Marcus Tullius Cicero

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Vicipaedia</sitename>
    <dbname>lawiki</dbname>
    <base>https://la.wikipedia.org/wiki/Vicipaedia:Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicipaedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicipaediae</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Porta</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Disputatio Portae</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">Adumbratio</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">Disputatio Adumbrationis</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Marcus Tullius Cicero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>164</id>
    <revision>
      <id>3994499</id>
      <parentid>3979828</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De familia */</comment>
      <origin>3994499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19468" sha1="2ugflyhjbs59dg22gjpdw1jgeb3kx7x" xml:space="preserve">{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}

{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.

Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.

== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.

=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,&lt;ref&gt;Plutarchus, Cicero 2.2.&lt;/ref&gt; et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.

Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
  
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.

Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.

Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.

Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat:  fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69;  [[praetor]] anno 66.  Omnes magistratus in suo anno egit.

=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae:  [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]

Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.

=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus. 

Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.

Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus &quot;[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]&quot; suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.&lt;/ref&gt; [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.&lt;ref&gt;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].&lt;/ref&gt; Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.

=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Habuit [[Quintus Tullius Cicero|Quintum]] praeterea fratrem. Cicero quoque erat cognatus Mario per aviam Gratidiam.

=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat  et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.&lt;/ref&gt;. Quae villustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde [[Tusculanae disputationes]]). [[Formiae|Formianam]] villam quoque opossidebat. Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.&lt;/ref&gt; emit quod rumores malignos suscitavit. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis.

== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent. 

{{Cicero tituli}}

== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet:  hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem &quot;O fortunatam natam me consule Romam,&quot; qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum &quot;Romule Arpinas&quot;.&lt;ref&gt;[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.&lt;/ref&gt; Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael.  ''Cicero's Style:  A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: &quot;Cicero and the Commission of 146 B.C.&quot;, ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday &amp; Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste.  ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum:  Brill, 1955.  OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence:  A Literary Study.'' Oxonii:  Oxford University Press, 1998.  ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero:  Oratory and Rhetoric.''  Lugduni Batavorum et Bostoniae:  Brill, 2002.  ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** &quot;Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian&quot;, ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed.  ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2013.  ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper.  ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2010.  ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg &amp; Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. &quot;Cicero and the Bona Dea Scandal.&quot; ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.

{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]

== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* &quot;[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]&quot;
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]

{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>2ugflyhjbs59dg22gjpdw1jgeb3kx7x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994500</id>
      <parentid>3994499</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De villis et domo urbana */</comment>
      <origin>3994500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19538" sha1="fobkdvmg6iuzh3etopriqw3llpsjreb" xml:space="preserve">{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}

{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.

Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.

== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.

=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,&lt;ref&gt;Plutarchus, Cicero 2.2.&lt;/ref&gt; et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.

Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
  
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.

Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.

Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.

Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat:  fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69;  [[praetor]] anno 66.  Omnes magistratus in suo anno egit.

=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae:  [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]

Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.

=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus. 

Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.

Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus &quot;[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]&quot; suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.&lt;/ref&gt; [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.&lt;ref&gt;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].&lt;/ref&gt; Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.

=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Habuit [[Quintus Tullius Cicero|Quintum]] praeterea fratrem. Cicero quoque erat cognatus Mario per aviam Gratidiam.

=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat  et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.&lt;/ref&gt;. Quae villustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde [[Tusculanae disputationes]]). [[Formiae|Formianam]] villam quoque opossidebat. Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.&lt;/ref&gt; emit quod rumores malignos suscitavit&lt;ref&gt;[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3.&lt;/ref&gt;. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis.

== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent. 

{{Cicero tituli}}

== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet:  hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem &quot;O fortunatam natam me consule Romam,&quot; qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum &quot;Romule Arpinas&quot;.&lt;ref&gt;[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.&lt;/ref&gt; Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael.  ''Cicero's Style:  A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: &quot;Cicero and the Commission of 146 B.C.&quot;, ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday &amp; Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste.  ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum:  Brill, 1955.  OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence:  A Literary Study.'' Oxonii:  Oxford University Press, 1998.  ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero:  Oratory and Rhetoric.''  Lugduni Batavorum et Bostoniae:  Brill, 2002.  ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** &quot;Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian&quot;, ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed.  ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2013.  ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper.  ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2010.  ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg &amp; Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. &quot;Cicero and the Bona Dea Scandal.&quot; ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.

{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]

== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* &quot;[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]&quot;
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]

{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>fobkdvmg6iuzh3etopriqw3llpsjreb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994503</id>
      <parentid>3994500</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De familia */</comment>
      <origin>3994503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19740" sha1="l4p2aoxhsantbdt3ox2c6vg5c8xembh" xml:space="preserve">{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}

{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.

Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.

== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.

=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,&lt;ref&gt;Plutarchus, Cicero 2.2.&lt;/ref&gt; et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.

Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
  
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.

Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.

Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.

Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat:  fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69;  [[praetor]] anno 66.  Omnes magistratus in suo anno egit.

=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae:  [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]

Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.

=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus. 

Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.

Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus &quot;[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]&quot; suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.&lt;/ref&gt; [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.&lt;ref&gt;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].&lt;/ref&gt; Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.

=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]]  qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur.  Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.

=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat  et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.&lt;/ref&gt;. Quae villustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde [[Tusculanae disputationes]]). [[Formiae|Formianam]] villam quoque opossidebat. Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.&lt;/ref&gt; emit quod rumores malignos suscitavit&lt;ref&gt;[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3.&lt;/ref&gt;. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis.

== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent. 

{{Cicero tituli}}

== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet:  hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem &quot;O fortunatam natam me consule Romam,&quot; qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum &quot;Romule Arpinas&quot;.&lt;ref&gt;[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.&lt;/ref&gt; Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael.  ''Cicero's Style:  A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: &quot;Cicero and the Commission of 146 B.C.&quot;, ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday &amp; Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste.  ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum:  Brill, 1955.  OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence:  A Literary Study.'' Oxonii:  Oxford University Press, 1998.  ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero:  Oratory and Rhetoric.''  Lugduni Batavorum et Bostoniae:  Brill, 2002.  ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** &quot;Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian&quot;, ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed.  ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2013.  ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper.  ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2010.  ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg &amp; Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. &quot;Cicero and the Bona Dea Scandal.&quot; ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.

{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]

== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* &quot;[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]&quot;
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]

{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>l4p2aoxhsantbdt3ox2c6vg5c8xembh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994620</id>
      <parentid>3994503</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De villis et domo urbana */</comment>
      <origin>3994620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19810" sha1="c3okrgx5jz1pws436a724f5sx49bruk" xml:space="preserve">{{L1}}
{{Videdis|Cicero (discretiva)}}
{{Capsa hominis Vicidata}}

{{res|Marcus Tullius Cicero}} (natus [[3 Ianuarii]] [[106 a.C.n.]]; mortuus [[7 Decembris]] [[43 a.C.n.|43]]) fuit [[orator]], [[philosophus]], [[poeta]], [[ars rhetorica|rhetor]], [[civilitas|vir rei publicae]] peritissimus, qui idem excellentissimus [[scriptor]], peritus illius clari [[lingua Latina|sermonis]], aestimari solet.

Ipse fuit primus in [[gens Tullia|gente Tullia]] qui Cicero appellatus est, et cognomen traxisse dicitur a [[cicer]]ibus, quod eius [[legumen|leguminis]] ferendi rationem optime calleret. Alii ab habitu [[facies|faciei]] eum ita cognominatum putant, vel quod maculis ciceri similibus aspersus esset, vel quod in extrema nasi parte [[Tuber (fungus)|tuber]]culum figura ciceris habuerit.

== Vita ==
[[Fasciculus:Marci Tullii Ciceronis Opera Omnia.tif|thumb|''Opera omnia'', 1566]]
Cicero [[Arpinum|Arpini]] in [[municipium|municipio]] [[Latium|Latio]] natus est anno [[106 a.C.n.|centesimo sexto ante Christum natum]]. [[Formiae]] autem necatus scelere iussu [[Marcus Antonius|M. Antoni]] patrato est anno [[43 a.C.n.|quadragesimo tertio ante Christum natum]]. Cicero [[puer]] [[Roma]]e informatus ad omne disciplinae genus est, una cum fratre suo. [[Gens Tullia]] antiqua nobilitate equestri nota possidebat haud parvam rem familiarem fortunasque satis amplas, ut quae ingeniosissimo puero liberalem institutionem suppeditare possent. Cicero, qui [[nihil]] in re publica immutari volebat, aegre quidem ferebat se cum [[Gaius Marius|Mario]], qui tunc celebrior esset longeque paratior ad res novandas, comparari.

=== De iuventute ===
Cicero Romae educatus, ubi (sint modo vera quae apud [[Plutarchus|Plutarchum]], modo respuendus, modo locuples auctor, legimus) egregio ingenio praeditus, ceteris condiscipulis suis praestabat,&lt;ref&gt;Plutarchus, Cicero 2.2.&lt;/ref&gt; et liberalibus studiis imbutus magistros, sicut [[Quintus Mucius Scaevola Pontifex|Mucium Scaevolam]], habuit partim ibidem, partim doctissimos in [[Graecia]] viros.

Satis constat Ciceroni, id quod ille saepius commemoravit, ab initio eam philosophorum sectam placuisse, cuius praecepta cum ad ingenium tum ad negotia oratoris optime referri posse viderentur. [[Academia|Academicos]] enim recentiores, qui nihil pro certo haberent, recusavit tamquam disiunctos a vita vera usuque rerum, quem [[philosophia]]e ille tam prope vinciendum aestimavit ut mores cuique et sententias, ac praesertim acta moderatio philosophiae regeret. Philosophiam enim Cicero in primis usui destinari censuit, utpote quae mentem animumque erudiat, cogitantem hominem ad mortem beatam praeparet metuque levaret: philosophia, velum detrahens vitae terrestribus rebus artissime constrictae, dolorem vitae imminuens, pura aeternaque adpetens, docere secundum Ciceronem debuit morti obviam ire quasi e corporis vinculis tandem liberaremur, qua laxatione solum referret quo propius iustitiam moderationemque a nobis agnitas vixissemus, quamque constanter vitae tulissemus dolores.
  
Cicero quidem [[Philo]]nem secutus est, qui non solum [[ars rhetorica|artem oratoriam]] simul atque philosophiam doceret, verum hanc etiam ab illa secerni posse negaret. A [[Sophistae|sophistis]] enim profectus, si sapientia cum eloquentia coniungeretur, eam demum [[humanitas|humanitatem]] esse dixit. Neque etiam fieri potuit, quin Cicero ad doctrinam Philonis ipsam libenter traheretur. Qui affirmavit semper in utramque partem esse disputandum nec, quid verum esset, quaerendum, sed, quod cuique veri simile esse videretur, id esse tenendum. Nec mirum; nam Ciceronis ipsius omnis ars in eo nitebatur, quod audientibus persuaderi posset.

Cicero etiam conatus est versificare, in quibus numerantur conversiones [[Homerus|Homeri]] et ''[[Phaenomena (Aratus)|Phaenomenorum]]'' [[Aratus Solensis|Arati]], ad quas [[Publius Vergilius Maro|Vergilius]] postea in ''[[Georgica|Georgicon]]'' libris praecepta quaedam rettulit colonorum.

Singulari fuit atque eximia eloquentiae facultate, cuius ope imprimis actionibus [[Gaius Verres|Verrinis]], quamquam homo novus erat, per omnes honorum gradus suo anno ad consulatum adscendit.

Antea intrans cursum honorum, Cicero erat miles cum Pompeiano Strabone in Bello Sociali, tum in [[cursus honorum|cursum honorum]] adulescens intrat:  fuit [[quaestor]] anno 76 a.C.n., dein proquaestor provinciae [[Sicilia]]e; [[aedilis]] anno 69;  [[praetor]] anno 66.  Omnes magistratus in suo anno egit.

=== De consulatu ===
[[Fasciculus:Cilicia (Imperium Romanum).png|thumb|Provinciae Romanae:  [[Cilicia]] [[flavus|flavo]] colore est, cuius provinciae annis a [[51 a.C.n.|51]] ad [[50 a.C.n.]] fuit Cicero [[proconsul]].]]
In consulatu ([[63 a.C.n.]]), [[Catilina]]e [[Catilinae coniuratio|coniurationem]] detexit, et rem publicam ab exitio servavit, quam ob rem est a populo conclamatus [[Pater Patriae]], sed cum quosdam patricios Catilinae socios, indicta causa, ex senatus consultu in [[carcer]]e necandos curavisset, [[Publius Clodius Pulcher|Publio Clodio]] legem ferente in exsilium pulsus est. Decimo sexto autem mense decreto senatus revocatus est. post Cicero erat consul, Cicero factus est proconsul Ciliciae anno [[51 a.C.n.]]

Cicero, qui mirum in modum sui laudandi cupidus erat, primum consul [[epistula]]m de rebus a se gestis magnam ad [[Pompeii|Pompeium]] misit, quae periit non secus atque cetera eius opera de ea re confecta. Tum spes in [[Archias|Archia]] poeta Graeco posuit, qui morem ab [[Ennius|Ennio]] institutum secutus eoque tempore multa admiratione affectus in viris illustribus populi Romani celebrandis desudabat. Ab eo, qui [[carmen heroicum]] unum ad [[Quintus Lutatius Catulus|Catulum]] de bello cum [[Cimbri]]s gesto, alterum de victoria a [[Lucius Licinius Lucullus|Lucullo]] de [[Mithridates VI (rex Ponti)|Mithridate]] reportata scripserat, Cicero impetrare voluit, ut consulatus etiam sui laudes caneret. Ideo pro Archia accusato, quod fraude civitatem sibi Romanam comparavisset, anno [[62 a.C.n.|62]], causam dixit oratione, quae exstat. Anno vero proximo mense Maio, ad [[Titus Pomponius Atticus|Atticum]] amicum scripsit Archiam a [[Lucullus|Lucullo]] ad [[Metelli|Metellos]] studium videri contulisse suum (Att. 1.16.14 sq.), quam ob rem ipse denique laudes suas inchoavit.

=== De senectute et morte ===
Cicero, [[Gaius Iulius Caesar|Caesare]] in [[Gallia]] bellum gerente, multas orationes civiles Romae habuit; multas litteras conscripsit. Nihil paene de sexto decennio novimus, nisi ille orationibus tempora descripsisset. Multos defendit accusavitque, ideoque permulta nomina nobis tradita sunt, quorum semina non habemus. 

Cicero in [[bellum civile|bello civili]] [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeium]] Caesari reconciliare temptavit, quia Gaium Iulium Caesarem [[pontifex maximus|pontificem maximum]] cognovit; Pompeium autem consularem appellavit. Cum religionem Caesaris auctoritatemque Pompei imperatoris fundamenta rei publicae habenda esse postularet, pluris tamen iuris auctoritatem quam religionis aestimavit.

Bello civili stetit a partibus Pompeii; nihilominus, a Caesare victore veniam impetravit. Quo interfecto, [[Triumviratus|triumviris]] Romae velut regnantibus, [[Marcus Antonius|Antonii]] et [[Gaius Iulius Caesar Octavianus Augustus|Octavii]] et [[Marcus Aemilius Lepidus|Lepidi]] Cicero [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptus]] ab Herennio [[Centurio|centurione]] et Popillio [[Tribunus militum|tribuno militum]] occisus est, quem parricidii reum olim defenderat. Annos natus 64, cum a villa sua prope [[Capua]]m ad mare fugiens lectica deferretur, Cicero trucidatus est iussu Antonii, quem orationibus &quot;[[Philippicae (Cicero)|Philippicis]]&quot; suis ille summopere irritaverat. Ad Antonium caput Ciceronis et manus praecisae delatae sunt et in [[rostrum|rostris]] deinde expositae.&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cicero'' 48–49. [[Annaeus Seneca maior|Seneca Maior]], ''Suasoriae'' 6.17; 6.22 (= Livius: [[Ab urbe condita]], fragmenta 59 et 60). [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], ''Bell. civ.'' IV,73-82.&lt;/ref&gt; [[Fulvia (uxor Antonii)|Fulvia]] vero Antonii uxor linguam crinali acu repetitis ictibus, multisque exsecrationibus, feminea vindicatione transfixit. Qui circumstabant horruisse dicuntur gaudium quo Fulvia mariti honorem, Cicerone oratore tam diu ludibrio publico praebitum, ulta est cum Ciceronis linguam acu transfigeret manusque insultaret quas ille candidas mollesque agitavisset odium in Antonium senatui pleno etiam atque etiam verbis commovens atrocibus.&lt;ref&gt;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/47*.html#8.4].&lt;/ref&gt; Res tamen facta, quamvis petulanter, finis auctoritatem Romae habuit, cum terminum tam publicum tam publico bello imposuit quod Cicero cum Antonio ferociter gesserat, Flavia Antonium maritum victorem clamante, victumque Ciceronem usque in ipsius ore inimicum punitum.

