wikitext
text/x-wiki
{{latinitas}}
{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen = українська мова
| color familiae = lawngreen
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaediae pictae]]
| syllabus = Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
| civitas = [[Russia]], [[Kazachstania]], [[CFA]],[[Moldavia]], [[Brasilia]], [[Hungaria]], [[Canada]], [[Ruthenia Alba]] et aliae
| fabulantes = 45 000 000
| familia = {{Arbor notionum
| [[Linguae Indoeuropaeae]]
| + ({{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Baltoslavicae||en|qid=Q147356}})
| ++ [[Linguae Slavicae]]
| +++ {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Linguae Slavicae Orientales||en|qid=Q144713}}
| ++++ '''Lingua Ucrainica'''
}}
| nationes = [[Ucraina]]<br />[[Transtyria]] ([[Respublica Moldavica|Moldova]])
| procuratio = Nationalis Academia Scientiarum Ucrainae
| pronunciation = [ukraˈjinʲsʲka ˈmɔʋa]
| vici = [[:uk:Main Page]]
| scriptura = [[Abecedarium Cyrillicum|Cyrillica]]
| iso1 = uk | iso2 = ukr | iso3 = ukr
}}
{{res|Lingua Ucrainica}}<ref>[https://books.google.ru/books?id=qmhQAQAAMAAJ&q=%22Lingua+Ucrainica%22&dq=%22Lingua+Ucrainica%22&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwjXkaPA0MnaAhVHiaYKHfjuA0YQ6AEITjAH ''Acta Academiae Velehradensis'', vol. VIII, 1912. p. 117]; Jiří Marvan, ''[http://books.google.com/books?id=6YkQHQAACAAJ Quo vadis, lingua Ucrainica?]'', Monash University, 1992</ref> ([[Ucrainice]]: українська мова, ''ukrajins'ka mova'') est lingua [[Ucraini|Ucrainorum]], ex [[linguae Indoeuropaeae|linguis Indoeuropaeis]], sub [[linguae Slavicae|familia Slavica]] subsummata. Cum [[lingua Russica]] et [[lingua Ruthenica Alba]], [[Slavicum orientale]] format.
[[File:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|thumb|250px|Lingua Ucrainica]]
Lingua Ucrainica tantum in [[Ucraina]] primaria, ibi lingua publica est. Etiam est lingua natalis nonnullorum hominum in [[Russia]], [[Kazachstania]], [[Canada]], [[Ruthenia Alba]], et aliis terris.
== Historia ==
* Saeculis [[Saeculum 7|VII]]–[[Saeculum 14|XIV]]: [[Lingua Slavica orientalis antiqua|lingua Ruthenica antiqua]]
* Saeculum [[Saeculum 14|XIV]]–medium saeculi [[Saeculum 18|XVIII]]: lingua Ucrainica antiqua
* Ab fine saeculi [[Saeculum 18|XVIII]]: lingua Ucrainica hodierna
== [[Abecedarium]] ==
Basis abecedarii linguae Ucrainicae, quod 33 litteras habet, est [[abecedarium Cyrillicum]].
Alphabetum Ucrainicum varias formas translitterationis in [[abecedarium Latinum]] habet.
{{clear}}
{| align=center border=1 width=100%
|Litterae Cyrillicae
| А а
| Б б
| В в
| Г г
| Ґ ґ
| Д д
| Е е
| Є є
| Ж ж
| З з
| И и
| І і
| Ї ї
| Й й
| К к
| Л л
| М м
|-
|Varians latinizationis
| A a
| B b
| V v
| H h
| G g
| D d
| E e
| Je je
| Ž ž
| Z z
| Y y
| I i
| Ji ji
| J j
| K k
| L l
| M m
|}
{| align=center border=1 width=100%
|Litterae Cyrillicae
| Н н
| О о
| П п
| Р р
| С с
| Т т
| У у
| Ф ф
| Х х
| Ц ц
| Ч ч
| Ш ш
| Щ щ
| Ь ь
| Ю ю
| Я я
|-
|Varians latinizationis
| N n
| O o
| P p
| R r
| S s
| T t
| U u
| F f
| Kh kh
| C c
| Č č
| Š š
| Šč šč
| '
| Ju ju
| Ja ja
|}
== [[Grammatica]] ==
=== [[Morphologia]] ===
==== [[Nomen (grammatica)|Nomina]] ====
[[File:Emma Andijewska, Vidsvity hrozy.ogg|thumb|[[Sonus]] Lingua Ucrainica]]
Nomina substantiva linguae Ucrainicae habent:
* '''tria genera''': masculinum, femininum, neutrum
* '''duos numeros''': singularis et pluralis
* '''septem casus''': nominativus, genetivus, dativus, ablativus (instrumentalis), accusativus, locativus, vocativus
* '''quattuor declinationes'''
==== [[Adiectivus|Adiectivi]] ====
Adiectivi in lingua Ucrainica duos numeros, septem casus, et in numero singulari tria genera habent.
==== [[Pronomen|Pronomina]] ====
In lingua Ucrainica sunt:
* '''pronomina personalia''': tres personae, duo numeri, sex casus (sine vocativo); in persona tertia numeri singularis sunt tria genera
* '''pronomen reflexivum''': quinque casus (sine nominativo et vocativo) habet
* '''pronomina possessiva''': tres personae, tria genera, in personis prima et secunda sunt duo numeri et sex casus
* '''pronomina determinativa'''
* '''pronomina demonstrativa''': duo numeri, sex casus, in numero singulari etiam tria genera
* '''pronomina interrogativo-relativa''': "хто" ("quis") et "що" ("quid") habent sex casus; pronomen "чий" ("cuius") etiam habet duo numeros et tria genera in numero singulari
* '''pronomina negativa'''
* '''pronomina indefinita'''
==== [[Numerus grammaticus|Numeralia]] ====
Numeralia linguae Ucrainicae sunt:
* '''cardinalia''': sex casus habent; numeralia "один" ("unus"), "два" ("duo"), et certa alia genera habent
* '''ordinalia''': tria genera et sex casus habent, modo adiectivorum declinantur.
==== [[Verbum|Verba]] ====
Verba in lingua Ucrainica habent:
* '''quinque tempora''': praesens, praeteritum, plusquamperfectum, futurum simplex, futurum compositum
* '''tres personas'''
* '''tres modi''': indicativus, imperativus, et coniunctivus
* '''duo genera''': activum et passivum
* '''duos aspectus''': imperfectivus et perfectivus
* '''duos numeros'''
* '''duas coniugationes''
In numero singulari temporis praeteriti plusquamperfectique, verba linguae Ucrainicae habent generum formas masculinas, femininas, et neutras.
Infinitivi, participia, et gerundii linguae Ucrainicae non coniugantur.
=== [[Syntaxis]] ===
Positio verborum communis in sententiis linguae Ucrainicae est subiectum ante praedicatum ante obiectum, sed ordo verborum in hac lingua relative non pergravis est, quia relationes verborum per flexiones monstratur.
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{NexInt}}
*[[Ioannes Franko]]
*[[Lesja Ukrajinka]]
== Nexus externi ==
* [http://litmisto.org.ua/?page_id=6961 S. Karaman, ''Lingua Ucrainica litteraria hodierna''] {{ling|Ucrainice}}
* [http://izbornyk.org.ua/pravopys/pravopys2012.htm ''Orthographia Ucrainica''] {{ling|Ucrainice}}
* [https://web.archive.org/web/20060625132447/http://mfa.gov.ua/mfa/ua/publication/content/392.htm Pagina de lingua Ucrainica e situ interretiali Ministerii rerum externarum Ucrainae] {{ling|Ucrainice}}
{{InterWiki|code=uk}}
{{Linguae Slavicae}}
{{Myrias|Anthropologia}}
[[Categoria:Lingua Ucrainica|!]]
0mi6yatdcgxedxznk6ryeqj2q8h152i
1685
0
6150
3994350
3416770
2026-10-14T00:51:19Z
Bartholomite
116968
/* Eventa */
3994350
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|169|MDCLXXXV}}
== Eventa ==
* [[17 Ianuarii]] - [[Ioannes Theodatus]] primum [[coffearium]] [[Vindobona]]e aperit.
* [[18 Octobris]] - [[Ludovicus XIV]], rex [[Francia]]e [[Edictum Namnetense]] anno [[1598]] subscriptum revocavit et iterum [[Protestantes]] insequebatur. Itaque multi eorum Franciam relinquerunt.
* [[29 Octobris]] - [[edictum Potestampiense]]: [[Elector Magnus|Fridericus Gulielmus Elector Brandenburgensis]] hoc edicto Protestantibus tolerantiam promisit. Multi, qui ex Francia profugerant, nunc in eius regnum veberunt.
== Nati ==
=== Mense Februario ===
*[[23 Februarii]] - [[Georgius Fridericus Handel]], compositor Germanicus (mortuus [[1759]]).
=== Mense Martio ===
* [[12 Martii]] - [[Georgius Berkeley]], [[theologia|theologus]] et [[philoshia|philosophus]] [[Hibernia|Hibernicus]]; mortuus est anno [[1753]].
*[[21 Martii]] - [[Iohannes Sebastianus Bach]], compositor organistaque Germanicus (mortuus [[1750]]).
=== Mense Iunio ===
*[[23 Iunii]] - [[Antonius Bernacchi]], [[castratus]] [[cantus|cantor]] et cantus [[magister]]; mortuus est [[1756]].
=== Mense Augusto ===
*[[18 Augusti]] - [[Brook Taylor]], mathematicus [[Anglia|Anglicus]]
=== Mense Octobri ===
*[[26 Octobris]] - [[Domenicus Scarlatti]], [[compositor]] ac artis musicae peritus [[Italicus]] (mortuus [[1757]]).
== Mortui ==
*[[6 Februarii]] - [[Carolus II (rex Anglicus)|Carolus II]] [[Anglia]]e rex, [[Londinium|Londinii]] (natus Londinii [[29 Maii]] [[1630]])
*[[1 Martii]] - [[Ioannes Pellius]], mathematicus [[Anglia|Anglicus]]
*[[26 Maii]] - [[Carolus II (Princeps Elector Palatinati)|Carolus II]] Elector Palatinus (natus anno [[1651]])
*[[25 Decembris]] - [[Iacobus Sponius]], antiquarius et epigraphus
*Ignoto die - [[Michael Pexenfelder]]
kyh36g0q9pzle4ajannlm6dxp2sy3cg
Georgius H. W. Bush
0
8017
3994379
3818782
2026-10-14T04:12:48Z
Bartholomite
116968
3994379
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Georgius Herbertus Walker Bush}} ([[Lingua Anglica|Anglice]] plene ''George Herbert Walker Bush''; [[Milton (Massachusetta)|Milton]] in oppido [[Massachusetta]]e die [[12 Iunii]] [[1924]] natus; [[Hustonia]]e die [[30 Novembris]] [[2018]] mortuus) fuit vir publicus [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum Americae]].
Patre [[Prescott Bush]] argentarii, Georgius, in Massachusetta orientali educatus, alumnus fuit [[academia Phillipiana (Andoveria)|academiae Phillipianae]] [[Andoveria (Massachusetta)|Andoveriae]] in vico [[Massachusetta]]e. Aviator classiarius inter annos [[1942]] et [[1945]] inter insulas [[Philippinae|Philippinenses]] [[Iaponia|Iaponenses]]que militavit. Deinde patrem secutus [[universitas Yalensis|universitatem Yalensem]] frequentavit scientiae oeconomicae studiosus. Uxorem [[Barbara Bush|Barbara Pierce]] anno 1945 duxit, quae iam annos tres et septuaginta marita die [[17 Aprilis]] [[2018]] mortua erit. Ex ea sex liberos genuit, inter quos [[Georgius Walker Bush|Georgium]] iuniorem anno [[1946]] natum, praesidem futurum, [[Jeb Bush|Ioannem]]que (anglice ''Jeb'') anno [[1953]] natum, futurum gubernatorem [[Florida|Floridensem]]. Patre anno [[1952]] senatore Massachusettensi electo, Georgius cum familia [[Odessa (Texia)|Odessa]]m in [[Texia]] iam petiverat, mox [[Midland (Texia)|Midland]] et Hustoniam, in quibus urbibus societates [[petroleum]] producentes conduxit.
Conscriptus est [[camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|camerae repraesentantium]] ab anno [[1966]], legatus Civitatum Foederatarum iuxta [[Nationes Unitae|Nationes Unitas]] ab [[1971]], praeses consilii nationalis [[Factio republicana (CFA)|factionis Republicanae]] ab [[1973]], e quo officio ipse abdicationem [[praeses Civitatum Foederatarum|praesidis]] [[Ricardus Nixon|Ricardi Nixon]] postulavit. Deinde legatus est iuxta [[Res publica popularis Sinarum|rem publicam popularem Sinarum]] ab [[1974]], rector [[Sedes centralis exploratoria|Sedis centralis exploratoriae]] a die [[30 Ianuarii]] [[1976]] usque ad [[20 Ianuarii]] [[1977]]. [[Praeses vicarius Civitatum Foederatarum Americae|Praeses vicarius]] ab anno [[1981]] meruit, [[Ronaldus Reagan|Ronaldo Reagan]] praeside. Ab anno [[1989]] usque ad annum [[1993]] fuit quadragesimus primus [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae]]. Cum [[Michael Gorbačëv]] [[Dialogus|dialogum]] fecit ad [[Bellum frigidum]] terminandum.
== Bibliographia ==
* Godfrey Hodgson, "[https://www.theguardian.com/global/2018/dec/01/george-hw-bush-obituary George HW Bush obituary]" in ''[[The Guardian]]'' (1 Decembris 2018)
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|George H. W. Bush|Georgium H. W. Bush}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20090117204802/http://www.whitehouse.gov/history/presidents/gb41.html Biographia] officialis [[Domus Alba|Domus Albae]] {{Ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20110817040517/http://george-bush-gulf-war.blogspot.com/ Imagines Georgii H. W. Bush] inter [[Bellum Sinus Persici Primum]]
* [https://www.bush41.org/ Bibliotheca praesidialis Georgii H. W. Bush]
{{CFApraesides}}
{{CFApraesidesvicarii}}
{{Rectores Sedis centralis exploratoriae Civitatum Foederatarum}}
{{Anni vitae|1924|2018|Bush, Georgius Herbert Walker}}
[[Categoria:Episcopaliani Americani]]
[[Categoria:Incolae Massachusettae]]
[[Categoria:Praesides Civitatum Foederatarum Americae]]
[[Categoria:Praesides Vicarii Civitatum Foederatarum Americae]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Yalensis]]
[[Categoria:Alumni Academiae Phillipianae (Andoveria)]]
[[Categoria:Participes secundi belli mundani]]
[[Categoria:Legati Civitatum Foederatarum]]
pm0bnatxubjtjslxrktj4o6qekvrl1u
Iamaica
0
10033
3994410
3630609
2026-10-14T09:58:42Z
CommonsDelinker
1422
[[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:1882_Kingston_Fire_by_Thomas_Sulman.png]] pro File:1882_Kingston_Fire.png. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]]
3994410
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Iamaica'''<ref>{{Hofmannus}}</ref> ([[Anglice]] ''Jamaica'') est [[insula]]ris [[civitas]] in [[Mare Caribaeum|Mari Caribaeo]], [[Antillae|Antillarum]] pars [[Cuba]]e [[Meridies|Meridie]] et [[Hispaniola]]e, [[Haitia]]no-[[Respublica Dominicana|Respublico-Dominicani]] territorii, [[occidens|occidente]] sita. [[Kingston (Iamaica)|Regiopolis]]<ref name="cathier">{{CathHierDiocese|kinj}}</ref> est [[caput (urbs)|caput]].
== Geographia ==
[[Fasciculus:Jm-map.png|thumb|[[Tabula geographica|Tabula]] Iamaicae.]]
[[Fasciculus:Satellite image of Jamaica in November 2001.jpg|thumb|upright=0.8|left|Despectus in Iamaicam e [[satelles artificialis|satellite artificioso]].]]
[[Insula]] Iamaicana intestinis [[mons|montibus]] qui [[litus|litorali]] [[planities|planitie]] praerupta circumdantur constituitur. Quamobrem, omnes praecipuae [[urbs|urbes]] apud litus sitae sunt. Inter quas praecipuae [[urbs|urbes]] [[Regiopolis (Iamaica)|Regipolis]],<ref name="cathier"/> [[caput (urbs)|caput]], et [[Sinus Serenus]]<ref>{{CathHierDiocese|monb}}.</ref> ([[Anglice]] ''Kingston'' et ''Montego Bay'', proprie perscriptae). Iamaicanae [[cordillera]]e [[Montes Caerulei (Iamaica)|Montes Caerulei]] ([[Anglice]] ''Blue Mountains'') nuncupantur, quae inter maxima [[Antillae|Antillarum]] cacumina sunt.
[[Clima]] Iamaicanum est [[zona tropica|tropicum]], cum calida atque umida tempestate; intestinae autem terrae clima temperatius habeant. [[Praecipitatio]]nes valde dispares inter dissimiles [[regio]]nes sunt, [[Septemtrio|Boreo]]-[[Oriens|oriente]] expositiore, et plus ex [[Iunius|Iunio]] in [[December|Decembrem]] abundant. [[Typhon]]um [[periculum|pericula]] [[insula]]m exeunte [[aestas|aestate]] et ineunte [[autumnus|autumno]] afficiunt.
== Historia ==
[[Fasciculus:Jamaica hut4.jpg|thumb|upright=0.8|left|Iamaicanae quotidianae vitae [[pictura]] ex ineunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]]; ex [[aquarellum|aquarello]], [[atramentum|atramento]], et [[graphium|graphio]]. Inter [[1808]] et [[1816]] creata.]]
[[Fasciculus:1882 Kingston Fire by Thomas Sulman.png|thumb|upright=0.8|Anni [[1882]] in [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopoli]] incendii sequelae.]]
[[Civitas|Civitatis]] nomen e Xamayca '[[silva]]e [[aqua]]eque [[terra]]m' [[linguae Aravacanae|lingua]] [[Aravaci|Aravacorum]] significante, procedit, qui populus [[America Australis|Americae Australis]] in insulam circa annum [[1000]] [[colonia]]s deducere coeperunt.
[[Christophorus Columbus]] pervenit [[1494]] et Hispalem Novam ([[Hispanice]] ''Sevilla La Nueva''), hodie simpliciter [[Hispalis (Iamaica)|Hispalem]] ([[Anglice]] ''Seville'') appellatam et [[Sinus Sanctae Annae]] ([[Anglice]] ''Saint Ann's Bay'') Occidente apud Septemtrionale litus sitam, in insula condidit quae annexa est ab [[Hispania]]. Columbus privato suae familiae dominio solum usus est. Postea Hispani Hispalem Novam, nimis inhospitalem, reliquere ut se opulentis laetisque in meridiei planitiebus conlocarent. Ibi Sanctum Iacobum Campi, novam [[urbs|urbem]], hodie [[Oppidum Hispanicum]] ([[Anglice]] ''Spanish Town''), constituerunt.
Incolis [[Aravaci|indigenis]] ab Hispanis celeriter [[exstinctio|exstinctis]], exeunte [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] [[Aravaci|autochthones]] non erant in insula, et [[servitus|servi]] ex [[Africa]] rapti in insulam adducti sunt, qui [[saccharum|sacchari]] latifundia praecipue colebant.
[[Gulielmus Penn (Regiae Classis Britannicae officialis)|Gulielmus Penn]], [[navarchus]] [[Anglia|Anglicus]], cum [[Robertus Venables|Roberto Venables]] generale, insula die [[10 Maii]] [[1655]] potiti sunt quae colonia [[Britanniarum Regnum|Britannica]] anno [[1670]] rite facta est. Interea, plerique [[Hispania|Hispanici]] coloni insulam reliquerant, ut [[Cuba]] Hispanica maneret. Penn Sancto Iacobo Campi nomen Oppidi Hispanici dedit, et insulam locum pugnarum contra [[Hispania]]m fecit.
Inter [[tredecim paradisi fratrum litoris|tredecim paradisos fratrum litoris]] primo loco erat Iamaica [[cursarius|cursariorum]], [[pirata]]rum et [[lesta]]rum perfugium.
Per ducentos [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] dicionis annos, Iamaica maxima [[saccharum|sacchari]] exportatoria orbis terrarum civitas post insulam [[Hispaniola]]m facta est.
Ardens [[servitus|servorum]] usus a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ex anno [[1677]] ut Iamaica praecipuorum [[venalicium Nigritarum|venalicii]] [[Nigrita]]rum locorum unum fieret provenit, et exeunte [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] insulae 300 000 servorum erant; ineunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] incolarum [[Nigrita]]rum proportio viginti pro uno erat. Seditionum series concitata est. Hoc per tempus, Britannicis difficillimum [[Cimarro]]nes, qui in effugio bene successerant, persequi fuit.
Servitute anno [[1833]] abolita, [[manumissio|manumissi]] sata reliquere ad considendum inoccupatis intestinis in insulae terris, quod [[oeconomia]]m fundatam magnis in [[saccharum officinarum|harundinis saccharinae]] satis mutilavit. Oeconomia nihilominus penes [[Phyle Caucasia|Alborum]] satorum minoritatem manet et [[Nigrita]]e incolae desciscere contra discriminatorias rationes quae eos affecere coepere. Propter Britannicae gubernationis neglegentiam, seditio concitata in [[Sinus Morantinus|Sinu Morantini]] ([[Anglice]] ''Morant Bay'') anno [[1865]] est, quam secutus est seditiosus motus qui se totam per insulam propagavit. Haec seditio in [[conventus]] abolitionem et in [[gubernatio]]nis coloniis [[institutio]]nem induxit, quae [[Britanniarum Regnum|coronam]] relevavit. Denique seditio non a Britannicis auctoritatibus usque ad [[1884]] retenta est.
[[Nationalismus|Nationalistici]] [[motus]] evolvere, impellentibus Iamaicanis ducibus, [[Alexander Bustamante|Alexandro Bustamante]] ([[1884]]–[[1977]]) et [[Normannus Washington Manley|Normanno Washington Manley]] ([[1893]]–[[1969]]). Primo socii postea politici adversarii, in potestate alternavere. Anno [[1944]], Iamaica propriam administrationem habuit. Manley ad munus [[primus pinister|primi ministri]] anno [[1955]] accessit, et coniungendi [[Caribicum Anglophonum|Caribici Anglophoni]] fautor fuit, quod factum est breviter per [[Foederatio Indiarum Occidentalium|Foederationem Indiarum Occidentalium]] ([[Anglice]] ''West Indies Federation'') inter [[1958|1958]] ac [[1962]]. Die [[6 Augusti]] [[1962]], denique [[libertas|libertatem]] a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] intra [[Consortio Populorum|Consortionem Populorum]] accepit. Ad hunc diem factiones diversae comitiis electae Iamaicam vicibus alternis administraverunt.
== Civilitas ==
[[Fasciculus:Parliament.jm.jpg|thumb|[[Parlamentum Iamaicae]] intestina.]]
Iamaica libera et [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]] socia ex [[1962]] est. Britannicam [[regina]]m [[dux civitatis|ducem civitatis]] agnoscens, Iamaica [[monarchia constitutionalis]] quae secundum bases [[Parlamentum Britannicum|Parlamentarismi Britannici]] munere fungitur est. Regina [[Elizabeth II (regina Britanniarum)|Elizabeth II]] a [[gubernator generalis|gubernatore generali]] repraesentatur, ut in plerisque [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]] sociis, praeprimis in [[Canada]] et [[Australia]], sed etiam in [[Insulae Salomonis|Insulis Salomonis]] aut [[Sancta Lucia (civitas)|Sancta Lucia]]. E die [[26 Februarii]] [[2009]], [[Patricius Allen (Iamaicanus)|Patricius Linton Allen]], praesens gubernator generalis, 58 annos natus et [[Ecclesia Adventistarum Septimi Diei|Ecclesiae Adventistarum Septimi Diei]] [[pastor]], est. Antiquus [[praeses]] [[Foederatio Indiarum Occidentalium|Foederationis Indiarum Occidentalium]], sextus civitatis gubernator generalis factus, reginae potestatibus et attributionibus in Iamaica fungitur. [[Praeses]] autem administratorum a [[parlamentum|parlamento]], quod [[senatus|senatu]] et domu legatorum popularum consistit, creatus est. Parlamentum praeterea [[lex|leges]] fert reginaeque candidatum gubernatorem generalem proponit.
== Subdivisio administrativa ==
[[Fasciculus:Jamaica parishes numbered2.png|thumb|upright=0.8|Iamaicae [[comitatus]] et [[parochia]]e.]]
Iamaica divisa est in quattuordecim [[parochia]]s, quae in tris [[comitatus]] [[historia|historicos]] sine administrativo pondere glomerant.
{| class="wikitable"
! Numero in tabula
! [[Parochia]] [[Latine]]
! [[Parochia]] [[Anglice]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Latine]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Anglice]]
! [[Area]] ([[Chiliometrum quadratum|km²]])
! [[Comitatus]] [[Latine]]
|-
| 1
| [[Hannovera (parochia)|Hannovera]]
| ''Hanover''
| [[Lucea (Iamaica)|Lucea]]
| ''Lucea''
| 450
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 2
| [[Sancta Elizabeth (parochia)|Sancta Elizabeth]]
| ''Saint Elizabeth''
| [[Melanopotamopolis (Iamaica)|Melanopotamopolis]]
| ''Black River''
| 1 212
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 3
| [[Sanctus Iacobus (parochia Iamaicae)|Sanctus Iacobus]]
| ''Saint James''
| [[Sinus Serenus]]<ref>{{CathHierDiocese|monb}}</ref>
| ''Montego Bay''
| 595
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 4
| [[Trelaunia (Iamaica)|Trelaunia]]
| ''Trelawney''
| [[Falmuthum (Iamaica)|Falmuthum]]<ref>[http://la.wikipedia.org/wiki/Index_locorum_in_Britanniarum_Regno]</ref>
| ''Falmouth''
| 875
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 5
| [[Westmorlandia (Iamaica)|Westmorlandia]]
| ''Westmoreland''
| [[Savannalamar]]
| ''Savanna-la-Mar''
| 807
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 6
| [[Clarendonia (Iamaica)|Clarendonia]]
| ''Clarendon''
| [[Maypenia]]
| ''May Pen''
| 1 196
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 7
| [[Mancunium (parochia)|Mancunium]]
| ''Manchester''
| [[Magna Villa (Iamaica)|Magna Villa]]<ref>[http://fr.wikipedia.org/wiki/Mandeville]</ref>
| ''Mandeville''
| 830
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 8
| [[Sancta Anna (parochia)|Sancta Anna]]
| ''Saint Ann''
| [[Sinus Sanctae Annae]]
| ''Saint Ann's Bay''
| 1 213
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 9
| [[Sancta Catharina (parochia)|Sancta Catharina]]
| ''Saint Catherine''
| [[Oppidum Hispanicum]]
| ''Spanish Town''
| 1 192
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 10
| [[Sancta Maria (parochia Iamaicae)|Sancta Maria]]
| ''Saint Mary''
| [[Portus Maria]]
| ''Port Maria''
| 611
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 11
| [[Regiopolis (parochia)|Regiopolis]]
| ''Kingston''
| [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopolis]]
| ''Kingston''
| 25
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 12
| [[Portunia (parochia)|Portunia]]
| ''Portand''
| [[Portus Antonius]]
| ''Port Antonio''
| 814
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 13
| [[Sanctus Andreas (parochia Iamaicae)|Sanctus Andreas]]
| ''Saint Andrew''
| [[Arbor Mediae Viae]]
| ''Half Way Tree''
| 453
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 14
| [[Sanctus Thomas (parochia Iamaicae)|Sanctus Thomas]]
| ''Saint Thomas''
| [[Sinus Morantinus]]
| ''Morant Bay''
| 743
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|}
== Oeconomia ==
[[Fasciculus:Negril-Beach.jpg|thumb|Litus [[Nigrellum|Nigrelli]] ([[Anglice]] ''Negril'') cum [[deversorium|deversorio]] et [[caupona]].]]
Iamaicana [[oeconomia]] in [[opes naturales|opibus naturalibus]] velut [[bauxites|bauxite]] fundatur, et [[clima]] [[agricultura]]e [[periegesis|periegeseōsque]] favens habet, quae praecipuus redituum fons et circa quartam omnium operarum partem praebet. [[Bauxites|Bauxitis]] fodinis inventis saeculo 20, Iamaica una ex primis civitatibus hoc [[minerale]] exportantium facta est. Etiam est [[vexillum commoditatis]].
== Demographia ==
=== Ethnicae origines ===
Secundum anni [[2001]] censum, plerique Iamaicae incolae [[Africa|Africi]] prognati sunt. Praecipua [[ethnos|ethnē]] inter omnia Africa allata in Iamaicam [[Acani]] ([[Anglice]]: ''Akan''), nuncupati [[Coromanti]] ([[Anglice]]: ''Coromantee''), et [[Igbo]]nes ([[Anglice]]: ''Igbo'' et [[lingua Igbonica|Igbonice]]: ''Ndị Igbọ'') sunt. [[Polyphyleticus|Polyphyletici]] Iamaicani secundum maximum [[phyle]]ticum circulum formant, quorum multi quoque aliquod [[Hibernia|Hibernicae]] originis habent quamquam plerique polyphyletici in insula se simpliciter "Iamaicanos" referunt. [[India|Indicae]] et [[Sinae (regio)|Sinicae]] originis Iamaicani sequentes maximos phyleticos circulos post polyphyleticos Iamaicanos formant. [[Libanus|Libanenses]], [[Anglia|Anglici]], [[Scotia|Scotici]], [[Hibernia|Hibernici]] et [[Germania|Theodisci]] Iamaicani minimum phyleticum allophylum constituunt sed adhuc et socialiter et oeconomice potentissimi sunt. Recentibus annis, [[immigratio]] auxit, orta praecipue e [[Sina (regio)|Sina]], [[Haitia]], [[Cuba]], [[Columbia]], et [[America Latina|Latino-Americanis]] civitatibus; 20 000 [[America Latina|Latino-Americanorum]] Iamaicam incolunt. Circiter 7000 homines [[CFA|Civitatum Foederatarum]] quoque Iamaicam incolunt.
=== Lingua ===
[[Lingua officialis]] Iamaicae [[lingua Anglica|Anglica]] est. Iamaicani ante omnia [[lingua creola]] Anglo-Africa, ipso vulgo ''[[Lingua creola Iamaicana|Patois]]'' nominata, utuntur, quae longe lateque nota facta est trans [[musica]]e [[Reggae]] diffusionem. Lingua creola Iamaicana e vocabulario [[lingua Anglica|Anglico]] cum paucis vocabulis linguarum Africarum et [[Indi Americani|Amerindicorum]] formata est. [[Grammatica]] linguae Iamaicanae denuo creata. Aliqui archaici characteres [[dialectus Hiberno-Anglica|Hiberno-Anglicae]] reminiscentiae sunt.
=== Emigratio ===
[[Fasciculus:Jamaica-demography.png|thumb|right|300px|Demographica evolutio.]]
Multi Iamaicani in alias nationes, praesertim in [[Britanniarum Regnum]], [[CFA|Civitates Foederatas]] et in [[Canada]]m [[emigratio|emigraverunt]]. Casu Civitatum Foederatarum, circiter 20 000 Iamaicanis quotannis permanes sedes concessa est. Magnus Iamiacanorum numerus extra Iamaicam incolens [[diaspora Iamaicana|diasporam Iamaicanam]] nuncupatur. Etiam Iamaicanorum emigratio in [[Cuba]]m est. Emigrationis index amplificatur et similis aliis [[Mare Caribicum|Caribicis]] civitatibus, talibus [[Portus Dives|Portu Divite]], [[Guiana]], et [[Bahamae|Bahamis]], est. Amplius 2 500 000 Iamaicanorum et Iamaicanorum prognatorum extra Iamaicam incolere aestimantur. Etiam 60% valde educatorum Iamaicanorum nunc extra Iamaicam incolere aestimantur.
[[Exsul]]um Iamaicanorum conglobationes magnae in [[CFA|Civitatum Foederatarum]] [[urbs|urbium]] numero sunt, inter quas praecipue [[Novum Eboracum (urbs)|Novum Eboracum]], [[Bufalum]], territorium urbis [[Miamia|Miamiensis]], [[Atlanta (Georgia)|Atlanta]], [[Sicagum]], [[Orlanda]], [[Tampa]], [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtonia D.C.]], [[Philadelphia]], [[Hartfordia (Connecticuta)|Hartfordia]], [[Providentia (Rhodensis Insula)|Providentia]] et [[Angelopolis]]. Iamaicanorum numerus in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] 800 000 aestimatur, quod eos facile civitatis maximum [[Africa|Afro]]-[[Mare Caribicum|Caribicorum]] circulum facit. Amplissima migratio ex Iamaica in Britanniarum Regnum praesertim annis fere 1950 usque ad 1970 evenit, cum natio adhuc penes Britanniarum Regnum esset et in praesenti Iamaicanae communitates maximis Britannicis urbibus sunt. In [[Canada]] Iamaicani [[Torontum|Toronti]] conglobantur et minoribus communitatibus [[Hamiltonium (Ontario)|Hamiltonii]], [[Mons Regius|Monte Regio]], [[Vancuverium (Columbia Britannica)|Vancuverii]] et [[Ottava]]e sunt.
=== Delicta ===
Iamaica maximum [[homicidium|caedis]] indicum unum in mundo multos per annos habet, secundum [[CN|Consociationis Nationum]] aestimationes. Aliqui loci Iamaicani, praesertim urbes talis [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopolis]], magnos maleficiorum violentiaeque gradus experiuntur. Multi Iamaicani homines [[LGBT]] et [[intersexualitas|intersexuales]] abhorrent. Variarum turbarum impetus contra [[Homophylophilia|homosexuales]] relati sunt, quod [[Iura humana|iurum humanorum]] globi adduxit ut Iamaicam "[[homophobia|homophobicissimum]] locum in [[Tellus|Tellure]]" appellarent.
== Religio ==
[[Fasciculus:Dreadlocked rasta.jpg|thumb|120px|[[Rastafarianismus|Rastafarianus]] cum [[Dreadloccum|dreadloccis]].]]
[[Religio Christiana]] est praecipua [[religio]] in Iamaica. Secundum censum anni [[2001]], maximae civitatis confessiones [[Ecclesia Dei Prophetiae]] (24% incolarum), [[Ecclesia Adventistarum Septimi Diei]] (11%), [[Ecclesia Pentecostalis]] (10%), [[Ecclesiae Baptistae|Baptistae]] (7%), [[Communio Anglicana|Anglicanae]] (4%), [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]] (2%), [[Ecclesia Unita (Evangelica)|Ecclesia Unita]] (2%), [[Methodismus|Methodistae]] (2%), [[Unitas Fratrum|Moraviani]] (1%), et [[Fratres Plimmutenses]] (1%) sunt. Christianae fides credibilitatem consecutae sunt quia [[Britanniarum Regnum|Britannici]] Christiani [[abolitionista]]e et Baptistae [[missionarius|missionarii]] educatos antiquos [[servitus|servos]] ad pugnandum contra servitutem univerunt.
[[Rastafarianismus|Motus Rastafarianus]] 24 030 asseclarum secundum anni [[2001]] censum habet. Inter alias religiones [[Testes Iehovah]] (2% incolarum), [[Bahaismus]] fortasse cum 8010 adseclarum [[Conventus Spiritualis|Localibus Conventibusque Spiritualibus]] 21, [[Buddhismus]] et [[Hinduismus]] sunt. Parvus [[Religio Iudaica|Iudaeorum]] allophylus, circiter 201, se Liberales-Conservativos describentes. Primi [[Iudaei]] in Iamaica suas [[radix|radices]] [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] ineunte [[Hispania]]m [[Lusitania]]mque adferunt; praeterea, [[Musulmanus|Musulmani]] circuli in Iamaica 5000 sectatorum adserunt.
== Cultura ==
[[Fasciculus:Marcus Garvey 1924-08-05.jpg|thumb|left|200px|[[Marcus Garvey]], Pater Motus Retro ad [[Africa]]m et Iamaicanus primus [[Heros]] Nationalis.]]
[[Cultura]] Iamaicana, quamquam insula est parva, fortem universam praesentiam habet. [[Musica|Musica genera]] [[reggae]], [[ska]], [[mento]], [[rocksteady]]ca, [[dub]]ica, et nuperius, [[dancehall]]ica et [[ragga]] sunt, omnia in insulae vibrante, populari urbana industria musicali orta. Iamaica etiam praecipuo munere functa est in evolvendam [[Musica Punkica|punkicam rockicam]] per [[reggae]] et [[ska]]m. Praeterea, [[reggae]] [[musica rapiana|musicam rapianam]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] adfecit, quia ambae easdem radices velut [[Africa]] musica genera habent. Aliqui raparii, velut [[The Notorious B.I.G.]] et [[Heavy D]], Iamaicani prognati sunt. Internationaliter notus musicus [[reggae]]anus [[Robertus Marley]] quoque Iamaicanus erat.
[[Fasciculus:Bob-Marley-in-Concert Zurich 05-30-80.jpg|thumb|[[Robertus Marley]], clarissimus [[reggae]] artifex ex Iamaica.]]
Inter artifices in Iamaica natos sunt [[Melisenda Small]], [[Lee "Scratch" Perry]], [[Petrus Tosh]], [[Bunny Wailer]], [[Big Youth]], [[Iacobus Cliff]], [[Dionysius Brown]], [[Desmondus Dekker]], [[Beresfordus Hammond]], [[Beenie Man]], [[Shaggy (musicus)|Shaggy]], [[Gratia Jones]], [[Shabba Ranks]], [[Super Cat]], [[Buju Banton]], [[Ioannes Paulus Ryan Francis Henriques|Ioannes Paulus]], [[I Wayne]], [[Bounty Killer]]. Inter greges musicorum artificum ex Iamaica venientes sunt [[Black Uhuru]], [[Third World Band]], [[Inner Circle (grex reggae)|Inner Circle]], [[Chalice Reggae Band]], [[Culture]], [[Fab Five]] et [[Morgan Heritage]]. [[Musica|Musicum]] genus [[Iungala (musica)|iungalicum]] inter [[Londinium|Londiniensem]] Iamaicanam diasporam emersit. [[Musica hiphop|musicae hiphopicae]] natus [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], in [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], etiam urbis Iamaicanae communitati multum debet.
[[Ioannes Fleming]], qui in Iamaica vixit, identidem insula velut scaena in [[Iacobus Bond|Iacobi Bond]] [[mythistoria|mythistoriis]] usus est, inter quas ''[[Vivas et mori sineas (mythistoria)|Vivas et mori sineas]], [[Dr. Non (mythistoria)|Dr. Non]], [[Tuis tantum oculis (mythistoria)|Tuis tantum oculis]], [[Vir cum pistolio aureo (mythistoria)|Vir cum pistolio aureo]],'' et ''[[Octopussella et Apricum vividum (mythistoria)|Octopussella et Apricum vividum]].'' Praeterea, Iacobus Bond integumento fundato in Iamaica libro ''[[Aleatorium Regale]]'' utitur. Usque adhuc, unica Iacobi Bond cinamatographica adaptatio in Iamaica collocata ''[[Dr. Non (pellicula)|Dr. Non]].'' Cinematographare fabulosam insulam Sanctae Monicae ([[Anglice]]: ''San Monique'') in ''[[Vivas et mori sineas (pellicula)|Vivas et mori sineas]]'' in Iamaica factum est.
[[Herbertus Georgius de Lisser]] ([[1878]]–[[1944]]) diurnarius et auctor Iamaicam suam nativam civitatem velut scaenam suis plurimis [[mythistoria|mythistoriis]] usus est. [[Falmuthum (Iamaica)|Falmuthi]] natus, ipse velut relator in diario ''[[Jamaica Times]]'' cum iuvenis erat laboravit et anno [[1920]] ephemeridem ''[[Planters' Punch]]'' typis edere coepit. Inter cuius clarissimas mythistorias ''[[The White Witch of Rosehall]]'' est. Iamaicanae Consociationis Diurnariorum Praeses Honorarius nominatus est et trans professionalem curriculum ad promovendam Iamaicanam sacchari industriam laboravit.
''[[Cocktail (pellicula 1988)|Cocktail]],'' [[pellicula]][[CFA|Civitatum Foederatarum]] ubi [[Thomas Cruise]] partes egit, popularissimarum pellicularum una [[Iamaica]]m depingens est. Obtutus de deliquenti iuventute in Iamaica in pellicula musicali de crimine "[[The Harder They Come]]" praesentatur, ubi [[Iacobus Cliff]] partes frustrati (et [[psychopathia|psychopathae]]) musici reggae egit qui in scelerosam et [[homicidium|homicidam]] ambulationem descendit. Alia popularis pellicula fundata in Iamaica anni [[1993]] [[comoedia]] ''[[Cool Runnings]]'' est, quae laxe in vera Iamaicanae turmae [[sclodia gubernabilis|sclodiae gubernabilis]] historia fundatur, quae eam facere in [[Olympia Hiemalia|Olympiis hiemalibus]] conata est.
[[Fasciculus:Trochilus polytmus.jpg|150px|thumb|''[[Trochilus polytmus]]'' est Iamaicana [[avis nationalis]].]]
[[Fasciculus:Usain Bolt, David Alerte 200 m final Berlin 2009.jpg|thumb|[[Usain Bolt]] [[Berolinum|Berolini]] Campionatibus [[ludus gymnicus campestris|Ludi Gymnici Campestris]] Mundanis anni [[2009]] [[Berolinum|Berolini]] certat.]]
[[Errol Flynn]] cum [[Patricia Wymore]] tertia uxore in [[Portus Antonius|Portu Antonio]] habitabat. Is obnoxius evolvendae periegesi in hac area fuit, pervulgandis in [[Bambuseae|dendrocalamica]] rate fluminum descensionibus.
Insula nota propter [[dzercum]] ([[Anglice]]: ''Jamaica jerk spice'') est, quod est populare Iamaicanae [[gastronomia]]e [[condimentum]]. Iamaica etiam [[Red Stripe]] [[cervisia]]e et [[Coffeum Montium Caeruleorum Iamaicanum|Montium Caeruleorum Iamaicani]] ([[Anglice]]: ''Jamaican Blue Mountain Coffee'') [[coffeum|coffei]] domus est.
=== Symbola nationalia ===
* [[Avis nationalis]]: ''[[Trochilus polytmus]]''
* [[Flos nationalis]]: ''[[Guiacum officinale]]''
* [[Arbor nationalis]]: ''[[Hibiscus talipariti elatum]]''
* [[Fructus nationalis]]: ''[[Blighia sapida]]''
* Sententia nationalis: ''Out of Many, One People'', scilicet "E multis, unus populus."
== Artes athleticae ==
[[Pugilatus]] praecipuo munere in Iamaica fungitur, quae [[Trevor Berbick]], [[Michael McCallum]], et alios [[pugil]]es possidet. Denique alia [[ars athletica]] populo vere grata est [[pediludium]], ubi [[Turma Pedilusoria Nationalis Iamaicana]] [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamen Mundanum Pedilusorium]] anno [[1998]] participavit. Sed maximi ponderis ars athletica in Iamaica est [[ludus gymnicus campestris]], ubi aliqui Iamaicani athletae noti per internationalia certamina facti sunt cum athletis velut [[Asafa Powell]] et [[Usain Bolt|Usaine Bolt]], fulgore appellato, qui Iamaicanorum clarorum foris notissimorum unus est. Inter feminas, [[Veronica Campbell-Brown]] in plurimis internationalibus [[ludus gymnicus campestris|ludi gymnici campestris]] certaminibus quoque vicit.
== Codices ==
Iamaica hos codices habet:
* [[JM]], secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum rerum publicarum), codicis alpha-2
* [[JA]], secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogi codicum internationalium notaculi autocineti]]
* [[JAM]], secundum normam [[ISO 3166-1]] alpha-3 (catalogi codicum nationum)
* [[JAM]], secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogi codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]]
* [[JM]], secundum [[Catalogus codicum nationum ab OTAN usorum|catalogi codicum nationum ab OTAN usorum]], codicis alpha-2
== Notae ==
<references/>
== Nexus externus ==
{{Communia|Jamaica|Iamaicam}}
{{vicifons|LexUniv:Iamaica|Iamaica}}
{{Grc|Ἰαμαϊκή}}
{{America}}
{{Consortio Populorum}}
{{Capsae collectae|Iamaica|politica|{{Primi ministri Iamaicae}}{{Ministri rerum externarum Iamaicani}}}}
{{Capsae collectae|Iamaica|historica|{{Imperium Hispanicum}}}}
[[Categoria:Civitates insulares]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1962]]
[[Categoria:Iamaica|!]]
[[Categoria:Insulae Maris Caribaei]]
[[Categoria:Monarchiae constitutionales]]
{{Myrias|Geographia}}
cpyatru6oe4oztwxmnyzpn0hnky2v8s
3994417
3994410
2026-10-14T10:38:17Z
IacobusAmor
1163
(10K)
3994417
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa civitatis Vicidata}}
'''Iamaica'''<ref>{{Hofmannus}}</ref> ([[Anglice]] ''Jamaica'') est [[insula]]ris [[civitas]] in [[Mare Caribaeum|Mari Caribaeo]], [[Antillae|Antillarum]] pars [[Cuba]]e [[Meridies|Meridie]] et [[Hispaniola]]e, [[Haitia]]no-[[Respublica Dominicana|Respublico-Dominicani]] territorii, [[occidens|occidente]] sita. [[Kingston (Iamaica)|Regiopolis]]<ref name="cathier">{{CathHierDiocese|kinj}}</ref> est [[caput (urbs)|caput]].
== Geographia ==
[[Fasciculus:Jm-map.png|thumb|[[Tabula geographica|Tabula]] Iamaicae.]]
[[Fasciculus:Satellite image of Jamaica in November 2001.jpg|thumb|upright=0.8|left|Despectus in Iamaicam e [[satelles artificialis|satellite artificioso]].]]
[[Insula]] Iamaicana intestinis [[mons|montibus]] qui [[litus|litorali]] [[planities|planitie]] praerupta circumdantur constituitur. Quamobrem, omnes praecipuae [[urbs|urbes]] apud litus sitae sunt. Inter quas praecipuae [[urbs|urbes]] [[Regiopolis (Iamaica)|Regipolis]],<ref name="cathier"/> [[caput (urbs)|caput]], et [[Sinus Serenus]]<ref>{{CathHierDiocese|monb}}.</ref> ([[Anglice]] ''Kingston'' et ''Montego Bay'', proprie perscriptae). Iamaicanae [[cordillera]]e [[Montes Caerulei (Iamaica)|Montes Caerulei]] ([[Anglice]] ''Blue Mountains'') nuncupantur, quae inter maxima [[Antillae|Antillarum]] cacumina sunt.
[[Clima]] Iamaicanum est [[zona tropica|tropicum]], cum calida atque umida tempestate; intestinae autem terrae clima temperatius habeant. [[Praecipitatio]]nes valde dispares inter dissimiles [[regio]]nes sunt, [[Septemtrio|Boreo]]-[[Oriens|oriente]] expositiore, et plus ex [[Iunius|Iunio]] in [[December|Decembrem]] abundant. [[Typhon]]um [[periculum|pericula]] [[insula]]m exeunte [[aestas|aestate]] et ineunte [[autumnus|autumno]] afficiunt.
== Historia ==
[[Fasciculus:Jamaica hut4.jpg|thumb|upright=0.8|left|Iamaicanae quotidianae vitae [[pictura]] ex ineunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]]; ex [[aquarellum|aquarello]], [[atramentum|atramento]], et [[graphium|graphio]]. Inter [[1808]] et [[1816]] creata.]]
[[Fasciculus:1882 Kingston Fire by Thomas Sulman.png|thumb|upright=0.8|Anni [[1882]] in [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopoli]] incendii sequelae.]]
[[Civitas|Civitatis]] nomen e Xamayca '[[silva]]e [[aqua]]eque [[terra]]m' [[linguae Aravacanae|lingua]] [[Aravaci|Aravacorum]] significante, procedit, qui populus [[America Australis|Americae Australis]] in insulam circa annum [[1000]] [[colonia]]s deducere coeperunt.
[[Christophorus Columbus]] pervenit [[1494]] et Hispalem Novam ([[Hispanice]] ''Sevilla La Nueva''), hodie simpliciter [[Hispalis (Iamaica)|Hispalem]] ([[Anglice]] ''Seville'') appellatam et [[Sinus Sanctae Annae]] ([[Anglice]] ''Saint Ann's Bay'') Occidente apud Septemtrionale litus sitam, in insula condidit quae annexa est ab [[Hispania]]. Columbus privato suae familiae dominio solum usus est. Postea Hispani Hispalem Novam, nimis inhospitalem, reliquere ut se opulentis laetisque in meridiei planitiebus conlocarent. Ibi Sanctum Iacobum Campi, novam [[urbs|urbem]], hodie [[Oppidum Hispanicum]] ([[Anglice]] ''Spanish Town''), constituerunt.
Incolis [[Aravaci|indigenis]] ab Hispanis celeriter [[exstinctio|exstinctis]], exeunte [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] [[Aravaci|autochthones]] non erant in insula, et [[servitus|servi]] ex [[Africa]] rapti in insulam adducti sunt, qui [[saccharum|sacchari]] latifundia praecipue colebant.
[[Gulielmus Penn (Regiae Classis Britannicae officialis)|Gulielmus Penn]], [[navarchus]] [[Anglia|Anglicus]], cum [[Robertus Venables|Roberto Venables]] generale, insula die [[10 Maii]] [[1655]] potiti sunt quae colonia [[Britanniarum Regnum|Britannica]] anno [[1670]] rite facta est. Interea, plerique [[Hispania|Hispanici]] coloni insulam reliquerant, ut [[Cuba]] Hispanica maneret. Penn Sancto Iacobo Campi nomen Oppidi Hispanici dedit, et insulam locum pugnarum contra [[Hispania]]m fecit.
Inter [[tredecim paradisi fratrum litoris|tredecim paradisos fratrum litoris]] primo loco erat Iamaica [[cursarius|cursariorum]], [[pirata]]rum et [[lesta]]rum perfugium.
Per ducentos [[Britanniarum Regnum|Britannicae]] dicionis annos, Iamaica maxima [[saccharum|sacchari]] exportatoria orbis terrarum civitas post insulam [[Hispaniola]]m facta est.
Ardens [[servitus|servorum]] usus a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] ex anno [[1677]] ut Iamaica praecipuorum [[venalicium Nigritarum|venalicii]] [[Nigrita]]rum locorum unum fieret provenit, et exeunte [[saeculum 18|saeculo duodevicensimo]] insulae 300 000 servorum erant; ineunte [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] incolarum [[Nigrita]]rum proportio viginti pro uno erat. Seditionum series concitata est. Hoc per tempus, Britannicis difficillimum [[Cimarro]]nes, qui in effugio bene successerant, persequi fuit.
Servitute anno [[1833]] abolita, [[manumissio|manumissi]] sata reliquere ad considendum inoccupatis intestinis in insulae terris, quod [[oeconomia]]m fundatam magnis in [[saccharum officinarum|harundinis saccharinae]] satis mutilavit. Oeconomia nihilominus penes [[Phyle Caucasia|Alborum]] satorum minoritatem manet et [[Nigrita]]e incolae desciscere contra discriminatorias rationes quae eos affecere coepere. Propter Britannicae gubernationis neglegentiam, seditio concitata in [[Sinus Morantinus|Sinu Morantini]] ([[Anglice]] ''Morant Bay'') anno [[1865]] est, quam secutus est seditiosus motus qui se totam per insulam propagavit. Haec seditio in [[conventus]] abolitionem et in [[gubernatio]]nis coloniis [[institutio]]nem induxit, quae [[Britanniarum Regnum|coronam]] relevavit. Denique seditio non a Britannicis auctoritatibus usque ad [[1884]] retenta est.
[[Nationalismus|Nationalistici]] [[motus]] evolvere, impellentibus Iamaicanis ducibus, [[Alexander Bustamante|Alexandro Bustamante]] ([[1884]]–[[1977]]) et [[Normannus Washington Manley|Normanno Washington Manley]] ([[1893]]–[[1969]]). Primo socii postea politici adversarii, in potestate alternavere. Anno [[1944]], Iamaica propriam administrationem habuit. Manley ad munus [[primus pinister|primi ministri]] anno [[1955]] accessit, et coniungendi [[Caribicum Anglophonum|Caribici Anglophoni]] fautor fuit, quod factum est breviter per [[Foederatio Indiarum Occidentalium|Foederationem Indiarum Occidentalium]] ([[Anglice]] ''West Indies Federation'') inter [[1958|1958]] ac [[1962]]. Die [[6 Augusti]] [[1962]], denique [[libertas|libertatem]] a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] intra [[Consortio Populorum|Consortionem Populorum]] accepit. Ad hunc diem factiones diversae comitiis electae Iamaicam vicibus alternis administraverunt.
== Civilitas ==
[[Fasciculus:Parliament.jm.jpg|thumb|[[Parlamentum Iamaicae]] intestina.]]
Iamaica libera et [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]] socia ex [[1962]] est. Britannicam [[regina]]m [[dux civitatis|ducem civitatis]] agnoscens, Iamaica [[monarchia constitutionalis]] quae secundum bases [[Parlamentum Britannicum|Parlamentarismi Britannici]] munere fungitur est. Regina [[Elizabeth II (regina Britanniarum)|Elizabeth II]] a [[gubernator generalis|gubernatore generali]] repraesentatur, ut in plerisque [[Consortio Populorum|Consortionis Populorum]] sociis, praeprimis in [[Canada]] et [[Australia]], sed etiam in [[Insulae Salomonis|Insulis Salomonis]] aut [[Sancta Lucia (civitas)|Sancta Lucia]]. E die [[26 Februarii]] [[2009]], [[Patricius Allen (Iamaicanus)|Patricius Linton Allen]], praesens gubernator generalis, 58 annos natus et [[Ecclesia Adventistarum Septimi Diei|Ecclesiae Adventistarum Septimi Diei]] [[pastor]], est. Antiquus [[praeses]] [[Foederatio Indiarum Occidentalium|Foederationis Indiarum Occidentalium]], sextus civitatis gubernator generalis factus, reginae potestatibus et attributionibus in Iamaica fungitur. [[Praeses]] autem administratorum a [[parlamentum|parlamento]], quod [[senatus|senatu]] et domu legatorum popularum consistit, creatus est. Parlamentum praeterea [[lex|leges]] fert reginaeque candidatum gubernatorem generalem proponit.
== Subdivisio administrativa ==
[[Fasciculus:Jamaica parishes numbered2.png|thumb|upright=0.8|Iamaicae [[comitatus]] et [[parochia]]e.]]
Iamaica divisa est in quattuordecim [[parochia]]s, quae in tris [[comitatus]] [[historia|historicos]] sine administrativo pondere glomerant.
{| class="wikitable"
! Numero in tabula
! [[Parochia]] [[Latine]]
! [[Parochia]] [[Anglice]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Latine]]
! [[Caput (urbs)|Caput]] [[Anglice]]
! [[Area]] ([[Chiliometrum quadratum|km²]])
! [[Comitatus]] [[Latine]]
|-
| 1
| [[Hannovera (parochia)|Hannovera]]
| ''Hanover''
| [[Lucea (Iamaica)|Lucea]]
| ''Lucea''
| 450
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 2
| [[Sancta Elizabeth (parochia)|Sancta Elizabeth]]
| ''Saint Elizabeth''
| [[Melanopotamopolis (Iamaica)|Melanopotamopolis]]
| ''Black River''
| 1 212
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 3
| [[Sanctus Iacobus (parochia Iamaicae)|Sanctus Iacobus]]
| ''Saint James''
| [[Sinus Serenus]]<ref>{{CathHierDiocese|monb}}</ref>
| ''Montego Bay''
| 595
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 4
| [[Trelaunia (Iamaica)|Trelaunia]]
| ''Trelawney''
| [[Falmuthum (Iamaica)|Falmuthum]]<ref>[http://la.wikipedia.org/wiki/Index_locorum_in_Britanniarum_Regno]</ref>
| ''Falmouth''
| 875
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 5
| [[Westmorlandia (Iamaica)|Westmorlandia]]
| ''Westmoreland''
| [[Savannalamar]]
| ''Savanna-la-Mar''
| 807
| [[Cornubia (comitatus Iamaicae)|Cornubia]]
|-
| 6
| [[Clarendonia (Iamaica)|Clarendonia]]
| ''Clarendon''
| [[Maypenia]]
| ''May Pen''
| 1 196
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 7
| [[Mancunium (parochia)|Mancunium]]
| ''Manchester''
| [[Magna Villa (Iamaica)|Magna Villa]]<ref>[http://fr.wikipedia.org/wiki/Mandeville]</ref>
| ''Mandeville''
| 830
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 8
| [[Sancta Anna (parochia)|Sancta Anna]]
| ''Saint Ann''
| [[Sinus Sanctae Annae]]
| ''Saint Ann's Bay''
| 1 213
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 9
| [[Sancta Catharina (parochia)|Sancta Catharina]]
| ''Saint Catherine''
| [[Oppidum Hispanicum]]
| ''Spanish Town''
| 1 192
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 10
| [[Sancta Maria (parochia Iamaicae)|Sancta Maria]]
| ''Saint Mary''
| [[Portus Maria]]
| ''Port Maria''
| 611
| [[Middelsexia (comitatus Iamaicae)|Middelsexia]]
|-
| 11
| [[Regiopolis (parochia)|Regiopolis]]
| ''Kingston''
| [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopolis]]
| ''Kingston''
| 25
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 12
| [[Portunia (parochia)|Portunia]]
| ''Portand''
| [[Portus Antonius]]
| ''Port Antonio''
| 814
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 13
| [[Sanctus Andreas (parochia Iamaicae)|Sanctus Andreas]]
| ''Saint Andrew''
| [[Arbor Mediae Viae]]
| ''Half Way Tree''
| 453
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|-
| 14
| [[Sanctus Thomas (parochia Iamaicae)|Sanctus Thomas]]
| ''Saint Thomas''
| [[Sinus Morantinus]]
| ''Morant Bay''
| 743
| [[Surria (comitatus Iamaicae)|Surria]]
|}
== Oeconomia ==
[[Fasciculus:Negril-Beach.jpg|thumb|Litus [[Nigrellum|Nigrelli]] ([[Anglice]] ''Negril'') cum [[deversorium|deversorio]] et [[caupona]].]]
Iamaicana [[oeconomia]] in [[opes naturales|opibus naturalibus]] velut [[bauxites|bauxite]] fundatur, et [[clima]] [[agricultura]]e [[periegesis|periegeseōsque]] favens habet, quae praecipuus redituum fons et circa quartam omnium operarum partem praebet. [[Bauxites|Bauxitis]] fodinis inventis saeculo 20, Iamaica una ex primis civitatibus hoc [[minerale]] exportantium facta est. Etiam est [[vexillum commoditatis]].
== Demographia ==
=== Ethnicae origines ===
Secundum anni [[2001]] censum, plerique Iamaicae incolae [[Africa|Africi]] prognati sunt. Praecipua [[ethnos|ethnē]] inter omnia Africa allata in Iamaicam [[Acani]] ([[Anglice]]: ''Akan''), nuncupati [[Coromanti]] ([[Anglice]]: ''Coromantee''), et [[Igbo]]nes ([[Anglice]]: ''Igbo'' et [[lingua Igbonica|Igbonice]]: ''Ndị Igbọ'') sunt. [[Polyphyleticus|Polyphyletici]] Iamaicani secundum maximum [[phyle]]ticum circulum formant, quorum multi quoque aliquod [[Hibernia|Hibernicae]] originis habent quamquam plerique polyphyletici in insula se simpliciter "Iamaicanos" referunt. [[India|Indicae]] et [[Sinae (regio)|Sinicae]] originis Iamaicani sequentes maximos phyleticos circulos post polyphyleticos Iamaicanos formant. [[Libanus|Libanenses]], [[Anglia|Anglici]], [[Scotia|Scotici]], [[Hibernia|Hibernici]] et [[Germania|Theodisci]] Iamaicani minimum phyleticum allophylum constituunt sed adhuc et socialiter et oeconomice potentissimi sunt. Recentibus annis, [[immigratio]] auxit, orta praecipue e [[Sina (regio)|Sina]], [[Haitia]], [[Cuba]], [[Columbia]], et [[America Latina|Latino-Americanis]] civitatibus; 20 000 [[America Latina|Latino-Americanorum]] Iamaicam incolunt. Circiter 7000 homines [[CFA|Civitatum Foederatarum]] quoque Iamaicam incolunt.
=== Lingua ===
[[Lingua publica]] Iamaicae [[lingua Anglica|Anglica]] est. Iamaicani ante omnia [[lingua creola]] Anglo-Africa, ipso vulgo ''[[Lingua creola Iamaicana|Patois]]'' nominata, utuntur, quae longe lateque nota facta est trans [[musica]]e [[Reggae]] diffusionem. Lingua creola Iamaicana e [[vocabularium|vocabulario]] [[lingua Anglica|Anglico]] cum paucis [[vocabulum|vocabulis]] linguarum Africarum et [[Indi Americani|Amerindicorum]] formata est. [[Grammatica]] linguae Iamaicanae denuo creata. Aliqui archaici characteres [[dialectus Hiberno-Anglica|Hiberno-Anglicae]] reminiscentiae sunt.
=== Emigratio ===
[[Fasciculus:Jamaica-demography.png|thumb|right|Demographica evolutio.]]
Multi Iamaicani in alias nationes, praesertim in [[Britanniarum Regnum]], [[CFA|Civitates Foederatas]] et in [[Canada]]m [[emigratio|emigraverunt]]. Casu Civitatum Foederatarum, circiter 20 000 Iamaicanis quotannis permanes sedes concessa est. Magnus Iamiacanorum numerus extra Iamaicam incolens [[diaspora Iamaicana|diasporam Iamaicanam]] nuncupatur. Etiam Iamaicanorum emigratio in [[Cuba]]m est. Emigrationis index amplificatur et similis aliis [[Mare Caribicum|Caribicis]] civitatibus, talibus [[Portus Dives|Portu Divite]], [[Guiana]], et [[Bahamae|Bahamis]], est. Amplius 2 500 000 Iamaicanorum et Iamaicanorum prognatorum extra Iamaicam incolere aestimantur. Etiam 60% valde educatorum Iamaicanorum nunc extra Iamaicam incolere aestimantur.
[[Exsul]]um Iamaicanorum conglobationes magnae in [[CFA|Civitatum Foederatarum]] [[urbs|urbium]] numero sunt, inter quas praecipue [[Novum Eboracum (urbs)|Novum Eboracum]], [[Bufalum]], territorium urbis [[Miamia|Miamiensis]], [[Atlanta (Georgia)|Atlanta]], [[Sicagum]], [[Orlanda]], [[Tampa]], [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtonia D.C.]], [[Philadelphia]], [[Hartfordia (Connecticuta)|Hartfordia]], [[Providentia (Rhodensis Insula)|Providentia]] et [[Angelopolis]]. Iamaicanorum numerus in [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] 800 000 aestimatur, quod eos facile civitatis maximum [[Africa|Afro]]-[[Mare Caribicum|Caribicorum]] circulum facit. Amplissima migratio ex Iamaica in Britanniarum Regnum praesertim annis fere 1950 usque ad 1970 evenit, cum natio adhuc penes Britanniarum Regnum esset et in praesenti Iamaicanae communitates maximis Britannicis urbibus sunt. In [[Canada]] Iamaicani [[Torontum|Toronti]] conglobantur et minoribus communitatibus [[Hamiltonium (Ontario)|Hamiltonii]], [[Mons Regius|Monte Regio]], [[Vancuverium (Columbia Britannica)|Vancuverii]] et [[Ottava]]e sunt.
=== Delicta ===
Iamaica maximum [[homicidium|caedis]] indicum unum in mundo multos per annos habet, secundum [[CN|Consociationis Nationum]] aestimationes. Aliqui loci Iamaicani, praesertim urbes talis [[Regiopolis (Iamaica)|Regiopolis]], magnos maleficiorum violentiaeque gradus experiuntur. Multi Iamaicani homines [[LGBT]] et [[intersexualitas|intersexuales]] abhorrent. Variarum turbarum impetus contra [[Homophylophilia|homosexuales]] relati sunt, quod [[Iura humana|iurum humanorum]] globi adduxit ut Iamaicam "[[homophobia|homophobicissimum]] locum in [[Tellus|Tellure]]" appellarent.
== Religio ==
[[Fasciculus:Dreadlocked rasta.jpg|thumb|120px|[[Rastafarianismus|Rastafarianus]] cum [[Dreadloccum|dreadloccis]].]]
[[Religio Christiana]] est praecipua [[religio]] in Iamaica. Secundum censum anni [[2001]], maximae civitatis confessiones [[Ecclesia Dei Prophetiae]] (24% incolarum), [[Ecclesia Adventistarum Septimi Diei]] (11%), [[Ecclesia Pentecostalis]] (10%), [[Ecclesiae Baptistae|Baptistae]] (7%), [[Communio Anglicana|Anglicanae]] (4%), [[Ecclesia Catholica Romana|Catholici Romani]] (2%), [[Ecclesia Unita (Evangelica)|Ecclesia Unita]] (2%), [[Methodismus|Methodistae]] (2%), [[Unitas Fratrum|Moraviani]] (1%), et [[Fratres Plimmutenses]] (1%) sunt. Christianae fides credibilitatem consecutae sunt quia [[Britanniarum Regnum|Britannici]] Christiani [[abolitionista]]e et Baptistae [[missionarius|missionarii]] educatos antiquos [[servitus|servos]] ad pugnandum contra servitutem univerunt.
[[Rastafarianismus|Motus Rastafarianus]] 24 030 asseclarum secundum anni [[2001]] censum habet. Inter alias religiones [[Testes Iehovah]] (2% incolarum), [[Bahaismus]] fortasse cum 8010 adseclarum [[Conventus Spiritualis|Localibus Conventibusque Spiritualibus]] 21, [[Buddhismus]] et [[Hinduismus]] sunt. Parvus [[Religio Iudaica|Iudaeorum]] allophylus, circiter 201, se Liberales-Conservativos describentes. Primi [[Iudaei]] in Iamaica suas [[radix|radices]] [[saeculum 16|saeculo sexto decimo]] ineunte [[Hispania]]m [[Lusitania]]mque adferunt; praeterea, [[Musulmanus|Musulmani]] circuli in Iamaica 5000 sectatorum adserunt.
== Cultura ==
[[Fasciculus:Marcus Garvey 1924-08-05.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Marcus Garvey]], Pater Motus Retro ad [[Africa]]m et Iamaicanus primus [[Heros]] Nationalis.]]
[[Cultura]] Iamaicana, quamquam insula est parva, fortem universam praesentiam habet. [[Musica|Musica genera]] [[reggae]], [[ska]], [[mento]], [[rocksteady]]ca, [[dub]]ica, et nuperius, [[dancehall]]ica et [[ragga]] sunt, omnia in insulae vibrante, populari urbana industria musicali orta. Iamaica etiam praecipuo munere functa est in evolvendam [[Musica Punkica|punkicam rockicam]] per [[reggae]] et [[ska]]m. Praeterea, [[reggae]] [[musica rapiana|musicam rapianam]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] adfecit, quia ambae easdem radices velut [[Africa]] musica genera habent. Aliqui raparii, velut [[The Notorious B.I.G.]] et [[Heavy D]], Iamaicani prognati sunt. Internationaliter notus musicus [[reggae]]anus [[Robertus Marley]] quoque Iamaicanus erat.
[[Fasciculus:Bob-Marley-in-Concert Zurich 05-30-80.jpg|thumb|[[Robertus Marley]], clarissimus [[reggae]] artifex ex Iamaica.]]
Inter artifices in Iamaica natos sunt [[Melisenda Small]], [[Lee "Scratch" Perry]], [[Petrus Tosh]], [[Bunny Wailer]], [[Big Youth]], [[Iacobus Cliff]], [[Dionysius Brown]], [[Desmondus Dekker]], [[Beresfordus Hammond]], [[Beenie Man]], [[Shaggy (musicus)|Shaggy]], [[Gratia Jones]], [[Shabba Ranks]], [[Super Cat]], [[Buju Banton]], [[Ioannes Paulus Ryan Francis Henriques|Ioannes Paulus]], [[I Wayne]], [[Bounty Killer]]. Inter greges musicorum artificum ex Iamaica venientes sunt [[Black Uhuru]], [[Third World Band]], [[Inner Circle (grex reggae)|Inner Circle]], [[Chalice Reggae Band]], [[Culture]], [[Fab Five]] et [[Morgan Heritage]]. [[Musica|Musicum]] genus [[Iungala (musica)|iungalicum]] inter [[Londinium|Londiniensem]] Iamaicanam diasporam emersit. [[Musica hiphop|musicae hiphopicae]] natus [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], in [[Novum Eboracum|Novo Eboraco]], etiam urbis Iamaicanae communitati multum debet.
[[Ioannes Fleming]], qui in Iamaica vixit, identidem insula velut scaena in [[Iacobus Bond|Iacobi Bond]] [[mythistoria|mythistoriis]] usus est, inter quas ''[[Vivas et mori sineas (mythistoria)|Vivas et mori sineas]], [[Dr. Non (mythistoria)|Dr. Non]], [[Tuis tantum oculis (mythistoria)|Tuis tantum oculis]], [[Vir cum pistolio aureo (mythistoria)|Vir cum pistolio aureo]],'' et ''[[Octopussella et Apricum vividum (mythistoria)|Octopussella et Apricum vividum]].'' Praeterea, Iacobus Bond integumento fundato in Iamaica libro ''[[Aleatorium Regale]]'' utitur. Usque adhuc, unica Iacobi Bond cinamatographica adaptatio in Iamaica collocata ''[[Dr. Non (pellicula)|Dr. Non]].'' Cinematographare fabulosam insulam Sanctae Monicae ([[Anglice]] ''San Monique'') in ''[[Vivas et mori sineas (pellicula)|Vivas et mori sineas]]'' in Iamaica factum est.
[[Herbertus Georgius de Lisser]] ([[1878]]–[[1944]]) diurnarius et auctor Iamaicam suam nativam civitatem velut scaenam suis plurimis [[mythistoria|mythistoriis]] usus est. [[Falmuthum (Iamaica)|Falmuthi]] natus, ipse velut relator in diario ''[[Jamaica Times]]'' cum iuvenis erat laboravit et anno [[1920]] ephemeridem ''[[Planters' Punch]]'' typis edere coepit. Inter cuius clarissimas mythistorias ''[[The White Witch of Rosehall]]'' est. Iamaicanae Consociationis Diurnariorum Praeses Honorarius nominatus est et trans professionalem curriculum ad promovendam Iamaicanam sacchari industriam laboravit.
''[[Cocktail (pellicula 1988)|Cocktail]],'' [[pellicula]][[CFA|Civitatum Foederatarum]] ubi [[Thomas Cruise]] partes egit, popularissimarum pellicularum una [[Iamaica]]m depingens est. Obtutus de deliquenti iuventute in Iamaica in pellicula musicali de crimine "[[The Harder They Come]]" praesentatur, ubi [[Iacobus Cliff]] partes frustrati (et [[psychopathia|psychopathae]]) musici reggae egit qui in scelerosam et [[homicidium|homicidam]] ambulationem descendit. Alia popularis pellicula fundata in Iamaica anni [[1993]] [[comoedia]] ''[[Cool Runnings]]'' est, quae laxe in vera Iamaicanae turmae [[sclodia gubernabilis|sclodiae gubernabilis]] historia fundatur, quae eam facere in [[Olympia Hiemalia|Olympiis hiemalibus]] conata est.
[[Fasciculus:Trochilus polytmus.jpg|150px|thumb|''[[Trochilus polytmus]]'' est Iamaicana [[avis nationalis]].]]
[[Fasciculus:Usain Bolt, David Alerte 200 m final Berlin 2009.jpg|thumb|[[Usain Bolt]] [[Berolinum|Berolini]] Campionatibus [[ludus gymnicus campestris|Ludi Gymnici Campestris]] Mundanis anni [[2009]] [[Berolinum|Berolini]] certat.]]
[[Errol Flynn]] cum [[Patricia Wymore]] tertia uxore in [[Portus Antonius|Portu Antonio]] habitabat. Is obnoxius evolvendae periegesi in hac area fuit, pervulgandis in [[Bambuseae|dendrocalamica]] rate fluminum descensionibus.
Insula nota propter [[dzercum]] ([[Anglice]]: ''Jamaica jerk spice'') est, quod est populare Iamaicanae [[gastronomia]]e [[condimentum]]. Iamaica etiam [[Red Stripe]] [[cervisia]]e et [[Coffeum Montium Caeruleorum Iamaicanum|Montium Caeruleorum Iamaicani]] ([[Anglice]]: ''Jamaican Blue Mountain Coffee'') [[coffeum|coffei]] domus est.
=== Symbola nationalia ===
* [[Avis nationalis]]: ''[[Trochilus polytmus]]''
* [[Flos nationalis]]: ''[[Guiacum officinale]]''
* [[Arbor nationalis]]: ''[[Hibiscus talipariti elatum]]''
* [[Fructus nationalis]]: ''[[Blighia sapida]]''
* Sententia nationalis: ''Out of Many, One People'', scilicet "E multis, unus populus."
== Artes athleticae ==
[[Pugilatus]] praecipuo munere in Iamaica fungitur, quae [[Trevor Berbick]], [[Michael McCallum]], et alios [[pugil]]es possidet. Denique alia [[ars athletica]] populo vere grata est [[pediludium]], ubi [[Turma Pedilusoria Nationalis Iamaicana]] [[Certamen Mundanum Pedilusorium (1998)|Certamen Mundanum Pedilusorium]] anno [[1998]] participavit. Sed maximi ponderis ars athletica in Iamaica est [[ludus gymnicus campestris]], ubi aliqui Iamaicani athletae noti per internationalia certamina facti sunt cum{{dubsig}} athletis velut [[Asafa Powell]] et [[Usain Bolt|Usaine Bolt]] ([[fulgor]]e appellato), qui Iamaicanorum clarorum foris notissimorum unus est. Inter [[mulier]]es, [[Veronica Campbell-Brown]] in plurimis [[ludus gymnicus campestris|ludi gymnici campestris]] certaminibus inter gentes quoque vicit.
== Codices ==
Iamaica hos codices habet:
* [[JM]], secundum normam [[ISO 3166-1]] (catalogi codicum rerum publicarum), codicis alpha-2
* [[JA]], secundum [[Catalogus codicum internationalium notaculi autocineti|catalogi codicum internationalium notaculi autocineti]]
* [[JAM]], secundum normam [[ISO 3166-1]] alpha-3 (catalogi codicum nationum)
* [[JAM]], secundum [[Catalogus codicum nationum Consilii Olympici Internationalis|catalogi codicum nationum Consilii Olympici Internationalis]]
* [[JM]], secundum [[Catalogus codicum nationum ab OTAN usorum|catalogi codicum nationum ab OTAN usorum]], codicis alpha-2
== Notae ==
<references/>
== Nexus externus ==
{{Communia|Jamaica|Iamaicam}}
{{vicifons|LexUniv:Iamaica|Iamaica}}
{{Grc|Ἰαμαϊκή}}
{{America}}
{{Consortio Populorum}}
{{Capsae collectae|Iamaica|politica|{{Primi ministri Iamaicae}}{{Ministri rerum externarum Iamaicani}}}}
{{Capsae collectae|Iamaica|historica|{{Imperium Hispanicum}}}}
[[Categoria:Civitates insulares]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1962]]
[[Categoria:Iamaica|!]]
[[Categoria:Insulae Maris Caribaei]]
[[Categoria:Monarchiae constitutionales]]
{{Myrias|Geographia}}
40f7qhnu8ejs1t6akyi6xpemqh845gf
Via lactea
0
10138
3994335
3910823
2026-10-13T18:05:25Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994335
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
[[Fasciculus:Artist's impression of the Milky Way (updated - annotated).jpg|thumb|upright=1.2|Via lactea, [[galaxias spiralis]]. Adumbratio anno 2013 a [[Robertus Hurt|Roberto Hurt]] confecta]]
{{Videhom|Galaxias}}
'''Via lactea,'''<ref name="OvMet">[[Publius Ovidius Naso|Ovidius]], ''[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoses]]'' 1.168-71.</ref><ref>"Via lactea": [[Reijo Pitkäranta]], ''Lexicon Finnico-Latino-Finnicum'' (Helsinki: WSOY, 2001); [[Iohannes Traupman]], ''Latin and English Dictionary'' (Novi Eboraci: Bantam Books, 2007), s.v. ''Milky Way''; [[Ebbe Vilborg]], ''Norstedts svensk-latinska ordbok,'' ed. 2a (Holmiae: Norstedts akademiska förlag, 2009).</ref> vel '''orbis lacteus,'''<ref name="CicRP">[[Marcus Tullius Cicero|Cicero]], ''[[De re publica (Cicero)|De re publica]]'' 6.16.</ref> est [[galaxias]], in quo habitamus nos. Quae enim, [[Diametros|diametro]] circiter 100 000 [[annus luce mensus|annorum luce mensorum]] et crassitudine fere 12 000 [[annus luce mensus|a.l.m.]], [[stella]]rum 219 000 000 000 vel plura continet, inter quos [[Sol]] et [[systema solare|huius systema planetarium]] [[Tellus]] includens.
== Nomen ==
[[Fasciculus:Under the Milky Way in Black Rock Desert, Nevada.jpg|thumb|Despectus in viam lacteam et ad sidera [[Sagittarius (constellatio)|Sagittarii]] versus, e deserto [[Desertum Black Rock|Black Rock]] [[Nivata]]e visus et [[bulbus galacticus|bulbum galacticum]] monstrans]]
[[Fasciculus:UGC 12158.jpg|thumb|upright=1.2|[[Galaxia]] [[UGC 12158]], qui viae lacteae similis esse visu putatur]]
[[Nomen proprium|Nomen]] a specie fasciae lacteae obscure ardentis transque [[caelum]] [[nox|nocturnum]] arcuantis deducitur, in qua stellae singulae [[oculus nudus|oculis nudis]] distingui non possunt. Via lactea fasciae speciem ostendit, quia compages eius orbis similis est, ex interiore visa. [[Publius Ovidius Naso|Ovidius]] primus inter [[auctor]]es nobis notos hoc nomen refert in ''[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphosibus]]'' suis, ubi de convivio et [[Concilium deorum|concilio deorum]] apud [[Iuppiter|Iovem]] celebratis narrat:
:Est '''via''' sublimis, caelo manifesta sereno:
:'''lactea''' nomen habet, candore notabilis ipso.
:Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis
:regalemque domum.<ref name="OvMet1">[[Publius Ovidius Naso|Ovidius]], ''[[Metamorphoses (Ovidius)|Metamorphoses]]'' 1.168-171.</ref>
Iam ante Ovidium [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] in opere, quod ''[[De re publica (Cicero)|de re publica]]'' scripsit, appellatione usus est ''orbis lactei'':
:Ea vita via est in [[caelum]] et in hunc coetum eorum, qui iam vixerunt et corpore laxati illum incolunt locum, quem vides. (Erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens.) Quem vos, ut a Graiis accepistis, '''orbem lacteum''' nuncupatis.<ref name="CicRP">[[Marcus Tullius Cicero|Cicero]], ''[[De re publica (Cicero)|De re publica]]'' 6.16.</ref>
Haec appellatio a [[Lingua Graeca antiqua|Graeco]] {{Polytonic|γαλαξίας κύκλος}} mutuata est, quamquam in textibus nobis cognitis {{Polytonic|γαλαξίας}} loco substantivo primum et ante Ciceronem reperitur.<ref>E.g. [[Diodorus Siculus]], ''[[Bibliotheca historica]]'' 5.23.</ref> {{Polytonic|Γαλαξίας κύκλος}} apud posteriores invenitur.<ref>[[Sallustius (philosophus)|Sallustius philosophus]] 4; ''Placita philosophorum'' 2.7.1 Diels.</ref> Ob similitudinem certam in mythis narratur hoc nomen ''orbis'' vel ''circuli lactei'' provenisse de profusione lactis [[Iuno|Iunonis]] sive [[Hercules|Herculem]] sive [[Mercurius|Mercurium]] infantem nutrientis.<ref>e. g. Pseudo-Eratosthenes, ''Constellationes'' 44</ref>
== Cosmographia ==
[[Fasciculus:Galactic longitude.JPG|thumb|Locus Solis in via lactea - [[Angulus|Anguli]] [[longitudo|longitudines]] in [[ratio coordinatorum galactica|ratione coordinatorum galactica]]<!--galactic coordinate system--> significant.]]
[[Fasciculus:3 Solar Interstellar Neighborhood (ELitU).png|thumb|[[Stella]]e in [[vicus|vico]] solari]]
Galaxias quem viam lacteam appellamus est pars [[grex propinquus|gregis propinqui]] (''local group''), galaxiam propinquum [[Nebula Andromedae|Andromedae]] aliosque comprehendentis, qui ipse pars est [[supercumulus Virginis|supercumuli Virginis]] (''Virgo supercluster'') galaxias fere centum includentis, qui iterum pars est maioris [[supercumulus Laniakea|supercumuli Laniakea]] (''Laniakea supercluster''), anno [[2014]] reperti, galaxiarum circiter centum milia comprehendentis.<ref>R. Brent Tully, Hélène Courtois, Yehuda Hoffman, Daniel Pomarède, "[http://www.nature.com/nature/journal/v513/n7516/full/nature13674.html The Laniakea supercluster of galaxies]" in ''[[Nature]]'' 513 (4 Septembris 2014), pp. 71–73.</ref>
Via lactea in medio [[bulbus galacticus|bulbum]] habet, e quo emergere videntur [[bracchium spirale|bracchia spiralia]] fere quattuor, scilicet [[Bracchium Persei|Persei]], [[Bracchium Normae|Normae]] et [[Bracchium ulterius|ulterius]], [[Bracchium Scuti-Centauri|Scuti-Centauri]] et [[Bracchium Carinae-Sagittarii|Carinae-Sagittarii]]; inter bracchia Persei et Scuti-Centauri iacet [[Calcar Orionis]], ubi Sol noster reperitur.
Plures sunt galaxiae minores qui circum Viam Lacteam moventur, quorum maximi et clarissimi sunt duae nubeculae a [[Ferdinandus Magellanus|Ferdinando Magellano]] descriptae, [[Nubecula Maior]] et [[Nubecula Minor]]. Tales galaxiae tantummodo ex [[Hemisphaerium australe|hemisphaerio australi]] [[Tellus|Telluris]] conspiciuntur.
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
*Barentsen, Geert, H. J. Farnhill, J. E. Drew, et al. [[2014]]. [http://mnras.oxfordjournals.org/content/444/4/3230 The second data release of the INT Photometric Hα Survey of the Northern Galactic Plane (IPHAS DR2).] ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' 444: 3230-3257. Vide et nuntium brevem: "[https://web.archive.org/web/20150305063728/http://www.ras.org.uk/news-and-press/2507-219-million-stars 219 million stars: a detailed catalogue of the visible Milky Way]."
*Benjamin, Robert A., E. Churchwell, B. L. Babler, R. Indebetouw. [[2005]]. [http://arxiv.org/abs/astro-ph/0508325 First GLIMPSE Results on the Stellar Structure of the Galaxy.] ''Astrophysical Journal'' 630: L149–L152.
*Buser, R. [[2000]]. The formation and early evolution of the Milky Way galaxy. ''Science'' 287(5450): 69–74. [http://adsabs.harvard.edu/abs/2000Sci...287...69B Epitome.]
*Camargo, D., C. Bonatto, E. Bica. [[2015]]. Tracing the Galactic spiral structure with embedded clusters. ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' vol. 450. [http://mnras.oxfordjournals.org/content/450/4/4150 Epitome.]
* Xiaodian Chen et al. 2019. "[https://arxiv.org/abs/1902.00998 An intuitive 3D map of the Galactic warp's precession traced by classical Cepheids]" in ''[[Nature]] Astronomy Letters''
*Chicappini, Cristina. [[2001]]. [http://www.astro.caltech.edu/~george/ay20/Chiappini-MilkyWay.pdf The Formation and Evolution of the Milky Way.] ''American Scientist,'' Nov./Dec., 506–515.
*Dambeck, Thorsten. [[2008]]. Gaia's Mission to the Milky Way. ''Sky and Telescope,'' Mar., 36–39.
*Gupta, A., S. Mathur, Y. Krongold, F. Nicastro, et M. Galeazzi. [[2012]]. [http://arxiv.org/abs/1205.5037 A huge reservoir of ionized gas around the Milky Way: Accounting for the Missing Mass?] ''Astrophysical Journal'' 756: L8 ff.
*Hammer, F., M. Puech, L. Chemin, H. Flores, et M. Lehnert. [[2007]]. [http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702585 The Milky Way: An Exceptionally Quiet Galaxy; Implications for the formation of spiral galaxies] ''Astrophysical Journal'' vol. 662: 322–334.
*Hou, L. G., J. L. Han, et W. B. Shi. [[2009]]. [http://arxiv.org/abs/0903.0721 The spiral structure of our Milky Way Galaxy.] ''Astronomy and Astrophysics'' 499: 473 ff.
*Kafle, Prajwal R., Sanjib Sharma, Geraint F. Lewis, et Joss Bland-Hawthorn. [[2014]]. [http://arxiv.org/abs/1408.1787 On the Shoulders of Giants: Properties of the Stellar Halo and the Milky Way Mass Distribution.] ''Astrophysical Journal.'
*McMillan, P. J. [[2011]]. [http://arxiv.org/abs/1102.4340 Mass models of the Milky Way.] ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' 414: 2446–2457.
*Majaess, Daniel J. [[2010]]. [http://arxiv.org/abs/1002.2743 Concerning the Distance to the Center of the Milky Way and Its Structure.] ''Acta Astronomica'' 60: 55 ff.
*Mel'nik, A. M., et P. Rautiainen. [[2009]]. Kinematics of the outer pseudorings and the spiral structure of the Galaxy. ''Astronomy Letters'' 35: 609-624. [http://adsabs.harvard.edu//abs/2009AstL...35..609M Epitome.]
*Mutch, Simon J. Darren J. Croton, et Gregory B. Poole. [[2011]]. [http://arxiv.org/abs/1105.2564 The mid-life crisis of the Milky Way and M31.] ''Astrophysical Journal'' 736.
*Rix, Hans-Walter, et Jo Bovy. [[2013]]. [http://arxiv.org/abs/1301.3168 The Milky Way's Stellar Disk.] ''Astronomy and Astrophysics Review'' 21: 61 ff.
*Sale, S. E., J. E. Drew, C. Knigge, et al. [[2010]]. [http://arxiv.org/abs/0909.3857 The structure of the outer Galactic disc as revealed by IPHAS early A stars.] ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'' 402: 713–723.
*Urquhart, J. S., C. C. Figura, et T. J. T. Moore. [[2013]]. [http://arxiv.org/abs/1310.4758 The RMS Survey: Galactic distribution of massive star formation.] ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.''
*Yin, J., J. L. Hou, et N. Prantzos. [[2009]]. [http://arxiv.org/abs/0906.4821 Milky Way vs Andromeda: a tale of two disks.] ''Astronomy and Astrophysics'' vol. 505: 497–508.
{{NexInt}}
*[[Astrophysica]]
*[[Cosmologia]]
*[[Corona galactica]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Milky Way Galaxy|Viam Lacteam}}
{{Data astronomica}}
* ''[http://galaxymap.org/drupal/ Galaxy Map]''
** "[http://galaxymap.org/drupal/node/171 Basic plan of the Milky Way]" ibidem
** "[http://galaxymap.org/drupal/node/127 The Milky Way Explorer]" ibidem
* "[http://messier.seds.org/more/mw.html The Milky Way Galaxy]" apud ''Students for the Exploration and Development of Space''
* ''[https://web.archive.org/web/20180210155312/http://www.sky-map.org/ Sky-Map.org]'' (tabula cosmographica)
* "[https://web.archive.org/web/20090217144911/http://mwmw.gsfc.nasa.gov/ The MultiWavelength Milky Way]" apud [[NASA]]
* "[https://web.archive.org/web/20170806131326/http://www.360pano.eu/show/?id=736 VISTA Telescope: 9 billion pixel photo of a Milky Way]" ([[Observatorium Australe Europaeum]])
* "[https://web.archive.org/web/20130612041907/http://alienworlds.southwales.ac.uk/milkyWay.html Milky Way]" apud situm ''Alien Worlds'' ([[Universitas Cambriae Meridianae]])
* ''[http://sci.esa.int/science-e-media/img/ec/PLANCK_FSM_03_Black_Regions_v02_extragalactic_frame_orig.jpg The Planck One-Year All-Sky Survey]''
[[Categoria:Via Lactea|!]]
[[Categoria:Grex propinquus]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Physica}}
am37v8b8m4xw2bxkdkoke7ak2sc6y5j
Iacobus Earl Carter
0
12913
3994378
3871972
2026-10-14T04:09:26Z
Bartholomite
116968
3994378
wikitext
text/x-wiki
{{Praesesamericae|
|nomen = Iacobus Earl Carter [[Fasciculus:Nobel prize medal.svg|20px|Medalia praemii Nobeliani]]
|imago =Jimmy Carter.jpg|
nomen vulgare =''Jimmy Carter''|
anni = 1977-1981 |
Ordo = 39 |
natus = [[1 Octobris]] [[1924]]|
ubi natus = ''Plains, [[Georgia (CFA)]]''|
obiit = [[29 Decembris]] [[2024]]|
ubi obiit = ''Plains, Georgia''|
uxor = ''[[Rosalynn Smith Carter]]''|
factio = ''[[Partes democraticae (CFA)|Democratica]]''|
vicarius = ''[[Gualterius Mondale]]''|
antecessus = ''[[Giraldus Ford]]'' |
secutus = ''[[Ronaldus Reagan]]'' |
ars = [[Causidicus]], [[agricola]], [[scriptor]] |
religio = |
}}
{{latinitas}}
{{res|Iacobus Earl Carter minor}} ([[Anglice]] ''James Earl Carter, Jr.'', vulgo ''Jimmy Carter''; natus [[Plains (Georgia)|Plains]] in [[Sumter (comitatus Georgiae)|comitatu Sumter]] Georgiae die [[1 Octobris]] [[1924]]; ibidem mortuus die [[29 Decembris]] [[2024]]), fuit [[vir publicus]], quondam [[gubernator]] Georgiae, et ab anno [[1977]] usque ad annum [[1981]] trigesimus nonus [[praeses]] [[Civitates Foederatae Americae|Civitatum Foederatarum]].
== Vita ==
Carter in [[Georgia (CFA)|Georgia]] die [[1 Octobris]] [[1924]] natus est. Ex [[Academia Navalis Civitatum Foederatarum|Academia Navali Civitatum Foederatarum]] anno [[1946]] diploma meritus est. Ab anno [[1971]] usque ad annum [[1975]] gubernator Georgiae fuit. [[Giraldus Ford|Giraldo Ford]] victo, anno [[1977]] praeses factus est et politicam contra [[rassismus|rassismum]], [[paupertas|paupertatem]] et ad [[ius educationis]] fecit. [[Ronaldus Reagan]] eum vicit, plerumque quia suffragatores Americani putabant eius administrationem contra [[Irania]]m et [[Unio Sovietica|Unionem Sovieticam]] impotentem fuisse.
Anno [[1998]], [[Praemium Consociationis Nationum Iurum Humanorum]] accepit. Et anno [[2002]], [[Praemium Nobelianum Pacis Componendae]] accepit [[diplomatia]]e pacatae, promotionis [[democratia]]e, [[iura humana|iurum humanorum]] et progressus [[iura oeconomica, socialia et culturalia|oeconomiae socialisque]] causa. Propter laborem pro [[Domus Humanitatis|Domibus Humanitatis]]{{dubsig}} et propter etiam multos [[liber|libros]] scriptos, est. Gulielmus [[frater]] [[cervisia]] facienda innotuit. Mense Augusto se morbe [[cancer (morbus)|cancro]] adflictum esse nuntiavit.
Die [[9 Ianuarii]] [[2025]], [[funus (ritus)|funeratio]]{{dubsig}} nationalis ab [[Iosephus Biden|Iosepho Biden]] perfectus est.
== Bibliographia ==
*Califano, Joseph A. Jr. [[1981]], [[2007]]. ''Governing America: An insider's report from the White House and the Cabinet.'' Simon and Schuster. ISBN 9781416552116.
*Jordan, Hamilton. [[1982]]. ''Crisis: The Last Year of the Carter Presidency.'' Putnam. ISBN 9780399127380.
*Lance, Bert. [[1991]]. ''The Truth of the Matter: My Life in and out of Politics.'' Summit. ISBN 9780671690274.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Jimmy Carter|Iacobum Earl Carter}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20080709104402/http://www.whitehouse.gov/history/presidents/jc39.html Biographia] officialis [[Aedes Albae|Domus Albae]] {{Ling|Anglice}}¨
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2002/ De Iacobo Earl Carter] in pagina (nobelprize.org) Nobeliano Pacis Praemio dicata {{Ling|Anglice}}¨
{{CFApraesides}}
{{Gubernatores Georgiae}}
{{Anni vitae|1924|2024|Carter, Iacobus Earl}}
[[Categoria:Alumni Academiae Navalis Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Autobiographi Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Classiarii Civitatum Foederatarum]]<!--??? Nauta fuit, non classiarius-->
[[Categoria:Gubernatores Georgiae]]
[[Categoria:Incolae Georgiae (CFA)]]
[[Categoria:Milites Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Participes secundi belli mundani]]
[[Categoria:Praemium Nobelianum Pacis]]
[[Categoria:Praesides Civitatum Foederatarum Americae]]
[[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]]
{{Myrias|Homines}}
mjyoe51ni2gz9kdk5wfynnz4sqi87lq
Eintracht Frankfurt
0
15501
3994303
3964154
2026-10-13T15:13:45Z
-Lemmy-
72455
3994303
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa societatis pediludii
| nomen = Eintracht Frankfurt
| imago =
| nomen plenum = Eintracht Frankfurt
| nomen aliud = ''Die Adler (Aquilae)'', SGE
| instituta = [[1899]]
| domus = [[Deutsche Bank Park]]<br />[[Francofurtum ad Moenum]], [[Germania]]
| capacitas = 60 100 |
dominus = [[Mathias Beck]]
| procurator = [[Adi Hütter]]
| liga = [[Bundesliga (Germanica)|Bundesliga]]
| tempus = 2025/26
| locus = [[Bundesliga (Germanica)|Bundesliga]], '''8.'''
}}
'''Eintracht Frankfurt''' ('Concordia Francofurti') sive '''Sportgemeinde Eintracht''' ('Commune Athletica Concordiae'), '''SGE''' nomine [[abbreviatio|immunuto]],<ref>Non raro sodales locorum cultoresque de ''die Eintracht'' ('ea concordia') dicereve litterae tres ipsae "S", "G", "E" adhibere solent.</ref> est [[Germania|Germanica]] [[pediludium|pediludii]] societas, quae, [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] die [[8 Martii]] [[1899]] condita, in primo foedere foederato Germanico ludit.
Societas in [[classificatio perpetua ligaminis foederalis pediludii|classificatione perpetua ligaminis foederalis pediludii]] ex societatibus pediludii Germaniae prosperrimis sexta est. Mense Februari 2026, societati 160 000 sodales fuerunt.<ref>[https://klub.eintracht.de/eintracht-frankfurt-ev/ Referentia numeri sodalium societatis]</ref> Societas ita numero sodalium septima decima omnium societatum athleticarum [[orbis terrarum]] fuit.
== Historia ==
[[Fasciculus:Frankfurter FC Viktoria 1899.jpg|thumb|upright=0.8|Pedilusores societatis anno [[1899]].]]
Anno [[1899]], societas ''Frankfurter FC Victoria 1899,'' tum a societate ''Germania'' deversa, condita est. Ex anno [[1928]], nomen cum verbo Theodisco 'concordiae' (''Eintracht'') usum est.
=== Initium ligaminis foederalis pedilusorii Germanici ===
{{main|Bundesliga (Germanica)}}
Anno [[1963]], societas fuit unus ex auctoribus ligaminis foederalis ([[Bundesliga (Germanica)|''Bundesliga'']]), primae pedilusorum Germanicorum classis.
== Vestis campestris ==
* '''Vestis titularis''': Camisia [[albus|alba]], [[tibiale|tibialia]] nigra et mediae albae.{{dubsig}}
* '''Vestis altera''': Camisia [[niger|nigra]], tibialia nigra et mediae nigrae.
== Stadium ==
''Deutsche Bank Park'' est stadium, olim ''Waldstadion'' ('Stadium silvestre') appellatum, sed permulti fautores etiam nunc hoc nomine utuntur.
== Praemia ==
=== Tituli nationales ===
* '''Campio Germanicus (semel)''': [[1959]].
* '''Campio poculi Germanici (quinquies)''': [[1974]], [[1975]], [[1981]], [[1988]], [[2018]].
=== Tituli internationales ===
* '''Campio UEFA-poculi (bis)''': [[1980]], [[2022]]
* '''Campio poculi Alpini (semel)''': [[1967]]
== Lusores anno 2025/2026 ==
{{div col|3}}
=== [[Ianitor (pediludium)|Ianitores]] ===
1 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Noah Atubolu]]
33 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ioannes Grahl]]
39 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Amil Šiljević]]
40 [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasilia]] [[Kauã Santos]]
=== [[Defensor (pediludium)|Defensores]] ===
2 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Elias Baum]]
3 [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Lilian Brassier]]
4 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Robertus Koch]]
5 [[Fasciculus:Flag of Brazil.svg|20px|Brasilia]] [[Otávio]]
22 [[Fasciculus:Flag of the United States.svg|20px|Civitates Foederatae Americae]] [[Timotheus Chandler]]
26 [[Fasciculus:Flag of Japan.svg|20px|Iaponia]] [[Keita Kosugi]]
34 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Nnamdi Collins]]
37 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ieremias Maluze]]
44 [[Fasciculus:Flag of Ecuador.svg|20px|Aequatoria]] [[Davis Bautista]]
49 [[Fasciculus:Flag of Spain.svg|20px|Hispania]] [[Derek Boakye Osei]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of Mali.svg|20px|Malia]] [[Fousseny Doumbia]]
? [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Nicolaus Nkounkou]]
? [[Fasciculus:Flag of Belgium.svg|20px|Belgica]] [[Arthurus Theate]]
Joining in July 2027
-->
=== [[Cursor (pediludium)|Cursores centrales]] ===
6 [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|20px|Dania]] [[Anscharius Højlund]]
7 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Anscharius Knauff]]
8 [[Fasciculus:Flag of Algeria.svg|20px|Algeria]] [[Farès Chaïbi]]
15 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Noël Aséko]]
20 [[Fasciculus:Flag of Japan.svg|20px|Iaponia]] [[Ritsu Doan]]
25 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Raphael Onyedika]]
27 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Marius Götze]]
31 [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Suecia]] [[Love Arrhov]]
38 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ebu Bekir Is]]
42 [[Fasciculus:Flag of Turkey.svg|20px|Turcia]] [[Can Uzun]]
45 [[Fasciculus:Flag of the United States.svg|20px|Civitates Foederatae Americae]] [[Marvin Dills]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of Sweden.svg|20px|Suecia]] [[Hugo Larsson]]
? [[Fasciculus:Flag of Hungary.svg|20px|Hungaria]] [[Christianus Lisztes]]
Joining in July 2027
-->
=== [[Assultor (pediludium)|Oppugnatores]] ===
9 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ionathan Burkardt]]
11 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Younes Ebnoutalib]]
29 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Ayoube Amaimouni]]
35 [[Fasciculus:Flag of Denmark.svg|20px|Dania]] [[Malik Pimpong]]
50 [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Alexander Gaul Souza]]
? [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Jessic Ngankam]]
<!--
? [[Fasciculus:Flag of France.svg|20px|Francia]] [[Ioannes Matthaeus Bahoya]]
? [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Noel Futkeu]]
? [[Fasciculus:Flag of Germany.svg|20px|Germania]] [[Alexander Staff]]
? [[Fasciculus:Flag of Ivory Coast.svg|20px|Litus Eburneum]] [[Elye Wahi]]
Joining in July 2027
-->
{{div col end}}
{{NexInt}}
*[[Ioachim Löw]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Eintracht Frankfurt|Eintracht Frankfurt}}
* [http://www.eintracht.de/ Turmae situs interretialis]
==Notae==
<references/>
[[Categoria:Francofurtum ad Moenum]]
[[Categoria:Societates pediludii]]
swnp0x0pkmu1y0qhee26ekpbl12u0fz
1725
0
17537
3994349
3664967
2026-10-14T00:47:32Z
Bartholomite
116968
/* Mortui */
3994349
wikitext
text/x-wiki
{{Decennium|173|MDCCXXV}}
== Eventa ==
*[[25 Ianuarii]] - [[Amaro Pargo]] titulum accipit ''Hidalgo'' (nobilis).
*[[8 Februarii]] - [[Catharina I (imperatrix Russiae)|Catharina I]] imperatrix [[Russia]]e facta est.
== Nati ==
=== Mense Februario ===
*[[14 Februarii]] - [[Carlota Finch]], paedagoga principum et principissarum Britanniae; mortua est anno [[1813]].
=== Mense Nartio ===
*[[11 Martii]] - [[Henricus Benedictus Stuartus]], episcopus Frascatae et [[cardinalis]]; mortuus est anno [[1807]].
=== Mense Maio ===
*[[14 Maii]] - [[Ludovicus Manin]], postremus [[Index ducum Reipublicae Venetae|Dux]] [[Respublica Veneta|Reipublicae Venetae]]; mortuus est anno [[1802]].
=== Mense Decembri ===
*[[25 Decembris]] - [[Stephanus Salas y Castro]], [[compositor]] [[Cuba]]nus [[musica sacra|musicae sacrae]]; mortuus est anno [[1803]].
== Mortui ==
* [[8 Februarii]]: [[Petrus I (imperator Russiae)|Petrus I]], imperator Russiae (natus anno [[1672]])
* [[17 Maii]]: [[Ioannes Theodatus]], mercator [[Armenia|Armenicus]] (natus anno [[1640]])
* [[24 Octobris]]: [[Alexander Scarlatti]], [[theatrus lyricus|theatro lyrico]] [[compositor]] [[Italicus]] (natus anno [[1660]])
nau42epb2dx4dlbw8jf6l91pkpihfun
Voltarius
0
20015
3994337
3973357
2026-10-13T19:46:58Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994337
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Nicolas de Largillière, François-Marie Arouet dit Voltaire (vers 1724-1725) -002-transparent.png|thumb|[[Voltarii effigies (Largillière)|Voltarius]] a [[Nicolaus de Largillière|Nicolao de Largillière]] anno fere 1725 pictus ([[Palatium Versaliense]])]]
[[Fasciculus:Adolph-von-Menzel-Tafelrunde2.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cena Friderici Magni in palatio Sanssouci (Menzel)|Cena]] [[Fridericus Magnus|Friderici Magni]] in palatio ''[[Sanssouci]]''. Voltarius ad sinistram partem videtur. Pictura anno 1850 ab [[Adolphus von Menzel|Adolpho von Menzel]] confecta, anno 1945 in incendio deleta]]
[[Fasciculus:Voltaire by Jean-Antoine Houdon (1778).jpg|thumb|upright=0.8|[[Voltarii protome (Houdon)|Voltarius]]. Sculptura [[Ioannes Antonius Houdon|Ioannis Antonii Houdon]], 1778 ([[Pinacotheca Nationalis (Vasingtonia)|Pinacotheca Nationalis]] [[Vasingtonia (D.C.)|Vasingtonia]]e)]]
[[Fasciculus:VoltairePantheon.jpg|thumb|upright=1|Reliquia Voltarii ad [[Pantheon Parisiense]] die [[11 Iulii]] [[1791]] translata (Jacques-Antoine Dulaure, ''Esquisses historiques des principaux événemens de la révolution'' v. 2, (Lutetiae, 1823)]]
[[Fasciculus:Tomb of Voltaire in the Pantheon.jpg|thumb|upright=1|[[Voltarii monumentum (Pantheon)|Sepulcrum Voltarii]] in Pantheo Lutetiae positum.]]
{{res|Franciscus Maria Arouet}}, [[pseudonymum|agnomine]] {{res|Voltarius}}<ref>Origo nominis [[anagramma]] est ex "Aroueti"</ref><ref name=":0" />, vel {{res|Voltaerius}}<ref>Aloysius Brenna, ''De generis humani consesu in agnoscenda divinitate: opus methaphysicum, criticum,et historicum'', 1773, e.g., p. 184. https://books.google.fi/books?id=vtTb4WYuEtMC</ref> vel etiam {{res|Voltairius}}<ref>Salvator M. Rosellus, ''Summa philosophica ad mentem angelici doctoris S. Thomae Aquinatis'', pars IV, tomus VI, 1788, e.g., p. 568. https://books.google.fi/books?id=8omBd3jHVFcC</ref>, [[Francogallice]] ''François-Marie Arouet, dit Voltaire'' ([[Lutetia]]e natus die [[21 Novembris]] [[1694]]; ibidem mortuus die [[30 Maii]] [[1778]]), fuit [[Francia|Francicus]] [[Aevum Illuminationis|Aevi Illuminationis]] [[scriptor]], [[historicus]], [[philosophus]], [[editor]] [[Encyclopédie|encyclopaedicus]], [[poeta]], qui dicacitate<!--wit, repartee-->, oppugnationibus [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] constitutae, et suasione [[libertas religionis|libertatis religionis]], [[libertas loquendi|libertatis loquendi]], et [[separatio ecclesiae et civitatis|separationis ecclesiae civitatisque]] innotuit. Eius opus notissimum est ''[[Candide, ou l'Optimisme]]'' (Candidus, seu [[optimismus]]), [[satura]] de [[philosophia]] [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitiana]].
Voltarius, vir ingenio acuto, [[ius|iura]] praecipua vel arbitria civium acriter defendit, in quibus sunt arbitrium cuique [[religio]]nis optandae modo [[deismus|deismo]] et ius cuiusque aequo iudicio fruendi. Cum [[lex|leges]] tunc in [[Gallia]] licentiam aperte dicendi coercuerint, consilium tamen audacter omnibus Voltarius dabat mutandos esse et [[civitas|civitatem]] totam et ordinem in ea [[homo|hominum]]. Acri mente obiurgavit in schedis acerbis [[Ecclesia Catholica|ecclesiam]] [[Religio Christiana|Christianorum]] et institutiones Galliae. Anno [[1763]], damnato capitis et supplicio adfecto [[Ioannes Calas|Ioanne Calas]], opus ''Traité sur la tolérance'' de [[tolerantia]] religiosa contra illud iudicium scripsit.
[[Academia Francica|Academiae Francicae]] sodalis, in Academiam anno [[1746]] cooptatus est. Sodalis etiam fuit [[Lobia Les Neuf Soeurs|Lobiae Les Neuf Soeurs]].
Vivus imprimis ut summus aetatis suae poeta colebatur, qui post Corneille et Racine inter poetas tragicos princeps haberetur. Posteri ordinem inverterunt: tragoediae enim e theatris exciderunt, dum narrationes, in primis fabula quae ''[[Candide, ou l'Optimisme|Candide]]'' inscribitur, libri ad pugnam compositi, ut ''Lettres philosophiques'', ''Dictionnaire philosophique'', ''Traité sur la tolérance'', opera historica, ut ''Le Siècle de Louis XIV'' et ''Essai sur les mœurs'', epistulae denique et publicae causae, ante omnes causa Calasiana, ubique terrarum leguntur et tractantur. Tolerantiae patronus, superstitionis et fanaticorum adversarius declaratus, quae omnia uno nomine ''l'Infâme'' appellabat, hominum iniuste damnatorum defensor, novam quandam scriptoris personam effingere adiuvit: hominis litterati qui fama sua publicis causis servit, qualem posteriores Francogallice ''intellectuel'' nominaverunt. Nomen ipsius in adiectivum abiit: ''esprit voltairien'' Francogalli dicunt ingenium ironia, dubitatione, libertate reprehendendi mixtum.
== Vita ==
=== Pueritia et institutio (1694–1726) ===
Familia Arouet e vico [[Sanctus Lupus|Sancti Lupi]] in [[Pictaviensis|pago Pictaviensi]] orta est, ubi eius maiores artem coriariam aetate recentiore exercuisse traduntur. Maiores paulatim per mercaturam et munera publica ad digniorem condicionem ascenderunt; [[avus]], [[pannus|pannorum]] [[mercator]], [[Lutetia]]m commigravit. Pater eius, Franciscus Arouet, primum tabellio publicus, deinde, munere empto, sportularum apud Cameram rationum regiarum exactor fuit (Francogallice ''receveur des épices à la Chambre des comptes''); vir severus et probus, inter cuius clientes familiae [[Armandus Ioannes Plessaeus Richelaeus|Richelaei]], Sully,{{dubsig}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Saint-Simon||en|qid=Q463728}}, ipsa denique {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ninon de Lenclos||en|qid=Q237045}} numerabantur. Mater, Maria Margarita Daumard, e familia togata tum ad honores ascendente orta, mense Iulio anni [[1701]] mortua est, cum filius septimum annum ageret; de qua postea fere numquam locutus est.
Franciscus Maria ex quinque liberis natu minimus fuit; e ceteris duo tantum superfuerant: Armandus frater maior, postea Iansenismi sectator rigidus, et Margarita Catharina soror, cuius liberi, Maria Ludovica Denis et abbas Mignot, magnas in vita avunculi partes acturi erant. De ipso die natali ambigitur: tabulae baptismales diem 22 Novembris 1694 indicant et [[puer]]um pridie natum esse testantur; Voltarius autem semper affirmabat se mense Februario eiusdem anni natum esse, verumque patrem suum non Franciscum Arouet tabellionem, sed quendam Rochebrune, militem et cantionum scriptorem, fuisse innuit. Sive vera haec narratio fuit sive iocus, fastidium generis sui ostendit; ipse tamen a suis et rei familiaris administrandae peritiam et nobilium patrocinia accepit. ''Qui sert bien son pays n'a pas besoin d'aïeux'', ut postea in tragoedia ''Mérope'' legitur.
Anno 1704 puer in collegium Ludovici Magni, celeberrimam [[Societas Iesu|Societatis Iesu]] scholam, receptus est; ibi septem annos mansit. Litteris Latinis, arte dicendi, exercitatione in utramque partem disputandi imbutus est; ludos quoque scaenicos, quos patres quotannis curabant, adamavit. Magistros habuit patres Porée et Tournemine, quibus gratum animum semper servavit; condiscipulos habuit fratres d'Argenson, postea regis ministros, comitem d'Argental, perpetuum deinde amicum et rerum litterariarum procuratorem, Cideville, Fyot de La Marche. Patrinus eius, abbas de Châteauneuf, puerum in circulum Templi, Epicureorum hominum coetum, introduxit et ad Ninon de Lenclos iam senem adduxit; quae moriens ei pecuniam ad libros emendos legavit.
Anno 1711, e collegio egressus, studium iuris, ad quod pater eum destinabat, recusavit; versus scribebat et convivia Templi frequentabat. Pater iratus eum primum Cadomum, deinde anno 1713 Hagam Comitis misit, ut legato Francogallico ab epistulis esset; sed, cum amor eius in puellam quandam e familia reformata ortam, Olympiam Du Noyer nomine, deprehensus esset, statim domum revocatus est. Postea apud Caumartinum senem in villa Saint-Ange aliquamdiu moratus, multa de [[Henricus IV (rex Franciae)|Henrico IV]] deque aula [[Ludovicus XIV (rex Franciae)|Ludovici XIV]] audivit, unde postea semina carminis epici et operis historici cepit. Anno 1716, cum eum versus in ducem Aurelianensem scripsisse crederent, Sulliacum relegatus est; die [[16 Maii]] [[1717]], propter scripta insolentiora, quorum in numero erat carmen Latinum ''Puero regnante'', in arcem Bastilliam coniectus est. Ibi per undecim menses retentus tragoediam ''Œdipe'' et carmen epicum de Henrico IV elaboravit.
Mense Aprili 1718 dimissus, die 18 Novembris eiusdem anni tragoediam ''Œdipe'' in theatro Francogallico (''Comédie-Française'') docuit summoque plausu exceptus est: fabula, quae cum Sophocle et Corneille certare audebat, ter denis fere spectaculis paene continuis acta est, qui numerus maximos illius aetatis successus fere duplo superabat<ref>Numerus a Renato Pomeau computatus (''Voltaire en son temps'', t. I, ''D'Arouet à Voltaire'', Oxonii, Voltaire Foundation, 1985, p. 121-122), ex actis theatri a H. C. Lancaster excussis: undetriginta spectacula paene continua, quattuor praeterea in Palais-Royal data, et fere viginti quinque milia spectatorum inter Novembrem 1718 et exitum Ianuarii 1719. Raymond Trousson (''Voltaire'', Parisiis, Tallandier, 2015) circiter viginti septem milia usque ad Aprilem 1719 computat; Pierre Milza eundem numerum sequitur. Aliae notitiae quadraginta quinque spectacula tradunt.</ref>; auctori pensio ab Aurelianensi duce data est. Interim, e Bastillia egressus, "Arouet de Voltaire", mox "Voltaire" tantum, se subscribere coeperat. Unde nomen ductum sit incertum: plerique litteras nominis "Arouet l(e) j(eune)" transpositas esse putant, alii a praedio quodam repetunt. Quidquid est, filius tabellionis nomen sibi finxit quod nemini deberet.
Decennium sequens splendidum simul et lubricum fuit. Magnates, aulam Sceaux ducissae du Maine, circulos urbanos frequentabat; anno 1723 carmen suum epicum, tum ''La Ligue'' inscriptum, de concordia civili contra fanaticos compositum, clam edidit magno cum adsensu. Anno 1722 patrem amisit; anno 1723 variolis paene periit; in theatro ''Artémire'' et ''Mariamne'' mediocriter placuerunt. Triginta tamen annos natus primus suae aetatis poeta habebatur, ubique receptus, ab Aurelianensi duce, deinde a regina pensione ornatus.
Exeunte Ianuario 1726 eques de Rohan-Chabot, e vetustissima gente ortus, eum de nomine coram irrisit: utrum Arouet an de Voltaire vocaretur. Responsum varie traditur; sed omnibus modis homo novus contra nobilitatem natalium nobilitatem ingenii vindicabat. Paucis post diebus famuli equitis Voltarium, ex aedibus Sulliacis ad cenam vocatum, in viam elicuerunt fustibusque ceciderunt, domino spectante. Quibus rebus factis, amici nobiles eum deseruerunt. Voltarius arte gladii se exercebat et sibi armis satisfieri velle palam dictitabat; gens Rohania litteras regias impetravit, et die [[17 Aprilis]] [[1726]] poeta iterum in Bastilliam ductus est. Inde mense Maio ea condicione emissus est, ut polliceretur se in [[Anglia]]m transiturum. Haec res virum in perpetuum signavit: didicit enim quantum apud potentes valerent ingenium et gloria litterarum, et inde persuasum habuit scriptorem non esse liberum nisi divitem, sui iuris et, si fieri posset, extra manum regiam positum.
=== In [[Anglia]] (1726-1728) ===
Voltarius vere anni 1726 in Angliam pervenit, aeger animo pecuniaeque inops; ibi duos circiter annos et sex menses mansit, nisi quod aestate eiusdem anni semel clam in [[Gallia]]m rediit, ut Rohanium quaereret, sed frustra. Haec mora inter fecundissima vitae eius tempora numeratur. Bolingbroke, virum publicis rebus versatum et de rebus divinis libere sentientem, quem iam anno 1722 in Gallia cognoverat, ibi rursus convenit; magnam huius temporis partem apud Everardum Fawkener, mercatorem in vico Wandsworth dicto habitantem, egit; linguam Anglicam mira celeritate didicit; cum [[Berkeleius|Berkleio]], Gay,{{dubsig}} Pope,{{dubsig}} et Swift{{dubsig}} familiaritatem iniit; [[fabula scaenica|fabulas scaenicas]] [[Gulielmus Shakespearius|Gulielmi Shakesperii]] cognovit, cuius nomen operaque postea in [[Europa continentalis|Europa continentali]] divulgavit, quamquam eum ingenio quidem praeditum, iudicio autem carentem censebat: ''un barbare aimable, un fou séduisant'', ut ipse scripsit.<ref>Epistula Voltarii (D6562); citatur a John Leigh apud Nicholas Cronk (ed.), ''The Cambridge Companion to Voltaire'' (Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2009), 84.</ref>
Duae res eum maxime moverunt. [[Isaacus Newtonus|Newtono]] vere anni 1727 mortuo, sollemnes exsequiae [[Westmonasterium|Westmonasterii]] celebratae sunt: Voltarius secum reputabat quaenam sors [[Renatus Cartesius|Cartesium]], si Lutetiae mortuus esset, mansura fuisset; ab ipsa Newtoni nepte fabulam de pomo cadente audivit, quam unus e primis divulgavit<ref>Fabula, a Catharina Barton-Conduitt accepta, iam anno 1727 in eius ''Essay upon Epick Poetry'' apparet, deinde in ''Lettres philosophiques''.</ref>. Praeterea civitatem observabat in qua libertas credendi atque libros edendi, sectarum multitudo, honos mercaturae litterisque tributus a Francogallicis institutis longe discreparent. Angliam quidem postea aliquanto ornatiorem quam revera erat descripsit; haec tamen primum ei exemplum civitatis recentioris praebuit.
Accessit etiam utilitatis ratio: subscriptione, cui aula favebat, adiutus, [[Londinium|Londinii]] anno 1728 editionem emendatam absolutamque carminis epici publicavit, quod iam ''La Henriade'' inscribebatur et reginae Carolinae dedicatum erat; duos praeterea libellos Anglice conscriptos exeunte anno 1727 praemiserat, quibus lectorum animos ad opus praepararet. Hoc negotium, quaestu non vacuum, famam eius per totam Europam magnopere auxit. Exeunte anno 1728 clam in Galliam rediit, librum de gente Anglica iam animo volvens.
=== Opes et libertas (1729-1734) ===
Lutetiam vere anni 1729 reversus, Voltarius primum omnium divitias sibi comparavit, sine quibus liber esse non posse putabat. Magnam lucri occasionem praebuit error Le Peletier des Forts, summi aerarii praefecti. Is sortitionem publicam instituerat, qua aes alienum civitatis solveretur. La Condamine mathematicus animadvertit eum qui omnes sortes emisset certum lucrum facturum esse; Voltarius igitur societatem ad eas emendas initam ingressus est. Hoc consilium, quamquam legibus non adversabatur, ministro displicuit; Voltario tamen ingentem pecuniam attulit, fortasse quingenta milia librarum Francicarum<ref>Numerus caute proditur a Pierre Milza, ''Voltaire'', Parisiis, Perrin, 2007, iterum Tempus, 2015 (cap. « J'ai triplé mon or »), et a Jean Orieux, ''Voltaire ou la royauté de l'esprit'', Parisiis, Flammarion, 1966; René Pomeau (''Voltaire en son temps'', t. I, p. 259-260) monet ignorari quae pars ad ipsum Voltarium pervenerit, lucrum tamen totius societatis magnum fuisse. De re pecuniaria scriptoris liber princeps manet: Jacques Donvez, ''De quoi vivait Voltaire ?'' (1949).</ref>. Huic lucro accessit audax syngrapharum ducatus Lotharingici emptio; deinde anno 1730 paternam hereditatem accepit. Ita sex et triginta annos natus amplius decies centena milia librarum possidebat.
Fortuna eius postea numquam imminuta est. Fratribus Pâris, celeberrimis illius aetatis argentariis, suadentibus, pecuniam collocavit in exercituum commeatibus et in mercatura maritima Gaditana. Maxime vero pecuniam magnatibus mutuam dedit, ut ab eis pensiones annuas aut vitalicias acciperet; inter eos erant duces de Richelieu, de Bouillon et de Villars. Id duplici consilio fecit. Pensiones enim vitaliciae, ex infirma eius valetudine computatae, ei, qui ultra octoginta annos vixit, magnum fructum tulerunt; nobiles autem debitores totidem patroni facti sunt, qui quieti eius consulerent. Anno 1749 Longchamp, minister eius, reditus illius anni ad septuaginta quinque fere milia librarum aestimavit<ref>Aestimatio Longchamp ministri (''Mémoires sur Voltaire''), citata a Milza.</ref>; postea, cum in praedio Ferney habitaret, inter ditissimos regni homines numerabatur. Hanc pecuniae curam, scriptoribus illius aetatis insolitam, multi ei vitio dederunt. Hac enim una ratione, ut dicebat, efficiebatur ne aut necessitate aulicus aut bibliopolarum mercennarius fieret. Numquam ex scriptis suis victum quaesivit, sed emolumenta operum plerumque histrionibus bibliopolisque reliquit.
Eisdem annis gloria eius litteraria crevit. Liber historicus, qui ''Histoire de Charles XII'' inscribitur (1731), de rege [[Suecia|Sueciae]], quamquam ob rationes publicas prohibitus, diu tamen clam legebatur. Tragoediae autem ''Brutus'' (1730) et ''Zaïre'', die [[13 Augusti]] [[1732]] primum acta, eum principem tragicorum sui saeculi fecerunt. Haec posterior amoris fabulam narrat inter Orosmanem soldanum et captivam Christianam. Post mortem Hadrianae Lecouvreur, actricis cui, quia in scaena egerat, sepultura Christiana negata erat, Voltarius anno 1730 carmen indignatione plenum scripsit, quo futura iam certamina praenuntiabat.
Praecipuum huius temporis opus primum Londinii Anglice prodiit (''Letters Concerning the English Nation'', 1733), deinde anno 1734 Francogallice, eo titulo quem posteritas retinuit: ''Lettres philosophiques''. Quasi de itinere narrans, Voltarius in quattuor et viginti epistulis, quibus postea vicesima quinta de Pascalis ''Pensées'' addita est, Angliam ita depingit ut eadem opera multa Franciae instituta tacite reprehendat. Primae epistulae terram ostendunt in qua diversae religiones sine discordia coluntur: ''C'est ici le pays des sectes''; quisque Anglus, ut liber homo, qua velit via ad caelum tendit. In mercatorum foro Londiniensi Iudaei, Mahometani Christianique inter se negotiantur neque quemquam infidelem vocant praeter decoctores: mercatura enim coniungit quos religio dividit. Sequuntur laudes rei publicae temperatae, insitionis variolarum atque honoris quo litterati afficiuntur; praecipue autem doctrinae [[Ioannes Lockius|Lockii]] Newtonique exponuntur atque [[Renatus Cartesius|Cartesii]] rationibus opponuntur. Nam Lockius, ut ait Voltarius, interdum affirmare audet, etiam dubitare. Ultima epistula, adversus Pascalem scripta, hominem non natura corruptum, sed felicitatis etiam in hac vita capacem esse contendit. Cum inter annos 1734 et 1739 viginti fere milia exemplorum divulgata essent, liber tantam apud doctos Europaeos famam adeptus est, quantam tum liber eius generis adipisci poterat<ref>Computationes Renati Pomeau, ''Voltaire en son temps'', t. I, p. 330, qui obiter monet ne ''Candide'' quidem fortasse hanc divulgationem superavisse.</ref>.
Liber ingens scandalum movit; Gustavus Lanson eum postea primum in veterem rerum ordinem telum coniectum appellavit. Die 10 Iunii 1734 senatus Parisiensis librum publice lacerari atque comburi iussit; litterae regiae ad auctorem comprehendendum datae sunt. Is tum in [[Burgundia]] nuptiis ducis de Richelieu intererat. Voltarius in Campaniam, prope fines Lotharingiae, confugit. Ibi in castellum semirutum Aemiliae du Châtelet se recepit, quam superiore anno cognoverat.
=== Cirey et Aemilia du Châtelet (1734-1749) ===
Gabriela Aemilia Le Tonnelier de Breteuil, uxor marchionis du Châtelet (1706-1749), non vulgaris patrona fuit. Mathematicae et physicae peritissima, a mathematicis Maupertuis et Clairaut instituta, Newtoni ''Principia'' in sermonem Francogallicum convertit; quae interpretatio, paulo ante mortem absoluta et anno 1759 edita, etiam nunc princeps habetur. Anno 1733 Voltarii amica facta est et quindecim annos socia studiorum mansit, marito, qui in exercitu militabat, non adversante.
Castellum de Cirey, sumptibus poetae refectum, in domum studiis deditam mutatum est: bibliotheca ampla, instrumenta physica pretiosa, theatrum domesticum, dies ad campanae sonum laboribus destinati. Ambo anno 1738 de natura ignis ad praemium Academiae Scientiarum separatim certaverunt; neuter vicit, sed utriusque commentarii typis editi sunt. Eodem anno prodiit liber ''Éléments de la philosophie de Newton'', quo Newtoni physica in Gallia contra Cartesianos maxime propagata est. Aemilia, ingenio libero, [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitium]] in metaphysicis sequebatur, cum Voltarius [[Ioannes Lockius|Lockium]] solum probaret; anno 1740 suas ''Institutions de physique'' edidit. Apud eam Voltarius plane "philosophus" novo sensu factus est; et ut eius fastidium historiarum vinceret, opus de ingenio gentium concepit, quod postea ''Essai sur les mœurs'' factum est.
Cirey etiam officina litterarum fuit. Ibi tragoedias composuit Lutetiae actas: ''La Mort de César'' (1735), ''Alzire'' (1736), magno successu, ''Mahomet'' (1741), ''Mérope'' (1743), quo die auctor primum in scaenam a populo vocatus est; carmen ''Le Mondain'' (1736), in quo luxus et vitae cultioris laus tanta offensione excepta est ut auctor in [[Batavia|Bataviam]] paulisper fugeret; et ''Discours en vers sur l'homme'' (1738).
Mediis annis quadragesimis aulam temptavit. Condiscipuli d'Argenson ministri erant, Pompadour marchionissa favebat; ad nuptias Delphini spectaculum ''La Princesse de Navarre'' (1745) composuit, cui Rameau musicam fecit. Carmine de victoria Fontaneiana edito, anno 1745 historiographus regius creatus est, anno 1746 in [[Academia Francica|Academiam Francicam]] receptus, cubiculi regii minister factus. Gratia tamen fragilis erat: [[Ludovicus XV (rex Franciae)|Ludovicus XV]] hominem nimis acutum non amabat. Exeunte anno 1747, cum in lusu reginae Aemilia ingentem pecuniam perdidisset et Voltarius verbum incautum Anglice dixisset, ambo aulam propere reliquerunt; ipse apud ducissam du Maine in castello Sceaux aliquot hebdomadas latuit. Quae latebra rem litterariam magnam peperit: ad hospitam noctu delectandam fabulas breves et ironicas legebat; ita natae aut maturatae sunt ''Memnon'', ''Babouc'' et ante omnia ''Zadig ou la Destinée'' (1747-1748), primum perfectum exemplum eius generis quod ipse pro nugis habebat quodque tamen ei immortalitatem paravit: fabulae philosophicae.
Ultimi amicitiae anni partim Lunéville acti sunt, in aula Stanislai regis. Ibi Aemilia iuvenem militem et poetam Saint-Lambert adamavit; Voltarius, post iram, rem aequo animo tulit, cum iam pridem amor in amicitiam versus esset. Gravida facta, die [[4 Septembris]] [[1749]] filiam peperit et sexto post die, duos et quadraginta annos nata, e puerperio mortua est, interpretatione Newtoni inter febres absoluta. Voltarius adflictus est: non tam amicam quam dimidium sui flebat, ''un grand homme qui n'avait de défaut que d'être femme'', ut ipse in luctu scripsit<ref>Epistula Voltarii mensis Octobris 1749, ab omnibus vitae scriptoribus relata.</ref>. Lutetiae vagus et aeger animi, precibus regis cuiusdam philosophi, iam diu adhibitis, tandem cessit.
=== In Borussia (1750-1753) ===
[[Fridericus Magnus|Fredericus II]] inde ab anno 1736, quo primam epistulam misit, Voltarium constanter colebat: princeps adulescens ei librum suum ''Anti-Machiavel'' tradiderat corrigendum edendumque, et ambo inde ab anno 1740 aliquotiens convenerant. Quae Ludovicus XV scriptori negabat, admirationem, familiaritatem, partes in rebus agendis, ea rex Borussiae offerebat. Mense Iunio 1750 Voltarius [[Berolinum]] profectus est; ibi cubicularius regius factus, ordine Meriti ornatus, viginti milium librarum pensione donatus est. Primi menses somnio similes fuerunt: cenae philosophicae in Sanssouci, sermones, communis in versibus regiis opera.
Res cito in deterius vertit. Speculatione dubia in syngraphas Saxonicas suscepta, Voltarius hieme 1750-1751 in litem famosam cum Abraham Hirschel, gemmario Iudaeo, incidit: quam litem apud iudices vicit, apud hominum existimationem perdidit, gravemque a rege castigationem accepit<ref>Sententia diei 18 Februarii 1751: Hirschel syngraphas reddere et decem nummos multae solvere iussus est; vide Milza (cap. « L'affaire Hirschel ») et François Jacob, ''Voltaire'', Parisiis, Gallimard, Folio biographies, 2015.</ref>. Dicta relata venenum addiderunt: rex hospitem aurantio simillimum esse dixisse ferebatur, cuius suco expresso cortex abicitur; Voltarius autem dicebat se regi quasi fullonem esse, qui versus sordidos purgaret. In aula tam parva aemulatio cum Maupertuis, Academiae Berolinensis praeside, rem perfecit.
Potsdamiae tamen Voltarius uni e summis operibus extremam manum imposuit. ''Le Siècle de Louis XIV'', viginti annorum studiis paratum, exeunte anno 1751 [[Berolinum|Berolini]] prodiit: non vitam regis, sed, ut ipse praefatur, ingenium hominum saeculo omnium maxime erudito describere voluit, quod inter quattuor magnas humanitatis aetates cum Graecia Periclis, Roma Augusti, Italia Medicea poneret. Opus a proeliis ad artes, scientias, mercaturam, instituta animos convertit novamque historiae scribendae rationem aperuit.
Anno 1752 rixa erupit quae discidium attulit. Cum Maupertuis Koenigium mathematicum, qui principatum inventi cuiusdam ei abiudicaverat, per Academiam damnari curavisset, Voltarius oppresso palam adfuit, deinde in praesidem libellum salsissimum emisit, ''Diatribe du docteur Akakia''. Rex, qui primo legens riserat, libellum deleri iussit et a cubiculario suo cautionem humilem exegit; servatis tamen exemplis, editio Batava Berolinum inundavit. Libello per carnificem combusto, Voltarius clavem cubicularii et crucem remisit, recepit, postremo mense Martio 1753 commeatum discessui similem impetravit.
Discessus in insidias vertit. Francofurti ad Moenum, in urbe libera ubi rex Borussiae nullo iure utebatur, Freytag, regis procurator, Voltarium, deinde Mariam Ludovicam Denis neptem, quae ad eum venerat, retinuit, dum volumen carminum regiorum in sarcinis relictum recuperaretur. Custodia, contumeliosa et aspera, a Iunio in Iulium 1753 duravit; cuius rei memoriam Voltarius numquam deposuit, et in commentarios post mortem edendos acerbissime effudit, quamquam paucis post annis cum rege per epistulas in gratiam rediit. Ex Borussia hanc sententiam reportavit: homini libero sub umbra regis, etiam philosophi, locum non esse.
His rebus gestis, homo sine patria erat: Borussia ei clausa erat, et Ludovicus XV eum Lutetiam adire vetuerat. Decem et octo menses inter Alsatiam et Lotharingiam erravit: [[Argentoratum|Argentorati]], Colmariae, in monasterio Senoniensi, ubi Augustinus Calmet monachus bibliothecam historiae studiis aperuit, ad aquas Plombières, [[Lugdunum|Lugduni]] postremo. Exeunte anno 1754 [[Genava|Genavam]] accessit, in civitatem reformatam ubi Theodorus Tronchin medicus clarissimus artem exercebat; ineunte anno 1755, per interpositas personas, cum catholici ibi praedia possidere non possent, villam ad portas urbis emit, quam ''les Délices'' nominavit, conducta praeterea ad hiemes domo prope Lausannam. Sexaginta annos natus, vagus ille possessor factus est.
=== A Delicis ad Ferney: patriarcha (1755-1778) ===
==== [[Olisipo]], Rousseau, ''Candide'' ====
Die 1 Novembris 1755 terrae motus, quem aestus maris incendiaque secuta sunt, [[Olisipo|Olisiponem]] delevit multaque milia hominum oppressit. Qua clade Europa erudita vehementer commota est; Voltario autem occasio oblata est decertandi cum eo "[[Optimismus|optimismo]]" philosophico quem Leibnitius et Pope reliquerant, cum ea scilicet doctrina quae omnia bene se habere adfirmat et malum universae harmoniae nomine excusat. Carmine quod ''Poème sur le désastre de Lisbonne'' (1756) inscribitur consolationibus metaphysicis nudum innocentium dolorem opposuit. Cui Ioannes Iacobus Rousseau mense Augusto 1756 longa epistula respondit, providentiam defendens et cladem homini imputans, qui urbes septenorum tabulatorum aedificaret; Voltarius urbane elusit. Simultas inter duos viros, controversia deinde de theatro Genavensi et privatis offensis aucta, inter celeberrimas litterarum facta est: anno 1760 Rousseau epistulam atrocem misit qua amicitiam renuntiavit, et Voltarius inter alia libello sine nomine edito respondit, quo liberos ab eo expositos esse patefecit. Ambo anno 1778, paucis hebdomadibus inter se, mortui sunt; postea inviti in eodem [[Pantheon Parisiense|Pantheo]] coniuncti sunt.
Altissimum tamen de malo responsum Voltarius nec carmine nec epistula, sed fabula dedit. Exeunte anno 1757 inchoata, anno 1758 perfecta, ineunte anno 1759 a fratribus Cramer, bibliopolis Genavensibus, edita est fabula quae ''Candide ou l'Optimisme'' inscribitur. Narrat casus iuvenis simplicis, e castello expulsi quod ''le plus beau et le plus agréable des châteaux possibles'' vocatur, et per orbem terrarum acti, quem bellum, quaestiones de fide habitae, naufragium, ipse ille terrae motus Olisiponensis, servitus, avaritia vastant. Pangloss praeceptor contra omnem rerum evidentiam docet ''tout est au mieux'' in ''ce meilleur des mondes possibles'' (omnia optime fieri in optimo mundorum possibilium); Martin tristis contrarium tenet; inter utrumque Candide usu rerum modestam sapientiam discit, quae clausula omnium litterarum Francogallicarum maxime tractata continetur: ''Il faut cultiver notre jardin'' (hortum nostrum colendum esse). Quod nec desperationem nec civitatem fictam significat, sed laboris utilis disciplinam homini propositam, in mundo cuius ultima ratio nos fugit. Successus ingens fuit: viginti fere milia exemplorum iam anno 1759 divendita esse creduntur<ref>Circiter viginti milia exemplorum secundum Raymond Trousson; plus quam viginti milia exeunte anno 1759 secundum Pierre Lepape, ''Voltaire le conquérant. Naissance des intellectuels au siècle des Lumières'', Parisiis, Seuil, 1996, p. 315-316.</ref>, aliae super alias editiones et furtivae impressiones, frustra negante auctore, qui opus suum iocum scholasticum vocabat. ''Candide'' etiam nunc omnium Voltarii operum maxime legitur et inter libros Francogallicos saepissime in alias linguas conversos numeratur.
==== Dominus vici Ferney ====
Villa Delicarum non nisi statio esse poterat: res publica enim [[Genava|Genavensis]], ubi presbyteri Calviniani [[theatrum]] vetabant, [[comoedia]]s domesticas advenae aegre ferebat, et commentarius "Genève" in ''Encyclopédie'' anno [[1757]] editus, a philosopho d'Alembert{{dubsig}} post moram apud Voltarium scriptus, cum pastores Genavenses ad Socini{{dubsig}} placita inclinare significaret, diuturnum motum excitavit. Inter exitum anni 1758 et initium anni 1759 scriptor, in finibus quidem Francogallicis sed quattuor fere milibus passuum a [[Genava]], dominium vici Ferney emit, addito vicino agro Tournay: dictitabat enim philosopho pluribus latibulis opus esse, ut canes instantes effugeret. Finibus prope positis, longinquitate a [[Palatium Versaliense|Versaliis]] et fama Europaea tutus, anno 1760 ibi consedit; inde duodeviginti annos non discessit.
Ferney novum Voltarium ostendit, dominum aedificatorem et agrorum cultorem. Vicum miserum, vix ducentorum capitum, vectigalibus et decimis oppressum invenerat; intra viginti annos vicum in oppidum prosperum auxit, quod plus quam mille incolas haberet. Paludes siccavit, agros novavit, domos exstruxit, ecclesiam refecit, cuius fronti titulum notissimum inscribi iussit: ''Deo erexit Voltaire'' (soli Deo, nullo interposito). Officinas tibialium sericorum et reticulorum condidit; deinde, cum motibus civilibus Genavensibus anno 1770 opifices horologiorum, "natifs" dicti, in vias eiecti essent, eos frequentes recepit et officinam horologiorum instituit, quae paucis annis per totam Europam negotiata est. Senex ipse institoris partes apud reges agebat: horologia sua [[Catharina II (imperatrix Russiae)|Catharinae II]], quae magno pretio emit, Frederico, aulae Francogallicae, ipsi denique Turcarum soldano collocavit; annuus quaestus ad multa centena milia librarum Francicarum pervenit<ref>Ad annum 1775 Raymond Trousson{{dubsig}} circiter mille ducentos incolas et horologiorum mercaturam quadringentorum quinquaginta milium librarum in singulos annos refert; vide etiam Milza et Jacob de incremento vici.</ref>. Simul [[Gex|pagum Gex]] [[vectigal]]ium vinculis liberare contendit, [[puella]]s vici dotavit ac collocavit, mensam omnibus ex tota Europa advenientibus aperuit, quibus castellum inter primarias itineris stationes erat: se ipse cauponem Europae vocabat. Epistula versibus anno 1772 scripta rem sine falsa modestia complexus est: ''J'ai fait un peu de bien, c'est mon meilleur ouvrage'' (se aliquantum boni fecisse, idque optimum suorum operum esse).
Domus suos habebat: Mariam Ludovicam Denis, neptem, vitae sociam, quae rem domesticam maiore splendore quam ordine administrabat quaeque, orta simultate, duos fere annos (1768-1769) afuit; Wagnière scribam fidelem; et inde a Decembri anni 1760 [[Maria Corneille|Mariam Corneille]], magni poetae tragici longinquam et pauperem cognatam, quam Voltarius recepit, erudivit, [[pecunia]] ex commentariis in eius commodum editis redacta dotavit, qui ''Commentaires sur Corneille'' (1764) inscribuntur et in quibus admiratio cum severitate certat.
==== ''Écrasez l'Infâme'' ====
Ex Ferney inde ab annis 1759-1760 Voltarius signum illud emisit quod nomini eius adhaesit: ''Écrasez l'Infâme'' (opprimite illam infamem), in subscriptionibus epistularum mox in ''Écr. l'inf.'' contractum. Quae verba, a Frederico II in epistula ad Voltarium mense Maio anni 1759 data usurpata priusquam ab ipso in belli tesseram verterentur<ref>Pierre Lepape, ''Voltaire le conquérant'', p. 316: epistula Frederici II diei 18 Maii 1759 superstitionem « infâme » appellat.</ref>, non Christianam religionem ipsam designant, cuius mores se revereri Voltarius profitebatur, sed quidquid religio constituta, ut ipse iudicabat, [[Superstitio|superstitionis]], dogmatum absurdorum, persecutionum, fanaticae crudelitatis peperisset: quaestiones de fide, caedem nocte Sancti Bartholomaei factam, rogos, theologorum lites in causas civitatis conversas.
Bellum contra "Infamem" apparatu scriptorum ante inaudito gestum est. Biblia assidue legebat, quae melius quam plerique adversarii noverat; eorum repugnantias et incredibilia in compluribus opusculis, sub manu et alienis nominibus divulgatis, persequebatur: ''Sermon des cinquante'', ''Examen important de milord Bolingbroke'' (1766), ''Questions de Zapata'' (1767), ''La Bible enfin expliquée'' (1776). Per totam vitam, ut docti computaverunt, plus centum septuaginta nominibus fictis usus est, artemque palam negandi ad summum perduxit: nam ea scripsisse negare quae omnes ei tribuebant simul praesidium iuris et ludus cum potestate erat.
Caput totius apparatus mense Iulio anni 1764 prodiit: ''Dictionnaire philosophique portatif'', opus litterarum ordine digestum, commentariis brevibus et mordacibus, cuilibet lectori erudito facile lectu; cuius ipsa exiguitas belli quaedam denuntiatio erat, arma levia adversus ingentia theologorum volumina. Liber, statim damnatus et Genavae, in [[Batavia]], deinde Lutetiae mense Martio 1765 flammis datus, per novas editiones semper auctus est, anno 1769 ''La Raison par alphabet'' factus, et in novem volumina operis ''Questions sur l'Encyclopédie'' (1770-1772) excrevit, quae sunt quasi encyclopaedia unius hominis. Mediis praeterea annis quinquagesimis Voltarius ad ''Encyclopédie'' a philosophis Diderot et d'Alembert editam commentarios de litteris et historia contulerat, et incepto annis 1758-1759 periclitanti adfuit, quamquam molem nimis gravem nimisque cautam iudicabat.
Bellum duplici fronte gerebatur: nam patriarcha non minus adversabatur atheorum studio, quod in circulo Parisiensi baronis d'Holbach increbrescebat. Deista, vel ut ipse sero maluit "theista", Deum quendam architectum ratione ex ordine mundi concludi tenebat, et fidem in Deum praemia poenasque reddentem societati necessariam: quae sententia versu illo anni 1768 notissimo continetur: ''Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer'' (si Deus non esset, fingendus esset). Contra librum ''Système de la nature'' a barone d'Holbach editum (1770) religionem naturalem defendit, ad unius summi Numinis cultum et communem iustitiae regulam redactam.
==== Causae maximae: Calas,{{dubsig}} Sirven,{{dubsig}} La Barre{{dubsig}} ====
Singularis tamen gloria Ferney minus ex hoc bello librorum quam ex serie causarum publicarum orta est, quibus Voltarius hominibus a iudicibus oppressis adfuit et novum interveniendi genus instituit.
Prima et celeberrima causa [[Tolosa]]e coepit. Die 13 Octobris 1761 Marcus Antonius Calas, filius natu maximus mercatoris reformati, in taberna familiae mortuus inventus est; rumor populi statim patrem, Ioannem Calas, accusavit, quod filium, ne ad [[Ecclesia Catholica|Ecclesiam Romanam]] transiret, necavisset. Quaestione praeiudiciis et vitiis infecta peracta, senatus Tolosanus senem damnavit; qui innocentiam suam usque in supplicio testatus, die [[10 Martii]] [[1762]] rota fractus, deinde strangulatus et crematus est. Familia dissipata, bona publicata sunt.
His rebus exeunte Martio cognitis, Voltarius, primo incredulus, rem ipse quaesivit, testes interrogavit, unum e filiis apud se recepit, sibique persuasit errorem iudicialem immanem commissum esse, ex furore fanaticorum unius urbis et vitiis quaestionis occultae ortum, quae sine patrono, sine causis sententiae redditis agebatur. Tum pugnam triennii instituit, rationibus mire novis: epistulae centenae ad ministros, ad reges, ad homines gratiosos missae; libelli ab ipso scripti aut inspirati et a patronis familiae subscripti; commentarii quibus vidua et liberi ante oculos ponebantur; concitata totius Europae existimatione communi, quam ille ante omnes novam potentiam factam esse intellexerat. Ita ex privato iudicio "causa Calas"{{dubsig}} facta est. Die 7 Martii 1763 consilium regis libellum de retractando iudicio admisit; die [[4 Iunii]] [[1764]] sententia Tolosana rescissa est; die [[9 Martii]] [[1765]] novi iudices memoriam Ioannis Calas omnium sententiis restituerunt; rex pecuniam familiae dedit, regina viduam cum filiabus excepit<ref>Jean Orieux, ''Voltaire ou la royauté de l'esprit''; singula de pecuniis regiis (duodecim milia librarum viduae, sena milia singulis filiabus) apud Milza leguntur.</ref>. Verba ''Voltaire venge Calas'' (Voltarius Calas vindicat) per totam Europam percrebruerunt.
Ex causa etiam liber natus est. ''Traité sur la tolérance à l'occasion de la mort de Jean Calas'', hieme 1762-1763 scriptus et ab exitu anni 1763 divulgatus, singularem casum in commune de intolerantia iudicium extendit: historici more demonstrat persecutionem religionis causa nec ubique nec necessario fieri, et civitates multarum [[Religio|religionum]] florere; addit consilia certa et temperata pro reformatis Francogallicis, quorum edictum tolerantiae anni 1787, novem annis post mortem auctoris latum, exitus fuit. Caput extremum, « Prière à Dieu » inscriptum, a Deo omnium hominum conditore petit ''que nous nous aidions mutuellement à supporter le fardeau d'une vie pénible et passagère'' (ut alii alios ad ferendum onus vitae laboriosae et fugacis iuvemus); quod inter celeberrimas saeculi paginas numeratur.
Aliae causae eadem ratione secutae sunt. Familia Sirven, reformata e Gallia Narbonensi, falso accusata quod filiam, ne fidem mutaret, in puteo demersisset, iam anno 1762 in Helvetiam profugerat et anno 1764 absens capitis damnata erat; quam Voltarius ab anno 1765 suscepit et anno 1771 plane restitui curavit: duabus horis, ut ipse observavit, familiam damnatam esse, novem annis opus fuisse ut innocentiae ius redderetur<ref>Dictum Voltarii anni 1771, ab Orieux relatum; de pugnae diuturnitate vide Milza, cap. « Beccaria inspirateur de Voltaire ».</ref>. Acerbior fuit causa equitis de La Barre,{{dubsig}} [[eques|equitis]] iuvenis Abbavillensis,{{dubsig}} impietatis accusati et, nullo argumento, suspecti quod crucifixum mutilavisset: tormentis subiectus, deinde die [[1 Iulii]] [[1766]], viginti annos natus, securi percussus est; [[corpus]] in rogum coniectum est una cum exemplo ''Dictionnaire philosophique'' apud eum reperto, quod cum cadavere comburi sententia iusserat<ref>Sententia Abbavillensis diei 28 Februarii 1766 iusserat ''Dictionnaire philosophique portatif'' cum corpore damnati comburi; vide Milza.</ref>. Quo facto, Voltarius, vehementer commotus, aliquamdiu de solo mutando cogitavit, deinde libello ''Relation de la mort du chevalier de La Barre'' (1766) respondit et causam anno 1775 resumpsit; restitutio non nisi anno 1793 facta est. Pugnavit praeterea pro comite de Lally,{{dubsig}} duce rerum Indicarum infelici anno 1766 securi percusso, cuius damnatio mense Maio 1778 rescissa est, ita ut morienti Voltario nuntiari posset; pro coniugibus Montbailli,{{dubsig}} parricidii absurde insimulatis; pro reformatis ad remos damnatis; pro colonis montium Iurensium, quos monachi Sancti Claudii{{dubsig}} iure quodam servili tenebant: quam causam morte praeventus non perfecit.
His certaminibus accessit perpetua de iure poenali cogitatio: Beccariae{{dubsig}} apud Francogallos interpres, cuius librum ''Des délits et des peines'' anno 1766 commentario instruxit, tormenta, quaestionem occultam, poenas immodicas, peccati et criminis confusionem accusavit, et anno 1777 librum ''Prix de la justice et de l'humanité'' edidit, quo consiliorum summam complexus est. Ita aulicus ille annorum quadragesimorum is factus est quem posteri inter prima exempla eius hominis ponunt quem Francogallice ''intellectuel'' vocant<ref>Pierre Lepape, ''Voltaire le conquérant'', imprimis p. 107, ubi monet Voltarium non solum novas scriptoris partes invenisse sed in media earum mutatione stetisse, et p. 303, de communitate eorum quos saeculo post ''intellectuels'' appellaverint.</ref>: privatus scilicet qui, sola fama fretus, palam rationem a potestate publica reposcit.
=== Reditus Lutetiam et mors (1778) ===
Tres et octoginta annos natus unum optabat: Lutetiam revisere, quam anno 1750 reliquerat quaeque ei tacito interdicto clausa manebat. Occasionem praebuit ultima tragoedia, ''Irène'', a theatro Francogallico recepta. Die 5 Februarii 1778 Ferney reliquit; die 10 apud marchionem de Villette consedit, in ripa Theatinorum,{{dubsig}} quae hodie ab ipso nomen trahit. Potestates conivere maluerunt.
Secutae sunt hebdomades honorum paene continuorum. Domus Villette numquam vacua erat: quibusdam diebus aliquot centeni salutatores numerabantur, academici, legati, histriones, curiosi. Ibi Voltarius Beniaminum Franklin convenit, cuius nepoti benedixit his tantum verbis, ut fertur, pronuntiatis: ''Dieu et la Liberté'' (Deus et Libertas); Diderot quoque ad eum venit; d'Argental, amicum septuaginta annorum, recuperavit. A suis admonitus ut rem religiosam componeret, ne cadaver suum, ut histrionum corpora, in sterquilinium abiceretur, sacerdoti facili, abbati Gaultier, declarationem caute ambiguam tradidit; idem tamen die 28 Februarii professionem chartae mandavit quae nota mansit: ''Je meurs en adorant Dieu, en aimant mes amis, en ne haïssant pas mes ennemis, et en détestant la superstition'' (se mori Deum adorantem, amicos amantem, inimicos non odientem, superstitionem detestantem).
Dies 30 Martii 1778 summi honoris fuit. [[Academia Francica|Academia Francica]] universa ei obviam processit, quod nulli antea contigerat, eumque praesidem creavit; vesperi, sexto spectaculo fabulae ''Irène'', populus gaudio elatus imaginem eius in scaena theatri Francogallici lauro coronari iussit, spectante e podio sene lacrimante, dum turba foris equos carpenti detrahere conatur. Haec "coronatio Voltarii", statim caelata et picta, mansit ipsa imago scriptoris non a rege, qui tacuit, sed a populo consecrati.
Hi labores corpus confectum exhauserunt. Voltarius tamen, reditu in Ferney omisso, novum opus aggressus est, lexicon Academiae retractandum, cuius litteram A sibi sumpsit. Morbo, quem opii ad dolores leniendos abusus auxisse creditur, post graves hebdomadas consumptus, die [[30 Maii]] [[1778]] circa horam undecimam noctis mortuus est, dimissis ante sacerdotibus qui retractationem extorquere conabantur, his verbis, ut traditur: ''Laissez-moi mourir en paix'' (sinite me in pace mori). Ultima epistula, die 26 Maii filio comitis de Lally dictata, qua rescissionem iudicii patris salutabat, his verbis claudebatur: se contentum moriturum.
[[Ecclesia Catholica|Ecclesia]] [[sepultura]]m Lutetiae negavit. Abbas Mignot, sororis filius, interdictum fallacia elusit: cadaver, vestitum et in carpento sedens quasi viator dormiens, ut traditur, noctu in abbatiam de Scellières in [[Campania]] deductum est, cuius Mignot abbas commendatarius erat, et die [[2 Iunii]] [[1778]] in solo Christiano conditum, paucis horis antequam episcopi interdictum adferretur. [[Cor]], a marchione de Villette{{dubsig}} servatum, anno 1864 in Bibliothecam nationalem Francogallicam delatum est, ubi in basi statuae a [[Ioannes Antonius Houdon|Houdon]] statuario factae quiescit; cerebrum, post varios casus, in theatrum Francogallicum pervenit. Maria Ludovica Denis, heres, Ferney vendidit et bibliothecam avunculi, plus sex milia voluminum, multa manu eius adnotata, Catharinae II cessit: quae hodie [[Petropolis|Petropoli]], in Bibliotheca nationali Russica, servatur et inter primos doctrinae fontes habetur.
== Opera ==
Opera Voltarii inter amplissima litterarum Francogallicarum sunt: prima editio critica operum omnium, a Voltaire Foundation Oxoniensi curata, ducenta quinque volumina complectitur, annis 1968-2022 edita<ref>Voltaire Foundation, Universitas Oxoniensis; editio, anno 1968 coepta, anno 2022 absoluta est.</ref>. Non tam altitudine speculandi, quam auctor numquam sibi vindicavit, quam amplitudine, varietate perfectioneque orationis solutae valent, quae etiam nunc exemplum claritatis, numeri, ironiae habetur.
=== Fabulae scaenicae ===
Theatrum praecipuum vitae litterariae negotium fuit: quinquaginta fere fabulas, in quibus triginta fere tragoedias, ab ''Œdipe'' (1718) ad ''Irène'' (1778) scripsit. Magni saeculi successorem se gerebat, regulis, versu duodecim syllabarum, decoro religiose servatis, sed genus intus renovare conabatur: argumentis patriis et equestribus (''Zaïre'', ''Adélaïde du Guesclin'', ''Tancrède''), locis exoticis (''Alzire'' in Peruvia, ''L'Orphelin de la Chine'' in imperio Mongolico, ''Mahomet'' in [[Arabia]]), adfectibus et apparatu quaesitis, et apertius in dies doctrina inserta: fanaticorum accusatione in ''Mahomet'', quod opus non sine ironia Benedicto XIV pontifici dicavit, intolerantiae in ''Les Guèbres''. Etiam scaenam ipsam emendari curavit: anno 1759 subsellia spectatorum, quae in pulpito posita erant, sublata sunt. Princeps tragoediae per dimidium saeculum, tota Europa plaudente, sero tamen regnum suum et novo genere dramatis et [[Gulielmus Shakespeare|Shakesperio]] labefactari vidit, quem ipse in Galliam introduxerat quemque iam oppugnabat. Posteritas contra eum iudicavit: tragoediae, vetustae artis vinculis adstrictae, saeculo undevicensimo e theatris excesserunt nec nisi raro, curiositatis aut documenti causa, rursus aguntur.
=== Carmina ===
Idem carminibus accidit, quae tamen primam gloriam pepererant. ''La Henriade'', omnium temptaminum carminis epici patrii apud Francogallos celeberrimum, inter maximos saeculi successus fuit, deinde in scholarum oblivionem decidit. ''La Pucelle d'Orléans'', carmen iocosum in Ioannam Arcensem virginem et Ecclesiam hilariter petulans, per multa decennia clam circumferebatur, magno auctoris metu, ne ab inimicis in eum verteretur. Manent carmina philosophica, ''Le Mondain'', ''Discours en vers sur l'homme'', ''Poème sur la loi naturelle'', ''Poème sur le désastre de Lisbonne'', in quibus versus disputandi telum fit, et ingens copia epistularum, fabularum versibus scriptarum, satirarum, carminum ad tempus compositorum, in quibus facilitas extemporalis eminet, quam aequales supra omnia ponebant.
=== Historia ===
Opera historica diuturnius valuerunt. Libro ''Histoire de Charles XII'' (1731), narratione vitae heroicae summa arte ducta, deinde opere ''Le Siècle de Louis XIV'' (1751), Voltarius genus ipsum penitus mutavit: historia desiit esse regum proeliorumque annales, morum praeceptio aut providentiae demonstratio, ut civilis cultus alicuius studium fieret, artes, scientias, mercaturam, instituta, mores complectens. ''Essai sur les mœurs et l'esprit des nations'' (1756), quindecim annorum laboris fructus, ad Aemiliam du Châtelet cum historia reconciliandam suscepti, consilium ad totius orbis mensuram extendit, plane contrarium est operi Bossuet ''Discours sur l'histoire universelle'', in populo electo et Christianis defixo: nam quod a Sinis incipit, Indiae, Mahometanis, Americis locum dat. Homo, non iam Deus, historiae subiectum fit; "ingenium nationum", non iam regnorum series, eius argumentum. His Voltarius novas illi aetati rationes addidit: testimonia adhibita, fontes inter se collati et examinati, fabellae exploratae, emendationes per novas editiones perpetuae. ''La Philosophie de l'histoire'' (1765), cuius titulus fortunam fecit, et historia imperii Russici sub Petro Magno aedificium compleverunt. Habent haec opera vitia sua, quae docti notaverunt: veri similitudinem ita adhibitam ut ratio illius aetatis omnium saeculorum iudex constituatur, studia partium, documenta interdum festinanter collecta. Nihilominus Voltarius inter conditores historiae recentioris et longinquos auctores historiae cultus civilis numeratur.
=== Fabulae philosophicae ===
Saepe notatum est: eo in genere quod contemnebat, quod nugas vocabat quodque fere semper sub persona edidit, immortalitatem litterarum adeptus est. Fabula Voltariana annis quadragesimis nata est, apud Sceaux et Lunéville, et deinde omnes cogitationis gradus comitata: ''Zadig ou la Destinée'' (1748) de providentia per casus sapientis Babylonii quaerit; ''Micromégas'' (1752) gigantem e Sirio in Terram deducit, ut parvitas litium humanarum metiatur; ''Candide'' (1759) optimismum conficit; ''L'Ingénu'' (1767), in qua Huronus quidam in Armoricam delatus absurda vitae cultioris detegit, primum satiram cum adfectu paene fabulae amatoriae miscet; ''L'Homme aux quarante écus'' (1768) de re oeconomica disputat; ''La Princesse de Babylone'' (1768), ''Le Taureau blanc'' (1774), ''Histoire de Jenni'' (1775) venam ad mortis limen producunt. Ratio ubique eadem est: narratio rapida, personae quasi neurospasta per orbem actae, falsa exoticae regionis species qua omnia dici possunt, et singularum sententiarum ironia quae lectorem experimenti cogitationis socium facit. Fabula officina portatilis philosophiae Voltarianae est eiusque effectus maxime mansurus.
=== Libelli, miscellanea, epistulae ===
Circum haec opera maiora innumerabilis copia versatur libellorum, dialogorum, iocorum, sermonum fictorum, commentariorum et eorum quae ipse "rogatons" vocabat; in quibus Voltarius fortasse verissimus est: ille bellator cotidiani certaminis minoris, qui paucis hebdomadibus responsum cuilibet adversario scribere, imprimere, per totam Europam spargere poterat. ''Lettres philosophiques'', ''Dictionnaire philosophique'', ''Questions sur l'Encyclopédie'' huius copiae summa et ordinata capita sunt; ''Le Philosophe ignorant'' (1766), quinquaginta sex dubitationum series, speciem maxime meditantis praebet.