=== De familia ===
Cicero uxorem duxit [[Terentia (uxor Ciceronis)|Terentiam]] et ex ea genuit [[Marcus Tullius Cicero (Iunior)|Marcum]] filium atque [[Tullia (filia Ciceronis)|Tulliam]] filiam (de cuius morte vehementer doluit). Frater ei fuit tribus annis minor [[Quintus Tullius Cicero|Quintus]]  qui sororem eius optimi amici Pomponii Attici uxorem duxerat: matrimonium non concors non erat et orator Arpinas saepe Atticum et fratrem Quintum ad reconciliationem hortabatur.  Cognatus quoque erat cum [[Gaius Marius|Mario]] per aviam Gratidiam.

=== De villis et domo urbana ===
Plures villas habuit Cicero: [[Tusculum|Tusculanam]] maxime amabat  et ab amico Attico petebat ut e Graecia ornamenta varia sibi mitteret ad eam ornandam&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad Atticum|Ad Atticum]]'' libro primo.&lt;/ref&gt;. Quae villustris facta est quia ibi Cicero studebat, legebat, scribebat, philosophabatur (unde [[Tusculanae disputationes]]). [[Formiae|Formianam]] villam quoque opossidebat. Anno 62 post consulatum domum [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Marci Crassi]] in [[Mons Palatinus|Palatino monte]] magno pretio&lt;ref&gt;''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.2: 3 500 000 HS.&lt;/ref&gt; emit quod rumores malignos suscitavit&lt;ref&gt;[[Aulus Gellius]] XII.12. ''[[Invectiva in Ciceronem]]'' 3. Cf  ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1 (pecuniam mutuandam quaerit).&lt;/ref&gt;. Magnam summam enim tum a [[Publius Cornelius Sulla|P. Sylla]] mutuatus est, quem apud iudices [[Pro Sulla|defendit]] et adfirmavit non esse e Catilinae coniuratis.

== Opera ==
Plurima composuit, quorum maior pars exstat: multos [[liber|libros]] de eloquentia [[philosophia]]que, elegantissimas [[epistula]]s, multas et peritissimas [[oratio]]nes, necnon fragmenta [[carmen|carminum]]. Opera Ciceronis documenta uberrima illius temporis habenda sunt quo respublica est in imperium conversa, quo motu cursus gentium Italiae Europaeque vehementer inflexus in perpetuum est, atque post [[Europa]]m, vita orbis reliqui totius terrarum. Cicero inter patres [[lingua Latina|linguae Latinae]] vocari potest, ac nisi ille facultates verba [[philosophia Graeca|philosophiae Graecae]] in linguam Latinam [[interpres|vertendi]] adhibuisset, multa verba huius disciplinae ignota vel obscura essent. 

{{Cicero tituli}}

== Fortuna ==
[[Fasciculus:William Blake - Marcus Tullius Cicero - Manchester City Gallery - Tempera on canvas c 1800.jpg|thumb|Cicero famam perennem habet:  hic, anno [[1800]], est pictus a [[Gulielmus Blake|Gulielmo Blake]].]]
Erant quoque qui Ciceronem suo tempore reprehenderent propter illam verborum copiam, id est supervacuorum verborum flumen, qui ab Seneca quasi deficentia quaedam significationis et studii videbatur. In his recognosces et [[Attica|Atticistarum]] contentionem in Ciceronem, et [[Asia]]norum studium in Ciceronianam concinnitatem, sobriam verborum coniunctorum dispositionem. Ad hoc eius detrectatores maligne ad memoriam revocant versus principem in ''De Consulatu Suo,'' illum infelicem &quot;O fortunatam natam me consule Romam,&quot; qui argumentum Ciceronis superbiae ac vaniloquentiae semper ostendebatur. Ciceronem illis famosis verbis se ipsum alterum [[Romulus|Romulum]] esse affirmantem auctor [[invectiva]]e cuiusdam illudit appellans eum &quot;Romule Arpinas&quot;.&lt;ref&gt;[[Sallustius|(Pseudo-)Sallustius]], ''In M. Tullium Ciceronem invectiva'' 7.&lt;/ref&gt; Sed his duobus milibus annorum qui nos ab illo discernunt, nulla acta est aetas quin Ciceronis facundia culmen linguae Latinae haberetur, quin verbis compositionique et eloquentiae eius maximo ardore studeretur, quin qui Latinas litteras discebant iis magistri proponerent Ciceronis orationes ante alias omnes subito imitandas.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Cistophor of Marcus Tullius Cicero.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cistophorus]] [[Apamea (Phrygia)|Apameae]] cusus cum nomine Marci Tulli Ciceronis qui proconsul [[Cilicia|Ciliciae]] anno 51/[[50 a.C.n.]] fuit.]]
* {{Fabricius Latina}} pp. 88-149
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359.
* von Albrecht, Michael.  ''Cicero's Style:  A Synopsis.'' Lugduni Batavorum et Bostoniae: Brill, 2003. ISBN 9004129618.
* [[Ernestus Badian|Badian, E]]: &quot;Cicero and the Commission of 146 B.C.&quot;, ''Collection Latomus'' 101 (1969), 54-65.
* {{Cite book |last=Caldwell |first=Taylor |title=A Pillar of Iron |url=https://archive.org/details/pillarofiron0000cald_l2s6 |publisher=Doubleday &amp; Company |location=New York |year=1965 |isbn=0385053037}}.
* Cicero, Marcus Tullius, Cicero’s letters to Atticus, Vol, I, II, IV, VI, [[Cambridge University Press]], Great Britain, 1965.
* Cicero, Marcus Tullius, Latin extracts of Cicero on Himself, translated by Charles Gordon Cooper, University of Queensland Press, Brisbane, 1963.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Political Speeches, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1969.
* Cicero, Marcus Tullius, De Officiis (On Duties), conv. [[Walter Miller (philologist)|Walter Miller]]. Harvard University Press, 1913, ISBN 978-0-674-99033-3, ISBN 0-674-99033-1.
* Cicero, Marcus Tullius, Selected Works, Penguin Books Ltd, Great Britain, 1971.
* Cowell, F R: ''Cicero and the Roman Republic'' (Penguin Books, 1948; liber saepissime impressus)
* {{Cite book |last=Everitt |first=Anthony |title=Cicero: the life and times of Rome's greatest politician |url=https://archive.org/details/cicerolifetimeso0000ever |publisher=Random House |location=New York |year=2001 |isbn=0375507469}}
* {{Cite book |title=The Last Generation of the Roman Republic |last=Gruen |first=Erich S. |year=1974 |publisher=University of California Press |location= |isbn= }}
* {{Cite book |title=This was Cicero |url=https://archive.org/details/bwb_O4-BPQ-161 |last=Haskell |first=H. J. |authorlink= |coauthors= |year=1942 |publisher=Alfred A. Knopf}}
* Haury, Auguste.  ''L'Ironie et l'humeur chez Cicéron.'' Lugduni Batavorum:  Brill, 1955.  OCLC 381672.
* Hutchinson, G. O. ''Cicero's Correspondence:  A Literary Study.'' Oxonii:  Oxford University Press, 1998.  ISBN 0-19-815066-0.
* {{Cite journal |doi=10.2307/4350381 |last=March |first=Duane A. |authorlink= |coauthors= |year=1989 |month= |title=Cicero and the 'Gang of Five' |url=https://archive.org/details/sim_classical-world_march-april-1989_82_4/page/225 |journal=Classical World |volume=82 |issue= 4|pages=225–234}}.
* May, James M., ed. ''Brill's Companion to Cicero:  Oratory and Rhetoric.''  Lugduni Batavorum et Bostoniae:  Brill, 2002.  ISBN 9004121471.
* {{Cite book |title=Cicerone. La parola e la politica |last=Narducci |first=Emanuele |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Laterza |location= |isbn=8842076058 }}.
* [[Plutarch]] Penguins Classics English translation by Rex Warner, ''Fall of the Roman Republic, Six Lives by Plutarch: Marius, Sulla, Crassus, Pompey, Caesar, Cicero'' (Penguin Books, 1958; with Introduction and notes by Robin Seager, 1972).
* Rawson, Beryl: ''The Politics of Friendship: Pompey and Cicero'' (Sydney University Press, 1978).
* [[Elizabeth Rawson|Rawson, Elizabeth]]:
** &quot;Cicero the Historian and Cicero the Antiquarian&quot;, ''JRS'' 62 (1972), 33-45.
** ''Cicero: A Portrait'' (Allen Lane, Penguin Books Ltd., 1975) ISBN 0-7139-0864-5. Revised edition: Bristol Classical Press, 1983. ISBN 0-86292-051-5. American edition of revised edition: Cornell University Press, 1983. ISBN 0-8014-1628-0 (hardcover); ISBN 0-8014-9256-4 (paperback).
* [[H.H. Scullard|Scullard, H. H.]] From the Gracchi to Nero, University Paperbacks, Great Britain, 1968.
* Smith, R. E. ''Cicero the Statesman.'' Cambridge University Press, 1966.
* Steel, Catherine, ed.  ''Cambridge Companion to Cicero.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2013.  ISBN 978-0521729802.
* Stockton, David: ''Cicero: A Political Biography'' (Oxford University Press, 1971).
* {{Cite document |last=Strachan-Davidson |first=James Leigh |title=Cicero and the Fall of the Roman Republic |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |year=1936}}.
* Stroup, Sarah Culpepper.  ''Catullus, Cicero, and a society of patrons: the Generation of the Text.'' Cantabridgiae:  Cambridge University Press, 2010.  ISBN 9780521513906.
* {{Cite document |last=Taylor |first=H. |title=Cicero: A sketch of his life and works |url=https://archive.org/details/cicerosketchofhi00taylrich |location=Chicago |publisher=A. C. McClurg &amp; Co. |year=1918}}.
* Tatum, W. J. [[1990]]. &quot;Cicero and the Bona Dea Scandal.&quot; ''Classical Philology'' 85: 202-208.
* Thorbecke, J. R. [[1818]].l ''[https://web.archive.org/web/20140810102554/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_philo_l.html De Principio Philosophiae et Officiorum in Ciceronis Operibus Philosophicis.]''
* Thorbecke, J. R. [[1819]]. ''[https://web.archive.org/web/20140810112832/http://home.kpn.nl/~dmjanssen1960/cicero_rhetor_l.html Ex iis quae in libris Ciceronis de Oratore a Crasso, Antonio, Caesare, aliis, de Eloquentia disputantur, ipsius efficiatur Ciceronis de perfecto oratore sententia.]''.
* Vasaly, Ann. ''Representations: Images of the World in Ciceronian Oratory.'' Berkeley: University of California Press, 1993. ISBN 0520077555.
* {{Cite book |title=Cicero Imperator: Studies in Cicero's Correspondence 51-47 B.C. |url=https://archive.org/details/ciceroimperators0000wist |last=Wistrand |first=M. |authorlink= |coauthors= |year=1979 |publisher= |location=Göteborg}}.
* {{Cite book |last=Yates |first=Frances A. |title=The Art of Memory |publisher=University of Chicago Press |location=Chicago |year=1974 |isbn=0226950018}}.

{{NexInt}}
* [[Asconius]]
* [[Caerellia]]
* [[Fibrenus]]

== Nexus externi ==
{{vicicitatio|Marcus Tullius Cicero|Ciceronem}}
{{vicifons|Marcus Tullius Cicero}}
{{CommuniaCat|Cicero|Ciceronem}}
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20210308010602/http://www.thelatinlibrary.com/cic.html Opera] apud [[The Latin Library]]
* &quot;[https://web.archive.org/web/20051125123207/http://www.utexas.edu/depts/classics/documents/Cic.html Situs Ciceronis domesticus]&quot;
* [https://web.archive.org/web/20071029141407/http://www.slu.edu/colleges/AS/languages/classical/latin/tchmat/pedagogy/latinitas/plut/cic/cicvit1.html Plutarchi ''Vita Ciceronis'' interprete Theodoro Doehner]
* Cicero in Catilinam in YouTube: [http://www.youtube.com/watch?v=vggmssbaGKc]

{{Lifetime|106 a.C.n.|43 a.C.n.|Cicero, Marcus Tullius}}
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Epistolographi]]
[[Categoria:Gens Tullia]]
[[Categoria:Iuris consulti Romani antiqui]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Oratores]]
[[Categoria:Philosophi Italiae Romanae]]
[[Categoria:Poetae Latini Romae antiquae]]
[[Categoria:Praetores]]
[[Categoria:Scriptores de arte rhetorica]]
[[Categoria:Scriptores de divinatione]]
[[Categoria:Scriptores Italiae antiquae]]
[[Categoria:Senatores]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero|!]]
[[Categoria:Catilinae coniuratio]]
[[Categoria:Victimae Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>c3okrgx5jz1pws436a724f5sx49bruk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argentina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2156</id>
    <revision>
      <id>3994434</id>
      <parentid>3994425</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28928" sha1="pj8sxcx2b66ilti2itgidwv0okucb9o" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Fluenta (Provincia)|Fluenta]]
|''Corrientes''
|[[Fluenta]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Neucenum (provincia)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|[[Neucenum (urbs)|Neucenum]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Fluentum|Fluentorum]], [[Chao (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>pj8sxcx2b66ilti2itgidwv0okucb9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994451</id>
      <parentid>3994434</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28916" sha1="of8aoith4wm9x4sz2o9ztafhknvvxgl" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Fluenta (Provincia)|Fluenta]]
|''Corrientes''
|[[Fluenta]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Fluentum|Fluentorum]], [[Chao (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, Neuqueni, Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>of8aoith4wm9x4sz2o9ztafhknvvxgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994475</id>
      <parentid>3994451</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28978" sha1="aoer7n9n13s0n9kb23st2fo7d2yxtcr" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Provincia Corrientensis|Corrientensis]]
|''Corrientes''
|[[Corrientes]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Soteriae|Sanctus Salvator ''Iuiuyensis'']]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioxa (provincia Argentinae)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|[[Rioxa (Argentina)|Rioxa]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Rochi Fanum]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|Domus Viduae
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes a Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Flumina Gallaica]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus ad Uligines]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Provincia Corrientensis|Corrientensis]], [[Chaco (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioxae, Mendozae, Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, [[Provincia Neuqueniana|Neuquenianae]], Melanopotamiae, Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>aoer7n9n13s0n9kb23st2fo7d2yxtcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994477</id>
      <parentid>3994475</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28949" sha1="0vvtcg9a08wptnmoclb4g80wup2rgwl" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Provincia Corrientensis|Corrientensis]]
|''Corrientes''
|[[Corrientes]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Iuiuyensis]]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioia (provincia)|Rioia]]
|''La Rioja''
|[[Rioia]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Posadas]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|[[Viedma]]
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes de Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Rivus Gallaecus]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus de Esterp]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Provincia Corrientensis|Corrientensis]], [[Chaco (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioiae, [[Mendoza (provincia)|Mendozae]], Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, [[Provincia Neuqueniana|Neuquenianae]], [[Flumen Nigrum (provincia)|Fluminis Nigri]], Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>0vvtcg9a08wptnmoclb4g80wup2rgwl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994478</id>
      <parentid>3994477</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28950" sha1="cqq3kdo3ask5wveunl5raq3myskcu7v" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Provincia Corrientensis|Corrientensis]]
|''Corrientes''
|[[Corrientes]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Iuiuyensis]]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioia (provincia)|Rioia]]
|''La Rioja''
|[[Rioia]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Posadas]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|[[Viedma]]
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes de Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Rivus Gallaecus]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus de Esterp]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Provincia Corrientensis|Corrientensis]], [[Chaco (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioiae, [[Mendoza (provincia)|Mendozae]], Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, [[Provincia Neuqueniana|Neuquenianae]], [[Flumen Nigrum (provincia)|Fluminis Nigri]], Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>cqq3kdo3ask5wveunl5raq3myskcu7v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994485</id>
      <parentid>3994478</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:11:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28950" sha1="hyxwnbiqhzg9mzttcwohfdq6bbrlbmd" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Provincia Corrientensis|Corrientensis]]
|''Corrientes''
|[[Corrientes]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Iuiuyensis]]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioia (provincia)|Rioia]]
|''La Rioja''
|[[Rioia]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Posadas]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|[[Viedma]]
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes de Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Rivus Gallaecus]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumanum]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Provincia Corrientensis|Corrientensis]], [[Chaco (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumanum|Tucumani]], [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioiae, [[Mendoza (provincia)|Mendozae]], Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, [[Provincia Neuqueniana|Neuquenianae]], [[Flumen Nigrum (provincia)|Fluminis Nigri]], Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>hyxwnbiqhzg9mzttcwohfdq6bbrlbmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994491</id>
      <parentid>3994485</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Divisio administrativa */</comment>
      <origin>3994491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28940" sha1="jwtm6ewcbloh83itugugjnyndtg8d13" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
[[Fasciculus:Argentina_orthographic.svg|thumb|upright=0.7|[[Tabula geographica]].]]
'''Argentina''', seu plenius '''Respublica Argentina''',&lt;ref&gt;&quot;Foederata Respublica Statuum La Plata . . . etiam Respublica Argentina&quot; {{Google Books|iXZYAAAAcAAJ|p. 173}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[America Australis|America Australi]] sita, cuius [[caput (urbs)|caput]] est [[Bonaëropolis]].
[[Fasciculus:La Argentina - Del Barco Centenera - Portada original.jpg|thumb|upright=0.8|left|Prima [[pagina]] primae editionis carminis ''La Argentina'' [[Martinus del Barco Centenera|Martini del Barco Centenera]], anno [[1602]] prolatae.]]