Restant epistulae, quas multi hodie summum eius opus, ipso inscio conditum, habent: quindecim fere milia epistularum manu eius servatarum, ad mille octingentos homines datarum, a regibus et philosophis ad bibliopolas, patronos, histriones, ignotos. Quas omnes saeculo vicensimo Theodore Besterman edidit: simul vitae commentarii diurni, totius illius aetatis speculum amplissimum, monumentum ingenii, gratiae, consilii; epistulis enim Voltarius necessarios rexit, certamina gessit, personam suam aedificavit.
== Doctrina ==
=== Philosophia sine systemate ===
Voltarius philosophus systematis conditor non est, idque sibi laudi ducebat: scripsit enim se nec Newtoni nec Rameau ingenium habere, nec calculum integralem nec fundamenta harmoniae inventurum fuisse<ref>Epistula ad Thiriot, anno 1760 data (D9489), citata in ''The Cambridge Companion to Voltaire'', p. 47.</ref>. Philosophia eius via est potius quam doctrina. Nititur empirismo, ut hodie dicunt, a Lockio accepto, quo nihil in mentem nisi per sensus pervenire docetur, et arte dubitandi apud Baelium discita: quod observatio adsequi non potest, ignotum manet, et veri simile est mansurum. Magnae quaestiones metaphysicae, de natura animae, de origine mali, de libertate, ei voragines erant ante quas probitas iudicium sustinere iubet; dubitationem statum incommodum, certitudinem statum absurdum esse aiebat. Ex hac dubitandi disciplina recta via mores publici eius fluunt: qui nihil pro certo habet, ius non habet alterum propter opiniones vexandi. Tolerantia apud eum non virtus mollis animi est, sed conclusio e finibus mentis humanae logice deducta.
=== De religione: contra "Infamem", contra atheos ===
Sententia eius de religione, a iuventute ad mortem fere constans, ea est quam posteriores "deismum" vocaverunt quamque ipse sero "theismum" appellare maluit: ordo mundi, sicut horologium, artificem postulat; hic philosophorum Deus, soli rationi pervius, nullum librum dictavit, nullum populum elegit, nullam Ecclesiam condidit, et regula morum quam praestat est communis quidam iusti iniustique sensus, omnibus hominibus idem. Quidquid religiones revelatae huic fundo addiderunt, dogmata, miracula, sacerdotum ordines, id apud eum superstitio est, et "Infamis" fit simulatque superstitio persequitur. Sed Voltarius pari vi doctrinam aequalium iuniorum atheorum, qui omnia ex sola materia explicabant, respuit: civitas atheorum ei fragilis videbatur, et fides in Deum praemia poenasque reddentem vinculo civili utilis, maxime apud eos quos institutio non erudit. Haec religio minima et ad usum redacta, quae re ipsa fidem a civitate et mores a theologia separat, eum facit unum e longinquis auctoribus eius rerum ordinis quem Francogalli hodie "laïcité" vocant, quod verbum ipse numquam novit.
=== De re publica: emendator, non eversor ===
In re publica Voltarius nec popularis nec rerum novarum cupidus est. Optima ei semper visa est regia potestas legibus temperata, qualem iuvenis in Anglia viderat; ea deficiente, imperium absolutum tolerabat, dummodo ratione regeretur et a sapientibus temperaretur, et spem suam deinceps in Frederico II, in Catharina II, quorum mutuae adulationes inter minus gloriosa epistularum eius capita numerantur, postremo in iuvene [[Ludovicus XVI (rex Franciae)|Ludovico XVI]] eiusque ministro Turgot posuit. Senatibus infestus, quorum spiritum ordinis et intolerantiam prope viderat, libertati mercaturae, iuri in unum redigendo, vectigalibus emendandis, iudiciis dominorum tollendis favebat: emendationem a summo profectam petebat. Praesensit tamen res longius ituras: annis sexagesimis scripsit omnia quae videret semina magnae conversionis iacere, cui ipse non adfuturus esset. Res novae Francogallicae eum postea sibi vindicaverunt, ad rem publicam liberam trahentes quam numquam optaverat: eius tamen emendandi studium regium nec cum republicanorum doctrina nec cum caedibus annorum 1792-1794 confundendum est.
=== Quae in eo reprehenduntur ===
Et homo et opera partes habent quas doctrina hodierna sine venia examinat. Maxime disputatur de vehementia paginarum eius contra Iudaeorum religionem: ut Christianam fidem radicitus peteret, Voltarius Biblia Hebraica populumque cui ea tribuebantur consulto denigravit, iudiciis tam duris congestis ut lectorem hodiernum offendant. Quaerunt docti quantum in eo fuerit belli antichristiani consilii, quantum opinionum illius aetatis, quantum proprii odii. Simul notant eum persecutiones religionum causa et quasdam iniurias Iudaeis sui temporis inlatas damnavisse; contentio autem eius, in religionem non in genus hominum directa, aliena manet ab eo odio quod posteriora saecula ex ipsa stirpe hominum repetiverunt, quamquam illud ab eo auctoritatem petere non dubitavit. Alia quoque capita sollicitant. Primum coniecturae anthropologicae operis ''Essai sur les mœurs'', ubi contra unitatem generis humani plures hominum species defendit. Deinde ambigua de servitute coloniali sententia: idem enim qui unam ex acerbissimis saeculi accusationibus scripsit, congressum scilicet Candide herois cum servo Surinamensi mutilato, qui pretium sacchari Europaei pendit, pecunias tamen, ut multi eius aetatis locupletes, in magnas mercaturae societates contulit quarum negotia ad oeconomiam colonialem pertinebant; crimen autem, interdum repetitum, ipsum mancipiorum mercaturae interfuisse, a doctis vanum esse iudicatur<ref>Vide ''The Cambridge Companion to Voltaire'', ubi hoc crimen vanum esse ostenditur, monetur tamen sententias Voltarii de varietate hominum critice examinandas esse.</ref>. Accedit contemptus apertus "infimae plebis", quam superstitioni addictam iudicabat. Ingenium denique reprehenditur, in quo vera liberalitas cum vanitate, simulatione, singulari odii litterarii artificio coniuncta erat, quod Rousseau, Fréron diurnarius, Maupertuis experti sunt.
Hae tamen umbrae non impediunt quominus summa quaedam cohaerentia appareat: cogitatio enim eius ad agendum potius quam ad speculandum versa erat, eique persuasum erat malum metaphysicum extra potestatem hominum positum esse, mala autem socialia (fanaticum studium, tormenta, libidinem potestatis, ignorantiam) paulatim minui posse, quasi hortum post hortum colendo. Hunc obstinatum rerum emendatorem potius quam metaphysicum posteritas retinuit.
== Memoria ==
=== [[Pantheon Parisiense|Pantheum]] ===
Consecratio post mortem cum rebus novis venit. Fabula ''Brutus'' anno 1790 magno plausu reddita, abbatia de Scellières inter bona publica vendita, marchione de Villette instante, comitia constituentia reliquias philosophi in aedem Sanctae Genovefae, in [[Pantheon Parisiense|Pantheum]] virorum inlustrium conversam, transferri iusserunt. Die 11 Iulii 1791, tribus hebdomadibus postquam rex fugiens apud vicum Varennes retentus est, pompa ingens, a Iacobo Ludovico David pictore ordinata, per Lutetiam, spectantibus centenis milibus hominum et clausis Tuileriarum fenestris, sarcophagum duxit hoc titulo inscriptum: ''Il vengea Calas, La Barre, Sirven et Montbailli. Poète, philosophe, historien, il a fait prendre un grand essor à l'esprit humain, et nous a préparés à être libres'' (Calas, La Barre, Sirven, Montbailli vindicavit; poeta, philosophus, historicus, ingenium humanum magno impetu provexit nosque ad libertatem praeparavit). Voltarius primus scriptorum in [[Pantheon Parisiense|Pantheum]] inlatus est; Rousseau anno 1794 secutus est. Diu fama tenuit sepulcra eorum sub regibus redditis violata esse; inspectio publica anni 1897 utraque ossa in loculis suis quiescere ostendit.
=== Saeculum certaminum ===
Saeculum undevicensimum circa memoriam eius discissum est. Scriptoribus rerum novarum inimicis et scriptoribus primae aetatis romanticae Voltarius solii et arae eversor erat, homo "foedi risus", ut ait Musset; Chateaubriand ironiae eius ingenium Christianae fidei opposuit. Sed Hugo et Lamartine, ab eadem inimicitia profecti, ad laudandum pervenerunt, et cantilena pueri Gavroche in fabula ''Les Misérables'', ''c'est la faute à Voltaire'' (Voltarii culpa est), satis ostendit quid plebs Lutetiana de philosopho fecisset. Sub monarchia Iulia et altero imperio quod Francogalli ''voltairianisme'' vocabant idem fere valebat ac civium adversus Ecclesiam studium; cuius imaginem ridiculam Flaubert in Homais pharmacopola pinxit, ipse auctorem fabulae ''Candide'' sine exceptione admirans. Tertia res publica adoptionem perfecit: Voltarius, quem nec republicanorum nec atheorum fuisse libenter obliviscebantur, sanctus quidam civilis librorum scholasticorum factus est, scholae publicae et Ecclesiarum a civitate separationis patronus. Centesimus mortis annus, 1878, magnis celebrationibus actus est, quas oratio Victoris Hugo coronavit, in qua haec verba manserunt: ''il était plus qu'un homme, il était un siècle'' (plus erat quam homo, saeculum erat)<ref>Oratio Victoris Hugo in centesimo mortis Voltarii anno habita, die [[30 Maii]] [[1878]].</ref>.
=== Voltarius hodie ===
Saeculum vicensimum duplicem hanc imaginem accepit, aliis detestandam, aliis colendam, donec studiis sedatis doctrina successit. Testes sunt opera critica Gustavi Lanson, ampla biographia communi opera, Renato Pomeau moderante, conscripta, ''Voltaire en son temps'', editio epistularum a Theodore Besterman viro docto curata, qui Voltaire Foundation Oxoniensem condidit; quae anno 2022 primam editionem criticam operum omnium absolvit. Castellum de Ferney, a re publica Francogallica anno 1999 emptum et refectum, anno 2018 publico patefactum est; in villa Delicarum Genavae institutum et museum ei dicata sunt.
In communi hominum opinione Voltarius signum libertatis loquendi et adversus fanaticos constantiae manet, adeo ut omnes ei sententiam tribuant quam numquam scripsit: ''Je ne suis pas d'accord avec ce que vous dites, mais je me battrai pour que vous ayez le droit de le dire'' (non adsentior iis quae dicis, sed pugnabo ut ius ea dicendi habeas), quae verba anno 1906 Evelyn Beatrice Hall, vitae eius scriptrix Anglica, ad mentem eius exprimendam finxit<ref>Evelyn Beatrice Hall, ''The Friends of Voltaire'', Londinii, 1906.</ref>. Dictum duci de Gaulle attributum, cum Sartre philosophum in iudicium vocari vetuisset, ''on n'arrête pas Voltaire'' (Voltarius non comprehenditur), idem aliter significat: nomen in institutum abiit<ref>Dictum variis formis relatum de recusato anno 1960 iudicio in Jean-Paul Sartre; verba ipsa num dicta sint non constat.</ref>. Post caedem mense Ianuario 2015 in diurnarios ephemeridis ''Charlie Hebdo'' factam, ''Traité sur la tolérance'', liber duorum et dimidii saeculorum, in Francogallia breviter rursus inter libros maxime venditos fuit. Ducentis quinquaginta fere annis post mortem elapsis, is qui ''Écrasez l'Infâme'' subscribebat manet id quod in eo Hugo videbat: non tam auctor quam causa.
== Dicta ==
* Si [[Deus]] non exstaret, opus esset eum fingere (''Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer'')
* [[Veritas|Veritatem]] ama, [[tolerantia|concede]] errorem (''Aime la vérité, mais pardonne à l'erreur''.)
* Opinio [[praeiudicium|praeiudicata]] est [[opinio]] sine [[ratio]]ne (''Le préjugé est une opinion sans jugement''.)
* [[Vocabulum|Verbis]] tuis non convenio, sed usque ad [[mors|mortem]] pugnabo ut [[libertas loquendi|ius dicendi]] habeas (''Je ne suis pas d'accord avec ce que vous dites, mais je me battrai jusqu'à la mort pour que vous ayez le droit de le dire.'')<ref name=":0">''Voltarii Henriados: editio nova, Latinis versibus & Gallicis, q. dedicat [[:en:Karl Theodor Anton Maria von Dalberg|Carolo-Theodoro]], [[Calcius Cappavallis]]'', 1772. https://books.google.fi/books?id=_qVZAAAAcAAJ</ref>
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
; Bibliographica
* Mary Margaret Harrison Barr, ''Quarante années d'études voltairiennes, bibliographie analytique des livres et articles sur Voltaire, 1926-1965''. Lutetiae: A. Colin, 1968 {{Ling|Francogallice}}
* Mary Margaret Harrison Barr, ''A Century of Voltaire Study. A Bibliography of Writings on Voltaire, 1825-1925''. Novi Eboraci: B. Franklin, 1972 {{Ling|Anglice}}
* George Bengescu, ''Voltaire, bibliographie de ses œuvres''. 4 voll. Lutetiae: Perrin, 1882-1890 {{Ling|Francogallice}}
* Theodore Bestermann, ''Some Eighteenth-century Voltaire editions unknown to Bengesco''. Banbury: Voltaire Foundation, 1973 {{Ling|Anglice}}
* Frederick A. Spear, ''Bibliographie analytique des écrits relatifs a Voltaire: 1966-1990''. Oxoniae: Voltaire Foundation, 1992 {{Ling|Francogallice}}
; Editiones fontium
* Frédéric S. Eigeldinger, Raymond Trousson, edd., ''Sébastien Longchamp: Anecdotes sur la vie privée de Monsieur de Voltaire''. Lutetiae: Champion, 2009. ISBN 978-2-7453-1861-9 {{Ling|Francogallice}}
; Encyclopaedica
* Nicholas Cronk, ed., ''The Cambridge Companion to Voltaire''. Cantabrigiae: Cambridge University Press, 2009 {{Ling|Anglice}}
* Jean Goulemot, André Magnan, Didier Masseau, edd., ''Inventaire Voltaire''. Lutetiae: Gallimard, 1995. ISBN 978-2-07-073757-4 {{Ling|Francogallice}}
* Raymond Trousson, Jeroom Vercruysse, edd., ''Dictionnaire général de Voltaire par lui-même''. Lutetiae: Champion, 2003 {{Ling|Francogallice}}
* André Versaille, ed., ''Dictionnaire de la pensée de Voltaire''. Bruxellis: Editions Complexe, 1994 {{Ling|Francogallice}}
; De vita
* Theodore Besterman, ''Voltaire.'' 1969 {{Ling|Anglice}}
* Rémy Bijaoui, ''Voltaire avocat. Calas, Sirven et autres affaires ...''. Lutetiae: Tallandier, 1994. ISBN 978-2-235-02118-0 {{Ling|Francogallice}}
* Ian Davidson, ''Voltaire. A Life.'' Londinii: Profile Books, 2010. ISBN 978184668261 {{Ling|Anglice}}
* Jacques Donvez, ''De quoi vivait Voltaire ?''. Lutetiae: Deux Rives, 1949 {{Ling|Francogallice}}
* Max Gallo, ''Moi, j’écris pour agir: vie de Voltaire''. Lutetiae: Fayard, 2008 {{Ling|Francogallice}}
* Jean Goldzink, ''Voltaire, la légende de saint Arouet''. Lutetiae: Gallimard, 1989 {{Ling|Francogallice}}
* Patricia Ménissier, ''Les Amies de Voltaire dans la correspondance : 1749-1778''. Lutetiae: H. Champion, 2007 {{Ling|Francogallice}}
* Pierre Milza, ''Voltaire''. Lutetiae: Perrin, 2007. ISBN 978-2-262-02251-8 {{Ling|Francogallice}}
* Jean Orieux, ''Voltaire''. Lutetiae: Flammarion, 1966 {{Ling|Francogallice}}
* Christophe Paillard, ''Voltaire en son château de Ferney''. Lutetiae: Éditions du Patrimoine, 2010. ISBN 978-2-7577-0027-3 {{Ling|Francogallice}}
* Roger Pearson, ''Voltaire Almighty: a life in pursuit of freedom.'' Londinii: Bloomsbury, 2005. ISBN 978-1-58234-630-4 {{Ling|Anglice}}
* René Pomeau, René Vaillot, Christine Mervaud, ''Voltaire en son temps''. 5 voll. Oxoniae: Voltaire Foundation {{Ling|Francogallice}}
* René Pomeau, ''Voltaire en son temps. I: D'Arouet à Voltaire''. Oxoniae: Voltaire Foundation, 1985 {{Ling|Francogallice}}
* Raymond Trousson, ''Voltaire''. Lutetiae: Tallandier, 2015 {{Ling|Francogallice}}
* René Pomeau, ''Voltaire en son temps, 1694-1791'' [editio compendiosa]. Lutetiae: Fayard, 1995. ISBN 9782213595535 {{Ling|Francogallice}}
* Ghislain Waterlot, ''Voltaire : le procureur des Lumières''. Lutetiae: Michalon, 1996 {{Ling|Francogallice}}
; De opere et philosophia
* Urs App, ''The Birth of Orientalism''. Philadelphiae: University of Pennsylvania Press, 2010. ISBN 978-0-8122-4261-4 {{Ling|Anglice}}
* J. H. Brumfitt, ''Voltaire: Historian.'' 1958 {{Ling|Anglice}} [https://web.archive.org/web/20120505020617/http://www.questia.com/read/14509369?title=Voltaire%3a%20Historian Questia]
* Peter Gay, ''Voltaire's Politics: The Poet as Realist.'' Novo Portu: Yale University Press, 1988 {{Ling|Anglice}}
* Djavâd Hadidi, ''Voltaire et l'Islam''. Lutetiae: Publications Orientalistes de France, 1974 {{Ling|Francogallice}}
* Betina L. Knapp, ''Voltaire Revisited.'' 2000 {{Ling|Anglice}}
* Pierre Lepape, ''Voltaire le conquérant : naissance des intellectuels au siècle des Lumières''. Lutetiae: Seuil, 1997 {{Ling|Francogallice}}
* Véronique Le Ru, ''Voltaire newtonien. Le combat d’un philosophe pour la science''. Lutetiae: Vuibert/ADAPT, 2005. ISBN 978-2-7117-5374-1 {{Ling|Francogallice}}
* Xavier Martin, ''Voltaire méconnu : aspects cachés de l’humanisme des Lumières (1750-1800)''. Lutetiae: Dominique Martin Morin, 2006. ISBN 978-2-85652-303-2 {{Ling|Francogallice}}
* Éliane Martin-Haag, ''Voltaire. Du cartésianisme aux Lumières''. Lutetiae: Vrin, 2002. ISBN 978-2-7116-1537-7 {{Ling|Francogallice}}
* Sylvain Menant, ''Esthétique de Voltaire''. Lutetiae: SEDES, 1995. ISBN 978-2-7181-1555-9 {{Ling|Francogallice}}
* Jerry Z. Muller, ''The Mind and the Market: Capitalism in Western Thought.'' Anchor Books, 2002 {{Ling|Anglice}}
* René Pomeau, ''La Religion de Voltaire''. Lutetiae: Librairie Nizet, 1974 {{Ling|Francogallice}}
* Bertram Eugene Schwarzbach, ''Voltaire's Old Testament Criticism.'' Genavae: Librairie Droz, 1971 {{Ling|Francogallice}}
* Ira Owen Wade, ''Studies on Voltaire.'' Novi Eboraci: Russell & Russell, 1967 {{Ling|Anglice}}
* Ira Owen Wade, ''The Intellectual Development of Voltaire''. Princetoniae: Princeton University Press, 1969 {{Ling|Anglice}}
; Fama et fortuna
* Guy Chaussinand-Nogaret, ''Voltaire et le siècle des Lumières''. Bruxellis: Éditions Complexe, 1994 {{Ling|Francogallice}}
* Will Durant, ''The Age of Voltaire.'' Novi Eboraci: Simon and Schuster (''The Story of Civilization'', 9) {{Ling|Anglice}}
* Guillaume Métayer, ''Nietzsche et Voltaire. De la liberté de l’esprit de la civilisation''. Lutetiae: Flammarion, 2011. ISBN 978-2-08-124925-7 {{Ling|Francogallice}}
* Ricardo J. Quinones, ''Erasmus and Voltaire: Why They Still Matter.'' Toronti: University of Toronto Press, 2010 {{Ling|Anglice}}
* Norman L. Torrey, ''The Spirit of Voltaire.'' Novi Eboraci: Columbia University Press, 1938 {{Ling|Anglice}}
* Raymond Trousson, ''Voltaire 1778-1878''. Lutetiae: PUPS, 2008 {{Ling|Francogallice}}
; Aliae encyclopaediae
* Günther Mensching, "[http://www.philosophie-woerterbuch.de/online-woerterbuch/?title=Voltaire&tx_gbwbphilosophie_main%5Baction%5D=show&tx_gbwbphilosophie_main%5Bcontroller%5D=Lexicon&tx_gbwbphilosophie_main%5Bentry%5D=54&cHash=d7ca468a9355b3b066823a39d8d37f11 Voltaire]" in ''Online-Wörterbuch Philosophie'' {{Ling|Theodisce}}
* John Bennett Shank, "[http://plato.stanford.edu/entries/voltaire/ Voltaire]" in ''[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]'' (2009) {{Ling|Anglice}}
* Karl Vorländer, "[http://www.textlog.de/6278.html Voltaire]" in Karl Vorländer, ''Geschichte der Philosophie'' (1902) {{Ling|Theodisce}}
{{NexInt}}
* [[5676 Voltaire]], asteroides
* [[Philosophia historiae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Voltaire|Voltarium}}
{{Fontes biographici}}
{{Vicifons|:fr:Auteur:Voltaire|Voltarium}}
* ''[https://web.archive.org/web/20110411045242/http://societe-voltaire.org/ Société Voltaire]'' iuxta Ferney
* ''[http://voltaire.lire.ish-lyon.cnrs.fr Société des études voltairiennes]'' apud Sorbonam
* [http://athena.unige.ch/athena/voltaire/voltaire.html Opera Voltarii]: editiones interretiales apud Universitatem Genavensem
* ''[https://web.archive.org/web/20130602232757/http://www.voltaire.ox.ac.uk/www_vf/default.ssi Voltaire Foundation]'' ("Opus Fundatum Voltarium")
* ''[https://web.archive.org/web/20110315031841/http://www.correspondance-voltaire.de/index.php Correspondance Voltaire]'' {{Ling|Theodisce}}
* "[http://www.academie-francaise.fr/les-immortels/francois-marie-arouet-dit-voltaire François-Marie AROUET, dit VOLTAIRE]" apud Academiam Francicam
* Raymond Trousson, "[http://www.memo.fr/dossier.asp?ID=629 La vie de Voltaire]"
* "[https://web.archive.org/web/20060219104028/http://www.biblioweb.org/-VOLTAIRE-.html Voltaire]": vita et opera. Pagina olim apud ''BiblioWeb'' divulgata
{{Lifetime|1694|1778|Voltarius}}
[[Categoria:Aevum illuminationis]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epici]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Historici Franciae]]
[[Categoria:Les Neuf Sœurs]]
[[Categoria:Ontologi]]
[[Categoria:Philosophi Franciae]]
[[Categoria:Philosophi historiae]]
[[Categoria:Philosophi sexualitatis]]
[[Categoria:Poetae Franciae]]
[[Categoria:Politici Franciae]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Franciae]]
[[Categoria:Scriptores pseudonymi]]
[[Categoria:Autobiographi]]
[[Categoria:Socii Academiae Francicae]]
[[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Borussicae]]
[[Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis]]
[[Categoria:Voltarius|!]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}
l0t68d9jzq9g742kxu9zi29z3tjixxc
Godefridus Danneels
0
23683
3994369
3834778
2026-10-14T01:45:39Z
Bartholomite
116968
nomen
3994369
wikitext
text/x-wiki
{{Cardinalis Ecclesiae Catholicae
|nomen=Godefridus Danneels
|titulus= [[Sancta Anastasia|S. Anastasiae]]
|munus= [[archiepiscopus]] [[Bruxellae|Bruxellarum]]|
|imago=Sacrament Cardinal Danneels.jpg
|descriptio= Godefridus Danneels [[Eucharistia|sanctissimum sacramentum]] ferens|
|latitudo imaginis=200 px|
|natus= [[4 Iunii]] [[1933]]
|ordinatus= [[17 Augusti]] [[1957]]
|episcopus= [[4 Novembris]] [[1977]]
|consacratus= [[18 Decembris]] [[1977]]
|promulgatus= [[2 Februarii]] [[1983]]
|a papa=[[Ioannes Paulus II|Ioanne Paulo II]]
|mortuus=14 Martii 2019
|vexillum=Coat of arms of Godfried Danneels.svg
|va=
|ch=
|cr=
}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
{{res|Godefridus Maria Iulius Danneels}} (vulgo ''Godfried''; natus in [[Kanegem]], [[Flandria]] in [[Belgia]] die [[4 Iunii]] [[1933]], mortuus [[Mechlinia]]e die [[14 Martii]] [[2019]]) erat [[cardinalis]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]] ac [[archiepiscopus]] [[Mechlinia|Mechlinensis]] ac [[Bruxellae|Bruxellarum]]. Danneels [[Conclave anni 2005|conclavibus mense Aprili 2005]] et [[Conclave anni 2013|mense Martio 2013]] adfuit, quae [[Iosephus Ratzinger|Iosephum Ratzinger]] et [[Georgius Marius Bergoglio|Georgium Marium Bergoglio]] [[papa]]s creaverunt.
== Nexus externi ==
* {{CathHierBishop|danneels}}
* [http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/cardinali_biografie/cardinali_bio_danneels_g_it.html Biographia officialis Sanctae Sedis] {{ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
* [https://web.archive.org/web/20000902000629/http://www.fiu.edu/~mirandas/bios-d.htm#Danneels Sanctae Romane Ecclesiae cardinales - dictionarium biographicum] {{Ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Danneels, Godefredus}}
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Incolae Belgicae]]
[[Categoria:Nati 1933]]
[[Categoria:Mortui 2019]]
fd3m5p7e5y8x72hm3jncbmjbpynm6qx
Franciscopolis (discretiva)
0
32867
3994394
3179032
2026-10-14T08:48:41Z
Demetrius Talpa
81729
3994394
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
'''Franciscopolis''' nominatur:
* '''[[Franciscopolis (Argentina)]]''', urbs Argentinae ([[Corduba (provincia Argentinae)|provincia Cordubensis]]
* '''[[Franciscopolis (Francia)]]''', sive '''[[Portus Gratiae]]''', urbs Franciae
* '''[[Franciscopolis (California)]]''' sive '''[[Fanum Sancti Francisci (California)]]''', urbs Californiae in Civitatibus Foederatis
4fp335otmp0pnpsbjdn64w9qvrdm02c
3994395
3994394
2026-10-14T08:48:52Z
Demetrius Talpa
81729
3994395
wikitext
text/x-wiki
{{discretiva}}
'''Franciscopolis''' nominatur:
* '''[[Franciscopolis (Argentina)]]''', urbs Argentinae ([[Corduba (provincia Argentinae)|provincia Cordubensis]])
* '''[[Franciscopolis (Francia)]]''', sive '''[[Portus Gratiae]]''', urbs Franciae
* '''[[Franciscopolis (California)]]''' sive '''[[Fanum Sancti Francisci (California)]]''', urbs Californiae in Civitatibus Foederatis
9kma72t1vwj0l8akdtei8g9hbtktnmp
Formula:Capsa linguae
10
40831
3994360
3861599
2026-10-14T01:25:27Z
Grufo
64423
+‘|color familiae=’
3994360
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Metacapsa tabellaria
| pigmentulum = {{{color familiae|}}}
| caput 1 = {{{nomen latine|{{PAGENAME}}}}}<br /><small>{{{nomen|}}}</small>
| si 2 = {{{pronuntiatus|{{{pronunciation|}}}}}}
| caput 2 = [[Alphabetum Phoneticum Internationale|IPA]]
| res 2 = '''[''' {{{pronuntiatus|{{{pronunciation|}}}}}} ''']'''
| caput 3 = [[Taxinomia linguistica|Taxinomia]]
| res 3 = {{{familia|—}}}
| caput 4 = Locutores
| res 4 = {{#if:{{{fabulantes|}}}
|{{{fabulantes|—}}} <div style="font-size: smaller;">{{{fabulantes2|}}}</div>
|{{{speakers|—}}} <div style="font-size: smaller;">{{{speakers2|}}}</div>
}}
| caput 5 = Sigla
| res 5 = [[ISO 639-1|1]] {{{iso1|—}}}, [[ISO 639-2|2]] {{{iso2|—}}}, [[ISO 639-3|3]] {{{iso3|—}}}
| caput 6 = Status publicus
| caput 7 = [[Linguarum officialium catalogus|Officialis]]
| res 7 = {{{nationes|—}}}
| caput 8 = Privata
| res 8 = {{{civitas|—}}}
| caput 9 = Litterae
| res 9 = {{{litteratura|—}}}
| caput 10 = Scriptura
| res 10 = {{{scriptura|—}}}
| caput 11 = Procuratio
| res 11 = {{{procuratio|—}}}
| si 12 = {{{tabula|}}}{{{tabula2|}}}
| res 12 = {{#if:{{{tabula|}}}
|{{{tabula}}}{{#if:{{{syllabus|}}}|<small>{{{syllabus}}}</small>}}
}}{{#if: {{{tabula2|}}}
|{{{tabula2}}}{{#if:{{{syllabus2|}}}|<small>{{{syllabus2}}}</small>}}
}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
pg2eucj1wrzl6w8kgbtrmrdpype1d4x
Quintus Caecilius Metellus Celer
0
42941
3994268
3310497
2026-10-13T13:29:32Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De gente */
3994268
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Famoiliares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., [[In Catilinam|Cat]]. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''Cic''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* 62 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] Cic. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. Consul. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>Ad Att. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''Epistularum ad Familiares'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''Pro Caelio'' 59-60.
** secunda oratio ''In Catilinam'' 26.
** ''Brutus'' 247
*[[Plutarchus]], ''Cicero'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Nexus externi ==
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
rcdtqwroguwvbyoodrgd0pq9ibdmx0r
3994269
3994268
2026-10-13T13:36:33Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3994269
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. Consul. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Nexus externi ==
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
iafoh2f0l3yd614qk1h0yv7033o8m0p
3994270
3994269
2026-10-13T13:37:32Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994270
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Nexus externi ==
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
rfo83gw4sx8axts626ndgyxo8mkmwe6
3994271
3994270
2026-10-13T13:38:41Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3994271
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
0mct2ocu65ckl8w4jmxj0b5vchusm34
3994272
3994271
2026-10-13T13:44:24Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Fontes */
3994272
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
oxw2fn2lr35a5yulf6qt7gy5xotcjpo
3994273
3994272
2026-10-13T13:49:30Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994273
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
7c4rf1f4yzk2c0n251s94qdlli0htk7
3994274
3994273
2026-10-13T13:52:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994274
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
pb1t9x06tjet7ue4suatnnza9jnfame
3994275
3994274
2026-10-13T13:55:00Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994275
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
dxqwkrazbmuxlwmct743yp8zjbvbhnf
3994276
3994275
2026-10-13T13:59:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994276
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXvi ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
3u9g5vw8gltnjf8uj30gugd0gx3d0no
3994277
3994276
2026-10-13T13:59:36Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Fontes */
3994277
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
fihln8rsfhdm6eukiwvqjndyuea9izb
3994280
3994277
2026-10-13T14:04:59Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994280
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
2sbzt8eh4b0l91fg3y7fl0vomtkxte5
3994281
3994280
2026-10-13T14:13:06Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Plura legere si cupis */
3994281
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
godik9p103kfovv9qoeetbsd8l5ywnc
3994282
3994281
2026-10-13T14:19:08Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Nexus externi */
3994282
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
j63k1gmyinqdzd495e6fceityfz2ekq
3994283
3994282
2026-10-13T14:23:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994283
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref> Hoc anno Metellum Celerem mercatoribus [[India|Indicis]] tempestate ad litus delatis a regulo Germano donatum esse narrabat [[Cornelius Nepos]]<ref>Locus perditus sed a Pomponio Mela (III.5.45) et [[Plinius Maior|Plinio Maiore]] (II.170) citatus.</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
nbcy7eao4kiyz22zykxs5diqgm76rsx
3994284
3994283
2026-10-13T14:25:59Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994284
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref> Hoc anno Metellum Celerem mercatoribus [[India|Indicis]] tempestate ad litus delatis a regulo Germano donatum esse narrabat [[Cornelius Nepos]]<ref>Locus perditus sed a [[Pomponius Mela|Pomponio Mela]] (III.5.45) et [[Plinius Maior|Plinio Maiore]] (II.170) citatus. Cf H. Bengtson (1954).</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
72zuut5wrc9l2jl7th1hn3dczcv72q3
3994286
3994284
2026-10-13T14:29:37Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994286
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref> Hoc anno Metellum Celerem mercatoribus [[India|Indicis]] tempestate ad litus delatis a regulo Germano donatum esse narrabat [[Cornelius Nepos]]<ref>Locus perditus sed a [[Pomponius Mela|Pomponio Mela]] (III.38) et [[Plinius Maior|Plinio Maiore]] (II.170) citatus. Cf H. Bengtson (1954).</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
b7q1fuqve93kaf3wn6u10fqvzmu5ml6
3994288
3994286
2026-10-13T14:31:08Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994288
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref> Hoc anno Metellum Celerem mercatoribus [[India|Indicis]] tempestate ad litus delatis a regulo Germano donatum esse narrabat [[Cornelius Nepos]]<ref>Locus perditus sed a [[Pomponius Mela|Pomponio Mela]] (III.38) et [[Plinius Maior|Plinio Maiore]] (II.67.170) citatus. Cf H. Bengtson (1954).</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2.</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
lcwxaz7nyjfmu9ld2hde5gq3znr7ueo
3994291
3994288
2026-10-13T14:37:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De cursu honorum */
3994291
wikitext
text/x-wiki
''' Quintus Caecilius Metellus Celer''' (natus anno [[103 a.C.n.]] – mortuus anno [[59 a.C.n.]] ) fuit vir publicus [[Res Publica Romana|Rei Publicae Romanae]]. Anno [[60 a.C.n.]] cum [[Lucius Afranius|Lucio Afranio]] functus est consulatu. In matrimonium duxit [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]] [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] filiam.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)|Quintus Metellus Nepos]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.2.6</ref> quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ipse Celer [[Clodia (Metelli uxor)|Clodiam]], [[Publius Clodius Pulcher|Publii Clodii]] sororem uxorem duxit.
== De cursu honorum ==
* 66 a.C.n. Legatus Pompei in bello [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridatico]]<ref>Dio Cassius 36.54.</ref>.
* Ante [[63 a.C.n.]] [[Augur]]
* 63 a.C.n. [[Praetor|Praetor urbanus]] Gaium Rabirium [[perduellio]]nis ad populum accusatum et a Cicerone defensum<ref>''Oratio Pro Rabirio'' servata est.</ref> a [[Tarpeia|rupe Tarpeia]] eripuit dum vexillum in [[Ianiculum|Ianiculo]] ante damnationem demitti iubet, quod signum e more maiorum [[comitia]] dissolvebat. Anno exeunte a senatu in agrum Picenum missus<ref>[[Cicero|Cic]]., ''[[In Catilinam|Cat]]''. II.26. [[Sallustius]] 30. [[Plutarchus|Plut]]., ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cic]]''. 16.</ref> exercitum raptim comparavit et cum tribus [[Legio Romana|legionibus]] ad [[Faesulae|Faesulas]] iter fecit ut [[Catilinae coniuratio|Catilinam]] a Gallia intercluderet. Tum Catilina inter duos exercitus hostium positus cum consule [[Gaius Antonius Hybrida|Antonio Hybrida]]<ref>Coniurationi favere dicebatur.</ref> potius quam cum praetore Metello Celere pugnare maluit<ref>[[Sallustius]] 57. [[Dio Cassius]] 37.39.</ref>.
* [[62 a.C.n.]] [[Proconsul]] in [[Gallia Cisalpina]]. Gallia Cisalpina Ciceroni ex permutatione provinciarum cum collega Antonio Hybrida obvenerat<ref>[[Plutarchus]] ''Cic''. 12. [[Sallustius]] 26.</ref> qui Romae manere malebat atque operam dedit ut Celeri provincia sua adscriberetur<ref>''[[Epistulae ad familiares|Ad fam]]''. 5.2.3. [[Dio Cassius]] 37.33.</ref> Hoc anno Metellum Celerem mercatoribus [[India|Indicis]] tempestate ad litus delatis a regulo Germano donatum esse narrabat [[Cornelius Nepos]]<ref>Locus perditus sed a [[Pomponius Mela|Pomponio Mela]] (III.38) et [[Plinius Maior|Plinio Maiore]] (II.67.170) citatus. Cf H. Bengtson (1954).</ref>
* 60 a.C.n. [[Consul]]. Pompeius Romam redux operam dederat ut legati sui in bello Mithridatico [[Lucius Afranius|Afranius]] et Celer consules designarentur. Eventus eum crudeliter fefellit : nam Afranius nihil pro eo effecit et Metellus, fortasse ob repudium sororis Muciae, ut volebat historicus Dio Cassius<ref>37.49.3</ref>, in omnibus rebus [[Triumviratus|triumviro]] futuro adversabatur. Ab optimatibus enim [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] et [[Cato Minor|Catone Minore]] stabat qui acta Pompei in Oriente in totum rata facere nolebant sed singula eorum perspicienda esse aestimabant. Tribunus plebis quidam, Flavio nomine, Pompeianarum rerum studio consulem in custodiam rapuit ; mox tamen Pompeium de ea re puduit et eum dimitti iussit<ref>[[Dio Cassius]] 37.49-50.</ref>. Cum nihil eorum quae cuperet illo anno impetraret Pompeius societatem imperii cum Caesare et Crasso coniunxit qui ''primus triumviratus'' dicitur<ref>Acta Pompei anno 59 a.C.n. Gaio Caesare ad populum ferente rata sunt.</ref>. Item Metellus Celer sororis maritum [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] tribunatum plebis quamvis [[Patricii (ordo)|patricium]] petentem, ut rempublicam turbare et inimicos ulcisci posset, coercuit nec petitionem admisit<ref>Dio Cassius 37.51.</ref>. Itaque consul ''sane bonus''<ref>''Ad Att''. I.19. Cf ibid. I.20.5 ''egregius consul''</ref> esse a Cicerone iudicabatur qui tamen anno [[62 a.C.n.]] ob simultatem cum fratre Metello Nepote in epistula ad eum missa sese purgare debuit<ref>''Ad. Fam.'' V.2. Cf. Attali (1992)</ref>.
* 59 a.C.n. Proconsul in [[Gallia Narbonensis|Gallia transalpina]] (?)<ref>[[Cicero]] ''Ad Att'' I,19.2 et I.20.5. Cf [[Dio Cassius]] 37.50.</ref>. Ineunte anno Romae in legem agrariam Iulii Caesaris iurare recusavit quamdiu sine poena id facere licuit<ref>[[Dio Cassius]] 38.7.</ref>. Tum subito obiit (mense Aprili ?) non sine veneficii suspicione quam Cicero ad uxorem Clodiam in oratione ''Pro Caelio'' postea habita dirigebat.
== Notae ==
<references />
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVI ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 54 necnon libro XXXVII cap. 27, 33, 39, 49-51 et XXXVIII cap. 7..
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 1-2 (epistola Celeris e Gallia Citeriore missa et responsum Ciceronis).
** ''[[Pro Caelio]]'' 59-60.
** secunda oratio ''[[In Catilinam]]'' 26.
** ''[[Brutus (Cicero)|Brutus]]'' 247
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' 16 et 29.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 30, 42, 57.
== Plura legere si cupis ==
*Walter Allen, Jr., "[https://www.jstor.org/stable/283388 Cicero's Provincial Governorship in 63 B.C.]", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'', 1952: 233-241
*Alain Attali, "[https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1992_num_127_1_1329 Agrégation des lettres, concours interne, 1991]", ''Vita Latina'', 1992: 39-43
*Hermann Bengtson; "[https://www.jstor.org/stable/4434397 Q. Caecilius Metellus Celer (cos 60) und die Inder]", ''Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte'', 1954: 229-236
*R. G. C. Levens, "[https://www.jstor.org/stable/698727 Note on Metellus Celer's Letter to Cicero]", ''The Classical Review'', 1928: 171-172
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]", ''Transactions of the American Philological Association'', 1983: 273-287
*Jörg Spielvogel, "[https://www.jstor.org/stable/4476958 Das Prokonsulat des Q. Caecilius Metellus Celer (Prätor 63 V. Chr.)]", ''Hermes'', 1993: 242-246
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
== Nexus externi ==
* [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Caecilius_86 Caecilius 86] in [[Paulys Real-Enzyklopädie der classischen Altertumswissenschaft]]
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2168.html Q. Caecilius Metellus Celer]" in {{Smith-bio}} p. 1028
*[https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=openedition+metellus+celer&mid=79047CAA14FA58099CEA79047CAA14FA58099CEA&churl=https%3a%2f%2fwww.youtube.com%2fchannel%2fUCo0bN4-xoVguMo0g5eVbgeg&FORM=VIRE Metellus Celer's impact] in YouTube audiendum
{{DEFAULTSORT:Caecilius Metellus Celer, Quintus}}
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Proconsules Galliae Cisalpinae]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Augures]]
[[Categoria:Gens Caecilia|Metellus Celer, Quintus]]
[[Categoria:Nati 103 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui 59 a.C.n.]]
398qyoslyig8io2rxl7ka8zcppjz866
MediaVici
0
79261
3994293
3916900
2026-10-13T14:43:07Z
Grufo
64423
{{[[Formula:Augenda|augenda]]}} → {{[[Formula:Pagina neglecta|pagina neglecta]]}}: pagina est vetus
3994293
wikitext
text/x-wiki
{{Pagina neglecta}}
[[Fasciculus:MediaWiki-2020-logo.svg|thumb|upright|Vexillum]]
{{Res|MediaVici}} ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|MediaWiki}}) est [[programma computatrale]] pro libera [[encyclopaedia]] [[Vicipaedia]] creatum. [[Lingua programmationis|Linguā]] [[PHP]] scriptum est, et [[Licentia Publica Generalis GNU|Licentiā Publica Generali GNU]] dispensatur.
{{NexInt}}
* [[PHP]]
* [[Vicipaedia]]
* [[MetaVici]]
== Nexus externi ==
* [[:mw:MediaWiki|Situs interretialis]]
* [https://www.php.net ''php.net'' — de lingua PHP] {{Ling|Anglice}}
[[Categoria:Res informatica]]
[[Categoria:Vicimedia]]
[[Categoria:Vicipaedia]]
[[Categoria:MediaVici| ]]
sy72serixyxjee8r1yoiek65f49da71
Ulmeta
0
106387
3994323
3596100
2026-10-13T15:59:21Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994323
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Ormea collegiata san martino.jpg|thumb|Ulmeta]]
'''Ulmeta'''<ref name="itwiki">[[:it:Ormea]]</ref><ref>''DIZIONARIO GEOGRAFICO'' - Di GOFFREDO CASALIS, Voll. V.V., Torino 1833-1854</ref><ref name=":0">{{Graesse}}</ref> {{victio|Ulmeta|ae|f}} (alia nomina: ''Ulmea''<ref name="itwiki" /><ref name=":0" />, ''Ulmetum''<ref name=":0" />) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Ormea|Ormea]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 1 750 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Pedemontium|Pedemontio]] et in [[Provincia Cuneensis|Provincia Cuneensi]] situm. Urbani ''Ulmeates'', ''Ulmeatici'' vel ''Ulmeatenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''
</gallery>
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
=== Fractiones ===
Aimoni, Albra, Alpisella, Barchi, Bossi, Bossieta, Campocomune, Chionea, Chioraira, Eca, Isola Perosa, Nasagò, Ponte di Nava, Prale, Quarzina, Valdarmella, Villaro, Viozene.
== Municipia finitima ==
* [[Altum (Pedemontium)|Altum]],
* [[Armum]] ([[Provincia Imperiensis|IM]]),
* [[Briga Nicaeensium Summa]],
* [[Capraunia]],
* [[Cosium]] (olim [[Castrum Cuxii]] vel [[Cuxius]]) ([[Provincia Imperiensis|IM]]),
* [[Frabosia Superior]],
* [[Garexium]],
* [[Nasinum]] ([[Savo (provincia)|SV]]),
* [[Pornasium]] ([[Provincia Imperiensis|IM]]),
* [[Roboretum (provincia Cuneensis)|Roboretum]],
* [[Roccafortis (Provincia Cuneensis)|Roccafortis]].
{{NexInt}}
* [[Pedemontium]] (''regio''),
* [[Provincia Cuneensis]],
* [[Cuneum]] (''urbs''),
* [[Urbes Italiae]].
== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20211026012757/https://www.ormea.eu/ Pagina officilis]
{{CommuniaCat|Ormea|Ulmetam}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Imago:Maps of the province of Cuneo.gif|Collocatio finium municipii in Provincia Cuneensi.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Urbes Italiae in Pedemontio]]
[[Categoria:Municipia in provincia Cunei]]
[[Categoria:Municipia Italica Linguae Occitanae]]
3tgw8wy3ghp93of6peowdr4ft5etbor
Formula:Veterrimus vir vivus
10
120544
3994382
3683099
2026-10-14T04:41:27Z
Bartholomite
116968
3994382
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| titulus = Veterrimus vir vivens ab anno [[1962]]
| formula = Veterrimus vir vivus
| imago = [[Fasciculus: Viejos comiendo sopa.jpg|75px]]
| corpus = Iosephus Saint-Amour · Gulielmus Fullingim · Ioannes Mosely Turner · Fredericus Wedeking · Fredericus Butterfield · Ioannes Teillet · Carolus Nelson · Carolus Phillips · Matthaeus Barbatus · Iosephus Thomas · Hermannus Smith-Johannsen · Alphaeus Philemon Cole · Ioannes Evans · Henricus Pérignon · Iacobus Wiggins · Fredericus Frazier · Iosephus Armengol Jover · [[Christianus Mortensen]] · Johnson Parks · Gualterius Richardson · Denzo Ishizaki · Antonius Urrea-Hernández · Ioannes Painter · Antonius Todde · [[Yukichi Chuganji]] · [[Ioannes Riudavets]] · [[Fredericus Hale]] · [[Aemilianus Mercado del Toro]] · [[Tomoji Tanabe]] · [[Henricus Allingham]] · [[Gualterius Breuning]] · '''[[Jiroemon Kimura]]''' · [[Salustianus Sanchez]] · [[Arturus Licata]] · [[Alexander Imich]] · [[Sakari Momoi]] · [[Yasutaro Koide]] · [[Israel Kristal]] · [[Franciscus Núñez Olivera]] · [[Masazo Nonaka]] · [[Chitetsu Watanabe]] · [[Robertus Weighton]] · [[Emilius Flores Marquez]] · [[Saturninus de la Fuente García]] · [[Ioannes Vincentius Perez Mora]] · [[Shi Ping]] · [[Ioannes Tinniswood]] · [[Ioannes Marinho III]]
|sub = Vide etiam: [[Formula:Veterrimus homo vivus]]
}}<noinclude>
[[Categoria:Homines|ß]]
[[Categoria:Centenariani|ß]]
[[Categoria:Formulae]]
</noinclude>
kkpr6i6m5usn5ev63aydfcraoci7aqg
Index communium praefecturae Vosegi
0
123776
3994409
3993896
2026-10-14T09:40:56Z
Pippobuono
54500
nomen latinum
3994409
wikitext
text/x-wiki
Hic est index [[commune|communium]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] praefecturae [[Francia|Francicae]], cui subsunt communia 515 numero.
[[Fasciculus:Vosges-Position.png|thumb|Situs praefecturae]]
[[Fasciculus: Senones vu du Petit Paris.jpg|thumb|Despectus in ''[[ Senones ]]'']]
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88001
| 88270
| [[Les Ableuvenettes]]
|-
| 88002
| 88500
| [[Ahéville]]
|-
| 88003
| 88140
| [[Aingeville]]
|-
| 88004
| 88320
| [[Ainvelle (Vosegus)|Ainvelle]]
|-
| 88005
| 88110
| [[Allarmont]]
|-
| 88006
| 88500
| [[Ambacuria]]
|-
| 88007
| 88410
| [[Ameuvelle]]
|-
| 88008
| 88700
| [[Anglemont]]
|-
| 88009
| 88650
| [[Anould]]
|-
| 88010
| 88170
| [[Aouze]]
|-
| 88011
| 88380
| [[Arches (Vosegus)|Arches]]
|-
| 88012
| 88380
| [[Archettes]]
|-
| 88013
| 88170
| [[Aroffe]]
|-
| 88014
| 88430
| [[Arrentès-de-Corcieux]]
|-
| 88015
| 88300
| [[Attignéville]]
|-
| 88016
| 88260
| [[Attigny (Vosegus)|Attigny]]
|-
| 88017
| 88300
| [[Aulnois]]
|-
| 88019
| 88300
| [[Autigny-la-Tour]]
|-
| 88020
| 88300
| [[Autreville (Vosegus)|Autreville]]
|-
| 88021
| 88700
| [[Autrey (Vosegus)|Autrey]]
|-
| 88022
| 88140
| [[Auzainvilliers]]
|-
| 88023
| 88500
| [[Avillers (Vosegus)|Avillers]]
|-
| 88024
| 88130
| [[Avrainville (Vosegus)|Avrainville]]
|-
| 88025
| 88630
| [[Avranville]]
|-
| 88026
| 88600
| [[Aidella]]
|-
| 88027
| 88330
| [[Badménil-aux-Bois]]
|-
| 88028
| 88460
| [[La Baffe]]
|-
| 88029
| 88240
| [[La Vôge-les-Bains]]
|-
| 88030
| 88270
| [[Bainville-aux-Saules]]
|-
| 88031
| 88170
| [[Balléville]]
|-
| 88032
| 88520
| [[Aquilina (Sanctus Deodatus)|Aquilina]]
|-
| 88033
| 88210
| [[Ban-de-Sapt]]
|-
| 88106
| 88230
| [[Ban-sur-Meurthe-Clefcy]]
|-
| 88035
| 88640
| [[Barbey-Seroux]]
|-
| 88036
| 88300
| [[Barville (Vosegus)|Barville]]
|-
| 88037
| 88120
| [[Basse-sur-le-Rupt]]
|-
| 88038
| 88130
| [[Battexey]]
|-
| 88039
| 88500
| [[Baudricourt]]
|-
| 88040
| 88150
| [[Bayecourt]]
|-
| 88041
| 88270
| [[Bazegney]]
|-
| 88042
| 88700
| [[Bazien]]
|-
| 88043
| 88500
| [[Bazoilles-et-Ménil]]
|-
| 88044
| 88300
| [[Bazoilles-sur-Meuse]]
|-
| 88045
| 88300
| [[Beaufremont]]
|-
| 88046
| 88600
| [[Beauménil]]
|-
| 88047
| 88270
| [[Begnécourt]]
|-
| 88048
| 88370
| [[Bellefontaine (Vosegus)|Bellefontaine]]
|-
| 88049
| 88260
| [[Belmont-lès-Darney]]
|-
| 88050
| 88600
| [[Belmont-sur-Buttant]]
|-
| 88051
| 88800
| [[Belmont-sur-Vair]]
|-
| 88052
| 88260
| [[Belrupt]]
|-
| 88053
| 88210
| [[Belval (Vosegus)|Belval]]
|-
| 88054
| 88520
| [[Bertrimoutier]]
|-
| 88055
| 88450
| [[Bettegney-Saint-Brice]]
|-
| 88056
| 88500
| [[Bettoncourt]]
|-
| 88057
| 88490
| [[Le Beulay]]
|-
| 88058
| 88170
| [[Biécourt]]
|-
| 88059
| 88430
| [[Biffontaine]]
|-
| 88060
| 88500
| [[Blémerey (Vosegus)|Blémerey]]
|-
| 88061
| 88410
| [[Bleurville]]
|-
| 88062
| 88320
| [[Blevaincourt]]
|-
| 88063
| 88270
| [[Bocquegney]]
|-
| 88064
| 88600
| [[Bois-de-Champ]]
|-
| 88065
| 88260
| [[Bonvillet]]
|-
| 88066
| 88500
| [[Boulaincourt]]
|-
| 88068
| 88470
| [[La Bourgonce]]
|-
| 88069
| 88270
| [[Bouxières-aux-Bois]]
|-
| 88070
| 88130
| [[Bouxurulles]]
|-
| 88071
| 88270
| [[Bouzemont]]
|-
| 88073
| 88130
| [[Brantigny]]
|-
| 88074
| 88350
| [[Brechainville]]
|-
| 88075
| 88250
| [[La Bresse]]
|-
| 88076
| 88600
| [[Brouvelieures]]
|-
| 88077
| 88700
| [[Brû]]
|-
| 88078
| 88600
| [[Bruyères]]
|-
| 88079
| 88140
| [[Boloniacivilla]]
|-
| 88080
| 88700
| [[Bult]]
|-
| 88081
| 88540
| [[Bussang]]
|-
| 88082
| 88110
| [[Celles-sur-Plaine]]
|-
| 88083
| 88300
| [[Certilleux]]
|-
| 88084
| 88130
| [[Chamagne]]
|-
| 88085
| 88640
| [[Champdray]]
|-
| 88086
| 88600
| [[Ducis Campus|Champ-le-Duc]]
|-
| 88087
| 88000
| [[Chantraine (commune)|Chantraine]]
|-
| 88088
| 88240
| [[La Chapelle-aux-Bois]]
|-
| 88089
| 88600
| [[La Chapelle-devant-Bruyères]]
|-
| 88090
| 88130
| [[Carpinia]]
|-
| 88091
| 88460
| [[Charmois-devant-Bruyères]]
|-
| 88092
| 88270
| [[Charmois-l'Orgueilleux]]
|-
| 88093
| 88210
| [[Châtas]]
|-
| 88094
| 88330
| [[Châtel-sur-Moselle]]
|-
| 88095
| 88170
| [[Châtenois (Vosegus)|Châtenois]]
|-
| 88096
| 88410
| [[Châtillon-sur-Saône]]
|-
| 88097
| 88500
| [[Chauffecourt]]
|-
| 88098
| 88390
| [[Chaumousey]]
|-
| 88099
| 88150
| [[Chavelot]]
|-
| 88100
| 88500
| [[Chef-Haut]]
|-
| 88101
| 88460
| [[Cheniménil]]
|-
| 88102
| 88630
| [[Chermisey]]
|-
| 88103
| 88270
| [[Circourt]]
|-
| 88104
| 88300
| [[Circourt-sur-Mouzon]]
|-
| 88105
| 88410
| [[Claudon]]
|-
| 88107
| 88630
| [[Clérey-la-Côte]]
|-
| 88108
| 88240
| [[Le Clerjus]]
|-
| 88109
| 88120
| [[Cleurie]]
|-
| 88110
| 88700
| [[Clézentaine]]
|-
| 88111
| 88100
| [[Coinches]]
|-
| 88113
| 88490
| [[Combrimont]]
|-
| 88114
| 88140
| [[Gundrecivilla]]
|-
| 88115
| 88430
| [[Corcieux]]
|-
| 88116
| 88310
| [[Cornimont]]
|-
| 88117
| 88170
| [[Courcelles-sous-Châtenois]]
|-
| 88118
| 88630
| [[Cussiacum (Vosegus)|Cussiacum]]
|-
| 88119
| 88140
| [[Crainvilliers]]
|-
| 88120
| 88520
| [[La Croix-aux-Mines]]
|-
| 88121
| 88330
| [[Damas-aux-Bois]]
|-
| 88122
| 88270
| [[Damas-et-Bettegney]]
|-
| 88123
| 88320
| [[Damblain]]
|-
| 88124
| 88260
| [[Darney]]
|-
| 88125
| 88170
| [[Darney-aux-Chênes]]
|-
| 88126
| 88390
| [[Darnieulles]]
|-
| 88127
| 88700
| [[Deinvillers]]
|-
| 88128
| 88210
| [[Denipaire]]
|-
| 88129
| 88270
| [[Derbamont]]
|-
| 88130
| 88600
| [[Destord]]
|-
| 88131
| 88600
| [[Deycimont]]
|-
| 88132
| 88000
| [[Deyvillers]]
|-
| 88133
| 88000
| [[Dignonville]]
|-
| 88134
| 88000
| [[Dinozé]]
|-
| 88135
| 88460
| [[Docelles]]
|-
| 88136
| 88000
| [[Dogneville]]
|-
| 88137
| 88170
| [[Dolaincourt]]
|-
| 88138
| 88260
| [[Dombasle-devant-Darney]]
|-
| 88139
| 88500
| [[Dombasle-en-Xaintois]]
|-
| 88140
| 88140
| [[Dombrot-le-Sec]]
|-
| 88141
| 88170
| [[Dombrot-sur-Vair]]
|-
| 88144
| 88500
| [[Domèvre-sous-Montfort]]
|-
| 88142
| 88390
| [[Domèvre-sur-Avière]]
|-
| 88143
| 88330
| [[Domèvre-sur-Durbion]]
|-
| 88145
| 88600
| [[Domfaing]]
|-
| 88146
| 88800
| [[Domjulien]]
|-
| 88147
| 88390
| [[Dommartin-aux-Bois]]
|-
| 88148
| 88200
| [[Domnus Martinus (Romaricus Mons)]]
|-
| 88149
| 88260
| [[Dommartin-lès-Vallois]]
|-
| 88150
| 88170
| [[Dommartin-sur-Vraine]]
|-
| 88151
| 88270
| [[Donoparium]]
|-
| 88152
| 88600
| [[Dompierre (Vosegus)|Dompierre]]
|-
| 88153
| 88700
| [[Domptail]]
|-
| 88154
| 88630
| [[Domnum Remigium]]
|-
| 88155
| 88500
| [[Domvallier]]
|-
| 88156
| 88700
| [[Domnus Cyricus]]
|-
| 88157
| 88220
| [[Dounoux]]
|-
| 88158
| 88510
| [[Éloyes]]
|-
| 88159
| 88650
| [[Entre-deux-Eaux]]
|-
| 88160
| 88000
| [[Spinalium]]
|-
| 88161
| 88260
| [[Erculum]]
|-
| 88162
| 88260
| [[Esley]]
|-
| 88163
| 88130
| [[Essegney]]
|-
| 88164
| 88500
| [[Estrenniae]]
|-
| 88165
| 88480
| [[Étival-Clairefontaine]]
|-
| 88166
| 88450
| [[Évaux-et-Ménil]]
|-
| 88167
| 88460
| [[Faucompierre]]
|-
| 88168
| 88700
| [[Fauconcuria]]
|-
| 88169
| 88600
| [[Fays (Vosegus)|Fays]]
|-
| 88170
| 88360
| [[Ferdrupt]]
|-
| 88171
| 88410
| [[Fignévelle]]
|-
| 88172
| 88600
| [[Fiménil]]
|-
| 88173
| 88130
| [[Florémont]]
|-
| 88174
| 88390
| [[Folmeriacum]]
|-
| 88175
| 88600
| [[Fontenetum (Vosegus)|Fontenetum]]
|-
| 88176
| 88240
| [[Fontiniacum]]
|-
| 88177
| 88530
| [[La Forge (Vosegus)|La Forge]]
|-
| 88178
| 88390
| [[Les Forges (Vosegus)|Les Forges]]
|-
| 88179
| 88320
| [[Fulchericurtis]]
|-
| 88180
| 88320
| [[Franum]]
|-
| 88181
| 88230
| [[Fracia]]
|-
| 88182
| 88490
| [[Frapelle]]
|-
| 88183
| 88630
| [[Frebecuria]]
|-
| 88184
| 88600
| [[Formicae Fons]]
|-
| 88185
| 88500
| [[Franellum Magnum]]
|-
| 88186
| 88500
| [[Franellum Rubeum]]
|-
| 88187
| 88270
| [[Frasnido]]
|-
| 88188
| 88160
| [[Frascia]]
|-
| 88189
| 88350
| [[Frevilla (Vosegus)|Frevilla]]
|-
| 88190
| 88440
| [[Frizon]]
|-
| 88192
| 88270
| [[Gelvécourt-et-Adompt]]
|-
| 88193
| 88520
| [[Gemaingoutte]]
|-
| 88194
| 88170
| [[Geminorum curia]]
|-
| 88195
| 88140
| [[Iandrevilla]]
|-
| 88196
| 88400
| [[Gerardi Mare]]
|-
| 88197
| 88120
| [[Gerbamont]]
|-
| 88198
| 88430
| [[Gerbépal]]
|-
| 88199
| 88320
| [[Gingivilla]]
|-
| 88200
| 88390
| [[Gehennium]]
|-
| 88201
| 88390
| [[Girancurtis]]
|-
| 88202
| 88500
| [[Gircuria]]
|-
| 88203
| 88600
| [[Girecuria]]
|-
| 88205
| 88340
| [[Girmont-Val-d'Ajol]]
|-
| 88206
| 88170
| [[Gironcuria (Vosegus)|Gironcuria]]
|-
| 88208
| 88410
| [[Gondoncuria]]
|-
| 88209
| 88190
| [[Golbey]]
|-
| 88210
| 88270
| [[Gorhey]]
|-
| 88212
| 88350
| [[Grannum]]
|-
| 88213
| 88490
| [[Magna Fossa]]
|-
| 88215
| 88210
| [[Grandrupt]]
|-
| 88214
| 88240
| [[Grandrupt-de-Bains]]
|-
| 88216
| 88600
| [[Granvillare]]
|-
| 88218
| 88640
| [[Granges-Aumontzey]]
|-
| 88219
| 88630
| [[Grussius]]
|-
| 88220
| 88410
| [[Greniancuria]]
|-
| 88221
| 88240
| [[Gruetum]]
|-
| 88222
| 88600
| [[Gognacuria]]
|-
| 88223
| 88450
| [[Guneiacum]]
|-
| 88224
| 88330
| [[Haldiniacum]]
|-
| 88225
| 88220
| [[Hadolia]]
|-
| 88226
| 88270
| [[Hagericurtis]]
|-
| 88227
| 88300
| [[Hagnéville-et-Roncourt]]
|-
| 88228
| 88330
| [[Haillainville]]
|-
| 88229
| 88300
| [[Harchéchamp]]
|-
| 88230
| 88700
| [[Hardancuria]]
|-
| 88231
| 88800
| [[Haraevilla ad Mosam]]
|-
| 88232
| 88300
| [[Hermonis villa]]
|-
| 88233
| 88270
| [[Harol]]
|-
| 88236
| 88240
| [[La Haye (Vosegus)|La Haye]]
|-
| 88237
| 88270
| [[Hennecuria]]
|-
| 88238
| 88260
| [[Hennezel]]
|-
| 88239
| 88130
| [[Haruniacum]]
|-
| 88240
| 88600
| [[Herpemons]]
|-
| 88241
| 88170
| [[Houécourt]]
|-
| 88242
| 88300
| [[Houéville]]
|-
| 88243
| 88700
| [[Housseras]]
|-
| 88244
| 88430
| [[La Houssière]]
|-
| 88245
| 88210
| [[Horbacum]]
|-
| 88246
| 88500
| [[Hymont]]
|-
| 88247
| 88150
| [[Igniacum (Vosegus)|Igniacum]]
|-
| 88248
| 88320
| [[Isches]]
|-
| 88249
| 88300
| [[Gedanis villa]]
|-
| 88250
| 88550
| [[Jarménil]]
|-
| 88251
| 88700
| [[Ioannis Manile]]
|-
| 88252
| 88260
| [[Jésonville]]
|-
| 88253
| 88000
| [[Jeuxey]]
|-
| 88254
| 88500
| [[Jorxey]]
|-
| 88255
| 88630
| [[Jubani villa]]
|-
| 88256
| 88640
| [[Jussarupt]]
|-
| 88257
| 88500
| [[Jevancuria]]
|-
| 88258
| 88320
| [[Marchia (Vosegus)|Marchia]]
|-
| 88259
| 88300
| [[Landini villa]]
|-
| 88260
| 88130
| [[Langley (Vosegus)|Langley]]
|-
| 88261
| 88600
| [[Laval-sur-Vologne]]
|-
| 88262
| 88600
| [[Aquilina (Spinalium)|Aquilina]]
|-
| 88263
| 88640
| [[Laveline-du-Houx]]
|-
| 88264
| 88270
| [[Légéville-et-Bonfays]]
|-
| 88265
| 88300
| [[Lemmecuria]]
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
! [[INSEE|Numerus INSEE]]
! [[Numerus cursualis]]
! [[Commune]]
|-
| 88266
| 88600
| [[Lépanges-sur-Vologne]]
|-
| 88267
| 88260
| [[Larino]]
|-
| 88268
| 88490
| [[Lesseux]]
|-
| 88269
| 88400
| [[Liézey]]
|-
| 88270
| 88350
| [[Liffodium]]
|-
| 88271
| 88800
| [[Legisvilla]]
|-
| 88272
| 88410
| [[Lyroncuria]]
|-
| 88273
| 88000
| [[Longus Campus (Vosegus)|Longus Campus]]
|-
| 88274
| 88170
| [[Longus Campus subtus Castinetum]]
|-
| 88275
| 88490
| [[Lubine]]
|-
| 88276
| 88490
| [[Lussia]]
|-
| 88277
| 88110
| [[Luviniacus]]
|-
| 88278
| 88170
| [[Macuncurtis]]
|-
| 88279
| 88270
| [[Madecuria]]
|-
| 88280
| 88450
| [[Maldisinum]]
|-
| 88281
| 88270
| [[Madonne-et-Lamerey]]
|-
| 88283
| 88140
| [[Malini curia]]
|-
| 88284
| 88650
| [[Mandray]]
|-
| 88285
| 88800
| [[Manderae]]
|-
| 88286
| 88130
| [[Mareinvilla]]
|-
| 88287
| 88320
| [[Mariacum (Vosegus)|Mariacum]]
|-
| 88288
| 88270
| [[Monroniscurtis]]
|-
| 88289
| 88320
| [[Martiniacum (Vosegus)|Martiniacum]]
|-
| 88290
| 88300
| [[Martigny-les-Gerbonvaux]]
|-
| 88291
| 88410
| [[Martinvelle]]
|-
| 88292
| 88500
| [[Mataincuria]]
|-
| 88293
| 88630
| [[Maxey-sur-Meuse]]
|-
| 88294
| 88150
| [[Mazeley]]
|-
| 88295
| 88500
| [[Maceriolae]]
|-
| 88296
| 88140
| [[Madonis villa]]
|-
| 88297
| 88600
| [[Méménil]]
|-
| 88298
| 88700
| [[Menardi Mons]]
|-
| 88302
| 88160
| [[Le Ménil]]
|-
| 88300
| 88210
| [[Ménil-de-Senones]]
|-
| 88299
| 88500
| [[Mansile in Sanctesio]]
|-
| 88301
| 88700
| [[Ménil-sur-Belvitte]]
|-
| 88303
| 88630
| [[Mudrevallis]]
|-
| 88304
| 88500
| [[Mirecurtium]]
|-
| 88305
| 88630
| [[Moncel-sur-Vair]]
|-
| 88306
| 88210
| [[Le Mont]]
|-
| 88309
| 88800
| [[Monthureux-le-Sec]]
|-
| 88310
| 88410
| [[Monthureux-sur-Saône]]
|-
| 88307
| 88320
| [[Mont-lès-Lamarche]]
|-
| 88308
| 88300
| [[Montes ante Novum Castrum]]
|-
| 88311
| 88240
| [[Montmotier]]
|-
| 88312
| 88170
| [[Morelli Domus]]
|-
| 88313
| 88330
| [[Murini villa]]
|-
| 88314
| 88320
| [[Morizécourt]]
|-
| 88315
| 88600
| [[Mors Agni]]
|-
| 88316
| 88140
| [[Maurivilla]]
|-
| 88317
| 88210
| [[Moussey (Vosegus)|Moussey]]
|-
| 88318
| 88700
| [[Medius Mons (Vosegus)|Medius Mons]]
|-
| 88319
| 88420
| [[Medianum Monasterium]]
|-
| 88320
| 88100
| [[Nayemont-les-Fosses]]
|-
| 88321
| 88300
| [[Neocastrum (Francia)|Neocastrum]]
|-
| 88322
| 88600
| [[La Neuveville-devant-Lépanges]]
|-
| 88324
| 88170
| [[La Neuveville-sous-Châtenois]]
|-
| 88325
| 88800
| [[La Neuveville-sous-Montfort]]
|-
| 88326
| 88100
| [[Neuvillers-sur-Fave]]
|-
| 88327
| 88440
| [[Nomexy]]
|-
| 88328
| 88470
| [[Nompardivilla]]
|-
| 88330
| 88260
| [[Novilla (Vosegus)|Novilla]]
|-
| 88331
| 88600
| [[Nontiavilla]]
|-
| 88332
| 88800
| [[Noretum]]
|-
| 88333
| 88700
| [[Nossoncourt]]
|-
| 88334
| 88500
| [[Ollevilla]]
|-
| 88335
| 88500
| [[Offroicourt]]
|-
| 88336
| 88170
| [[Audoleni villa]]
|-
| 88338
| 88700
| [[Ortonis curia]]
|-
| 88340
| 88700
| [[Padua (Vosegus)|Padua]]
|-
| 88341
| 88100
| [[Pair-et-Grandrupt]]
|-
| 88342
| 88330
| [[Pallegney]]
|-
| 88343
| 88800
| [[Paretum (Vosegus)|Paretum]]
|-
| 88344
| 88350
| [[Pargniacum subtus Mirevallem]]
|-
| 88345
| 88490
| [[La Petite-Fosse]]
|-
| 88346
| 88210
| [[La Petite-Raon]]
|-
| 88347
| 88270
| [[Petraficta (Vosegus)|Petraficta]]
|-
| 88348
| 88600
| [[Petreus Pons]]
|-
| 88349
| 88230
| [[Plenifesium]]
|-
| 88350
| 88170
| [[Pluvesia]]
|-
| 88351
| 88370
| [[Plumberae]]
|-
| 88352
| 88300
| [[Pomperra (Vosegus)|Pomperra]]
|-
| 88353
| 88260
| [[Pons iuxta Undinovilla]]
|-
| 88354
| 88500
| [[Pont-sur-Madon]]
|-
| 88355
| 88330
| [[Portus Caelorum]]
|-
| 88356
| 88600
| [[Les Poulières]]
|-
| 88357
| 88500
| [[Portus Suavis]]
|-
| 88358
| 88550
| [[Pouxeux]]
|-
| 88359
| 88600
| [[Prey (Vosegus)|Prey]]
|-
| 88360
| 88260
| [[Provenchères-lès-Darney]]
|-
| 88361
| 88490
| [[Provenchères-et-Colroy]]
|-
| 88362
| 88210
| [[Le Puid]]
|-
| 88363
| 88630
| [[Purneretum]]
|-
| 88364
| 88500
| [[Puzieux (Vosegus)|Puzieux]]
|-
| 88365
| 88270
| [[Racécourt]]
|-
| 88366
| 88170
| [[Radalli villa]]
|-
| 88367
| 88700
| [[Rambervilleriae]]
|-
| 88368
| 88500
| [[Rancuria]]
|-
| 88369
| 88160
| [[Romarici campus]]
|-
| 88370
| 88270
| [[Radonis curtis]]
|-
| 88371
| 88220
| [[Rapo ad Silvas]]
|-
| 88372
| 88110
| [[Rapo ad Stationem]]
|-
| 88373
| 88110
| [[Raon-sur-Plaine]]
|-
| 88374
| 88130
| [[Rapey]]
|-
| 88375
| 88520
| [[Raves (Vosegus)|Raves]]
|-
| 88376
| 88300
| [[Ribovilla]]
|-
| 88377
| 88410
| [[Rainharii villa]]
|-
| 88378
| 88450
| [[Regney]]
|-
| 88379
| 88330
| [[Ranconis curtis]]
|-
| 88380
| 88640
| [[Rehaupal]]
|-
| 88381
| 88260
| [[Relangia]]
|-
| 88382
| 88500
| [[Rimacuria]]
|-
| 88383
| 88200
| [[Romarici Mons]]
|-
| 88386
| 88100
| [[Remomeix]]
|-
| 88385
| 88800
| [[Romulficuria]]
|-
| 88387
| 88170
| [[Ramaldi villa]]
|-
| 88388
| 88390
| [[Renauvoid]]
|-
| 88389
| 88500
| [[Reparium]]
|-
| 88390
| 88320
| [[Roberticuria]]
|-
| 88391
| 88120
| [[Rochesson]]
|-
| 88394
| 88320
| [[Romania ad Silvas]]
|-
| 88395
| 88700
| [[Rotmundum]]
|-
| 88398
| 88600
| [[Les Rouges-Eaux]]
|-
| 88399
| 88460
| [[Le Roulier]]
|-
| 88400
| 88500
| [[Ruvera in Sanctesio]]
|-
| 88401
| 88170
| [[Roverium (Vosegus)|Roverium]]
|-
| 88402
| 88700
| [[Rovilla ad Quercus]]
|-
| 88403
| 88500
| [[Roserota]]
|-
| 88404
| 88320
| [[Roseriae supra Mosunam]]
|-
| 88406
| 88130
| [[Rugney]]
|-
| 88407
| 88630
| [[Ruppes]]
|-
| 88408
| 88360
| [[Rupt-sur-Moselle]]
|-
| 88409
| 88120
| [[Saint-Amé]]
|-
| 88411
| 88260
| [[Sanctus Basolimons]]
|-
| 88412
| 88700
| [[Sanctus Benedictus (Vosegus)|Sanctus Benedictus]]
|-
| 88413
| 88100
| [[Sanctus Deodatus (urbs)|Sanctus Deodatus]]
|-
| 88410
| 88700
| [[Sancta Barbara (Vosegus)|Sancta Barbara]]
|-
| 88418
| 88700
| [[Sancta Helena (Vosegus)|Sancta Helena]]
|-
| 88424
| 88100
| [[Sancta Margareta (Vosegus)|Sancta Margareta]]
|-
| 88415
| 88200
| [[Sanctus Stephanus ultra Mosellam]]
|-
| 88416
| 88700
| [[Sanctus Genesius (Vosegus)|Sanctus Genesius]]
|-
| 88417
| 88700
| [[Sanctus Gorgonius (Vosegus)|Sanctus Gorgonius]]
|-
| 88419
| 88210
| [[Saint-Jean-d'Ormont]]
|-
| 88421
| 88410
| [[Sanctus Iulianus (Vosegus)|Sanctus Iulianus]]
|-
| 88423
| 88650
| [[Sanctus Leonardus (Vosegus)|Sanctus Leonardus]]
|-
| 88425
| 88700
| [[Sanctus Mauricius (Vosegus)|Sanctus Mauricius]]
|-
| 88426
| 88560
| [[Saint-Maurice-sur-Moselle]]
|-
| 88427
| 88170
| [[Sanctus Memmius (Vosegus)|Sanctus Memmius]]
|-
| 88428
| 88470
| [[Saint-Michel-sur-Meurthe]]
|-
| 88429
| 88200
| [[Sanctus Nabor (Vosegus)|Sanctus Nabor]]
|-
| 88430
| 88140
| [[Sanctus Audoenus (Vosegus)|Sanctus Audoenus]]
|-
| 88431
| 88170
| [[Sanctus Paulus (Vosegus)|Sanctus Paulus]]
|-
| 88432
| 88700
| [[Sanctus Petrimons]]
|-
| 88433
| 88500
| [[Sanctus Pancratius (Vosegus)|Sanctus Pancratius]]
|-
| 88434
| 88800
| [[Sancti Remigii Mons (Vosegus)|Sancti Remigii Mons]]
|-
| 88435
| 88480
| [[Sanctus Remigius (Vosegus)|Sanctus Remigius]]
|-
| 88436
| 88210
| [[Sanctus Stephanus (Vosegus)|Sanctus Stephanus]]
|-
| 88437
| 88270
| [[Sanctus Valerius (Vosegus)|Sanctus Valerius]]
|-
| 88438
| 88470
| [[La Salle (Vosegus)|La Salle]]
|-
| 88439
| 88390
| [[Sanchey]]
|-
| 88440
| 88170
| [[Sandaucuria]]
|-
| 88441
| 88260
| [[Sans-Vallois]]
|-
| 88442
| 88120
| [[Sapois (Vosegus)|Sapois]]
|-
| 88443
| 88300
| [[Sartes]]
|-
| 88444
| 88210
| [[Le Saulcy]]
|-
| 88445
| 88580
| [[Salicetum (Vosegus)|Salicetum]]
|-
| 88446
| 88140
| [[Salsurae (Vosegus)|Salsurae]]
|-
| 88447
| 88290
| [[Salsuriae]]
|-
| 88448
| 88140
| [[Seivilla]]
|-
| 88449
| 88130
| [[Saviniacum (Vosegus)|Saviniacum]]
|-
| 88450
| 88320
| [[Senagda]]
|-
| 88451
| 88210
| [[Senonia (Vosegus)|Senonia]]
|-
| 88452
| 88260
| [[Senonges]]
|-
| 88453
| 88630
| [[Seromons]]
|-
| 88454
| 88600
| [[Sarcus (Vosegus)|Sarcus]]
|-
| 88455
| 88320
| [[Sirecuria]]
|-
| 88456
| 88320
| [[Serocourt]]
|-
| 88457
| 88630
| [[Seona (Vosegus)|Seona]]
|-
| 88458
| 88130
| [[Solicuria]]
|-
| 88459
| 88170
| [[Soncuria]]
|-
| 88460
| 88630
| [[Solicia]]
|-
| 88461
| 88140
| [[Serewavilla]]
|-
| 88462
| 88120
| [[Le Syndicat]]
|-
| 88463
| 88100
| [[Tinctorivus]]
|-
| 88464
| 88460
| [[Tendon (Vosegus)|Tendon]]
|-
| 88465
| 88150
| [[Tado]]
|-
| 88466
| 88800
| [[Tillia]]
|-
| 88467
| 88290
| [[Thiéfosse]]
|-
| 88468
| 88160
| [[Le Thillot]]
|-
| 88469
| 88500
| [[Tirocuria]]
|-
| 88470
| 88530
| [[Le Tholy]]
|-
| 88471
| 88410
| [[Les Thons]]
|-
| 88472
| 88260
| [[Thuillières]]
|-
| 88473
| 88320
| [[Tignécourt]]
|-
| 88474
| 88300
| [[Tellum (Vosegus)|Tellum]]
|-
| 88475
| 88320
| [[Toteleni curtis]]
|-
| 88476
| 88500
| [[Totoni villa]]
|-
| 88477
| 88350
| [[Trampodium]]
|-
| 88478
| 88300
| [[Tranculfi villa]]
|-
| 88479
| 88240
| [[Trémonzey]]
|-
| 88480
| 88130
| [[Ubexy]]
|-
| 88481
| 88220
| [[Uriménil]]
|-
| 88482
| 88140
| [[Eurivilla]]
|-
| 88483
| 88390
| [[Ursiniacum]]
|-
| 88484
| 88220
| [[Usminga]]
|-
| 88485
| 88140
| [[La Vacheresse-et-la-Rouillie]]
|-
| 88486
| 88120
| [[Vainiacum]]
|-
| 88487
| 88340
| [[Le Val-d'Ajol]]
|-
| 88488
| 88270
| [[Valefridicurtis]]
|-
| 88489
| 88270
| [[Vallis Regia (Vosegus)|Vallis Regia]]
|-
| 88490
| 88800
| [[Vallis Regia Sicca]]
|-
| 88491
| 88260
| [[Tres Valesii]]
|-
| 88492
| 88230
| [[Le Valtin]]
|-
| 88493
| 88450
| [[Varmonzey]]
|-
| 88494
| 88500
| [[Vaubexy]]
|-
| 88495
| 88000
| [[Waldinivilla]]
|-
| 88496
| 88140
| [[Valdonis curtis (Vosegus)|Valdonis curtis]]
|-
| 88497
| 88330
| [[Wauxoncuria]]
|-
| 88498
| 88200
| [[Vecoux]]
|-
| 88499
| 88270
| [[Velotte-et-Tatignécourt]]
|-
| 88500
| 88310
| [[Ventron]]
|-
| 88501
| 88210
| [[Le Vermont]]
|-
| 88502
| 88600
| [[Vervezelle]]
|-
| 88503
| 88110
| [[Vexaincourt]]
|-
| 88504
| 88170
| [[Vicherey]]
|-
| 88505
| 88430
| [[Vienville]]
|-
| 88506
| 88210
| [[Vieux-Moulin (Vosegus)|Vieux-Moulin]]
|-
| 88507
| 88500
| [[Villers (Vosegus)|Villers]]
|-
| 88508
| 88270
| [[Ville-sur-Illon]]
|-
| 88509
| 88150
| [[Villoncourt]]
|-
| 88510
| 88320
| [[Villotte]]
|-
| 88511
| 88350
| [[Villouxel]]
|-
| 88512
| 88600
| [[Viménil]]
|-
| 88513
| 88450
| [[Vincey]]
|-
| 88514
| 88170
| [[Viocourt]]
|-
| 88515
| 88260
| [[Vioménil]]
|-
| 88516
| 88800
| [[Vittel]]
|-
| 88517
| 88260
| [[Vivarium (Vosegus)|Vivarium]]
|-
| 88518
| 88500
| [[Viverium]]
|-
| 88519
| 88470
| [[La Voivre (Vosegus)|La Voivre]]
|-
| 88520
| 88240
| [[Les Voivres]]
|-
| 88521
| 88700
| [[Vomécourt]]
|-
| 88522
| 88500
| [[Vomécourt-sur-Madon]]
|-
| 88523
| 88170
| [[Vouxey]]
|-
| 88524
| 88140
| [[Vrécourt]]
|-
| 88525
| 88500
| [[Vroville]]
|-
| 88526
| 88520
| [[Wisembach]]
|-
| 88527
| 88700
| [[Xaffévillers]]
|-
| 88528
| 88460
| [[Xamontarupt]]
|-
| 88529
| 88130
| [[Xaronval]]
|-
| 88530
| 88220
| [[Scatiniacum]]
|-
| 88531
| 88400
| [[Xonrupt-Longemer]]
|-
| 88532
| 88330
| [[Zincourt]]
|}
{{Indices communium praefecturarum Franciae}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi|!]]
7igccxtii5l72cqjf6kd23oodj4fnpg
Clodia (Metelli uxor)
0
124539
3994279
3685745
2026-10-13T14:03:38Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Bibliographia */
3994279
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Catullus-at-Lesbia's-large.jpg|thumb|"[[Catullus apud Lesbiam]]" ab [[Laurentius Alma-Tadema|Alma-Tadema]] anno 1865 pictus]]
'''Clodia''', ab eruditis interdum '''Clodia Metelli''' ob maritum nuncupata, fuit una e tribus filiabus [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Ap. Claudii Pulchri]] qui [[consul]] anno 79 a.C.n. meruit, soror igitur [[Publius Clodius Pulcher|P. Clodii]]. Nata est circa 95 a.C.n. Nupsit [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Q. Metello Celeri]]. Nupsit consolino primo. Si [[Apuleius|Apuleio]] credimus, qui [[saeculum 2|saeculo II]] scripsit, "[[Lesbia]]" in [[carmen|carminibus]] [[Catullus|Catulli]] et laudata et vituperata re vera Clodia erat.<ref>[[Apuleius]], ''[[Apologia (Apuleius)|Apologia]]'' 10; fortasse autem non haec sed soror erat "Lesbia," secundum Wiseman</ref> Oratio [[Marcus Tullius Cicero|Ciceronis]] ''[[Pro Caelio]]'' Clodiam malam pingit; Cicero eam etiam "meretricem" nominat (1). [[Marcus Caelius Rufus]] qui amator eius fuerat in oratione anno 56 a.C.n. habita eam ''[[Quadrans|quadrantariam]] [[Clytemnestra|Clytemnestram]]''<ref>[[Quintilianus]] VIII.6.53. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29.</ref> appellabat, quia Clytemnestra per amantem [[Aegisthus|Egisthum]] [[Agamemnon|Agamemnonem]] maritum necaverat : ita iudicibus persuadere cupiebat et Clodiam mariti [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Metelli Celeris]] anno [[59 a.C.n.]] mortem concinnasse (nam Clodia ab accusatoribus Caeli stabat et ipsam ab eo [[venenum|veneno]] temptatam esse dicebat). Necavit coniugem Metellum veneno.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* [http://people.clemson.edu/~elizab/romanbib.html#clodius Bibliographia Publii Clodii Pulchri]
== Plura legere si cupis ==
* "[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0771.html Claudia (8)]" in {{Smith-bio}} vol. 1 p. 762
* Suzanne Dixon, ''Reading Roman Women'' (London: Duckworth, 2001) pp. 133-156
* L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'': Romae: Laterza, 2008
* Anne Leen, "Clodia Oppugnatrix: The Domus Motif in Cicero's "Pro Caelio"" in ''Classical Journal'' vol. 96 (2000/2001) pp. 141-162
* William C. McDermott, "The Sisters of P. Clodius" in ''Phoenix'' vol. 24 (1970) pp. 39-47
* Marilyn B. Skinner, "[https://www.jstor.org/stable/284015 Clodia Metelli]" in ''Transactions of the American Philological Association'' vol. 113 (1983) pp. 273-287
* W. J. Tatum, ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1999 {{Google Books|YHGYYaHLgfgC|Paginae selectae}}
* T. P. Wiseman, ''Catullus and His World: A Reappraisal.'' Cantabridgiae et Novi Eboraci: Cambridge University Press, 1985. ISBN 0521319684
* John W. Zarker, "Lesbia's Charms" in ''Classical Journal'' vol. 68 (1972/1973) pp. 107-115
[[Categoria:Romani antiqui]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Mortui saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Gaius Valerius Catullus]]
[[Categoria:Mulieres]]
c1k6hz3aph2nrntoe1i55yhrylrnjod
Provincia Bonaëropolitana
0
127179
3994414
3706047
2026-10-14T10:35:44Z
Demetrius Talpa
81729
Removed redirect to [[Argentina]]
3994414
wikitext
text/x-wiki
{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}<ref>Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. </ref> vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.
==Urbes==
* [[Mare Platense]]<ref>{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}</ref> (''Mar del Plata'')
* [[Sinus Albus]]<ref>{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}</ref> (''Bahía Blanca'')
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}
{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]
h6egu5nbyt6rybd3q9vb1e3kzyvo4fs
3994420
3994414
2026-10-14T11:15:18Z
Demetrius Talpa
81729
3994420
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}<ref>Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. </ref> vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.
==Urbes==
* [[Luian]]<ref>{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}</ref> (''Luján'')
* [[Mare Platense]]<ref>{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}</ref> (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes]]<ref>{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}</ref> (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]<ref>{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}</ref> (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]<ref>{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}</ref> (''Bahía Blanca'')
==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}
{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]
lm4gww8242nv807ysxehp6ad13ch3l8
3994421
3994420
2026-10-14T11:15:37Z
Demetrius Talpa
81729
/* Flumina */
3994421
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}<ref>Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. </ref> vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.
==Urbes==
* [[Luian]]<ref>{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}</ref> (''Luján'')
* [[Mare Platense]]<ref>{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}</ref> (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes]]<ref>{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}</ref> (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]<ref>{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}</ref> (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]<ref>{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}</ref> (''Bahía Blanca'')
==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}
{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]
1hkzskfn05l97ygd76uz9qo3qbnsjtw
Catamarca
0
127180
3994258
3994235
2026-10-13T12:46:00Z
Demetrius Talpa
81729
3994258
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Catamarca}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/OIvZD0lkzjoC?hl=ru&gbpv=1&dq=catamarcae&pg=PA8&printsec=frontcover ''Acta Ordinis Fratrum Minorum'', vol. IV, 1890, p. 8]; cf. [[binomen]] ''Anthus correndera catamarcae''. Adiectivum ''Catamarcensis'', v. {{CathHierDiocese|cata|Dioecesis Catamarcensis}}</ref> est [[Argentina]]e provincia {{num|429562}} incolarum (anno [[2020]]). In parte boreorientali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput Catamarcae est [[San Fernando del Valle de Catamarca|urbs Sancti Ferdinandi Vallis Catamarcae]]''.
==Nexus interni==
*[[Ojos del Salado]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
mhzo8y58nbemez4cmk4qtb0drk3kz5k
3994259
3994258
2026-10-13T12:47:34Z
Demetrius Talpa
81729
Demetrius Talpa movit paginam [[Catamarca (provincia)]] ad [[Catamarca]]: explicatio inutilis
3994258
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Catamarca}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/OIvZD0lkzjoC?hl=ru&gbpv=1&dq=catamarcae&pg=PA8&printsec=frontcover ''Acta Ordinis Fratrum Minorum'', vol. IV, 1890, p. 8]; cf. [[binomen]] ''Anthus correndera catamarcae''. Adiectivum ''Catamarcensis'', v. {{CathHierDiocese|cata|Dioecesis Catamarcensis}}</ref> est [[Argentina]]e provincia {{num|429562}} incolarum (anno [[2020]]). In parte boreorientali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput Catamarcae est [[San Fernando del Valle de Catamarca|urbs Sancti Ferdinandi Vallis Catamarcae]]''.
==Nexus interni==
*[[Ojos del Salado]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
mhzo8y58nbemez4cmk4qtb0drk3kz5k
3994423
3994259
2026-10-14T11:24:08Z
Demetrius Talpa
81729
3994423
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Catamarca}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/OIvZD0lkzjoC?hl=ru&gbpv=1&dq=catamarcae&pg=PA8&printsec=frontcover ''Acta Ordinis Fratrum Minorum'', vol. IV, 1890, p. 8]; cf. [[binomen]] ''Anthus correndera catamarcae''. Adiectivum ''Catamarcensis'', v. {{CathHierDiocese|cata|Dioecesis Catamarcensis}}</ref> est [[Argentina]]e provincia {{num|429562}} incolarum (anno [[2020]]). In parte boreorientali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput Catamarcae est [[San Fernando del Valle de Catamarca|urbs Sancti Ferdinandi Vallis Catamarcae]]. Alia uebs magna est [[Sanctus Isidorus in Argentina|Sanctus Isidorus]]<ref>{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}</ref> (''San Isidro'').
==Nexus interni==
*[[Ojos del Salado]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
6tfhdkqo09h246f9lq9vn1p8o0zooz9
3994424
3994423
2026-10-14T11:24:25Z
Demetrius Talpa
81729
3994424
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Catamarca}}<ref>[https://www.google.ru/books/edition/Acta_Ordinis_Fratrum_Minorum/OIvZD0lkzjoC?hl=ru&gbpv=1&dq=catamarcae&pg=PA8&printsec=frontcover ''Acta Ordinis Fratrum Minorum'', vol. IV, 1890, p. 8]; cf. [[binomen]] ''Anthus correndera catamarcae''. Adiectivum ''Catamarcensis'', v. {{CathHierDiocese|cata|Dioecesis Catamarcensis}}</ref> est [[Argentina]]e provincia {{num|429562}} incolarum (anno [[2020]]). In parte boreorientali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput Catamarcae est [[San Fernando del Valle de Catamarca|urbs Sancti Ferdinandi Vallis Catamarcae]]. Alia urbs magna est [[Sanctus Isidorus in Argentina|Sanctus Isidorus]]<ref>{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}</ref> (''San Isidro'').
==Nexus interni==
*[[Ojos del Salado]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
7s8rxh03lk1m7yqufb21rjbd6b4cgkl
Chubutia (provincia)
0
127184
3994343
3815242
2026-10-13T21:21:18Z
Demetrius Talpa
81729
3994343
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Chubutia'''<ref>Cf. ''[[Chubutia]]'' Mello-Leitão, 1940, nomen generis</ref><ref>Vb. adiect. "Chubutensis", cf. nomen biologicum ''[[Carcharocles chubutensis]]''</ref> ([[Hispanice]]: ''Chubut'') [[Argentina|Argentinae]] australis provincia 413237 incolarum (anno [[2001]]) est. Caput est [[Rausonopolis]].
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
czxs0quyvx2ip195nm1jkrdhfyuvz0h
3994396
3994343
2026-10-14T08:54:53Z
Demetrius Talpa
81729
3994396
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Chubutia'''<ref>Cf. ''[[Chubutia]]'' Mello-Leitão, 1940, nomen generis</ref><ref>Vb. adiect. "Chubutensis", cf. nomen biologicum ''[[Carcharocles chubutensis]]''</ref> ([[Hispanice]]: ''Chubut'') [[Argentina|Argentinae]] australis provincia 413237 incolarum (anno [[2001]]) est. Caput est [[Rausonopolis]].
==Urbes==
* [[Esquel]]<ref>{{CathHierDiocese|esqu|Praelatura Territorialis Esquelensis}}</ref\>
* [[Rivadavia]]<ref>{{CathHierDiocese|como|Dioecesis Rivadaviae}}</ref\> (vulgo ''Comodoro Rivadavia'')
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
e8kh0pbwaf3qoe50v9kkyb041yer7cd
3994397
3994396
2026-10-14T08:55:23Z
Demetrius Talpa
81729
3994397
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Chubutia'''<ref>Cf. ''[[Chubutia]]'' Mello-Leitão, 1940, nomen generis</ref><ref>Vb. adiect. "Chubutensis", cf. nomen biologicum ''[[Carcharocles chubutensis]]''</ref> ([[Hispanice]]: ''Chubut'') [[Argentina|Argentinae]] australis provincia 413237 incolarum (anno [[2001]]) est. Caput est [[Rausonopolis]].
==Urbes==
* [[Esquel]]<ref>{{CathHierDiocese|esqu|Praelatura Territorialis Esquelensis}}</ref>
* [[Rivadavia]]<ref>{{CathHierDiocese|como|Dioecesis Rivadaviae}}</ref> (vulgo ''Comodoro Rivadavia'')
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
2p2dtg70ngm1kzy0lau1nriyntlj7a4
3994426
3994397
2026-10-14T11:32:23Z
Demetrius Talpa
81729
3994426
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
'''Chubutia'''<ref>Cf. ''[[Chubutia]]'' Mello-Leitão, 1940, nomen generis</ref><ref>Vb. adiect. "Chubutensis", cf. nomen biologicum ''[[Carcharocles chubutensis]]''</ref> ([[Hispanice]]: ''Chubut'') [[Argentina|Argentinae]] australis provincia 413237 incolarum (anno [[2001]]) est. In parte Argentina australi inter [[oceanus Atlanticus|oceanum Atlanticum]], [[Chilia]]m, provincias [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sanctam Crucem]] et [[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]] sita est.
Caput est [[Rausonopolis]].
==Urbes==
* [[Esquel]]<ref>{{CathHierDiocese|esqu|Praelatura Territorialis Esquelensis}}</ref>
* [[Rivadavia]]<ref>{{CathHierDiocese|como|Dioecesis Rivadaviae}}</ref> (vulgo ''Comodoro Rivadavia'')
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
pb8lqwwij8gxj9dwydwb03efnwyvk3b
Rausonopolis
0
127185
3994342
3577056
2026-10-13T21:20:42Z
Demetrius Talpa
81729
3994342
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Rausonopolis'''<ref>{{CathHierDiocese|raws|Dioecesis Rausonopolitana}}</ref> (''Rawson'') est [[urbs]] circiter 27000 incolarum et provinciae [[Argentina]]e [[Chubutia (provincia)|Ciubutiae]] caput. Urbs flumini Chubut adiacens est.
== Clari cives ==
===Nati===
* [[Sergius Bastida]], pedilusor
* [[Gabriel Calderon]], pedilusor
[[Fasciculus:Aerea Rawson.jpg|thumb|left|Despectus in urbem]]
== Notae ==
<references />
==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Urbes Argentinae]]
bhm4mmf37wf70d29wsfdrk9qbs95uwp
Bonus Aer (provincia)
0
127186
3994415
3843847
2026-10-14T10:36:45Z
Demetrius Talpa
81729
Changed redirect target from [[Argentina#Divisio administrativa]] to [[Provincia Bonaëropolitana]]
3994415
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Provincia Bonaëropolitana]]
qhx1lue70enke1hkymr4vnfovc8gmrr
Huracanum Irena (2011)
0
129747
3994412
3801247
2026-10-14T10:11:27Z
CommonsDelinker
1422
[[c:COM:CDC|automaton]]: Substituens [[File:Irene_2011-08-22_1520Z_(unlabeled).jpg]] pro File:Irene_Aug_22_2011_1520Z.jpg. CommonsDelinker hanc rationem dedit: [[:c:COM:FR|File renamed]]: Criterion 4 - conforms to other similar files' formats for storm im
3994412
wikitext
text/x-wiki
'''Huracanum Irena''' est viva [[cycloma tropicum Atlanticum Septentrionale]] anni [[2011]],<!--an active 2011 North Atlantic tropical cyclone--> quod [[Insulae Bahamenses|Insulas Bahamenses]] et [[Litus Orientale Civitatum Foederatarum]] maxime minitatur, [[Regio metropolitana Novi Eboraci|regione metropolitana Novi Eboraci]] et [[Canada Atlantica]] non exclusis. <!--
The ninth [[tropical cyclone naming|named storm]], first hurricane, and first major hurricane of [[2011 Atlantic hurricane season|the 2011 season]],--> Irena se ex bene definita [[Oceanus Atlanticus|Atlantici]] [[unda tropica]] evolvit.
[[Fasciculus:Irene 2011-08-22 1520Z (unlabeled).jpg|thumb|Despectus in Huracanum Irenam ex satellite [[nubes]] procellosas, partes [[Respublica Dominicana|Reipublicae Dominicanae]] et omnem [[Portus Dives|Portum Divitem]] tegentis, patefacit.]]
{{NexInt}}
* [[Typhon marinus]]
== Notae ==
<div class="references-small"><references /></div>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat}}
* [http://www.nhc.noaa.gov/archive/2011/IRENE.shtml? Archivum admonitorium Huracani Irenae]
{{stipula}}
[[Categoria:Huracana]]
[[Categoria:2011]]
80dwxxxdp7q1jmxo01qwyzs07dn9i1t
3994418
3994412
2026-10-14T10:42:12Z
IacobusAmor
1163
3994418
wikitext
text/x-wiki
'''Huracanum Irena''' fuit [[cycloma tropicum Atlanticum Septentrionale]] anni [[2011]], quod [[Insulae Bahamenses|Insulas Bahamenses]] et [[Litus Orientale Civitatum Foederatarum]] maxime minitatum est, [[Regio metropolitana Novi Eboraci|regione metropolitana Novi Eboraci]] et [[Canada Atlantica]] non exclusis.<!--The ninth [[tropical cyclone naming|named storm]], first hurricane, and first major hurricane of [[2011 Atlantic hurricane season|the 2011 season]],--> Irena se ex bene definita [[Oceanus Atlanticus|Atlantici]] [[unda tropica]] evolvit.
[[Fasciculus:Irene 2011-08-22 1520Z (unlabeled).jpg|thumb|upright=0.8|Despectus in Huracanum Irenam ex satellite [[nubes]] procellosas, partes [[Respublica Dominicana|Reipublicae Dominicanae]] et omnem [[Portus Dives|Portum Divitem]] tegentis, patefacit.]]
{{NexInt}}
* [[Typhon marinus]]<!--
== Notae ==
<references />-->
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Huracanw Irena|Huracanum Irenam}}
* [http://www.nhc.noaa.gov/archive/2011/IRENE.shtml? Archivum admonitorium Huracani Irenae]
{{stipula}}
[[Categoria:Huracana]]
[[Categoria:2011]]
7zlw0v23izu3hoiz0rau1li0phgc8y4
Colias interior
0
133963
3994254
3978407
2026-10-13T12:40:11Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994254
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias interior''
| image = Pink-edged_Sulphur,_PE_County.jpg
| image_caption = [[Prince Edward County]], [[Ontario]]
| image_width =
| status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| tribus =
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. interior'''''
| binomial = ''Colias interior''
| binomial_authority = ([[Samuel Hubbard Scudder|Scudder]], [[1862]])
| synonyms =
| range_map = C. interior map.jpeg
}}
'''''Colias interior''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] [[endemismus|endemicus]].
[[Latitudo alarum]] est 39–66 mm.
[[Larva]]e [[species (taxinomia)|speciebus]] [[familia (taxinomia)|familiae]] ''[[Ericaceae|Ericacearum]]'' et [[genus (taxinomia)|generis]]
''[[Vaccinium|Vaccinii]]'' [[victus|vescuntur]]. Est [[unus|singulus]] volatus per [[annus|annum]], inter [[Iunius|Iunium]] et [[Augustus|Augustum]]. [[Femina (sexus)|Femina]] adulta [[ovum|ova]] in [[planta|plantis]] generis ''[[Vaccinium|Vaccinii]]'' parit. Adulti [[nectar]] ex [[flos|floribus]] ''[[Aralia hispida|Araliae hispidae]]'' et ''[[Pilosella aurantiaca|Pilosellae aurantiacae]]'' sorbillant.
{{NexInt}}
*[[Index papilionum Terrae Mariae]]
==Bibliographia==
*{{Cite book | last = Darby | first = Gene | title = What is a Butterfly | url = https://archive.org/details/whatisbutterfly00darb | publisher = [[Benefic Press]] | location = Chicago | date = 1958 | page = [https://archive.org/details/whatisbutterfly00darb/page/37 37] }}
*{{cite web |title= Butterflies and Moths of North America (Pink-edged Sulphur) |url= http://www.butterfliesandmoths.org/species?l=1431 |accessdate=2008-10-15 |publisher= Montana State University}}.
*[http://www.cbif.gc.ca/spp_pages/butterflies/species/Pink-edgedSulphur_e.php Pink-edged Sulphur], Lepidoptera Canadae.
==Nexus externi==
{{wikispecies}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis]]
[[Categoria:Lepidoptera Canadae]]
[[Categoria:Taxa Scudder]]
[[Categoria:Taxa 1862]]
g527wqok92odm36kc1ot55og5un0x2e
Colias chippewa
0
134240
3994252
3990865
2026-10-13T12:37:01Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994252
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias chippewa''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = '''''[[Colias]]'''''
| species = '''''C. chippewa'''''
| binomial = ''Colias chippewa''
| binomial_authority = W. H. Edwards, [[1872]]
| synonyms =
}}
'''''Colias chippewa''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] et [[Asia]] boreorientali [[endemismus|endemicus]]. Sua area [[geographia|geographica]] est [[Alasca]] trans [[Canada]]m [[septentrio]]nalem (cum omnibus territoriis) et ad [[oriens|orientem]] usque ad [[Terra Nova et Terra Laboratoria|Terram Novam et Terram Laboratoriam]].<ref name=CBIF>[http://www.cbif.gc.ca/spp_pages/butterflies/species/HeathSulphur_e.php De specie] apud cbif.gc.ca (Lepidoptera Canadae).</ref>
Adulti a medio [[Iunius|Iunio]] ad [[Augustus|Augustum]] inientem [[volatus|volare]] solent.<ref name=CBIF/>
[[Latitudo alarum]] est a 32 ad 45 mm.<ref name=CBIF/>
[[Larva]]e ''[[Vaccinium uliginosum|Vaccinio uliginoso]]'' et ''[[Vaccinium caespitosum|Vaccinio caespitoso]]'' [[victus|vescuntur]].<ref name=CBIF/><ref name=funet>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/pieridae/coliadinae/colias/index.html De genere] apud situm funet.fi.</ref>
==Subspecies==
[[Subspecies]] ordine [[abecedarium|alphabetico]] perscriptae:<ref name=funet/>
*''Colias chippewa baffinensis'' Ebner & Ferris, 1978
*''Colias chippewa chippewa''
*''Colias chippewa gomojunovae'' Korshunov, 1996
==Notae==
<references/>
==Nexus externi==
{{wikispecies|Colias chippewa|''Coliadem chippewam''}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis]]
[[Categoria:Lepidoptera Canadae]]
[[Categoria:Lepidoptera Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Species insectorum ex populis appellatae|Chippewa]]
[[Categoria:Taxa Edwards]]
[[Categoria:Taxa 1872]]
bna67kk25nfocf2mpbzrmkolqvz7k21
Colias alexandra
0
134243
3994248
2462278
2026-10-13T12:31:34Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994248
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias alexandra''
| image = Colias_alexandra.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| genus = '''''[[Colias]]'''''
| species = '''''C. alexandra'''''
| binomial = ''Colias alexandra''
| binomial_authority = W. H. Edwards, [[1863]]
| synonyms = ''Eurymus alexandra'' Dyar, 1903
}}
'''''Colias alexandra''''' ([[Anglice]] ''Queen Alexandra's sulphur, Alexandra sulphur, ultraviolet sulfur'') est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[Familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] [[endemismus|endemicus]]. Sua area [[geographia|geographica]] est [[Alasca]] ad [[Territoria Septentrio-Occidentalia]] et ad meridiem ad [[Arizona]]m et [[Novum Mexicum]].<ref name=CBIF>[http://www.cbif.gc.ca/spp_pages/butterflies/species/QueenAlexandra'sSulphur_e.php De specie] apud situm cbif.gc.ca (Lepidoptera Canadae).</ref>
Adulti a medio [[Maius|Maio]] ad [[Augustus|Augustum]] volare solent.<ref name=CBIF/>
[[Latitudo alarum]] est a 38 ad 57 mm.<ref name=CBIF/>
[[Larva]]e [[planta|plantis]] [[genus (taxinomia)|generum]] ''[[Astragalus (genus)|Astragali]], [[Lathyrus|Lathyri]], [[Lupinus|Lupini]], [[Oxytropis]],'' et ''[[Thermopsis]]'' [[victus|vescuntur]].<ref name=CBIF/><ref name=funet>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/pieridae/coliadinae/colias/index.html De genere] apud situm funet.fi.</ref>
==Subspecies==
[[Subspecies]] ordine [[abecedarium|alphabetico]] perscriptae:<ref name=funet/>
*''Colias alexandra alexandra'' ([[Uta]], [[Vyomina]], [[Coloratum]], [[Montana]], [[Dacota Meridionalis|Dacota Meridiana]], [[Nebrasca]], [[Alberta]], [[Saskatchewan]])
*''Colias alexandra apache'' Ferris, 1988 ([[Arizona]], [[Novum Mexicum]])
*''Colias alexandra columbiensis'' Ferris, 1973 ([[Columbia Britannica]], [[Alberta]], [[Vasingtonia]], [[Idahum]], [[Montana]])
*''Colias alexandra edwardsii'' Edwards, 1870 ([[Nivata]], [[California]], [[Oregonia]], [[Idahum]], [[Vasintonia]])
==Notae==
<references/>
==Nexus externi==
{{wikispecies|Colias alexandra|''Coliadem alexandram''}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis]]
[[Categoria:Lepidoptera Canadae]]
[[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Alexandra]]
[[Categoria:Taxa Edwards]]
[[Categoria:Taxa 1863]]
64ncs8vw5tnd2rjxk1qarsvs0lecmpk
Colias thrasibulus
0
134340
3994256
3548322
2026-10-13T12:41:57Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994256
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox | name = ''Colias thrasibulus''
| regnum = [[Animalia]]
|image=Colias thrasibulus thrasibulus female 02 ventral side ZSM.jpg
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''Colias thrasibulus'''''
| binomial = ''Colias thrasibulus''
| binomial_authority = [[Ioannes Christianus Fabricius|Fabricius]], [[1910]]<!--?-->
}}
'''''Colias thrasibulus''''' est parvus [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[India]] et [[Pakistania]] [[endemismus|endemicus]].
{{NexInt}}
*[[Pieridae]]
*[[Index lepidopterorum Indiae]]
*[[Index lepidopterorum Indiae (Pieridae)]]
==Bibliographia==
* Evans, W. H. [[1932]]. ''The Identification of Indian Butterflies.'' Ed. 2a. Mumbai: Bombay Natural History Society.
* Gaonkar, Harish. [[1996]]. Butterflies of the Western Ghats, India (including Sri Lanka): A Biodiversity Assessment of a threatened mountain system. ''Journal of the Bombay Natural History Society.''
* Gay, Thomas, Isaac Kehimkar, et J. C. Punetha. [[1992]]. ''Common Butterflies of India.'' Mumbai: WWF-India and Oxford University Press.
* Kunte, Krushnamegh. [[2005]]. ''Butterflies of Peninsular India''. Universities Press.
* Wynter-Blyth, M. A. [[1957]]. ''Butterflies of the Indian Region.'' Mumbai: Bombay Natural History Society.
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Fauna Pakistaniae]]
[[Categoria:Lepidoptera Indiae]]
[[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Thrasibulus]]
[[Categoria:Taxa Fabricius]]
[[Categoria:Taxa 1910]]<!--?-->
9ehn0t13y5q6yd9rj3n494h72rmns1e
Colias marcopolo
0
134345
3994255
2462354
2026-10-13T12:40:47Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994255
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias marcopolo''
| image_width =
| image_caption =
| image2 =
| image2_width =
| image2_caption =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. marcopolo'''''
| binomial = ''Colias marcopolo''
| binomial_authority = Grum Grshimaïlo, [[1888]]
| synonyms =
}}
'''''Colias marcopolo''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]].<ref>[http://www.ucl.ac.uk/taxome/gbn/Lamas_Pieridae_04ii08.xls De specie] apud situm ucl.ac.uk (Gerardo Lamas, ''Pieridae of the World'').</ref>
==Notae==
<references/>
{{insecta-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Colias marcopolo}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Marcus Paulus]]
[[Categoria:Taxa Grum-Grshimaïlo]]
[[Categoria:Taxa 1888]]
7y15b7w0mbq8vzwcazr56icpq662nvf
3994257
3994255
2026-10-13T12:45:57Z
IacobusAmor
1163
Nexus
3994257
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias marcopolo''
| image_width =
| image_caption =
| image2 =
| image2_width =
| image2_caption =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. marcopolo'''''
| binomial = ''Colias marcopolo''
| binomial_authority = Grum Grshimaïlo, [[1888]]
| synonyms =
}}
'''''Colias marcopolo''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]].<ref>[http://www.ucl.ac.uk/taxome/gbn/Lamas_Pieridae_04ii08.xls De specie] apud situm ucl.ac.uk (Gerardo Lamas, ''Pieridae of the World'').</ref>
[[Species]] ex [[Marcus Paulus Venetus|Marco Paulo Veneto]] appellatur.
==Notae==
<references/>
{{insecta-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Colias marcopolo}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Species insectorum ex hominibus appellatae|Marcus Paulus]]
[[Categoria:Taxa Grum-Grshimaïlo]]
[[Categoria:Taxa 1888]]
ip08oo097uvpoivtr1tkbw9mndj0bim
Colias aurorina
0
134486
3994249
2462437
2026-10-13T12:32:22Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994249
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias aurorina''
| image = Colias.aurorina.heldreichi.mounted.jpg
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. aurorina'''''
| binomial = ''Colias aurorina''
| binomial_authority = [[Amadeus Augustus Wilhelm Herrich-Schäffer|Herrich-Schäffer]], [[1850]]
| synonyms =
}}
'''''Colias aurorina''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in media [[Graecia]], [[Oriens Propinquus|Oriente Propinquo]],<!--Near East--> [[Caucasus|Caucaso]], et raro in [[Iugoslavia]] [[endemismus|endemicus]].
[[Latitudo alarum]] est 35–70 mm. Adulti a [[Maius|Maio]] ad [[Iulius|Iulium]] volare solent.
[[Larva]]e [[species (taxinomia)|speciebus]] ''[[Astracantha]]e'' et ''[[Astragalus (genus)|Astragali]]'' [[victus|vescuntur]].
==Nexus externi==
* [http://nlbif.eti.uva.nl/bis/vlinders.php?menuentry=soorten&id=94 De specie] apud situm nlbif.eti.uva.nl (Lepidoptera Europae)
{{CommuniaCat|Colias aurorina|''Coliadem aurorinam''}}
{{insecta-stipula}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Taxa Herrich-Schäffer]]
[[Categoria:Taxa 1850]]
k9jnqa4l4tilpnvz9fqhrs9ofst05c0
Colias behrii
0
134487
3994250
2462439
2026-10-13T12:35:53Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994250
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = Colias behrii
| image = Colias_behrii01.jpg
| image2 = Colias_behrii02.jpg
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. behrii'''''
| binomial = ''Colias behrii''
| binomial_authority = W. H. Edwards, 1866<ref name=funet>[http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/papilionoidea/pieridae/coliadinae/colias/index.html De genere] apud situm funet.fi.</ref>
| synonyms =
*''Eurymus behrii''
*''Eurymus behrii f. canescens'' <small>Comstock, 1925</small>
}}
'''''Colias behrii''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in ''Sierra Nivata''<!--Sierra Nevada--> [[California]]e a [[Comitatus Tuolumne|Comitatu Tuolumne]] ad meridiem ad [[Comitatus Tulare|Comitatum Tulare]] [[endemismus|endemicus]].<ref name=bamona>[http://www.butterfliesandmoths.org/species/Colias-behrii De specie] apud situm butterfliesandmoths.org.</ref>
[[Latitudo alarum]] est 35–42 mm. Superior [[mas|marum]] superficies est [[viridis]] sordida, margine obscuro et pallescenti [[ala]]e posterioris macula cellulari. [[Femina (sexus)|Feminae]] sunt flavovirentes, margine obscuro et diffuso. Inferior amborum sexuum latus est viridis. Adulti a [[Iulius|Iulio]] ad [[Augustus|Augustum]] volare solent. [[Nectar]]e [[flos|florum]] vescuntur.<ref name=bamona/>
[[Larva]]e ''[[Gentiana newberryi]]'' et [[species (taxinomia)|speciebus]] ''[[Vaccinium|Vaccinii]]'' [[victus|vescuntur]].<ref name=bamona/>
==Notae==
<references/>
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Colias behrii|''Coliadem behrii''}}
{{wikispecies}}
{{insecta-stipula}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Taxa Edwards]]
[[Categoria:Taxa 1866]]
b7k098icpaw7fmjr7vtl7z56tmvrsyg
Colias canadensis
0
134488
3994251
3149029
2026-10-13T12:36:34Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994251
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias canadensis''
| image =
| image_caption =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = '''''[[Colias]]'''''
| species = '''''C. canadensis'''''
| binomial = ''Colias canadensis''
| binomial_authority = Ferris, [[1982]]
| synonyms =
}}
'''''Colias canadensis''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] [[endemismus|endemicus]], ab [[Alasca]] et [[Territoria Septentrio-Occidentalia|Territoriis Septentrio-Occidentalibus]] ad [[Columbia Britannica|Columbiam Britannicam]] et [[Alberta]]m septentrionalís inventus.<ref name=CBIF>[http://www.cbif.gc.ca/spp_pages/butterflies/species/CanadaSulphur_e.php de specie] apud situm cbif.gc.ca (Lepidoptera Canadae).</ref>
[[Latitudo alarum]] est 32–47 mm.<ref name=CBIF/>
Adulti a [[Maius|Maio]] ineunte ad [[Augustus|Augustum]] ineunte volare solent.<ref name=CBIF/>
{{NexInt}}
*[[Colias hecla]]
==Notae==
<references/>
{{insecta-stipula}}
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Lepidoptera Canadae]]
[[Categoria:Lepidoptera Americae Septentrionalis]]
[[Categoria:Taxa Ferris]]
[[Categoria:Taxa 1982]]
hw9knbyy1ur20ip8euuz5cfgyukisi2
Colias hecla
0
134490
3994253
3990866
2026-10-13T12:37:53Z
IacobusAmor
1163
Titulus italicus
3994253
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| name = ''Colias hecla''
| image = Colias_hecla_f.jpg
| image_caption = [[Femina (sexus)|Femina]]
| image2 = Colias_hecla_m.jpg
| image2_caption = [[Mas]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
| classis = [[Insecta]]
| ordo = [[Lepidoptera]]
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]
| tribus = [[Coliadini]]
| genus = ''[[Colias]]''
| species = '''''C. hecla'''''
| binomial = ''Colias hecla''
| binomial_authority = [[Alexander Ludovicus Lefèbvre de Cérisy|Lefèbvre]], [[1836]]
| synonyms =
*''Eurymus hecla'' <small>Dyar, 1903</small>
*''Colias groenlandica'' <small>Lampa, 1893</small>
}}
[[Fasciculus:Colias hecla sulitelma (Spuler).png|thumb|left|200px|''Colias hecla sulitelma'']]
'''''Colias hecla''''' est [[lepidoptera|papilio]] [[subfamilia]]e [[Coliadinae|Coliadinarum]] [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Pieridae|Pieridarum]], in [[septentrio]]nibus [[Europa]]e, [[America Septentrionalis|Americae Septentrionalis]], et [[Asia]]e [[regio]]nibus [[endemismus|endemicus]]. In [[Europa]], in partibus [[Norvegia]]e, [[Suecia]]e, et [[Finnia]]e ad [[altitudo|altitudines]] 900 m, et in [[Groenlandia]], [[Alasca]], [[Territoria Septentrio-Occidentalia|Territoria Septentrio-Occidentalibus]], [[Iuconus (territorium)|Iucono]], [[Quebecum|Quebeco]], [[Terra Nova et Terra Laboratoria|Terra Laboratoria]], [[Manitoba]], regione [[Tschucotia|Tschucotica]], [[Tschucotia|Tschucotia Orientali]], et [[Oriens Extremus |Extremo Oriente]] invenitur.
[[Latitudo alarum]] est 36–46 mm. Adulti ab [[Iunius|Iunio]] ad [[Augustus|Augustum]] [[volatus|volare]] solent, secundum locum.
[[Larva]]e [[species (taxinomia)|speciebus]] ''[[Astragalus (genus)|Astragali]]'' [[victus|vescuntur]], inter quas ''[[Astragalus frigidus]],'' ''[[Astragalus alpinus]],'' et ''[[Trifolium repens|Trifolio repente]]'' numerantur.
==Subspecies==
*''Colias hecla hecla'' ([[Groenlandia]])
*''Colias hecla glacialis'' ([[Alasca]], [[Territoria Septentrio-Occidentalia]], [[Iuconus (territorium)|Iuconus]], [[Quebecum]], [[Terra Nova et Terra Laboratoria|Terra Laboratoria]])
*''Colias hecla hela'' ([[Manitoba]], [[Territoria Septentrio-Occidentalia]])
*''Colias hecla aquilonaris'' vel ''Colias hecla orientis'' (regio [[Tschucotia|Tschucotica]], [[Oriens Extremus]])
*''Colias hecla sulitelma'' ([[Scandinavia]], [[Siberia]] boreo-occidentalis)
*''Colias hecla zamolodchikovi'' ([[Tschucotia|Tschucotia Orientalis]])
''Colias hecla sulitelma'' [[species]] distincta, ''Colias sulitelma,'' aliquando habetur, dum ''Colias hecla zamolodchikovi'' subspecies ''Coliadis sulitelmae'' habetur, ''Colias sulitelma zamolodchikovi'' appellata. Praeterea, ''[[Colias canadensis]]'' distincta ''Coliadis heclae'' [[subspecies]] aliquando habetur, ''Colias hecla canadensis'' appellata.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Colias hecla|''Coliadem heclam''}}
{{Fontes biologici}}
{{Vicispecies|Colias hecla|''Coliadem heclam''}}
*[http://rusinsects.com/c-hecla.htm De insectis Russicis] apud situm rusinsects.com
*[http://www.toyen.uio.no/fagene/zoologi/insekter/norlep/pieridae/hecla.html De papilionibus Norvegiae] apud situm toyen.uio.no
[[Categoria:Colias]]
[[Categoria:Lepidoptera Asiae]]
[[Categoria:Lepidoptera Canadae]]
[[Categoria:Lepidoptera Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Lepidoptera Europae]]
[[Categoria:Species insectorum ex hominibus mythologicis appellatae|Hecla]]
[[Categoria:Taxa Lefèbvre]]
[[Categoria:Taxa 1836]]
44uyxappri3crak1fq8dzikwhwgnp17
Coliadini
0
134496
3994247
3737305
2026-10-13T12:30:24Z
IacobusAmor
1163
3994247
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Coliadini
| image = Catopsilia pomona (ento-csiro-au).jpg
| image_width =
| image_caption = ''[[Catopsilia pomona]]''
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Arthropoda]]
<!--| subphylum = [[Hexapoda]]--><!-- outcomment unnecessary taxa instead of deleting them. They may eventually be included again when the article grows longer. -->
| classis = [[Insecta]]
<!--| subclassis = [[Pterygota]]
| infraclassis = [[Neoptera]]
| superordo = [[Endopterygota]]-->
| ordo = [[Lepidoptera]]
<!--| unranked_familia = [[Rhopalocera]]
| superfamilia = [[Papilionoidea]]-->
| familia = [[Pieridae]]
| subfamilia = [[Coliadinae]]<!--
| subfamilia_authority = [[Gulielmus Ioannes Swainson|Swainson]], 1827-->
| tribus = '''Coliadini'''
| subdivision_ranks = [[Subtribus]]
}}
[[Fasciculus:Colias.aurorina.heldreichi.mounted.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Colias libanotica|Colias libanotica heldreichi]].'']]
'''Coliadini''' sunt [[tribus (taxinomia)|tribus]] [[lepidoptera|papilionum]].
==Systematica==
Tribui sunt [[octo]] [[genus (taxinomia)|genera]], hic cum [[species (taxinomia)|speciebus]] egregiis perscripta:
* ''[[Catopsilia]]'' <small>Hübner, [1819]</small>
* ''[[Colias]]'' <small>Fabricius, 1807</small>
* ''[[Zerene]]'' <small>Hübner, [1819]</small>
** ''[[Zerene eurydice]]''
* ''[[Anteos]]'' <small>Hübner, [1819]</small>
* ''[[Aphrissa]]'' <small>Butler, 1873</small>
* ''[[Phoebis]]'' <small>Hübner, [1819]</small>
** ''[[Phoebis sennae]]''
** ''[[Phoebis avellaneda]]''
* ''[[Prestonia (butterfly)|Prestonia]]'' <small>Schaus, 1920</small>
**''[[Prestonia clarki]]'' <small>Schaus, 1920</small>
* ''[[Rhabdodryas]]'' <small>Godman & Salvin, [1889]</small>
**''[[Rhabdodryas trite]]'' <small>(Linnaeus, 1758)</small>
==Bibliographia==
* Brower, Andrew V. Z. [[2006]]. [https://web.archive.org/web/20210118110947/http://tolweb.org/Coliadinae/12217/2006.11.16 Coliadinae], apud situm tolweb.org (Arboris Vitae Propositum).
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Coliadinae|Coliadinos}}
{{insecta-stipula}}
[[Categoria:Coliadinae]]
3pvkll0sw0tep880b7sy4e15n63q789
Evaristus Galois
0
145036
3994344
3994224
2026-10-13T21:22:08Z
~2026-55005-06
216169
/* */
3994344
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}{{res|Evaristus Galois}} (natus [[25 Octobris]] [[1811]], [[Bourg-la-Reine]]; mortuus [[31 Maii]] [[1832]], [[Lutetia]]e) fuit [[mathematicus]] [[Francia|Francicus]]. Dum vixit, quinque articulos et unam [[epistula]]m politicam edidit, sed opus clarissimum modo post mortem apparuit.<ref>Omnia opera, [[Lingua Francogallica|francogallice]] cum versionibus [[Lingua Anglica|anglicis]], iam edita sunt in libro Petri Neumann.</ref> Primus erat qui [[caterva (mathematica)|catervas]] definit ([[Francogallice]] "groupe"); [[corpus (mathematica)|corporibus]] finitis quoque usus est, etiamsi nomina harum structurarum non habuit.<ref>Nomen ''corpus'' [[Ricardus Dedekind]] definit; mathematici corpora finita corpora Galois nominant.</ref>
== Vita ==
[[Fasciculus:Tombe galois.JPG|thumb|[[Sepulcrum]] illius Galois, [[Bourg-la-Reine]] in [[Francia]].]]
Galois natus est die [[25 Octobris]] [[1811]]. Nicolas-Gabriel Galois ([[1775]]-[[1829]]) pater erat ludimagister, tunc [[demarchus]] oppidi Bourg-la-Reine; mater Adelaida Maria Demante ([[1778-1872]]) docta femina erat. Tres liberos habuerunt: maximam natu Nataliam, natam anno [[1808]]; Evaristum ipsum, natum 1811; minimum natu Alfredum, natum 1814.<ref>Stemma familiae, Livio, p. 288-90.</ref>
Evaristus erat discipulus [[Collegium Ludovici Magni|Collegii Ludovici Magni]] inter annos [[1823]] et [[1829]]. Librum a [[Hadrianus Maria Legendre|Legendre]] de [[geometria]] scriptum legens, mathematicus ardentissimus factus est.<ref>Liber est "Éléments de géométrie," anno [[1794]] primo editus; v. Livio, p. 116.</ref> Primum articulum mathematicum (de [[fractio (mathematica)|fractionibus]] continuatis) anno [[1829]] edidit. Eodem anno duos articulos qui de rebus algebraicis tractant ad [[Academia Scientiarum Francica|Academiam Scientiarum]] misit, sed, ut videtur, eos mense Ianuario [[1830]] revocavit.<ref>Ut dicit Neumann, p. 2, secundum Renatum Taton.</ref>
Quod in [[Schola Polytechnica Francica|Schola Polytechnica]] receptus non est, in [[Schola Normalis Superior (Lutetia)|Scholam Normalem Superiorem]] anno [[1829]] intravit. Articulos [[algebra]]icos denuo ad Academiam misit, in novo certamine magno mathematico "Grand Prix de Mathématiques" nominato; ministri autem Academiae chirographa amiserunt.<ref>Neumann, p. 2; Livio, p. 120.</ref> Anno [[1830]] quattuor articulos edidit, quorum tituli sunt "Analyse d'un Mémoire sur la résolution algébrique des équations" (sc. "Analysis commentarii de [[aequatio|aequationum ]] [[algebra|algebraica]] solutione"), "Note sur la résolution des équations numériques" (sc. "De aequationum numericarum resolutione adnotatio"), "Sur la théorie des nombres" (sc. "De [[theoria numerorum]]"), "Note sur quelques points d'analyse" (sc. "De aliquibus [[analysis]] rebus"). Ut videtur, iam de algebra et de aequationibus tractabat.<ref>Neuman, p. 33, hos articulos describit.</ref>
Eodem tempore, Galois se ad res politicas admiscuit; cum pluribus amicis, res novas studuit. Expulsus est e Schola Normali Superiore anno [[1830]] exeunte; mense Maio [[1831]] deprehensus est, iterum mense Iulio et mense Octobri, et in [[carcer]]em coniectus, ubi usque ad mensem Martium [[1832]] mansit.<ref>Neuman, p. 2-3; Livio, p. 129, 134.</ref>
Mortuus est in [[certamen singulare|monomachia]] die [[30 Maii]] [[1832]]. Quocum et quare pugnaverit, non certe scimus. Ante monomachiam autem epistolam quasi testamentum scripsit ("Lettre testamentaire" nunc dicitur) ad amicum [[Augustus Chevalier|Augustum Chevalier]], cui [[manuscriptum|manuscripta]] mathematica commisit, quibus [[theoria catervarum|theoriam catervarum]] explicat.
== Opera mathematica ==
[[Fasciculus:E. Galois Letter.jpg|thumb|Ultima pagina epistulae a Galois scriptae, in qua [[theorema]]ta de radicibus [[aequatio]]num demonstravit.]]
Sex commentarios (quorum unus de rebus mathematicis non tractat) edidit Galois vivus, inter annos [[1829]] et [[1831]]. Antequam moritur, epistulam amico Augusto Chevalier scribit, theoremata continentem de solutionibus aequationum [[polynomium|polynomialium]]; [[demonstratio mathematica|demonstratio]] in ''Commentario de aequationibus et quare et quomodo per radices solvantur'' invenitur. Hic commentarius est opus maximi momenti, quia [[theoria catervarum]] et [[theoria copiarum]] ibi primam creationem habent.
Omnis aequatio polynomialis tantas solutiones habet, quantus gradus est polynomii, sed si coefficientes [[numerus rationalis|numeri rationales]] sunt, solutiones saepius non rationales sunt. Hoc est, non necesse est solutiones vel radices aequationis elementa esse eiusdem corporis quam coefficientes. Exempli gratia, [[aequatio]] <math>x^2 - 2 = 0</math> habet [[radix (mathematica)|radices]] <math>\sqrt{2}, -\sqrt{2}</math>, qui non sunt numeri rationales. Haec aequatio ergo factores non habet in corpore rationale. Sed potest adiungere unam vel plures radices ad corpus; novo in corpore aequatio factores habet. Symbola hodierna (quae Galois nescit) sunt <math>\mathbb{Q}[\sqrt{2}]</math> — hoc est, corpus cuius elementa sunt omnes numeri rationales, et <math>\sqrt{2}</math>. (Omnia elementa huius corporis sunt <math>a + b\sqrt{2},</math> ubi ''a'' et ''b'' sunt rationales.)
Sed, si solutionem aequationis nescis, quomodo radices ad corpus adiungis? Sit ''a, b, c, ...'' solutiones ignotae (tantae, quantus est gradus polynomii). Galois dicit semper esse functionem <math>V(x_1, x_2, ...)</math>, cum tantis quantitatibus variabilibus quantae sunt radices aequationis, ut, si solutiones ''a, b, c, ...'' pro variabilibus ''x<sub>n</sub>'' mittantur variis ordinibus, nulli valores aequales sint. Hoc est, <math>V(a, b, c...) \neq V(b, c, a...) \neq V(c, a, b...) \neq V(a, c, b,...)</math>. Praeterea, possumus explicare radices aequationes per functionem rationalem huius functionis V. Hae sunt primum et secundum lemmata commentarii.<ref>Neumann, p. 110.</ref>
Hoc est, Galois adiungit solutiones ''a, b, c,...'' ad corpus numerorum rationalium, novum corpus <math>\mathbb{Q}[a, b, c...]</math> faciens.
Theorema maius hoc est: si aequatio datur, cuius radices sunt ''a, b, c...,'' est semper [[caterva (mathematica)|caterva]] permutationum litterarum ''(a, b, c,...)'' ut omnis functio harum radicarum quam permutationes catervae non mutat (functio invarians secundum has permutationes) sit "rationaliter cognita," et omnis functio radicarum rationaliter cognita est invarians secundum permutationes. Verba "rationaliter cognita" significant: valor functionis rationaliter cognitae scribitur per functionem rationalem coefficientium functionis ipsius.<ref>Neumann, p. 113; "rationaliter cognita" est terminus novus Galois, francogallice "rationnellement connue."</ref>
Hoc est, permutationes litterarum sunt [[homomorphismus|homoeomorphismi]] inter corpora <math>F[a, b, c, ...]</math> et <math>F[a', b', c'...].</math>
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Alexander, Amir R. [[2010]]. ''Duel at Dawn: Heroes, Martyrs, and the Rise of Modern Mathematics.'' Cantabrigiae: Harvard. ISBN 9780674046610.
* Artin, Emil. [[1944]]. ''Galois Theory,'' editio altera. South Bend: University of Notre Dame Press.
* Bell, E. T. [[1937]]. ''Men of Mathematics,'' re-editio [[1965]], Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 0-671-62818-6.
* Infeld, Leopold. [[1948]]. ''Whom the Gods Love: The Story of Evariste Galois.'' Novi Eboraci et Londini: Wittlesey House. (Mythistoria ficta de vita Galois.)
* Livio, Mario. [[2005]]. ''The Equation That Couldn't be Solved: How Mathematical Genius Discovered the Language of Symmetry.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-5820-3.
* Neumann, Peter M. [[2011]]. ''The Mathematical Writings of Évariste Galois.'' Zurich: European Mathematical Society. ISBN 978-3-03719-104-0.
* Taton, René. [[1971]]. "Sur les relations scientifiques d'Augustin Cauche et d'Évariste Galois," ''Revue d'histoire des sciences'' 24, 123-48.
{{NexInt}}
*[[9130 Galois]]
== Nexus externi ==
* [http://www.galois-group.net/ Galois Archive], de vita et operis (pluribus linguis)
* [https://web.archive.org/web/20120109225841/http://images.math.cnrs.fr/Il-y-a-cent-quarante-ans-la-mort.html Abhinc 140 annos], de morte Galois (francogallice)
* [http://www.universcience.fr/fr/bibliotheque-bsi/contenu/c/1248125682236/evariste-galois-mathematicien-romantique/ Evaristus Galois,]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} mathematicus romanticus (francogallice)
* [http://www.bibnum.education.fr/mathematiques/algebre/memoire-sur-les-conditions-de-resolubilite-des-equations-par-radicaux Analysis] tractatus de solutionibus aequationum (francogallice)
* [https://web.archive.org/web/20120703235319/http://thales.cica.es/rd/Recursos/rd97/Biografias/05-2-b-galois.html Vita] Galois (hispanice)
{{Lifetime|1811|1832|Galois, Evaristus}}
[[Categoria:Algebra]]
[[Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[Categoria:Mathematici Franciae]]
[[Categoria:Necati]]
{{Myrias|Homines}}
bfufj2h64fukuckra27l6rn3gjir5hp
3994345
3994344
2026-10-13T21:58:03Z
Grufo
64423
Abrogans recensionem 3994344 ab usore [[User:~2026-55005-06|~2026-55005-06]] ([[User talk:~2026-55005-06|Disputatio]] | [[Special:Contributions/~2026-55005-06|conlationes]]) Denuo: Cur sit haec imago delenda?
3994345
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:E. Galois Portrait No.2.jpg|thumb|Galois, a fratre suo minore natu Alberto pictus.]]
{{res|Evaristus Galois}} (natus [[25 Octobris]] [[1811]], [[Bourg-la-Reine]]; mortuus [[31 Maii]] [[1832]], [[Lutetia]]e) fuit [[mathematicus]] [[Francia|Francicus]]. Dum vixit, quinque articulos et unam [[epistula]]m politicam edidit, sed opus clarissimum modo post mortem apparuit.<ref>Omnia opera, [[Lingua Francogallica|francogallice]] cum versionibus [[Lingua Anglica|anglicis]], iam edita sunt in libro Petri Neumann.</ref> Primus erat qui [[caterva (mathematica)|catervas]] definit ([[Francogallice]] "groupe"); [[corpus (mathematica)|corporibus]] finitis quoque usus est, etiamsi nomina harum structurarum non habuit.<ref>Nomen ''corpus'' [[Ricardus Dedekind]] definit; mathematici corpora finita corpora Galois nominant.</ref>
== Vita ==
[[Fasciculus:Tombe galois.JPG|thumb|[[Sepulcrum]] illius Galois, [[Bourg-la-Reine]] in [[Francia]].]]
Galois natus est die [[25 Octobris]] [[1811]]. Nicolas-Gabriel Galois ([[1775]]-[[1829]]) pater erat ludimagister, tunc [[demarchus]] oppidi Bourg-la-Reine; mater Adelaida Maria Demante ([[1778-1872]]) docta femina erat. Tres liberos habuerunt: maximam natu Nataliam, natam anno [[1808]]; Evaristum ipsum, natum 1811; minimum natu Alfredum, natum 1814.<ref>Stemma familiae, Livio, p. 288-90.</ref>
Evaristus erat discipulus [[Collegium Ludovici Magni|Collegii Ludovici Magni]] inter annos [[1823]] et [[1829]]. Librum a [[Hadrianus Maria Legendre|Legendre]] de [[geometria]] scriptum legens, mathematicus ardentissimus factus est.<ref>Liber est "Éléments de géométrie," anno [[1794]] primo editus; v. Livio, p. 116.</ref> Primum articulum mathematicum (de [[fractio (mathematica)|fractionibus]] continuatis) anno [[1829]] edidit. Eodem anno duos articulos qui de rebus algebraicis tractant ad [[Academia Scientiarum Francica|Academiam Scientiarum]] misit, sed, ut videtur, eos mense Ianuario [[1830]] revocavit.<ref>Ut dicit Neumann, p. 2, secundum Renatum Taton.</ref>
Quod in [[Schola Polytechnica Francica|Schola Polytechnica]] receptus non est, in [[Schola Normalis Superior (Lutetia)|Scholam Normalem Superiorem]] anno [[1829]] intravit. Articulos [[algebra]]icos denuo ad Academiam misit, in novo certamine magno mathematico "Grand Prix de Mathématiques" nominato; ministri autem Academiae chirographa amiserunt.<ref>Neumann, p. 2; Livio, p. 120.</ref> Anno [[1830]] quattuor articulos edidit, quorum tituli sunt "Analyse d'un Mémoire sur la résolution algébrique des équations" (sc. "Analysis commentarii de [[aequatio|aequationum ]] [[algebra|algebraica]] solutione"), "Note sur la résolution des équations numériques" (sc. "De aequationum numericarum resolutione adnotatio"), "Sur la théorie des nombres" (sc. "De [[theoria numerorum]]"), "Note sur quelques points d'analyse" (sc. "De aliquibus [[analysis]] rebus"). Ut videtur, iam de algebra et de aequationibus tractabat.<ref>Neuman, p. 33, hos articulos describit.</ref>
Eodem tempore, Galois se ad res politicas admiscuit; cum pluribus amicis, res novas studuit. Expulsus est e Schola Normali Superiore anno [[1830]] exeunte; mense Maio [[1831]] deprehensus est, iterum mense Iulio et mense Octobri, et in [[carcer]]em coniectus, ubi usque ad mensem Martium [[1832]] mansit.<ref>Neuman, p. 2-3; Livio, p. 129, 134.</ref>
Mortuus est in [[certamen singulare|monomachia]] die [[30 Maii]] [[1832]]. Quocum et quare pugnaverit, non certe scimus. Ante monomachiam autem epistolam quasi testamentum scripsit ("Lettre testamentaire" nunc dicitur) ad amicum [[Augustus Chevalier|Augustum Chevalier]], cui [[manuscriptum|manuscripta]] mathematica commisit, quibus [[theoria catervarum|theoriam catervarum]] explicat.
== Opera mathematica ==
[[Fasciculus:E. Galois Letter.jpg|thumb|Ultima pagina epistulae a Galois scriptae, in qua [[theorema]]ta de radicibus [[aequatio]]num demonstravit.]]
Sex commentarios (quorum unus de rebus mathematicis non tractat) edidit Galois vivus, inter annos [[1829]] et [[1831]]. Antequam moritur, epistulam amico Augusto Chevalier scribit, theoremata continentem de solutionibus aequationum [[polynomium|polynomialium]]; [[demonstratio mathematica|demonstratio]] in ''Commentario de aequationibus et quare et quomodo per radices solvantur'' invenitur. Hic commentarius est opus maximi momenti, quia [[theoria catervarum]] et [[theoria copiarum]] ibi primam creationem habent.
Omnis aequatio polynomialis tantas solutiones habet, quantus gradus est polynomii, sed si coefficientes [[numerus rationalis|numeri rationales]] sunt, solutiones saepius non rationales sunt. Hoc est, non necesse est solutiones vel radices aequationis elementa esse eiusdem corporis quam coefficientes. Exempli gratia, [[aequatio]] <math>x^2 - 2 = 0</math> habet [[radix (mathematica)|radices]] <math>\sqrt{2}, -\sqrt{2}</math>, qui non sunt numeri rationales. Haec aequatio ergo factores non habet in corpore rationale. Sed potest adiungere unam vel plures radices ad corpus; novo in corpore aequatio factores habet. Symbola hodierna (quae Galois nescit) sunt <math>\mathbb{Q}[\sqrt{2}]</math> — hoc est, corpus cuius elementa sunt omnes numeri rationales, et <math>\sqrt{2}</math>. (Omnia elementa huius corporis sunt <math>a + b\sqrt{2},</math> ubi ''a'' et ''b'' sunt rationales.)
Sed, si solutionem aequationis nescis, quomodo radices ad corpus adiungis? Sit ''a, b, c, ...'' solutiones ignotae (tantae, quantus est gradus polynomii). Galois dicit semper esse functionem <math>V(x_1, x_2, ...)</math>, cum tantis quantitatibus variabilibus quantae sunt radices aequationis, ut, si solutiones ''a, b, c, ...'' pro variabilibus ''x<sub>n</sub>'' mittantur variis ordinibus, nulli valores aequales sint. Hoc est, <math>V(a, b, c...) \neq V(b, c, a...) \neq V(c, a, b...) \neq V(a, c, b,...)</math>. Praeterea, possumus explicare radices aequationes per functionem rationalem huius functionis V. Hae sunt primum et secundum lemmata commentarii.<ref>Neumann, p. 110.</ref>
Hoc est, Galois adiungit solutiones ''a, b, c,...'' ad corpus numerorum rationalium, novum corpus <math>\mathbb{Q}[a, b, c...]</math> faciens.
Theorema maius hoc est: si aequatio datur, cuius radices sunt ''a, b, c...,'' est semper [[caterva (mathematica)|caterva]] permutationum litterarum ''(a, b, c,...)'' ut omnis functio harum radicarum quam permutationes catervae non mutat (functio invarians secundum has permutationes) sit "rationaliter cognita," et omnis functio radicarum rationaliter cognita est invarians secundum permutationes. Verba "rationaliter cognita" significant: valor functionis rationaliter cognitae scribitur per functionem rationalem coefficientium functionis ipsius.<ref>Neumann, p. 113; "rationaliter cognita" est terminus novus Galois, francogallice "rationnellement connue."</ref>
Hoc est, permutationes litterarum sunt [[homomorphismus|homoeomorphismi]] inter corpora <math>F[a, b, c, ...]</math> et <math>F[a', b', c'...].</math>
== Notae ==
<references/>
== Bibliographia ==
* Alexander, Amir R. [[2010]]. ''Duel at Dawn: Heroes, Martyrs, and the Rise of Modern Mathematics.'' Cantabrigiae: Harvard. ISBN 9780674046610.
* Artin, Emil. [[1944]]. ''Galois Theory,'' editio altera. South Bend: University of Notre Dame Press.
* Bell, E. T. [[1937]]. ''Men of Mathematics,'' re-editio [[1965]], Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 0-671-62818-6.
* Infeld, Leopold. [[1948]]. ''Whom the Gods Love: The Story of Evariste Galois.'' Novi Eboraci et Londini: Wittlesey House. (Mythistoria ficta de vita Galois.)
* Livio, Mario. [[2005]]. ''The Equation That Couldn't be Solved: How Mathematical Genius Discovered the Language of Symmetry.'' Novi Eboraci: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-5820-3.
* Neumann, Peter M. [[2011]]. ''The Mathematical Writings of Évariste Galois.'' Zurich: European Mathematical Society. ISBN 978-3-03719-104-0.
* Taton, René. [[1971]]. "Sur les relations scientifiques d'Augustin Cauche et d'Évariste Galois," ''Revue d'histoire des sciences'' 24, 123-48.
{{NexInt}}
*[[9130 Galois]]
== Nexus externi ==
* [http://www.galois-group.net/ Galois Archive], de vita et operis (pluribus linguis)
* [https://web.archive.org/web/20120109225841/http://images.math.cnrs.fr/Il-y-a-cent-quarante-ans-la-mort.html Abhinc 140 annos], de morte Galois (francogallice)
* [http://www.universcience.fr/fr/bibliotheque-bsi/contenu/c/1248125682236/evariste-galois-mathematicien-romantique/ Evaristus Galois,]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} mathematicus romanticus (francogallice)
* [http://www.bibnum.education.fr/mathematiques/algebre/memoire-sur-les-conditions-de-resolubilite-des-equations-par-radicaux Analysis] tractatus de solutionibus aequationum (francogallice)
* [https://web.archive.org/web/20120703235319/http://thales.cica.es/rd/Recursos/rd97/Biografias/05-2-b-galois.html Vita] Galois (hispanice)
{{Lifetime|1811|1832|Galois, Evaristus}}
[[Categoria:Algebra]]
[[Categoria:Alumni Scholae Normalis Superioris (Lutetia)]]
[[Categoria:Mathematici Franciae]]
[[Categoria:Necati]]
{{Myrias|Homines}}
sw4x59ri0qvmv6m49rupd6wev2nnhin
Cisterninum
0
148859
3994331
3994192
2026-10-13T17:09:52Z
Achim55
64748
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Cisternino.jpg]] → [[File:Locorotondo, Apulia, Italy.jpg]] location was misidentified
3994331
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Via centro storico cisternino.jpg|thumb|Cisterninum]]
{{res|Cisterninum}}{{Nomi d'Italia ref}} ({{pns|i|n|Cisterninum}}; alia nomina: ''Cisturninum'', ''Cisturnium'' vel ''Sturninum'', ''Sturnium'', ''Sturni''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Cisternino|Cisternino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 11 700 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] et in [[Provincia Brundisina]] situm. Incolae ''Cisterninenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Murgesii montes]]
== Clari cives ==
== Ecclesia Catholica Romana ==
* [[Dioecesis Conversanensis-Monopolitana]]
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
=== Fractiones ===
''Caranna, Casalini, Marinelli, Sisto''.
== Municipia finitima ==
* [[Fasanum]]
* [[Locus Rotundus]] ([[Urbs metropolitana Barensis|BA]])
* [[Martina Franca]] ([[Provincia Tarentina|TA]])
* [[Ostunium]]
{{NexInt}}
* [[Apulia]] (''regio'')
* [[Provincia Brundisina|Provincia Brundisina]]
* [[Brundisium]] (''urbs'')
* [[Municipium Italiae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Cisternino|Cisterninum}}
* [http://www.comune.cisternino.br.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italica{{!}}Italice}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Map of comune of Cisternino (province of Brindisi, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Brundisina.
Fasciculus:Locorotondo, Apulia, Italy.jpg|Despectus in oppidum.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Brundisii]]
5dcpv8t2z5kjb7vz9xn0651nbrrcgi2
3994332
3994331
2026-10-13T17:17:50Z
Achim55
64748
-image, was misidentified
3994332
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Via centro storico cisternino.jpg|thumb|Cisterninum]]
{{res|Cisterninum}}{{Nomi d'Italia ref}} ({{pns|i|n|Cisterninum}}; alia nomina: ''Cisturninum'', ''Cisturnium'' vel ''Sturninum'', ''Sturnium'', ''Sturni''; [[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Cisternino|Cisternino]]'') est [[oppidum]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]], circiter 11 700 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Apulia]] et in [[Provincia Brundisina]] situm. Incolae ''Cisterninenses'' appellantur.
== Insigne ==
<gallery>
Fasciculus:Corona di comune.svg|''[[Municipium Italiae]]''
</gallery>
== Geographia ==
* [[Murgesii montes]]
== Clari cives ==
== Ecclesia Catholica Romana ==
* [[Dioecesis Conversanensis-Monopolitana]]
== Fractiones, vici et loci in municipio ==
=== Fractiones ===
''Caranna, Casalini, Marinelli, Sisto''.
== Municipia finitima ==
* [[Fasanum]]
* [[Locus Rotundus]] ([[Urbs metropolitana Barensis|BA]])
* [[Martina Franca]] ([[Provincia Tarentina|TA]])
* [[Ostunium]]
{{NexInt}}
* [[Apulia]] (''regio'')
* [[Provincia Brundisina|Provincia Brundisina]]
* [[Brundisium]] (''urbs'')
* [[Municipium Italiae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Cisternino|Cisterninum}}
* [http://www.comune.cisternino.br.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italica{{!}}Italice}}
== Pinacotheca ==
<gallery>
Fasciculus:Map of comune of Cisternino (province of Brindisi, region Apulia, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Brundisina.
</gallery>
== Notae ==
<references />
{{urbs-stipula}}
[[Categoria:Municipia in provincia Brundisii]]
3tvd35hudcqcdmgi4730xzshdw53r9g
Petrus de Capella
0
156295
3994399
3779934
2026-10-14T09:06:46Z
Pippobuono
54500
capsa et lifetime, commons et fontes
3994399
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
'''Petrus de Capella''' sive Francogallice ''Pierre de La Chapelle-Taillefert'' (anno ignoto ad [[La Chapelle-Taillefert]] [[Lemovicensis]] natus; die [[16 Maii]] [[1312]] [[Avenio]]ne mortuus) fuit episcopus et cardinalis.
Professor fuit iuris Romani apud [[Aurelianum|Aurelianenses]] annis circiter 1270-1280; inter discipulos erat [[Clemens V|Bertrandus de Got]] qui postea papa creatus, "Clemens V" nuncupatus, almam matrem suam Aurelianensem in universitatem erexit.
Petrus de Capella [[Ab eleemosynis|eleemosynarius]] meruit iuxta regem [[Philippus IV (rex Francorum)|Philippum IV]] ab anno [[1285]] usque ad [[1315]]. Die [[19 Maii]] [[1291]] episcopus [[Carcasso]]nis electus est (papa [[Nicolaus IV|Nicolao IV]], et die [[25 Octobris]] [[1298]] episcopus [[Tolosa]]nus (papa [[Bonifacius VIII|Bonifacio VIII]]). Cardinalis de S. Vitale creatus est anno [[1305]] a Clemente V discipulo suo, sed anno [[1306]] cardinalis episcopus [[Praeneste|Praenestinus]].
Aureliani sepultus est in choro ecclesiae collegialis in [[sarcophagus|sarcophago]] aeneo quem ipse iam antea construere iusserat. Sarcophagus hodie deperditus curiose anno 1770 a Beaumesnil descriptus est.
== Bibliographia ==
* [http://books.google.fr/books?id=X6I8AAAAIAAJ&pg=PA42&lpg=PA42&dq=Beaumesnil+tombeau+taillefert&source=web&ots=2EOv_MD1WT&sig=HBMcOghBnN6QqoV9JBCAcFhj7-g&hl=fr#PPA42,M1 Description du tombeau de Pierre de La Chapelle-Taillefert par Beaumesnil dans le Bulletin de la Société Archéologique du Limousin]
* Patrice Cabau, "[https://web.archive.org/web/20061126194421/http://www.societes-savantes-toulouse.asso.fr/samf/memoires/T_59/cabau.htm Les évêques de Toulouse et les lieux de leur sépulture]" in ''Mémoires de la Société Archéologique du Midi de la France'' vol. 59 (1999)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Pierre de La Chapelle-Taillefert|Petrum de Capella}}
{{Fontes biographici}}
* {{Cardinals|http://cardinals.fiu.edu/bios1305.htm|La Chapelle Taillefert, Pierre de}}
{{Lifetime|saeculo 13|1312|Petrus de Capella}}
[[Categoria:Professores scholarum Aurelianensium]]
[[Categoria:Episcopi Carcassonis]]
[[Categoria:Episcopi Tolosani]]
[[Categoria:Episcopi Praenestini]]
[[Categoria:Cardinales]]
[[Categoria:Philippus IV (rex Francorum)]]
qtidftuprbn5uuvu3oid4tqsw41utua
Traînou
0
176464
3994300
3450516
2026-10-13T15:11:15Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994300
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Tra%C3%AEnou_mairie_2.jpg|thumb|left|300px|Traînou: [[vici conciliabulum]] ]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 45327.png|thumb|300px|Traînou: communis tabula]]
''' Traînou''' est commune [[Francia|Francicum]] 3'105 incolarum (anno [[2010]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Ligerula (praefectura Franciae)|Ligerulae]] in provincia [[Centrum (regio Franciae)|Media]]
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Ligerulae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Traînou|Traînou}}
* {{INSEE commune|45327|de=Traînou}}
* [https://web.archive.org/web/20110222214553/http://www.mairie-trainou.fr/ Traînou pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Ligerulae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Ligerulae]]
7nshednlfvovtk3vytpxgzqka374nl2
Bursard
0
176696
3994390
3904402
2026-10-14T08:39:03Z
Pippobuono
54500
civis et opus et novissima
3994390
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Bursard - Église Saint-Denis 20180930-03.jpg|thumb|upright=0.7|left|Communis ecclesia [[Dionysius Parisiensis|Sancto Dionysio]] dicata.]]
''' Bursard''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 199 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Olina (praefectura Franciae)|Olinae]] in provincia [[Normannia (regio Franciae)|Normanniae]].
== Civis notabilis ==
* [[Petrus Ludovicus Roederer]] (1754 - 1835), advocatus et vir politicus, qui in viculo Bois-Roussel mortuus est.
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Olinae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Bursard|Bursard}}
* {{INSEE commune|61068|de=Bursard}}
* {{opus|url=http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=6338 |titulus=De hoc communi |domus editoria=apud cassini.ehess.fr}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Olinae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Olinae]]
gjwwlyhew2jw6nnbxsiio44nppwzun2
Corduba (provincia Argentinae)
0
187061
3994393
3994234
2026-10-14T08:45:31Z
Demetrius Talpa
81729
3994393
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Corduba}} est [[Argentina]]e [[provincia]] {{num|3308876}} incolarum cuius caput [[urbs]] [[Corduba (Argentina)|eiusdem nominis]] est. In [[pampa]] Argentinae mediae sita est.
==Urbes==
* [[Civitas Mariae]]<ref>{{CathHierDiocese|vima|Dioecesis Civitatis Mariae}}</ref> (''Villa María'')
* [[Franciscopolis (Argentina)|Franciscopolis]]<ref>{{CathHierDiocese|sfra|Dioecesis Franciscopolitana}}</ref> (''San Francisco'')
* [[Rivus Quartus]]<ref>{{CathHierDiocese|vcrc|Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis}}</ref> (''Río Cuarto'')
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Córdoba Province, Argentina|Provinciam Cordubensems}}
* [http://www.cba.gov.ar/ Provinciae administrationis pagina interretialis]
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
a56umvp8r8bgu2mngvie1vesq2ft6ir
3994400
3994393
2026-10-14T09:15:39Z
Demetrius Talpa
81729
/* Nexus externi */
3994400
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Corduba}} est [[Argentina]]e [[provincia]] {{num|3308876}} incolarum cuius caput [[urbs]] [[Corduba (Argentina)|eiusdem nominis]] est. In [[pampa]] Argentinae mediae sita est.
==Urbes==
* [[Civitas Mariae]]<ref>{{CathHierDiocese|vima|Dioecesis Civitatis Mariae}}</ref> (''Villa María'')
* [[Franciscopolis (Argentina)|Franciscopolis]]<ref>{{CathHierDiocese|sfra|Dioecesis Franciscopolitana}}</ref> (''San Francisco'')
* [[Rivus Quartus]]<ref>{{CathHierDiocese|vcrc|Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis}}</ref> (''Río Cuarto'')
==Notae==
<references />
==Nexus externi==
{{Fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Córdoba Province, Argentina|Provinciam Cordubensem}}
* [http://www.cba.gov.ar/ Provinciae administrationis pagina interretialis]
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
9vjj032qel22z10o200m6ym1z2628uy
Resurrectio
0
194080
3994427
3904135
2026-10-14T11:39:31Z
IacobusAmor
1163
(10K)
3994427
wikitext
text/x-wiki
'''Resurrectio''' ([[Graece]] ἀνάστασις) est argumentum [[fides|fidei]], secundum quam mortui (sive quidam sive omnes) subito [[vita post mortem|post mortem]] vel in fine [[tempus|temporum]] (ut puta post [[ultimum iudicium]]) [[vita aeterna|vitam aeternam]] obtinebunt. Resurrectio ab [[homo|hominibus]] variarum [[religio]]num exspectatur. Multae [[religio]]nes fidem in [[vita aeterna|vitam aeternam]] habent.
{{NexInt}}
*[[Adonis]]
*[[Ascensio]]
*[[Christus surrexit]]
*[[Metempsychosis]]
*[[Parusia]]
*[[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
*[[Phoenix]]
*[[Reincarnatio]]
== Bibliographia ==
*[https://www.google.com.ph/#q=britannica+resurrection&spf=862 Commentarius de Resurectione ex Encyclopaedia Britannica]
{{Myrias|Philosophia}}
[[Categoria:Eschatologia]]
gqkd2hmngbuhcdl1ehq24fcdyc6rpyi
Ioannes Franciscus Giudice
0
199188
3994321
3956493
2026-10-13T15:53:11Z
~2026-55063-85
216153
Update of book publishing
3994321
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Gian Francesco Giudice.JPG|thumb|Ioannes Franciscus Giudice.]]
'''Ioannes Franciscus Giudice''' ([[Patavium|Patavii]] die [[25 Ianuarii]] [[1961]] natus) est [[physicus]] [[Italia|Italicus]].
== Vita ==
In [[Universitas Patavina|Patavina Universitate]] doctoris insigne consecutus est, atque in [[Tergeste|Tergestina]] Schola Superiorum Studiorum [[PhD|philosophiae doctor]] electus est. Sua studia ad [[physica]]m [[particula elementaria|particularum elementariarum]], [[physica particularum elementariarum|Theoriam Canonicam]], et [[supersymmetria]]m consecravit. Operam in Officina Fermiensi<!--Anglice: Fermilab--> dedit, ubi maximum [[particularum acceleratrum]] in [[Mundus Novus|Mundo Novo]] constructum erat, et in [[Universitas Texana|Universitate Texana]], cum [[physicus|physici]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] illo tempore Superducentem Super Conflictorem (SSC) aedificarent.
[[Physica|Philosophiae naturalis]] vir doctus, theoriam [[Physica particularum elementariarum|particularum elementariarum]] perlegit in Consilio Europaeo Requisitionis Nuclearis ([[CERN]]), a plerisque civitatibus [[Europa|Europaeis]] creatum [[Genava]]e in fine [[Helvetia]]e et [[Francia|Galliae]]. Rector [[CERN]] Collegii Physicae Theoreticae, ab [[Academia Lynceorum|Lynceorum Academia]] sodalis cooptatus est. Plurimos honores accepit: Iacobus Solvay Physicae Cathedra ([[Universitas Libera Bruxellensis (ULB)|Universitas Libera Bruxellensis]], anno [[2013]]), Praeclara Cathedra Visitatoris pro Investigationibus (Perimeter Institutum, [[Canada]], anno [[2019]]), Sackler Praeclarus Praelector (Universitas [[Telavivum|Telavivi]], anno [[2020]]), Chandrasekhar Praelector (Tata Institutum, [[Bengalurus]], anno [[2022]]), Professor [[Ervinus Schrödinger|Schroedingerianus]] ([[Alma Mater Rudolphina Vindobonensis]], anno [[2023]]).