Argentina fines cum [[Bolivia]] [[Paraquaria]]que [[septentrio]]ne, [[oriens|oriente]] cum [[Brasilia]], [[Uraquaria|Uruquaria]] et [[Oceanus Atlanticus|Oceano Atlantico]], [[meridies|australi]] cum [[Fretum Drakeanum|Freto Drakeano]] et austroccidente cum [[Chilia]] habet, et a tricies nongenties centena milibus [[homo|hominum]] inhabitatur. Forma [[gubernatio]]nis est [[res publica]] [[foederalismus|foederalis]].[[praeses|praesidentialistica]]. [[Civitas]] [[America Latina|Americae Latinae]] cui est maxima [[productus domesticus grossus]] [[per capita]] (secundum [[paritas potestatis emptoriae|paritatis potestatis emptoriae]] normam) et maximus [[index incrementi humani]]) est. Gubernatio, rite '''Nación Argentina''' ('Civitas Argentina') Hispanice, in multis propositis [[lex|legitimis]] nominatur.

Si [[spatium]] consideratur, Argentina [[America Australis|Americae Australis]] secunda a maxima civitas post [[Brasilia]]m et [[orbis terrarum]] [[octo|octava]] est. [[Continens|Continentalis]] [[superficies|superficiei]] [[area (geometria)|area]] 2 766 889 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] est (1 078 000 km²) inter [[Andes|montes continuos Andes]] [[occidens|occidente]] et [[meridies|australi]], [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[oriens|oriente]]. Civitas [[Britanniarum Regnum|Britannica]] territoria gubernata [[Falklandia]]e ([[Malvinae]]) et [[insula]]rum [[Georgia Australis|Georgiae Australis]] et [[Insulae Sandvicenses Australes|Sandvicensium Australium]] vindicat. Cum [[Antarctica Argentina|Antarcticae Argentinae]] nomine, 96&amp;thinsp;464 chiliometrorum quadratorum [[Antarctica]]e, alias vindicationes [[Tsilia]] et [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] factas amplexa, vindicat.

==Historia==
[[Historia Argentinae]] cum primorum [[homo|hominum]] adventu in [[regio]]nem initium habet, abhinc [[annus|annorum]] 13 000 fere. Boreoccidentalis [[regio]] hodierni territorii [[Imperium Incae|Incaici Imperii]] pars erat, et [[Pampa]]e ab [[Indi Americani|indigenis Americanis]] nomadibus dominatae sunt. Mense Februario anni [[1516]], [[Ioannes Diaz de Solis]], [[nauta]] Hispanus, [[navis|navem]] in [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum|Fluminis Argentei]] gubernavit, et regionem nomine [[Hispania]]e postulavit. Hispanica [[colonia|colonizatio]] per saecula [[saeculum 16|sextum decimum]] et [[saeculum 17|septimum decimum]] transcurrit. Argentinae nomen ex ''[[argentum|argento]]'' deducitur, magnae [[metallum|metalli]] summae in [[manus|manibus]] indigenarum inventae causa.
[[Fasciculus:Buenos Aires shortly after its foundation 1536.png|thumb|upright=0.8|left|[[Bonaeropolis]] anno [[1536]].]]

Ab [[Hispania]] [[libertas]] anno [[1816]] facta est, et innumerabiles rixas intestinas effecit. Primae [[constitutio]]nis proclamatio anno [[1853]] facta est; hodie adhuc vigentis, mutationibus anno [[1994]] perfectis. Medio [[saeculum 19|saeculo undevicensimo]] et usque ad [[1955]] fere, [[historia Argentinae|civitatis historia]] intestinis certaminibus inter [[conservatismus|conservativos]] [[res militares|militares]] et cives liberales notata est, inter quos [[Peronismus|Peronistici]] motus principium eminet, [[Bellum Orbis Terrarum II|Bello Orbis Terrarum II]] conficiente. Inter annos [[1955]] et [[1983]], permulti civiles militaresque praesides in gubernatione se alternaverunt, cum crebris seditionibus et [[violentia|violentarum]] [[dictatura]]rum implantatione. De illo tempore, Argentina [[democratia]] secum magnam [[oeconomia|oeconomicam]] perturbationem habet, quae suum extremum attigit, praesidente [[Ferdinandus de la Rúa|Ferdinando de la Rúa]] cum [[recessio oeconomica|recessione]] sine praecedentibus in civitate.

==[[Civilitas]]==
[[Fasciculus:Casa Rosada in Buenos Aires.jpg|thumb|upright=0.8|Villa Rosacea [[Bonaeropolis|Bonaëropolensis]].]]
Post emendationem anni [[1994]], Argentinae [[constitutio]] potestatum [[potestas exsecutiva|exsecutivae]], [[potestas legisfera|legisferae]] et [[potestas iudicialis|iudicialis]] separationem instituit, seu civitatis, seu provinciarum planarum. Praeses et praeses vicarius [[suffragium universale|suffragio universale]] per quadriennium mandatum eliguntur, cum solum una reelectione{{dubsig}} consecutiva permissa. Praeses ([[Hispanice]] ''Presidente de la Nación Argentina'') simul [[caput civitatis]] et gubernationis est. Hic libere administros nominat et instantis periculi causa aut necessitatis causa leges ferre per decretum potest.

Argentinum [[parlamentum]] ([[Hispanice]] ''Congreso Nacional'') [[duo|duas]] [[camerae parlamenti|cameras]] habet: [[Senatus|Senatum]] (Hispanice ''Senado'') cum septuaginta duo scamnis et Cameram Legatorum (''Cámara de Diputados'') cum 257 sodalibus. De anno [[2001]], [[senator]]es suffragio universale in provinciis et in Capite Foederale eliguntur, unaquaeque cum [[tres|trium]] senatorum sexennio mandatum fungentium [[ius|iure]]. Tertia Senatus scamnorum pars quoque [[biennium|biennio]] eliguntur. Camerae Legatorum sodales quadrienniis mandatis eliguntur.

==Divisio administrativa==
[[Fasciculus:Map of Argentina with provinces.svg|thumb|upright=0.8|Provinciae Argentinae. ''Territoria russo [[color]]e non sub imperio effectivo Argentino sunt: [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] occupantur (Insulae Atlantici Australis) aut vindicatio in suspenso (Antarctica).'']]
[[Fasciculus:Regiones de Argentina.svg|thumb|upright=0.8|[[Quattuor]] regiones in quibus Argentinae provinciae conectuntur. Provincia Boni Aëris et Urbs Autonoma Bonaëropolitana, [[color]]e [[flavus|flavo]], nullam regionem integrant.]]
Argentina in [[viginti tres]] [[provincia]]s et una civitas autonoma divisa est. Hae et sua capita sunt:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Numerus
!Provincia [[Latine]]
!Provincia [[Hispanice]]
!Caput Provinciae Latine
!Caput Provinciae Hispanice
|-
|1
|[[Bonaeropolis|Urbs Autonoma Bonaëropolitana]]
|''Ciudad Autónoma de Buenos Aires''
|[[Bonaëropolis]]
|''Buenos Aires''
|-
|2
|[[Bonus Aer (provincia)|Bonus Aer]]
|''Provincia de Buenos Aires''
|[[Urbs Platensis]]
|''La Plata''
|-
|3
|[[Catamarca (provincia)|Catamarca]]
|''Catamarca''
|[[Sanctus Ferdinandus a Vallis Catamarcensis]]
|''San Fernando del Valle de Catamarca''
|-
|4
|[[Chaco (provincia)|Chaco]]
|''Chaco''
|[[Resistencia]]
|''Resistencia''
|-
|5
|[[Chubutia (provincia)|Chubutia]]
|''Chubut''
|[[Rausonopolis]]
|''Rawson''
|-
|6
|[[Corduba (provincia Argentinae)|Corduba]]
|''Córdoba''
|[[Corduba (Argentina)|Corduba]]
|''Córdoba''
|-
|7
|[[Provincia Corrientensis|Corrientensis]]
|''Corrientes''
|[[Corrientes]]
|''Corrientes''
|-
|8
|[[Mesopotamia (Argentina)|Mesopotamia]]
|''Entre Ríos''
|[[Parana (Argentina)|Parăna]]
|''Paraná''
|-
|9
|[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]]
|''Formosa''
|[[Formosa (Argentina)|Formosa]]
|''Formosa''
|-
|10
|[[Iuiuy]]
|''Jujuy''
|[[Sanctus Salvator Iuiuyensis]]
|''San Salvador de Jujuy''
|-
|11
|[[Pampa (provincia)|Pampa]]
|''La Pampa''
|[[Sancta Rosa (Argentina)|Sancta Rosa]]
|''Santa Rosa''
|-
|12
|[[Rioia (provincia)|Rioia]]
|''La Rioja''
|[[Rioia]]
|''La Rioja''
|-
|13
|[[Mendoza (provincia)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|[[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]
|''Mendoza''
|-
|14
|[[Missiones (provincia Argentinae)|Missiones]]
|''Misiones''
|[[Posadas]]
|''Posadas''
|-
|15
|[[Provincia Neuqueniana|Neuqueniana]]
|''Neuquén''
|[[Neuquén]]
|''Neuquén''
|-
|16
|[[Flumen Nigrum (provincia)|Flumen Nigrum]]
|''Río Negro''
|[[Viedma]]
|''Viedma''
|-
|17
|[[Salta (provincia)|Salta]]
|''Salta''
|[[Salta]]
|''Salta''
|-
|18
|[[Sanctus Ioannes (provincia Argentinae)|Sanctus Ioannes]]
|''San Juan''
|[[Sanctus Ioannes de Cuio]]
|''San Juan''
|-
|19
|[[Sanctus Ludovicus (provincia Argentinae)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|[[Sanctus Ludovicus (Argentina)|Sanctus Ludovicus]]
|''San Luis''
|-
|20
|[[Sancta Crux (provincia Argentinae)|Sancta Crux]]
|''Santa Cruz''
|[[Rivus Gallaecus]]
|''Río Gallegos''
|-
|21
|[[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]]
|''Santa Fe''
|[[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|Sancta FidesVerae Crucis]]
|''Santa Fe''
|-
|22
|[[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|[[Sanctus Iacobus de Estero]]
|''Santiago del Estero''
|-
|23
|[[Terra Ignium, Antarctica et Insulae Atlantici Australis]]
|''Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur''
|[[Ushuaia]]
|''Ushuaia''
|-
|24
|[[Tucumana]]
|''Tucumán''
|[[Sanctus Michael Tucumanensis]]
|''San Miguel de Tucumán''
|}

Provincia Boni Aëris et [[urbs|urbe]] autonoma{{dubsig}} Bonaëropolitana exceptis, ceterae provinciae interprovincialia integrationis foedera quattuor [[regio]]nes ad diversa proposita conformantes obsignaverunt:

*[[Regio Septemtrionis Magni Argentini]] (Hispanice ''Región del Norte Grande Argentino'', [[Catamarca]]e, [[Provincia Corrientensis|Corrientensis]], [[Chaco (provincia)|Chaco]], [[Formosa (Argentina)|Formosae]], [[Iuiuy]], [[Missio]]num, [[Tucumana]]e, [[Salta (provincia)|Salta]]e, et Sancti Iacobi ad Uligĭnes provinciis formata.
*[[Regio Novi Cuii]] (Hispanice ''Región del Nuevo Cuyo''), Rioiae, [[Mendoza (provincia)|Mendozae]], Sancti Ioannis et Sancti Ludovici provinciis formata.
*[[Regio Patagonica]], [[Chubutia (provincia)|Chubutiae]], Pampae, [[Provincia Neuqueniana|Neuquenianae]], [[Flumen Nigrum (provincia)|Fluminis Nigri]], Sanctae Crucis et Terrae Ignium, Antarcticae et Insularum Atlantici Australis provinciis formata.
*[[Regio Media]] (Hispanice ''Región Centro'') [[Corduba (provincia Argentinae)|Cordubae]], Mesopotamiae et Sanctae Fidei provinciis formata.

==Geographia==
[[Fasciculus:Buenos_Aires-Center-P3050007.JPG|thumb|[[Bonaëropolis]], [[caput (urbs)|caput]] Argentinae.]]
[[Fasciculus:ViñedoCafayate.jpg|thumb|Salta.]]
Legitima tota [[superficies]] est 3 745 247 chiliometrorum quadratorum, quorum 2 780 400 [[America]]no [[continens|continenti]] et 964 847 [[Antarctica]] continenti respondent. Publici quidem et privati Argentini fontes territoria [[Insulae Malvinae]] et adiacentes insulas adhuc considerant, totam superficiem ad 3 761 274 [[chiliometrum quadratum|chiliometrorum quadratorum]] augentes.

Per numerum civium, Argentina est [[octo|octava]] orbis terrarum civitas et quarta Americae, post [[Canada]]m, [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatas]], et [[Brasilia]]m.

Argentina in partes tres schematice dividi potest: fertiles [[Pampa]]rum [[planities]] media in civitate, quae Argentinarum [[agricultura]]lium opum medium sunt, [[Patagonia]]e aequum media Meridie usque ad [[Terra Ignium|Terrae Ignium]], aliquando planum, aliquando undulatum, et [[mons|montes]] continuos [[Andes|Antisenses]] per cum [[Chilia]] limitem, cuius maximum culmen mons [[Aconcagua]], 6960 [[metrum|metra]] altus, est.

Principalia [[flumen|flumina]] [[Paraquarium (flumen)|Paraquarium]] (Hispanice ''Paraguay''), [[Flumen Rubrum (Argentina)|Flumen Rubrum]] (Hispanice ''Bermejo''), [[flumen Coloratum (Argentina)|Coloratum]] (Hispanice ''Colorado''), [[Uraquaria (flumen)|Uraquaria]] (Hispanice ''Uruguay''), et maximum omnium, [[flumen Parana|Parăna]] (Hispanice ''Paraná'') sunt. [[Duo]] ultima ante ostium [[Oceanus Atlanticus|Oceani Atlantici]] coniunguntur [[aestuarium]] [[Flumen Argenteum]] conformantia. Argentinum [[clima]] plerumque [[temperatus|temperatum]] cum extremis de [[zona subtropica|subtropica]] septentrione ad [[clima aridum|aridum]] vel subantarcticum Australi extremo.

===Regiones geographicae===
*[[Pampa]]: Mediorientalem civitatis regionem operit; immensa intensi agropecuarii usus planities est. [[Clima temperatum]] umidumque.
*'''Mesopotamia''': ubi est [[silva subtropica]] et [[valles hydrographica]] fluminibus [[Uraquarium|Uraquario]] et [[flumen Parana|Parăna]] formata; [[clima]] [[subtropica|subtropicum]].
*'''Boreoriens''': terras Argentini [[Tzacum Magnum|Tzaci]] (Hispanice ''Chaco'') continet, [[lignum|lignorum]] locupletes; calidum umidumque clima.
*'''Boreoccidens''': Montanum et mineralium locuples [[solum]]; calidum [[deserta|deserticumque]] clima.
*[[Cuium]] (Hispanice ''Cuyo''): Fertilium [[mons|montium]] [[vinum|viniculturae]] aptorum [[Andes|Antisensis]] regio, cum abundantibus thermalium [[minerale|mineraliumque]] [[aqua]]rum fontibus; clima [[zona temperata|temperatum]].
*[[Patagonia]]: Nationis Meridie situm aequum, in cuius topis [[lacus]], [[silva]]e, et [[mons glaciei|moles glaciatae]] eminent; clima [[frigus|frigidum]] umidumque.