Ad nostrae aetatis [[scientia]]m eximie contulit, quia plures libellos de rebus [[Particula elementaria|particularum]] et de origine [[universum|mundi universi]] scripsit. [[Auctor]] est [[liber (litterae)|libri]] ''A Zeptospace Odyssey'', qui narrat de [[particularum acceleratrum|particularum acceleratro]] cui nomen datum est [[Latus Hadronum Conflictor]] (LHC) et ubi [[boso Higgsianus]] inventus est. Auctor etiam est [[liber (litterae)|libri]] ''Before the Big Bang'', qui originem [[universum|universi]] narrat.
== Nexus externi ==
* [http://inspirehep.net/search?ln=en&p=a+giudice%2C+g.&of=hb&action_search=Search Docti libelli].
* [https://web.archive.org/web/20131101054656/http://giudice.web.cern.ch/giudice/zeptospace/zepto-eng.html Pagina domestica libri ''A Zeptospace Odyssey''].
* [https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-69933-7 Pagina domestica libri ''Before the Big Bang''].
* [https://www.ted.com/speakers/gian_giudice TED talk] {{Ling|Anglice}}.
* [http://www.amnh.org/explore/amnh.tv/(watch)/isaac-asimov-memorial-debate/2012-isaac-asimov-memorial-debate 2012 Isaac Asimov Memorial Debate, Novum Eboracum] {{Ling|Anglice}}.
* [http://www.multimedia.ethz.ch/speakers/pauli/2014/?doi=10.3930/ETHZ/AV-8c79a9d8-e046-4382-86a9-89e23fec27e8&autostart=true 2014 Lectio Volfgangus Pauli de bosone Higgsiano, Turicum] {{Ling|Anglice}}.
{{Lifetime|1961||Giudice, Ioannes Franciscus}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Patavinae]]
[[Categoria:Physici Italiae]]
3nac3kmiivph751pkdas58dys9ijnfk
Formula:Praesides systematis aerarii foederalis
10
205456
3994380
3395059
2026-10-14T04:17:19Z
Bartholomite
116968
3994380
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| titulus = Praesides Systematis aerarii foederalis
| formula = Praesides systematis aerarii foederalis
| imago = {{Insigne|Systema aerarium foederale|scriptum=nil|amplitudo=75px|nexus=Systema aerarium foederale}}
| corpus = [[Carolus Hamlin]] 1914 • [[Gulielmus Harding (argentarius)|Gulielmus Harding]] 1916 • [[Daniel Crissinger]] 1923 • [[Roy Young]] 1927 • [[Eugenius Meyer]] 1930 • [[Eugenius Robertus Black]] 1933 • [[Marriner Eccles]] 1934 • [[Thomas McCabe]] 1948 • [[Gulielmus McChesney Martin]] 1951 • [[Arthurus Burns]] 1970 • [[Gulielmus Miller (argentarius)|Gulielmus Miller]] 1978 • [[Paulus Volcker]] 1979 • [[Alanus Greenspan]] 1987 • [[Beniaminus Bernanke]] 2006 • [[Ioanna Yellen]] 2014 • [[Hieronymus Powell]] 2018 • [[Coemgenus Warsh]] 2026
| sub = [[Opus:Geopoliticum|Opus geopoliticum]]}}<noinclude>
[[Categoria:Formulae Civitates Foederatas spectantes]]
[[Categoria:Formulae navigationis directorum|Systema aerarium]]
[[Categoria:Systema aerarium foederale|ß]]
</noinclude>
qec8reeoy0g5fpxonjx2kgvmgfukff4
Trouy
0
213221
3994313
3437114
2026-10-13T15:26:17Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994313
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: JmlacHPIM0566.JPG |thumb|200 px|Trouy: [[oppidum]]]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 18267.png|thumb|left|250px|Trouy: communis tabula]]
''' Trouy''' est commune [[Francia|Francicum]] 3'819 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Carus (praefectura Franciae)|Cari]] in regione [[Centrum (regio Franciae)|Media]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Cari|Indicem communium praefecturae Cari]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Trouy|Trouy}}
* [http://www.villedetrouy.fr/ Trouy pagina interretialis] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{INSEE commune|18267|de=Trouy}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Cari]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Cari]]
2emc3h35h9qoj89ehxjc4iyy686a3c2
Baume-les-Dames
0
215786
3994264
3439233
2026-10-13T13:05:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3994264
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Baume-les-Dames%2C_Stra%C3%9Fenzug.jpg |thumb|250 px|Baume-les-Dames: despectus in medium vicum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 25047.png|thumb|left|250px|Baume-les-Dames: communis tabula]]
''' Baume-les-Dames''' est commune [[Francia|Francicum]] 5'290 incolarum (anno [[2011]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Dubis (praefectura Franciae)|Dubis]] in regione [[Liber Comitatus (regio Franciae)|Libero Comitatu]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Dubis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Baume-les-Dames|Baume-les-Dames}}
* [http://www.baumelesdames.org/ Baume-les-Dames pagina interretialis]
* {{INSEE commune|25047|de=Baume-les-Dames}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Dubis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Dubis]]
dnlcdoei7wpdon4cd70n7s45kfa90ss
Universitas Foederalis Baltica Kantiana
0
216588
3994398
3728751
2026-10-14T08:58:22Z
Ziv
172423
([[c:GR|GR]]) [[File:101-0160 IMG.JPG]] → [[File:Kaliningrad State University.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless name
3994398
wikitext
text/x-wiki
{{L}}
{{Capsa scholae Vicidata}}
[[Fasciculus:Kaliningrad State University.jpg|thumb|Aedificium universitatis.]]
'''Universitas Foederalis Baltica [[Immanuel Kantius|Kantiana]]''' ([[Russice]] Балтийский федеральный университет имени Иммануила Канта, [[translitteratio|tr.]] ''Baltijskij federal'nyj universitet imeni Immanuila Kanta'') est universitas studiorum [[universitas publica|publica]], [[Kaliningradum|Kaliningradi]] in [[Russia]] sita.
==Historia==
Anno [[1947]] conditum est Institutum Publicum Paedagogicum Kaliningradense (Калининградский государственный педагогический институт) origine [[Universitas Albertina Regiomontii|Universitatis Albertinae Regiomontii]], quod anno [[1966]] factum est Universitas Publica Kaliningradensis (Калининградский государственный университет). Universitas illa anno [[2005]] renominata est Universitas Publica Russica Kantiana (Российский государственный университет имени Иммануила Канта), quae anno [[2011]] statum universitatis foederalis et nomen suum hodiernum accepit.
==Nexus externi==
{{communia|Immanuel Kant State University of Russia|Universitatem Foederalem Balticam Kantianam}}
* [https://web.archive.org/web/20120504024051/http://www.kantiana.ru/ Situs interretialis officialis Universitatis Foederalis Balticae Kantianae]
[[Categoria:Condita 1947]]
[[Categoria:Scholae superiores Kaliningradenses]]
[[Categoria:Universitates Russiae|Baltica Kantiana Foederalis Universitas]]
3g8956kjzbvtpmsneukhsultmh8yryr
Vuillafans
0
231410
3994338
3439764
2026-10-13T19:50:59Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994338
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Vuillafans%2C_depuis_Ch%C3%A2teauvieux-les-Foss%C3%A9s.JPG |thumb|200 px|Vuillafans: despectus in vicum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 25633.png|thumb|left|250px|Vuillafans: communis tabula]]
''' Vuillafans''' est commune [[Francia|Francicum]] 688 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Dubis (praefectura Franciae)|Dubis]] in regione [[Liber Comitatus (regio Franciae)|Libero Comitatu]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Dubis|Indicem communium praefecturae Dubis]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Vuillafans|Vuillafans}}
* [https://web.archive.org/web/20200320143046/http://www.vuillafans.fr/ Vuillafans pagina interretialis]
* {{INSEE commune|25633|de=Vuillafans}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Dubis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Dubis]]
sile8gwei2y4vgokk6jm25lj0ytou6i
Gurgiacum
0
245898
3994292
3496649
2026-10-13T14:41:15Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3994292
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Gourg%C3%A9_vue_g%C3%A9n%C3%A9rale_%281%29.JPG |thumb|250 px|Gurgiacum: despectus in vicum]]
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 79135.png|250 px|left|thumb|Gurgiacum: communis tabula]]
'''Gurgiacum''',<ref name="Ledain">Bélisaire Ledain, ''Dictionnaire topographique du département des Deux-Sèvres'' (Pictaviae, 1902) [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110100q textus]</ref> vulgo ''Gourgé'', est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 945 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Utraeque Separae|Utrarumque Separarum]] in provincia occidentali [[Pictaviensis et Carantoni|Pictaviensi et Carantonis]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Aquitania Lemovicensis Pictaviensis et Carantoni|Aquitania Lemovicensi Pictaviensi et Carantonis]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Utrarumque Separarum]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Gourgé|Gurgiacum}}
* {{INSEE commune|79135|de=Gurgiaco}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=15822 De hoc communi apud cassini.ehess.fr]
* [http://gourge.fr/ Huius communis pagina interretialis]
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae utriusque Separis]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae utriusque Separis]]
ljk5t1qp88uov42hxrmspcyfcm8tlct
Verdun-sur-Garonne
0
250027
3994334
3464991
2026-10-13T17:55:26Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994334
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus: Map commune FR insee code 82190.png|250 px|thumb|Verdun-sur-Garonne: communis tabula]]
[[Fasciculus:Clock_tower_of_Verdun-sur-Garonne.jpg |thumb|left|250 px|Verdun-sur-Garonne: [[horologium|horologi]] [[turris]]]]
'''Verdun-sur-Garonne''' est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 4'394 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Tarnis et Garumna]]e in regione australi [[Meridianum et Pyrenaei|Meridiano et Pyrenaeis]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Occitania Ruscino Meridianum et Pyrenaei|Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis]]).
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Tarnis et Garumnae|Indicem communium praefecturae Tarnis et Garumnae]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Verdun-sur-Garonne|Verdun-sur-Garonne}}
* {{INSEE commune|82190|de=Verdun-sur-Garonne}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=39382 De hoc commune apud cassini.ehess.fr]
* [https://web.archive.org/web/20110810083140/http://www.verdun-sur-garonne.fr/ Huius communis pagina interretialis]
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Tarnis et Garumnae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Tarnis et Garumnae]]
bvczslj2a4uurl5f79swgwrf0pev85i
Terra reservata Indiana
0
261933
3994265
3990904
2026-10-13T13:11:37Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994265
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Bia-map-indian-reservations-usa.png|thumb|350px|Terrae reservatae in Civitatibus Foederatis.]]
[[Fasciculus:New-mexico-rez.jpg|thumb|Plurimae terrae reservatae, sicut [[Terra Reservata Indorum Laguna|terra reservata Indorum Laguna]] in [[Novum Mexicum|Novo Mexico]] (hic anno [[1943]] picta), in [[Civitates Foederatae Occidentales|Civitatibus Foederatis Occidentalibus]] sunt, saepe in [[regio]]nibus [[animal]]ibus alendis idoneis plus quam [[agricultura]]e.]]
[[Fasciculus:Wagon loaded with squash - NARA - 285663.jpg|thumb|Carrus [[cucurbita|cucurbitis]] inoneratus, [[Terra Reservata Indorum Rosebud]], circa [[1936]].]]
[[Fasciculus:SPRING ROUNDUP OF PAIUTE-OWNED CATTLE BEGINS AT SUTCLIFFE PYRAMID LAKE INDIAN RESERVATION. CORALLING AND BRANDING IS... - NARA - 553104 color corrected.tif|thumb|[[Ver]]nalis [[pecus|pecorum]] collectio [[gens Paiute|gentis Paiute]] in [[Terra Reservata Lacus Pyramidis]] incipit, [[1973]].]]
[[Fasciculus:Bayfield county IMG 1612 red cliff wisconsin 34th powwow.JPG|thumb|[[Terra Reservata Red Cliff]] in [[Visconsinia]] per [[powwow]] annuum.]]
'''Terra reservata Indiana''' est [[regio]] terrestris a [[tribus|tribu]] [[Indi Americani|Indiano]] in dicione [[Ministerium Rerum Indianarum|Ministerii Rerum Indianarum]] [[lex|legitime]] administrata, potius quam a [[rectio]]nibus [[Civitatum Foederatarum civitas|civitatum]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] in quibus sitae sunt. Quaeque ex 326<ref>Department of the Interior.</ref> terris reservatis in Civitatibus Foederatis cum sua [[natio]]ne propria coniunguntur. Non omnes ex 567 agnitis civitatis tribubus<ref>[http://www.loc.gov/catdir/cpso/biaind.pdf ''Federal Register,''] vol. 80, no. 9, 14 Ianuarii 2015.</ref><ref>[http://www.bia.gov/cs/groups/public/documents/text/idc1-030831.pdf "Federal Acknowledgment of the Pamunkey Indian Tribe"] (PDF).</ref> terram reservatam habent: nonnullae tribus plus quam unam habent, nonnullae terras reservatas partiunt inter se, nonnullae nullam habent. Praeterea, assignationum praeteritarum causa, cum nonnullae terrae Americanis non indigenis venderentur, nonnullae terrae reservatae reapse fragmenta sunt, ubi quique tractus tribalis, [[individualis]], et privatus est merum ''[[enclave]]'' separatum. Haec congeries [[immobile|immobilium]] privatorum et publicorum difficultates administrativas, [[civilitas|civiles]], [[lex|legitimas]] magni momenti efficit.<ref>Sutton 1991:199.</ref>
Tota [[area (geometria)|area]] [[geographia|geographica]] omnium terrarum reservatarum est 56 200 000 [[ager (mensura)|agrorum]], propemodum [[magnitudo|magnitudinis]] [[Idahum|Idahi]]. Plurimae terrae reservatae [[Civitatum Foederatarum civitas|civitatibus]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] minores sunt, sed [[duodecim]] civitate [[Insula Rhodensis|Insula Rhodensi]] maiores sunt. Maxima, [[Natio Navajo|Terra Reservata Nationis Navajo]], magnitudine [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]] similis est. Terrae reservatae per civitatem inique distributae sunt; plurimae ad occidentem [[Flumen Mississippiense|Fluminis Mississippiensis]] patent, terrasque occupantes quae primum per [[foedus|foedera]] vel '[[Assignationes Terrarum Indianarum|concessae]]' ex [[dominium publicum|dominio publico]] reservatas sunt.<ref>Kinney, 1937; Sutton,1975</ref>
==Notae==
<div class="references-small"><references/></div>
==Bibliographia==
*Allen, J. P., et E. Turner. [[2002]]. ''Changing Faces, Changing Places: Mapping Southern Californians.'' Northridge Californiae: The Center for Geographical Studies, California State University at Northridge.
*Castle, George Pierre, et Robert L. Bee, eds. [[1992]]. ''State and Reservation: New Perspectives on Federal Indian Policy.'' Tucson: University of Arizona Press.
*Clow, Richmond L., et Imre Sutton, eds. [[2001]]. ''Trusteeship in Change: Toward Tribal Autonomy in Resource Management.'' Boulder: University Press of Colorado.
*Davies, Wade, et Richmond L. Clow. [[2009]]. ''American Indian Sovereignty and Law: An Annotated Bibliography.'' Lanham Terrae Mariae: Scarecrow Press.
*Ferguson, T. J., et E. Richard Hart. [[1985]]. ''A Zuni Atlas.'' Normanniae: University of Oklahoma Press.
*Getches, David H., Charles F. Wilkinson, et Robert A. Williams. [[1998]]. ''Cases and Materials on Federal Indian Law.'' Ed. 4a. Sancti Pauli: West Group.
*Frantz, Klaus. [[1999]]. ''Indian Reservations in the United States.'' Geography Research Paper 241. Sicagi: University of Chicago Press.
*Goodman, James M. [[1982]]. ''The Navajo Atlas: Environments, Resources, People, and History of the Diné Bikeyah.'' Normanniae: University of Oklahoma Press.
*Kinney, J. P. [[1937]]. ''A Continent Lost: A Civilization Won: Indian Land Tenure in America.'' Baltimorae: Johns Hopkins University Press.
*Prucha, Francis Paul. [[1990]]. ''Atlas of American Indian Affairs.'' Normanniae: University of Nebraska Press.
*Royce, C. C., comp. [[1899]]. ''Indian Land Cessions in the United States.'' 18th Annual Report, 1896–97, pars 2. Vasingtoniae: Bureau of American Ethnology.
*Sutton, Imre. [[1975]]. ''Indian Land Tenure: Bibliographical Essays and a Guide to the Literature.'' Novi Eboraci: Clearwater Publishing.
*Sutton, Imre. [[1976]]. Sovereign States and the Changing Definition of the Indian Reservation. ''Geographical Review'' 66(3):281–295.
*Sutton, Imre, ed. [[1991]]. The Political Geography of Indian Country. ''American Indian Culture and Resource Journal'' 15(2):1–169.
*Sutton, Imre. [[2002]]. Cartographic Review of Indian Land Tenure and Territoriality: A Schematic Approach. ''American Indian Culture and Research Journal'' 26(2:63–113.
*Velarde Tiller, Veronica E., ed. [[1996]], [[2005]]. ''Tiller's Guide to Indian Country: Economic Profiles of American Indian Reservations.'' Albuquerque: BowArrow Publishing.
*Wishart, David J., et Oliver Froehling. [[1996]]. Land Ownership, Population and Jurisdiction: the Case of the "Devils Lake Sioux Tribe v. North Dakota Public Service Commission." ''American Indian Culture and Research Journal'' 20(2):33–58.
*Woodward-Ney, Laura. [[2004]]. ''Mapping Identity: The Coeur d'Alene Indian Reservation, 1803–1902.'' Boulder: University Press of Colorado.
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Indian reservations|terras reservatas Indianas}}
*[https://web.archive.org/web/20110226135318/http://www.cr.nps.gov/nagpra/DOCUMENTS/RESERV.PDF Tabula geographia terrarum reservatarum Indorum in Civitatibus Foederatis continentalibus.]
*[https://web.archive.org/web/20110921084605/http://www.cr.nps.gov/nagpra/DOCUMENTS/ResMapIndex.htm Index tabulae geographiae terrarum reservatarum Indorum in Civitatibus Foederatis continentalibus.]
*[http://www.census.gov/geo/www/tallies/tallyair.html Terrae reservatae Indorum in Censu Civitatum Foederatarum.]
*[http://www.census.gov/geo/www/GARM/Ch5GARM.pdf Chapter 5: American Indian and Alaska Native Areas.] '' U.S. Census Bureau, Geographic Areas Reference manual.'' PDF.
*[https://web.archive.org/web/20070917184050/http://www.fema.gov/government/tribal/index.shtm FEMA: Federally recognized Indian reservations.]
*[https://web.archive.org/web/20080910144940/http://www.doi.gov/bia/TLD-Final.pdf ''Tribal Leaders Directory.''] PDF.
*[https://web.archive.org/web/20060923155305/http://www.infca.org/tribes/IRA.htm Wheeler-Howard Act (Indian Reorganization Act) 1934.]
*[https://web.archive.org/web/20041217202126/http://www.theorator.com/bills108/s523.html Native American Technical Corrections Act of 2003.]
*[http://www.csmonitor.com/2004/0423/p08s01-comv.html Gambling on the reservation.] ''Christian Science Monitor,'' Aprilis 2004.
*[http://www.democracynow.org/2010/9/30/henry_red_cloud_of_oglala_lakota Henry Red Cloud of Oglala Lakota Tribe on the Recession's Toll on Reservations.] ''Democracy Now!'' (pellicula).
*[http://www.tribaljusticeandsafety.gov/ TribalJusticeandSafety.gov De rebus Indorum.] U.S. Department of Justice.
*[https://web.archive.org/web/20160804102654/https://www.ncjrs.gov/pdffiles1/nij/209839.pdf Public Law 280 and Law Enforcement in Indian Country – Research Priorities.]
*[https://web.archive.org/web/20140811162702/http://1onewolf.com/lakota/Images/Society/Maps/IndianLandCessions.jpg Cessiones terrarum Indis per annum.]
[[Categoria:Americani indigenae]]
[[Categoria:Ministerium Rerum Indianarum Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Subdivisiones Civitatum Foederatarum]]<!--
[[Category:Aboriginal title in the United States]]
[[Category:Types of country subdivisions]]
[[Category:History of racial segregation in the United States]]-->
6erl9cm7u73du43qj9chtqpzutymsvb
Quintus Caecilius Metellus Nepos (consul 57 a.C.n.)
0
265937
3994278
3310473
2026-10-13T14:00:57Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Notae */
3994278
wikitext
text/x-wiki
{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Quintus Caecilius Metellus Nepos''' erat senator Romanus qui anno [[57 a.C.n.]] [[Consul|consulatum]] cum [[Publius Cornelius Lentulus Spinther|Lentulo Spinthere]] gessit. In [[Tribunus plebis|tribunatu]] adiuvante [[Gaius Iulius Caesar|Iulio Caesare]] [[Pompeius|Pompei]] fautor, [[Cicero]]nis inimicus fuit.
== De gente ==
Plebeio sed nobilissimo Caeciliorum genere ortus Quintus [[Quintus Caecilius Metellus Nepos|consulis anni 98 a.C.n.]] filius erat. Frater ei fuit [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Quintus Metellus Celer]], anno [[60 a.C.n.]] consul, soror autem uterina Mucia quam Pompeius uxorem duxerat et exeunte anno [[62 a.C.n.]] post reditum [[Adulterium|adulterii]] insimulatam repudiavit. Ita tempore tribunatus Quintus Metellus Nepos Pompei adfinis erat.
== De cursu honorum ==
* 67-63 a.C.n. Legatus Pompei in bello piratico et in bello Mithridatico.
* 62 a.C.n. [[Tribunus plebis]] turbulentus fuit<ref>[[Plutarchus]], ''Cato Minor'' 20.</ref>. Iam mense decembri anni 63 a.C.n. [[Plebs|plebem]] in Ciceronem excitabat et eum consulatum deponentem reum citare volebat quod cives Romanos omissa [[provocatio ad populum|provocatione ad populum]] ex [[senatusconsultum|senatusconsulto]] necari iusserat. Incepto tamen destitit postquam senatores sese inimicum publicum appellaturos minabantur, si quis quae in [[Coniuratio Catilinae|coniuratione Catilinae]] opprimenda gesta erant accusaret<ref>[[Dio Cassius]] 37.42</ref>. Cum autem rempublicam turbare, adiuvante Caesare qui tum praetor erat<ref>[[Suetonius|Suet]]. ''Iul.'' 16.</ref>, non desineret, atque legem Pompeium accientem, omnium rerum disceptator ut fieret, ad populum ferret, e qua rogatione rixae inter tribunos, in primis Metellum Nepotem et [[Cato Minor|Catonem Minorem]], et fautores eorum ortae erant, senatores ad [[senatusconsultum ultimum]] decurrunt, e quo consules priore anno Catilinarios necaverant. Tum perterritus Metellus Nepos ad Pompeium confugit, quamquam tribuno plebis ne unam quidem noctem extra [[Pomoerium|pomerium]] manere fas erat<ref>[[Dio Cassius]] 37.43. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 26.</ref>.
* 60 a.C.n. [[Praetor]] legem Caeciliam ''de vectigalibus'' tulit quae [[portorium|portoria]] in Italia sustulit (quod tum fieri potuit ob ingentem praedam et vectigalia Asiatica a Pompeio parta). Senatores Nepoti adeo irati erant ut de nomine eius in capite legis mutando cogitarint<ref>[[Dio Cassius]] 37.51.</ref>.
* 57 a.C.n. [[Consul]] redeunti Ciceroni non adversabatur. Iam enim Kalendis Ianuariis (instigante Pompeio ?) sese inimicitias cum praeclaro [[Arpinum|Arpinate]] rei publicae causa depositurum esse pollicebatur<ref>''Pro Sestio'' 72 ''Red. ad sen.'' 25.</ref>.
* 56 a.C.n. [[Proconsul]] in [[Hispania Citerior|Hispania citeriore]], unus e senatoribus fuit qui [[Luca|Lucam]] Caesarem salutatum venerint<ref>[[Plutarchus|Plut]]., ''Caes''. 21.</ref>. Cum [[Vaccaei]]s bellum gessit ; nec gloriosa militia eius fuisse videtur<ref>[[Dio Cassius]] 39.54.</ref>.
== Fontes ==
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 38 et 42-44 necnon libro XXXIX 6-8 et 54.
* [[Cicero]], ''Brutus'' 247
** libro quinto ''[[Epistulae ad Atticum|Epistularum ad Atticum]]'' II.6-9
** libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' I-IV
** ''Post reditum ad senatum'' 25
** ''[[Pro Murena]]'' 81
** ''Pro Sestio'' 11 et 72
* [[Plutarchus]], ''Cato Minor'' 20 et 26-29.
*''Caesar'' 21
*''Cicero'' 23 et 26.
* [[Suetonius]], ''[[De Vita Caesarum]]'', ''Divus Iulius'' 16.
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*T. P. Wiseman, "[https://www.jstor.org/stable/41524440 The Last of the Metelli]", ''Latomus'', 1965: 52-61
{{Index consulum rei publicae|
praedecessores= [[Lucius Calpurnius Piso Caesoninus (Consul 58 a.C.n.)|Lucius Calpurnius Piso Caesoninus]] et [[Aulus Gabinius]] |
annus= 57 a.C.n.<br />cum [[Publius Cornelius Lentulus Spinther|Publio Cornelio Lentulo Spinthere]]<br />|
successores= [[Gnaeus Cornelius Lentulus Marcellinus]] et [[Lucius Marcius Philippus (consul 56 a.C.n.)|Lucius Marcius Philippus]]}}
{{Lifetime|saeculo 2 aut 1 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Quintus Caecilius Metellus Nepos}}
[[Categoria:Tribuni plebis]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Caecilia]]
2ayiqlegbk6wdnmabi09l8mfztvdgoo
Christus surrexit
0
275658
3994428
3517987
2026-10-14T11:41:38Z
IacobusAmor
1163
~
3994428
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Osterlieder.jpg|thumb|Exordium cantus ''Victimae paschali laudes'', Christus surrexit, ''Christus mortuus erat'']]
Carmen paschale '''Christus surrexit''' ([[Theodisce]] '''Christ ist erstanden''') circa annum [[1100]] ortum omnium precationum Theodiscae linguae vetustissimum putatur. Rite missa paschali congregata post adorationem crucis intonatur.
== Versus ==
<poem>
</poem>
{{Citatio|1= Christ ist erstanden
von der Marter alle.
Des solln wir alle froh sein;
Christ will unser Trost sein.
Kyrieleis.
Wär er nicht erstanden,
so wär die Welt vergangen.
Seit dass er erstanden ist,
so freut sich alles, was da ist
Kyrieleis.
Halleluja,
Halleluja,
Halleluja.
Des solln wir alle froh sein;
Christ will unser Trost sein.
Kyrieleis. |4 = Christus resurrexit ex omni cruciatu. Id omnibus nobis sit laetandum, Christus nos confortabit. Kyrie eleison. Nisi resurrexisset, mundus perisset. Ex eo quo resurrexit tempore omnia, quaecumque sunt, gaudent. Kyrie eleison.}}
{{NexInt}}
*[[Resurrectio]]
== Bibliographia ==
* ''Graduale Triplex''. Abbaye Saint-Pierre, Solesmes 1979, ISBN 2-85274-044-3.
* Hansjakob Becker: ''Christ ist erstanden.'' In: ders. et al. (Hrsg.): ''Geistliches Wunderhorn.'' 2. Auflage. Ch. H. Beck, München 2003, ISBN 3-406-48094-2, S. 29–41.
* Hans Heinrich Eggebrecht: ''Musik im Abendland''. Piper, München 1991, ISBN 3-492-02918-3.
* Walther Lipphardt: ''Christ ist erstanden.'' In: Kurt Ruh (Hrsg.): ''Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon.'' 2. Auflage. Band 1. de Gruyter, Berlin 1978, ISBN 3-11-007264-5, Sp. 1197–1201.
* Maurus Pfaff: ''Die Tropen und Sequenzen der Handschrift Rom, Bibl. Naz. Vitt. Em. 1343 (Sessor. 62) aus Nonantola.'' Inaugural-Dissertation München 1948.
== Notae ==
<references />
[[Categoria:Hymni Christiani]]
[[Categoria:Liturgia]]
g9s04aml5spn9726gjsbq4cm6e80er3
Retina (anatomia)
0
277207
3994296
3994147
2026-10-13T15:02:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Anatomia microscopica */
3994296
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
{{Capsa tabellaria|titulus=Retina
| ; Anatomia macroscopica
| : [[Fasciculus:Human eye cross-sectional view grayscale.png|275px|Oculus humanus]]<br />Sectio oculi humani. [[Macula lutea]] pars '''retinae''' est, ex qua axis [[visus|visualis]] procedit.
| ; Cognitores
| [[Terminologia Anatomica|TA]]: [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.04.002]
}}
{{res|Retina}} ({{NexTAnat}} [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.04.002]) est interna [[oculus|oculi]] tunica ''multorum stratorum'', quae [[lux|lucem]] recipit, in signa electrica transformat, in [[nervus opticus|nervum opticum]] transmittit. Ad [[systema nervosum centrale]] pertinet. A [[rete|reti]] retina dicta est.
== Anatomia macroscopica ==
Retina prorsus usque ad corpus ciliarium extenditur et eorum iunctura ''[[ora serrata]]'' appellatur.
Peritis oculis quoque structura retinae macroscopica directe sine instrumentis visibilis non est. Solum [[ophthalmoscopia]]e ope, trans [[pupilla]]m, lucis ope, partes tandem [[fundus oculi|''fundi oculi'']] conspiciendae sunt. Alia itinera ad retinam conspiciendam tantummodo [[iconismus medicus|iconismo medico]] vel, post mortem, per sectionem anatomicam offeruntur.
[[Fasciculus:Fundus photograph-normal retina EDA06.JPG|thumb|[[Fundus oculi]]. In medio, obscurius, [[macula lutea]], sinistra ''discus nervi optici'', ex quo vasa sanguinea retinae emergunt. Circum maculam luteam fere nulla vasa sunt.]]
=== Fundus oculi ===
Retina est pars [[fundus oculi|''fundi oculi'']]. Fundus ipse continet retinam, [[Discus nervi optici|discum nervi optici]], arteriam et venam centralem retinae, oram serratam. Investigatur fundus per ''[[ophthalmoscopia]]m'' (vel ''fundoscopiam''), cuius instrumentum est [[ophthalmoscopium]].
*Discus nervi optici alias ''macula caeca'' appellata nec [[sclera]] tegitur nec photoreceptoria habet quia transitum nervo optico praebet necnon arteriae et venae oculum rigantibus. Ibi lux non percipitur ("macula caeca") sed cerebrum sponte imaginem complet. Ideo lacunam ne suspicamur quidem.
* In polo posteriore oculi area ovalis animadvertitur [[macula lutea]] dicta in qua potestas rerum discernendarum maxima est (ibi enim sunt coni qui colores discernunt), imprimis in parte media maculae (1,2 [[Millimetrum|mm]]) ''fovea centrali'' dicta, quia photoreceptoria ibi creberrima sunt, vascula rursus sanguinea absunt atque etiam cetera neura paululum ad latera amota sunt ne quodvis impedimentum luci obstet. In peripheria sunt bacilla et visio minus clara.
* Vasa sanguinea ophthalmoscopio in peripheria visibilia sunt.
=== Providentia vascularis ===
Providentia sanguine arteriali per [[arteria centralis retinae|arteriam centralem retinae]] fit, ramulum [[arteria ophthalmica|arteriae opthalmicae]].
== Anatomia microscopica ==
[[Fasciculus:Retina layers.svg|thumb|400px|Retinae strata [[mammalia|mammalium]]. Mementote lucem ab inferiore ''trans strata omnia'' usque ad stratum pigmentosum transire debere. Vasa sanguinea hic non indicantur.]]
Retina quinque neuronum generibus utitur: [[Photoreceptorium|photoreceptoria]], neura transversa aut horizontalia, [[neura bipolaria]], cellulae ganglionales, cellulae amacrinae. Ipsa photoreceptoria inter [[Neuron bacilliferum|bacilla]] et [[Neuron coniferum|conos]] qui colores percipiunt dividuntur. Bacilla in peripheria retinae cumulantur ubi lucem debilem percipiunt (uno [[photon|photone]] enim stimulantur). Econtra coni media retina stipantur in fovea atque etiam magis in foveola (pars media foveae 0,4mm) ubi eorum [[diameter]] minuitur ut plures in eodem loco fiant. In hanc partem lux dirigitur quia optimum visum praebet si lux multa est. Plura strata distinguit spectator ex [[Corpus vitreum|corpore vitreo]] ad epithelium pigmentosum progrediens<ref>Secundum Purves, Augustine, Fitzpatrick. ''Neurosciences'', sexta editio, deboeck, 2019 pp.238-9.</ref>:
* Stratum neurofibrarum quo continentur fibrae opticae ad [[Nervus opticus|nervum opticum]] tendentes
* Stratum ganglionare quo continentur cellulae ganglionares
* Stratum plexiforme internum quo continentur [[Synapsis chemica|synapses]] inter cellulas bipolares, ganglionares, amacrinas
* Stratum granorum internorum quo continentur nuclei et corpora cellularum bipolarium, amacrinarum, transversarum
* Stratum plexiforme externum quod [[Synapsis chemica|synapses]] inter photoreceptoria et cellulas bipolares continet necnon cellulas transversas
* Stratum granorum externorum quod nucleos et excursus synapticos cellularum photoreceptoriarum continet
* Membrana limitans externa
* Stratum segmentorum externorum quod partem pigmentatam et photones absorbentem photoreceptoriorum comprehendit.
* [[Stratum pigmentosum retinae opticae|Stratum epithelii pigmentosi]] quod discos pigmenti degeneratos [[phagocytosis|phagocytat]] et nutrimenta e [[choroidea|choroïdea]] haurit. Praeterea lucem absorbet ne intra oculum reverberetur. Usque ad corpus ciliarium et posteriorem [[Iris (anatomia)|iridis]] partem extenditur. Partem non nervosam retinae eam esse dicere licet. Etiam moleculas [[Retinal|retinalis]] ad [[Isomerum|isomerum]] ''11-cis'' per [[Enzymum|enzyma]] reducit: cum [[neura sensoria retinalia]] a strato pigmentoso casu solvuntur cito pereunt.
Per omnia illa strata (praeter epithelium) transmeare debet lux antequam pigmenta photoreceptoria adeat, quod certe parum opportunum videri potest sed neura retinae nutrimenta per epithelium pigmentosum hauriunt et hoc idem epithelium pigmenta redintegrata retinae subinde cyclice suppeditat. Ita fortasse aliter fieri non potuit.
Unicuique cono respondet una cellula bipolaris et una cellula ganglionaris. Econtra usque ad triginta bacilla cum una cellula bipolari synapsim faciunt. E quo fit ut potestas discriminadi in conis multo maior sit quam in bacillis.
[[Cellula glialis|Cellularum glialium]] tria genera quoque in retina inveniuntur: [[Astrocytus|astrocyti]], [[Cellula microglialis|microglia]] et cellulae gliales Mullerianae dictae<ref>[https://www.em-consulte.com/article/1601322/anatomie-de-la-retine EM consulte]. F. Behar-Cohen (2020).</ref>.
== Morbi retinae ==
=== Ablatio (amotio) retinae ===
{{Latinitas dolet|Si retina ab parte ''nutritiva'' epithialialia abiungatur, nominatur status hoc ''ablatio'' vel ''amotio''. Symptomata sunt repentina sensationes visuales imprimis fulgurales vel maculas obscuras sentiendi. Si cognoscitur, sit [[necessitas medica]], tractatio immediate pernecesse sit.}}
=== Oedema maculae ===
Accumulatio liquoris extracellularis circum maculam luteam vocatur [[oedema maculae]]. Distinguuntur gradus quattuor: focalis, significans, diffusa, et ischaemica. Praeterea observatur [[syndroma Irvinii et Gasseri]] ''oedema maculae cystica'' post [[cataracta (medicina)|cataractae]] operationem [[chirurgia oculorum|chirurgiae oculorum]]. Symptoma est oculorum acies diminuta.
== Retina et morbi aliorum corporis systematum ==
Nonumquam [[morbus|morbi]] extra [[systema visuale]] etiam cum signis retinalibus cognoscuntur. Frequenter, sane, apparatus speciales in talibus mutationibus dignoscendis pernecesse sunt.
=== Morbi neurologici ===
Quidam morborum neurologicorum mutationes retinae ostendunt<ref>{{cite journal |authors=Yap T. E., Balendra S. I., Almonte M. T., Cordeiro M. F. |title=Retinal correlates of neurological disorders |journal=Therapeutic advances in chronic diseases |year=2019 |month=Dec |pages=10:2040622319882205 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31832125}}</ref>:
* [[Morbus Alzheimerianus]]
* [[Morbus Parkinson]]
* [[Encephalomyelitis disseminata]]
* [[Sclerosis lateralis amyotrophica]]
* Retinopathia diabetica
* Retinopathia hypertensiva
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Francine Behar-Cohen, Emmanuelle Gelizé et alii, "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/pdf/2020/06/msc200130.pdf Anatomie de la rétine]", ''m/s Médecine Science'', 2020: 594-9
*C. Bellmann, J. Conrath, A. Gaudric et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551207896823 Nouvelles techniques d’imagerie de la rétine]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2007 (Supplementum) 1: 55sqq.
*Marie E Burns, Denis Baylor. "[https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.neuro.24.1.779 Activation, Deactivation, and Adaptation in Vertebrate Photoreceptor Cells]", ''Annual Review of Neuroscience'', 2001 :779-805
*Salomon Yves Cohen, Alain Gaudric et Prithvi Ramtohul. ''Rétine : atlas des maladies du fond d'oeil'', Elsevier, 2025 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294785665/retine-atlas-des-maladies-du-fond-doeil#book-description]
* John E. Dowling, ''The Retina: An Approachable Part of the Brain'', Harvard University Press, 1987 [https://books.google.fr/books?id=DDNnUZYOi0QC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www2.neuroscience.umn.edu/eanwebsite/PDF%20EAN%20pubs/Q%20Rev%20Biol%2087%20391%202012.pdf Recensio critica]
*Thomas Euler, Silke Haverkamp, Timm Schubert & Tom Baden . "[https://www.nature.com/articles/nrn3783 Retinal bipolar cells: elementary building blocks of vision]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2014: 507–519
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''[https://www.sciencedirect.com/handbook/handbook-of-clinical-neurology/vol/217/suppl/C Retina Structure, Function, and Genetics]'', Elsevier, 2026
*Richard H. Masland, "[https://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(12)00883-5?switch=standard The Neuronal Organization of the Retina]", ''Neuron'', 2012: 266-280
*R. W. Rodieck, ''The Vertebrate Retina. Principles of Structure and Function'', W.H. Freeman, 1973 [https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/article-abstract/631781 Recensio critica]
* Stephen J. Ryan, ''Retina'', Saunders, 2013 (quinta editio) [https://www.sciencedirect.com/book/edited-volume/9781455707379/retina]
*Julie L. Schnapf et Denis A. Baylor, "[https://www.jstor.org/stable/24979361 How Photoreceptor Cells Respond to Light]", ''Scientific American'', 1987: 40-47
*Heinz Wässle, "[https://www.nature.com/articles/nrn1497 Parallel processing in the mammalian retina]", ''Nature Reviews Neuroscience''; 2004: 747–757
{{NexInt}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Degeneratio macularis|<>|en|qid=Q27429789}}
* [[Discus opticus]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (oculus)|<>|en|qid=Q865103}}<!--
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Macula (oculus)|<>|en|qid=Q747023}}-->
* [[Opthalmologia]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ophthalmoscopia|<>|en|qid=Q837188}}
* [[Photon]]
* [[Retinoblastoma]]
* [[Retinitis pigmentosa]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tapetum lucidum|<>|en|qid=Q1045562}}
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Retinas retinam] spectant
* Kolb H. [https://webvision.med.utah.edu/book/part-i-foundations/simple-anatomy-of-the-retina/ De structura retinae]. {{Ling|Anglice}}
* Langenbeck B. C. R. [[1835]]. [https://books.google.de/books?id=x6tEAAAAcAAJ&pg=PR1&dq=consensu+et+auctoritate+retinae+structura+penitiori&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwi6o6e75-jeAhXMMewKHYLaBDIQ6AEIKDAA#v=onepage&q=consensu%20et%20auctoritate%20retinae%20structura%20penitiori&f=false De retinae structura penitiori]. Dissertatio inauguralis. {{Ling|Latine}}
[[Categoria:Oculus]]
[[Categoria:Systema visuale]]
g5vk3imdvqakx3lv7gmpeop9iexcu8q
3994297
3994296
2026-10-13T15:03:36Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* Anatomia microscopica */
3994297
wikitext
text/x-wiki
{{cautio}}
{{Capsa tabellaria|titulus=Retina
| ; Anatomia macroscopica
| : [[Fasciculus:Human eye cross-sectional view grayscale.png|275px|Oculus humanus]]<br />Sectio oculi humani. [[Macula lutea]] pars '''retinae''' est, ex qua axis [[visus|visualis]] procedit.
| ; Cognitores
| [[Terminologia Anatomica|TA]]: [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm A15.2.04.002]
}}
{{res|Retina}} ({{NexTAnat}} [https://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/15.2.04.002%20Entity%20TA98%20EN.htm 15.2.04.002]) est interna [[oculus|oculi]] tunica ''multorum stratorum'', quae [[lux|lucem]] recipit, in signa electrica transformat, in [[nervus opticus|nervum opticum]] transmittit. Ad [[systema nervosum centrale]] pertinet. A [[rete|reti]] retina dicta est.
== Anatomia macroscopica ==
Retina prorsus usque ad corpus ciliarium extenditur et eorum iunctura ''[[ora serrata]]'' appellatur.
Peritis oculis quoque structura retinae macroscopica directe sine instrumentis visibilis non est. Solum [[ophthalmoscopia]]e ope, trans [[pupilla]]m, lucis ope, partes tandem [[fundus oculi|''fundi oculi'']] conspiciendae sunt. Alia itinera ad retinam conspiciendam tantummodo [[iconismus medicus|iconismo medico]] vel, post mortem, per sectionem anatomicam offeruntur.
[[Fasciculus:Fundus photograph-normal retina EDA06.JPG|thumb|[[Fundus oculi]]. In medio, obscurius, [[macula lutea]], sinistra ''discus nervi optici'', ex quo vasa sanguinea retinae emergunt. Circum maculam luteam fere nulla vasa sunt.]]
=== Fundus oculi ===
Retina est pars [[fundus oculi|''fundi oculi'']]. Fundus ipse continet retinam, [[Discus nervi optici|discum nervi optici]], arteriam et venam centralem retinae, oram serratam. Investigatur fundus per ''[[ophthalmoscopia]]m'' (vel ''fundoscopiam''), cuius instrumentum est [[ophthalmoscopium]].
*Discus nervi optici alias ''macula caeca'' appellata nec [[sclera]] tegitur nec photoreceptoria habet quia transitum nervo optico praebet necnon arteriae et venae oculum rigantibus. Ibi lux non percipitur ("macula caeca") sed cerebrum sponte imaginem complet. Ideo lacunam ne suspicamur quidem.
* In polo posteriore oculi area ovalis animadvertitur [[macula lutea]] dicta in qua potestas rerum discernendarum maxima est (ibi enim sunt coni qui colores discernunt), imprimis in parte media maculae (1,2 [[Millimetrum|mm]]) ''fovea centrali'' dicta, quia photoreceptoria ibi creberrima sunt, vascula rursus sanguinea absunt atque etiam cetera neura paululum ad latera amota sunt ne quodvis impedimentum luci obstet. In peripheria sunt bacilla et visio minus clara.
* Vasa sanguinea ophthalmoscopio in peripheria visibilia sunt.
=== Providentia vascularis ===
Providentia sanguine arteriali per [[arteria centralis retinae|arteriam centralem retinae]] fit, ramulum [[arteria ophthalmica|arteriae opthalmicae]].
== Anatomia microscopica ==
[[Fasciculus:Retina layers.svg|thumb|400px|Retinae strata [[mammalia|mammalium]]. Mementote lucem ab inferiore ''trans strata omnia'' usque ad stratum pigmentosum transire debere. Vasa sanguinea hic non indicantur.]]
Retina quinque neuronum generibus utitur: [[Photoreceptorium|photoreceptoria]], neura transversa aut horizontalia, [[neura bipolaria]], cellulae ganglionales, cellulae amacrinae. Ipsa photoreceptoria inter [[Neuron bacilliferum|bacilla]] et [[Neuron coniferum|conos]] qui colores percipiunt dividuntur. Bacilla in peripheria retinae cumulantur ubi lucem debilem percipiunt (uno [[photon|photone]] enim stimulantur). Econtra coni media retina stipantur in fovea atque etiam magis in foveola (pars media foveae 0,4mm) ubi eorum [[diameter]] minuitur ut plures in eodem loco fiant. In hanc partem lux dirigitur quia optimum visum praebet si lux multa est. Plura strata distinguit spectator ex [[Corpus vitreum|corpore vitreo]] ad epithelium pigmentosum progrediens<ref>Secundum Purves, Augustine, Fitzpatrick. ''Neurosciences'', sexta editio, deboeck, 2019 pp.238-9.</ref>:
* Stratum neurofibrarum quo continentur fibrae opticae ad [[Nervus opticus|nervum opticum]] tendentes
* Stratum ganglionare quo continentur cellulae ganglionares
* Stratum plexiforme internum quo continentur [[Synapsis chemica|synapses]] inter cellulas bipolares, ganglionares, amacrinas
* Stratum granorum internorum quo continentur nuclei et corpora cellularum bipolarium, amacrinarum, transversarum
* Stratum plexiforme externum quod [[Synapsis chemica|synapses]] inter photoreceptoria et cellulas bipolares continet necnon cellulas transversas
* Stratum granorum externorum quod nucleos et excursus synapticos cellularum photoreceptoriarum continet
* Membrana limitans externa
* Stratum segmentorum externorum quod partem pigmentatam et photones absorbentem photoreceptoriorum comprehendit.
* [[Stratum pigmentosum retinae opticae|Stratum epithelii pigmentosi]] quod discos pigmenti degeneratos [[phagocytosis|phagocytat]] et nutrimenta e [[choroidea|choroïdea]] haurit. Praeterea lucem absorbet ne intra oculum reverberetur. Usque ad corpus ciliarium et posteriorem [[Iris (anatomia)|iridis]] partem extenditur. Partem non nervosam retinae eam esse dicere licet. Quae etiam moleculas [[Retinal|retinalis]] ad [[Isomerum|isomerum]] ''11-cis'' per [[Enzymum|enzyma]] reducit: itaque cum [[neura sensoria retinalia]] a strato pigmentoso casu solvuntur cito pereunt.
Per omnia illa strata (praeter epithelium) transmeare debet lux antequam pigmenta photoreceptoria adeat, quod certe parum opportunum videri potest sed neura retinae nutrimenta per epithelium pigmentosum hauriunt et hoc idem epithelium pigmenta redintegrata retinae subinde cyclice suppeditat. Ita fortasse aliter fieri non potuit.
Unicuique cono respondet una cellula bipolaris et una cellula ganglionaris. Econtra usque ad triginta bacilla cum una cellula bipolari synapsim faciunt. E quo fit ut potestas discriminadi in conis multo maior sit quam in bacillis.
[[Cellula glialis|Cellularum glialium]] tria genera quoque in retina inveniuntur: [[Astrocytus|astrocyti]], [[Cellula microglialis|microglia]] et cellulae gliales Mullerianae dictae<ref>[https://www.em-consulte.com/article/1601322/anatomie-de-la-retine EM consulte]. F. Behar-Cohen (2020).</ref>.
== Morbi retinae ==
=== Ablatio (amotio) retinae ===
{{Latinitas dolet|Si retina ab parte ''nutritiva'' epithialialia abiungatur, nominatur status hoc ''ablatio'' vel ''amotio''. Symptomata sunt repentina sensationes visuales imprimis fulgurales vel maculas obscuras sentiendi. Si cognoscitur, sit [[necessitas medica]], tractatio immediate pernecesse sit.}}
=== Oedema maculae ===
Accumulatio liquoris extracellularis circum maculam luteam vocatur [[oedema maculae]]. Distinguuntur gradus quattuor: focalis, significans, diffusa, et ischaemica. Praeterea observatur [[syndroma Irvinii et Gasseri]] ''oedema maculae cystica'' post [[cataracta (medicina)|cataractae]] operationem [[chirurgia oculorum|chirurgiae oculorum]]. Symptoma est oculorum acies diminuta.
== Retina et morbi aliorum corporis systematum ==
Nonumquam [[morbus|morbi]] extra [[systema visuale]] etiam cum signis retinalibus cognoscuntur. Frequenter, sane, apparatus speciales in talibus mutationibus dignoscendis pernecesse sunt.
=== Morbi neurologici ===
Quidam morborum neurologicorum mutationes retinae ostendunt<ref>{{cite journal |authors=Yap T. E., Balendra S. I., Almonte M. T., Cordeiro M. F. |title=Retinal correlates of neurological disorders |journal=Therapeutic advances in chronic diseases |year=2019 |month=Dec |pages=10:2040622319882205 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31832125}}</ref>:
* [[Morbus Alzheimerianus]]
* [[Morbus Parkinson]]
* [[Encephalomyelitis disseminata]]
* [[Sclerosis lateralis amyotrophica]]
* Retinopathia diabetica
* Retinopathia hypertensiva
== Notae ==
<references />
== Plura legere si cupis ==
*Francine Behar-Cohen, Emmanuelle Gelizé et alii, "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/pdf/2020/06/msc200130.pdf Anatomie de la rétine]", ''m/s Médecine Science'', 2020: 594-9
*C. Bellmann, J. Conrath, A. Gaudric et alii. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551207896823 Nouvelles techniques d’imagerie de la rétine]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2007 (Supplementum) 1: 55sqq.
*Marie E Burns, Denis Baylor. "[https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.neuro.24.1.779 Activation, Deactivation, and Adaptation in Vertebrate Photoreceptor Cells]", ''Annual Review of Neuroscience'', 2001 :779-805
*Salomon Yves Cohen, Alain Gaudric et Prithvi Ramtohul. ''Rétine : atlas des maladies du fond d'oeil'', Elsevier, 2025 [https://www.sciencedirect.com/book/monograph/9782294785665/retine-atlas-des-maladies-du-fond-doeil#book-description]
* John E. Dowling, ''The Retina: An Approachable Part of the Brain'', Harvard University Press, 1987 [https://books.google.fr/books?id=DDNnUZYOi0QC&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Nonnullae paginae apud Guglum librorum] [https://www2.neuroscience.umn.edu/eanwebsite/PDF%20EAN%20pubs/Q%20Rev%20Biol%2087%20391%202012.pdf Recensio critica]
*Thomas Euler, Silke Haverkamp, Timm Schubert & Tom Baden . "[https://www.nature.com/articles/nrn3783 Retinal bipolar cells: elementary building blocks of vision]", ''Nature Reviews Neuroscience'', 2014: 507–519
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volume 217: ''[https://www.sciencedirect.com/handbook/handbook-of-clinical-neurology/vol/217/suppl/C Retina Structure, Function, and Genetics]'', Elsevier, 2026
*Richard H. Masland, "[https://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273(12)00883-5?switch=standard The Neuronal Organization of the Retina]", ''Neuron'', 2012: 266-280
*R. W. Rodieck, ''The Vertebrate Retina. Principles of Structure and Function'', W.H. Freeman, 1973 [https://jamanetwork.com/journals/jamaophthalmology/article-abstract/631781 Recensio critica]
* Stephen J. Ryan, ''Retina'', Saunders, 2013 (quinta editio) [https://www.sciencedirect.com/book/edited-volume/9781455707379/retina]
*Julie L. Schnapf et Denis A. Baylor, "[https://www.jstor.org/stable/24979361 How Photoreceptor Cells Respond to Light]", ''Scientific American'', 1987: 40-47
*Heinz Wässle, "[https://www.nature.com/articles/nrn1497 Parallel processing in the mammalian retina]", ''Nature Reviews Neuroscience''; 2004: 747–757
{{NexInt}}
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Degeneratio macularis|<>|en|qid=Q27429789}}
* [[Discus opticus]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fovea (oculus)|<>|en|qid=Q865103}}<!--
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Macula (oculus)|<>|en|qid=Q747023}}-->
* [[Opthalmologia]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ophthalmoscopia|<>|en|qid=Q837188}}
* [[Photon]]
* [[Retinoblastoma]]
* [[Retinitis pigmentosa]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Tapetum lucidum|<>|en|qid=Q1045562}}
== Nexus externi ==
*[[Vicimedia Communia|Vicimedia communia]] plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Retinas retinam] spectant
* Kolb H. [https://webvision.med.utah.edu/book/part-i-foundations/simple-anatomy-of-the-retina/ De structura retinae]. {{Ling|Anglice}}
* Langenbeck B. C. R. [[1835]]. [https://books.google.de/books?id=x6tEAAAAcAAJ&pg=PR1&dq=consensu+et+auctoritate+retinae+structura+penitiori&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwi6o6e75-jeAhXMMewKHYLaBDIQ6AEIKDAA#v=onepage&q=consensu%20et%20auctoritate%20retinae%20structura%20penitiori&f=false De retinae structura penitiori]. Dissertatio inauguralis. {{Ling|Latine}}
[[Categoria:Oculus]]
[[Categoria:Systema visuale]]
qd84eoxhpetzonu6kr6nb0gwsedt6w8
Formula:Categoria celata utinam vacua
10
277810
3994287
3853399
2026-10-13T14:29:53Z
Grufo
64423
Minima
3994287
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}}
| {{Capsa annuntiationis
| imago = Broom icon.svg
| color = #e0b03b
| 1 = Haec categoria celata speratur fore vacua (vel tantummodo paginas sub signo “!” habitura esse). Si nondum {{#ifeq:{{{volentibus|}}}|magistratibus|est, et '''tu es magistratus'''|est}}, potes tu adiuvare ad tribulationem leniendam.}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||<nowiki />__HIDDENCAT__<nowiki />__EXPECTUNUSEDCATEGORY__<nowiki />{{#ifeq:{{{volentibus|}}}|magistratibus|[[Categoria:Categoriae magistratuum]]}}}}}}
| {{Error|Error: Haec formula in categoriis tantum adhiberi potest.}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
70xl6qmftksq9f0pw5szq140l6gqc5a
Formula:Capsa taxinomica
10
283545
3994333
3951838
2026-10-13T17:37:59Z
Grufo
64423
+‘border-radius: 1em’
3994333
wikitext
text/x-wiki
<div style="width:{{{latitudo_capsae|18em}}}; float:right; clear:right; margin:0 0 2em 1em; padding: .25em .5em; box-shadow:8px 8px 8px rgba(0, 0, 0, .2); text-align:center; background:{{{color|white}}}; color:#484848; border:1px solid #bebebe; border-radius: 1em;">
{{#if: {{{image<includeonly>|</includeonly>}}}|[[Fasciculus:{{{image|example.svg}}}|center|240px]]
<div style="padding-bottom:0.2em; font-size:80%">
{{#if: {{{image_caption<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{image_caption}}}}}</div>
------
}}<div style="font-size:100%">{{#if: {{{unranked_imperium<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_imperium}}} — }}<!--
-->{{#if: {{{domain<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{domain}}} — <br />}}<!--
-->{{#if: {{{unranked_domain<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_domain}}} — }}<!--
-->{{#if: {{{regnum<includeonly>|</includeonly>}}}|'''{{{regnum}}}'''}}<!--
-->{{#if: {{{phylum<includeonly>|</includeonly>}}}| — {{{phylum}}}}}<!--
-->{{#if: {{{unranked_phylum<includeonly>|</includeonly>}}}| — {{{unranked_phylum}}}}}<!--
-->{{#if: {{{divisio<includeonly>|</includeonly>}}}| — {{{divisio}}}}}<!--
-->{{#if: {{{unranked_divisio<includeonly>|</includeonly>}}}| — {{{unranked_divisio}}}}}<!--
--><small>{{#if: {{{domain_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{domain_authority}}}</small>}}{{#if: {{{regnum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{regnum_authority}}}</small>}}{{#if: {{{phylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{phylum_authority}}}</small>}}{{#if: {{{unranked_phylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_phylum_authority}}}</small>}}{{#if: {{{divisio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{divisio_authority}}}</small>}}{{#if: {{{unranked_divisio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_divisio_authority}}}</small>}}</small></div>
<div style="padding:0.2em 0.1em 0.1em 0.2em; font-size:90%">
{{#if:{{{subdivisio<includeonly>|</includeonly>}}}|Subdivisio : {{{subdivisio}}} {{#if: {{{subdivisio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subdivisio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subphylum<includeonly>|</includeonly>}}}|Subphylum : {{{subphylum}}} {{#if: {{{subphylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subphylum_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{infraphylum<includeonly>|</includeonly>}}}|Infraphylum : {{{infraphylum}}} {{#if: {{{infraphylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{infraphylum_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{microphylum<includeonly>|</includeonly>}}}|Microphylum : {{{microphylum}}} {{#if: {{{microphylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{microphylum_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{nanophylum<includeonly>|</includeonly>}}}|Nanophylum : {{{nanophylum}}} {{#if: {{{nanophylum_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{nanophylum_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{superclassis<includeonly>|</includeonly>}}}|Superclassis : {{{superclassis}}} {{#if: {{{superclassis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{superclassis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_classis<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_classis}}} {{#if: {{{unranked_classis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_classis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{classis<includeonly>|</includeonly>}}}|Classis : {{{classis}}} {{#if: {{{classis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{classis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_subclassis<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_subclassis}}} {{#if: {{{unranked_subclassis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_subclassis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subclassis<includeonly>|</includeonly>}}}|Subclassis : {{{subclassis}}} {{#if: {{{subclassis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subclassis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_infraclassis<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_infraclassis}}} {{#if: {{{unranked_infraclassis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_infraclassis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{infraclassis<includeonly>|</includeonly>}}}|Infraclassis : {{{infraclassis}}} {{#if: {{{infraclassis_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{infraclassis_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{magnordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Magnordo : {{{magnordo}}} {{#if: {{{magnordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{magnordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_superordo<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_superordo}}} {{#if: {{{unranked_superordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_superordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{superordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Superordo : {{{superordo}}} {{#if: {{{superordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{superordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_ordo<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_ordo}}} {{#if: {{{unranked_ordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_ordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{ordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Ordo : {{{ordo}}} {{#if: {{{ordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{ordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_subordo<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_subordo}}} {{#if: {{{unranked_subordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_subordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Subordo : {{{subordo}}} {{#if: {{{subordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{infraordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Infraordo : {{{infraordo}}} {{#if: {{{infraordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{infraordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{parvordo<includeonly>|</includeonly>}}}|Parvordo : {{{parvordo}}} {{#if: {{{parvordo_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{parvordo_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{zoodivisio<includeonly>|</includeonly>}}}|Zoodivisio : {{{zoodivisio}}} {{#if: {{{zoodivisio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{zoodivisio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{zoosectio<includeonly>|</includeonly>}}}|Zoosectio : {{{zoosectio}}} {{#if: {{{zoosectio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{zoosectio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{zoosubsectio<includeonly>|</includeonly>}}}|Zoosubsectio : {{{zoosubsectio}}} {{#if: {{{zoosubsectio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{zoosubsectio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_superfamilia<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_superfamilia}}} {{#if: {{{unranked_superfamilia_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_superfamilia_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{superfamilia<includeonly>|</includeonly>}}}|Superfamilia : {{{superfamilia}}} {{#if: {{{superfamilia_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{superfamilia_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_familia<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_familia}}} {{#if: {{{unranked_familia_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_familia_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{familia<includeonly>|</includeonly>}}}|Familia : {{{familia}}} {{#if: {{{familia_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{familia_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subfamilia<includeonly>|</includeonly>}}}|Subfamilia : {{{subfamilia}}} {{#if: {{{subfamilia_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subfamilia_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{supertribus<includeonly>|</includeonly>}}}|Supertribus : {{{supertribus}}} {{#if: {{{supertribus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{supertribus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{tribus<includeonly>|</includeonly>}}}|Tribus : {{{tribus}}} {{#if: {{{tribus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{tribus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subtribus<includeonly>|</includeonly>}}}|Subtribus : {{{subtribus}}} {{#if: {{{subtribus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subtribus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{alliance<includeonly>|</includeonly>}}}|Societas : {{{alliance}}} {{#if: {{{alliance_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{alliance_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{unranked_genus<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{unranked_genus}}} {{#if: {{{unranked_genus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{unranked_genus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{genus<includeonly>|</includeonly>}}}|Genus : {{{genus}}} {{#if: {{{genus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{genus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{genus2<includeonly>|</includeonly>}}}|Genus : {{{genus2}}} {{#if: {{{genus2_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{genus2_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subgenus<includeonly>|</includeonly>}}}|Subgenus : {{{subgenus}}} {{#if: {{{subgenus_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subgenus_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{sectio<includeonly>|</includeonly>}}}|Sectio : {{{sectio}}} {{#if: {{{sectio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{sectio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subsectio<includeonly>|</includeonly>}}}|Subsectio : {{{subsectio}}} {{#if: {{{subsectio_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subsectio_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{series<includeonly>|</includeonly>}}}|Series : {{{series}}} {{#if: {{{series_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{series_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subseries<includeonly>|</includeonly>}}}|Subseries : {{{subseries}}} {{#if: {{{subseries_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subseries_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{species_group<includeonly>|</includeonly>}}}|Grex : {{{species_group}}} {{#if: {{{species_group_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{species_group_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{species_subgroup<includeonly>|</includeonly>}}}|Subgrex : {{{species_subgroup}}} {{#if: {{{species_subgroup_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{species_subgroup_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{species_complex<includeonly>|</includeonly>}}}|Complexus : {{{species_complex}}} {{#if: {{{species_complex_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{species_complex_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{species<includeonly>|</includeonly>}}}|Species : {{{species}}} {{#if: {{{species_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{species_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{subspecies<includeonly>|</includeonly>}}}|Subspecies : {{{subspecies}}} {{#if: {{{subspecies_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{subspecies_authority}}}</small>}}<br />}}<!--
-->{{#if:{{{variety<includeonly>|</includeonly>}}}|Varietas : {{{variety}}} {{#if: {{{variety_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{variety_authority}}}</small>}}<br />}}</div><!--
--><div style="font-size:100%">{{#if: {{{binomial<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{binomial}}}}} {{#if: {{{binomial_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{binomial_authority}}}</small>}} {{#if: {{{trinomial<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{trinomial}}}}} {{#if: {{{trinomial_authority<includeonly>|</includeonly>}}}|<br /><small>{{{trinomial_authority}}}</small>}}<!--
-->{{#if: {{{fossil_range<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Palaeontologia
</div><div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none; font-size:80%">
{{{fossil_range}}}</div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{status<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Conservationis status</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;">
{{{status}}}<br />{{#if: {{{trend<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{trend}}}}}{{#if: {{{status_system<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{taxobox/species|{{{status_system|}}}|{{{status|}}}|{{{status_ref|}}}}}
}}</div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{subdivision_ranks<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Subdivisiones: {{{subdivision_ranks}}}</div><div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;"><div style="padding:0.2em 0.1em 0.1em 0.2em; font-size:80%">{{{subdivision}}}</div></div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{synonyms<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Synonyma</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;"><div style="padding:0.2em 0.1em 0.1em 0.2em; font-size:80%">{{{synonyms}}}</div></div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{type_genus<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Genus typicum</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;">
{{{type_genus}}} {{{type_genus_authority|}}}</div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{type_species<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Species typica</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;">
{{{type_species}}} {{{type_species_authority|}}}</div></div>}}<!--
-->{{#if: {{{type_strain<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Typus</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;">
{{{type_strain}}} {{{type_strain_authority|}}}</div></div>}}{{#if: {{{range_map<includeonly>|</includeonly>}}}|<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="background-color:transparent;border:none; padding:0px; margin:0px">
<div style="background-color:transparent; padding:2px; text-align:left; margin:0px; font-size:90%; font-weight:bold">Territorium</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="background-color:transparent; text-align:left; margin:8px; border:none;">
[[Fasciculus:{{{range_map}}}|center|240px]]
{{#if: {{{range_map_caption<includeonly>|</includeonly>}}}|
<div style="padding-bottom:0.2em; font-size:80%">{{{range_map_caption}}}}}</div></div>}}
</div></div></div><noinclude>
{{Documentatio}}
</noinclude>
2eemouqacba5o1o4adatyznem49l3vq
Vinum Tokaiense
0
299181
3994336
3961941
2026-10-13T19:00:39Z
InternetArchiveBot
139091
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
3994336
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cave in Slovak Tokaj.jpg|thumb|Apotheca vinaria in oppido [[Malá Tŕňa]] [[Slovacia]]e]]
'''Vinum Tokaiense''',<ref>Nomen pluribus orthographiis repertum. "Tokaiense": {{qc|id=Dombi (1758)}}. "Tokajense": {{qc|id=Plenck (1784)}} p. 397. "Tokayense": Christophorus Mayr, ''Dispensatorium universale''. 1798 {{Google Books|8kpfAAAAcAAJ|p. 213}}. "Toccaviense": {{qc|id=Behr (1748)}}; "vina Toccaviensia s. Tibiscensia": {{qc|id=Zückert (1769)}}</ref> agnomine Latino '''vinum regum, rex vinorum''', e vineis illorum collium provenit qui ad septentrionem urbiculae [[Tokaeum|Tokaei]], praesertim in [[Hungaria]], partim in [[Slovacia]] eminent. Talia vina ab anno [[1757]] appellatione ''Tokay'' (recentius insuper Hungarice ''Tokaji'', Slovacice ''Tokajský'') recognita sunt.
[[Fasciculus:Tokaj G Hoefnagel.jpg|thumb|upright=2|[[Tokaeum]] anno [[1595]] a [[Georgius Hoefnagel|Georgio Hoefnagel]] depicta. Vineae montis Tokaiensis super urbem eminent ([[Georgius Braun]], [[Franciscus Hogenberg]] et al., ''[[Civitates orbis terrarum]]''. Amstelodami, 1572–1617)]]
Saeculo XVI exeunte urbs Tokaiensis vineis circumdata est (vide imaginem nostram). Illo aevo vinum Tokaiense iam celebrabatur: Casparus Laudismannus "Hungaricum vinum" rettulit "excellens et pretiosum, quod crescit in Hungaria, in ditione quae vulgariter Tuckei appellatur".<ref>{{qc|id=Laudismannus (1618)}}</ref> Qualitates quattuor vinorum Tokaiensium saeculo XVIII recognitae sunt sub appellationibus Latinis, videlicet Essentia (hodie Hungarice ''Eszencia''), Vinum passum primae notae (''Aszú''), Vinum passum secundae notae (''Máslás aszú''), Ordinarium (olim Hungarice ''Ordinárium'', recenter ''Szamorodni'').<ref>{{qc|id=Dombi (1758)}} pp. 13–15</ref>
"Ad [[vinum dulce|vina dulcia nativa]]", ait Christophorus Mayr, pertinet "potissimum vinum Tokayense in comitatu Zempliniensi ad oppidum Tokay proveniens. Praeterea septem alia numerantur oppida in locis submontanis, quorum vina generositate Tokayensi non cedunt."<ref>{{qc|id=Mayr (1798)}}</ref> Enumerationes horum oppidorum inter se differunt. [[Ioannes Fridericus Zückert]] octo oppida rettulerat sub nominibus vulgaribus, videlicet ''Mad, Tolczna, Benye, Talga, Schadau, Kerestur, Tarzal, Sermsch''.<ref>{{qc|id=Zückert (1769)}}</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Dombi Dissertatio 1758 tp.jpg|thumb|Samuel Dombi, ''Dissertatio ... de vino Tokaiensi'' (Traiecti ad Rhenum, 1758): titulus]]
; Fontes antiquiores
* 1618 : {{ec|id=Laudismannus (1618)|c=Casparus Laudismannus, ''Consilium integrum et perfectum de exoticis linguis Gallica et Italica recte et eleganter addiscendis''. Stetini: Typis Rhetianis {{Google Books|OXNpAAAAcAAJ|p. 381}}}}
* 1748 : {{ec|id=Behr (1748)|c=Georg Heinrich Behr, ''Zwey Bücher Von der Materia medica''. Argentorati {{Google Books|P_JaAAAAcAAJ|p. 504?}}}}
* 1757 : ''Hygiene dogmatico-practica rationem conservandae sanitatis corporis humani ... exponens''. Francofurti: Gaum {{Google Books|YN6CCrfVIlMC|p. 2029}} ("Tockaviense")
* 1758 : {{ec|id=Dombi (1758)|c=Samuel Dombi, ''Dissertatio inauguralis physico-chemico-medica de vino Tokaiensi''. Traiecti ad Rhenum: Broedelet {{Google Books|afpAAQAAMAAJ}}}}
* 1769 : {{ec|id=Zückert (1769)|c=[[Ioannes Fridericus Zückert]], ''Materia alimentaria.'' Berolini: Augustus Mylius {{Google Books|zbVEAAAAcAAJ|p. 341}}}}
* 1784 : {{ec|id=Plenck (1784)|c=[[Iosephus Iacobus Plenck]], ''Bromatologia seu doctrina de esculentis et potulentis.'' Viennae [i.e. Vindobonae]: Graeffer {{Google Books|RDpfAAAAcAAJ|pp. 397-399}}}}
* 1798 : {{ec|id=Mayr (1798)|c=Christophorus Mayr, ''Dispensatorium universale''. 1798 {{Google Books|8kpfAAAAcAAJ|p. 212}} "Hochheimense"}}
* 1807 : [[Grimod de la Reynière]] et al., ''[[Almanach des gourmands]]'' vol. 5 (1807) [https://archive.org/details/b21525250_0005 pp. 149–55]
* 1875 : Andrew F. Crosse, "Wild boar hunting in Hungary" in ''The Argonaut'' vol. 5 (1875) ("Our repast was washed down with Imperial Tokay!" {{Google Books|vXMEAAAAQAAJ|pp. 193-200, vide p. 198}}
; Eruditio
* Ivan Balassa, "Tokay wines: types and production" in Alexander Fenton, Janken Myrdal, edd., ''Food and drink and travelling accessories: essays in honour of Gösta Berg'' (Edinburgi: John Donald, 1988) pp. 152-167.
* {{ec|id=Johnson (2013)|c=[[Hugo Johnson|Hugh Johnson]], Jancis Robinson, ''The World Atlas of Wine'' (7a ed. Londinii, 2013) pp. 258-259}}
* Alkonyi Laszló, ''Tokaj - The Wine of Freedom''. Budapestini, 2000
* Miles Lambert-Gócs, ''Tokaji Wine: Fame, Fate, Tradition''. Board and Bench Publishing, 2010. ISBN 978-1934259498
* Jancis Robinson, ''The Oxford Companion to Wine'' (Oxonii: Oxford University Press, 1994) pp. 972–74
== Nexus externi ==
* Tim Atkin, ''[https://web.archive.org/web/20211010182449/https://docplayer.net/21047243-Tradition-and-innovation-in-the-tokaj-region.html Tradition and Innovation in the Tokaj Region]''
* "[https://glossary.wein.plus/tokajsky Tokajský] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" et "[https://web.archive.org/web/20250806214835/https://glossary.wein.plus/tokay-1 Tokaj]" apud ''wein.plus''
[[Categoria:Vina Hungarica]]
[[Categoria:Vina Slovacica]]
[[Categoria:Tokaeum]]
bgrqdwtrem665rs3ig6nte995k8u6t3
Bonus Aër (provincia)
0
303044
3994416
3706640
2026-10-14T10:37:23Z
Demetrius Talpa
81729
Changed redirect target from [[Argentina]] to [[Provincia Bonaëropolitana]]
3994416
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Provincia Bonaëropolitana]]
qhx1lue70enke1hkymr4vnfovc8gmrr
Formula:Compendia paginae/doc
10
306742
3994314
3948792
2026-10-13T15:27:51Z
Grufo
64423
3994314
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Lua|Modulus:Params}}
Utere hac formula ita ut compendia paginae apud marginem dextrum ostendas.
Paginae quae hac formula utuntur in [[:Categoria:Paginae cum compendiis]] numerabuntur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Compendia paginae|VP:NC}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Compendia paginae|propositum=exhibitio|VP:NC}}
|}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Compendia paginae|VP:CT|VP:AVC}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Compendia paginae|propositum=exhibitio|VP:CT|VP:AVC}}
|}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Compendia paginae}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Compendia paginae|propositum=exhibitio}}
|}
{{Ast}}
Adde argumentum {{para|titulus}} si haud “[[Vicipaedia:Compendium|Compendia]]” sed alium titulum praefers.
== De novis compendis creandis ==
{{Pagina principalis|Vicipaedia:Compendium}}
Excogitandum dein decernendum est quod nomen (utrum verbum an litterarum series) sit maxime idoneum et in memoria facillime teneatur. Ei oportet esse breve ac litteris capitaneis tantum scriptum.
Cuique spatio nominali est suum peculiare praefixum ({{*eg}} <code>VP:</code> in compendiis spatii nominalis <code>Vicipaedia:</code>, <code>A:</code> in compendiis spatii nominalis <code>Auxilium:</code>, et cetera). Ad novum compendium creandum, quaesumus, sequere hos passus:
# Si studes paginam, {{*eg}}, [[Vicipaedia:Taberna]] facere compedii, [[VP:T]] videtur esse bona excogitatio.
# Aperi paginam supra decretam ([[VP:T]]) et ibi scribe: <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#REDIRECT [[Vicipaedia:Taberna]]</syntaxhighlight>.
# Tunc i ad paginam “[[Vicipaedia:Taberna]]” et ibi adde, prae summo capite, formulam <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Compendia paginae|VP:T}}</syntaxhighlight>. Hoc modo parva arca nomen compedii ostendet.
== Synonyma ==
* {{Fn|Compendium paginae}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Paginae cum compendiis
| Compendia paginae invenienda
}}
* {{fn|Compendia paginae}}
* {{fn|Compendia formulae}}
* {{fn|Compendia substitutionis}}
* [[Vicipaedia:Compendium]]
* [[:Categoria:Compendia]]
* [[Specialis:Praefixa/VP:|Compendia in spatio nominali Vicipaediae]]
* [[Specialis:Praefixa/A:|Compendia in spatio nominali Auxilii]]
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
jq32xw3jixlg15sijtb0d0e68w6ccva
Formula:Hic TemplateStyles adhibentur/doc
10
307182
3994242
3994240
2026-10-13T12:03:30Z
Grufo
64423
3994242
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Lua|Params}}
Adde hanc metaformulam '''documentationi''' cuiusvis formulae subformulaeve ad usores monendos ut ea [[Vicipaedia:TemplateStyles|TemplateStyles]] utatur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Hic TemplateStyles adhibentur
| Formula:Hic TemplateStyles adhibentur/styles.css
| Formula:Exemplum/styles.css
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (parte dextera paginae):'''
{|
|-
| {{Hic TemplateStyles adhibentur
| Formula:Hic TemplateStyles adhibentur/styles.css
| Formula:Exemplum/styles.css|propositum=exhibitio
}}
|}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Hic TemplateStyles adhibentur}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (parte dextera paginae):'''
{|
|-
| {{Hic TemplateStyles adhibentur|propositum=exhibitio}}
|}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Formulae TemplateStyles adhibentes}}
* [[Vicipaedia:TemplateStyles]]
* {{Fn|Nexus celati}}
* {{Fn|Lua}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
ehekr2h1jd39vgnvzjj6xhw073mh110
Formula:Categoria celata utinam vacua/doc
10
307792
3994289
3919924
2026-10-13T14:31:42Z
Grufo
64423
3994289
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula est via brevis ad hunc codicem scribendum et monendos usores ut quaedam categoria speretur fore vacua:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__
__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria celata non speratur fore vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Categoriae celatae
| Categoriae magistratuum
}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=expectunusedcategory}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
o2dzqf0tall9fzv2rr7o96qb0u7xhsp
3994290
3994289
2026-10-13T14:35:10Z
Grufo
64423
3994290
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula usores monet ut quaedam categoria speretur fore vacua. Etiam est via brevis ad hunc codicem scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__
__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria celata non speratur fore vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Categoriae celatae
| Categoriae magistratuum
}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=expectunusedcategory}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
2wm43itysabuztnpyl6jytlt1mphpbh
3994294
3994290
2026-10-13T14:44:30Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
3994294
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula usores monet ut quaedam categoria speretur fore vacua. Etiam est via brevis ad hunc codicem scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__
__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria celata non speratur fore vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Categoriae celatae
| Categoriae magistratuum
}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum quae sperantur fore vacuae|propname=expectunusedcategory}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
hczto0zo3b18qk9rmnnuuwxku0i06eo
3994301
3994294
2026-10-13T15:11:16Z
Grufo
64423
3994301
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula usores monet ut quaedam categoria celata speretur fore vacua. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__
__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria celata non speratur fore vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Categoriae celatae
| Categoriae magistratuum
}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum quae sperantur fore vacuae|propname=expectunusedcategory}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
0le2g185x2ojkzfn3qluf18u3v4g67w
3994305
3994301
2026-10-13T15:19:17Z
Grufo
64423
3994305
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula lectores monet ut quaedam categoria celata speretur fore vacua. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__
__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria celata non speratur fore vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Categoriae celatae
| Categoriae magistratuum
}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{Nexus cum parametris|Specialis:PagesWithProp|Index categoriarum quae sperantur fore vacuae|propname=expectunusedcategory}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
mqx18utwpvyb731wumv79un7tgji79v
Formula:Categoria celata
10
309035
3994298
3826443
2026-10-13T15:05:11Z
Grufo
64423
3994298
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}}
| {{Capsa annuntiationis
| imago = Concealed icon.svg
| color = #2e3436
| 1 = Haec categoria apud suas paginas [[:Categoria:Categoriae celatae|non ostenditur]] nisi opportuna preferentia usoris imponatur (i.e. [[Specialis:Praeferentiae#mw-input-wpshowhiddencats|Aspectus → Categorias celatas monstrare]]).}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||<nowiki />__HIDDENCAT__<nowiki />}}}}|{{Error|Error: Haec formula in categoriis tantum adhiberi potest.}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
l7l9dj4xszeuvz3v60suy8dbt33yp48
3994347
3994298
2026-10-14T00:23:41Z
Grufo
64423
3994347
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}}
| {{Capsa annuntiationis
| imago = Concealed icon.svg
| color = #2e3436
| 1 = Haec categoria apud suas paginas [[:Categoria:Categoriae celatae|non ostenditur]] nisi opportuna preferentia usoris imponitur (i.e. [[Specialis:Praeferentiae#mw-input-wpshowhiddencats|Aspectus → Categorias celatas monstrare]]).}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||<nowiki />__HIDDENCAT__<nowiki />}}}}|{{Error|Error: Haec formula in categoriis tantum adhiberi potest.}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
oow3x0aju5fe40dga79rrrm55j6ebvv
Formula:Categoria celata/doc
10
309036
3994299
3920076
2026-10-13T15:07:25Z
Grufo
64423
3994299
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula est via brevis ad hunc codicem scribendum et monendos usores ut quaedam categoria apud eius paginas non ostendatur:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__</syntaxhighlight>
Si categoria speratur fore etiam vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Categoriae celatae}}
* {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Ne indicetur}}
* {{Nexus cum parametris|Special:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
exwkt6l3414nm0rmj72rhc00esuec1v
3994302
3994299
2026-10-13T15:13:04Z
Grufo
64423
3994302
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula usores monet quamlibet categoriam apud suas paginas non ostendi. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__</syntaxhighlight>
Si categoria speratur fore etiam vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Categoriae celatae}}
* {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Ne indicetur}}
* {{Nexus cum parametris|Special:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
ro6p3d5ogq8wh1bezqqyp9ym6rxvvgd
3994304
3994302
2026-10-13T15:19:03Z
Grufo
64423
3994304
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula lectores monet quamlibet categoriam apud suas paginas non ostendi. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__</syntaxhighlight>
Si categoria speratur fore etiam vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Categoriae celatae}}
* {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Ne indicetur}}
* {{Nexus cum parametris|Special:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
g4t3s3yqycy9ekgn73lqo831gmc463m
3994306
3994304
2026-10-13T15:19:33Z
Grufo
64423
3994306
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula lectoribus nuntiat quamlibet categoriam apud suas paginas non ostendi. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__HIDDENCAT__</syntaxhighlight>
Si categoria speratur fore etiam vacua, utere formula {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria celata}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria celata|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Categoriae celatae}}
* {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria utinam vacua}}
* {{Fn|Ne indicetur}}
* {{Nexus cum parametris|Special:PagesWithProp|Index categoriarum celatarum|propname=hiddencat}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
fnyywgcmmdjs7ebond36xt8acqp45mk
Formula:Lua
10
309145
3994266
3975464
2026-10-13T13:20:15Z
Grufo
64423
De moduliis qui ex aliis modulis pendent
3994266
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Capsa lateralis
| imago = Lua-Logo.svg
| 1 = {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|828
| Hic modulus ex aliis modulis pendet
| Haec {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|10|formula|pagina}} [[Vicipaedia:Lua|Lua]] utitur
}}{{#invoke:params|
excluding_non-numeric_names|
trimming_values|
entering_substack|
entering_substack|
mapping_by_magic|NAMESPACENUMBER|
snapshotting|
with_value_matching|0|strict|
detaching_substack|
dropping_substack|
detaching_substack|
entering_substack|
with_value_matching|^%s*$|
detaching_substack|
dropping_substack|
mapping_by_magic|FULLPAGENAME|
leaving_substack|
mapping_by_mixing|{{ns:828}}:$@|
flushing|
setting|h/i/f/n|:<ul><li>[<noinclude />[|]<noinclude />]</li><li>[<noinclude />[|]<noinclude />]</li></ul>|.|
all_sorted|
list_values|
}}
}}{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||{{In harenario aut alibi||[[Categoria:Formulae quae modulis utuntur]]}}}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
s8zheujyui9wk78j64cusxhsuhshkqk
Formula:Lua/doc
10
309153
3994310
3972433
2026-10-13T15:24:29Z
Grufo
64423
3994310
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda|...}}
{{Lua|Params}}
Adde hanc formulam '''documentationi''' cuiusvis formulae ut nunties eam e [[Vicipaedia:Lua|Lua]] dependere.