===Limites extremaque===
Tota finium area 9376 km [[quinque]] civitates vicinas tangentium: [[Tsilia]]m, [[Bolivia]]m, [[Paraquaria]]m, [[Brasilia]]m, [[Uraquaria]]m. Latissimus finis cum Tsilia est (5150 km), per totos montes continuos [[Andes|Andium]].

Septentrione Boliviam civitatem Paraquariamque tangit, et septentrionale extremum in fluminum [[flumen Grande (Argentina)|Grandis]] (in [[Sanctus Ioannes (provincia Argentina)|provincia Sancto Ioanne]] et [[flumen Moxinerum|Moxineri]] (Hispanice ''Mojinere'') (in [[Soteria (provincia)|provincia Soteria]]) confluentia est.

Meridie Tsiliam et [[Oceanus Atlanticus]] tangit, cum [[Promunturium Sanctus Pius]] meridionale extremum esset, in [[Insula Magna]] (in [[Terra Ignium, Artarctica et Insulae Atlantici Australis|provincia Terra Ignium, Antarctica et Insulis Atlantici Australis]]) situm.

Oriente Brasiliam, Uraquariam, et Oceanum Atlanticum tangit. Orientalis extremus locus municipii [[Bernardus de Irigoyen (urbs)|Bernardi de Irigoyen]] (in [[Missiones (provincia)|provincia Missionibus]] Boreoriente est.

Occidente Chiliam tangit. Occidentalis extremus locus inter colles [[collis Agassis|Agassem]] (Hispanice ''Cerro Agassis'') et [[collis Boladi|Bolados]] (Hispanice ''Cerro Bolados'') in [[Horti Nationales Molium Glaciatarum|Hortis Nationalibus Molium Glaciatarum]] (in [[Sancta Crux (provincia Argentina)|provincia Sancta Cruce]]) est.

==Clima==
Maxima reipublicae pars in australi [[zona temperata]] est. Etiam in aliquibus [[regio]]nibus [[zona tropica|tropicis]] et [[zona subtropica|subtropicis]], [[clima aridum|arida]] et frigida climata sunt, coniuncta cum aliis propter magnas [[altitudo|altitudinum]] variationes.

==Oeconomia==
[[Fasciculus:Monumento_Bandera_%28frente%29.jpg|thumb|[[Rosarium (oppidum)|Rosarium]].]]
Argentina [[America Meridioinalis|Americae Meridionalis]] secunda a maxima [[oeconomia]] est, et una cum [[Brasilia]], [[Paraquaria]], [[Uraquaria]], et [[Venetiola]] partem [[Mercatus Communis Meridionalis]] format.

===Productus domesticus grossus===
Argentinus [[productus domesticus grossus]] (PDG) anno [[1998]] [[contentionis pricipatus|contentionis principatum]] expertus est, 299 billiones [[dollarium (CFA)|dollariorum]] pro [[pondus Argentinum|pondere]] (Hispanice ''peso'') adsecutus. De hoc anno, continuos casus passus est, infimum limitem anno 2002 assecutus. Anno [[2013]], PDG 610 [[billio]]nes [[dollarium (CFA)|dollariorum]] assecutus est, Argentinam loco 21º globalis classificationis et loco tertio in [[America Latina]] relinquens&lt;ref&gt;&quot;GDP (current US$)&quot;. ''World Development Indicators''.World Bank. Retrieved 18 December 2014.&lt;/ref&gt;.

=== Principalia exportaticia producta ===
Quia [[Pampa]]m possidet, quam fertilissimum soli genus orbis terrarum, in magna [[frumentum|frumentorum]] productione eminet, praesertim [[triticum|tritici]], (15 miliones tonnorum), [[Zea mays|maysis]] (19 miliones tonnorum), et [[soia]]e (18 miliones tonnorum). Post quae, [[Ilex paraguariensis|ilicis Paraguariensis]], [[avena]]e et [[hordeum|hordei]], [[Helianthus annuus|helianthi]], [[Solanum tuberosum|solani]], et [[Gossypium|xyli]] productiones sunt.

====Res pecuaria====
Res pecuaria magni ponderis est Argentinae oeconomiae. Bovilla [[caro]] et [[lana]] productae in civitate inter orbis terrarum optimas sunt, cum [[refrigeratio]]nis artificia et carnorum et subproductorum tractatio mentionis digna essent. Annua carnis productio circiter tres [[millio]]nes tonnorum est. Argentinum armentum circiter 49.5 millionibus bovum et 13 milionibus ovium componitur. Annua lanae productio 62 milia tonnorum aestimatur. 

====Piscatus====
Annua [[piscatus|piscatoria]] Argentinae productio circiter 1.2 millionum [[tonna]]rum est, inter quam [[merlucius|merlucii]] et [[loligo|loligines]] eminent.

== Demographia ==
[[Fasciculus:Miguel Angel Zotto and partner dance tango.jpg|thumb|upright=0.8|left|Saltatores [[tango]]nis.]]
Circa 95 centesimae Argentinorum [[cutis]] candidae, [[Europa]]eorum, praesertim [[Hispania|Hispaniorum]] et [[Italia|Italorum]], posteri sunt. Ingens hominum [[immigratio]] ex [[Italia]] et [[Hispania]] venitorum inter exeuntem [[saeculum 19|saeculum undevicensimum]] et ineuntem [[saeculum 20|vicensimum]], qui olim maximam multitudinem [[indigena]]rum et [[mixticius|mixticiorum]] denique diluerunt. Quod evidens est [[genetica|geneticis]] investigationibus, 56 centesimae Argentinorum aliquos maiores indigenas habere indicantibus. Nuper, [[Paraquaria|Paraquariensium]] et [[Bolivia]]norum immigrantium incrementum videtur.

===Linguae===
[[Fasciculus:Bkb tower 15-11-2005.jpg|thumb|upright=0.8|Turris [[BankBoston]], inaugurata anno [[2001]].]]
Solemnis lingua Argentinae [[lingua Hispanica]] est, usitate ''Castellana'' (Hispanice ''Castellano'') ab Argentinis nominata. Phoneticum studium Laboratorio Investigationum Sensoriorum [[Consilium Nationale Investigationum Scientificarum et Technicarum|CONICET]] et [[Universitas Torontina|Universitate Torontina]] conductum [[Bonaëropolis|Bonaëropolitanorum]] (nominatorum Hispanice ''porteños'') accentum simillimum [[lingua Italica|Italicae]] [[lingua Neapolitana|dialecti Neapolitanae]], quam aliae in mundo [[fabula]]tae linguae esse monstravit. [[Italia|Itala]] [[immigratio]] et aliae Europaeae immigrationes momentum habuerunt ad sermonem gregarium [[Lunfardus|Lunfardum]] (Hispanice ''Lunfardo''), quo regio Flumen Argenteum loquuntur, et qui vernaculare aliarum regionum vocabularium etiam permeat.

Argentini maximam [[Lingua Hispanica|Hispanophonam]] societatem universe eo quod ''[[voseo]]'' ([[Pronomen|pronominis]] ''vos'' pro ''tú'' (tu) usus, alternativarum verbalium formarum usum etiam provocans) nominatur utentem formant. Praevalentissima dialectos [[Dialectus Argyropotamica|Argyropotamica]] (Hispanice ''rioplatense'') est cuius locutores sinum [[Flumen Argenteum|Argyropotamicum]] praecipue colunt.

[[Theodisce]] inter 400&amp;thinsp;000 et 500&amp;thinsp;000 Argentinorum cum [[Germania|Germanis]] maioribus loquuntur, quamquam ut circiter 1&amp;thinsp;800&amp;thinsp;000 essent affirmatum est. Numerus hominum Theodisce loquentium tertius aut quartus a maximo est. 

Secundum schedam circiter 1&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 hominum [[Lingua Italiana|Italiane]] (nam numerus Italiane loquentium secundus a maximo est), et 1&amp;thinsp;000&amp;thinsp;000 [[lingua Arabica|Arabice]] loquuntur. Qui quidem numeri non diutius valere videntur, quia iuniores generatim in Hispanicam linguam commutant nec maiorum lingua domi iam loquuntur. Idem phaenomenon [[lingua Gallaica|linguae Gallaicae]] qua multi Hispani immigrantes utebantur, [[lingua Iudaeogermanica|linguae Iiddicae]] et [[Lingua Iaponica|linguae Iaponicae]] applicatur. Quarum usus vergit, quia propriae immigrationis undae finiverunt primo saeculi vicensimi medio.

Aliquae indigenae communitates autochtonas linguas servaverunt. [[Lingua Guaranica|Guaranice]] aliqui Boreoriente loquuntur, praesertim in [[Fluenta (provincia)|Fluentis]] ubi statu solemni fruitur et in [[Missiones (provincia Argentina)|Missionibus]]. [[Linguá Quechua]] aliqui Boreoccidente loquuntur, et localis varians in [[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentina)|Sancto Iacobo ad Uligĭnes]] est. [[Lingua Aymara|Aymare]] Bolivianae communitatis homines in Argentinam e [[Bolivia]] migrantes loquuntur. In [[Patagonia]], variae communitates [[Lingua Cambriana|Cambriane]] loquuntur.

Recentiores immigrantes linguas [[Lingua Sinica|Sinicam]] [[Lingua Coreana|Coreanamque]], praecipue in [[Bonaeropolis|Bonaëropolin]] portaverunt. [[Lingua Anglica|Anglice]], [[lingua Lusitana|Lusitane]] Brasiliane et [[Lingua Francogallica|Francogallice]] parvi ambitus loquuntur. Lingua Anglica usitatissima lingua in scholis docta est cum Lusitana et Francogallica longe post se.

===Religio===
[[Fasciculus:Catedral de Córdoba, Argentina.jpg|thumb|upright=0.8|[[Cathedralis Cordubae (Argentina)|Cathedralis Cordubae]] [[saeculum 17|saeculo septimo decimo]] condita.]]
Argentini praecipue [[religio]]si sunt. Circa 93 centesimae [[Ecclesia Catholica|Romani Catholici]] se declarant secundum schedas dissimiles, quamquam plerique non practicantes{{dubsig}} sint; ecclesia affiliationem{{dubsig}} 70 centesimae aestimat. Secundum Constitutionem, Catholicismus Romanus Argentinae gubernationi sustentandus est. Nihilominus, hoc ut Catholica Reipublicae Argentinae religio solemnis sit et ut in gubernatione laborantes hanc fidem habeant non implicat.

[[Protestantes|Evangelicae]] ecclesiae locum de [[decennium 199|decennio 199]] consecuta sunt et sui assectatores adhuc amplius 3.5 milionum summam conficiunt, circiter 10 centesimas omnium incolarum. [[Protestantes]] generis posteris traditi communitates in plerisque locis adsunt. 

[[Ecclesia Iesu Christi Sanctorum in Novissimis Diebus|Mormones]] amplius 330&amp;thinsp;300 discipulorum sumam conficiunt, septima a maxima conglobatione in mundo.

Civitas totius [[America Latina|Americae Latinae]] maximam [[Religio Iudaica|Iudaicam]] multitudinem etiam hospitio accipit, circa 2 centesimas incolarum.

[[Religio Islamica]] in Argentina circiter 1.5 centesimas multitudinis, id est, circiter 500&amp;thinsp;000 aut 600&amp;thinsp;000 aestimati (quorum 93% [[Sunnitae]] sunt) constituit. Argentina maximarum [[meschita]]rum etiam domus in America Latina est, Argentinae [[Religio Islamica|Musulmanae]] communitati servientium.

Circa 7 centesimae Argentinorum [[irreligio]]si, [[saecularis|saeculares]], vel [[atheismus|athei]] considerari possunt.

===Vitae gradus===
Secundum [[mos|mores]] posteris traditos, Argentina rerum publicarum Americae Latinae una cum maximo [[vita]]e gradu indicatur. Nihilominus, ob prolatam [[oeconomia|oeconomicam]], [[politica]]m [[societas humana|socialemque]] crisin{{dubsig}} quae civitas nuper vastavit, res indicatoriae sociales notabilem iniuriam passae sunt. Vetus media classis Argentina hodie minuta incolarum fimbria est, propter novorum pauperum numerum.

Quamquam in rerum asperitate adhuc est, Argentina bonum systema [[educatio]]nis (primaria educatio, verbi gratia, gratuita et obstringens [[puer]]is inter [[sex]] et [[quattuordecim]] annos natis) et parvam [[analphabetismus|analphabetismi]] taxationem inter alias res indicatorias propitias etiamnunc ostendit.

===Gastronomia===
Argentina Europaeum et [[Indigena|autochthonum]] momentum in sua [[gastronomia]] habet, sed propter [[pampa]]m [[Uraquaria]]e et [[Brasilia]]e finitimam cuius antiqua activitas{{dubsig}} oeconomica est [[res pecuaria]], usitata varia fercula bovilla [[caro|carne]] et [[lac]]teis deductis fundantur. Bonaërensibus in popinis, carnes assae botuli ([[picanna]] Brasiliensis), dorsum tenerum, intersecta caro et costa communia sunt. Praeter [[caseus|caseos]] variatos et bellaria lactea, [[alfaxor]]es, [[socolata]]e et [[tuber]]a communes sunt. [[Citrus maxima|Citri maximae]] [[sucus]] communissimus est et [[gas]]osi [[frigidus potus|frigidi potus]] forma inveniri potest. In [[panis|panificio]], crustulum ([[Hispanice]] ''media luna,'' Francogallicae originis) bona petitio ut [[thea]]m cum lacte in variis civitatis tabernis [[caffearium|caffaeariis]] et popinis sectetur est.

===Principales indicatoriae res sociales===
* Exspectantio vitae ortu: 75.24 anni (viri 71.56; feminae 79.06) (anno 2005)
* Taxatio fertilitatis: 2.3 filii pro femina (anno 2005)
* Mortalitas infantilis: 14.4 pro mille natorum vivorum (anno 2004)
* Taxatio analphabetismi: 3.1 centesimae (anno 2006) (definitio: homines quindecim annos aut plus nati legendo scribendoque inscii)
* Universitates publicae: 37 (anno 1999)
* Universitates privatae: 49 (anno 1999)

==Cultura==
In [[cultura]] Argentinae, [[litterae]] universalis elocutionis nomina habent, inter quae [[Georgius Ludovicus Borges]], [[Iulius Cortázar]], [[Dominicus Faustinus Sarmiento]], [[Adolfus Bioy Casares]], et [[Ernestus Sabato]] eminent.

[[Pediludium]] videtur praecipua Argentinae [[ars athletica]], post quod [[tenniludium]], [[certamen autocineticum|certamina autocinetica]], et [[ludus follis ovati]]&lt;!--harpastum? rugby XV? vel?--&gt; sequuntur. Praecipuus aemulus turmae Argentinae pediludicae (nominatae &quot;Albicaelestis&quot;, [[Hispanice]] ''La Albiceleste'') est [[Brasilia]]. Populo gratissimae consociationes pediludicae in Argentina sunt [[Boca Juniors]] (CABJ), [[River Plate]] (CARP), [[Independiente]] (CAI), Racing Club Avellanedae, et [[Club Atlético San Lorenzo de Almagro|San Lorenzo de Almagro]] (CASLA).

Praecipuum Argentini pediludii nomen [[Didacus Hermannus Maradona]], in [[Calix Orbis Terrarum 1986|Calice Orbis Terrarum 1986]] in [[Mexicum|Mexico]] Albicaelestis turmae [[heros]] est, et in duplo principatu mundano pediludico manus dux.

Praecipuum autocineticorum certaminum Argentinorum nomen [[Ioannes Manuel Fangio]] est, gubernator qui [[quinque|quinquiens]] [[Formula 1|Formulae 1]] victor mundanus fuit tempore quo gubernatores habiliores et minus [[autocinetum|autocinetis]] pendentes erant.