Talis additio prodest modulis Vicipaedianis manutenendis, quia [[Specialis:Nexus ad paginam|nexus ad paginam]] cuiusque moduli fit conspicuus.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Lua|Translitteratio|String}}</syntaxhighlight>
vel
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Lua|Modulus:Translitteratio|Modulus:String}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud partem dexteram paginae):'''
{|
|-
| {{Lua|Translitteratio|String|propositum=exhibitio}}
|}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Formulae quae modulis utuntur}}
* {{Fn|Nexus celati}}
* {{Fn|Hic TemplateStyles adhibentur}}
* [[:Categoria:Formulae documentationis]]
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
3w9d8q48flohu9pn7b7g1czju2wurrq
Formula:Caput numerationis/doc
10
309155
3994365
3832616
2026-10-14T01:36:03Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
3994365
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula semper substituenda|...}}
Utere hac [[Vicipaedia:Substitutio|substitutione]] ut numerationem scribas cuius elementum incipiens non sit primum.
== De usu ==
Duo argumenta anonyma acceptantur: numerus elementi incipientis et vicitextus cum numeratione vel numerationibus. Omnes numerationes quae in singulam formulam scribuntur cum eodem numero incipient.
'''Codex manuscriptus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:caput numerationis|341|
Lorem ipsum dolor sit amet:
# Consectetur adipiscing elit
# Praesent id neque pharetra
# Sodales arcu quis, iaculis lorem
Duis vel accumsan risus. Donec suscipit elementum libero ac facilisis:
# Sed ac leo nec dui efficitur dignissim
# Cras nec purus in orci mollis consectetur sit amet non justo
# Ut volutpat rhoncus nunc, quis sagittis erat imperdiet id
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Pagella|1=
{{caput numerationis|341|
Lorem ipsum dolor sit amet:
# Consectetur adipiscing elit
# Praesent id neque pharetra
# Sodales arcu quis, iaculis lorem
Duis vel accumsan risus. Donec suscipit elementum libero ac facilisis:
# Sed ac leo nec dui efficitur dignissim
# Cras nec purus in orci mollis consectetur sit amet non justo
# Ut volutpat rhoncus nunc, quis sagittis erat imperdiet id
}}
}}
{{Ast}}
'''Codex manuscriptus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:caput numerationis|23|# Lorem ipsum
# Dolor
# Sit amet}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Pagella|1=
{{caput numerationis|23|# Lorem ipsum
# Dolor
# Sit amet}}
}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[Auxilium:HTML in vicitextu]]
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* {{Fn|Numeratio intra versum accommodata}}
* {{Fn|Arbor notionum}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae in locum notarum HTML substitutae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
iaxg0dgmmlbtnqdtgurvdhgjwa8ebui
Formula:Numeratio intra versum accommodata/doc
10
312609
3994364
3931142
2026-10-14T01:35:40Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
3994364
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Module:Params}}
{{Compendia formulae|niva}}
{{Videatur etiam|Formula:Series dissaepta}}
Utere hac formula ad numerationem intra versum accommodandam.
== De usu ==
'''Codex manuscriptus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">Lorem ipsum dolor sit amet {{Niva
| Consectetur adipiscing elit.
| Sed pharetra nec sem sit amet luctus.
| Morbi eu vulputate arcu. Nunc aliquam sed elit id tincidunt.
| Vivamus dui tortor, ultrices eu gravida ut, tristique vel nulla.
}} Vestibulum volutpat venenatis viverra.</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
Lorem ipsum dolor sit amet {{Niva
| Consectetur adipiscing elit.
| Sed pharetra nec sem sit amet luctus.
| Morbi eu vulputate arcu. Nunc aliquam sed elit id tincidunt.
| Vivamus dui tortor, ultrices eu gravida ut, tristique vel nulla.
}} Vestibulum volutpat venenatis viverra.
== Synonyma ==
* {{Fn|Niva}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* {{Fn|Series dissaepta}}
* {{Fn|Caput numerationis}}
* {{Fn|Arbor notionum}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
oeq9gqwg1r5p2uwga1fb79a41s35c6f
Formula:Nexus cum parametris/doc
10
313904
3994383
3989901
2026-10-14T08:16:27Z
Grufo
64423
Minora
3994383
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula in nuntiis systematis adhibita
| custodes = usores
| c3949392 = Formula:Monitus de adumbratione recensenda/capsa
| c3951354 = Formula:Textus paginarum absentium
}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Module:Params}}
Utere hac formula ut nexum internum cum parametris crees.
Haec formula est similis iussui MediaViciali {{nim|fullurl}}, sed
* sinit parametros nexuales scribi singula argumenta
* argumenta omnia per iussum MediaVicialem {{verba machinaria|{{nim|urlencode|...|QUERY}}}} sua sponte interpretatur
* nexus sic creatos intra elementa HTML <syntaxhighlight lang="html" inline><span class="plainlinks">...</span></syntaxhighlight> ponit – scribe vacuum argumentum {{para|#class}} si elementum {{verba machinaria|span}} creare nolis
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Nexus cum parametris | Specialis:Nuper mutata | Lorem ipsum
| namespace = 0
| hidebots = 1
| hidepageedits = 1
| hidecategorization = 1
| hideWikibase = 1
| hidelog = 1
| hidenewuserlog = 1
| tagfilter = mw-new-redirect
| inverttags = 1
| limit = 1000
| days = 30
| urlversion = 2
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Nexus cum parametris | Specialis:Nuper mutata | Lorem ipsum
| namespace = 0
| hidebots = 1
| hidepageedits = 1
| hidecategorization = 1
| hideWikibase = 1
| hidelog = 1
| hidenewuserlog = 1
| tagfilter = mw-new-redirect
| inverttags = 1
| limit = 1000
| days = 30
| urlversion = 2
}}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Nexus cum parametris|Specialis:Nuper mutata|Lorem ipsum}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Nexus cum parametris|Specialis:Nuper mutata|Lorem ipsum}}
== De argumentis ==
<templatedata>{
"description": "Haec formula nexum internum cum parametris creat.",
"params": {
"1": {
"label": "Pagina",
"description": "Pagina nectenda",
"example": "Specialis:Nuper mutata",
"type": "string",
"required": true
},
"2": {
"label": "Verba ostendenda",
"description": "Verba ostendenda",
"example": "Lorem ipsum",
"type": "string",
"required": false
},
"#class": {
"label": "HTML class",
"description": "Attributio ‘class’ elementi ‘span’ quod nexum continet (‘<span class=\"plainlinks\">...</span>’ si argumentum omittitur; nullum elementum ‘span’ nexum circumdabit si argumentum datur vacuum!)",
"example": "plainlinks user-show",
"type": "string",
"required": false
}
}
}</templatedata>
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae nexuales]]
* {{nim|fullurl|}}
* {{Fn|Nexus ad quaerendum}}
* {{Fn|Nexus planus}}
* {{Fn|Nexus ad recensendum}}
* {{Fn|Nexus ad historiam paginae}}
* {{Fn|Nexus ad redirectionem non sequendam}}
* {{Fn|Nexus perpetuus}}
* {{Fn|Nexus ad indicem subpaginarum}}
* {{Fn|Nexus ad formulas resolvendas}}
* {{Fn|Nexus ad indicem nexuum ad paginam}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
iovah9odcavd3sa0wja4hpnsm932krd
Formula:Capsa linguae/doc
10
314088
3994361
3861600
2026-10-14T01:29:35Z
Grufo
64423
De coloribus
3994361
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula numquam substituenda|...}}
== De usu ==
{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen = nexus ad paginam huius linguae
| pronuntiatus = IPA
| color familiae =
| familia = taxinomia
| fabulantes = numerus locutorum sive "lingua exstincta"
(Angl. ''extinct'') sive "lingua desueta" (Angl. ''older form'')
| fabulantes2 = numerus locutorum "ut lingua secunda" (adde explicationem)
| nationes = lingua officialis
| civitas = lingua privata
| scriptura = [[Scriptura Latina]]
| litteratura = [[Litterae Lusitanae]]
| procuratio =
| iso1 = zz
| iso2 = zzz
| iso3 = zzz
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen = nexus ad paginam huius linguae
| pronuntiatus = IPA
| color familiae = vide infra
| familia = taxinomia
| fabulantes = numerus locutorum sive "lingua exstincta"
(Angl. ''extinct'') sive "lingua desueta" (Angl. ''older form'')
| fabulantes2 = numerus locutorum "ut lingua secunda" (adde explicationem)
| nationes = lingua officialis
| civitas = lingua privata
| scriptura = [[Scriptura Latina]]
| litteratura = [[Litterae Lusitanae]]
| procuratio =
| iso1 = zz
| iso2 = zzz
| iso3 = zzz
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}</syntaxhighlight>
=== De omnibus argumentis ===
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen =
| pronuntiatus =
| color familiae =
| familia =
| fabulantes =
| fabulantes2 =
| nationes =
| civitas =
| scriptura =
| litteratura =
| procuratio =
| iso1 =
| iso2 =
| iso3 =
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| syllabus = [[Linguae mundi|Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae]]
| tabula2 =
| syllabus2 =
}}</syntaxhighlight>
=== Colores ===
; Ficticiae
: <code>gray</code>
; Artificiosae
: <code>black</code>
; Linguae signorum
: <code>silver</code>
; Linguae operariorum, linguae arcanae
: <code>red</code>
; Creoles, Commixtae
: <code>tan</code>
; Classificatio ignota
: <code>white</code>
; Classificatio falsa vel dubia
: <code>#eeefff</code>
; Isolatae
: <code>#dddddd</code>
; Afrasiaticae
: <code>yellow</code>
; Altaicae
: <code>yellowgreen</code>
; Amerindae
: <code>lightblue</code>
; Andamaniae
: <code>#C99FEE</code>
; Australianae
: <code>#eba9ee</code>
; Austroasiaticae
: <code>lightcoral</code>
; Austronesianae
: <code>pink</code>
; Caucasicae
: <code>lightgreen</code>
; Dravidianae
: <code>mediumspringgreen</code>
; Escimaeo-Aleut
: <code>lightcyan</code>
; Hmong-Mien
: <code>#ff0033</code>
; Indoeuropaeanae
: <code>lawngreen</code>
; Khoisan
: <code>goldenrod</code>
; Na-Dene
: <code>deepskyblue</code>
; Nigro-Congenses
: <code>orange</code>
; Nilo-Saharanae
: <code>gold</code>
; Palaeosiberianae
: <code>darkseagreen</code>
; Papuanae
: <code>#fd79da</code>
; Sino-Tibetanae
: <code>tomato</code>
; Tai-Kadai
: <code>lavender</code>
; Tasmanianae
: <code>violet</code>
; Uralicae
: <code>limegreen</code>
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae marginales]]
* [[:en:ISO 639-1]]
* [[:en:ISO 639-2]]
* [[:en:ISO 639-3]]
* {{Fn|Arbor notionum}}
* {{Fn|Lingua artificiosa}}
* {{Fn|Capsa familiae linguarum}}
* {{Fn|Capsa linguae desuetae}} vel exstinctae
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae capsarum geographicarum|Desertum]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
7cwstq9wljlyczaq4tgfe86zshkr79u
Usor:Beko/Harenarium
2
314218
3994339
3991734
2026-10-13T20:38:54Z
Beko
34062
3994339
wikitext
text/x-wiki
<gallery>
Ծովեր լճում.jpg
A forest near village Lorut in Lori, Armenia 09.jpg
Bee -.jpg
Autumn forest on the trail from Jukhtak Monastery to Matosavank.jpg
Brown mushroom on forest floor.jpg
Bracket fungi on a lakeside tree.jpg
Colorful bracket fungi on wood.jpg
Dark-spotted Milkcap.jpg
Malacosoma neustria---.jpg
Lyophyllum decastes mushroom.jpg
Misty forest in Dilijan.jpg
Misty view of the forest and mountains on the trail from Haghartsin Monastery to Dimats.jpg
Papilio machaon butterfly1.jpg
Paxillus involutus mushroom.jpg
ROB00504.jpg
The forests of Lori.jpg
Trees and mountains by Tsover Lake.jpg
Tsover Lake, Lori, Armenia.jpg
Vayots Dzor Province 20.jpg
View of Tsover Lake and the forest along its shore.jpg
Դիլիջանի անտառներ 108.jpg
Դսեղի անտառներ D3.jpg
Լոռի 140.jpg
Լոռի 246.jpg
Լոռու Մարզ Ծովեր լիճ.jpg
Լոռու մարզի անտառ 07.jpg
Լոռու մարզի անտառ 02.jpg
Լոռու մարզի անտառ 03.jpg
Լոռու մարզի անտառ 14.jpg
Լոռու մարզի անտառ, գրկախառնված ծառ.jpg
Ծառ Հին Խնձորեսկի մերձակա անտառում.jpg
Ծովեր լճի անտառ․ Լոռի.jpg
Կրինիտարիա սովորականը աշնանը,,Վայոց ձորի անտառում.jpg
Մերկ խխունջ (слизняк), Լոռվա Մարզ, Լոռվա լճեր 18.jpg
Ջերմուկի անտառներ 673.jpg
Ջերմուկի անտառներ 668.jpg
Ջերմուկի անտառներ, 11.jpg
Ջրվեժի անտառներ 106.jpg
Վայոց ձորի անտառներ 26092026 06.jpg
Վայոց ձորի անտառներ 26092026 16.jpg
Վայոց ձորի անտառներ 26092026
</gallery>
qy6lgytir68iuvvb1yqb0ym2arlhyxu
Formula:Categoria utinam vacua
10
314308
3994308
3853400
2026-10-13T15:20:51Z
Grufo
64423
Minima
3994308
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|/|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio|/}}}}
| {{Capsa annuntiationis
| imago = Broom icon.svg
| color = #e0b03b
| 1 = Haec categoria speratur fore vacua (vel tantummodo paginas sub signo “!” habitura esse). Si nondum {{#ifeq:{{{volentibus|}}}|magistratibus|est, et '''tu es magistratus'''|est}}, potes tu adiuvare ad tribulationem leniendam.}}{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|14|{{#ifeq:{{{propositum|}}}|exhibitio||<nowiki />__EXPECTUNUSEDCATEGORY__<nowiki />{{#ifeq:{{{volentibus|}}}|magistratibus|[[Categoria:Categoriae magistratuum]]}}}}
}}
| {{Error|Error: Haec formula in categoriis tantum adhiberi potest.}}
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
1vcq0fqw0cc5yj4dg4tgcy2f5z1pqzi
Formula:Categoria utinam vacua/doc
10
314309
3994307
3919923
2026-10-13T15:20:12Z
Grufo
64423
3994307
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula categoriae}}
Haec formula lectores monet ut quaedam categoria speretur fore vacua. Etiam est via brevis ad hunc vicitextum scribendum:
<syntaxhighlight lang="wikitext">__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</syntaxhighlight>
Si categoria etiam celanda est, utere formula {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}.
== De usu ==
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria utinam vacua}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria utinam vacua|propositum=exhibitio}}
{{Ast}}
'''Vicitextus (''in categoria quadam''):'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoria utinam vacua|volentibus=magistratibus}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Categoria utinam vacua|volentibus=magistratibus|propositum=exhibitio}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Categoriae magistratuum}}
* {{Fn|Categoria celata utinam vacua}}
* {{Fn|Categoria celata}}
* {{nexus planus|{{fullurl:Special:PagesWithProp|propname=hiddencat}}|Index categoriarum celatarum}}
* [[:Categoria:{{MediaWiki:Hidden-category-category}}]]
* {{nexus planus|{{fullurl:Special:PagesWithProp|propname=expectunusedcategory}}|Index categoriarum quae sperantur fore vacuae}}
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#HIDDENCAT|<nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
* <code>[[:mw:Help:Magic_words#EXPECTUNUSEDCATEGORY|<nowiki>__EXPECTUNUSEDCATEGORY__</nowiki>]]</code> apud situm interretialem [[MediaVici]] ([[Anglice]])
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae cunctas paginas afficiunt|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
hsef5h5cxu3d0448w2uz6p5jylxyjh1
Leo XIV
0
317211
3994346
3961750
2026-10-13T23:06:24Z
~2026-52903-27
216174
/* De vita */
3994346
wikitext
text/x-wiki
{{Papa
|Nomen papae=Leonem PP. XIV
|Nomen=Robertus Franciscus Prevost,
|Natus=[[14 Septembris]] [[1955]]
|Decessor=[[Franciscus (papa)|Franciscus]]
|Papa=[[2025]]–
}}
{{Res|Leo XIV}}<ref>{{cite web|url=https://www.today.it/attualita/papa-leonem-xiv-verbale-accettazione.html|title="Leonem XIV": il nome scritto sul 'rogito' di accettazione del nuovo pontefice}}.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rainews.it/video/2025/05/lannuncio-dellhabemus-papam-leone-xiv-si-presenta-al-mondo-la-prima-preghiera-e-per-la-pace-36af2500-8ba5-4c8e-8642-793422c59fd4.html|title=L'annuncio dell'Habemus Papam, Leone XIV si presenta al mondo: "La prima preghiera è per la pace"}}.</ref><ref>*{{cite web|url=https://media.osservatoreromano.va/media/osservatoreromano/pdf/free/2025/05/QUO_2025_106_0905.pdf|title=HABEMUS PAPAM qui sibi nomen imposuit Robertum Franciscum Prevost LEONEM XIV}}.</ref> (natus {{barbarice|lingua=en|Robert Francis Prevost}},<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=YKDP4e0ekvc&t=5s Old Video of New Pope Leo XIV- Greeting from Bishop of Chiclayo, Mons. Robert Prevost Martínez (OSA)] [[8 Maii]] [[2025]]. Chalice Canada via [[YouTube]].</ref> [[Latine|nostra lingua]] ''Robertus Franciscus Prevostius,''<ref>{{cite web|url=https://ephemerisnuntii.eu/leolat/COLLECTANEA%20PAPALIA.pdf|title=Novus Papa verbis effert limites apertos, tutelam climatis, vaccinationes – Leo XIV. sententias profert politicas|last1=Gross|first1=Nicolaus|year=[[2025]]|website=Ephemeris|date=|page=13|last2=Zukowski|first2=Iris}}: "Iam mense Martio a.2025 idem retificium denuntiaverat Robertum Franciscum Prevostium, qui illo tempore adhuc fuerat cardinalis."</ref> [[Sicagum|Sicagi]] die [[14 Septembris]] [[1955]]) est [[Episcopus Romanus]], [[papa]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], et [[dux civitatis|dux]] [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]. Qui electus est in [[conclave papale anni 2025|conclave papale]] die [[8 Maii]] [[2025]] post [[mors et funus Papae Francisci|mortem et funus Papae Francisci]].
Primus papa e [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] oriundus, primus ex [[America Septentrionalis|America Septentrionali]], primusque [[civis]] [[Peruvia|Peruvianus]],<ref>[https://web.archive.org/web/20250508191224/https://abc7.com/post/pope-leo-fun-facts-cardinal-robert-prevost/16358644/ Res.]</ref> secundus ex omni [[America]], primus papa est [[Ordo Sancti Augustini|Ordinis Fratrum Sancti Augustini]],<ref> https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Res.]</ref> quamquam septimus qui [[Regula Sancti Augustini|Regulam Sancti Augustini]] sequitur,<ref>Alii fuerunt [[Honorius II]], [[Innocentius II]], [[Lucius II]], [[Hadrianus IV]], [[Gregorius VIII]], [[Eugenius IV]].</ref> [[Eugenius IV|Eugenio IV]] ([[1383]]–[[1447]]) succedens.
== De vita ==
Robertus Franciscus Prevost [[Sicagum|Sicagi]] die [[14 Septembris]] [[1955]] natus est. Duos fratres habet.<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Res.]</ref>
Ab anno [[2001]] ad annum [[2013]] fuit [[Prioratus|prior generalis]] [[Ordo Sancti Augustini|ordinis Augustinorum]], dehinc inter annos [[2015]] et [[2023]] [[episcopus]] [[Chiclayium|Chiclayii]] in [[Regio Lambayequensis|Regione Lamayequensi]] in [[Peruvia]]. Leo [[sententia (gnome)|sententiam]] [[insigne|insignium]] episcopalium excerpit homiliae cuidam istius [[augustinus Hipponensis|Augustini]] (''Enarrationes in Psalmos'' 127,3), nempe: ''Nos multi in illo uno unum''.<ref>S. Aurelii Augustini: ''Enarrationes in Psalmos''. In [[Patrologia Latina]], vol. 37, col. 1679 ([https://www.augustinus.it/latino/esposizioni_salmi/index2.htm textus]).</ref> Anno [[2023]] a [[Franciscus (papa)|Francisco]] ad Praefectum Dicasterii pro Episcopis designatus est, ac postea eodem anno [[cardinalis]] creatus est.
Die [[8 Maii]] [[2025]] per [[Conclave anni 2025|conclave]] electus est [[papa]]. Nomen sibi imposuit Leonis XIV,<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/welt/panorama/neuer-papst-wahl-vatikan-100.html “US-Kardinal Robert Francis Prevost zum Papst gewählt”] - apud MDR.de, 8 Maii 2025.</ref> primum a [[Leo XIII|Leone XIII]] ([[1810]]–[[1903]]), papā qui eum maxime incitaverat quoniam [[Iura oeconomica, socialia et culturalia|iura socialia]] protegere studuerat.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mLiSyHFTmtA Res.]</ref>
Die [[15 Maii]] [[2026]], [[Epistula encyclica|Epistula encyclicam]] primam eius ''[[Magnifica humanitas]]'' scripsit quae die [[25 Maii]] 2026 publicata est.<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2026-05/pope-leo-xiv-encyclical-magnifica-humanitas-ai.html Pope Leo's 'Magnifica humanitas': AI must serve humanity not concentrate power]</ref>
[[Multilinguismus|Linguis quinque]] loquitur: [[Anglice]], [[Francogallice]], [[Hispanice]], [[Italiane]], et [[Lingua Lusitana|Lusitanice]], ac [[Latine|Latinam]] et [[Theodisce|Theodiscam]] legere dicitur.<ref>[https://edition.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam Res.]</ref><ref>[https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian Res.]</ref>
Vaticanum mense Octobri anni 2026 nuntiavit Papam Leonem XIV cancro pulmonum stadio incipiente laborare post chirurgiam ad noduli e lobo inferiore removendos.<ref>[https://www.nytimes.com/2026/10/13/world/europe/pope-leo-lung-surgery.html Res.]</ref>
== Visitationes apostolicae ==
Hic index die 25 Maii 2026 inspectus est.
=== 2025 ===
* [[Asisium]] in [[Italia]] die [[20 Novembris]].
* [[Turcia]] die [[27 Novembris|27]]–[[30 Novembris]].
* [[Libanus]] die 30 Novembris–[[2 Decembris]]
=== 2026 ===
* [[Monacum]] die [[28 Martii]].
* [[Algeria]] die [[13 Aprilis|13]]–[[15 Aprilis]].
* [[Cammarunia]] die 15–[[18 Aprilis]].
* [[Angolia]] die 18–[[21 Aprilis]].
* [[Guinea Aequinoctialis]] die 21–[[23 Aprilis]].
* [[Pompeii]] et [[Neapolis]] in Italia die [[8 Maii]].
* [[Acerrae (Campania)|Acerrae]] in Italia die [[23 Maii]].
== Epistula encyclica ==
Die [[25 Maii]] [[2026]] Leo XIV [[epistula encyclica|epistolam encyclicam]] primam, ''[[Magnifica humanitas]]'', promulgavit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Leo XIV|Leonem XIV}}
{{Fontes biographici}}
* [https://press.vatican.va/content/salastampa/it/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_prevost_rf.html Prevost in sede interretiali Sedis Apostolicae]
{{Papae}}
{{Lifetime|1955||Leo XIV}}
[[Categoria:Alumni apud Angelicum]]
[[Categoria:Augustiniani]]
[[Categoria:Leo XIV|!]]
[[Categoria:Papae]]
[[Categoria:Sicagum]]
c4ei9d0xx0zjj6tn7x0w1p2cqt9gx8z
3994359
3994346
2026-10-14T01:22:49Z
Bartholomite
116968
/* De vita */
3994359
wikitext
text/x-wiki
{{Papa
|Nomen papae=Leonem PP. XIV
|Nomen=Robertus Franciscus Prevost,
|Natus=[[14 Septembris]] [[1955]]
|Decessor=[[Franciscus (papa)|Franciscus]]
|Papa=[[2025]]–
}}
{{Res|Leo XIV}}<ref>{{cite web|url=https://www.today.it/attualita/papa-leonem-xiv-verbale-accettazione.html|title="Leonem XIV": il nome scritto sul 'rogito' di accettazione del nuovo pontefice}}.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rainews.it/video/2025/05/lannuncio-dellhabemus-papam-leone-xiv-si-presenta-al-mondo-la-prima-preghiera-e-per-la-pace-36af2500-8ba5-4c8e-8642-793422c59fd4.html|title=L'annuncio dell'Habemus Papam, Leone XIV si presenta al mondo: "La prima preghiera è per la pace"}}.</ref><ref>*{{cite web|url=https://media.osservatoreromano.va/media/osservatoreromano/pdf/free/2025/05/QUO_2025_106_0905.pdf|title=HABEMUS PAPAM qui sibi nomen imposuit Robertum Franciscum Prevost LEONEM XIV}}.</ref> (natus {{barbarice|lingua=en|Robert Francis Prevost}},<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=YKDP4e0ekvc&t=5s Old Video of New Pope Leo XIV- Greeting from Bishop of Chiclayo, Mons. Robert Prevost Martínez (OSA)] [[8 Maii]] [[2025]]. Chalice Canada via [[YouTube]].</ref> [[Latine|nostra lingua]] ''Robertus Franciscus Prevostius,''<ref>{{cite web|url=https://ephemerisnuntii.eu/leolat/COLLECTANEA%20PAPALIA.pdf|title=Novus Papa verbis effert limites apertos, tutelam climatis, vaccinationes – Leo XIV. sententias profert politicas|last1=Gross|first1=Nicolaus|year=[[2025]]|website=Ephemeris|date=|page=13|last2=Zukowski|first2=Iris}}: "Iam mense Martio a.2025 idem retificium denuntiaverat Robertum Franciscum Prevostium, qui illo tempore adhuc fuerat cardinalis."</ref> [[Sicagum|Sicagi]] die [[14 Septembris]] [[1955]]) est [[Episcopus Romanus]], [[papa]] [[Ecclesia Catholica|Ecclesiae Catholicae]], et [[dux civitatis|dux]] [[Civitas Vaticana|Civitatis Vaticanae]]. Qui electus est in [[conclave papale anni 2025|conclave papale]] die [[8 Maii]] [[2025]] post [[mors et funus Papae Francisci|mortem et funus Papae Francisci]].
Primus papa e [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] oriundus, primus ex [[America Septentrionalis|America Septentrionali]], primusque [[civis]] [[Peruvia|Peruvianus]],<ref>[https://web.archive.org/web/20250508191224/https://abc7.com/post/pope-leo-fun-facts-cardinal-robert-prevost/16358644/ Res.]</ref> secundus ex omni [[America]], primus papa est [[Ordo Sancti Augustini|Ordinis Fratrum Sancti Augustini]],<ref> https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Res.]</ref> quamquam septimus qui [[Regula Sancti Augustini|Regulam Sancti Augustini]] sequitur,<ref>Alii fuerunt [[Honorius II]], [[Innocentius II]], [[Lucius II]], [[Hadrianus IV]], [[Gregorius VIII]], [[Eugenius IV]].</ref> [[Eugenius IV|Eugenio IV]] ([[1383]]–[[1447]]) succedens.
== De vita ==
Robertus Franciscus Prevost [[Sicagum|Sicagi]] die [[14 Septembris]] [[1955]] natus est. Duos fratres habet.<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Res.]</ref> [[Multilinguismus|Linguis quinque]] loquitur: [[Anglice]], [[Francogallice]], [[Hispanice]], [[Italiane]], et [[Lingua Lusitana|Lusitanice]], ac [[Latine|Latinam]] et [[Theodisce|Theodiscam]] legere dicitur.<ref>[https://edition.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam Res.]</ref><ref>[https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian Res.]</ref>
Ab anno [[2001]] ad annum [[2013]] fuit [[Prioratus|prior generalis]] [[Ordo Sancti Augustini|ordinis Augustinorum]], dehinc inter annos [[2015]] et [[2023]] [[episcopus]] [[Chiclayium|Chiclayii]] in [[Regio Lambayequensis|Regione Lamayequensi]] in [[Peruvia]]. Leo [[sententia (gnome)|sententiam]] [[insigne|insignium]] episcopalium excerpit homiliae cuidam istius [[augustinus Hipponensis|Augustini]] (''Enarrationes in Psalmos'' 127,3), nempe: ''Nos multi in illo uno unum''.<ref>S. Aurelii Augustini: ''Enarrationes in Psalmos''. In [[Patrologia Latina]], vol. 37, col. 1679 ([https://www.augustinus.it/latino/esposizioni_salmi/index2.htm textus]).</ref> Anno [[2023]] a [[Franciscus (papa)|Francisco]] ad Praefectum Dicasterii pro Episcopis designatus est, ac postea eodem anno [[cardinalis]] creatus est.
Die [[8 Maii]] [[2025]] per [[Conclave anni 2025|conclave]] electus est [[papa]]. Nomen sibi imposuit ''Leonis XIV'',<ref>[https://www.mdr.de/nachrichten/welt/panorama/neuer-papst-wahl-vatikan-100.html “US-Kardinal Robert Francis Prevost zum Papst gewählt”] - apud MDR.de, 8 Maii 2025.</ref> primum a [[Leo XIII|Leone XIII]] ([[1810]]–[[1903]]), papā qui eum maxime incitaverat quoniam [[Iura oeconomica, socialia et culturalia|iura socialia]] protegere studuerat.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mLiSyHFTmtA Res.]</ref>
Die [[15 Maii]] [[2026]], [[Epistula encyclica|Epistula encyclicam]] primam eius ''[[Magnifica humanitas]]'' scripsit quae die [[25 Maii]] 2026 publicata est.<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2026-05/pope-leo-xiv-encyclical-magnifica-humanitas-ai.html Pope Leo's 'Magnifica humanitas': AI must serve humanity not concentrate power]</ref>
Vaticanum mense Octobri 2026 nuntiavit Leonem XIV [[cancer pulmonis|cancro pulmonum]] stadio incipiente laborare post chirurgiam ad noduli e [[pulmo#Lobi et segmenta|lobo inferiore]] removendos.<ref>[https://www.nytimes.com/2026/10/13/world/europe/pope-leo-lung-surgery.html Res.]</ref>
== Visitationes apostolicae ==
Hic index die 25 Maii 2026 inspectus est.
=== 2025 ===
* [[Asisium]] in [[Italia]] die [[20 Novembris]].
* [[Turcia]] die [[27 Novembris|27]]–[[30 Novembris]].
* [[Libanus]] die 30 Novembris–[[2 Decembris]]
=== 2026 ===
* [[Monacum]] die [[28 Martii]].
* [[Algeria]] die [[13 Aprilis|13]]–[[15 Aprilis]].
* [[Cammarunia]] die 15–[[18 Aprilis]].
* [[Angolia]] die 18–[[21 Aprilis]].
* [[Guinea Aequinoctialis]] die 21–[[23 Aprilis]].
* [[Pompeii]] et [[Neapolis]] in Italia die [[8 Maii]].
* [[Acerrae (Campania)|Acerrae]] in Italia die [[23 Maii]].
== Epistula encyclica ==
Die [[25 Maii]] [[2026]] Leo XIV [[epistula encyclica|epistolam encyclicam]] primam, ''[[Magnifica humanitas]]'', promulgavit.
== Notae ==
<references/>
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Leo XIV|Leonem XIV}}
{{Fontes biographici}}
* [https://press.vatican.va/content/salastampa/it/documentation/cardinali_biografie/cardinali_bio_prevost_rf.html Prevost in sede interretiali Sedis Apostolicae]
{{Papae}}
{{Lifetime|1955||Leo XIV}}
[[Categoria:Alumni apud Angelicum]]
[[Categoria:Augustiniani]]
[[Categoria:Leo XIV|!]]
[[Categoria:Papae]]
[[Categoria:Sicagum]]
r6augv8jyirctqwz2dfsjf9olhxkh1d
Usor:Pippobuono/Harenarium
2
319751
3994341
3993921
2026-10-13T21:04:07Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */ progressus
3994341
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
= Formulae episcopi =
{{Episcopi et Archiepiscopi Tolosani}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi et Archiepiscopi Tolosani
|titulus = Episcopi et Archiepiscopi [[Archidioecesis Tolosana|Tolosani]]
|imago = [[Fasciculus:BistumToulouse.svg|125px]]
|super= <small>Dioecesis erecta est anno 1697; dissoluta anno 1802, restituta anno 1822.</small>.
|grex1=Episcopi
|index1=[[Saturninus (martyr Tolosanus)|Sanctus Saturninus]] <small>(c. 250)</small> • [[Rhodanius (episcopus Tolosanus)|Rhodanius]] <small>(350-356)</small> • [[Hilarius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Hilarius]] (saec. IV)
* [[Sylvius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Sylvius]] (saec. IV exeunte)<ref>[[:fr:Saint Selve]]</ref>
* [[Exsuperius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Exsuperius]] (c. 405/411)<ref>[[:fr:Saint Exupère]]</ref>
* [[Heraclianus (episcopus Tolosanus)|Heraclianus]] (c. 506)
* [[Magnulfus (episcopus Tolosanus)|Magnulfus]] (c. 585)
* [[Wiligisilus (episcopus Tolosanus)|Wiligisilus]] (c. 614/627)
* [[Erembertus (episcopus Tolosanus)|Sanctus Erembertus]] (c. 660/670)<ref>[[:fr:Saint Érembert]]</ref>
* [[Germerius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Germerius]] (-691)<ref>[[:fr:Saint Germier]]. Duchesne (p. 297) hunc non enumerat</ref>
* [[Arricho (episcopus Tolosanus)|Arricho]] (c. 785/788)
* [[Mancio (episcopus Tolosanus)|Mancio]] (saeculo VIII exeunte)
* [[Samuel (episcopus Tolosanus)|Samuel]] (c. 844)
* [[Salomon (episcopus Tolosanus)|Salomon]] (c. 857)
* [[Helisachar (episcopus Tolosanus)|Helisachar]] (c. 861/863)
* [[Bernardus (episcopus Tolosanus)|Bernardus]] (c. 883/886)
* Armandus (903-925)
* Hugo I (926-972)
* Atto (973-974)
* Isolus (974-986)
* Attus (990-1000)
* Raimundus (1004-1010)
* Petrus Rogerius (1018-1031)
* Arnaldus (1031-1035)
* Bernardus (1035-1040)
* Hugo II (1041-1044)
* Arnaldus (1045-1059)
* [[Durandus de Bretonno]] (1059-1070)<ref>[[:en:Durand de Bredons]]</ref>
* Izarn (1071-1105)
* Amelius Raimundus du Puy (1105-1139)
* Raimundus de Lautrec (1140-1163)
* Bernardus Bonhomme (1163-1164)
* Gerardus de Labarthe (1164-1170)
* Hugo III (1170-1175)
* Bertrandus de Villemur (1175-1178)
* Gausselinus (1178-1178)
* [[Fulcrandus (episcopus Tolosanus)|Fulcrandus]] (1179-1200)
* [[Raimundus de Rabastens]] (1203-1206)
* [[Fulco Tolosanus]] (1206-1231)
* [[Raimundus de Falgario]] (1232-1270)
* [[Bertrandus de l'Isle-Jourdain]] (1270-1286)
* [[Hugo Mascaron]] (1286-1296)
* [[Ludovicus Andecavensis|Sanctus Ludovicus Andecavensis]] (1296-1297)<ref>[[:fr:Louis d'Anjou]]</ref>
* [[Arnaldus Rogerius de Comminges]] 1297-1298
* [[Petrus de Capella]] (1298-1305), eo anno cardinalis, mortuus [[1312]]
* [[Galliardus de Preyssac]] (1305-1317), mortuus [[1327]]
|grex2=Archiepiscopi
|index2= [[Claudius Franciscus Marie Primat]] <small>(1802-1816)</small> • [[Franciscus de Bovet]] <small>(1817-1820)</small> • [[Anna Antonius Iulius de Clermont-Tonnerre]] <small>(1820-1830, cardinalis a 1822)</small> • [[Paulus Theresia David d'Astros]] <small>(1830-1851, cardinalis a 1850)</small> • [[Ioannes Maria Mioland]] <small>(1851-1859) • [[Florianus Iulius Felix Desprez]] <small>(1859-1895, cardinalis a 1879)</small> • [[Franciscus Desiratus Mathieu]] <small>(1896-1899, cardinalis a 1899, mortuus 1908)</small> • [[Ioannes Augustinus Germain]] <small>(1899-1928)</small> • [[Iulius Geraldus Saliège]] <small>(1928-1956, cardinalis)</small> • [[Gabriel Maria Garrone]] <small>(1956-1966, cardinalis)</small> • [[Ludovicus Ioannes Fredericus Guyot]] <small>(1966-1978, cardinalis)</small> • [[Andreas Collini]] <small>(1978-1996)</small> • [[Aemilius Marcus]] <small>(1996-2006)</small> • [[Robertus Le Gall]] <small>(2006-2001)</small> • [[Guido de Kerimel]] <small>(2021-)</small>
|sub=<small>fontes : {{CathHierDiocese|toulou|Archidioecesis Tolosana}}, [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]]
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Tolosani|!]] </nowiki>
</noinclude>
[[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]]
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Venetensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Venetensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse de Vannes}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Ambianum|Ambiani]] est. Dioecesis, [[saeculum 4|saeculo quarto]] condita,<ref name=Racinet>{{opus|auctrix=Sabine Racinet|titulus=La christianisation de la région "autour de Compiègne"|annus=2010|mensis=04|dies=03|url=https://histoire-compiegne.com/wp-content/uploads/2021/08/racinet-christianisation.pdf}} {{ling|Francogallice}}; secundum {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambiensis}} dioecesis saeculo III condita est.</ref> a [[1822]] cum territorio [[Samara (praefectura Franciae)| praefecturae Samarae]] congruit et suffraganea [[Archidioecesis Remensis]] est.<ref>{{opus|titulus=Ordonnance du Roi qui prescrit la Publication de la Bulle relative à la Circonscription des Diocèses du Royaume|annus=1822|mensis=10|dies=31|contextus=Bulletin des lois du royaume de France|numero=570|pagina=563|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65256062/f607.item}} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Ambianum|Ambiani]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.vannes.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Vannes|Dioecesem Venetensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|vann|Dioecesis Venetensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Venetensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
b4ykoszg2u8oxo8fedp08s6r8s1b20t
3994401
3994341
2026-10-14T09:19:54Z
Pippobuono
54500
/* Formulae episcopi */ progressus
3994401
wikitext
text/x-wiki
= Utilia =
== Ad civitates ==
<nowiki>{{Capsa urbis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>[[ecclesia (aedificium)|ecclesia]]</nowiki>
<nowiki>{{Fontes geographici}}</nowiki>
== Ad homines ==
<nowiki>{{Capsa hominis Vicidatorum}}</nowiki>
<nowiki>* {{CathHierBishop|}}</nowiki>
<nowiki>{{Archiepiscopi Friburgenses}}</nowiki>
<nowiki>{{Fontes biographici}}</nowiki>
= Formulae episcopi =
{{Episcopi et Archiepiscopi Tolosani}}
{{Capsa navigationis
|formula = Episcopi et Archiepiscopi Tolosani
|titulus = Episcopi et Archiepiscopi [[Archidioecesis Tolosana|Tolosani]]
|imago = [[Fasciculus:Coat of Arms of archdiocese of Toulouse.png|125px]]
|super= <small>Episcopi usque ad saeculum XIV, postea archiepiscopi. Concordatus a 1801 ad 1905.</small>.
|grex1=Episcopi
|index1=[[Saturninus (martyr Tolosanus)|Sanctus Saturninus]] <small>(c. 250)</small> • [[Rhodanius (episcopus Tolosanus)|Rhodanius]] <small>(350-356)</small> • [[Hilarius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Hilarius]] <small>(saec. IV)</small> • [[Sylvius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Sylvius]] <small>(saec. IV exeunte)</small> • [[Exsuperius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Exsuperius]] <small>(c. 405/411)</small> • [[Heraclianus (episcopus Tolosanus)|Heraclianus]] <small>(c. 506)</small> • [[Magnulfus (episcopus Tolosanus)|Magnulfus]] <small>(c. 585)</small> • [[Wiligisilus (episcopus Tolosanus)|Wiligisilus]] <small>(c. 614/627)</small> • [[Erembertus (episcopus Tolosanus)|Sanctus Erembertus]] <small>(c. 660/670)</small> • [[Germerius (episcopus Tolosanus)|Sanctus Germerius]] <small>(-691)</small> • [[Arricho (episcopus Tolosanus)|Arricho]] <small>(c. 785/788)</small> • [[Mancio (episcopus Tolosanus)|Mancio]] <small>(saeculo VIII exeunte)</small> • [[Samuel (episcopus Tolosanus)|Samuel]] <small>(c. 844)</small> • [[Salomon (episcopus Tolosanus)|Salomon]] <small>(c. 857)</small> • [[Helisachar (episcopus Tolosanus)|Helisachar]] <small>(c. 861/863)</small> • [[Bernardus (episcopus Tolosanus)|Bernardus]] <small>(c. 883/886)</small> • Armandus <small>(903-925)</small> • Hugo I <small>(926-972)</small> • Atto <small>(973-974)</small> • Isolus (974-986)
* Attus (990-1000)
* Raimundus (1004-1010)
* Petrus Rogerius (1018-1031)
* Arnaldus (1031-1035)
* Bernardus (1035-1040)
* Hugo II (1041-1044)
* Arnaldus (1045-1059)
* [[Durandus de Bretonno]] (1059-1070)<ref>[[:en:Durand de Bredons]]</ref>
* Izarn (1071-1105)
* Amelius Raimundus du Puy (1105-1139)
* Raimundus de Lautrec (1140-1163)
* Bernardus Bonhomme (1163-1164)
* Gerardus de Labarthe (1164-1170)
* Hugo III (1170-1175)
* Bertrandus de Villemur (1175-1178)
* Gausselinus (1178-1178)
* [[Fulcrandus (episcopus Tolosanus)|Fulcrandus]] (1179-1200)
* [[Raimundus de Rabastens]] (1203-1206)
* [[Fulco Tolosanus]] (1206-1231)
* [[Raimundus de Falgario]] (1232-1270)
* [[Bertrandus de l'Isle-Jourdain]] (1270-1286)
* [[Hugo Mascaron]] (1286-1296)
* [[Ludovicus Andecavensis|Sanctus Ludovicus Andecavensis]] (1296-1297)<ref>[[:fr:Louis d'Anjou]]</ref>
* [[Arnaldus Rogerius de Comminges]] 1297-1298
* [[Petrus de Capella]] (1298-1305), eo anno cardinalis, mortuus [[1312]]
* [[Galliardus de Preyssac]] (1305-1317), mortuus [[1327]]
|grex2=Archiepiscopi
|index2= [[Ioannes Raimundus de Comminges]] (1318-1327), eo anno cardinalis, mortuus [[1348]]
* [[Guillelmus de Laudun]] (1327-1345)
* [[Raimundus de Canillac]] (1346-1350), eo anno cardinalis<ref>[[:fr:Raymond de Canillac]]</ref>
* [[Stephanus Aldobrandi]] (1350-1361)<ref>[[:fr:Étienne Aldebrand]]</ref>
* [[Galfridus de Vayroles]] 1379-1390
* [[Ioannes de Cardailhac]] 1379-1390<ref>[[:fr:Jean de Cardailhac]]</ref>
* [[Franciscus de Conzié]] 1390-1391<ref>[[:fr:François de Conzié]]</ref>
* [[Petrus de Saint Martial]] 1391-1401
* [[Vitalis de Castelmourou]] 1401-1410
* [[Dominicus de Flourence]] 1410-1422
* [[Dionysius du Moulin]] 1423-1439
* [[Petrus du Moulin]] 1439-1451
* [[Bernardus du Rosier]] 1452-1475
* [[Petrus de Lyon]] 1475-1491
* [[Hector de Bourbon]] 1491-1502
* [[Ioannes de Longueville]] 1503-1533, cardinalis anno [[1533]], eodem anno mortuus<ref>[[:en:Jean d'Orléans-Longueville]]</ref>
* [[Gabriel de Gramont]] 1533-1534, cardinalis a [[1530]]
* [[Odet de Coligny]] administrator archiepisopatus et cardinalis 1534-1550, mortuus 1570<ref>[[:fr:Odet de Coligny]]</ref>
* [[Antonius Sanguin de Meudon]] 1551-1559, cardinalis a 1539<ref>[[:en:Antoine Sanguin]]</ref>
* [[Robertus de Lenoncourt|Robertus II de Lenoncourt]] 1560-1562, cardinalis a 1538<ref>[[:fr:Robert de Lenoncourt]]</ref>
* [[Georgius d'Armagnac]] 1562-1583, cardinalis a 1544<ref>[[:fr:Georges d'Armagnac]]</ref>
* [[Paulus de Foix]] 1583-1584<ref>[[:en:Paul de Foix]]</ref>
* [[Franciscus de Joyeuse]] 1588-1614, cardinalis a 1583<ref>[[:fr:François de Joyeuse]]</ref>
* [[Ludovicus de Nogaret de La Valette d'Épernon]] 1614-1628, cardinalis<ref>[[:fr:Louis de Nogaret de La Valette d'Épernon]]</ref>
* [[Carolus de Montchal]] 1628-1651<ref>[[:fr:Charles de Montchal]]</ref>
* [[Petrus de Marca]] 1654-1662<ref>[[:fr:Pierre de Marca]]</ref>
* [[Carolus Franciscus d'Anglure de Bourlemont]] 1664-1669
* [[Petrus de Bonzi]] 1672-1673, cardinalis a 1672<ref>[[:fr:Pierre de Bonzi]]</ref>
* [[Iosephus de Montpezat de Carbon]] <small>(1675-1687)</small> • [[Ioannes Baptista Michael Colbert de Villacerf]] <small>(1693-1710)</small> • [[Renatus Franciscus de Beauvau|Renatus Franciscus de Beauvau Du Rivau]] <small>(1714-1721)</small> • [[Henricus de Nesmond]] <small>(1722-1727)</small> • [[Ioannes Ludovicus Des Balbes de Berton de Crillon]] <small>(1727-1739)</small> • [[Carolus Antonius de La Roche-Aymon]] <small>(1740-1753, cardinalis a 1771)</small> • [[Franciscus de Crussol d'Uzès|Franciscus de Crussol d'Uzès d'Amboise]] <small>(1753-1758)</small> • [[Arthurus Ricardus Dillon]] <small>(1758-1762)</small> • [[Stephanus Carolus de Loménie de Brienne]] <small>(1763-1788)</small> • [[Franciscus de Fontanges]] <small>(1788-1801)</small> • [[Claudius Franciscus Marie Primat]] <small>(1802-1816)</small> • [[Franciscus de Bovet]] <small>(1817-1820)</small> • [[Anna Antonius Iulius de Clermont-Tonnerre]] <small>(1820-1830, cardinalis a 1822)</small> • [[Paulus Theresia David d'Astros]] <small>(1830-1851, cardinalis a 1850)</small> • [[Ioannes Maria Mioland]] <small>(1851-1859)</small> • [[Florianus Iulius Felix Desprez]] <small>(1859-1895, cardinalis a 1879)</small> • [[Franciscus Desiratus Mathieu]] <small>(1896-1899, cardinalis a 1899, mortuus 1908)</small> • [[Ioannes Augustinus Germain]] <small>(1899-1928)</small> • [[Iulius Geraldus Saliège]] <small>(1928-1956, cardinalis)</small> • [[Gabriel Maria Garrone]] <small>(1956-1966, cardinalis)</small> • [[Ludovicus Ioannes Fredericus Guyot]] <small>(1966-1978, cardinalis)</small> • [[Andreas Collini]] <small>(1978-1996)</small> • [[Aemilius Marcus]] <small>(1996-2006)</small> • [[Robertus Le Gall]] <small>(2006-2001)</small> • [[Guido de Kerimel]] <small>(2021-)</small>
|sub=<small>fontes : {{CathHierDiocese|toulou|Archidioecesis Tolosana}}, [[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]]
}}<noinclude>
<no wiki>[[:Categoria:Episcopi Tolosani|!]] </nowiki>
</noinclude>
[[Episcopi et archiepiscopi Tolosani]]
= [[Sanctus Iulianus]] =
<nowiki>{{discretiva}}</nowiki>
== Sancti ==
== Toponyma ==
=== Francia ===
=== Italia ===
== Notae et Fontes ==
<references />
[[:Categoria:Sancti|Iulianus]]
= [[Dioecesis Venetensis]] =
{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Dioecesis Venetensis}} ([[Francogallice]] {{barbarice|lingua=fr|Diocèse de Vannes}}) est [[dioecesis]] [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]] [[Ecclesia Latina|Latinae]] in [[Francia]] sita, cuius sedes [[Ambianum|Ambiani]] est. Dioecesis, [[saeculum 4|saeculo quarto]] condita,<ref name=Racinet>{{opus|auctrix=Sabine Racinet|titulus=La christianisation de la région "autour de Compiègne"|annus=2010|mensis=04|dies=03|url=https://histoire-compiegne.com/wp-content/uploads/2021/08/racinet-christianisation.pdf}} {{ling|Francogallice}}; secundum {{CathHierDiocese|amie|Dioecesis Ambiensis}} dioecesis saeculo III condita est.</ref> a [[1822]] cum territorio [[Samara (praefectura Franciae)| praefecturae Samarae]] congruit et suffraganea [[Archidioecesis Remensis]] est.<ref>{{opus|titulus=Ordonnance du Roi qui prescrit la Publication de la Bulle relative à la Circonscription des Diocèses du Royaume|annus=1822|mensis=10|dies=31|contextus=Bulletin des lois du royaume de France|numero=570|pagina=563|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65256062/f607.item}} {{ling|Francogallice}}.</ref>.
== Ecclesia cathedralis ==
[[Fasciculus:Amiens cathedral 028.JPG|thumb|upright=0.7|Ecclesia cathedralis [[Maria (mater Iesu)|Nostrae Dominae]] dicata.]]
[[Ecclesia cathedralis]] Nostrae Dominae dicata, [[Ambianum|Ambiani]] sita est.
== Notae ==
<references />
== Nexus externi ==
* {{Opus|url=https://www.vannes.catholique.fr/|titulus=Situs officialis}} {{ling|Francogallice}}
{{CommuniaCat|Roman Catholic Diocese of Vannes|Dioecesem Venetensem}}
{{Fontes geographici}}
* {{CathHierDiocese|vann|Dioecesis Venetensis}}
<!--{{RC-stipula}}-->
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Franciae}}
[[:Categoria:Dioecesis Venetensis]]
= Ad formulam =
{{Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae}}
{{Capsa navigationis
| titulus = [[dioecesis|Dioeceses]] et ''archidioeceses'' [[ecclesia Catholica Romana|catholicae]] [[Polonia]]e
| formula = Dioeceses archidioeceses catholicae Poloniae
| Imago = [[Fasciculus:CatholicDiocesesPoland2004.svg|100px|Dioeceses Poloniae]]
| corpus = ''[[Archidioecesis Bialostocensis|Bialostocensis]]'' . [[Dioecesis Bielscensis-Zyviecensis|Bielscensis-Zyviecensis]] . [[Dioecesis Bydgostiensis|Bydgostiensis]] . [[Dioecesis Calissiensis|Calissiensis]] . [[Dioecesis Coslinensis-Colubregana|Coslinensis-Colubregana]] . ''[[Archidioecesis Cracoviensis|Cracoviensis]]'' . ''[[Archidioecesis Czestochoviensis|Czestochoviensis]]'' . [[Dioecesis Drohiczinensis|Drohiczinensis]] . [[Dioecesis Elbingensis|Elbingensis]] . ''[[Archidioecesis Gedanensis|Gedanensis]]'' . [[Dioecesis Glivicensis|Glivicensis]] . ''[[Archidioecesis Gnesnensis|Gnesnensis]]'' . ''[[Archidioecesis Katovicensis|Katovicensis]]'' . [[Dioecesis Kielcensis|Kielcensis]] . [[Dioecesis Legnicensis|Legnicensis]] . [[Dioecesis Liccanensis]] . ''[[Archidioecesis Lodziensis|Lodziensis]]'' . [[Dioecesis Lomzensis|Lomzensis]] . [[Dioecesis Lovicensis|Lovicensis]] . ''[[Archidioecesis Lublinensis|Lublinensis]]'' . [[Dioecesis Opoliensis|Opoliensis]] . [[Dioecesis Pelplinensis|Pelplinensis]] . [[Dioecesis Plocensis|Plocensis]] . ''[[Archidioecesis Posnaniensis|Posnaniensis]]'' . ''[[Archidioecesis Premisliensis Latinorum|Premisliensis Latinorum]]'' . [[Dioecesis Radomensis|Radomensis]] . [[Dioecesis Rzeszoviensis|Rzeszoviensis]] . [[Dioecesis Sandomiriensis|Sandomiriensis]] . ''[[Archidioecesis Sedinensis-Caminensis|Sedinensis-Caminensis]]'' . [[Dioecesis Siedlecensis|Siedlecensis]] . [[Dioecesis Sosnoviensis|Sosnoviensis]] . [[Dioecesis Suidniciensis|Suidniciensis]] . [[Dioecesis Tarnoviensis|Tarnoviensis]] . [[Dioecesis Thoruniensis|Thoruniensis]] . ''[[Archidioecesis Varmiensis|Varmiensis]]'' . ''[[Archidioecesis Varsaviensis]]'' . [[Dioecesis Varsaviensis-Pragensis]] . [[Dioecesis Viridimontanensis-Gorzoviensis|Viridimontanensis-Gorzoviensis]] . [[Dioecesis Vladislaviensis|Vladislaviensis]] . ''[[Archidioecesis Vratislaviensis]]'' . [[Dioecesis Zamosciensis-Lubaczoviensis|Zamosciensis-Lubaczoviensis]] . [[Ordinariatus Militaris Poloniae]]
}}
<noinclude>
== Vide etiam ==
* [[Dioeceses Ecclesiae Catholicae]]
<!--[[Categoria:Formulae Poloniam spectantes]]
[[Categoria:Dioeceses Ecclesiae Catholicae in Polonia|!]]
[[Categoria:Formulae navigationis hierarchiae Catholicae]]-->
</noinclude>
= [[Wendelinus (Sanctus)]] =
Wendelinus (Theodisce Wendelin) est sanctus [[Ecclesia Catholica Romana|Ecclesiae Catholicae Romanae]], die [[21 Octobris]] veneratus, qui in [[Religio Christiana|Christianisatione]] [[Rhenania et Palatinatus|Rhenaniae et Palatinatus]] et praesertim septentrionalis [[Saravia]]e participavit. Persona virtuosa, popularis et agricola, originis [[Scotia|Scoticae]] vel [[Hibernia|Hibernicae]], nobilis et divitis stirpis, nihilominus [[eremita]], [[peregrinus]], agricola, pastor, deinde [[monachus]] factus est, antequam munus abbatis [[Abbatia Theulegii|Abbatiae]] [[Theulegium|Theulegii]] occupavit. Sanctus Wendelinus patronus pastorum, segetum et pecorum, et postea omnium animalium domesticorum (vaccarum, gallinorum, canum, felium, etc.) est.
cf fr.wikipedia
Secundum fabulam, Sanctus Vandalinus filius erat Frochardi et Evelinae regiorum coniugum Scotorum. Iuvenis, coronam et voluptates mundi repudiavit et Deo in paupertate et obscuritate servire constituit. Romam aliaque loca peregrinationis ut peregrinus visitavit, deinde aliquamdiu ut eremita in regione Westrich Episcopatus Trevirensis vixit, domino manerii serviens, primum ut subulcus, deinde ut pastor boum, et denique ut pastor ovium. Postea, abbas Monasterii Tholey electus et a Severino Episcopo Trevirensi anno 517 consecratus est. Anno 607 mortuus est et prope casam ubi antea ut eremita vixerat sepultus est. Oppidum Sancti Wendel ibi conditum est propter multas peregrinationes saeculi XIV. In calendariis, Sanctus Wendelinus diebus XX, XXI, vel XXII Octobris celebratur. Patronus pastorum et gregum veneratur. Vitae antiquissimae quas Bollandistis notae sunt ad saeculum XV pertinent. Utrum fundamentum historicum habeant vehementer dubium est.
== Fontes ==
Acta Sanctorum. Oct. T. IX, p. 342–351. – Stadler, Heiligen- Lex. V, 776. – (Stramberg,) Rhein. Antiquarius, 2. Abth., 2. Bd., S. 481 bis 491.
cf. ADB:Wendelinus der Heilige de.wikisource.org
<!--{{lifetime|554|617|Wendelinus}}-->
[[:Categoria:Sanctus catholicus]]
fmu4v7yje8ieeq5jqa14n2t6qq1p8mk
Categoria:Formulae imaginum
14
320304
3994373
3918202
2026-10-14T02:28:27Z
Grufo
64423
+Cat
3994373
wikitext
text/x-wiki
{{Categoria formularum}}
[[Categoria:Formulae]]
[[Categoria:Formulae typographicae]]
gdsy7wfrfomh29r65pe6e3b5q8e02s5
Formula:Series dissaepta/doc
10
320413
3994363
3975397
2026-10-14T01:35:23Z
Grufo
64423
/* Ulteriora si cupis */
3994363
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis|proprietas=distributa}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Modulus:Params}}
{{Videatur etiam|Formula:Numeratio intra versum accommodata}}
Formulae {{Fn|Series dissaepta}}, {{Fn|Enumeratio}}, {{Fn|Enumeratio Oxoniensis}}, {{Fn|Series spatiis dissaepta}}, {{Fn|Series virgulis dissaepta}}, {{Fn|Series praeter discrimina dissaepta}}, {{Fn|Series versibus dissaepta}}, {{Fn|Series versibus vicitextualibus dissaepta}}, {{Fn|Series versibus punctatis dissaepta}}, et {{Fn|Series versibus numeratis dissaepta}} seriem argumentorum ostendunt.
== De usu ==
=== {{[[Formula:Series dissaepta|Series dissaepta]]}} ===
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|discrimen=/}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|discrimen=/}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|discrimen=/|conclusio=...}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|discrimen=/|conclusio=...}}
=== {{[[Formula:Enumeratio|Enumeratio]]}} ===
{{Compendia formulae|enum}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Enum|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Enum|a|b|c|d|e|f|g|h}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Enum|a|b|c|d|e|f|g|h|coniunctio=atque}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Enum|a|b|c|d|e|f|g|h|coniunctio=atque}}
=== {{[[Formula:Enumeratio Oxoniensis|Enumeratio Oxoniensis]]}} ===
{{Compendia formulae|oenum}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Oenum|a|b}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Oenum|a|b}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Oenum|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Oenum|a|b|c|d|e|f|g|h}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Oenum|a|b|c|d|e|f|g|h|coniunctio=atque}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Oenum|a|b|c|d|e|f|g|h|coniunctio=atque}}
=== {{[[Formula:Series spatiis dissaepta|Series spatiis dissaepta]]}} ===
{{Compendia formulae|sp enum}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series spatiis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series spatiis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
=== {{[[Formula:Series virgulis dissaepta|Series virgulis dissaepta]]}} ===
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series virgulis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series virgulis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
=== {{[[Formula:Series praeter discrimina dissaepta|Series praeter discrimina dissaepta]]}} ===
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series praeter discrimina dissaepta|||a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series praeter discrimina dissaepta|||a|b|c|d|e|f|g|h}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series praeter discrimina dissaepta|, |, |a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series praeter discrimina dissaepta|, |, |a|b|c|d|e|f|g|h}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Series praeter discrimina dissaepta|, | et |a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Series praeter discrimina dissaepta|, | et |a|b|c|d|e|f|g|h}}
=== {{[[Formula:Series versibus dissaepta|Series versibus dissaepta]]}} ===
{{Compendia formulae|br enum}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:Series versibus dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Series versibus dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
=== {{[[Formula:Series versibus vicitextualibus dissaepta|Series versibus vicitextualibus dissaepta]]}} ===
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext"><span style="white-space: pre-wrap;">{{subst:Series versibus vicitextualibus dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</span></syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
<span style="white-space: pre-wrap;">{{Series versibus vicitextualibus dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</span>
=== {{[[Formula:Series versibus punctatis dissaepta|Series versibus punctatis dissaepta]]}} ===
{{Formula in locum notae HTML substituta|ul}}
{{Compendia formulae|ul|bulleted list}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:Series versibus punctatis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Series versibus punctatis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
=== {{[[Formula:Series versibus numeratis dissaepta|Series versibus numeratis dissaepta]]}} ===
{{Formula in locum notae HTML substituta|ol}}
{{Compendia formulae|ol|ordered list}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:Series versibus numeratis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Series versibus numeratis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h}}
{{Ast}}
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{subst:Series versibus numeratis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|origo=42}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Series versibus numeratis dissaepta|a|b|c|d|e|f|g|h|origo=42}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae variadicae]]
* {{Fn|Numeratio intra versum accommodata}}
* {{Fn|Arbor notionum}}
* {{nm|params|list_values}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Metaformulae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
j0ko5gzh3bs9flj7mzzw2cfl04yvfde
Formula:Categoriae vestigatoriae formulae/doc
10
320966
3994267
3991895
2026-10-13T13:24:06Z
Grufo
64423
3994267
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Lua|Params}}
Formulae quae hanc capsam '''in suis paginis documentationis''' ostendunt categoriis quoque per eam numeratis addentur, atque in [[:Categoria:Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur]] numerabuntur.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae formulae|propositum=exhibitio
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur
}}
|}
{{Ast}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae formulae}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae formulae|propositum=exhibitio}}
|}
{{Ast}}
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae formulae
| Deletiones celeres propositae # tacite, infeliciter
| Deletiones propositae # tacite, infeliciter
| Formula:Categoriae hominis Vicidatorum
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis # infeliciter
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant # caduciter
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur # infeliciter
| ancora = de-categoriis-vestigatoriis
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus (apud marginem dextrum):'''
{|
|-
| {{Categoriae vestigatoriae formulae|propositum=exhibitio
| Deletiones celeres propositae # tacite, infeliciter
| Deletiones propositae # tacite, infeliciter
| Formula:Categoriae hominis Vicidatorum
| Paginae cum nexibus ad Vicidata nectendis # infeliciter
| Paginae quae recensionem vacuam exspectant # caduciter
| Paginae quae ad paginas interviciales sine Vicidatis nectuntur # infeliciter
| ancora = de-categoriis-vestigatoriis
}}
|}
=== De syntaxi ===
Haec formula argumenta positionalia hoc modo exspectat:
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Categoriae vestigatoriae formulae
| ...
| Nomen [# optio[, optio[, ...]]]
| ...
}}</syntaxhighlight>
Quodque ''Nomen'' cui nullum sit spatium nominale categoriam <code>Categoria:''Nomen''</code> designat. Si autem ''Nomen'' spatium nominale iam continet, ipsum spatium servabitur. Colon praepositum (<code>:</code>) praefixum <code>Categoria:</code>, quod tacite addendum esset, supprimit. Titulus ita effectus deinde secundum spatium nominale MediaViciale, ad quod revera pertinet, distinguetur. In summa:
<pre>Foo → Categoria:Foo
:Foo → Foo
Formula:Foo → Formula:Foo
:Formula:Foo → Formula:Foo</pre>
Formula haec separat:
* categorias
* formulas
* modulos
* paginas in aliis spatiis nominalibus sitas
Demum titulos, ordine naturali dispositos, ad formam ostendendam reconstruit.
=== Optiones ===
Hae optiones acceptantur:
{| class="wikitable"
! Optio
! Effectus
|-
| <code>tacite</code>
| Ipsa formula in categoria non ostenditur.
|-
| <code>infeliciter</code>
| In categoria corrigenda colliguntur.
|-
| <code>caduciter</code>
| Categoria caduciter (interim, pro tempore) adhibetur.
|}
== Subformulae auxiliares ==
* {{relfn|Formula:Categoriae vestigatoriae formulae/optiones}}
== Ulteriora si cupis ==
{{Categoriae vestigatoriae formulae|Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur|propositum=exhibitio}}
* [[:Categoria:Categoriae vestigatoriae]]
* {{Fn|Categoria vestigatoria formularum}}
* {{Fn|Categoria formulis quoque suppleta}}
* {{Fn|Categoria administrativa Vicipaediae}}
* {{Fn|Formula saepe in paginis harum categoriarum adhibita}}
* {{Fn|Metaformula quoque}}
* {{Fn|Metaformula tantum}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae administrationis Vicipaediae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae monituum nuntiorumque|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae documentationis|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae marginales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae categoriis vestigatoriis utuntur|!]]
}}</includeonly>
8py00fp3pg6qhsr17lzmtk3gmgf5b6d
Formula:Tempus musicum/doc
10
321067
3994374
3921387
2026-10-14T02:55:57Z
Grufo
64423
+Cat
3994374
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Hic TemplateStyles adhibentur|Formula:Tempus musicum/styles.css}}
Haec formula adhibetur ad [[tempus (musica)|tempus musicum]] indicandum.