{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
|+ Feriae
|-
! style=&quot;background:#efefef;&quot; width=&quot;150&quot; | Die aut tempore
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen [[Latine]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; | Nomen loci
|-
| [[1 Ianuarii|Kalendis Ianuariis]]
| [[1 Ianuarii|Novus annus]]
| ''Año Nuevo''
|-
|[[Februarius|Februario]] aut [[Martius|Martio]]
|[[Carnelevarium]]
|''Carnaval''
|-
|[[24 Martii]]
|Sollemnitas Memoriae pro Veritate et Iustitia
|''Día Nacional de la Memoria por la Verdad y la Justicia''
|-
| Martio aut Aprili
| [[Pascha (festum Christianum)|Pascha]]
| ''Viernes Santo''
|-
| [[2 Aprilis]] *
| Sollemnitas veterani [[bellum|belli]] et caesorum in [[Bellum Falklandense|Bello Falklandense]]
| ''Día del Veterano de Guerra y de los Caídos en la Guerra de las Malvinas''
|-
| [[1 Maii|Kalendis Maiis]]
| Sollemnitas Internationalis [[Labor]]is
| ''Día Internacional del Trabajo''
|-
| [[25 Maii]]
| Rerum Maiorum eversio
| ''Revolución de Mayo''
|-
| [[20 Iunii]] **
| Solemnitas [[Vexillum|Vexilli]] Argentini
| ''Día de la Bandera''
|-
| [[9 Iulii]]
| Sollemnitas [[Libertas|Libertatis]]
| ''Día de la Independencia''
|-
| [[17 Augusti]] **
| [[Mors]] imperatoris [[Iosephus Sancti Martini|Iosephi a Sancti Martini]]
| ''Muerte del general José de San Martín''
|-
| [[12 Octobris]] *
|Sollemnitas Respectus culturarum varietatis
| ''Día del Respeto a la Diversidad Cultural''
|-
|[[20 Novembris]]
|Sollemnitas Imperii Civitatis
|''Día de la Soberanía Nacional''
|-
| [[8 Decembris]]
| [[Immaculata Conceptio]] Mariae
| ''Inmaculada Concepción de María''
|-
| [[25 Decembris]]
| [[Christi Natalis]]
| ''Navidad''
|-
|colspan=&quot;3&quot;| * Si sollemnitas Martis aut Mercurii die est, feria ad [[Lunae dies|Lunae diem]] priorem mutatur. Si sollemnitas [[Iuppiter|Iovis]] aut [[Venus (dea)|Veneris]] die, ad posteriorem Lunae diem mutatur. ** Feria tertio Lunae die mensis accidit.
|}

{{NexInt}}
*[[Historia Argentinae]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Abad de Santillán, Diego. ''Historia Argentina.'' Bonaeropoli: Tipográfica Editora Argentina.
* Bodemer, Klaus, Andrea Pagni, et Peter Waldmann, eds. [[2010]]. ''Argentinien heute: Politik, Wirtschaft, Kultur.'' 2. voll. Francofurti: Vervuert. ISBN 978-3-86527-594-3.
* Galasso, Norberto. [[2011]]. ''Historia de la Argentina.'' 2 voll. Bonaeropoli: Colihue. ISBN 978-950-563-478-1.
* Potthast, Barbara. [[2010]]. ''Eine kleine Geschichte Argentiniens.'' Berolini: Suhrkamp. ISBN 978-3-518-46147-1.

{{NexInt}}
* [[Bellum Malvinaense]]
* [[Carolus Gardel]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Argentina|Argentinam}}

{{America}}
{{Capsae collectae|Argentina|politica|{{Praesides Argentinae}}{{Cancellarii Argentinenses}}}}

[[Categoria:Argentina|!]]
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1816]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>jwtm6ewcbloh83itugugjnyndtg8d13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1900</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3449</id>
    <revision>
      <id>3994456</id>
      <parentid>3272310</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wolf7491</username>
        <id>216204</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mense Iulio */</comment>
      <origin>3994456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7329" sha1="9hpg04cashg781pq0mlsl4ag2ddwmhf" xml:space="preserve">{{Decennium|190|MCM}}
== Eventa ==
=== Mense Iunio ===
* [[16 Iunii]] - [[Clemens Baro de Ketteler]], legatus Germaniae [[Pechinum|Pechini]] a Sinis seditiosis necatus est. Hoc initium fuit ''&quot;belli pugilum&quot;''.

=== Mense Iulio ===
* [[9 Iulii]] - Initium vigoris Foederationis Australiensis.
* [[19 Iulii]] - [[Ferrivia Metropolitana Lutetiana]] aperta est.

=== Mense Decembri ===
* [[14 Decembris]] - [[Maxus Planck]] physicam quantorum invenit.

=== Ignotis diebus ===
* Ignoto die - [[Kiruna]] urbs in [[Suecia]] condita est.

== Nati ==
=== Mense Ianuario ===
* [[1 Ianuarii|1]]
** [[Chiune Sugihara]], legatus [[Iaponia]]e, qui in [[Lituania]] operam dabat, [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] [[Iudaei]]s a [[NSDAP|Nazistis]] vexatis auxilium dedit; mortuus anno [[1986]].
** [[Paula Borboni]], actrix [[Italia|Italica]]; mortua anno [[1995]].
* [[7 Ianuarii|7]] - [[Aurelius Arkenau]], [[Dominicani|Dominicanus]]; mortuus anno [[1991]].
* [[9 Ianuarii|9]] - [[Antonius Schmid]], miles [[Germania|Germanicus]], qui [[Vilna]]e [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] [[Iudaei]]s et aliis a [[NSDAP|Nazistis]] vexatis auxilium dedit; supplicio affectus anno [[1942]]. 
* [[15 Ianuarii|15]]
** [[Gulielmus Heinesen]], [[poeta]] [[Dania|Danicus]]; mortuus anno [[1991]].
** [[Adolphus Blomeyer]], vir publicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CDU]], mortuus anno [[1969]].
* [[21 Ianuarii|21]] - [[Wernerus Schwarz]], politicus [[Germania|Theodiscus]] factionis [[CDU]], mortuus anno [[1982]].
* [[23 Ianuarii|23]] - [[Bruno Marek]], politicus factionis [[Socialis Democratica Factio Austriae|Socialis Democraticae]] [[Austria]]cus; mortuus anno [[1991]].
* [[29 Ianuarii|29]] - [[Abbas Iacobus Iesus]], [[Carmelitae|Carmelita]] [[Francia|Francicus]] et victima Nazistarum; mortuus anno [[1945]].

=== Mense Februario ===
* [[2 Februarii]] - [[Hermannus Diem]], [[pastor]] [[Martinus Lutherus|Lutheranus]] [[theologus]] [[Germania|Germanicus]] et inter dictaturam [[NSDAP|Nazistam]] sodalis [[Ecclesia Confitens|Ecclesiae Confitentis]]; mortuus est anno [[1975]].
* [[12 Februarii]] - [[Robertus Boothby, Baro Boothby]], rerum politicarum peritus [[regnum Unitum|Britannicus]]; mortuus est anno [[1986]].

=== Mense Martio ===
* [[6 Martii|6]] - [[Gina Cigna]], theatri lyrici [[supranus]] [[Francia|Francica]]; mortua est anno [[2001]].
* [[13 Martii|13]] - [[Sālote Pilolevu Tupou III]], regina [[Tonga]]e ab anno [[1918]]; mortua est anno [[1965]].
* [[15 Martii|15]] - [[Volfgangus Schadewaldt]], philologus classicus ac peritus litterarum Germanicarum [[Germania|Theodiscus]]; mortuus est anno [[1974]].
* [[19 Martii|19]] - [[Fridericus Joliot-Curie]], physicus, gener [[Maria Curie|Mariae Curie]]; cum uxore Irena neutron detexit; idcirco anno [[1935]] [[Praemium Nobelianum]] acceperunt. Mortuus est [[14 Augusti]] [[1958]].
* [[23 Martii|23]] - [[Ericus Fromm]], [[Psychologia|animi studiosus]] et [[philosophus]] [[Germania|Germano]]-[[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[1980]].

=== Mense Aprili ===
* [[11 Aprilis]] - [[Alexander Márai]], [[scriptor]] [[Hungaria|Hungaricus]], mortuus [[1989]]
* [[25 Aprilis]] - [[Volfangus Pauli]], [[physicus]] (mortuus [[1958]]).

=== Mense Maio ===
* [[14 Maii]] - [[Edgardus Wind]], historiae artis et philosophiae eruditus [[Germania|Germanicus]]; mortuus est anno [[1971]]. 
* [[28 Maii]] - [[Park Hon-Yong]], rerum politicarum peritus [[Corea]]nus et dux factionis communistae, mortuus est anno [[1956]].

=== Mense Iunio ===
* [[19 Iunii]] - [[Hermannus Fridericus Gräbe]], machinator [[Germania|Germanicus]], qui inter dictaturam [[NSDAP|Nazistam]] contra [[tyrannis|tyrannidem]] certavit; mortuus est anno [[1986]].

=== Mense Iulio ===
* [[6 Iulii]] - [[Friderica Sagor Maas]], [[pellicula]]rum mythistoriarum scriptrix [[CFA|Americana]]; mortua est anno [[2012]].
* [[17 Iulii]] - [[Martinus Bormann]], vir publicus [[NSDAP|Nazista]] [[Germania]]e; mortuus est anno [[1945]].

=== Mense Augusto ===
* [[5 Augusti]] - [[Rudolphus Schottlaender]], philosophus atque philologus religionis [[populus Iudaicus|Iudaicae]]; mortuus est anno [[1988]].
* [[24 Augusti]] - [[Leonardus Conti]], medicus [[Germania|Theodiscus]] [[NSDAP|Nazista]] et unus auctorum [[euthanasia]]e, i.e. caedis imbellorum; sua manu mortuus est anno [[1946]].
* [[30 Augusti]] - [[Zeno Saltini]], [[presbyter]], [[paedagogus]] [[Italia|Italicus]] et conditor comunitatis [[Nomadelfia]]e; mortuus est anno [[1981]].

=== Mense Septembri ===
* [[2 Septembris|2]] - [[Georgius Diederichs]], vir publicus [[Germania]]e  et sodalis [[Socialis Democratica Factio Germaniae|Socialis Democraticae Factionis Germaniae]] (SPD); mortuus est anno [[1983]].
* [[6 Septembris|6]] - [[Vulko Cervenkov]], rerum politicarum peritus [[Bulgaria|Bulgaricus]]; mortuus est anno [[1980]].
* [[7 Septembris|7]] - [[Irene Harand]], [[scriptrix]] [[Austria]]ca; mortua est anno [[1975]]. 
* [[20 Septembris|20]]
** [[Nicolaus Timofeev-Resovskij]], biologus [[Russia|Russicus]] [[URSS|Sovieticus]] (mortuus [[1981]]).
** [[Gulielmus Visser 't Hooft]], [[theologia|theologus]] [[Reformatio|reformatus]] et primus secretarius generalis [[Consilium Ecclesiarum Oecumenicum|Consilii Ecclesiarum Oecumenici]]; mortuus est anno [[1985]].

=== Mense Octobri ===
* [[7 Octobris]] - [[Henricus Himmler]], vir publicus [[NSDAP|Nazista]] et summus auctor [[holocaustum|holocausti]]; se ipse morte affecit anno [[1945]].
* [[26 Octobris]] - [[Karin Boye]], [[scriptor|scriptrix]] [[Suecia|Suecica]]; mortua est anno [[1941]].

=== Mense Novembri ===
* [[13 Novembris]] - [[Laurentius Guerrero Gutiérrez]], politicorum peritus [[Nicaragua]]nus et brevoiter praeses; mortuus est anno [[1981]].

=== Mense Decembri ===
* [[22 Decembris]] - [[Ioannes Clarke Slater]], [[physicus]] et [[chemia|chemicus]] [[CFA|Americanus]]; mortuus est anno [[1976]].

== Mortui ==
=== Mense Februario ===
* [[18 Februarii]] - [[Eugenius Beltrami]], [[mathematicus]] [[Italia]]nus; natus est anno [[1835]].
* [[23 Februarii]] - [[Ernestus Dowson]], poeta [[Anglia|Anglicus]], natus est anno [[1867]].

=== Mense Aprili ===
* [[1 Aprilis]] - [[Georgius Jackson Mivart]], [[zoologia|zoologus]] et [[natura]]e philosophus [[Ecclesia Catholica|catholicus]] [[Regnum Unitum|Britannicus]]; natus est anno [[1827]].

=== Mense Iunio ===
* [[2 Iunii]] - [[Samory Touré]], gentium ''[[Malinke]] '' [[rex]], qui contra [[Francia]]m pugnavit; natus est circa annum [[1830]].
* [[26 Iunii]] - [[Nicolaus Crețulescu]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]]; natus est anno [[1812]].

=== Mense Iulio ===
* [[29 Iulii]] - [[Humbertus I]], [[rex]] [[Italia]]e, ab [[Anarchia|anarchico]] [[Caietanus Bresci]] necatus est.

=== Mense Augusto ===
* [[16 Augusti]] - [[Eça de Queirós]], scriptor
* [[25 Augusti]] - [[Fridericus Nietzsche]], philologus et philosophus [[Germania|Germanicus]].

=== Mense Novembri ===
* [[10 Novembris]] - [[Ioannes Petrus Armandus David]], [[presbyter]] [[Ecclesia Catholica|catholicus]], sacerdos ad propagandam fidem legatus in [[Sina]]m, [[Mongolia]]m et [[Tibetia]]m et studiosus [[natura]]e praecipue [[geologia]]e, [[mineralogia]]e, [[zoologia]] e et [[botanica]]e; natus est anno [[1826]].
* [[30 Novembris]] - [[Anscharius Wilde]], illustris [[scriptor]] [[Hibernia|Hibernicus]] (natus [[1854]]).</text>
      <sha1>9hpg04cashg781pq0mlsl4ag2ddwmhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3793</id>
    <revision>
      <id>3994575</id>
      <parentid>3994368</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:24:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bartholomite</username>
        <id>116968</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mense Octobri */</comment>
      <origin>3994575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13939" sha1="d3aa4j36zza9s9ugief77gebryshfyh" xml:space="preserve">{{Eventus currens}}
{{Decennium|203|MMXXVI}}