== De usu ==
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Tempus musicum|Larghissimo|24}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Tempus musicum|Larghissimo|24}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Tempus musicum|Grave|20|40}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Tempus musicum|Grave|20|40}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Tempus musicum|Marcia moderato|76|font-size=14px|textus='''''Marcia moderato'''''}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Tempus musicum|Marcia moderato|76|font-size=14px|textus='''''Marcia moderato'''''}}
* <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Tempus musicum|Allegro moderato|116|font-size=13px|textus='''''Allegro moderato''''|pagina=Allegro}}</syntaxhighlight>
*: ↳ {{Tempus musicum|Allegro moderato|116|font-size=13px|textus='''''Allegro moderato'''''|pagina=Allegro}}
== De argumentis ==
<templatedata>{
"description": "Haec formula adhibetur ad tempus musicum indicandum.",
"params": {
"1": {
"label": "Tempus musicum",
"description": "Nomen temporis musicum (e.g. ‘Allegro’, ‘Presto’, etc.)",
"type": "string",
"required": true,
"example": "Allegro moderato"
},
"2": {
"label": "Indicatio temporis",
"description": "Numerus aut primus numerus intervalli quod tempus definit",
"type": "number",
"required": true,
"example": "116"
},
"3": {
"label": "Secunda indicatio temporis",
"description": "Secundus numerus intervalli quod tempus definit",
"type": "number",
"required": false,
"example": "120"
},
"textus": {
"label": "textus",
"description": "Textus ostendendus",
"type": "content",
"required": false,
"example": "'''''Allegro moderato'''''"
},
"pagina": {
"label": "pagina",
"description": "Pagina Vicipaediana quae tempus musicum describit",
"type": "string",
"required": false,
"example": "Allegro"
},
"font-size": {
"label": "font-size",
"description": "Proprietas CSS ‘font-size’",
"type": "string",
"required": false,
"example": "14px"
}
}
}</templatedata>
== Ulteriora si cupis ==
* {{Fn|Metronomus}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae scholiasticae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae imaginum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
85iuv162wl9w21jyxwilhrg52y5hlt3
Index Carminum Buranorum
0
323521
3994246
3993606
2026-10-13T12:21:06Z
Grufo
64423
Nomen carminis mutatum est
3994246
wikitext
text/x-wiki
{{Main|Carmina Burana}}
{{Op|[[Carmina Burana]]}} sunt collectio poematum medii aevi, saeculis XI usque ad XIII exaratorum, in codice manu scripto servata qui in [[Abbatia Benedictoburana]] in [[Bavaria]] repertus est.<ref name="schmeller-1847">{{qc|Schmeller, 1847}}.</ref> Codex ille, maxima ex parte Latine scriptus, sed nonnullis versibus [[Theodisca alta media|Theodisce]] et [[Lingua Francogallica antiqua|Gallice antique]] interpositis, plus quam trecentas compositiones saeculares continet, quae res amatorias, morales, satiricas necnon potatorias tractant.<ref name="rossi-2006">{{qc|Rossi, 2006}}.</ref>
Hic {{res|index Carminum Buranorum}} singula carmina secundum editionem criticam a [[Iohannes Andreas Schmeller|Iohanne Andrea Schmeller]] anno 1847 curatam digerit. Subter enumerantur carmina omnia quae in codice archetypo inveniuntur.<ref name="schmeller-1847" />
== Index ==
=== Carmina moralia et satirica (1–55) ===
Prima haec codicis pars carmina argumenti moralis ac satirici fovet, quae societatem medii aevi acri iudicio perstringunt. Poetae, saepenumero clerici spe deiecti aut [[scholares vagantes]], in avaritiam, corruptelam ecclesiasticam, iniquitates sociales et morum de pravationem invehuntur. Ironia ac sarcasmus sunt praecipua criticae instrumenta ad hiatum demonstrandum inter Christiana instituta et aetatis illius usum.<ref name="Deavaritia1-25">{{Opus
| titulus = De avaritia 1-25
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo1.html
}}.</ref><ref name="de-correctione-hominum-26-28">{{Opus
| titulus = De correctione hominum 26-28
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo2.html
}}.</ref><ref name="de-conversione-hominum-29-32">{{Opus
| titulus = De conversione hominum 29-32
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo3.html
}}.</ref><ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45">{{Opus
| titulus = De ammonitione prelatorum 33-45
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo4.html
}}.</ref><ref name="de-cruce-signatis-46-55">{{Opus
| titulus = De cruce signatis 46-55
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cmo5.html
}}.</ref>
* ''De avaritia'' (1–25): Haec carmina in cupiditatem pecuniae incumbunt, quae inter gravissima vitia medii aevi habebatur. Effusa opum cumulatio, tam apud laicos quam apud clericos, mordaci stilo exagitatur, eorum hypocrisi patefacta qui paupertatem praedicant sed laute vivunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
* ''De correctione hominum'' (26–28): Hic de necessitate emendandi mores agitur. Poematibus lectores ad meditationem et ad virtutem revocantur, tono inter severitatem et admonitionem facetam variante.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
* ''De conversione hominum'' (29–32): Scriptores hic ad resipiscentiam hortantur, ut homines vitam mutent et ad iter rectum revertantur. Textus urgenti spiritu pervaduntur, monentes de periculis corruptionis ac peccati.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
* ''De ammonitione praelatorum'' (33–45): Hi versus directe ad ecclesiae principes vertuntur, eos corruptionis ac simulationis incusantes. Censura est vehemens: Ecclesiam a primordiis suis descivisse arguit, praesertim simoniam, luxuriam et abusionem potestatis ecclesiasticae impugnans.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
* ''De cruce signatis'' (46–55): Haec sectio ad bellatores sacros spectat, eorum et proposita et vitia describens. Continentur tum exhortationes ad bellum sacrum, tum querelae de saevitia et de minus nobilibus causis quae multos ad Terram Sanctam impulerunt.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
{| class="wikitable sortable"
! Codex !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Argumentum
|-
| CB 1 || {{Op|[[Manus ferens munera]]}}|| ― || [[Latinitas|Latina]] ||
Pecunia vis corruptrix depingitur, quae iudicia, leges et ordinem socialem pervertit, divitibus favens et pauperes neglegens. Iustitia rationibus oeconomicis omnino subicitur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 2 || {{Op|[[Responde, qui tanta cupis]]}}|| ― || Latina ||
Reflexio de insatiabilitate humana et avaritia, symbolice expressa per infinitam divitiarum appetitionem, quae numquam veram beatitudinem affert.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 3 || {{Op|[[Ecce torpet probitas]]}}|| [[Gualterius de Castillione]] || Latina ||
Virtute oppressa, avaritia in mentibus hominum dominatur. Carmen integritatem cum corruptione comparat atque inanem gloriae speciem ex opibus ortam denudat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 4 || {{Op|[[Amaris stupens casibus]]}}|| ― || Latina ||
Acre iudicium in Ecclesiam: vituperantur deminutio spiritalis, simonia et falsa caritas. Corruptio institutorum ecclesiasticorum et a vera fide secessio argumenta primaria sunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 5 || {{Op|[[Flete flenda]]}}|| ― || Latina ||
Carmen de virtutum occasu, debilium oppressione et tyrannorum potentia disserit, corruptionem in omnes partes vitae socialis penetrantem arguens.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 6 || {{Op|[[Florebat olim studium]]}}|| ― || Latina ||
Investigatio de neglectu studiorum verorum pro rebus levibus. Carmen scientiam superficiariam et sapientiae genuinae amissionem condemnat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 7 || {{Op|[[Postquam nobilitas]]}}|| ― || Latina ||
Meditatio de vera nobilitate, quae non genere sed virtute et morum integritate definitur, nobilitati degeneri opposita.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 8 || {{Op|[[Licet eger cum egrotis]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina ||
Invectiva in cleri corruptionem: reprehenduntur sacerdotes et Levitae qui res spiritales vendunt et rectam vivendi normam abiciunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 9 || {{Op|[[Iudas gehennam meruit]]}}|| ― || Latina ||
Iudas ut proditionis symbolum exhibetur; comparatio instituitur inter eius scelus et pravas consuetudines aetatis auctoris, praesertim in rebus spiritalibus mercandis.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 10 || {{Op|[[Ecce sonat in aperto]]}}|| ― || Latina ||
Denuntiatio mortis spiritalis praelatorum et ignorantiae virtutum Christianarum. Simonia ut vis perniciosa personatur, quae totam Ecclesiam pervadit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 11 || {{Op|[[In terra summus]]}}|| ― || Latina ||
De vi pecuniae corrumptrice disserit, quae non modo homines sed etiam instituta religiosa et politica depravat veritatemque pervertit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 12 || {{Op|[[Procurans odium]]}}|| ― || Latina ||
De natura odii et aemulationis: demonstratur quomodo simultas magis ipsi odienti quam invisum petenti noceat, ad solum dolorem ducens.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 13 || {{Op|[[Invidus invidia]]}}|| ― || Latina ||
Invidia describitur tamquam passio perniciosa quae animum exedit et tam invidum quam obiectum invidiae pessum dat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 14 || {{Op|[[O varium Fortune]]}}|| ― || Latina ||
De varietate et inconstantia Fortunae, quae mobilitatem vitae humanae et inanitatem ambitionis mundanae commonstrat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 15 || {{Op|[[Celum, non animum]]}}|| ― || Latina ||
Sententia stoica qua docetur animum fortem externis mutationibus non moveri; virtus in constantia morum posita est.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 16 || {{Op|[[Fortune plango vulnera]]}}|| ― || Latina ||
Planctus de mutabilitate fati, quod nullo praemonitu vitam hominum aut evehit aut funditus delet.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 17 || {{Op|[[O Fortuna]]}}|| ― || Latina ||
Invocatio de immanitate Fortunae rotantis, cuius vis fatalis et inevitabilis genus humanum subicit.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 18 || {{Op|[[O Fortuna levis]]}}|| ― || Latina ||
Fortuna levis describitur quae summos deicit et humiles erigit, instabilitatem ordinis socialis manifestans.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 18a || {{Op|[[Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno]]}}|| ― || Latina ||
Meditatio de brevitate potentiae politicae et de cursu honorum, qui ad ultimum in nihilum recidunt.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 19 || {{Op|[[Fas et nefas ambulant]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina ||
Comparatio inter virtutem et vitium; avaritia condemnatur dum liberalitas tamquam ideale morale extollitur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 20 || {{Op|[[Est modus in verbis]]}}|| ― || Latina ||
De virtute in medio posita: exhortatio ad temperantiam et moderationem, ne excessus ad ruinam ducat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 21 || {{Op|[[Veritas veritatum]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
De veritate divina tractat, quae homines a peccato fraudibusque custodit; salus per solam fidem assequenda effertur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 22 || {{Op|[[Homo, quo vigeas vide!]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Ad renovationem morum ac fiduciam hortatio, qua salus e virtutum cultu pendere demonstratur.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 23 || {{Op|[[Vide, qui nosti litteras]]}}|| ― || Latina ||
Gravis admonitio de institutione morali spiritalique; docet vitam praeceptis ipsius magistri congruere debere.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 24 || {{Op|[[Iste mundus furibundus]]}}|| ― || Latina ||
Mundanas fallacias reprehendit atque ad aeterna bona spiritalia sectanda incitat.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 25 || {{Op|[[Vivere sub meta]]}}|| ― || Latina ||
Consideratio de vita secundum legem moralem degenda; contra vitam sine consilio ac ratione praecipitatam monet.<ref name=Deavaritia1-25 />
|-
| CB 26 || {{Op|[[Ad cor tuum revertere]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Hortatio ad introspectionem paenitentiamque. Vita humana fragilis peccatoque obnoxia describitur, dum animae purificatio ante iudicium divinum suadetur. Metaphorae biblicae vestimenti nuptialis et virginum fatuarum adhibentur.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 27 || {{Op|[[Bonum est confidere]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Docet in Deo potius quam in opibus aut potentia saeculari confidendum esse. Carmen laborem probum cum corruptela comparat et discrimen iustorum ab impiis in die iudicii describit.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 28 || {{Op|[[Laudat rite deum]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina ||
Sententiae morales quae ad sinceram Dei laudem, mentis puritatem atque assiduum conatum spiritalem animum impellunt. Monet ne conversio differatur, ne neglegentia ad ruinam trahat.<ref name="de-correctione-hominum-26-28" />
|-
| CB 29 || {{Op|[[In lacu miserie]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Commonitorium ad "Pamphilum", typum iuventutis vitiis deditae. Peccatum Hydrae comparatur, quae vires inter pugnam recipit; fuga una salus proponitur, exemplo Iosephi et uxoris Putipharis memorato.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 30 || {{Op|[[Dum iuventus floruit]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Meditatio de temporis lapsu morumque mutatione. Dum iuventus voluptatibus indulget, senectus frenos imponit. Carmen desiderio conversionis moralis clauditur.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 31 || {{Op|[[Vite perdite]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Confessio de vitiis moralibus, ex parabola [[Filius prodigus|Filii Prodigi]] hausta. Exemplis biblicis, mythologicis historicisque demonstratur veram sapientiam in peccati reiectione et in divina gratia sitam esse.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 32 || {{Op|[[Cur homo torquetur]]}}|| ― || Latina ||
Carmen sub specie dialogi catechetici structum, quod quinque rationes theologicas doloris humani enumerat, inter quas humilitas, meritum, expiatio et iustitia divina. Salus tandem per solam Dei gratiam obvenit.<ref name="de-conversione-hominum-29-32" />
|-
| CB 33 || {{Op|[[Non te lusisse pudeat]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina ||
Adhortatio moralis ad clericum missa, qua sobrietas, iustitia, humilitas et eleemosyna erga pauperes suadentur, dum avaritia et corruptio ecclesiastica damnantur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 34 || {{Op|[[Deduc Sion uberrimas]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Planctus de morum declinatione Ecclesiae. Pastores in oppressores mutati sunt, caritate evanida; iustitia divina invocatur ad puritatem spiritualem restituendam.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 35 || {{Op|[[Magnus, maior, maximus]]}}|| ― || Latina ||
Consideratio de ordinibus socialibus eorumque instabilitate. Quo maior potestas, eo gravius officium: praelati monentur ne in vitia labantur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 36 || {{Op|[[Nulli beneficium]]}}|| ― || Latina ||
Docetur veram paenitentiam corde contrito, non sola confessione, constare. Potentes hortantur ad iuste iudicandum, vitia frenanda et debiles cum humilitate iuvandos.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 37 || {{Op|[[In Gedeonis area]]}}|| ― || Latina ||
Invectiva in corruptionem institutorum religiosorum. Vita monastica, olim orationi dedita, nunc ambitione et discordiis internis foedatur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 38 || {{Op|[[Doctrinae verba paucis]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina ||
Brevis consideratio qua affirmatur scientiam sine usu inanem esse, et ignorantiam ad tenebras spirituales ducere.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39 || {{Op|[[In huius mundi patria]]}}|| ― || Latina ||
Severa vituperatio societatis mediaevalis et simoniae clericalis, ubi hypocrisis moralis et institutorum labes depinguntur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39a || {{Op|[[In huius mundi domo]]}}|| ― || Latina ||
Commonitio de mortalitate humana et de vanitate rerum terrestrium; sola anima pretium aeternum habet.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 39b || {{Op|[[Cum vadis ad altare]]}}|| ― || Latina ||
Adhortatio qua sacerdotes urgentur ad puritatem spiritalem ante Missae celebrationem assequendam.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 40 || {{Op|[[Quicquid habes meriti]]}}|| ― || Latina ||
Collectio sententiarum moralium quae gratiam divinam ut fontem meriti extollit, necnon valorem moralem moderationis et gaudii effert.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 41 || {{Op|[[Propter Sion non tacebo]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Planctus de morum lapsu Urbis et Ecclesiae. Cardinales ac praelati praedonibus comparantur, dum sedes apostolica mari procelloso ac turnido, avaritia corrupto, adsimulatur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 42 || {{Op|[[Utar contra vitia]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Acris satira in hypocrisim corruptionemque Romanam, ubi nummi iustitiam fasque regere dicuntur.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 43 || {{Op|[[Roma, tue mentis oblita sanitate]]}}|| ― || Latina || De spirituali Romae interitu, simonia atque avaritia obsessae; auctor paenitentiam suadet antequam divina ultio superveniat.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 44 || {{Op|[[In illo tempore]]}}|| ― || Latina || Parodia evangelica qua Curiae Romanae vitia nudaris; illic opes aditum, curationem iustitiamque praestant.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 45 || {{Op|[[Roma tenens morem]]}}|| ― || Latina || In avaritiam curialem invectio, qua affirmatur nihil sine pretio concedi. Sententia nota statum rei summarium facit: „Curia Romana non petit oves sine lana”.<ref name="de-ammonitione-prelatorum-33-45" />
|-
| CB 46 || {{Op|[[Fides cum Ydolatria]]}}|| ― || Latina || Meditationes biblicae de fide, idololatria et conversione; auxilium divinum invocatur in eos qui signo crucis muniuntur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 47 || {{Op|[[Crucifigat omnes]]}}|| ― || Latina || Planctus de Hierosolymae amissione et Sepulcri violatione; Christiani ad fidem armis defendendam incitantur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 47a || {{Op|[[Curritur ad vocem]]}}|| ― || Latina || Derisio satyrica in cupiditatem tam clericalem quam civilem, ubi virtus lucro postponitur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 48 || {{Op|[[Quod spiritu David precinuit]]}}|| ― || Latina || Divina iustitia contra Saracenos imploratur, ex Psalmo LXVII et imaginibus biblicis ad regnum Christianum restituendum hauriens.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 48a || {{Op|[[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne]]}}|| [[Otto von Botenlauben]]|| [[Lingua Theodisca alta media|Theodisca]] || Fragmentum lyricum de amantibus sub auroram digredientibus (quod carmen *Tagelied* dicitur).<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 49 || {{Op|[[Tonat evangelica clara vox in mundo]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad paenitentiam et conversionem ante Diem Iudicii, mundanis temptationibus spretis.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 50 || {{Op|[[Heu, voce flebili cogor enarrare]]}}|| ― || Latina || Narratio de clade cruce signatorum anno MCLXXXVII accepta, de captivitate regis Hierosolymitani et supplicio Templariorum.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 51 || {{Op|[[Debacchatur mundus pomo]]}}|| ― || Latina || Planctus de lapsu generis humani in peccatum, exemplis biblicis ac sono apocalyptico de corruptela morum monens.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 51a || {{Op|[[Imperator rex Grecorum]]}}|| ― || Latina || Hymnus martialis in laudem Imperatoris Byzantini et Amalrici I regis Hierosolymitani ob expeditiones in Saracenos susceptas.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 52 || {{Op|[[Nomen a solemnibus]]}}|| ― || Latina || Carmen gratulatorium in honorem Abbatiae Solesmensis et ad vitam monasticam celebrandam.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 53 || {{Op|[[Anno Christi incarnationis]]}}|| ― || Latina || De unitate Ecclesiae post schisma restituta; auctor auctoritatem pontificiam et iubilaeum velut purgationis gaudiique momentum extollit.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 53a || {{Op|[[Passeres illos, qui transmigrant supra montes]]}}|| ― || Latina || [[Alexander III (papa)|Alexander III]] velut venator spiritualis fingitur, qui hostes fidei gratia divina superat.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 54 || {{Op|[[Omne genus demoniorum]]}}|| ― || Latina || Carmen exorcisticum, quo potestas divina et sacra symbola ad demones fugandos adhibentur.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|-
| CB 55 || {{Op|[[Amara tanta tyri]]}}|| ― || Latina || Carmen obscurum atque intellectu perdifficile propter verba inusitata et dicendi genus aenigmaticum.<ref name="de-cruce-signatis-46-55" />
|}
===Carmina amatoria (56–186)===
Haec sectio poemata amatoria colligit, quorum multa lyricam aulicam redolent, sed vi quadam sensuali ac carnali praedita. Amor variis sub speciebus describitur: a furore passionis usque ad desiderium corporale, a laetitia ad cruciatum. Poetae non modo amorem in ratiocinativam formam redigunt, sed etiam terrestres et humanas eius facies explorant.<ref name="carmina-amatoria-56-70">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 56-70
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam1.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-71-87">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 71-87
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam2.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-88-100">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 88-100
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam3.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-101-122a">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 101-122a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam4.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-123-154">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 123-154
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam5.html
}}.</ref><ref name="carmina-amatoria-155-186">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 155-186
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam6.html
}}.</ref>
* 56–70: Prima carmina amorem iuvenilem celebrant, saepius in verno tempore posita, ubi rerum naturae renovatio scaenam praebet passioni exorienti.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
* 71–87: Hic argumentum evolvitur amoris velut ludi et certaminis inter viros ac mulieres, interdum sonis amicis ac iocosis.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
* 88–100: Inveniuntur hic poemata quae desiderium et voluptates carnis extollunt, verbis interdum magis nudis et audacibus quam in superioribus partibus.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
* 101–122a: Haec carmina tristiorem amoris faciem explorant: perfidiam, desiderium absentis et dolores ex amatae separatione ortos.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
* 123–154: Amor aulicus cum vitae cotidianae veritate miscetur; versus narrant de conventibus occultis et de amoribus vetitis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
* 155–186: Ultima pars huius sectionis in amorem intendit ut in rem quae totum hominem complectitur, ad summam felicitatem aut ad extremum exitium perducere valentem.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
{| class="wikitable"
! Codex CB !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB 56 || {{Op|[[Ianus annum circinat]]}}|| ― || Latina || Hymnus amori vernali dicatus. Tempus in orbem rediens anni vices designat, dum amor omnia vincit. Poeta mulierem divina specie, ceteris antecellantem, depingit; cuius amore etsi cruciatur, summum tamen capit gaudium. Venerem Cupidinemque ad auxilium invocat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 57 || {{Op|[[Bruma, veris emula]]}}|| ― || Latina || Comparatio inter hiemem et veris initium: natura revirescente, elementa amore copulantur. Hymenaeus, nuptiarum praeses, concordiam servat. Carmen Proserpinae mythum viresque cosmicas revolvit; Sol in Piscibus abundatiam commutationemque significat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 58 || {{Op|[[Iam ver oritur]]}}|| ― || Latina || Veris adventus avium concentu celebratur, inter quas philomena Terei et Philomelae fabulam renovat. Di creaturaeque mythologicae ad festas choreas conveniunt. Avium agmen symbolice describitur, dum mundi harmonia laetitiam ac temporis felicis reditum nuntiat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 59 || {{Op|[[Ecce, chorus virginum]]}}|| ― || Latina || Virginum coetus in convalle florida ad Venerem colendam congregatur. In idyllico rure, avibus canentibus, de amore casto ac passionali disputatur, eo consilio ut amor purus felicior iudicetur. Pulchritudinis et gaudii amatorii celebratio argumentum est praecipuum.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 60 || {{Op|[[Captus amore gravi]]}}|| ― || Latina || Elegia amatoria in qua poeta, se avi captivae comparans, ob repudiatum amorem dolet. Passio in aegritudinem vertitur, dum mulier perfidiae accusatur. Poeta, se proditum sentiens, auxilium Veneris ad dolorem superandum implorat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 60a || {{Op|[[Cupido mentem gyrat]]}}|| ― || Latina || Ode ad amorem carnalem ac libidinem pertinens. Cupido amantis cor exagitat, qui puellae basia exspectat. Virginis species stellis matutinis comparatur; auctor voluptatis amatoriae fruitionem expetit, Venerem ut laetitiae fontem extollens.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 61 || {{Op|[[Siquem Pieridum ditavit contio]]}}|| ― || Latina || Carmen devotionis plenum. Poeta, a Musis instinctus, mulierem eximia pulchritudine laudat. Quae etsi felicitatem affert, dubia tamen amantis mens angitur. Fortunam precatur ut sibi faveat, aeternum cum amata foedus exoptans.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 62 || {{Op|[[Dum Diane vitrea]]}}|| ― || Latina || Hymnus somno dicatus, qui amori arcte iungitur. Somnus ut curarum remedium et post amatorios labores dulce perfugium describitur. Morpheus invocatur inter naturae sonitus soporiferos. Transitus a voluptate ad quietem ac vicissim ut naturalis cyclus habetur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 63 || {{Op|[[Olim sudor Herculis]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Meditatio de vi amoris, quae famam virtutemque obumbrare valet. Herculis labores adversus monstra cum amantis clade coram muliebri illecebra comparantur. Amor hic ut sors apparet quae decus eripit, sed effugere non sinit. Textus resistentiam in Venerem et fugam e dominatione eius proclamat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 64 || {{Op|[[Prima Cleonei tolerata]]}}|| [[Ausonius]]|| Latina || Poeticum catalogum continet duodecim Herculis laborum, ab interfectione Leonis Nemeaei usque ad Cerberum ab inferis abstractum, difficultatem gloriamque herois efferens.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 65 || {{Op|[[Quocumque more motu]]}}|| ― || Latina || Carmen aenigmaticum astronomicis mythologicisque indiciis refertum. Caelestibus phaenomenis memoratis, imago Veneris et Paridis cum muliebri specie miscetur. Amans inter spem et metum dubius haeret, incertus qua via procedat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 66 || {{Op|[[Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus]]}}|| ― || Latina || Descriptio poëtica quattuor partium diei, nominibus graecis adhibitis: Acteon auroram, Lampos mane lucidum, Erythreus meridiem ferventem, Philogeus denique occasum designat. Carmen solis cursum mundique vicissitudines celebrat.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 67 || {{Op|[[A globo veteri]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Laus pulchritudinis muliebris: puella perfecta a Natura fingitur. Harmonia corporis et risûs potentia celebrantur; carmen desinit in descriptionem desiderii quo amans devincitur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 68 || {{Op|[[Saturni sidus lividum]]}}|| ― || Latina || Hymnus in veris adventum et amorem. Natura resurgens passionem renovat; Zephyrus suavitatis nuntius apparet, dum spinae et flores voluptatem doloremque amantium significant. Osculi desiderium exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 69 || {{Op|[[Estas in exilium]]}}|| ― || Latina || Hiems maestitiaque cum caloris vitalitate comparantur. Quamvis gelu et silentio avium circumdata, mens amantis in calore carminis refugium invenit. Poeta amatae formam basiaque describit.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 70 || {{Op|[[Estatis florigero tempore]]}}|| ― || Latina || Dialogus inter amantem et puellam. Ille desiderium confitetur, haec autem prudentia et dubitatione resistit. Tandem puella cedit et amoris triumphus super obstacula celebratur.<ref name="carmina-amatoria-56-70" />
|-
| CB 71 || {{Op|[[Axe Phebus aureo]]}}|| ― || Latina || Renovatio verna per imagines Phoebi et Florae descripta. Cupidineus ardor animos inflammat, sed simul apparet angor amantis inter spem et metum, invitationem et repulsam divisi.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 72 || {{Op|[[Grates ago Veneri]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Poeta Veneri gratias agit ob victoriam de virgine partam. Post longum dolorem amans "trophaeum" suum capit; puellae haesitatio et lacrimae cum victoris impetu et gaudio opponuntur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 73 || {{Op|[[Clauso Cronos]]}}|| ― || Latina || De vi veris in homines deosque mythologicos. Temporis renovatio stimulos venereos et vetita desideria excitat. Poeta de interno cruciatu loquitur, secundum thema curiale quo "nitimur in vetitum".<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 74 || {{Op|[[Letabundus rediit]]}}|| ― || Latina || Carmen de natura renascente et iuventutis laetitia. Veris descriptio per flores, avium cantus atque nympharum satyrorumque choreas fit. Invitatio ad voluptates ante senectutis adventum.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 75 || {{Op|[[Omittamus studia]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad studia relinquenda ut iuvenes deliciis fruantur, tempore celeriter fugiente. Gravitas aetatis provectae vituperatur, dum naturae instinctus ad ludum et amorem extollitur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 76 || {{Op|[[Dum caupona verterem]]}}|| ― || Latina || Narratio prima persona facta: iuvenis quidam, postquam in taberna bibit, ad Veneris templum pervenit. Colloquio cum muliere habito, deam ipsam convenit; sed post voluptatem sequitur egestas, unde moralis conclusio de sumptu libidinis.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 77 || {{Op|[[Si linguis angelicis]]}}|| ― || Latina || Carmen indolis spiritalis et philosophicae: poëta de amore eisque vi cogitat, quem cum mystica experientia comparat. Mulier idealis stellae lucidae similis describitur, dum cruciatus amoris fieri non potentis vel non redamati narratur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 78 || {{Op|[[Anni novi rediit novitas]]}}|| ― || Latina || Carmen reditum veris hiemisque finem celebrat. Poëta amore puellae torquetur: Venus eum sagittis vulneravit, Cupido autem desiderium incendit. Auctor basium amatae exoptat atque ut corda amborum unum fiant precatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 79 || {{Op|[[Estivali sub fervore]]}}|| ― || Latina || Poëta, dum sub arbore in prato quiescit, puellam pastoriam eximia pulchritudine invenit. Se non praedatorem sed amatorem profitens, ei sese offert, formam puellae Florae ipsi anteponens. Illa autem blandimentis resistit, severitatem parentum iramque matris timens, vatemque ut desistat hortatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 80 || {{Op|[[Estivali gaudio]]}}|| ― || Latina || Carmen gaudia aestiva ac naturae renascentis vigorem canit. Venus ad amorem impellit, dum iuvenum chori laetantur. Prata floribus ornantur et inter amantes laetitia diffunditur. Versiculi intercalares amorem communicatum celebrant hiememque fugatam nuntiant.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 81 || {{Op|[[Solis iubar nituit]]}}|| ― || Latina || Carmen reditum solis verisque celebrat. Natura resurgit et ubique laetitia percrebrescit. Versus intercalaris omnes ad cantandum saltandumque invitat.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 82 || {{Op|[[Frigus hinc est horridum]]}}|| ― || Latina || Carmen hiemem rigidam cum vere florido comparat. Terra fertilis redditur floribusque repletur. Auctor amorem extollit, asseverans clericos virgines melius quam milites amare scire. Milites vituperantur, dum clericorum amoris consuetudo celebratur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 83 || {{Op|[[Sevit aure spiritus]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Carmen amorem sensuale erga Floram describit. Poëta deliciis corporeis cum amata fruitur, eius pulchritudinem lenitatemque admirans. Timens ne Iuppiter puellam concupiscat, poëta de variis metamorphosibus quas deus ad eam seducendam sumere possit fingit.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 84 || {{Op|[[Dum prius inculta]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Carmen congressum amatorum in loco silvestri enarrat. Poëta Phyllidem sub tilia conspicit statimque amore corripitur. Eam seducere conatur, sed puella renititur. Ad extremum, auctor eam vi expugnat.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 85 || {{Op|[[Veris dulcis in tempore]]}}|| ― || Latina || Carmen suavitatem amoris verno tempore celebrat. Flores erumpunt, aves canunt, virgines incalescunt. Versus intercalaris negat illum qui amore caret ullius pretii esse. Poëta amatam in nemore osculari cupit.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 86 || {{Op|[[Non contrecto quam affecto]]}}|| ― || Latina || Carmen ad experientiam corpoream hortatur. Puellam quandam, Caeciliam nomine, monet ut iuventutem senectuti praeferat, commoda iuvenum cum instrumentis agilibus comparans. Post caelestem ardorem et rorem, lilia candida odorem suum effundunt.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 87 || {{Op|[[Amor tenet omnia]]}}|| ― || Latina || Carmen naturam amoris multiplicem et ambiguam perscrutatur. Amor omnia regit, corda mutat et vias occultas quaerit. Dulcis ut mel vel amarus ut fel esse potest, caecus et pudoris expers. Amor ut vis quae iuvenes gubernat et virgines capit describitur, senectute exclusa. Res volubilis est, quae tamen arte regitur et in noctis silentio consummatur.<ref name="carmina-amatoria-71-87" />
|-
| CB 88 || {{Op|[[Amor habet superos]]}}|| ― || Latina || Hoc carmen amorem castum inter virgines celebrat. Poeta se custodem castimoniae praebet, talem amorem anteponens consuetudinibus cum mulieribus corruptis vel maritatis. Argumentum delectationem innocentem atque puritatem investigat. Amor divinus, sicut Iovis et Iunonis, cum amore virginali comparatur. Refrainus "Amoris solamine / virgino cum virgine; / aro non in semine / pecco sine crimine" naturam incorporalem et sine peccato huius vinculi exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 88a || {{Op|[[Iove cum Mercurio]]}}|| ― || Latina || Carmen ortum sub certis constellationibus astrologicis describit. De amore reciproco, puro et doli experte agitur, qui faustis siderum meatibus nascitur. Auctor amorem erga unam personam profitetur, affirmans coniunctionem eorum signis caelestibus praestitutam esse.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 89 || {{Op|[[Nos duo boni]]}}|| ― || Latina || Hic puella pastrix pastores ignavos atque avaros reprehendit. Puella ipsa increpatur quod rebus virilibus se immisceat, dum eius officia muliebria commemorantur. Pastores contra sese efferunt ut optimos gregis regii curatores. Carmen dissensionem inter puellae probitatem et pastorum corruptelam illustrat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 90 || {{Op|[[Exit diluculo]]}}|| ― || Latina || Puella rustica scholarem invitat ad ludendum dum parvum gregem custodit. Carmen vitam rurale idyllice depingit, ubi innocentia et simplicitas per ludum celebrantur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 91 || {{Op|[[Sacerdotes, mementote]]}}|| ― || Latina || Vehemens invectiva in sacerdotes lussuria et impuritate inquinatos. Poeta eos monet ut sacro munere digni sint et peccatorum paeniteat, ne divina damnatio subsequatur. Carmen hypocrisim eorum denuntiat qui sacramenta celebrant in vitiis viventes, necessitatem puritatis interioris extollens.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 92 || {{Op|[[Anni parte florida]]}}|| ― || Latina || Dialogus inter Phyllidem et Floram, quae de amore certant: utra praeferendus sit, miles an clericus. Virgines de meritis amatorum disputant, virtutes eorum laudantes et vitia adversarii vituperantes. Ad extremum iudicium Cupidini committunt. Carmen mentes sociales et amatorias Medii Aevi patefacit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 93 || {{Op|[[Hortum habet insula]]}}|| ― || Latina || Vir virginem in horto convenit et cum ea coniungitur; mox tamen eorum necessitudo dolis invidiaque turbatur. Carmen docet amorem vel felicissimum externis viribus corrumpi posse.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 93a || {{Op|[[Cum Fortuna voluit]]}}|| ― || Latina || Senex de fluxa iuventute cogitat et de necessitate cedendi novis generationibus. Imagine monocerotis utitur, qui tantum virginibus sese domandum praebet, ut castitatem iuventutemque res pretiosissimas esse demonstret.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 94 || {{Op|[[Congaudentes ludite]]}}|| ― || Latina || Carmen est ad amorem iuventutemque celebrandam exhortatio, senectuti imminenti opposita. Versus intercalaris "Audi, bel'amia, mille modos Veneris! hahi zevaleria!" ad delicias amoris explorandas incitat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 95 || {{Op|[[Cur suspectum me tenet domina]]}}|| ― || Latina || Vir se contra amatae accusationes defendit, innocentiam suam iurans et paupertatem honestam divitiis corruptis anteponens. Carmen integritatem moralem et aspernationem doli exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 96 || {{Op|[[Iuvenes amorifer]]}}|| ― || Latina || Exhortatio ad amorem et voluptates inter iuvenes et virgines, avium cantu excitata. Refrainus "O vireat, o floreat, o gaudeat in tempore iuventus!" vitalitatem et laetitiam aetatis florentis celebrat.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 97 || {{Op|[[O Antioche, cur decipis me]]}}|| ― || Latina || Narratio de casibus Apollonii et filiae eius Tharsiae, inter naufragia, raptus et venditiones usque ad redintegrationem familiae. Argumentum de perseverantia, fortuna et vi vinculorum propinquorum agit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 98 || {{Op|[[Troie post excidium]]}}|| ― || Latina || Carmen conventum fatalem Aeneae et Didonis Carthagine narrat, amorem flagrantem et tragicum exitum, Didone mortem sibi consciscente ob Aeneae decessum. Themata sunt passio, fatum et dolor.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99 || {{Op|[[Superbi Paridis leve iudicium]]}}|| ― || Latina || Brevis recapitulatio historiarum Paridis, Helenae, Aeneae et Didonis, qui exempla amoris et tragoediae habentur. Demonstratur amorem fons esse posse et laetitiae et maximi doloris.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99a || {{Op|[[Armat amor Paridem]]}}|| ― || Latina || Paris amore armatus Helenam rapit, quo facto bellum atrox excitatur.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 99b || {{Op|[[Prebuit Eneas]]}}|| ― || Latina || Aeneas causa est mortis Didonis, quae ferro herois Troiani vitam finivit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 100 || {{Op|[[Oh decus, o Lybie regnum]]}}|| ― || Latina || Planctus Didonis ob desertionem Aeneae et fatum funestum Carthagini imminens. Carmen dolorem, maestitiam et iram reginae proditae et sibi relictae exprimit.<ref name="carmina-amatoria-88-100" />
|-
| CB 101 || {{Op|[[Pergama frele volo]]}}|| ― || Latina || Planctus de Troiae excidio. Memorantur Paris, Helena bellumque Troianum; canitur dolor, vastatio ac libidinis belliique consequentia. Hecuba cladem Troiae deplorat, de fato et mortalitate humana meditata.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 102 || {{Op|[[Fervet amore Paris]]}}|| ― || Latina || Enarrantur eventus ad bellum Troianum ducentes: Helena a Paride rapta Menelaum deserit, Graecorum iram excitans. Describuntur belli apparatus, Troiae obsidio et equus ligneus; carmen de Aeneae erroribus concluditur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 103 || {{Op|[[Eia dolor!]]}}|| ― || Latina || Querimonia amatoria ad virginem directa, quae Tyndaridi comparatur, dum poeta auxilium implorat. Venus et Cupido vatem vexant, qui in amore amatae solacium quaerit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 104 || {{Op|[[Egre fero quod egroto]]}}|| ― || Latina || Senex quidam desiderium passionemque erga Venerem confitetur, deplorans amorem, qui vires absumit non obstante aetate provecta. Investigatur amor senilis et difficultas libidinis regendae.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 104a || {{Op|[[Non honor est]]}}|| ― || Latina || Distichon breve quod connubia inter pares suadet. Argumentatur uniones inter dispares ordines sociales ad infelicitatem et perturbationes publicas ducere.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 105 || {{Op|[[Dum curata vegetarem]]}}|| ― || Latina || Cupido in somniis apparet, artem amandi veram ab Ovidio traditam deperisse et Veneris mysteria profanata esse deplorans. Desiderium exprimitur amoris ut ars nobilis ac sacra colendi.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 106 || {{Op|[[Veneris vincula]]}}|| ― || Latina || Poeta se Veneris catenis vinctum confitetur, Florae desiderio flagrans. Vis imprevisibilis amoris, quae amantem cruciat, in hoc carmine investigatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 107 || {{Op|[[Dira vi amoris teror]]}}|| ― || Latina || Poeta, amoris potentia perterritus, auxilium virginis implorat, quam ut lilium virginale et stellam fulgentem describit. Fragilitatem humanam fatetur et in puritate perfugium quaerit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 108 || {{Op|[[Vacillantis trutine]]}}|| [[Petrus Blesensis]]|| Latina || Poeta inter [[Ratio|Rationem]] et [[Amor|Amorem]] distrahitur, dum Florulam desiderat. Ratio ad studium disciplinamque hortatur, Amor autem ad voluptates allicit. Carmen tensionem inter officium et passionem describit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 109 || {{Op|[[Multiformi succendente]]}}|| ― || Latina || Vates amorem non redditum deplorat, dolorem suum cum [[Apollo|Apolline]] Daphnen insequente comparans. Amata alium praefert, quod poetam in desperationem adducit. Carmen frustrationem et angorem animi ob repulsam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 110 || {{Op|[[Quis furor est in amore!]]}}|| ― || Latina || Furor amandi describitur eiusque potestas in mentem corpusque turbandum. Amor amantem mutat, mores irrationales et perturbationes motusque animi concitans.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 111 || {{Op|[[O comes amoris dolor (CB 111)|O comes amoris dolor]]}}|| ― || Latina || Querimonia de cruciatibus ob amorem mulieris eximiae non redditum. Poeta solitudinem ac maerorem profitetur, quia a dilecta spernitur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 112 || {{Op|[[Dudum voveram]]}}|| ― || Latina || Poeta, qui amori renuntiare voverat, denuo in Veneris servitutem redigitur. Carmen fragilitatem promissorum et difficultatem resistendi illecebris amoris tractat.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 112a || {{Op|[[Div mich singen tuot]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Brevis querimonia lingua Theodisca scripta: auctor ob dolorem animi mulieris gratiam implorat, cupiditate flagrans.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 113 || {{Op|[[Transit nix et glacies]]}}|| ― || Latina || Veris adventus naturam excitat amoremque poëtae intendit, etsi repudiatio dolores affert. Renovatio mundi cum angore animi comparatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 113a || {{Op|[[Vvaz ist fur daz senen guot]]}}|| [[Dietmar von Eist]]|| Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum breve, in quo mulier de desiderio erga virum percontatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 114 || {{Op|[[Tempus accedit floridum]]}}|| ― || Latina || Adventus veris celebratur, dum poëta solacio in corde carens luget. Gaudium naturae cum dolore amoris non redditi discrepat.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 114a || {{Op|[[Der al der werlt ein meister si]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum breve, quo gratia agitur ob solacium a muliere acceptum.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 115 || {{Op|[[Nobilis, mei miserere precor!]]}}|| ― || Latina || Poeta mulierem nobilem obsecrat ut sui misereatur, affirmans se pulchritudine eius confici. Admirationem et desiderium immoderatum exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 115a || {{Op|[[Edile vrowe min]]}}|| ― || Theodisca Alta Media || Fragmentum Theodiscum: auctor mulierem exorat ut amorem suum agnoscat, fulgore eius percussus.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 116 || {{Op|[[Sic mea fata canendo solor]]}}|| ― || Latina || Poeta cantu solacium quaerit ob dolores ex amore ortos, sperans fore ut aliquando cum dilecta felicitate fruatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 117 || {{Op|[[Lingua mendax et dolosa]]}}|| ― || Latina || Auctor se contra accusationes de perfidia defendit, fidem iurans et pulchritudinem amatae extollens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 118 || {{Op|[[Doleo quod nimium]]}}|| ― || Latina || Poeta de exilio et cruciatibus amoris queritur, basium dilectae desiderans. Locutiones in lingua Francogallica antiqua colorem desiderii augent.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 119 || {{Op|[[Dulce solum natalis patrie]]}}|| ― || Latina || Discessum a patria ob amoris tormenta parans, poeta sensum amissionis et maerorem exprimit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 119a || {{Op|[[Semper ad omne]]}}|| ― || Latina || Distichon breve, quod momentum mediocritatis in omnibus rebus servandae extollit.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 120 || {{Op|[[Rumor letalis]]}}|| ― || Latina || Poeta obtrectationes damnat quae famam dilectae minantur et cautionem suadet, zelotypiam propugnatricem praebens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 120a || {{Op|[[Vincit Amor quemque]]}}|| ― || Latina || Sententia brevis qua confirmatur Amorem omnia vincere, ipsum vero a nullo vinci.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 121 || {{Op|[[Tange sodes citharam]]}}|| ― || Latina || Novum amorem celebrat priore reiecto, levitatem gaudiumque profitens.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 121a || {{Op|[[Non est crimen amor]]}}|| ― || Latina || Amorem a crimine vindicat, cum caritas divina omnia sanctificare videatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 122 || {{Op|[[Expirante primitivo]]}}|| ― || Latina || Planctus de obitu regis, quo virtutis splendorisque mundani amissio deploratur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 122a || {{Op|[[Vite presentis]]}}|| [[Marbod Redonensis]]|| Latina || De fluxa voluptatum humanarum natura meditatio, quae vento comparatur.<ref name="carmina-amatoria-101-122a" />
|-
| CB 123 || {{Op|[[Versa est in luctum cithara Waltheri]]}}|| [[Gualterius de Castillione]]|| Latina || Iudicum ecclesiasticorum vitia et cleri mores depravatos arguit, divinum auxilium implorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 123a || {{Op|[[Ludit in humanis]]}}|| ― || Latina || De instabilitate Fortunae rebusque humanis fragilibus disserit, citato [[Ovidius|Ovidio]].<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 124 || {{Op|[[Dum Philippus moritur]]}}|| ― || Latina || Mores post Philippi mortem lapsos deplorat, fide rationisve amissionem indicans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 125 || {{Op|[[Ante Dei vultum]]}}|| [[Otloh Ratisbonensis]]|| Latina || Nullum malum divinum iudicium effugere posse confirmat, caelestem beatitudinem extollens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 126 || {{Op|[[Huc usque me miseram!]]}}|| ― || Latina || Puellae querimonia, quae propter occultam praegnationem ignominia afficitur et ab amasio relinquitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 127 || {{Op|[[Deus pater adiuva]]}}|| ― || Latina || Auxilium divinum ante mortem petitur; de severitate vitae monasticae ac de dilatione votorum agitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 128 || {{Op|[[Remigabat naufragus]]}}|| ― || Latina || Narratio de naufrago a duobus iuvenibus servato atque in portum tuto perducto.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 129 || {{Op|[[Exul ego clericus]]}}|| ― || Latina || Clericus exul paupertatem suam dolet, subsidia petens ad studia et officia religiosa servanda.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 130 || {{Op|[[Olim lacus colueram]]}}|| ― || Latina || Cycnus, olim in lacu liber, nunc ad epulas assatus pristinam libertatem desiderat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 131 || {{Op|[[Dic, Christi veritas]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Veritas, Caritas et Iustitia arcessuntur et de earum absentia in mundo hypocrisi ac peccatis repleto interrogantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 131a || {{Op|[[Bulla fulminante]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina ||
Avaritia et corruptio Curiae Romanae reprehenduntur, ubi iustitia supprimitur ac venalis fit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 132 || {{Op|[[Iam vernali tempore]]}}|| ― || Latina ||
Reditus veris celebratur per imagines naturae revirescentis, concentus avium, voces animalium et terrae fecunditatem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 133 || {{Op|[[Hic volucres celi referam sermone fideli]]}}|| ― || Latina ||
Variae avium species enumerantur, quae catalogum poeticum vitae volatilis efficiunt.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 134 || {{Op|[[Nomina paucarum sunt hic socianda ferarum]]}}|| ― || Latina ||
Nomina ferarum enumerantur, more encyclopedico descriptionem rerum naturalium continuantia.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 135 || {{Op|[[Cedit hiems tua durities]]}}|| ― || Latina ||
Recessus hiemis et adventus veris describuntur, inter naturae renascentiam et invitationem ad amorem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 135a || {{Op|[[Der starche winder hat uns uerlan]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca media ||
Gaudium ob finem hiemis et amoenitatem aestatis imminentis exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 136 || {{Op|[[Omnia sol temperat]]}}|| ― || Latina ||
Ver ut tempus amoris et laetitiae extollitur, dum constantia et fides suadentur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 136a || {{Op|[[Solde ih noch den tach geleben]]}}|| ― || Theodisca media ||
Desiderium videndi diem quo gaudium ab amata accipi possit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 137 || {{Op|[[Ver redit optatum]]}}|| ― || Latina ||
Diù speratus veris reditus celebratur, iuvenibus ad amorem et naturam fruendam hortatis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 137a || {{Op|[[Springerwir den reigen]]}}|| ― || Theodisca media ||
Delectatio ob adventum mensis Maii et florum effusionem exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 138 || {{Op|[[Veri leta facies]]}}|| ― || Latina ||
Gaudium vernale depingitur, natura renascente et amore omnia pervadente, ad communem celebrationem invitans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 138a || {{Op|[[In liehter varwe]]}}|| ― || Theodisca media ||
Pulchritudo vernalis et concentus avium celebrantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 139 || {{Op|[[Tempus transit horridum]]}}|| ― || Latina ||
Adhortatio ad amorem et laetitiam praesentem colendam, agnita brevitate iuventutis.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 139a || {{Op|[[Zergangen ist der winder chalt]]}}|| ― || Theodisca media ||
Laetitia ob finem hiemis et amorem mulieris exprimitur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 140 || {{Op|[[Terra iam pandit gremium]]}}|| ― || Latina ||
Terra gremium verno tempore pandens celebratur, ad voluptates, amorem et sodalitatem invitans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 140a || {{Op|[[Nu suln wir alle froude han]]}}|| ― || Theodisca media ||
Ad gaudium et saltationes in honorem veris provocatur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 141 || {{Op|[[Florent omnes arbores]]}}|| ― || Latina || Gaudium vernum cum difficultate assequendi amorem feminae comparat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 141a || {{Op|[[Div heide gruonet vnde der walt]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Renovationem verna et concentum avium in silvis saltubusque celebrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 142 || {{Op|[[Tempus adest floridum]]}}|| ― || Latina || Ad fruendum vere et amore hortatur, mythos Helenae Paridisque commemorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 142a || {{Op|[[Ih solde eines morgenes gan]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Congressum cum puella in prato quodam enarrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 143 || {{Op|[[Ecce gratum]]}}|| ― || Latina || Reditum veris celebrat atque ad amorem sub imperio Cupidinis colendum invitat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 143a || {{Op|[[Ze niwen vrouden stat min muot]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca antiqua || Femina gaudium suum propter amorem equitis cuiusdam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 144 || {{Op|[[Iam iam virent prata]]}}|| ― || Latina || Ad celebrationem veris hortatur; cultum Veneris suadet ad tristitiam vitandam.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 144a || {{Op|[[Ich han gesehen]]}}|| ― || Theodisca antiqua || De pulchritudine naturae visae delectationem refert.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 145 || {{Op|[[Musa venit carmine]]}}|| ― || Latina || Musam invocat ad veris decora et avium cantus carmine celebrandos.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 145a || {{Op|[[Uvere div werlt alle min]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Desiderium fingit amplexandi regem Angliae pro mundi possessione.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 146 || {{Op|[[Tellus flore vario vestitur]]}}|| ― || Latina || Terram floribus indutam describit, pulchritudinem feminae pariter laudans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 146a || {{Op|[[Nahtegal, sing einen don mit sinne]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Lusciniam ad cantandum reginae suae invocat, devotionem amoremque profitens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 147 || {{Op|[[Si de more cum honore]]}}|| ― || Latina || De vanitate amoris et de statu poetae inter gaudium et dolorem diviso meditatur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 147a || {{Op|[[Sage, daz ih dirs iemmer lone]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca antiqua || De salute viri dilecti inquirit, scire volens num beatus sit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 148 || {{Op|[[Floret tellus floribus]]}}|| ― || Latina || Ad amorem celebrandum sub tutela Veneris et Cupidinis invitat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 148a || {{Op|[[Nu sin stolz vnde hovisch]]}}|| ― || Theodisca antiqua || Superbiam nobilem et comitatem suadet, sagittas Veneris commemorans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 149 || {{Op|[[Floret silva nobilis]]}}|| ― || Latina || Absentiam amatae inter naturae pulchritudinem deplorat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 150 || {{Op|[[Redivivo vernat flore]]}}|| ― || Latina || Renovationem vernam celebrat, iuvenes ad amorem gaudiumque sequendum hortans.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 150a || {{Op|[[Ich pin cheiser ane chrone]]}}|| [[Heinrich von Morungen]]|| Theodisca antiqua || Se imperatorem sine corona nec terra profitetur, solo amore feminae ditem.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 151 || {{Op|[[Virent prata hiemata]]}}|| ― || Lingua Latina || Gaudium vernale, avium cantus et iuvenilis amor describuntur; carmen desiderium erga mulierem quandam praecipuam exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 151a || {{Op|[[So wol dir, meine, wie du scheidest]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Lingua Theodisca alta || Amoenitatem mensis Maii varietatemque colorum naturae celebrat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 152 || {{Op|[[Estas non apparuit]]}}|| ― || Lingua Latina || Summum aestatis decorem praedicat, avium cantum et vim amoris extollens.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 152a || {{Op|[[Ich gesach den sumer nie]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || De aestatis pulchritudine et avium concentu delectationem exprimit.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 153 || {{Op|[[Tempus transit gelidum]]}}|| ― || Lingua Latina || Renovationem vernalem, avium concentum et puellarum ludos describit; poeta se Amori dedit et uni mulieri devotum profitetur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 153a || {{Op|[[Vrowe, ih pin dir undertan]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || Poeta se totum mulieri subicit eiusque amorem exspectat.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 154 || {{Op|[[Est Amor alatus]]}}|| ― || Lingua Latina || Amor ut puer alatus fingitur; deinde quinque lineae amoris (visus, allocutio, tactus, osculum, coitus) enumerantur.<ref name="carmina-amatoria-123-154" />
|-
| CB 155 || {{Op|[[Quam pulchra nitet facie]]}}|| ― || Lingua Latina || Formam mulieris per comparationes mythologicas ac biblicas laudat, desiderium et dolorem exprimens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 155a || {{Op|[[Si ist schouner den urowe Dido was]]}}|| ― || Lingua Theodisca alta || Mulierem praedicat, cuius pulchritudo Didonem, Helenam, Palladem et Hecubam superat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 156 || {{Op|[[Salve ver optatum]]}}|| ― || Lingua Latina || Adventum veris salutat et Phyllidem puellam invocat ut ardor amatorius relevetur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 157 || {{Op|[[Lucis orto sidere]]}}|| ― || Lingua Latina || De pastorella narrat cuius ovis a lupo rapta est; poeta eam servat et puellae favorem sibi conciliat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 158 || {{Op|[[Vere dulci mediante]]}}|| ― || Lingua Latina || Congressum vernalem cum puella perterrita narrat, quam poeta vincit; illa deinde se prodi timere confitetur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 159 || {{Op|[[Veris dulcis in tempore]]}}|| ― || Lingua Latina || Amorem verno tempore celebrat; qui non amat, indignus habetur. Poeta oscula in silvis exspectat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 160 || {{Op|[[Dum estas inchoatur]]}}|| ― || Lingua Latina || Querimoniam de vulnere amoris pro puella sub aestatis initium orto continet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 161 || {{Op|[[Ab estatis foribus]]}}|| ― || Latina || Adventum aestatis salutat monetque iuventutem sine Venere interituram esse.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 161a || {{Op|[[Diu werlt frovt sih uber als]]}}|| ― || Theodisca Media || Mundi laetitiam ob aestatis reditum describit, avium cantu, silvis virentibus pratisque florentibus effectam.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 162 || {{Op|[[O consocii, quid vobis videtur?]]}}|| ― || Latina || Sodales ad Venerem colendam invitat, amorem, vinum artemque poeticam extollens, profanis exclusis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 162a || {{Op|[[Svoziv vrowe min]]}}|| ― || Theodisca Media || Mulierem precatur ut amorem concedat, quae "oculorum lumen" appellatur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 163 || {{Op|[[Longa spes et dubia]]}}|| ― || Latina || Spem diuturnam ac dolorosam cum metu mixtam exprimit ob amorem feminae incomparabilis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 163a || {{Op|[[Eine wunnechliche stat]]}}|| ― || Theodisca Media || Locum amoenum describit ubi res adversa accidit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 164 || {{Op|[[Ob amoris pressuram]]}}|| ― || Latina || Remedium quaerit dolorum amantium ad Corinnam properans, cum qua coniunctionem somniat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 164a || {{Op|[[Ih wolde gerne singen]]}}|| ― || Theodisca Media || Desiderium canendi gaudiique ferendi exprimit, si modo amata potiri possit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 165 || {{Op|[[Amor telum est insignis Veneris]]}}|| ― || Latina || Amorem ut Veneris telum depingit; amatae pulchritudinem celebrat choreasque in eius honorem indicit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 165a || {{Op|[[Mir ist ein wip sere]]}}|| ― || Theodisca Media || Amorem profundum erga mulierem probam confitetur coniunctionemque carnalem exoptat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 166 || {{Op|[[Iam dudum Amoris militem]]}}|| ― || Latina || Se militem Amoris profitetur, paratum ad omnia pericula toleranda.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 166a || {{Op|[[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben]]}}|| [[Reinmar von Hagenau]]|| Theodisca Media || Vitam aerumnis plenam deplorat, firmo tamen animo manere constituit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 167 || {{Op|[[Laboris remedium]]}}|| ― || Latina || Amorem spiritualem in carnalem desiderium conversum refert, solacium in memoria quaerens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 167a || {{Op|[[Swaz hie gat umbe]]}}|| ― || Theodisca Media || Puellas omnes tempore aestivo nubere velle animadvertit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 168 || {{Op|[[Annualis mea sospes sit et gaudeat!]]}}|| ― || Latina || Vota laeta amatae nuncupat, quam ut divinam veneratur adiuvante Venere.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 168a || {{Op|[[Nu grvonet auer div heide]]}}|| [[Neidhart von Reuenthal]]|| Theodisca Media || Dolores hiemales communes atque devotionem erga amatam commemorat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 169 || {{Op|[[Habet sidus leti visus]]}}|| ― || Latina || Gaudium obscuratum lamentatur, desiderans amatam quae sine solacio languet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 169a || {{Op|[[Roter munt, wie du dich swachest]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca Media || De crudeli risu mulieris queritur, qui dolores suos irridet.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 170 || {{Op|[[Quelibet succenditur vivens creatura]]}}|| ― || Latina || Omnia animantia amore ureri affirmat, pulchritudinem virginis eximiam extollens.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 170a || {{Op|[[Min vrowe Uenus ist so guot]]}}|| ― || Theodisca Media || Venerem laudat, quae fortibus fidelibusque gaudia tribuit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 171 || {{Op|[[De pollicito mea mens elata]]}}|| ― || Latina || Mens promissis elata describitur; de amore ferveasque Veneris ignibus agitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 171a || {{Op|[[Vrowe, wesent vro!]]}}|| ― || Theodisca alta media || Adhortatio ad mulieres ut aestatis muneribus, rosis liliisque, laetentur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 172 || {{Op|[[Lude, ludat, ludite]]}}|| ― || Latina || Invitatio ad ludum, musicam et amorem liberum; delectationes carnales suadentur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 172a || {{Op|[[Ich han eine senede not]]}}|| ― || Theodisca alta media || Querimonia de desiderio hieme gravato; speratur aestas gaudia amatoria latura.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 173 || {{Op|[[Revirescit et florescit]]}}|| ― || Latina || Cor de novo efflorescit; laudes amatae inter avium cantus et dulces dolores canuntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 173a || {{Op|[[Wol ir libe, div so schone]]}}|| ― || Theodisca alta media || Servitium dominae nobili et pulchrae, honore coronatae, promittitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 174 || {{Op|[[Veni, veni, venias]]}}|| ― || Latina || Impensa flagitatio ad amicam directa, cuius pulchritudo singularis extollitur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 174a || {{Op|[[Chume, chume, geselle min]]}}|| ― || Theodisca alta media || Advocatio amatae ut osculo rosee simili medelam afferat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 175 || {{Op|[[Pre amoris tedio]]}}|| ― || Latina || Auxilium contra amatoris cruciatus petitur, qui procellae animum minanti comparantur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 175a || {{Op|[[Taugen minne div ist guot]]}}|| ― || Theodisca alta media || De pretio amoris secreti et fidelitate fovendi disseritur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 176 || {{Op|[[Non est in medico]]}}|| ― || Latina || Sententia non omnem morbum a medico sanari posse; eloquentia mentem sapientem firmat.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 177 || {{Op|[[Stetit puella rufa]]}}|| ― || Latina || Descriptio puellae tunica rubea indutae; de innocentia et Venere amorem concedente.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 178 || {{Op|[[Volo virum vivere viriliter]]}}|| ― || Latina || Amor mutuus expetitur et servitus repudiatur; deinde paenitentia et venia privata quaeruntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 178a || {{Op|[[Ich wil den sumer gruzen]]}}|| ― || Theodisca alta media || Salutatio laeta aestatis post hiemis saevitiam; invitatio ad choreas et gaudia.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 179 || {{Op|[[Tempus est iocundum]]}}|| ― || Latina || Carmen de tempore iocundo iuvenum virginumque; mixtura spei, cupidinis et desperationis amatoriae.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 179a || {{Op|[[Einen brief ich sande]]}}|| ― || Theodisca alta media || Missio epistulae ad mulierem, cui amator cor suum credit.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 180 || {{Op|[[O mi dilectissima!]]}}|| ― || Latina || Compellatio amatae fervida; laudes candoris et nobilitatis eius canuntur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 180a || {{Op|[[Ich wil truren varen lan]]}}|| ― || Theodisca alta media || Renuntiatio tristitiae; solacium in natura et amore quaeritur.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 181 || {{Op|[[Quam Natura ceteris]]}}|| ― || Latina || Naturae artificium in amata extollitur; petitio unionis sine metu.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 181a || {{Op|[[Der winder zeiget sine chraft]]}}|| ― || Theodisca alta media || Descriptio vis hiemalis naturam gaudiumque vastantis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 182 || {{Op|[[Sol solo in stellifero]]}}|| ― || Latina || Amata sideribus clarior praedicatur; desiderium coniunctionis et finis expectationis.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 182a || {{Op|[[Vns chumet ein lichte sumerzit]]}}|| ― || Theodisca alta media || Celebratio aestatis lucidae; adhortatio ad fortitudinem et sapientiam in gaudio quaerendo.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 183 || {{Op|[[Si puer cum puellula]]}}|| ― || Latina || Imaginatio beatitudinis si puer et puella soli sint, omni taedio remoto.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 183a || {{Op|[[Ich sich den morgensterne brehen]]}}|| ― || Theodisca alta media || Consilium de amore occulto, amicitia protegendo.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 184 || {{Op|[[Virgo quedam nobilis]]}}|| ― || Latina || Narratio de virgine nobili et iuvene; de interventu violento et perturbatione.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 185 || {{Op|[[Ich was ein chint so wolgetan]]}}|| ― || Theodisca alta media || Memoria puellae deceptae et violatae, stilo narrativo et veristico expressa.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|-
| CB 186 || {{Op|[[Suscipe flos florem]]}}|| ― || Latina || Allegoria florum ut symbolum amoris et pulchritudinis; de finibus artis in essentia reddenda.<ref name="carmina-amatoria-155-186" />
|}
===''Carmina potoria'' (187–226)===
Haec carmina vino, potionis voluptati atque convictui dedicata sunt. Tonus plerumque est hilaris ac festivus, qui tabernas celebrat libertatemque illam quae ex usu vini oriri videtur.<ref name="carmina-potoria-187-200">{{Opus
| titulus = Carmina potoria 187-200
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cpo1.html
}}.</ref><ref name="carmina-potoria-201-226">{{Opus
| titulus = Carmina potoria 201-226
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cpo2.html
}}.</ref>
* 187–200: Priora carmina vinum ut fontem laetitiae et inspirationis poeticae depingunt, iucunditatem bibendi in bona sodalitate extollentia.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
* 201–226: Hic versus magis soluti, nonnunquam ad parodiam inclinati, ebrietatem eiusque effectus ironia et lepore describunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
<gallery mode="packed">
Codex Buranus, four men drinking (folio 89v).jpg|Pictura lemanica quattuor viros bibentes exhibens (folio 89v)
Codex Buranus-91-giocatori.jpg|Lusores medii aevi e codice manu scripto
Codex Buranus-92-scacchi.jpg|Lusores scaccorum e codice manu scripto
Wurfzabel.jpg|Lusores alearum medii aevi
</gallery>
{| class="wikitable"
! Codex CB !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB 187 || {{Op|[[O curas hominum]]}}|| ― || Latina || In hoc carmine corruptio atque opportunismus in curiis principum vituperantur. Textus demonstrat quomodo fides iustitiaque avaritia et adulatione minuantur. Qui nihil praebent, inaniter laborant; qui autem favorem emunt, opes augent. Leges iudiciaque pecunia reguntur, dum adulatione ad honores pervenitur. Simulatores veram naturam celant, quam demum in potestate nacti revelant.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 188 || {{Op|[[Diligitur colitur]]}}|| ― || Latina || Breve carmen quod docet divites diligi et coli, pauperes vero contemni atque opprimi.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 189 || {{Op|[[Aristippe, quamvis sero]]}}|| [[Philippus Cancellarius]]|| Latina || Dialogus inter Aristippum et Diogenem de corruptione curiae Romanae. Aristippus de necessitate mendacii ad favorem impetrandum queritur; Diogenes autem respondet in Ecclesia successum nonnisi per vitiorum participationem obtineri. Uterque de integritate servanda in mundo corrupto dubitat. Carmen rejectione adulationis et invitatione ad vitam modestam concluditur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 190 || {{Op|[[Sunt detractores]]}}|| ― || Latina || Carmen contra detractores et adulatores scriptum, quos auctor hostibus palam infestis deteriores iudicat. Lingua detractoris veneno draconis comparatur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 191 || {{Op|[[Estuans intrinsecus]]}}|| [[Archipoeta]]|| Latina || Celeberrima Archipoetae confessio, qua conflictus interior inter sapientiam et passiones exprimitur. Auctor se folio vento rapto comparat, vitia voluptatesque confitens. Veniam a praelato petit ob amorem vini feminarumque. Inest defensio vitae tabernariae, ubi vinum carmina inspirat; denique misericordia et renovatio spiritualis implorantur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 191a || {{Op|[[Cum sit fama multiplex]]}}|| ― || Latina || Scripturae peritia auctor favorem quaerit, simul auxilium ad egestatis onus levandum efflagitans.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 192 || {{Op|[[Si quis displiceat pravis]]}}|| ― || Latina || Carmen asseverat non esse curandum si quis malis displiceat, cum improbis placere nequeat. Poeta probis placere studet, ab iis exosus qui virtutem aspernari solent.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 193 || {{Op|[[Denudata veritate]]}}|| [[Petrus]]|| Latina || Altercatio inter vinum et aquam, ubi utraque potio suas laudes extollit et alteram vituperat. Vinum queritur de aqua mixta, quam impuram ducit; aqua contra vinum de ebrietate arguit. Vinum se sapientiae fontem nominat, aquam vero periculosam insidiosamque vocat. Mixtio vini et aquae finaliter damnatur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 194 || {{Op|[[In cratere meo]]}}|| [[Hugo Primas]]|| Latina || Descriptio unionis Thetidis (aquae) et Lyaei (vini) in cratere. Auctor negat his mixtis ullum pretium inesse, memorans etiam in Cena Domini haec non fuisse commixta.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 195 || {{Op|[[Si quis Deciorum]]}}|| ― || Latina || De periculis aleae et fortunae instabilitate agitur. Decius, lusorum deceptor, memoratur. Victi, rebus spoliati, sortem suam deplorant. Voces Theodiscae intermixtae vitam multiculturem tabernae resonant.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 196 || {{Op|[[In taberna quando sumus]]}}|| ― || Latina || Tabernae vita describitur, ubi ludo, potationi et luxuriae datur opera. Series propinationum pro vivis, defunctis et variis ordinibus enumeratur. Carmen de pauperie ob ebrietatem orta admonet et vituperatores bibulorum exsecratur.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 197 || {{Op|[[Dum domus lapidea]]}}|| ― || Latina || Hoc carmen habitum tabernae aleatoriae et vini effectus describit. Domus a sodalibus "dulce hospitium" appellatur. Vinum sensus movet, corpus mentemque reficiens. Denique lusores ebrii in terram collabuntur, Bacchum invocantes.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 198 || {{Op|[[Mella cibus dulcis]]}}|| [[Godefridus Vincestriensis]]|| Latina || Breve carmen quod cibos dulces divitiasque multis hominibus noxias esse asserit. Dum victus simplex valetudinem viresque confirmat, multi salubria alimenta neglegunt.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 199 || {{Op|[[Puri Bacchi meritum]]}}|| ― || Latina || Merita puri Bacchi celebrat, ad potandum et ludendum invitans. Ludus aleae ut pugna inter sodales describitur; mentio fit cuiusdam Simonis qui Alsatiam visitat ut cum collusoribus bibat.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 200 || {{Op|[[Bacche, bene venies]]}}|| ― || Latina || Hymnus in Bacchum, qui gaudium, amorem et audaciam affert. Versis intercalaris vinum extollit quod homines comites, probos ac fortes reddat. Effectus vini in feminas describitur, quae ad amorem et voluptates procliviores fiunt.<ref name="carmina-potoria-187-200" />
|-
| CB 201 || {{Op|[[Tu das, Bacche, loqui]]}}|| ― || Latina || Bacchus hic ut auctor eloquentiae et solamen animorum praedicatur, qui pauperes ditat et tristitiam in gaudium vertit. Carmen ad bibendum incitat ut mors neglegatur. Narratur etiam Bacchus e vinculis elapsus.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 202 || {{Op|[[O potores exquisiti]]}}|| ― || Latina || Potatores periti invitantur ut sine intermissione bibant. Ebrietas laudatur, dum illi qui a potu abhorrent excluduntur. Vinum aqua mixtum vituperatur, cum puritas temeti et deliciae Bacchicae efferantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 203 || {{Op|[[Hiemali tempore]]}}|| ― || Latina || Scena hiemalis describitur: homines in aestuario congregati ludunt et vestimenta pro potu pignerant. Mentio fit poenae cuidam impositae qui regem martyrem nominaverat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 203a || {{Op|[[Vns seit uon Lutringen Helfrich]]}}|| ― || Theodisca || Congressus inter Helfrich de Lutringen et alios (Erekke, Dieterich) in silva narratur, certamina periculaque memorans.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 204 || {{Op|[[Urbs salve regia]]}}|| ― || Latina || Treverim ut urbem regiam et gaudii fontem celebrat, eam cum Baccho et vino praestanti coniungens. Ars dialectica et Germanorum in potando peritia laudantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 205 || {{Op|[[Hospes laudatur]]}}|| ― || Latina || Hospitalitas liberalis extollitur, ad aleam et potum hortans. Ludus cum amore et iuventute a Baccho excitata copulatur. Refrain "Deu sal" ad compotationem invitat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 206 || {{Op|[[Hircus quando bibit]]}}|| ― || Latina || Affirmatur hominem nimio vino captum inepte loqui. Auctor differentiam inter propriam inspirationem in ebrietate et insobrietate describit.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 207 || {{Op|[[Tessera blandita fueras michi]]}}|| ― || Latina || Querela de ludo tessararum, qui causa est damni et ruinae. Tesserae ut fons mendaciorum, rixarum et paupertatis describuntur, quamvis spem lucri praebeant.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 208 || {{Op|[[Littera bis bina]]}}|| ― || Latina || Aenigma de littera "L".<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 209 || {{Op|[[Roch, pedites, regina]]}}|| ― || Latina || Certamen scaccorum describitur, ubi nomina calculorum et pugnae simulatio referuntur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 210 || {{Op|[[Qui cupit egregium scachorum]]}}|| ― || Latina || Rationem ludendi exponit, situs primordiales motusque singulos explicans. Pedites progrediuntur, rochi libere moventur, equites transiliunt, episcopi fallunt, rex a regina protegitur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 211 || {{Op|[[Alte clamat Epicurus]]}}|| ― || Latina || Placita Epicuri de saturitate celebrat: venter ut deus, culina ut templum habentur. Escas, vina quietemque extollit, ubi vinum contra medum dimicat.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 211a || {{Op|[[Nu lebe ich mir alrest werde]]}}|| [[Walther von der Vogelweide]]|| Theodisca || Fragmentum carminis Waltheri de Vogelweide (*Palästinalied*), quo gaudium de Terra Sancta visa exprimitur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 212 || {{Op|[[Non iubeo quemquam]]}}|| ― || Latina || Ad fruendas voluptates modeste hortatur: cibi moderatio ad vitam servandam et corporis curam sine mentis onere suadetur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 213 || {{Op|[[Sperne lucrum]]}}|| ― || Latina || Praecepta de aleae ludo: lucrum spernendum, peritioribus cedendum, ira in clade vitanda, animo sereno ludendum.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 214 || {{Op|[[Si preceptorum superest]]}}|| [[Marbod Redonensis]]|| Latina || Norma vitae aequilibratae: mane surgere, lectioni vacare, modice cibi potusque sumere, meditari atque scribere.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 215 || {{Op|[[Lugeamus omnes in Decio]]}}|| ― || Latina || "Officium Lusorum" ubi flagitia Decii (dei aleatorum) deplorantur. Liturgia parodice imitatur per introitum, epistulam, graduale, alleluia, sequentiam et evangelium.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 215a || {{Op|[[Omnipotens sempiterne Deus]]}}|| ― || Latina || Votum satiricum ad fruendos labores rusticorum clericorumque, eorum feminas possidendas et de eorum morte laetandum.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 216 || {{Op|[[Tempus hoc letitie]]}}|| ― || Latina || Invitatio ad laetitiam et ludum, praesertim pro scholaribus. Stilus et tabulae ut instrumenta festivitatis et carminum Ovidianorum memorantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 217 || {{Op|[[Iocundemur socii]]}}|| ― || Latina || Adhortatio ad socios de virtute et honestate colenda. Refrain largitatem laudat, invidos et hypocritas exsecratur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 218 || {{Op|[[Audientes audiant]]}}|| ― || Latina || De malitia mundi querela: clerici liberales hortantur ut vagis et egenis succurrant. Clerici probi frumento, improbi paleis comparantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 219 || {{Op|[[Cum «In orbem universum»]]}}|| ― || Latina || Omnes ad "sectam" sequendam invitantur: nobiles, pauperes, monachi, clerici cum amasiis, magistri cum discipulis. Officia matutina vetantur, tabernae potusque gallinarumque esus coluntur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 220 || {{Op|[[Sepe de miseria mee paupertatis]]}}|| [[Archipoeta]]|| Latina || Archipoetae planctus de inopia sua, quod laici poetas non fovent. Laborem rusticum, mendicitatem furtumque respuit.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 220a || {{Op|[[Nullus ita parcus est]]}}|| ― || Latina || Quomodo homines parci vestes novas per festa emant sed per annos servent. De clericis qui habitus suos varie immutant et resuunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 221 || {{Op|[[Cum animadverterem, dicit Cato]]}}|| ― || Latina || Laus hospitis liberalis et invitatio ad potandum; ebrii ad secedendum monentur. Lusores nudi facti apostolis comparantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 222 || {{Op|[[Ego sum Abbas Cucaniensis]]}}|| ― || Latina || Abbas Cucaniensis se inter potatores et in secta Decii esse profitetur. Qui eum mane in taberna quaerunt, vespere nudi et infortunati exibunt.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 223 || {{Op|[[Res dare pro rebus]]}}|| ― || Latina || Sententia de consuetudine res pro rebus et verba pro verbis permutandi.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 224 || {{Op|[[Artifex, qui condidit]]}}|| ― || Latina || Artifex praelatos nobilesque salutat, paupertatem suam deplorans egestatisque solacium petens.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 225 || {{Op|[[Sacerdotes et levite]]}}|| ― || Latina || Adloquium ad sacerdotes ut viros doctos tantum recipiant. Misericordia et eleemosyna pro egenis postulantur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|-
| CB 226 || {{Op|[[Mundus est in varium]]}}|| ― || Latina || De mundi statu mutabili et corrupto querela, ubi ordo confunditur et amicitia quaestuosa fit. Largitas erga meretrices vel effeminatos castigatur.<ref name="carmina-potoria-201-226" />
|}
===''Ludi'' (227–228)===
Haec sectio duas complectitur compositiones quae ad genus scaenicum pertinent. Sunt textus vel dramatici vel ludicri, qui vividam medii aevi culturam testantur, praesertim quod ad spectacula et usum personatum attinet.<ref name="ludi-227">{{Opus
| titulus = Ludi 227
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_clud.html
}}.</ref><ref name="ludi-228">{{Opus
| titulus = Ludi 228
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_clud.html#228
}}.</ref>
* 227: Prior compositio cum actione sacra sive saeculari nectitur, fortasse in argumento biblico aut mythologico posita.<ref name="ludi-227" />
* 228: Altera compositio ad exodium (quod dicitur farce) vel breve drama referri potest, secundum instituta scaenica illius aetatis.<ref name="ludi-228" />
{| class="wikitable"
|+
!Codex
!Titulus
!Auctor
!Lingua
!Descriptio
|-
|CB 227
| {{Op|[[Primo ponatur sedes Augustino]]}}
| ―
|Latina
|Hic ludus scaenicus liturgicus Nativitatem Iesu Christi depingit. Initio Sanctus Augustinus in cathedra sedet, prophetis Isaiam Danielemque inter se habens, quibus Archisynagogus cum Iudaeis opponitur. Varii characteres vaticinia de partu virginis proferunt:
* Isaias virginem concepturam filiumque parituram praedicat, qui mundum a peccatis mundabit.
* Daniel ruinam Iudaeae et ortum regis e virgine vaticinatur.
* Sibylla nutu manuque salutiferi pueri adventum nuntiat.
* Aaron virgam florentem gerit, symbolum castitatis Mariae ac partus mirabilis.
* Balaam, asino vectus, de stella ex Iacob oritura prophetat.
Archisynagogo haec dubitante, Augustinus Iudaeos monet ut mentes aperiant, exponens quomodo Christus Deum cum hominibus coniungat. Sequuntur scaenae Annuntiationis, Visitationis Mariae ad Elisabeth, ac denique Nativitatis stella indicatae. Magi, sidere ducti, puerum quaerunt et ab Herode interrogantur. Ille, throni metu percussus, caedem innocentium imperat, dum angelus Ioseph monet ut in Aegyptum cum familia confugiat.<ref name="ludi-227" />
|-
|CB 228
| {{Op|[[Rex Egypti cum comitatu suo]]}}
| ―
|Latina
|Carmen allegoricum in sectiones divisum. Exordium amoenitatem vernam, amorem atque naturae renascentiam celebrat, necnon philosophiam laudat (praecipue Pythagoram, Socratem, Platonem et Aristotelem). Sequitur reprehensio moralis de mundi voluptatibus fugacibus, quae "fluminibus Babylonis" comparantur, et de cultu idolorum. Adventu Mariae Iosephique in Aegyptum, simulacra pagana corruunt, quod victoriam Christianismi significat. Rex Aegypti, consultis sapientibus et eversione idolorum visa, ad fidem Christianam convertitur. Textus etiam Regem Babylonis et Antichristum memorat, hypocrisim damnans. Concluditur vaticinio de Hierosolymae excidio et Herodis morte.<ref name="ludi-228" />
|}
===''Supplementum'' (1–26a)===
Haec mantissa eas comprehendit compositiones quae, variis de causis, in superioribus classibus locum non invenerunt. Inveniuntur hic textus generis diversi, inter quos carmina philosophica aut fragmenta operum longiorum numerantur.<ref name="supplementum-1-15">{{Opus
| titulus = Supplementum 1-15
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu1.html
}}.</ref><ref name="supplementum-16-26a">{{Opus
| titulus = Supplementum 16-26a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu2.html
}}.</ref>
* 1–15: Hi textus cum carminibus moralibus ac satiricis cohaerere videntur, cum societatem humanamque naturam simili modo considerent.<ref name="supplementum-1-15" />
* 16–26a: Extremae his in paginis scriptiones res amatorias aut convivales attingunt, quae propter formam vel argumentum potius in hoc appendice quam in praecipuis sectionibus digestae sunt.<ref name="supplementum-16-26a" />
{| class="wikitable"
! Signum !! Titulus !! Auctor !! Lingua !! Descriptio
|-
| CB Suppl. I || {{Op|[[Sancte ERASME]]}}|| ― || Latina || Deprecatio ad Sanctum Erasmum directa, ut pro fidelium animis orationes accipiat victumque secundum divinam voluntatem praestet. Christiani se eius tutelae committunt, Christi praesidium contra hostes visibiles et invisibiles implorantes.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. II || {{Op|[[Ich lob die liben frowen min]]}}|| ― || Lingua Theodisca Alta Media || Hymnus amatorius mulieri prae ceteris dilectae dicatus. Poeta suum obsequium ac voluntatem fideliter serviendi profitetur. Pulchritudo amatae speculo adamantique virtutis comparatur, dum scriptor se omni vinculo ei devinctum esse declarat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. III || {{Op|[[Iam dudum estivalia]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Meditatio de transitu ab aestate ad hiemem. Natura marcescente, aves silent et amoris fervor defervescit. Adventus verni temporis invocatur ut mentes afflictae recreentur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. IV || {{Op|[[Flete, fideles anime]]}}|| ― || Latina || Planctus funebris de Passione Domini. Animae fideles sororesque ad flendas Mariae Virginis plagas convocantur. Carmen de dolore matris sub cruce narrat, quaerens cur Filius Dei talia tormenta pati debeat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. V || {{Op|[[Furibundi cum aceto mixto felle]]}}|| ― || Latina || Invocatio ad Christum, qui vulnera ex peccato originali orta sanguine suo sanavit. Textus pacem petit atque animarum purgationem, ut amore divino dignae efficiantur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VI || {{Op|[[Pange vox adonis]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Hymnus ad praelatum Soliensem directus, cuius virtutes, sapientiam et nobilitatem animi extollit.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VII || {{Op|[[In anegenge was ein wort]]}}|| ― || Lingua Theodisca Alta Media || Interpretatio in linguam Theodiscam altam mediam initii Evangelii secundum Ioannem (Io 1, 1–14).<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. VIII || {{Op|[[O comes amoris dolor (CB Supp. VIII)|O comes amoris dolor]]}}|| ― || Latina || Querimonia amatoria propter mulierem inattingibilem. Poeta ob distantiam contemptumque patitur, attamen eam idealem fingere pergit, domicilium eius paradiso comparans.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. IX || {{Op|[[Mundus finem properans]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Meditatio de mundi Ecclesiaeque occasu. Vitia ordinum religiosorum ac novorum praedicatorum avaritia reprehenduntur, dum antiqua monastica instituta deflentur et iudicium divinum invocatur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. X || {{Op|[[Deus largus in naturis]]}}|| [[Marner]]|| Latina || Damnatio avaritiae et rerum temporalium cupiditatis. Textus liberalitatem laudat, monens avaritiam speciem idololatriae esse, quae aditum ad regnum caelorum intercludat.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XI || {{Op|[[Ave Nobilis]]}}|| ― || Latina || Invocatio ad Mariam, quae nobilis, venerabilis, amica et fida dux appellatur. Intercessio eius petitur ad mentes illuminandas, mores corrigendos et fideles a periculis saecularibus protegendos.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XII || {{Op|[[Christi sponsa Katharina]]}}|| ― || Latina || Hymnus de Sancta Catharina, virgine et martyre, cuius pulchritudo, sapientia et miracula per eam patrata celebrantur.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XIII || {{Op|[[Ludus breviter de passione primo inchoatur ita]]}}|| ― || Latina || Brevis ludus liturgicus de Passione Domini. Textus dialogos inter Iesum, discipulos, Iudam, sacerdotes et Pilatum continet, usque ad crucifixionem mortemque Christi.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XIV || {{Op|[[Planctus ante nescia]]}}|| [[Gotfridus de Sancto Victore]]|| Latina || Lamentatio Mariae de morte filii sui. Virgo dolorem suum de crucifixione exprimit, carnificum crudelitatem detestans et mortem sibi ipsi exoptans.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XV || {{Op|[[Cantatis matutinis in die pasche]]}}|| ― || Latina || Dramatizatio liturgica de Resurrectione Christi. Dialogi cantusque inter Pilatum, sacerdotes, mulieres sanctas, angelos, milites et Iesum exhibentur, ad annuntiationem Resurrectionis triumphumque Christi de morte et inferis pervenientes.<ref name="supplementum-1-15" />
|-
| CB Suppl. XVI || {{Op|[[Primitus producatur Pilatus]]}}|| ― || Latina || Scenae de Passione Christi, complectentes colloquia inter Pilatum et Iesum, necnon inter Christum et personas sicut caecum et Zacchaeum. Ingressus Iesu in Hierosolymam et puerorum cantus pariter describuntur.<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XVII || {{Op|[[Diu mukke muoz sich sere muen]]}}|| [[Freidank]]|| {{Verba latinizanda|Middle High German}} || {{Verba latinizanda|Contains proverbs and observations on human nature and the animal world, reflecting popular wisdom and social critique.}}<ref name="supplementum-16-26a">{{Opus
| titulus = Supplementum 16-26a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_csu2.html
}}.</ref>
|-
| CB Suppl. XVIII || {{Op|[[Magnificat]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Includes invocations and prayers to the Virgin Mary, praising her purity and role as Mother of God.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XIX || {{Op|[[Katerine collaudemus]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A hymn to Saint Catherine, praising her virtues and courage before Judge Maxentius.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XX || {{Op|[[Pange Lingua]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A hymn celebrating the martyrdom of a virgin.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXI || {{Op|[[Presens Dies]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the martyrdom of Saint Catherine, including her dispute with philosophers and the miracle of oil flowing from her tomb.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXII || {{Op|[[Hac in die mentes pie]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Narrates the story of Saint Catherine, her faith, her dispute with Maxentius, and her martyrdom.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXIII || {{Op|[[Cantus Ioseph ab Arimathia]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|A song of Joseph of Arimathea asking Pilate for permission to bury Jesus.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXIV || {{Op|[[Cum iubilo iubilemus virgini Marie]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Prayers and invocations to Mary.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXV || {{Op|[[Tempore completorii traditus est Dominus]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Reflections on the time of Christ’s Passion.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXVI || {{Op|[[Incipit exemplum apparitionis Domini]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the appearance of Jesus to the disciples on the road to Emmaus and to Thomas.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|-
| CB Suppl. XXVIa || {{Op|[[Hoc finito producatur mater Domini]]}}|| ― || Latina || {{Verba latinizanda|Describes the appearance of Jesus to the disciples on the road to Emmaus and to Thomas.}}<ref name="supplementum-16-26a" />
|}
== Notae ==
{{reflist}}
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Schmeller, 1847
| c = {{Opus
| cognomen = Schmeller
| nomen = Iohannes Andreas
| titulus = Carmina Burana: Lateinische und deutsche Lieder und Gedichte einer Handschrift des XIII. Jahrhunderts aus Benedictbeuern
| annus = 1847
| lingua = de
}}
}}
* {{Ecce citatio
| id = Rossi, 2006
| c = {{Opus
| cognomen = Rossi
| nomen = Petrus Victorius
| titulus = Carmina Burana. Testo latino a fronte
| annus = 2006
| editio = 8
| annus primae editionis = 1989
| lingua = it
| locus = Mediolani
| domus editoria = Tascabili Bompiani
| isbn = 88-452-5307-4
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
e8fylebulxmbih1er4dzg4j11vjb5k6
Digitale operis indicatrum
0
323535
3994371
3952865
2026-10-14T02:21:20Z
Grufo
64423
Minora
3994371
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:DOI logo.svg|thumb|[[Logotypus]]]]
{{res|Digitale operis indicatrum}}{{Convertimus|sicut=[[Anglice]]|barbarice=Digital Object Identificator|nomen=appellatio-doi}} seu {{res|digitale rei indicatrum}}{{Ibidem|appellatio-doi}} ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|Digital object identifier}}, {{res|DOI}}) est {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|tessera univoca persistens||en|qid=Q420330}}, edicto [[ISO|Instituti inter gentes pro uniformitate]] (ISO) condita,<ref>{{Opus
| titulus = ISO 26324:2012(en), Information and documentation – Digital object identifier system
| domus editoria = [[ISO]]
| url = https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:iso:26324:ed-1:v1:en
| salus url = vivit
| retrospectio = 20160617031837
| tempus inspectionis = 2016-04-20
}}.</ref> quae ad opera digitalia singillatim dignoscenda adhibetur. DOI est una ex permultis adhibitionibus {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Systema Manubriorum|Systematis Manubriorum|en|qid=Q3126718}} ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|Handle System}}), atque etiam, item ut [[URL|Uniforme Rerum Locatrum]], pars est systematis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uniforme Rerum Indicatrum|Uniformis Rerum Indicatrorum|en|qid=Q61694}} (URI).
Tali tesserā designatae, notitiae academicae, vel professionales, vel ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|publica administratio|publicam administrationem|en|qid=Q31728}} pertinentes—velut {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|periodicum academicum|periodicorum academicorum|en|qid=Q737498}} commentationes, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|relatio investigationis|relationes investigationis|en|qid=Q59387148}}, {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|corpus indiciorum|corpora indiciorum|en|qid=Q1172284}}, documenta officialia, et cetera—facile inveniri possunt.
== Syntaxis tesserarum ==
Digitalia operis indicatra in binis {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Litterarum series (informatica)|litterarum seriebus|en|qid=Q184754}}, virgulā obliquā separatis, consistunt. Binae partes appellari solent “praefixum” et “suffixum”.