== Eventa ==
=== Mense Ianuario ===
* 1 Ianuarii: [[Bulgaria]] [[euro]]nem [[moneta]]m induxit.
* 3 Ianuarii: [[Nicolaus Maduro]] [[Venetiola]]e praeses a [[miles|militibus]] [[CFA|Civitatum Foederatarum]] raptus est; [[Caracae]] multis ictibus affliguntur.
* 6 Ianuarii: [[Leo XIV|Leo papa XIV]] [[Iubilaeum anni 2025]] claudit.
* 7 Ianuarii: Necatio {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Renatae Good||en|qid=Q137723290}} inter Operationem &quot;Metro Surge&quot; ad protestationes [[Minneapolis]] excitat.
* 15 Ianuarii: [[Vicipaedia]], anno 2001 a [[Iacobus Wales|Iacobo Wales]] et [[Laurentius Sanger|Laurentio Sanger]] condita, annum vicesimum quintum celebrat.
* 22 Ianuarii: [[Civitates Foederatae Americae]] ab [[Ordo mundi sanitarius|Ordine Mundi Sanitarii]] se recedunt.
* 28 Ianuarii: [[Sarah Mullally]] prima femina fit quae [[Ecclesia Anglicana|Ecclesiae Anglicanae]] praeest.
* 30 Ianuarii: Tria miliones paginarum ad acta [[Galfridus Epstein|Epstein]] pertinentium publicantur, multae personae publicae clarissimae toto orbe terrarum commemorantur.
=== Mense Februario ===
* 2–6 Februarii: [[Curdistania Syriaca|Curdistaniam Syriacam]] [[Ahmedus Husainus al-Shara|rectio Damasci nova]] sibi adiungit.
* 6 Februarii: [[Olympia hiemalia 2026|Olympia hiemalia]] in [[Italia]] simul [[Mediolanum|Mediolani]], [[Cortina Ampecanorum|Cortinae Ampecanorum]], [[Pralatium|Pralatii]], [[Livignum|Livigni]] et [[Resinae|Ante Silvam]] patefiunt.
* 21 Februarii: Bellum inter [[Afghania]] et [[Pakistania]] erumpit.
* 28 Februarii: Civitas [[Israël]] et [[Civitates Foederatae]] impetum in [[Irania]]m faciunt, impetum praeemptivum appellantes.
=== Mense Martio ===
* 1 Martii: Irania [[Fretum Ormusense]] commeatui maritimo claudit.
* 8 Martii: [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba Husainus Khamenei]], [[Ali Khamenei|Alii]] necati filius, magnus dux [[Irania]]e eligitur.
* 31 Martii: In [[Mongolia]], {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Uchral Nyam-Osor||en|qid=Q110962738}}, post abdicationem Gombojavyn Zandanshatar, primus minister iurat.
=== Mense Aprili ===
* 6 Aprilis: [[Programma Artemis|Artemis II]] cum quattuor astronautis Lunam circumvolat  et 11 Aprilis feliciter in Tellurem revertitur.
* 9 Aprilis: [[Civitates Foederatae Americae|Civitates Foederatae]] et [[Irania]] indutiis pactionem faciunt, colloquiisque ut discrimen inter se componant.
* 26 Aprilis: [[Sebastianus Sawe]] Londinii primus homo [[Cursus Marathonius|cursum Marathonium]] minore tempore quam duabus horis perficit.
=== Mense Maio ===
* 3 Maii: Epidemia [[hantaviridae|hantavirus]] [[Andes|Andini]] ad [[quadragena]]m [[navis]] vectoriae ''Hondius'' ducit, tres mortui.
* 16 Maii: Epidemia [[ebolavirus]] Bundibugyoensis in [[Res publica democratica Congensis|Re publica democratica Congolensi]] declaratur. Contra hunc typum neque cura neque vaccinatio nota est.
* 23 Maii: Protestationes in [[Albania]], quae &quot;Revolutio Phoenicopterorum&quot; appellantur.
* 25 Maii: ''[[Magnifica humanitas]]'', epistola encyclica [[Leo XIV|Leonis XIV]] prima, editur.
=== Mense Iunio ===
* 12 Iunii: [[Elon Musk]] primus fit, qui {{num|1000000000000}} [[dollarium Civitatum Foederatarum|dollariorum Americanorum]] accumulaverit.
* 22 Iunii: [[Keir Starmer]] se ab officio primi ministri [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] abdicaturum nuntiat.
* 24 Iunii: [[Terrae motus]] maior magnitudinis 7.5 in Venetiola complura milia hominum necat multaque aedificia concidit.
=== Mense Iulio ===
* 1 Iulii: [[Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X]] [[Esquinia]]e quattuor [[episcopus|episcopos]] novos sine mandato [[papa]]li consecrat. [[Leo XIV]] papa totam societatem [[excommunicatio|excommunicat]].
* 3 Iulii: [[Keiko Fujimori]] prima muliebris praeses civitatis [[Peruvia|Peruviae]] eligitur.
* 19 Iulii: [[Turma Pedilusoria Nationalis Hispanica]] vincit [[Certamen Mundanum Pedilusorium (2026)|certamen mundanum pediludii]]. [[Turma Pedilusoria Nationalis Argentina|Argentina]] secunda et [[Turma Pedilusoria Nationalis Anglica|Anglia]] tertia sunt.
* 20 Iulii: [[Carolus III (rex Britanniarum)|Carolus III]] rex [[Andreas Burnham|Andream Burnham]] primum ministrum [[Britanniarum regnum|Britanniarum regni]] constituit.
* 26 Iulii: [[Thaddaeus Pogačar]], birotarius [[Slovenia|Slovenicus]], quintum [[Circuitus Franciae|Circuitum Franciae]] vincit.
* 28 Iulii: [[Terrae motus Kumamoto anni 2026|Terrae motus Kumamoto]] accidit.
* 30 Iulii: Octoginta milia [[migratio|migrantium]] [[Septa]]m e [[Marocum|Maroco]] intrant, 111 moriuntur, plerique remittuntur.
=== Mense Augusto ===
* 2 Augusti: [[Arabia Saudiana]], [[Pakistania]] et [[Turcia]] [[Mecca]]e pactum defensionis subscribunt.
* 12 Augusti: [[Defectio solis]] [[Siberia]]e et [[Hiberia]]e.
* 20 Augusti: [[Rojava]] [[Syria]]e plene integra est, iam non amplius [[autonomia]] praedita.
* 26 Augusti: [[Inundatio]] mortifera [[Nepalia]]m et [[Tibetum]] affligit.
* 28 Augusti: [[Hacon VIII]], patre [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldo V]] mortuo, rex [[Norvegia]]e fit.
=== Mense Septembri ===
* 6 Septembris: [[Alternativa pro Germania]] pluralitatem suffragiorum in [[Saxonia et Anhaltium|Saxonia et Anhaltio]] conciliat.
* 16 Septembris: [[Ursula de Leyen]] [[Canada]]m ut socia consociata [[Unionis Europaeae]] invitat.
* 17 Septembris: [[Leopardus tilcayo]], nova species [[felidae|felina]], reperta est; prima species felina post plus quam saeculum inventa.
* 29 Septembris: [[Mahometus VI (rex Marocensis)|Mahometus VI]] rex [[Fatima Ezzahra al-Mansouri|Fatimam Ezzahram al-Mansouri]] primam mulierem primam ministram [[Marocum|Maroci]] constituit, comitiis habitis.

== Nati ==
{{Nati desiderati}}

== Mortui ==
=== Mense Ianuario ===
* [[8 Ianuarii]]: [[Ludovicus E. Brus]], chimicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1943]].
* [[10 Ianuarii]]: [[Ericus de Däniken]], scriptor [[Helvetia|Helveticus]]; natus est anno [[1935]].
* [[13 Ianuarii]]: [[Georgius Basiliu]], politicus [[Cyprus|Cypri]]; natus est anno [[1931]].
* [[16 Ianuarii]]: [[Ludovica Diogo]], politica [[Mozambicum|Mozambicana]]; nata est anno [[1958]].
* [[24 Ianuarii]]
** [[David Abulafia]], historicus [[Britanniarum regnum|Britannicus]]; natus est anno [[1949]].
** [[Gulielmus Foege]], [[medicus]] et [[epidemiologia|epidemiologus]] [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1936]].
* [[25 Ianuarii]]: [[Yi Haechan]], politicus [[Res publica Coreana|Rei publicae Coreanae]]; natus est anno [[1952]].
* [[26 Ianuarii]]: [[Sia Figiel]], poeta, scriptrix, et pictrix [[Samoa]]na; nata est anno [[1967]].
=== Mense Februario ===
* [[1 Februarii]]: [[Rita Süssmuth]], politica [[Germania|Germanica]]; nata est anno [[1937]].
* [[2 Februarii]]: [[Athanasius Carolus Renoux]], monachus Benedictinus et orientalista Francicus; natus est anno [[1925]].
* [[11 Februarii]]: [[Iacobus van der Beek]], actor [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1977]].
* [[15 Februarii]]: [[Robertus Duvall]], actor et moderator cinematographicus Americanus; natus est anno [[1931]].
* [[19 Februarii]]: [[Polycarpus Pengo]], archiepiscopus [[Tanzania|Tanzanicus]]; natus est anno [[1944]].
* [[28 Februarii]]: [[Ali Khamenei]], magnus dux [[Irania]]e, ab [[Israel]]e occiditur; natus est anno [[1939]].

=== Mense Martio ===
* [[1 Martii]]: [[David Oddi filius]], politicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno [[1948]].
* [[5 Martii]]: [[Antonius Lobo Antunes]], scriptor et psychologus [[Portugallia|Lusitanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[8 Martii]]: [[Antonius Iacobus Leggett]], physicus [[Regnum Britanniarum|Britannicus]]; natus est anno [[1936]].
* [[12 Martii]]: [[Ioachimus Wanke]], episcopus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1941]].
* [[14 Martii]]: 
**[[Georgius Habermas]], philosophus continentalis et sociologus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1929]].
**[[Christophorus A. Sims]], oeconomiae peritus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1942]].
* [[17 Martii]]: [[Ilia II]], patriarcha Ecclesiae Orthodoxae Georgianae [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1933]]. 
* [[19 Martii]]:
** [[Humbertus Bossi]], politicus [[Italia|Italianus]]; natus est anno 1941.
** [[Carolus Norris]], artifex martialis [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1940]].
* [[22 Martii]]: [[Leonillus Jospin]], politicus [[Francia|Francicus]]; natus est anno [[1937]].
=== Mense Aprili ===
* [[6 Aprilis]]: [[Christianus Schwarz-Schilling]], politicus [[Germania|Germanicus]]; natus est anno [[1930]].
* [[7 Aprilis]]: [[Iacobus Whittaker]], alpinista [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1929]].
* [[8 Aprilis]]: [[Carolus Delhez]], presbyter et sociologicus [[Belgica|Belgicus]]; natus est anno [[1951]].
* [[9 Aprilis]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Björgvin Halldórsson||en|qid=Q879495}}, musicus [[Islandia|Islandicus]]; natus est anno 1951.
* [[19 Aprilis]]: [[Desmond Morris|Desmondus Morris]], zoologus ethologusque Anglicus; natus est anno [[1928]].
* [[24 Aprilis]]: [[Sophia Zdybicka]], philosopha et monacha [[Polonia|Polonica]]; nata est anno 1928.
=== Mense Maio ===
* [[6 Maii]]: [[Theodorus Turner]], vir negotii et philanthropus Americanus; natus est anno 1938.
* [[8 Maii]]: [[Festus Mogae]], politicus [[Botsuana|Botsuanicus]]; natus est anno 1939.
* [[25 Maii]]: [[Sonny Rollins]], saxophonista iazensis Americanus; natus est anno 1930.
* [[29 Maii]]: {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Bryan Bergougnoux||en|qid=Q936402}}, lusor harpastum Gallicus; nata est anno [[1983]].
=== Mense Iunio ===
* [[6 Iunii]]: [[Osorius Citora Afonso]], episcopus necatus [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1972]].
* [[14 Iunii]]: [[Oliverius Tree]], cantor histrioque [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1993]].
* [[16 Iunii]]: [[Camillus Ruini]], cardinalis [[Italia|Italicus]]; natus est anno [[1931]].
* [[21 Iunii]]: [[Franciscus Guterres]], politicus [[Timora Orientalis|Timoracus]]; natus est anno [[1954]].
* [[22 Iunii]]: [[Alanus Greenspan]], pristinus praeses [[Systema aerarium foederale|systematis aerarii foederalis Americae]]; natus est anno [[1926]].
=== Mense Iulio ===
* [[8 Iulii]]: [[Anna Widdecombe]], politica Britannica; nata est anno [[1947]].
* [[11 Iulii]]: [[Lindsey Graham]], politicus [[CFA|Americanus]]; natus est anno [[1955]].
* [[14 Iulii]]: [[Ioannes Michael Maitzen]], astronomus [[Austria]]cus; natus est anno [[1943]].
* [[29 Iulii]]: [[Harrius Mitchell]], politicus Americanus; natus est anno [[1940]].
* [[31 Iulii]]:
** [[Francus Baresi]] pedilusor Italicus; natus est anno [[1960]].
** [[Antonius Mazzi]], presbyter Italicus; natus est anno 1929.
=== Mense Augusto ===
* [[2 Augusti]]: [[Kay Granger]], politica Americana; nata est anno 1943.
* [[3 Augusti]]: [[Iulius Duarte Langa]], cardinalis [[Mozambicum|Mozambicanus]]; natus est anno [[1927]].
* [[6 Augusti]]: [[Franciscus Guccini]], cantor Italicus; natus est anno 1940.
* [[7 Augusti]]: [[Luciana Stassaert]] poetria pictrixque Belgica; nata est anno 1936.
* [[15 Augusti]]: [[Alexander Danilin]], [[psychiater]] [[Russia|Russicus]]; natus est anno [[1960]].
* [[16 Augusti]]: [[Hayden Panettiere]], actrix Americana; nata est anno [[1989]].
* [[17 Augusti]]: [[Stanislaus Lalanne]], episcopus Francicus; natus est anno 1948.
* [[24 Augusti]]: [[Hideki Shirakawa]], chemicus Iaponicus; natus est anno 1936.
* [[25 Augusti]]:
** [[Timotheus Curry]], actor Anglicus; natus est anno [[1946]].
** [[Dolly Parton]], cantrix Americana; nata est anno 1946.
* [[27 Augusti]]: [[Ratko Mladić]], scelestus bellicus Serbicus; natus est anno 1942.
* [[28 Augusti]]: [[Haraldus V (rex Norvegiae)|Haraldus V]], rex [[Norvegia]]e; natus est anno [[1937]].
* [[31 Augusti]]:
** [[Eduardus Balladur]], polticus Francicus; natus est anno 1929.
** [[Ada Yonath]], [[chemica]] Israeliana; nata est anno 1939.
=== Mense Septembri ===
* [[1 Septembris]]: [[Aentius Bianchi]] theologus Italicus; natus est anno 1943.
* [[2 Septembris]]: [[Gloria Steinem]], diurnalista Americana; nata est anno [[1934]].
* [[4 Septembris]]: [[Galfridus Sutton]], philologus Britannicus; natus est anno 1947.
* [[11 Septembris]]
** [[Astrida (principissa Norvegica)|Astrida]], principissa Norvegica; nata est anno [[1932]].
** [[Emma Bonino]], politica Italica; nata est anno 1948.
* [[14 Septembris]]: [[Petrus Maximilianus]], artifex Germano-Americanus; natus est anno 1937.
* [[16 Septembris]]: [[Dolores Sibonga]], politica Americana; nata est anno [[1931]].
* [[17 Septembris]]: [[Ioannes Llewellyn Kyl]], politicus Americanus; natus est anno 1942.
* [[23 Septembris]]
** [[Mauritius de Germiny]], episcopus Francicus; natus est anno 1939.
** [[Gregorius Pitkäranta]] auctor neolatinus [[Finnia|Finnicus]]; natus est anno 1945.
=== Mense Octobri ===
* [[5 Octobris]]: [[Thaddaeus Ladislaus Lutak]], miles Polonicus; natus est anno [[1917]].
* [[7 Octobris]]: [[Barbara Spinelli]], politica Italica; nata est anno 1946.
* [[9 Octobris]]: [[Michael Ditka]], [[harpastum Americanum|pedilusor Americanus]]; natus est anno 1939.
* [[13 Octobris]]: [[Albertus Houssiau]], theologus et episcopus Belgicus; natus est anno [[1924]].

== Cultura popularis ==
=== Musica ===
* [[Gratia Abrams]] - ''Daughter from Hell''
* [[Zacharias Bryan]] - ''With Heaven on Top''
* [[Ariana Grande]] - ''Petal''
* [[BTS]] - ''Arirang''
* [[Noë Kahan]] - ''The Great Divide''
* [[Ella Langley]] - ''Dandelion''
* [[Bruno Mars]] - ''The Romantic''
* [[Olivia Rodrigo]] - ''You Seem Pretty Sad for a Girl So in Love''
* [[Henricus Styles]] - ''Kiss All the Time. Disco, Occasionally''

=== Pelliculae ===
* [[28 Martii]]: ''[[The Super Mario Galaxy Movie]]'' (CFA)
* [[10 Aprilis]]: ''[[Michael (2026 pellicula)|Michael]]'' (CFA)
* [[9 Iunii]]: ''[[Toy Story 5]]'' (CFA)
* [[6 Iulii]]: ''[[The Odyssey (2026 pellicula)|The Odyssey]]'' (CFA &amp; Britannia)
* [[27 Iulii]]: ''[[Spider-Man: Brand New Day]] (CFA)
* [[15 Septembris]]: ''[[Resident Evil (2026 pellicula)|Resident Evil]]'' (CFA &amp; Germania)</text>
      <sha1>d3aa4j36zza9s9ugief77gebryshfyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ioannes Lennon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4834</id>
    <revision>
      <id>3994498</id>
      <parentid>3719491</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de sculptura &quot;Non-violence&quot;</comment>
      <origin>3994498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3788" sha1="n5jsrjp2l9qltadz5uom1ktmdsbk6pc" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Ioannes''', vulgo plene ''John Winston'' '''Lennon''' ([[9 Octobris]] [[1940]]—[[8 Decembris]] [[1980]]) fuit [[musicus]], [[cantor]], et [[scriptor]] [[Anglia|Anglicus]], optime notus cantor et [[citharista]] [[The Beatles]] gregis. [[Paulus McCartney|Paulo McCartney]] excluso, Lennon plurimos gregis [[cantus]] [[compositor|composuit]].

Natus est [[Liverpolium|Liverpolii]] 9 Octobris [[1940]], Alfredi et Iuliae Lennon filius. Post discidium parentum suorum anno [[1942]] habitavit cum sorore matris suae Maria, et Georgio marito eius. Mense [[Iulius|Iulio]] [[1946]] Alfredus visitavit Mariam et attraxit Ioannem ad [[Blackpool]], meditatus furtim emigrare ad [[Nova Zelandia|Novam Zelandiam]]. Post altercationem inter Alfredum et Iuliam, Maria eos secuta, Ioannem coegit eligere parentem dilectum. Elegit Alfredum bis. Iulia abiente tamen, Ioannes flevit, et eam secutus est. Usque ad Beatlemaniam Ioannes contagionem patri suo non habebat.

Accrescebat domo Mariae et Georgii in [[Woolton]]. Iulia visitabat Ioannem cotidie, et cum ille undecim annorum esset eam visitabat domo eius apud 1 Blomfield Road Liverpolii. Iulia docuit Ioannem psallere [[banio]]nem, et sonabat [[phonodiscus|phonodiscos]] [[Elvis Presley|Elvis Presley]].

Anno [[1955]], primum gregem cantorum suum,''The Quarry Men'' ('Lautumiarii') nomine, condidit. Deinde cum [[Paulus McCartney|Paulo McCartney]], [[Georgius Harrison|Georgio Harrison]], et [[Ringo Starr|Ringo Starr]] in grege [[The Beatles]] ('Scarabaeuli' vel 'Verberatoruli') se consociavit. Anno [[1969]] post [[divortium]] a prima uxore [[Cynthia Powell]], quacum [[Iulianus Lennon|Iulianum Lennon]] [[liberi|filium]] genuit, in colonia [[Calpe]], [[Yoko Ono]], artificem [[Iaponia|Iaponicam]], in [[matrimonium]] duxit. Non solum cantor, sed etiam [[actor]] [[auctor]]que negotiis operam dedit. [[Carmen|Carmina]] nota sunt ut puta ''[[Imagine (carmen)|Imagine]]'' et ''[[Give Peace a Chance]]''. [[Pacifismus|Pacifista]] [[Bellum Indosinense II|bello Indosinensi II]] adversatus est, et [[motus pacis|motui pacis]] [[iurum humanorum defensor|iurumque humanorum defendorum]] interfuit.

Anno [[1980]] [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] pro [[aedificium|aedificio]] [[The Dakota]] nomine, Ioannes Lennon a [[Marcus David Chapman|Marco Davide Chapman]], homine amenti, [[pistolium|pistolio]] occisus est.

==Discographia==
* ''Plastic Ono Band'' (1970)
* ''Imagine'' (1971)
* ''Some Time in New York City'' (1972) - cum Yoko Ono
* ''Mind Games'' (1973)
* ''Walls and Bridges'' (1974)
* ''Rock 'n' Roll'' (1975)
* ''Double Fantasy'' (1980) - cum Yoko Ono
* ''Milk and Honey'' (1983) - cum Yoko Ono

==Carmen celeberrimum==
* [[Imagine (carmen)|''Imagine'']]

{{NexInt}}
* [[Contracultura annorum 1960]]
* [[Suorum carminum actor]]
* [[Beatles]]
* [[Non-violence (sculptura)|Non-violence]]
* [[4147 Lennon]]

== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [https://web.archive.org/web/20041011055201/http://www.rareexception.com/Garden/Beatles/Number9.php Enneas] Ioannes Lennon atque commercium insolitum ipsius numero novem institutum.
* ''[http://www.thrasherswheat.org/jammin/lennon.htm Imagine]'' carminis versionem cecinit [[Nialus Young]] inter [[America: A Tribute to Heroes]] (de die [[11 Septembris 2001]]).
* [http://www.bagism.com/ Situs fautorius de Ioanne Lennon]
* [http://www.lennon.net/ Situs gregis nomine &quot;The Liverpool&quot;]

{{Lifetime|1940|1980|Lennon, Ioannes}}

[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Cantores Angliae]]
[[Categoria:Citharistae Angliae]]
[[Categoria:Citharistae musicae rock]]
[[Categoria:Compositores carminum]]
[[Categoria:Musici Britanniae]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:The Beatles]]
[[Categoria:Pacis fautores]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]

{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>n5jsrjp2l9qltadz5uom1ktmdsbk6pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algebra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6397</id>
    <revision>
      <id>3994580</id>
      <parentid>3988275</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13269" sha1="5npd1kokrtgjt5xybwjlb6t3vv7647s" xml:space="preserve">{{L}}
{| align=&quot;right&quot; |
|[[Fasciculus:1983 CPA 5426 (1).png|thumb|right|265px|Pittacium cursuale vultum monstrans [[Algorismus|Machometi ibn Musa al-Kwarizmi]] qui librum de algebra saeculo VIII scripsit.]]
|-
|{{numeri}}
|-
|[[Fasciculus:Sanzio 01 Euclid.jpg|right|thumb|265px|Mathematicicus Hellenisticus [[Euclides]] [[algebra geometrica|algebram geometricam]] spectatoribus ostendit.]]
|}

'''Algebra''' est [[disciplina]] [[mathematica]] quae [[quantitas|quantitates]] abstractiter a perspectiva [[aequatio]]nes solvendi considerat. In generalizatione quadam de [[arithmetica]] coepit, qua [[symbolum|symbola]] loco numerorum substituta sunt. Haec [[ratio]] repperta est ut perutilis ad [[problema]]ta solvenda quibus sunt relationes inter ignotas [[quantitas|quantitates]] quasdam in [[aequatio]]num forma. 

[[Vocabulum]] ''algebra'' primum [[Latine]] usurpatum est anno [[1140]], in translatione [[liber|libri]] cuiusdam, cui titulus est [[Arabice]] '''الكتاب الجبر والمقابلة''' (''Al-Kitab'' ''al-jabr'' ''wa-l-Muqabala''), significans ''Liber Compendiosus de Computando per Perfectionem Compensationemque''. Liber descripsit quomodo aequationes lineares vel quadraticas simples solvere possumus operationibus symbolicis utendo. Lingua Arabica, ''al-jabr'' significat motum quantitatis ad alterum latus aequationis subtractae. Sed haec est sola una pars totius artis algebraicae.

== Algebra elementaris ==
{{Vide-etiam|Algebra elementaris}}
Algebra elementaris est congeries regularum quibus aequationes solvendae sunt.  Exempli gratia, si

:&lt;math&gt;x + 1 = 4&lt;/math&gt;

possumus de ambobus lateribus ''1'' subtrahere:

:&lt;math&gt;x + 1 - 1 = 4 - 1&lt;/math&gt;
:&lt;math&gt;x + 0 = 3&lt;/math&gt;
:&lt;math&gt;x = 3&lt;/math&gt;

Solutio huius simplicissimae aequationis est ergo ''3.''

Regulae algebrae elementaris nobis dicunt licere quantitates aequales ad ambo aequationis latera [[Additio|addere]], [[Subtractio|subtrahere]], [[Multiplicatio|multiplicare]], [[Divisio (mathematica)|dividere]].

== Theoria numerorum ==
{{Vide-etiam|Theoria numerorum}}
In antiquitate omnes quantitates originabant in geometria et mathematici aequationes solvebant methodis geometricis. [[Saeculum 4|Saeculo quarto]], librum ''Arithmetica'' a [[Diophantus|Diophanto]] scriptum notissimum fuit tantum pro numeros considerando sine iustificatione geometrica quantum pro usu symboli permonodico ad quantitatem ignotam designandam.&lt;ref&gt;&quot;According to a generally accepted hypothesis of Heath’s, his sign for this was probably originally a contraction of the ﬁrst two letters, αρ, of the Greek word for number, αριθµoς.&quot; Norbert Schappacher (2005). [https://web.archive.org/web/20080425144321/http://www-irma.u-strasbg.fr/~schappa/Dioph.pdf Diophantus of Alexandria : a Text and its History (Anglice)].&lt;/ref&gt; 

Diophantus, sicut alii mathematici suae aetatis, ad aequationes solvendas solos numeros naturales intuitur. Et notationes eius erant perprimitivae. Methodos subsequenter mathematici excoluerunt. Saeculo VIII liber celeber de algebra a [[Algorismus|Machometo ibn Musa al-Kwarizmi]] scriptus methodos de aequationes gradus secundi solvendo simplices ostendit, systema notationis algebraicum melius monstrans. Etiam ea aetate systema decimale Arabicum magnopere progressum mathematicae adiuvit.

Mille annis postea, ad aequationes magis intricatas solvendas, mathematicis oportuit novos [[Numerus (mathematica)|numeros]] comperiri, sicut [[numerus irrationalis|numeros irrationales]] et [[numerus complexus|numeros complexos]]. Aequatio celeberrima, quae multos tales numeros simul proponit, est [[Eulerus|aequatio Euleri]]&lt;ref&gt;[http://www.eulerarchive.org Leonhardi Euleri Opera] (in forma .pdf)&lt;/ref&gt;

::&lt;math&gt;e^{i \pi} = -1 \,&lt;/math&gt;

ubi ''e'' = 2.71828... est [[numerus Euleri]], '''''i''''' = &lt;math&gt;\sqrt{-1}&lt;/math&gt; [[numerus imaginarius|unitas imaginaria]], ''π'' = 3.14159... [[numerus pi]], et ''-1'' [[numerus negativus|unitas negativa]]. Deinde anno [[1806]] [[Ioannes Robertus Argand]] demonstravit [[theorema fundamentale algebrae]], quod dixit esse exactiter ''n'' solutiones distinctas cuique aequationi polynomiali gradus ''n''
::&lt;math&gt;\Sigma_{k=0}^n\, c_k\, z^k = 0&lt;/math&gt;
ubi &lt;math&gt;c_k&lt;/math&gt; sunt coefficientes valoribus complexis. Independenter postea [[Gauss]] ea theorema quoque demonstravit annis [[1816]] et [[1849]].

[[Saeculum 19|Saeculo undevicensimo]], mathematici etiam novas structuras algebraicas e numeris factas comminiscerunt sicut [[numerus quaternus|quaterniones]], [[Vector (mathematica)|vectores]], [[matrix (mathematica)|matrices]], et [[tensor (mathematica)|tensores]]. Tales sunt perutiles non modo ad simultanea aequationum systemata solvenda, sed hodie etiam ad computationes numericas computatris facendas.

== Algebra abstracta ==
{{Vide-etiam|Algebra abstracta}}
Postquam tanti numeri novi definiuntur, nova [[algebra abstracta|algebrae abstractae]] disciplina incepta est ut numeri suarum operationum, sicut ''+'' et ''*'', arithmeticarum contextu abstractiter meditetur et ut condiciones determinentur quibus aequationes algebraicas solvantur. 

Res algebrae abstractae sunt numerorum generalizationes classificatae modo axiomatico secundum earum operationes: 
* [[Aggregatio (mathematica)|Aggregatio]] = rerum elementalium collectio quaedam sine aut cum operationibus inter [[elementum|elementa]] definitis.
* [[Grex]] = aggregatio clausa sub operatione invertibili associativaque, symbolo &quot;+&quot;.
* [[Grex abelianus]] vel commutativus = aggregatio clausa sub operatione invertibili associativaque commuativaque, symbolo &quot;+&quot;.
* [[Anellus]] = grex abelianus etiam clausus sub secunda operatione symbolo &quot;*&quot; associativa, commutativa, invertibilique quae se distribuit super illam &quot;+&quot;.
* [[Corpus (mathematica)|Corpus]] = anellus cuius elementa (zeri &quot;0&quot; excepto) sub operatione &quot;*&quot; quoque formant gregem abelianum.
His in definitionibus, oportet greges esse clausos sub operationibus definitis, id est, si 1 est in grege quodam oportet 1 + 1 quoque esse in eodem grege, et sic itidem alia gregis membra. 

Mathematicus Francogallicus [[Evaristus Galois]], qui primus fuit qui nomine ''grex'' ([[Francogallice]] ''groupe'') usus est ad collectionem permutationum designandam, anno [[1832]] difficultatem magnam superavit, cum illas condiciones determinaret necessarias sufficientesque ad omnes aequationes polynomiales solvendas solo numeris realibus utendo.&lt;ref&gt;[http://www.galois-group.net/ Opera a Evaristo Galois scripta in linguis variis].&lt;/ref&gt; Sui labores nobis dederunt fundamentum theoriae Galois, quae pars maior algebrae abstractae hodie est. Tragice Galois solos duo et viginti annos vixit, in monomachia interfectus.

== Algebra applicata ==
Res algebrae abstractae non sunt soli numeri et structurae numeris factae. Res quoque possumus definire e quoque collectione de qua operationes possumus definere sine contradictione. Specialiter, gregis membra possunt esse operationes logicae vel rerum symmetriae sicut circuitationes. Tales greges habent maximos usus in aliis partibus mathematicae, [[physica]]e, machinarum scientiaeque. Greges bene graves sunt ad aequationes differentiales solvendas, multas quaestiones physicales repraesentantes.

== Disciplinae algebrae modernae ==
&lt;div class=&quot;list&quot; style=&quot;-moz-column-count: 2; column-count: 2;&quot;&gt;
* [[Arithmetica]]
* [[Algebra abstracta]]
*[[Algebra elementaris]]
*[[Algebra homologica]]
* [[Theoria numerorum]]
* [[Algebra geometrica]]
* [[Algebra linearis]]
* [[Theoria catervarum]]
&lt;/div&gt;

== Algebra Latine in reti ==
* [[1545]] [[Hieronymus Cardanus|Hieronymi Cardani]] ''[[Ars Magna|Artis Magnae]], sive de Regulis Algebraicis Liber Unus'': [https://web.archive.org/web/20050310183043/http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/cgi-bin/toc/toc.cgi?dir=carda_propo_015_la_1570&amp;step=thumb textus (ambo)] [https://web.archive.org/web/20080626092254/http://www.filosofia.unimi.it/cardano/testi/operaomnia/vol_4_s_4.pdf totam rem accipere]
* [[1560]] [[Iacobus Peletarius|Iacobi Peletarii Cenomani]] ''De occulta parte numerorumquam algebram vocant, libri duo'': [https://web.archive.org/web/20160310061942/http://visualiseur.bnf.fr/Visualiseur?Destination=Gallica&amp;O=NUMM-62345 prima pagina] [https://web.archive.org/web/20160310015759/http://visualiseur.bnf.fr/CadresFenetre?O=NUMM-62345&amp;M=telecharger&amp;Y=Image totam rem accipere]
* Post [[1569]]: [[Franciscus Maurolicus|Francisci Maurolici]] ''Demonstratio Algebrae'': [https://web.archive.org/web/20050408185129/http://www.dm.unipi.it/pages/maurolic/edizioni/arithmet/algebra/alg.htm textus]
* [[1661]] [[Franciscus a Schooten|Francisci à Schooten]] ''Tractatus de concinnandis Demonstrationibus Geometricis ex Calculo Algebraïco'' [http://visualiseur.bnf.fr/Image/CadresPage?O=NUMM-57483&amp;I=359&amp;Y=Image prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1710]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum I''
:p. 155 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Monitum de Characteribus Algebraicis'' [http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc/1&amp;seite:int=179 prima pagina]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
:p. 160 [[Godefridus Guilielmus Leibnitius|Leibnitii]] ''Symbolismus memorabilis calculi Algebraici et Infinitesimalis, in comparatione potentiarum et differentiarum; et de Lege Homogeneorum Transcendentali'': [https://web.archive.org/web/20110806214811/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&amp;seite%3Aint=184 prima pagina]
:p. 166 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regulae, qua inveniuntur omnes cuiuslibetcunque producti Algebraici divisores...'' [https://web.archive.org/web/20110806212226/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F1&amp;seite%3Aint=190 prima pagina]
* [[1723]] ''Miscellanea Berolinensia ad incrementum scientiarum II''
:p. 66 [[Philippus Naudaeus Iunior|Philippi Naudaei Iunioris]] ''Regula, qua inveniuntur, omnes divisores cuiuscunque producti Algebraïci...'' [https://web.archive.org/web/20070827070015/http://bibliothek.bbaw.de/bbaw/bibliothek-digital/digitalequellen/schriften/anzeige/index_html?band=01-misc%2F2&amp;seite%3Aint=77 prima pagina]
* [[1767]] [[Hieronymus Saladinus|Hieronymi Saladini]] ''Methodus Bernoulliana de reducendis quatraturis transcendentibus ad longitudinem curvarum algebraicarum'' [http://diglib.cib.unibo.it/diglib.php?inv=1&amp;int_ptnum=000008&amp;term_ptnum=135&amp;format=jpg pagina prima]{{Nexus deficit|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1799]] [[Carolus Fridericus Gauss|Caroli Gauss]] ''Demonstratio Nova Theorematis Omnem Functionem Algebraicam Rationalem Integram Unius Variabilis in Factores Reales Primi vel Secundi Gradus Resolvi Posse'': [http://www.fh-augsburg.de/%7Eharsch/Chronologia/Lspost19/Gauss/gau_diss.html textus] [http://dochost.rz.hu-berlin.de/dissertationen/historisch/gauss-carolo/HTML/ 2] [http://gallica.bnf.fr/scripts/ConsultationTout.exe?O=n021063 3]
* [[1842]] [[Witoldus Milewski|Witoldi Milewski]] ''De ramis infinitis curvarum algebraicarum ordinis 4'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=47759 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1845]] [[Leopoldus Kronecker|Leopoldi Kronecker]] ''De unitatibus complexis'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN243919689_0093&amp;DMDID=dmdlog4 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1860]] [[Hermannus Waldaestel|Hermanni Waldaestel]] ''De diametris curvisque conjugatis curvarum algebraicarum'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=58525 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1863]] [[Leo Pochhammer|Leonis Pochhammer]] ''De superficiei undarum derivatione'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=56839 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1870]] [[Leopoldus Loewenherz|Leopoldi Loewenherz]] ''De curvis tangentialibus curvarum algebraicarum ordinis N'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=42808 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[1870]] [[Eugenius Netto|Eugenii Netto]] ''De Transformatione Aequationis y&lt;sup&gt;n&lt;/sup&gt; = R(x)'' [http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?IDDOC=40776 nexus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{NexInt}}
*[[Algebra homologica]]
*[[Algebrator]]
*[[Calculus infinitesimalis]]
*[[Gulielmus Rowan Hamilton]]
*[[Isomorphismus]]

==Notae==
&lt;references/&gt;

==Nexus externi==
* [https://web.archive.org/web/20110520195816/http://www1-c703.uibk.ac.at/mathematik/project/bildergalerie/gallery.html Index solidorum algebraicorum et forumalarum et imaginum.]
* [http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/schott/schott1/jpg/s526.html Schott, Gaspar: Cursus Mathematicus. - Bamberg; Frankfurt &lt;Main&gt;, 1677.]