{{Folium dactylographicum|
praefixum/suffixum
}}
Praefixum [[domus editoria|editorem]] indicat qui nomen suum in tabulas systematis DOI rettulit ([[Anglice]] {{barbarice|lingua=en|registrant}}); suffixum a tali editore eligitur atque quoddam opus designat cui univoca tessera annectitur. In tessera licet plerisque {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|character (informatica)|characteribus|en|qid=Q32483}} [[Unicodex|Unicodicis]] ūtī, qui sine ullo discrimine maiuscularum et minuscularum leguntur. Praefixa solent formam {{mach|10.NNNN}} sumere, ubi {{mach|NNNN}} numerum haud minorem quam mille indicat, et cuius superior limes tantummodo a numero editorum qui sua nomina rettulerunt pendet.<ref name="CrossRefDOI">{{*Cfr}} {{Opus
| titulus = doi info & guidelines
| annus = 2013
| domus editoria = CrossRef.org
| url = http://www.crossref.org/01company/15doi_info.html
| salus url = deviavit
| retrospectio = 20021021021703
| tempus inspectionis = 2016-06-10
}}: “All DOI prefixes begin with ‘10’ to distinguish the DOI from other implementations of the Handle System followed by a four-digit number or string (the prefix can be longer if necessary).”</ref><ref name="DOIKeyFacts">{{*Cfr}} {{Opus
| titulus = Factsheet—Key Facts on Digital Object Identifier System
| tempus = 2016-06-06
| domus editoria = International DOI Foundation
| url = https://www.doi.org/the-identifier/resources/factsheets/key-facts-on-digital-object-identifier-system
| salus url = vivit
| retrospectio = 20160605202057
| tempus inspectionis = 2024-11-01
}}: “Over 18,000 DOI name prefixes within the DOI System”</ref> Praefixum, per puncta, ulterius dividi potest, {{*eg}} {{mach|10.NNNN.N}}.<ref name="2.2.2">{{*Cfr}} {{Opus
| titulus = DOI Handbook—2 Numbering
| tempus = 2016-02-01
| domus editoria = International DOI Foundation
| url = https://doi.org/doi_handbook/2_Numbering.html#2.2.2
| salus url = vivit
| retrospectio = 20140630181440
| tempus inspectionis = 2016-06-10
}}: “The registrant code may be further divided into sub-elements for administrative convenience if desired. Each sub-element of the registrant code shall be preceded by a full stop.”</ref>
In tessera DOI {{mach|10.1000/182}}, praefixum est {{mach|10.1000}}, suffixum est {{mach|182}}. Praefixi fragmentum {{mach|10}} significat hoc “{{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Manubrium (informatica)|manubrium|en|qid=Q1575058}}” ad {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Nominum ambitus|nominum ambitum|en|qid=Q873636}} “DOI” pertinere. Numerus autem {{mach|1000}} editorem referentem designat (hoc in casu {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Fundatio Inter Gentes DOI||de|qid=Q11713409}}). Numerus {{mach|182}} est suffixum sive tessera operis quā singularis res significatur (hoc in casu versio recentissima libri {{Op|DOI Enchiridii}}).
Tesserae DOI {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|opus ingenii|opera ingenii|en|qid=Q17537576}} (velut textūs, [[imago|imagines]], res sonoras vel [[ars oculorum|visuales]], [[programma computatrale|programmata computatralia]], et cetera), tam formā electronicā quam physicā, necnon [[actio (theatrum)|actiones]] et res abstractas<ref name="doifaq2">{{Opus
| titulus = Frequently asked questions about the DOI system: 6. What can a DOI name be assigned to?
| tempus = 2018-07-03
| domus editoria = DOI Foundation
| url = https://www.doi.org/the-identifier/resources/faqs#8-what-can-a-doi-name-be-assigned-to
| salus url = vivit
| retrospectio = 20230216162638
| tempus inspectionis = 2018-07-19
}}.</ref> designare possunt.
Ipsis tesseris licet varios gradūs generalitatis significare: {{*eg}} alia tessera [[ephemeris|ephemeridem]], alia singulos fasciculos ephemeridis, alia singulas commentationes, alia etiam singulam tabulam intra commentationem indicat. Gradus generalitatis editori relinquitur eligendus; in systemate DOI talis gradus in {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|notitiae adnexae|notitiis adnexis|en|qid=Q180160}} semper declarandus est, ope {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|dictionarium indiciorum|dictionarii indiciorum|en|qid=Q1147639}} {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|indecs (ratio indiciorum)|rationi ''indecs''|en|qid=Q17092379}} congruentis.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[arXiv (tessera univoca)]]
* [[Disquisitio scientifica]]
* {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Manubrium (informatica)|<>|en|qid=Q1575058}}
* [[Periodicum scientificum]]
* [[Recensio inter pares]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Digital Object Identifier|Digitale operis indicatrum}}
* [https://www.doi.org/ Situs interretialis]
[[Categoria:Bibliographia]]
[[Categoria:Scientia]]
[[Categoria:Termini scientifici]]
[[Categoria:Tesserae univocae]]
9ab3obukea85wq0kmsrq4oykny85vpz
Formula:Carmina Burana
10
323900
3994245
3993604
2026-10-13T12:20:43Z
Grufo
64423
Nomen carminis mutatum est
3994245
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa navigationis
| formula = Carmina Burana
| nomen = Carmina Burana
| titulus = [[Carmina Burana]]
| imago =
| status = autocollapse
| grex1 = Carmina<br>([[Index Carminum Buranorum|Index]])
| index1 =
'''Carmina moralia et satirica (1–55)''': ''[[Manus ferens munera|CB 1]]'' · ''[[Responde, qui tanta cupis|CB 2]]'' · ''[[Ecce torpet probitas|CB 3]]'' · ''[[Amaris stupens casibus|CB 4]]'' · ''[[Flete flenda|CB 5]]'' · ''[[Florebat olim studium|CB 6]]'' · ''[[Postquam nobilitas|CB 7]]'' · ''[[Licet eger cum egrotis|CB 8]]'' · ''[[Iudas gehennam meruit|CB 9]]'' · ''[[Ecce sonat in aperto|CB 10]]'' · ''[[In terra summus|CB 11]]'' · ''[[Procurans odium|CB 12]]'' · ''[[Invidus invidia|CB 13]]'' · ''[[O varium Fortune|CB 14]]'' · ''[[Celum, non animum|CB 15]]'' · ''[[Fortune plango vulnera|CB 16]]'' · ''[[O Fortuna|CB 17]]'' · ''[[O Fortuna levis|CB 18]]'' · ''[[Regnabo; regno; regnavi; sum sine regno|CB 18a]]'' · ''[[Fas et nefas ambulant|CB 19]]'' · ''[[Est modus in verbis|CB 20]]'' · ''[[Veritas veritatum|CB 21]]'' · ''[[Homo, quo vigeas vide!|CB 22]]'' · ''[[Vide, qui nosti litteras|CB 23]]'' · ''[[Iste mundus furibundus|CB 24]]'' · ''[[Vivere sub meta|CB 25]]'' · ''[[Ad cor tuum revertere|CB 26]]'' · ''[[Bonum est confidere|CB 27]]'' · ''[[Laudat rite deum|CB 28]]'' · ''[[In lacu miserie|CB 29]]'' · ''[[Dum iuventus floruit|CB 30]]'' · ''[[Vite Perdite|CB 31]]'' · ''[[Cur homo torquetur|CB 32]]'' · ''[[Non te lusisse pudeat|CB 33]]'' · ''[[Deduc, Sion, uberrimas|CB 34]]'' · ''[[Magnus, maior, maximus|CB 35]]'' · ''[[Nulli beneficium|CB 36]]'' · ''[[In Gedeonis area|CB 37]]'' · ''[[Doctrinae verba paucis|CB 38]]'' · ''[[In huius mundi patria|CB 39]]'' · ''[[In huius mundi domo|CB 39a]]'' · ''[[Cum vadis ad altare|CB 39b]]'' · ''[[Quicquid habes meriti|CB 40]]'' · ''[[Propter Sion non tacebo|CB 41]]'' · ''[[Utar contra vitia|CB 42]]'' · ''[[Roma, tue mentis oblita sanitate|CB 43]]'' · ''[[In illo tempore|CB 44]]'' · ''[[Roma tenens morem|CB 45]]'' · ''[[Fides cum Ydolatria|CB 46]]'' · ''[[Crucifigat omnes|CB 47]]'' · ''[[Curritur ad vocem|CB 47a]]'' · ''[[Quod spiritu David precinuit|CB 48]]'' · ''[[Horstu, uriunt, den wahter an der cinne|CB 48a]]'' · ''[[Tonat evangelica clara vox in mundo|CB 49]]'' · ''[[Heu, voce flebili cogor enarrare|CB 50]]'' · ''[[Debacchatur mundus pomo|CB 51]]'' · ''[[Imperator rex Grecorum|CB 51a]]'' · ''[[Nomen a solemnibus|CB 52]]'' · ''[[Anno Christi incarnationis|CB 53]]'' · ''[[Passeres illos, qui transmigrant supra montes|CB 53a]]'' · ''[[Omne genus demoniorum|CB 54]]'' · ''[[Amara tanta tyri|CB 55]]''
'''Carmina amatoria (56–186)''': ''[[Ianus annum circinat|CB 56]]'' · ''[[Bruma, veris emula|CB 57]]'' · ''[[Iam ver oritur|CB 58]]'' · ''[[Ecce, chorus virginum|CB 59]]'' · ''[[Captus amore gravi|CB 60]]'' · ''[[Cupido mentem gyrat|CB 60a]]'' · ''[[Siquem Pieridum ditavit contio|CB 61]]'' · ''[[Dum Diane vitrea|CB 62]]'' · ''[[Olim sudor Herculis|CB 63]]'' · ''[[Prima Cleonei tolerata|CB 64]]'' · ''[[Quocumque more motu|CB 65]]'' · ''[[Acteon, Lampos, Erythreus et Philogeus|CB 66]]'' · ''[[A globo veteri|CB 67]]'' · ''[[Saturni sidus lividum|CB 68]]'' · ''[[Estas in exilium|CB 69]]'' · ''[[Estatis florigero tempore|CB 70]]'' · ''[[Axe Phebus aureo|CB 71]]'' · ''[[Grates ago Veneri|CB 72]]'' · ''[[Clauso Cronos|CB 73]]'' · ''[[Letabundus rediit|CB 74]]'' · ''[[Omittamus studia|CB 75]]'' · ''[[Dum caupona verterem|CB 76]]'' · ''[[Si linguis angelicis|CB 77]]'' · ''[[Anni novi rediit novitas|CB 78]]'' · ''[[Estivali sub fervore|CB 79]]'' · ''[[Estivali gaudio|CB 80]]'' · ''[[Solis iubar nituit|CB 81]]'' · ''[[Frigus hinc est horridum|CB 82]]'' · ''[[Sevit aure spiritus|CB 83]]'' · ''[[Dum prius inculta|CB 84]]'' · ''[[Veris dulcis in tempore (CB 85)|CB 85]]'' · ''[[Non contrecto quam affecto|CB 86]]'' · ''[[Amor tenet omnia|CB 87]]'' · ''[[Amor habet superos|CB 88]]'' · ''[[Iove cum Mercurio|CB 88a]]'' · ''[[Nos duo boni|CB 89]]'' · ''[[Exit diluculo|CB 90]]'' · ''[[Sacerdotes, mementote|CB 91]]'' · ''[[Anni parte florida|CB 92]]'' · ''[[Hortum habet insula|CB 93]]'' · ''[[Cum Fortuna voluit|CB 93a]]'' · ''[[Congaudentes ludite|CB 94]]'' · ''[[Cur suspectum me tenet domina|CB 95]]'' · ''[[Iuvenes amorifer|CB 96]]'' · ''[[O Antioche, cur decipis me|CB 97]]'' · ''[[Troie post excidium|CB 98]]'' · ''[[Superbi Paridis leve iudicium|CB 99]]'' · ''[[Armat amor Paridem|CB 99a]]'' · ''[[Prebuit Eneas|CB 99b]]'' · ''[[Oh decus, o Lybie regnum|CB 100]]'' · ''[[Pergama frele volo|CB 101]]'' · ''[[Fervet amore Paris|CB 102]]'' · ''[[Eia dolor!|CB 103]]'' · ''[[Egre fero quod egroto|CB 104]]'' · ''[[Non honor est|CB 104a]]'' · ''[[Dum curata vegetarem|CB 105]]'' · ''[[Veneris vincula|CB 106]]'' · ''[[Dira vi amoris teror|CB 107]]'' · ''[[Vacillantis trutine|CB 108]]'' · ''[[Multiformi succendente|CB 109]]'' · ''[[Quis furor est in amore!|CB 110]]'' · ''[[O comes amoris dolor|CB 111]]'' · ''[[Dudum voveram|CB 112]]'' · ''[[Div mich singen tuot|CB 112a]]'' · ''[[Transit nix et glacies|CB 113]]'' · ''[[Vvaz ist fur daz senen guot|CB 113a]]'' · ''[[Tempus accedit floridum|CB 114]]'' · ''[[Der al der werlt ein meister si|CB 114a]]'' · ''[[Nobilis, mei miserere precor!|CB 115]]'' · ''[[Edile vrowe min|CB 115a]]'' · ''[[Sic mea fata canendo solor|CB 116]]'' · ''[[Lingua mendax et dolosa|CB 117]]'' · ''[[Doleo quod nimium|CB 118]]'' · ''[[Dulce solum natalis patrie|CB 119]]'' · ''[[Semper ad omne|CB 119a]]'' · ''[[Rumor letalis|CB 120]]'' · ''[[Vincit Amor quemque|CB 120a]]'' · ''[[Tange sodes citharam|CB 121]]'' · ''[[Non est crimen amor|CB 121a]]'' · ''[[Expirante primitivo|CB 122]]'' · ''[[Vite presentis|CB 122a]]'' · ''[[Versa est in luctum cithara Waltheri|CB 123]]'' · ''[[Ludit in humanis|CB 123a]]'' · ''[[Dum Philippus moritur|CB 124]]'' · ''[[Ante Dei vultum|CB 125]]'' · ''[[Huc usque me miseram!|CB 126]]'' · ''[[Deus pater adiuva|CB 127]]'' · ''[[Remigabat naufragus|CB 128]]'' · ''[[Exul ego clericus|CB 129]]'' · ''[[Olim lacus colueram|CB 130]]'' · ''[[Dic, Christi veritas|CB 131]]'' · ''[[Bulla fulminante|CB 131a]]'' · ''[[Iam vernali tempore|CB 132]]'' · ''[[Hic volucres celi referam sermone fideli|CB 133]]'' · ''[[Nomina paucarum sunt hic socianda ferarum|CB 134]]'' · ''[[Cedit hiems tua durities|CB 135]]'' · ''[[Der starche winder hat uns uerlan|CB 135a]]'' · ''[[Omnia sol temperat|CB 136]]'' · ''[[Solde ih noch den tach geleben|CB 136a]]'' · ''[[Ver redit optatum|CB 137]]'' · ''[[Springerwir den reigen|CB 137a]]'' · ''[[Veri leta facies|CB 138]]'' · ''[[In liehter varwe|CB 138a]]'' · ''[[Tempus transit horridum|CB 139]]'' · ''[[Zergangen ist der winder chalt|CB 139a]]'' · ''[[Terra iam pandit gremium|CB 140]]'' · ''[[Nu suln wir alle froude han|CB 140a]]'' · ''[[Florent omnes arbores|CB 141]]'' · ''[[Div heide gruonet vnde der walt|CB 141a]]'' · ''[[Tempus adest floridum (Carmina Burana)|CB 142]]'' · ''[[Ih solde eines morgenes gan|CB 142a]]'' · ''[[Ecce gratum|CB 143]]'' · ''[[Ze niwen vrouden stat min muot|CB 143a]]'' · ''[[Iam iam virent prata|CB 144]]'' · ''[[Ich han gesehen|CB 144a]]'' · ''[[Musa venit carmine|CB 145]]'' · ''[[Uvere div werlt alle min|CB 145a]]'' · ''[[Tellus flore vario vestitur|CB 146]]'' · ''[[Nahtegal, sing einen don mit sinne|CB 146a]]'' · ''[[Si de more cum honore|CB 147]]'' · ''[[Sage, daz ih dirs iemmer lone|CB 147a]]'' · ''[[Floret tellus floribus|CB 148]]'' · ''[[Nu sin stolz vnde hovisch|CB 148a]]'' · ''[[Floret silva nobilis|CB 149]]'' · ''[[Redivivo vernat flore|CB 150]]'' · ''[[Ich pin cheiser ane chrone|CB 150a]]'' · ''[[Virent prata hiemata|CB 151]]'' · ''[[So wol dir, meine, wie du scheidest|CB 151a]]'' · ''[[Estas non apparuit|CB 152]]'' · ''[[Ich gesach den sumer nie|CB 152a]]'' · ''[[Tempus transit gelidum|CB 153]]'' · ''[[Vrowe, ih pin dir undertan|CB 153a]]'' · ''[[Est Amor alatus|CB 154]]'' · ''[[Quam pulchra nitet facie|CB 155]]'' · ''[[Si ist schouner den urowe Dido was|CB 155a]]'' · ''[[Salve ver optatum|CB 156]]'' · ''[[Lucis orto sidere|CB 157]]'' · ''[[Vere dulci mediante|CB 158]]'' · ''[[Veris dulcis in tempore (CB 159)|CB 159]]'' · ''[[Dum estas inchoatur|CB 160]]'' · ''[[Ab estatis foribus|CB 161]]'' · ''[[Diu werlt frovt sih uber als|CB 161a]]'' · ''[[O consocii, quid vobis videtur?|CB 162]]'' · ''[[Svoziv vrowe min|CB 162a]]'' · ''[[Longa spes et dubia|CB 163]]'' · ''[[Eine wunnechliche stat|CB 163a]]'' · ''[[Ob amoris pressuram|CB 164]]'' · ''[[Ih wolde gerne singen|CB 164a]]'' · ''[[Amor telum est insignis Veneris|CB 165]]'' · ''[[Mir ist ein wip sere|CB 165a]]'' · ''[[Iam dudum Amoris militem|CB 166]]'' · ''[[Solde auer ich mit sorgen iemmer leben|CB 166a]]'' · ''[[Laboris remedium|CB 167]]'' · ''[[Swaz hie gat umbe|CB 167a]]'' · ''[[Annualis mea sospes sit et gaudeat!|CB 168]]'' · ''[[Nu grvonet auer div heide|CB 168a]]'' · ''[[Habet sidus leti visus|CB 169]]'' · ''[[Roter munt, wie du dich swachest|CB 169a]]'' · ''[[Quelibet succenditur vivens creatura|CB 170]]'' · ''[[Min vrowe Uenus ist so guot|CB 170a]]'' · ''[[De pollicito mea mens elata|CB 171]]'' · ''[[Vrowe, wesent vro!|CB 171a]]'' · ''[[Lude, ludat, ludite|CB 172]]'' · ''[[Ich han eine senede not|CB 172a]]'' · ''[[Revirescit et florescit|CB 173]]'' · ''[[Wol ir libe, div so schone|CB 173a]]'' · ''[[Veni, veni, venias|CB 174]]'' · ''[[Chume, chume, geselle min|CB 174a]]'' · ''[[Pre amoris tedio|CB 175]]'' · ''[[Taugen minne div ist guot|CB 175a]]'' · ''[[Non est in medico|CB 176]]'' · ''[[Stetit puella rufa|CB 177]]'' · ''[[Volo virum vivere viriliter|CB 178]]'' · ''[[Ich wil den sumer gruzen|CB 178a]]'' · ''[[Tempus est iocundum|CB 179]]'' · ''[[Einen brief ich sande|CB 179a]]'' · ''[[O mi dilectissima!|CB 180]]'' · ''[[Ich wil truren varen lan|CB 180a]]'' · ''[[Quam Natura ceteris|CB 181]]'' · ''[[Der winder zeiget sine chraft|CB 181a]]'' · ''[[Sol solo in stellifero|CB 182]]'' · ''[[Vns chumet ein lichte sumerzit|CB 182a]]'' · ''[[Si puer cum puellula|CB 183]]'' · ''[[Ich sich den morgensterne brehen|CB 183a]]'' · ''[[Virgo quedam nobilis|CB 184]]'' · ''[[Ich was ein chint so wolgetan|CB 185]]'' · ''[[Suscipe flos florem|CB 186]]''
'''Carmina potoria (187–226)''': ''[[O curas hominum|CB 187]]'' · ''[[Diligitur colitur|CB 188]]'' · ''[[Aristippe, quamvis sero|CB 189]]'' · ''[[Sunt detractores|CB 190]]'' · ''[[Aestuans interius|CB 191]]'' · ''[[Cum sit fama multiplex|CB 191a]]'' · ''[[Si quis displiceat pravis|CB 192]]'' · ''[[Denudata veritate|CB 193]]'' · ''[[In cratere meo|CB 194]]'' · ''[[Si quis Deciorum|CB 195]]'' · ''[[In taberna quando sumus|CB 196]]'' · ''[[Dum domus lapidea|CB 197]]'' · ''[[Mella cibus dulcis|CB 198]]'' · ''[[Puri Bacchi meritum|CB 199]]'' · ''[[Bacche, bene venies|CB 200]]'' · ''[[Tu das, Bacche, loqui|CB 201]]'' · ''[[O potores exquisiti|CB 202]]'' · ''[[Hiemali tempore|CB 203]]'' · ''[[Vns seit uon Lutringen Helfrich|CB 203a]]'' · ''[[Urbs salve regia|CB 204]]'' · ''[[Hospes laudatur|CB 205]]'' · ''[[Hircus quando bibit|CB 206]]'' · ''[[Tessera blandita fueras michi|CB 207]]'' · ''[[Littera bis bina|CB 208]]'' · ''[[Roch, pedites, regina|CB 209]]'' · ''[[Qui cupit egregium scachorum|CB 210]]'' · ''[[Alte clamat Epicurus|CB 211]]'' · ''[[Nu lebe ich mir alrest werde|CB 211a]]'' · ''[[Non iubeo quemquam|CB 212]]'' · ''[[Sperne lucrum|CB 213]]'' · ''[[Si preceptorum superest|CB 214]]'' · ''[[Lugeamus omnes in Decio|CB 215]]'' · ''[[Omnipotens sempiterne Deus|CB 215a]]'' · ''[[Tempus hoc letitie|CB 216]]'' · ''[[Iocundemur socii|CB 217]]'' · ''[[Audientes audiant|CB 218]]'' · ''[[Cum «In orbem universum»|CB 219]]'' · ''[[Sepe de miseria mee paupertatis|CB 220]]'' · ''[[Nullus ita parcus est|CB 220a]]'' · ''[[Cum animadverterem, dicit Cato|CB 221]]'' · ''[[Ego sum Abbas Cucaniensis|CB 222]]'' · ''[[Res dare pro rebus|CB 223]]'' · ''[[Artifex, qui condidit|CB 224]]'' · ''[[Sacerdotes et levite|CB 225]]'' · ''[[Mundus est in varium|CB 226]]''
'''Ludi (227–228)''': ''[[Primo ponatur sedes Augustino|CB 227]]'' · ''[[Rex Egypti cum comitatu suo|CB 228]]''
'''Supplementum (1–26a)''': ''[[Sancte ERASME|Supp. I]]'' · ''[[Ich lob die liben frowen min|Supp. II]]'' · ''[[Iam dudum estivalia|Supp. III]]'' · ''[[Flete, fideles anime|Supp. IV]]'' · ''[[Furibundi cum aceto mixto felle|Supp. V]]'' · ''[[Pange vox adonis|Supp. VI]]'' · ''[[In anegenge was ein wort|Supp. VII]]'' · ''[[O comes amoris dolor (CB Supp. VIII)|Supp. VIII]]'' · ''[[Mundus finem properans|Supp. IX]]'' · ''[[Deus largus in naturis|Supp. X]]'' · ''[[Ave Nobilis|Supp. XI]]'' · ''[[Christi sponsa Katharina|Supp. XII]]'' · ''[[Ludus breviter de passione primo inchoatur ita|Supp. XIII]]'' · ''[[Planctus ante nescia|Supp. XIV]]'' · ''[[Cantatis matutinis in die pasche|Supp. XV]]'' · ''[[Primitus producatur Pilatus|Supp. XVI]]'' · ''[[Diu mukke muoz sich sere muen|Supp. XVII]]'' · ''[[Magnificat anima mea Dominum|Supp. XVIII]]'' · ''[[Katerine collaudemus|Supp. XIX]]'' · ''[[Pange, lingua, gloriose|Supp. XX]]'' · ''[[Presens Dies|Supp. XXI]]'' · ''[[Hac in die mentes pie|Supp. XXII]]'' · ''[[Cantus Ioseph ab Arimathia|Supp. XXIII]]'' · ''[[Cum iubilo iubilemus virgini Marie|Supp. XXIV]]'' · ''[[Tempore completorii traditus est Dominus|Supp. XXV]]'' · ''[[Incipit exemplum apparitionis Domini|Supp. XXVI]]'' · ''[[Hoc finito producatur mater Domini|Supp. XXVIa]]''
| grex2 = Argumenta
| index2 =
[[Authentica Habita]] ·
[[Carmina Cantabrigiensia]] ·
[[Clerici vagantes]] ·
[[Goliardia]] ·
[[Latinitas mediaevalis|Litterae Latinae mediaevales]] ·
[[Litterae mediaevales]] ·
[[Universitas medii aevi]]
}}<noinclude>
[[Categoria:Capsae navigationis litterarum]]
</noinclude>
j01l0v61ktuczrpcfjisp5kztrfjdxs
Nobilis, mei miserere precor!
0
324567
3994243
3957546
2026-10-13T12:20:15Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Nobilis mei miserere precor!]] ad [[Nobilis, mei miserere precor!]]: Titulus congruens
3957546
wikitext
text/x-wiki
{{Titulus ad litteram}}
{{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}}
{{Carmen Carminum Buranorum
| titulus =
| imago =
| descriptio =
| categoria =
| numerus =
| auctor =
| argumenta =
| tempus =
| lingua =
| contextus =
| praecedens =
| sequens =
}}
{{lres|Nobilis, mei miserere precor!}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero CXV reperitur.<ref name="Carminamatoria101-122a">{{Opus
| titulus = Carmina amatoria 101-122a
| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam4.html
}}.</ref>
== Textus ==
{{Versus numerati|
1. Nobilis, mei miserere, precor!
tua facies ensis est, quo necor,
nam medullitus amat meum te cor:
subveni!
Refl. Amor improbus omnia superat.
subveni!
2. Come sperulas tue eliciunt,
cordi sedulas flammas adiciunt;
hebet animus, vires deficiunt:
subveni!
Refl. Amor improbus omnia superat.
subveni!
3. Odor roseus spirat a labiis;
speciosior pre cunctis finis,
melle dulcior, pulchrior liliis,
subveni!
Refl. Amor improbus omnia superat.
subveni!
4. Decor prevalet candori etheris.
ad pretorium presentor Veneris.
ecce pereo, si non subveneris!
subveni!
Refl. Amor improbus omnia superat.
subveni!
<ref name="Carminamatoria101-122a"/>
}}
== Descriptio ==
Hoc carmen, in sectione amatoria codici ascriptum, est supplicatio lyrica qua amator mulierem nobilem alloquitur, vulnera amoris et pulchritudinem puellae verbis ardentibus describens. Auctor metaphoris utitur, ut facie quasi ense vel odore labiorum roseo, ad exprimendam potentiam [[Venus (dea)|Veneris]] quae animum viresque debilitat.<ref name="Carminamatoria101-122a"/>
In hoc carmine invenitur celeberrima sententia [[Vergilius|Vergiliana]] "Amor improbus omnia superat", quae pro reflexione vel suffimine adhibetur ad amantis desperationem et subventionis necessitatem rursus affirmandam. Est exemplum purum poeseos goliardicae ubi cultus formae et passio sensuum in unum confluunt.<ref name="Carminamatoria101-122a"/>
== Investigatio critica ==
Hic hymnus crebris imaginibus symbolicis distinguitur, quae tum ex ecclesiastica traditione tum ex curiali lyricae poesis usu hauriuntur. In primis, argumentum de amore pervicaci, qui omnia impedimenta superare valet, manifeste auctoris voluntatem monstrat imitandi illud Vergilianum: "Labor omnia vicit / improbus" (''Georg.'' I, 145-146). <ref>{{qc|Rossi, 2006}}, pp. 286</ref>
Comparatio pulchritudinis puellae cum liliis argumentum est quod in hoc corpore carminum saepius occurrit, sicut in carmine LXXVIII observari potest. Poeta praeterea se inter subditos Veneris enumerat, veterem locum communem ''militiae amoris'' repetens, qui etiam in carmine LVI invenitur. Denique, cum scriptor se morti proximum declarat propter amorem, usitatam comparationem instituit inter amantium angores et mortis cruciatus, quae similitudo in carminibus CIV et CVIII bis pariter exstat. <ref>{{qc|Rossi, 2006}}, pp. 287</ref>
== Notae ==
<references />
== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
| id = Rossi, 2006
| c = {{Opus
| cognomen redactoris = Rossi
| nomen redactoris = Petrus Victorius
| titulus = Carmina Burana. Testo latino a fronte
| annus = 2006
| annus primae editionis = 1989
| editio = 8
| locus = [[Mediolanum|Mediolani]]
| domus editoria = Tascabili Bompiani
| isbn = 88-452-5307-4
| lingua = it
}}
}}
{{Carmina Burana}}
[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]
9dxywouv99mv0i3dmfqumpwyjpir8fs
Skonflix
0
326732
3994404
3981072
2026-10-14T09:32:26Z
Praytt
212253
/* */
3994404
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa situs interretialis
| nomen = Skonflix
| logo = Skonflix Logomark.png
| url =
| lucro = Ita
| genus = [[Streaming]] aggregator
| lingua =
| dominus = Skon Inc.
| creator =
| dies incepta = 2015
| status = Alacris
| vectigal =
| sententia =
}}
'''Skonflix''' est situs interretialis qui index navigatorius transmissionis continuae et catalogus socialis pellicularum programmatumque televisificorum fungitur, sub societate parente Skon Inc. ordinatus. (anno 2015 conditae) ordinatum, hoc [[repositorium]] interactivum sinit cinematographiae amatores opera aestimare, iudicia communicare, atque historicum spectationis (notatis diebus et pelliculis dilectis) servare. Dum instrumentum cinematographicas ac televisificas series investigat, statim indicat ubi haec opera legitime spectari possint in principalibus suggestis digitalibus sicut [[Netflix]], HBO Max, [[Disney+]], [[Hulu]], Fandango at Home, [[Apple TV]], et [[Amazon Prime Video]] Et ploo-rah. <ref>{{Cite web|url=https://skonflix.com/about/|title=About Skonflix|website=skonflix.com}}</ref> Structura interna data colligit et disponit sine ullis capsulis cinematographicis in propriis serveribus servatis aut transmissis.
== Historia ==
Inceptum die 8 Aprilis anno 2024 a Skon Inc. institutum est, quae est societas technologica crescens et solutionibus digitalibus intenta, praesertim ad evolutionem applicationum telis et suggestorum mediorum optimizatorum. Causa principalis Skonflix creandi fuit solutio fragmentationis mercatus digitalis, quae saepe spectatores cogit multa rationum subscribed percurrere ut tituli disponibilitatem cognoscant.
== Descriptio Suggesti ==
Pro usitatis partitionibus indicum, hoc suggestum omnia elementa in uno oecosystemate coniungit. Cum titulus quaeritur, systema summata spectaculorum, praevisiones (trailers), fragmenta officialia, dies emissionis et pecuniarias rationes (ut exitus capsae cinematographicae) monstrat. Indices etiam societates productrices, tempora rotulorum, et loca ubi scaenae pictae sunt exhibent.
Eadem instrumenta automataria indicem actorum artificumque regunt, eorum vitas cum operum catalogis nectendo. In communitate, usoribus licet iudicia textilia scribere et puncta tribuere per calculum iustum qui ab iniustis aestimationibus cavet. Ad usum proprium, homines indices custodiendorum (watchlists) fingere possunt et progressum serierum memoriis servare. Denique, modulus locorum sinit nexus directos ad emptiones vel transmissiones officiales in unaquaque regione adaptare.
== Fontes ==
{{reflist}}
== Nexus externi ==
* [https://skonflix.com Skonflix – Pagina officialis]
* [https://www.trustpilot.com/review/skonflix.com Trustpilot – Iudicia de Skonflix]
[[Category:Sedes interretiales]]
[[Category:Motoris quaesitorii]]
[[Category:Societates conditae anno 2024]]
dxln2jv6smw1l83y3z0h496kgwfu1db
3994406
3994404
2026-10-14T09:36:21Z
Praytt
212253
/* */
3994406
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa situs interretialis
| nomen = Skonflix
| logo = Skonflix Logomark.png
| url =
| lucro = Ita
| genus = applicatio catalogi socialis
| lingua =
| dominus = Skon Inc.
| creator =
| dies incepta = 2015
| status = Alacris
| vectigal =
| sententia =
}}
'''Skonflix''' est situs interretialis qui index navigatorius transmissionis continuae et catalogus socialis pellicularum programmatumque televisificorum fungitur, sub societate parente Skon Inc. ordinatus. (anno 2015 conditae) ordinatum, hoc [[repositorium]] interactivum sinit cinematographiae amatores opera aestimare, iudicia communicare, atque historicum spectationis (notatis diebus et pelliculis dilectis) servare. Dum instrumentum cinematographicas ac televisificas series investigat, statim indicat ubi haec opera legitime spectari possint in principalibus suggestis digitalibus sicut [[Netflix]], HBO Max, [[Disney+]], [[Hulu]], Fandango at Home, [[Apple TV]], et [[Amazon Prime Video]] Et ploo-rah. <ref>{{Cite web|url=https://skonflix.com/about/|title=About Skonflix|website=skonflix.com}}</ref> Structura interna data colligit et disponit sine ullis capsulis cinematographicis in propriis serveribus servatis aut transmissis.
== Historia ==
Inceptum die 8 Aprilis anno 2024 a Skon Inc. institutum est, quae est societas technologica crescens et solutionibus digitalibus intenta, praesertim ad evolutionem applicationum telis et suggestorum mediorum optimizatorum. Causa principalis Skonflix creandi fuit solutio fragmentationis mercatus digitalis, quae saepe spectatores cogit multa rationum subscribed percurrere ut tituli disponibilitatem cognoscant.
== Descriptio Suggesti ==
Pro usitatis partitionibus indicum, hoc suggestum omnia elementa in uno oecosystemate coniungit. Cum titulus quaeritur, systema summata spectaculorum, praevisiones (trailers), fragmenta officialia, dies emissionis et pecuniarias rationes (ut exitus capsae cinematographicae) monstrat. Indices etiam societates productrices, tempora rotulorum, et loca ubi scaenae pictae sunt exhibent.
Eadem instrumenta automataria indicem actorum artificumque regunt, eorum vitas cum operum catalogis nectendo. In communitate, usoribus licet iudicia textilia scribere et puncta tribuere per calculum iustum qui ab iniustis aestimationibus cavet. Ad usum proprium, homines indices custodiendorum (watchlists) fingere possunt et progressum serierum memoriis servare. Denique, modulus locorum sinit nexus directos ad emptiones vel transmissiones officiales in unaquaque regione adaptare.
== Fontes ==
{{reflist}}
== Nexus externi ==
* [https://skonflix.com Skonflix – Pagina officialis]
* [https://www.trustpilot.com/review/skonflix.com Trustpilot – Iudicia de Skonflix]
[[Category:Sedes interretiales]]
[[Category:Motoris quaesitorii]]
[[Category:Societates conditae anno 2024]]
lmpk3sbkqc5vdtkqi7p2v9mv4jfbedu
3994411
3994406
2026-10-14T10:04:06Z
Praytt
212253
/* */
3994411
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa situs interretialis
| nomen = Skonflix
| logo = Skonflix Logomark.png
| url =
| lucro = Ita
| genus = applicatio catalogi socialis
| lingua =
| dominus = Skon Inc.
| creator =
| dies incepta = 2024
| status = Alacris
| vectigal =
| sententia =
}}
'''Skonflix''' est situs interretialis qui index navigatorius transmissionis continuae et catalogus socialis pellicularum programmatumque televisificorum fungitur, sub societate parente Skon Inc. ordinatus. (anno 2024 conditae) ordinatum, hoc [[repositorium]] interactivum sinit cinematographiae amatores opera aestimare, iudicia communicare, atque historicum spectationis (notatis diebus et pelliculis dilectis) servare. Dum instrumentum cinematographicas ac televisificas series investigat, statim indicat ubi haec opera legitime spectari possint in principalibus suggestis digitalibus sicut [[Netflix]], HBO Max, [[Disney+]], [[Hulu]], Fandango at Home, [[Apple TV]], et [[Amazon Prime Video]] Et ploo-rah. <ref>{{Cite web|url=https://skonflix.com/about/|title=About Skonflix|website=skonflix.com}}</ref> Structura interna data colligit et disponit sine ullis capsulis cinematographicis in propriis serveribus servatis aut transmissis.
== Historia ==
Inceptum die 8 Aprilis anno 2024 a Skon Inc. institutum est, quae est societas technologica crescens et solutionibus digitalibus intenta, praesertim ad evolutionem applicationum telis et suggestorum mediorum optimizatorum. Causa principalis Skonflix creandi fuit solutio fragmentationis mercatus digitalis, quae saepe spectatores cogit multa rationum subscribed percurrere ut tituli disponibilitatem cognoscant.
== Descriptio Suggesti ==
Pro usitatis partitionibus indicum, hoc suggestum omnia elementa in uno oecosystemate coniungit. Cum titulus quaeritur, systema summata spectaculorum, praevisiones (trailers), fragmenta officialia, dies emissionis et pecuniarias rationes (ut exitus capsae cinematographicae) monstrat. Indices etiam societates productrices, tempora rotulorum, et loca ubi scaenae pictae sunt exhibent.
Eadem instrumenta automataria indicem actorum artificumque regunt, eorum vitas cum operum catalogis nectendo. In communitate, usoribus licet iudicia textilia scribere et puncta tribuere per calculum iustum qui ab iniustis aestimationibus cavet. Ad usum proprium, homines indices custodiendorum (watchlists) fingere possunt et progressum serierum memoriis servare. Denique, modulus locorum sinit nexus directos ad emptiones vel transmissiones officiales in unaquaque regione adaptare.
== Fontes ==
{{reflist}}
== Nexus externi ==
* [https://skonflix.com Skonflix – Pagina officialis]
* [https://www.trustpilot.com/review/skonflix.com Trustpilot – Iudicia de Skonflix]
[[Category:Sedes interretiales]]
[[Category:Motoris quaesitorii]]
[[Category:Societates conditae anno 2024]]
dpf4uzgn12erqcfx7ri8mpku62xy2id
Lingua Harthica Superior
0
327449
3994357
3978933
2026-10-14T01:12:22Z
Grufo
64423
Minora
3994357
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa linguae
| nomen latine = {{PAGENAME}}
| nomen = [[Theodisce]]: {{barbarice|lingua=de|Ewerharzisch}}
| color familiae = lawngreen
| tabula = [[Fasciculus:Human Language Families (wikicolors).png|center|255px|Familiae linguisticae coloribus Vicipaediae pictae]]
| syllabus = Familiae linguisticae coloribus Vicipaedicis pictae
| civitas = [[Germania]]
| fabulantes =
| familia = {{Arbor notionum
| [[Linguae Indoeuropaeae]]
| + ([[Linguae Germanicae]])
}}
| nationes =
| procuratio =
| pronunciation =
| vici =
| scriptura = [[Abecedarium Latinum|Latina]]
| iso1 = |iso2 = gem | iso3 =
}}
{{res|Lingua Harthica Superior}} seu {{res|lingua Supraharthica}} (Supraharthice {{barbarice|lingua=de|ewerharzisch}}; [[Theodisce]] {{barbarice|lingua=de|Oberharzisch}}) est [[Varietas (linguistica)|varietas linguistica]] [[Dialecti Theodiscae altae|Supratheodisca]] ex pristino [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Circulo Osteroda ad Harthicos Montes]] et [[Circulus Goslariensis|Circulo Goslariensi]] in [[Saxonia Inferior]]e, in [[Germania]].
In insula linguistica in [[Harthici montes|Montibus Harthicis Superioribus]] (Theodisce {{barbarice|lingua=de|Oberharz}}) usurpatur, qui propter [[Metalleutice|metalleuticen]] notabantur. Plerique homines, qui in hanc regionem immigraverunt, ex parte occidentali {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Montes Metalliferi|Montium Metalliferorum|de|qid=Q4198}}<ref>“Nuntii Latini Bremenses”, [https://www.bremenzwei.de/themen/latein-nachrichten-rueckblick-september-102.html Septembris 2024, “Pauli Praemium Atrii Artificialis Bremensis tributum”].</ref> (Theodisce {{barbarice|lingua=de|Erzgebirge}}) oriundi erant<ref>Erich Borchers: {{barbarice|lingua=de|Sprach- und Gründungsgeschichte der erzgebirgischen Kolonie im Oberharz}}. Elwert, Marburg 1927, S. 34.</ref>. Saltem olim haec insula linguistica circumdata erat regione ubi [[lingua Saxonica|lingua Saxonica Inferior seu Infrasaxonica]] (Theodisce {{barbarice|lingua=de|Niedersächsisch}}; Infrasaxonice {{barbarice|lingua=de|Nedersaksisch}}) usurpabatur.
== Notae ==
<references />
{{NexInt}}
* [[Dialectus Lusatica Superior]]
* [[Dialectus Metalliferomontana]]
== Nexus externi ==
* [https://www.heimatbund-oberharz.de/barkordnung.html Lingua Harthica Superior] apud situm interretialem Consociationis Montium Harthicorum Superiorum (Theodisce).
[[Categoria:Linguae Germanicae]]
[[Categoria:Dialecti Theodiscae]]
[[Categoria:Lingua Theodisca]]
ke0m9l0t1w5v228vnrwz6bgxukiqtg4
Formula:Pinacotheca/doc
10
329177
3994372
3992759
2026-10-14T02:24:32Z
Grufo
64423
+Cat
3994372
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Params}}
Haec formula nota mediavicialem <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><gallery>...</gallery></syntaxhighlight> creat (de qua [[Anglice]] [[:en:Help:Gallery tag|legere potes]]), sed <code>//</code> in locum <code>|</code> adhibetur ad imagines a descriptiones separandas.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Pinacotheca
| mode = packed
| caption = Praestantes cinematographiae Francicae homines
| 1 =
Fasciculus:Fratelli Lumiere.jpg // [[Fratres Lumière]]
Fasciculus:George Melies.jpg // [[Georgius Méliès]]
Fasciculus:Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg // [[Ludovicus de Funès]]
Fasciculus:Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg // [[Ioannes Lucas Godard]]
Fasciculus:Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg // [[Catharina Deneuve]]
Fasciculus:Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg // [[Gerardus Depardieu]]
Fasciculus:Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg // [[Isabella Adjani]]
Fasciculus:Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg // [[Isabella Huppert]]
Fasciculus:Audrey Tautou janvier 2016.jpg // [[Etheldreda Tautou]]
Fasciculus:Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg // [[Mariana Cotillard]]
Fasciculus:Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg // [[Ioannes Dujardin]]
Fasciculus:Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg // [[Ioannes Paulus Belmondo]]
Fasciculus:Alain Delon en Janvier 2011.jpg // [[Alanus Delon]]
Fasciculus:Yves Montand Cannes.jpg // [[Ivo Montand]]
Fasciculus:Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg // [[Lino Ventura]]
Fasciculus:François truffaut.jpg // [[Franciscus Truffaut]]
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
{{Pinacotheca
| mode = packed
| caption = Praestantes cinematographiae Francicae homines
| 1 =
Fasciculus:Fratelli Lumiere.jpg // [[Fratres Lumière]]
Fasciculus:George Melies.jpg // [[Georgius Méliès]]
Fasciculus:Louis de Funès — L'Homme orchestre (1970) (recadré).jpg // [[Ludovicus de Funès]]
Fasciculus:Jean-Luc Godard at Berkeley, 1968.jpg // [[Ioannes Lucas Godard]]
Fasciculus:Catherine Deneuve Berlinale 2017.jpg // [[Catharina Deneuve]]
Fasciculus:Gérard Depardieu avp 2016 3.jpg // [[Gerardus Depardieu]]
Fasciculus:Isabelle Adjani Cannes 2018.jpg // [[Isabella Adjani]]
Fasciculus:Isabelle Huppert Cannes 2018.jpg // [[Isabella Huppert]]
Fasciculus:Audrey Tautou janvier 2016.jpg // [[Etheldreda Tautou]]
Fasciculus:Marion Cotillard at 2019 Cannes.jpg // [[Mariana Cotillard]]
Fasciculus:Christophe Lambert et Jean Dujardin (Cropped).jpg // [[Ioannes Dujardin]]
Fasciculus:Jean-Paul Belmondo Cannes 2011.jpg // [[Ioannes Paulus Belmondo]]
Fasciculus:Alain Delon en Janvier 2011.jpg // [[Alanus Delon]]
Fasciculus:Yves Montand Cannes.jpg // [[Ivo Montand]]
Fasciculus:Lino Ventura — Il Re di Poggioreale.jpg // [[Lino Ventura]]
Fasciculus:François truffaut.jpg // [[Franciscus Truffaut]]
}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* [[:en:Help:Gallery tag]]
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae imaginum|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
9ef8co1htpafhs6gyqriwhnidem3uhu
Dounoux
0
329327
3994340
3994131
2026-10-13T20:52:47Z
Pippobuono
54500
??
3994340
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Dounoux, Église Saint-Médard 1.jpg|thumb|upright=0.7|left|Dounux: [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] [[Sanctus|Sanctis]] [[Iacobus Minor (apostolus)|Iacobo]] [[Sanctus Philippus|Philippoque]] dicata.]]
{{res|Dounoux}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 880 [[incola]]rum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Dounoux|Dounoux}}
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
4p1njm8styekt7biv3nsljaiinftnuh
Neuron coniferum
0
329333
3994295
3994086
2026-10-13T14:59:43Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De proprietatibus */
3994295
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Retina-diagram.svg|thumb|Structurae nervosae retinae adumbratio: conus unus in medio, octo neura bacillifera ex utroque latere.]]
[[Fasciculus:Cone cell eng.svg|thumb|Structura morphologica coni]]
'''Neuron coniferum''' vel brevius '''conus'''<ref>Fons nominum Latinorum apud [https://www.imaios.com/de/e-anatomy/anatomische-strukturen/zapfen-133722636#from=1 IMAIOS]</ref> est alterum e duobus generibus [[neura sensoria retinalia|photoreceptoriorum]] in [[Retina (anatomia)|retina]] [[Vertebrata|vertebratorum]] inventis. Haec duo genera sunt [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] et neura conifera. Quae genera non tantum morphologia ut nomina indicant (bacilla segmentum externum longum et bacilliforme habent, coni segmentum externum brevius et conicum) sed etiam multis aliis proprietatibus inter se differunt.
== De proprietatibus ==
Neura bacillifera multo plura sunt quam conifera sed non isdem locis in retina disposita: coni in peripheria rari sunt, in fovea (retina centrali) stipantur et in centrali fovea soli sunt. Praeterea si multa bacilla in unam [[Neuron ganglionare multipolare|cellulam ganglionarem]] convergunt, econtra unicuique cono saepe respondet unum neuron ganglionare: ita fit ut cum lux in foveam incidit tum visio acutissima et facultas punctorum vicinorum discriminandorum maxima sit. Multa lux tamen conis necessaria est quia paucis [[photon|photonibus]] non excitantur. In obscuritate munere suo fungi desinunt atque tum bacillis videmus (scotopia).
Coni ad visionem diurnam et acutam et coloratam aptati sunt, bacilla autem ad visionem nocturnam parvamque lucem in tenebris percipiendam. Nam unum [[Pigmentum (biologia)|pigmentum]] (rhodopsinam) habent neura bacillifera nec [[Color|colores]] percipiunt sed tantumodo [[Griseus|grisei]] coloris varietates. Econtra coni unum e tribus pigmentis praebere possunt: distinguuntur enim coni caerulei qui [[Longitudo undae|longitudines undarum]] circa 420 [[Nanometrum|nm]] captant a conis viridibus (circa 530 nm)
et conis rubris (circa 560 nm) vel exactius appellantur coni B ('''b'''revis longitudo)<ref>Qui a nostris amicis Anglice loquentibus coni S dicuntur (short = brevis).</ref>, coni M ('''m'''edia longitudo), coni L ('''l'''onga). Ita visio humana trichromatica dicitur. Nam alii colores e mixtura signorum intentionis variae plurium conorum conficiuntur. Nam conus ipse nihil aliud facit quam photones a se captos summare cuiuscumque longitudinis: cerebrum deinde coniectura colorem definit secundum conorum species excitatas et magnitudinem excitationis.
Quattuor pigmenta in quattuor speciebus conorum apud multa animalia inveniuntur quae quadrichromata dicuntur ([[squamata]], [[aves]], [[crocodilia]]).
== De morphologia neuri coniferi ==
Neuron coniferum in plures partes dividi solet:
*segmentum externum cuius extremitas in [[Stratum pigmentosum retinae|stratum pigmentosum retinae]] partim mergitur, ubi sunt sacculi membranei pigmenta ut [[Proteina|proteinas]] transmembraneas praebentes. Isti sacculi sunt invaginationes membranae ipsius segmenti. Ibi fit [[Phototransductio|phototransductio]].
*segmentum internum a cilio connectente cum segmento externo connexum. Ibi inveniuntur [[Mitochondrium|mitochondriae]] quae energiam [[Metabolismus|metabolismo]] cellulari et synthesi novorum sacculorum praebent.
* corpus cellulare (soma) et nucleus cum segmento interno directe connectuntur
*sequuntur fibra interna et processus qui [[Synapsis chemica|synapsin]] cum [[neuron bipolare|neuro bipolari]] facit
== Plura legere si cupis ==
*Vadim Y. Arshavsky, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982224008261 Vision: A specialized pathway for pigment regeneration in cones]", ''Current Biology'', 2024: R726-R728
*David J. Calkins, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946200000264 Seeing with S cones]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2001: 255-287
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
* Masahiro Kono, "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/bookseries/abs/pii/S1877117315001040 Cone Health and Retinoids]", in ''Progress in Molecular Biology and Translational Science'', 2015: 465-476
*Thierry Léveillard, Alain Van Dorsselaer et José-Alain Sahel. "[https://www.medecinesciences.org/fr/articles/medsci/full_html/2015/10/medsci20153110p828/medsci20153110p828.html Altruisme dans la rétine : les bâtonnets nourrissent les cônes]", m/s Médecine Sciences, 2015: 828 - 830
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
== Nexus externi ==
*Vicimedia communia plura habent quae ad [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cone_cell neuron coniferum] spectant
* [https://www.imaios.com/de/e-anatomy/kopf-und-hals/auge?ul=true#mic=eye-illustrations&afi=33&is=9257&il=fr&l=fr_FR&isf=true Imago apud IMAIOS]
[[Categoria:Oculus]]
ixfggtx8v9fmxk7g5uumvpfpaf5e45f
Neura sensoria retinalia
0
329337
3994309
3994143
2026-10-13T15:23:06Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
3994309
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate stratum vasculosum retinae isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
bbi54uc7hgb536neynadohv6y3d5g5d
3994311
3994309
2026-10-13T15:24:32Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994311
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate stratum pigmentosum retinae isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
6rg1zmi5a5cmz5w47hyk256tni7qmlb
3994312
3994311
2026-10-13T15:25:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994312
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
e271jg321bhcct546wckr2rkoosvinm
3994315
3994312
2026-10-13T15:28:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994315
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
6f7n0omvxrijzxm070hlwi4dvbri37o
3994316
3994315
2026-10-13T15:30:06Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994316
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
h245ftusdj6b2n8cnh1dyt90kis0hmv
3994317
3994316
2026-10-13T15:41:28Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994317
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis]] stimulat quae [[Adenosinum phosphoricum|AMPc]] dissolvit. AMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
2yab1i7lwxvi48zcnuqvipjn7kyme7n
3994318
3994317
2026-10-13T15:41:55Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994318
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis. Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Adenosinum phosphoricum|AMPc]] dissolvit. AMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
e4a6taqem0sods4g9ban6021letiwvm
3994319
3994318
2026-10-13T15:47:23Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994319
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (totum-trans). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Adenosinum phosphoricum|AMPc]] dissolvit. AMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Tunc potentia membranae in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]] usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad neuron bipolare transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
ozhphfx60cc2i2oa57g31xa9pg1fo9u
3994320
3994319
2026-10-13T15:50:40Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994320
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Adenosinum phosphoricum|AMPc]] dissolvit. AMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad neuron bipolare transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
hsieo11zkzwgh28dfhyhctvwystig2h
3994322
3994320
2026-10-13T15:58:47Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994322
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Adenosinum phosphoricum|AMPc]] dissolvit. AMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
ejcmm45k1fya4e3s9w96dkm7lkrkk7f
3994324
3994322
2026-10-13T16:04:45Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994324
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
cfnr9r4pyke75826gmwrekdvca8kujp
3994325
3994324
2026-10-13T16:16:32Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994325
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia postsynaptica excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
rqvhxp904jtet9rwdksmprv9pbg5b06
3994326
3994325
2026-10-13T16:17:42Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994326
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsinum formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia [[Synapsis chemica|postsynaptica]] excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
5fndq32omlgars7vkp0j5nk6ugb186f
3994327
3994326
2026-10-13T16:19:34Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994327
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsina formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia [[Synapsis chemica|postsynaptica]] excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
diri6yo84q5gfiah11mfjzxd5oxu1sz
3994328
3994327
2026-10-13T16:20:21Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994328
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsina formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam GMPc sublata est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia [[Synapsis chemica|postsynaptica]] excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
c473l6eednugz19jaaimv5j3i78zpk8
3994329
3994328
2026-10-13T16:20:41Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994329
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsina formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam GMPc sublatum est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia [[Synapsis chemica|postsynaptica]] excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
k0wf2ivp8rrs6khp4wfy3t7t58vaxaf
3994330
3994329
2026-10-13T16:24:35Z
Marcus Terentius Bibliophilus
2059
/* De phototransductione */
3994330
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Cone rode.svg|thumb|Bacilla et coni sunt duo photoreceptoria retinae.]]
'''Neura sensoria retinalia'''<ref>Fons nominis Latini apud [https://www.imaios.com/fr/e-anatomy/structures-anatomiques/cellules-photoreceptrices-11124235072#from=5 IMAIOS]</ref> vel '''[[Photoreceptorium|photoreceptoria]]''' sunt neura transformata in [[Retina (anatomia)|retina]] quae lucis energiam in signa chemica et electrica transmutant. Nam [[Pigmentum (biologia)|pigmenta]] transmembranea in discorum membrana praebent quae postquam [[photon|photonibus]] icta sunt [[Neurotransmissor|neurotransmissoris]] [[Acidum glutamicum|glutamati]] emissionem cohibent atque ita nuntia neuris posterioribus in visionis systemate mittunt. Duo genera neurorum sensoriorum distinguntur: [[Neuron bacilliferum|neura bacillifera]] ad visionem nocturnam sine coloribus accomodata et [[Neuron coniferum|neura conifera]] visionem acutam et coloratam praebentia.
== De phototransductione ==
[[Fasciculus:RetinalCisandTrans.svg|thumb|Photones retinal 11-cis in retinal totum-trans transmutant quod initium phototransductionis movet. Molecula curva recta fit.]]
[[Molecula]] photonibus transformata est [[Retinal|retinal]], [[aldehydum]] ex [[Vitaminum A|vitamino A]] per oxitationem derivatum. Ad pigmenta discorum membranaceorum formanda retinal cum proteinis opsinis appellatis componitur. Retinal semper unum et idem remanet in omnibus neuris sensoriis retinae, opsinae sunt quae praeferentiam erga certas [[Longitudo undae|longitudines undae]] definiunt. Plures enim opsinarum species sunt, rhodopsina in baculis et variae iodopsinae in conis.
Retinal duas structuras induere potest quae [[Isomerum|isomera]] dicuntur. In obscuritate [[Stratum pigmentosum retinae opticae|stratum pigmentosum retinae]] isomerum 11-cis fabricat sive ex vitamino A sive ex moleculis retinalis iam consumptis (''totum-trans''). Nam retinal ''11-cis'' photone ictum in retinal ''totum-trans'' mutatur. Tum et opsina formam suam excitatam sumit et paulo post a retinale solvitur. Retinal ''totum-trans'' in stratum pigmentosum redit ubi regeneratur ad usum ulteriorem (cyclus retinalis).
Opsinae excitatae [[Canalis ionticus|canales]] [[cation|cationtium]] in cellulam intrantium ([[Calcium|Ca]]++ et [[Natrium|Na]]+) per [[proteinum G]] [[Transducina|transducinam]] appellatam claudunt. Etenim transducina [[phosphodiesterasis|phosphodiesterasem]] stimulat quae [[Guanosinum phosphoricum|GMPc]] (guanosinum monophosphatum cyclicum) dissolvit. GMPc est molecula quae canalibus adligata eos apertos tenet. Postquam GMPc sublatum est potentia membranae, in obscuritate -40 [[Volta (unitas)|mV]], usque ad -70 mV augetur et neuron sensorium neurotransmissorem ad [[Neuron bipolare|neuron bipolare]] transmittere desinit. Quod et ipsum nuntius est. Nam glutamatum neurotransmissor inhibens ibi est: cum cessat neuron bipolare stimulatur et potentia [[Synapsis chemica|postsynaptica]] excitans nascitur.
== Plura legere si cupis ==
*Federica Genovese, Johannes Reisert, Johannes Reisert, Vladimir J. Kefalov . "[https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2021.761416/full Sensory Transduction in Photoreceptors and Olfactory Sensory Neurons: Common Features and Distinct Characteristics]", ''Frontiers in Cellular Neuroscience. Cellular Neurophysiology'', 2021
*''Handbook of Clinical Neurology''. Volumen 217: ''Retina Structure, Function, and Genetics'', Elsevier, 2026 imprimis caput 7: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000111 Retinal cell types: Rod and cone photoreceptors]" et caput 14: "[https://www.sciencedirect.com/science/chapter/handbook/abs/pii/B9780443221934000135 Phototransduction in vertebrate rod and cone cells]".
*Trevor D. Lamb, "[https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1113/JP282058 Photoreceptor physiology and evolution: cellular and molecular basis of rod and cone phototransduction]", The Journal of Physiology, 2022
*Debarshi Mustafi, Andreas H. Engel, Krzysztof Palczewski. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946209000330 Structure of cone photoreceptors]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2009: 289-302
*Edward N Pugh, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004925 Rods Are Rods and Cones Cones, and (Never) the Twain Shall Meet]", ''Neuron'', 2001: 375-376
*C. Salesse, "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0181551217300591 Physiologie du signal visuel rétinien : de la phototransduction jusqu’au cycle visuel]", ''Journal Français d'Ophtalmologie'', 2017: 239-250
* Jin-Shan Wang, Vladimir J. Kefalov. "[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1350946210000753 The Cone-specific visual cycle]", ''Progress in Retinal and Eye Research'', 2011: 115-128
==Notae==
<references />
[[Categoria:Oculus]]
kfjgaaig2r1lh8poeyz5abksnvi2gr1
Michael Ditka
0
329346
3994263
3994184
2026-10-13T13:04:43Z
IacobusAmor
1163
~
3994263
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Ditka1960Crop Owl61pg183.jpg|thumb|upright=0.8|Michael Ditka anno [[1960]].]]
{{res|Michael Keller Ditka}} (vulgo ''Mike''; natus ''Michael Keller Dyczko minor'' [[Carnegia (urbs)|Carnegiae]] in [[Pennsilvania]] die [[18 Octobris]] [[1939]]; mortuus [[Sicagum|Sicagi]] die [[9 Octobris]] [[2026]]), {{res|Michael Ferreus}} ([[Anglice]] ''Iron Mike'') tantum se appellans, fuit [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]] et pediludii [[exercitator]]. Alumnus et [[athleta]] [[Universitas Pittsburgensis|Universitatis Pittsburgensis]] fuit. Lusit exercuitque in [[Foedus Pediludii Nationale|Foedo Pediludii Nationali]] ab anno [[1961]] ad annum [[1999]]. Tria certamina [[Super Bowl]] vicit.
== Turmae ==
=== Lusor ===
* Pitt (1958–1960)
* Chicago Bears (1961–1966)
* Philadelphia Eagles (1967–1968)
* Dallas Cowboys (1969–1972)
=== Exercitator ===
* Dallas Cowboys (1973–1981)
* Chicago Bears (1982–1992)
* New Orleans Saints (1997–1999)
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Mike Ditka|Michaelem Ditka}}
* {{IMDb|0228491|Michaele Ditka}}
{{Anni vitae|1939|2026|Ditka, Michael Keller}}
[[Categoria:Alumni Universitatis Pittsburgensis]]
[[Categoria:Athletae Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Harpastum Americanum]]
[[Categoria:Incolae Pennsilvaniae]]
8t1o8ui1j9nmf0ok2ggm8lfh7wj5uqe
Nobilis mei miserere precor!
0
329347
3994244
2026-10-13T12:20:15Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Nobilis mei miserere precor!]] ad [[Nobilis, mei miserere precor!]]: Titulus congruens
3994244
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Nobilis, mei miserere precor!]]
dd00hx1esbppikmwdx3s4cs0xyk4qao
Catamarca (provincia)
0
329348
3994260
2026-10-13T12:47:34Z
Demetrius Talpa
81729
Demetrius Talpa movit paginam [[Catamarca (provincia)]] ad [[Catamarca]]: explicatio inutilis
3994260
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Catamarca]]
j1yysfvat6c8scqdyxs9d4fj74rwkur
Ioannes Theodatus
0
329349
3994348
2026-10-14T00:44:51Z
Bartholomite
116968
nova
3994348
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Ioannes Theodatus}} ([[Armenice]] Հովհաննես Աստվածատուր, ''Hovhannes Astouatzatur''; [[Theodisce]] ''Johannes Theodat'' vel ''Diodato''; natus [[Constantinopolis|Constantinololi]] anno [[1640]]; mortuus [[Vindobona]]e die [[17 Maii]] [[1725]]) fuit [[mercator]] [[nuntius]]que [[Armenia|Armenicus]]. Primam Vindobonae [[coffearia|cauponam coffeariam]] ab anno [[1685]] possidebat. Mandatum imperiale ei ab [[Leopoldus I (imperator Sacri Romani Imperii)|Leopoldo I]] concessum est, quo ei licentia data est [[coffeum|coffea]] importandi et vendendi.
== Bibliographia ==
* ''Diodato, Johannes''. In: ''Felix Czeike: Historisches Lexikon Wien''. Band 2: ''De–Gy''. Kremayr & Scheriau, Vindobonae 1993, ISBN 3-218-00544-2, S. 19. {{ling|Theodisce}}
* Tsivolas, T., & Krikorian, A. (2025). [https://doi.org/10.3390/rel16030379 The Armenian Presence in Vienna: From the Coffeehouse to the Church and Back]. ''Religions, 16''(3), 379. {{ling|Anglice}}
{{bio-stipula}}
{{Anni vitae|1640|1725|Theodatus, Ioannes}}
[[Categoria:Incolae Armeniae]]
[[Categoria:Incolae Constantinopolis]]
[[Categoria:Incolae Vindobonae]]
[[Categoria:Coffeum]]
pcvnjbc0igddv5gxbiw6d0ulmo2otjs
Formula:Arbor notionum
10
329350
3994351
2026-10-14T01:03:29Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
3994351
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
excluding_non-numeric_names|
trimming_values|
entering_substack|
renaming_by_mixing|praefixum $#|
mapping_by_replacing|%s*||
mapping_by_replacing|^(%+*).-$|%1|
leaving_substack|
mapping_by_replacing|^[%+%s]*(.-)$|%1|
renaming_by_mixing|textus $#|
flushing|
all_sorted|
setting|i|<br />|
call_for_each_group|Arbor notionum/notio
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
j2ee6djsmzhjpx2r0k1o5j4m9pmqtj3
3994356
3994351
2026-10-14T01:12:08Z
Grufo
64423
3994356
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|
excluding_non-numeric_names|
trimming_values|
entering_substack|
renaming_by_mixing|praefixum $#|
mapping_by_replacing|%s*||
mapping_by_replacing|^(%+*).-$|%1|
leaving_substack|
mapping_by_replacing|^[%+%s]*(.-)$|%1|
renaming_by_mixing|textus $#|
flushing|
all_sorted|
call_for_each_group|Arbor notionum/notio
}}</includeonly><noinclude>{{Documentatio}}</noinclude>
3aea5d59rtt31jy9aet210rdmp4ccw0
Formula:Arbor notionum/notio
10
329351
3994352
2026-10-14T01:03:35Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
3994352
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span style="padding-left: {{safesubst:<noinclude />#invoke:string|len|s={{{praefixum|}}}}}em;">{{{textus|}}}</span>
</includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude>
pkr4uux94rabonds68crpnxm6no47of
3994353
3994352
2026-10-14T01:07:22Z
Grufo
64423
3994353
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span style="padding-left: {{safesubst:<noinclude />#invoke:string|len|s={{{praefixum|}}}}}em;">{{{textus|}}}</span></includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude>
kebb6colq4xhsopsdt9pljblmazatw9
3994355
3994353
2026-10-14T01:11:50Z
Grufo
64423
3994355
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><div style="padding-left: {{safesubst:<noinclude />#invoke:string|len|s={{{praefixum|}}}}}em;">{{{textus|}}}</div></includeonly><noinclude>{{Documentatio formulae machinariae}}</noinclude>
8l8pqi6ndlmuytjnhlxakic1jzasx1e
Formula:Arbor notionum/doc
10
329352
3994354
2026-10-14T01:10:07Z
Grufo
64423
Prima adumbratio
3994354
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Params|String}}
Haec formula arborem quarumlibet notionum creat.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Arbor notionum
| Gallia
| + Est omnis
| ++ Divisa
| + In partes
| + Tres
| Quarum una
| + Incolunt Belgae
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
: {{Arbor notionum
| Gallia
| + Est omnis
| ++ Divisa
| + In partes
| + Tres
| Quarum una
| + Incolunt Belgae
}}
== Subformulae machinariae ==
* {{Relfn|Formula:Arbor notionum/notio}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* {{Fn|Series versibus dissaepta}}
* {{Fn|Capsa linguae}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
dps6dr2whtjs8qg6dyainll7x3kgqf7
3994366
3994354
2026-10-14T01:37:20Z
Grufo
64423
3994366
wikitext
text/x-wiki
{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Lua|Params|String}}
Haec formula arborem quarumlibet notionum creat.
== De usu ==
'''Vicitextus:'''
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{Arbor notionum
| Gallia
| + Est omnis
| ++ Divisa
| + In partes
| + Tres
| Quarum unam
| + Incolunt Belgae
}}</syntaxhighlight>
'''Effectus:'''
: {{Arbor notionum
| Gallia
| + Est omnis
| ++ Divisa
| + In partes
| + Tres
| Quarum unam
| + Incolunt Belgae
}}
== Subformulae machinariae ==
* {{Relfn|Formula:Arbor notionum/notio}}
== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae typographicae]]
* {{Fn|Series versibus dissaepta}}
* {{Fn|Capsa linguae}}
<includeonly>{{in harenario aut alibi||
<!-- Categorias sub hac linea adde -->
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae typographicae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae quae seorsos versus creant|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae variadicae|{{PAGENAME}}]]
}}</includeonly>
ruqlia037zhwxk73vdcpguurzqoug2z
Albertus Houssiau
0
329353
3994367
2026-10-14T01:40:51Z
Bartholomite
116968
nova
3994367
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Albertus Ioannes Carolus Gislenus Houssiau}} (natus [[Halla (Belgica)|Hallae]] die [[2 Novembris]] [[1924]]; mortuus [[Leodium|Leodii]] die [[13 Octobris]] [[2026]]) fuit [[episcopus]] [[Belgica|Belgicus]]. Episcopus [[dioecesis Leodiensis]] ab anno [[1986]] ad annum [[2001]] erat. Professor [[Universitas Catholica Lovaniensis|universitatis Catholicae Lovaniensis]] fuit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Albert Houssiau|Albertum Houssiau}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Anni vitae|1924|2026|Houssiau, Albertus Ioannes Carolus Gislenus}}
[[Categoria:Episcopi Leodienses]]
[[Categoria:Professores Universitatis Catholicae Lovaniensis]]
nt9eycw0sq6os2cxslcasuuf0ijs8h0
3994381
3994367
2026-10-14T04:32:52Z
Bartholomite
116968
3994381
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Albertus Ioannes Carolus Gislenus Houssiau}} (natus [[Halla (Belgica)|Hallae]] die [[2 Novembris]] [[1924]]; mortuus [[Leodium|Leodii]] die [[13 Octobris]] [[2026]]) fuit [[theologus]] et [[episcopus]] [[Belgica|Belgicus]]. Episcopus [[dioecesis Leodiensis]] ab anno [[1986]] ad annum [[2001]] erat. Professor [[Universitas Catholica Lovaniensis|universitatis Catholicae Lovaniensis]] fuit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Albert Houssiau|Albertum Houssiau}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Anni vitae|1924|2026|Houssiau, Albertus Ioannes Carolus Gislenus}}
[[Categoria:Centenariani]]
[[Categoria:Episcopi Leodienses]]
[[Categoria:Professores Universitatis Catholicae Lovaniensis]]
hyvlr86ifvyrhcmid64rqcerul3wxns
3994419
3994381
2026-10-14T10:43:29Z
IacobusAmor
1163
3994419
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa hominis Vicidatorum}}
{{res|Albertus Ioannes Carolus Gislenus Houssiau}} (natus [[Halla (Belgica)|Hallae]] die [[2 Novembris]] [[1924]]; mortuus [[Leodium|Leodii]] die [[13 Octobris]] [[2026]]) fuit [[theologus]] et [[episcopus]] [[Belgica|Belgicus]]. Episcopus [[dioecesis Leodiensis]] ab anno [[1986]] ad annum [[2001]] erat. [[Professor]] [[Universitas Catholica Lovaniensis|universitatis Catholicae Lovaniensis]] fuit.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Albert Houssiau|Albertum Houssiau}}
{{Fontes biographici}}
{{bio-stipula}}
{{Anni vitae|1924|2026|Houssiau, Albertus Ioannes Carolus Gislenus}}
[[Categoria:Centenariani]]
[[Categoria:Episcopi Leodienses]]
[[Categoria:Professores Universitatis Catholicae Lovaniensis]]
h29b71aly060oi5k5knsfwinapf5tph
Furry fandom
0
329354
3994370
2026-10-14T02:16:30Z
Vulpecula Bella
216165
Paginam creavi
3994370
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
'''Furritas''' (Anglice ''[[:en:Furry_fandom|furry fandom]]'') est societas eorum, quos delectant animalia anthromorphica: bestiae scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi sunt '''furri''' (Anglice ''[[wiktionary:furry|furry]]'', quod dicit villosum sicut bestiae pellem) et rebus student anthropomorphicis fere omni arte apta, sive depingendi, sive narrandi, sive imitandi, velut in pictura, in animatione, in vestitu, in cantu, in fabulis, et in ludis. At primae sunt artes visuales, quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 157-205</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 207-230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>Plante et al. 2023, pp. 644-649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>Plante et al. 2023, pp. 271-274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>Plante et al. 2023, pp. 657-681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* Plante, Courtney N.; Reysen, Stephen; Adams, Camielle; Roberts, Sharon E.; Gerbasi, Kathleen C., eds. (2023). ''[https://furscience.com/publications/ Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom].'' Commerce, Texia: International Anthropomorphic Research Project.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|furritatem}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum
dvm1k2stbsscn4fud7bqxuohvy3fzoy
3994375
3994370
2026-10-14T02:56:31Z
IacobusAmor
1163
dubcat &c.
3994375
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
'''Furritas'''{{Convertimus}} ([[Anglice]] ''furry fandom'') est societas eorum, quos delectant [[animalia]] [[anthropomorphismus|anthropomorphica]]: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 157-205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 207-230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>Plante et al. 2023, pp. 644-649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>Plante et al. 2023, pp. 271-274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>Plante et al. 2023, pp. 657-681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* Plante, Courtney N.; Reysen, Stephen; Adams, Camielle; Roberts, Sharon E.; Gerbasi, Kathleen C., eds. (2023). ''[https://furscience.com/publications/ Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom].'' Commerce, Texia: International Anthropomorphic Research Project.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|furritatem}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
ovaeuq83dnomxbczy05q3jlh4rzql54
3994384
3994375
2026-10-14T08:19:41Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Furritas]] ad [[Furry fandom]]: Hoc est fere nomen proprium, cum quo nobis [[Vicipaedia:Noli fingere|non licere fingere]] censeo
3994375
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
'''Furritas'''{{Convertimus}} ([[Anglice]] ''furry fandom'') est societas eorum, quos delectant [[animalia]] [[anthropomorphismus|anthropomorphica]]: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 157-205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>Plante et al. 2023, pp. 207-230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>Plante et al. 2023, pp. 644-649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>Plante et al. 2023, pp. 271-274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>Plante et al. 2023, pp. 657-681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* Plante, Courtney N.; Reysen, Stephen; Adams, Camielle; Roberts, Sharon E.; Gerbasi, Kathleen C., eds. (2023). ''[https://furscience.com/publications/ Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom].'' Commerce, Texia: International Anthropomorphic Research Project.
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|furritatem}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
ovaeuq83dnomxbczy05q3jlh4rzql54
3994386
3994384
2026-10-14T08:32:40Z
Grufo
64423
Paginam redintegravi
3994386
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
f7g6vl3bu8wlbzz2afgb291w5zzgb9q
3994387
3994386
2026-10-14T08:34:52Z
Grufo
64423
3994387
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi [[Anglice]] dicuntur {{res|furries|lingua=en}}, quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
hmndt9195d37ahvkxq19rai3nvre72u
3994388
3994387
2026-10-14T08:37:05Z
Grufo
64423
3994388
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi [[Anglice]] dicuntur {{res|furries|lingua=en}}, quia eorum [[pellis]] villosa dicitur ac bestiarum, et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
jyz5wi298c33grm39rruczpcunc91ek
3994389
3994388
2026-10-14T08:38:55Z
Grufo
64423
3994389
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} (‘societas villi’) est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi [[Anglice]] dicuntur {{res|furries|lingua=en}}, quia eorum [[pellis]] villosa dicitur ac bestiarum, et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
b5ns1srb83f5xvks17smn3zf9lckh8o
3994391
3994389
2026-10-14T08:40:01Z
Grufo
64423
3994391
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} (‘societas villi’) est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi [[Anglice]] dicuntur {{res|furries|lingua=en}}, quia eorum [[pellis]] villosa dicitur ac bestiarum, et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}.
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
awo6v25j8ykiegqjoy6452hn6zm8s3g
3994392
3994391
2026-10-14T08:41:11Z
Grufo
64423
3994392
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} (‘societas villi’) est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi [[Anglice]] dicuntur {{res|furries|lingua=en}} (‘villosi’), quia eorum [[pellis]] villosa dicitur ac illa bestiarum, et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''[[:en:Fursona|fursona]]''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi furri multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli furri etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''[[:en:Fursuit|fursuit]]''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''[[:en:Furry_convention|furry conventions]]''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}.
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum{{dubcat}}
jge9i17fjg7wrmkyy8i2zaul06cc84f
3994413
3994392
2026-10-14T10:32:08Z
IacobusAmor
1163
+Cats ex en:
3994413
wikitext
text/x-wiki
[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]<nowiki/> amictus suos gerentium.]]
{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.<ref>Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom "More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom."] ''Psychology Today.''</ref> Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.</ref>
Plerique pelliferi fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''fursona''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi ei multum inter se conversantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.</ref> Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''fursuit''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''furry conventions''), ubi multi ex diversis locis congregantur.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.</ref>
Maximam partem, nec putant se furri vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649</ref> Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274</ref> Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, et ideo multi furri id celant a cognatis et sociis.<ref>{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.</ref>
== Notae ==
<references/>
== Fontes ==
* {{Ecce citatio
| id = Plante et al., 2023
| c = {{Opus
| cognomen auctoris 1 = Plante
| nomen auctoris 1 = Courtney N.
| cognomen redactoris 2 = Stephen
| nomen redactoris 2 = Reysen
| cognomen redactricis 3 = Adams
| nomen redactricis 3 = Camielle
| cognomen redactricis 4 = Roberts
| nomen redactricis 4 = Sharon E.
| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
| isbn = 978-0997628838
}}
}}
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia pelliferorum
[[Categoria:Animalia anthropomorphica]]
[[Categoria:Subculturae]]
qwxj2lbz1ude0560wp8vb43m96eiixn
Usor:Vulpecula Bella
2
329355
3994376
2026-10-14T03:32:34Z
Vulpecula Bella
216165
ipsam creavi
3994376
wikitext
text/x-wiki
Versor in [[Furritas|furritate]], [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere, et fortasse aliis rebus quae inter se non congruunt.
536jo7vjgmk501cvv0ki3ch7ue64l2o
3994377
3994376
2026-10-14T03:53:54Z
Vulpecula Bella
216165
de genere nominis
3994377
wikitext
text/x-wiki
Versor in [[Furritas|furritate]], [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere, et fortasse aliis rebus quae inter se non congruunt.
Ipse sum vir, sed nomen meum, lingua ipsa imperante, feminini est generis; ideo licet tibi semper iis pronominibus et formis uti, quibus maxime praeceptis grammaticae ac postulatis eloquentiae obsequaris, omnino securus meae dignitatis.
4h7g5wkuwctzp375zf2gvj6roj50a4q
Furritas
0
329356
3994385
2026-10-14T08:19:42Z
Grufo
64423
Grufo movit paginam [[Furritas]] ad [[Furry fandom]]: Hoc est fere nomen proprium, cum quo nobis [[Vicipaedia:Noli fingere|non licere fingere]] censeo
3994385
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Furry fandom]]
7q3hf9uyz2wxexgcrczsjpigaliizc8
Domnus Cyricus
0
329357
3994402
2026-10-14T09:27:48Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3994402
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Image:Doncières ensemble 02.JPG|thumb|upright|left|Domnus Cyricus: despectus in vicum, cum [[ecclesia (aedificium)|ecclesia]] [[Sanctus Cyriacus|Sancto Cyriaco]] dicata.]]
{{res|Domnus Cyricus}}<ref>{{Graesse}}, t. 1, p. 355.</ref> (Francogallice ''Doncières'') est commune [[Francia|Francicum]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|praefecturae Vosegi]] 157 incolarum (anno [[2023]]) in [[regio]]ne [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Doncières|Domnum Cyricum}}
{{Fontes geographici}}
== Notae ==
<references />
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
ok46y4c0h3uzjwfc51z2xxnf37szi2s
Disputatio:Domnus Cyricus
1
329358
3994403
2026-10-14T09:29:02Z
Pippobuono
54500
attributio
3994403
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Doncières|238955852}}
ejs9pc2iddr7h8lpib70reb8obenrjs
Domvallier
0
329359
3994405
2026-10-14T09:34:50Z
Pippobuono
54500
creatio e francica documentatione
3994405
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Domvallier, Église Saint-Vallier.jpg|thumb|upright=0.7|left|Domvallier: [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] [[Sanctus Valerius|Sancto Valerio]] dicata.]]
{{res|Domvallier}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 97 [[incola]]rum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Domvallier|Domvallier}}
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
k6shrt4erp4lg5pqt140k33o9mxg7rz
3994408
3994405
2026-10-14T09:37:09Z
Pippobuono
54500
typo
3994408
wikitext
text/x-wiki
{{Capsa urbis Vicidatorum}}
[[Fasciculus:Domvallier, Église Saint-Vallier.jpg|thumb|upright=0.7|left|Domvallier: [[Ecclesia (aedificium)|Ecclesia]] [[Sanctus Valerius|Sancto Valerio]] dicata.]]
{{res|Domvallier}} est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 93 [[incola]]rum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Vosegus (praefectura Franciae)|Vosegi]] in regione [[Magnus Oriens|Magno Oriente]].
{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Vosegi]]
== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Domvallier|Domvallier}}
{{Fontes geographici}}
{{geo-stipula}}
[[Categoria:Communia praefecturae Vosegi]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Vosegi]]
sdqx1iejex779duuuzj34bgwtykb6zo
Disputatio:Domvallier
1
329360
3994407
2026-10-14T09:36:57Z
Pippobuono
54500
attributio
3994407
wikitext
text/x-wiki
{{attributio|fr|Domvallier|240252587}}
qoxyukvz413oc17z8yg0pjv7yvs801z