{{1000 paginae}}
{{Myrias|Mathematica}}
[[Categoria:Algebra|!]]
[[Categoria:Verba Arabica mutuata]]</text>
      <sha1>5npd1kokrtgjt5xybwjlb6t3vv7647s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antonius Vivaldi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9183</id>
    <revision>
      <id>3994588</id>
      <parentid>3892707</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10854" sha1="36s7sr6tigj9yhjqj0a64qtjh2tfy3h" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Antonius Lucius Vivaldi''' ([[Lingua Italiana|Italice]] ''Antonio Lucio Vivaldi''; natus [[Venetiae|Venetiis]] die [[4 Martii]] [[1678]] - mortuus [[Vindobona]]e die [[28 Iulii]] [[1741]]), '''Presbyter Ruber''' (Italice ''il Prete Rosso'') ob [[color]]em comae per ludibrium appellatus, fuit [[compositor]] [[aetas Baroca (musica)|Barocus]] [[Italia|Italicus]], [[presbyter]], et violinista sollertissimus, ex maximis [[compositor]]ibus Barocis, qui [[vita|vivus]] omnem per [[Europa]]m gratia ac virtute pollebat. Hodie notus est plerumque ob aliquot [[concentus]] pro [[Instrumentum musicum|instrumentis]], praecipue pro [[violina]], atque propter sacra opera [[chorus|choralia]] et plus quam quadraginta [[melodrama]]ta. Notissimum opus eius est ''[[Quattuor anni tempora (Vivaldi)|Quattuor anni tempora]],'' series quattuor concentuum pro [[violina]].

Compositae sunt multae ex eius compositionibus pro grege musico [[mulier]]um Valetudinarii Pietatis (''Ospedale della Pietà''), domo [[puer]]orum desertorum, apud quam Vivaldi ab anno [[1703]] usque ad [[1715]] et a [[1723]] ad [[1740]] operam dedit. Fama fruebatur ob suas operas [[Venetiae|Venetiis]], [[Mantua]]e, [[Vindobona]]e productas. Vivaldi postquam in [[Carolus VI (imperator)|Carolum VI imperatorem]] incidit, honorem petens Vindobonam migravit. Imperator autem mox obiit, et musicographus, sine constanti quaestus fonte, mortuus est pauper.

Musica Vivaldiana, compositore vivo, populo satis grata fuit, sed favorem populi deinde amisit, usque ad eius redintegrationem primo [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] dimidio factam. Vivaldi hodie numeratur inter musicographos [[Aetas Baroca|Barocos]] populo gratissimos, quorum musica latissime in tabulis auditoriis est incisa.

==Vita==
===Pueritia et adulescentia===
[[Fasciculus:Chiesa di San Giovanni in Bragora - Venezia.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Templum]] ubi Vivaldi [[baptismus|baptizatus]] est: Ecclesia Sancti Ioannis Baptistae Bragorae, [[Castello (Venetia)|Sestiere di Castello]] Venetiarum.]]
[[Fasciculus:Vivaldis first edition of Juditha triumphnas.jpg|thumb|upright=0.8|Prima editio operis quod inscribitur ''Juditha triumphans.''&lt;ref name=&quot;Baroque music&quot;&gt;[http://www.baroquemusic.org/bqxvivaldi.html Baroque Music]: &quot;As far as his theatrical activities were concerned, the end of 1716 was a high point for Vivaldi. In November, he managed to have the Ospedale della Pietà perform his first great oratorio, Juditha Triumphans devicta Holofernis barbaric [sic]. This work was an allegorical description of the victory of the Venetians over the Turks in August 1716.&quot;&lt;/ref&gt;]]
[[Fasciculus:Pier Leone Ghezzi - Caricature of Vivaldi.jpg|thumb|upright=0.8|[[Adumbratio]] a [[Petrus Leo Ghezzi|Petro Leone Ghezzi]] adumbratus, [[Roma]]e, [[1723]].]]
[[Fasciculus:Antonio Vivaldi.jpg|thumb|upright=0.8|Antonius Vivaldi anno [[1725]].]]
[[Fasciculus:Teatro alla moda.jpg|thumb|upright=0.8|Frontispicium [[libellus|libelli]] ''Il teatro alla moda.'']]
{{audire
| fasciculus=Vivaldi - Four Seasons 1 Spring mvt 1 Allegro - John Harrison violin.oga
| titulus=&lt;small&gt;''Ver'' (Italiane ''La primavera'') – Momentum 1: ''Allegro'' ex opere quod ''Quattuor anni tempora'' inscribitur&lt;/small&gt;
| fasciculus2=02_-_Vivaldi_Spring_mvt_2_Largo_-_John_Harrison_violin.ogg
| titulus2=&lt;small&gt;Momentum 2:  ''Largo''&lt;/small&gt;
| fasciculus3=03_-_Vivaldi_Spring_mvt_3_Allegro_-_John_Harrison_violin.ogg
| titulus3=&lt;small&gt;Momentum 3:  ''Allegro''&lt;/small&gt;
}}
&lt;!--reliquium capsae audire:
| descriptio  = Perfunctio viva a musicis cameratorum Universitatis Civitatis Wichita
| format=[[ogg]]
}}--&gt;

Antonius Lucius Vivaldi [[Venetiae|Venetiis]] in [[caput (urbs)|capite]] [[Respublica Veneta|Reipublicae Venetae]] anno [[1678]] natus est. Statim ab [[Obstetricia|obstretice]] [[baptismus|baptizatus est]] [[domus|domi]]; quo facto creditum est eius [[vita]]m in periculo fuisse, quomodo nescitur. Praesens baptismus veri similiter ei est collatus ob [[infantulus|infantis]] ipsius [[aegritudo|aegritudinem]] vel fortasse ob [[Terraemotus|terraemotum]] qui [[urbs|urbem]] eodem die tremefecit; nam [[mater]], [[terraemotus|terraemotum]] metuens, eum in [[Presbyter|sacerdotium]] dedicavisse putatur.&lt;ref&gt;Walter Kolneder, ''Antonio Vivaldi: Documents of his life and works'' (Amsterdam: Heinrichshofen's Verlag, Wilhelmshaven, Locarno, 1982), 46.&lt;/ref&gt; Ritus in [[templum|templo]] baptismi post [[duo]]s [[mensis|menses]] factus est.&lt;ref name=autogenerated5&gt;Michael Talbot, ''Vivaldi'' (London: J. M. Dent &amp; Sons, 1978), 39.&lt;/ref&gt;

[[Genitor|Parentes]] compositoris fuerunt Ioannes Baptista Vivaldi et Camilla Calicchio, ut nomina in tabulas Sancti Ioannis Bragorae relata sunt.&lt;ref&gt;H. C. Robbins Landon, ''Vivaldi: Voice of the Baroque'' (Sicagi: University of Chicago Press, 1991), 15.&lt;/ref&gt; [[Puer]]o erant [[quinque]] fratres: Margarita Gabriela, Caecilia Maria, Bonaventura Thomas, Zanetta Anna, et Franciscus Gaetanus.&lt;ref&gt;Michael Talbot, ''Vivaldi'' (Londinii: J. M. Dent &amp; Sons, 1978), 37.&lt;/ref&gt; [[Pater]], [[tonsor]] antequam violinista professionalis factus esset, Antonium [[Violina|fidiculis]] psallere docuit, deinde per [[regio]]nem iter fecit, violina una cum [[filius|filio]] psallens. Antonius aetate perparva discere coepit, ita ut ampla doctrina musica in eo viginti quattuor annos nato inesset, cum in Valetudinario Pietatis operari coeperet.&lt;ref&gt;Karl Heller, ''Antonio Vivaldi: The Red Priest of Venice'' (Hongkongi: Amadeus Press, 1997), 41.&lt;/ref&gt; Ioannes Baptista fuit unus ex conditoribus societatis [[musicus|musicorum]] cui nomen erat ''Sovvegno dei musicisti di Santa Cecilia''.&lt;ref&gt;Michael Talbot, ''Vivaldi'' (Londinii: J. M. Dent &amp; Sons, 1978), 36.&lt;/ref&gt;

Vivaldi, [[viginti quinque]] annos natus, [[presbyter]] ordinatus est, sed numquam, valetudine excusatus, ministerium sacerdotale exercuit.

==Opera==
* [[Quattuor anni tempora (Vivaldi)|Quattuor anni tempora]]
* [[Inventio harmonica (Vivaldi)|Inventio harmonica]] (Italice &quot;L'Estro Armonico&quot;)

==Notae==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
* Antonicek, Theophil. [[1997]]. ''Vivaldi.'' Graz. ISBN 3-201-01677-2.
*Brizi, Bruno. [[1984]]. Maria Grazia Pensa. ''Music &amp; Letters'' 65(1):62–64.
*[[Manfredus Bukofzer|Bukofzer, Manfred]]. [[1947]]. ''Music in the Baroque Era.'' Novi Eboraci: W. W. Norton &amp; Co. ISBN 0-393-09745-5.
*Cross, Eric. [[1984]]. De ''I libretti vivaldiani: recensione e collazione dei testimoni a stampa'' ab Anna Laura Bellina scripto.
*Formichetti, Gianfranco. [[2006]]. ''Venezia e il prete col violino: Vita di Antonio Vivaldi.'' Bompiani. ISBN 88-452-5640-5.
*Heller, Karl. [[1997]]. ''Antonio Vivaldi: The Red Priest of Venice.'' Amadeus Press. ISBN 1-57467-015-8.
*Kelly,&lt;!--sic in en--&gt; Sarah Bruce. [[2009]]. [https://web.archive.org/web/20180319060053/http://belcantopress.com/ ''The Red Priest's Annina.''] Bel Canto Press. ISBN 978-0-578-02566-7.
*Kelley,&lt;!--sic en en--&gt; Sarah Bruce. [[2011]]. [https://web.archive.org/web/20180319060053/http://belcantopress.com/ ''Vivaldi's Muse.''] Bel Canto Press. ISBN 978-0-9836304-0-1.
*Kolneder, Walter [[1983]]. ''Antonio Vivaldi: Documents of His Life and Works.'' C. F. Peters Corp. ISBN 3-7959-0338-6.
* Mamy, Sylvie. [[2011]]. ''Antonio Vivaldi.'' Lutetiae:  Fayard.  ISBN 978-2-213-63761-7
*Quick, Barbara. [[2007]]. [http://www.vivaldisvirgins.com ''Vivaldi's Virgins.''] [[Mythistoria]]. HarperCollins. ISBN 978-0-06-089052-0.
*Robbins, H. C. [[1996]]. ''Vivaldi: Voice of the Baroque.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0-226-46842-9.
*Romijn, André. [[2007]]. ''Hidden Harmonies: The Secret Life of Antonio Vivaldi.'' ISBN 978-0-9554100-1-7.
*Ryom, Peter. [[1986]]. ''Répertoire des œuvres d’Antonio Vivaldi: les compositions instrumentales.'' Kopenhagen:  Engstrøm &amp; Sødring. ISBN 87-87091-19-4.
*Selfridge-Field, Eleanor. [[1994]]. ''Venetian Instrumental Music, from Gabrieli to Vivaldi.'' Novi Eboraci: Dover Publications. ISBN 0-486-28151-5.
*Talbot, Michael. [[1998]]. ''Antonio Vivaldi.'' Insel Verlag. ISBN 3-458-33917-5.
*Talbot, Talbot.&lt;!--sic in en--&gt; [https://web.archive.org/web/20080516041031/http://www.grovemusic.com/ Antonio Vivaldi.] ''Grove Music Online,'' ed. L. Macy. 

{{NexInt}}
*[[4330 Vivaldi]]
==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Antonio Vivaldi|Antonium Vivaldi}}
* ''Quattuor anni tempora'' in mediis interactivis: [https://web.archive.org/web/20120329032101/http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt1.html Allegro], [https://web.archive.org/web/20120329032106/http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt2.html Largo], [https://web.archive.org/web/20120329032115/http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt3.html Allegro,] apud [https://web.archive.org/web/20070309154705/http://bach.nau.edu/ BinAural Collaborative Hypertext]
* [http://www.youtube.com/watch?v=TiS38dS8Gp0 Allegro molto ex 'Hieme' a Vivaldi,] apud www.youtube.com
* [https://web.archive.org/web/20070328191756/http://www.anima-veneziana.narod.ru/index.html Anima Veneziana] apud www.anima-veneziana.naro.dru&lt;!-- (Ryom, Peter. Vivaldi Werkverzeichnis. 1. Auflage. 2007. Breitkopf &amp; Härtel. 664 S., format: JPG)--&gt;
* [http://www.youtube.com/watch?v=bj62I8Ttg_U Balleta cum musica ab Antonio Vivaldi,] apud www.youtube.com
* [https://web.archive.org/web/20070328191756/http://www.anima-veneziana.narod.ru/index.html Biographia] apud www.anima-veneziana.narod.ru&lt;!-- Free English eBooks: 1. Talbot, M. Vivaldi. 1993; 2. Heller, K. Antonio Vivaldi: The Red Priest of Venice. 1997--&gt;
* [http://www.classical.net/music/composer/works/vivaldi/index.html Catalogus operum instrumentalium] apud www.classical.net.
* [https://web.archive.org/web/20100619195240/http://alambix.uquebec.ca/musique//catal/vivaldi/viva.html Catalogus omnium operum] apud alambix.uquebec.ca.
* [https://web.archive.org/web/20170202051059/http://klasikmuzikdinle.sinavbilgi.net/antonio-vivaldi-violin-concertofata-tigancainvernola-folliacello-dinle ''Fata Tiganca,'' a Vivaldi composita,] apud klasikmuzikdinle.sinavbilgi.net.
* [http://www.schrank-zwei.de De &quot;research project on the Saxon court's instrumental music collection in the Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden,&quot;] apud www.schrank-zwei.de.
* [http://www.playbillarts.com/news/article/2341.html &quot;Two Vivaldi biopics may duel at the box office,&quot;] apud www.playbillarts.com.
* [https://web.archive.org/web/20140502195204/http://www.classicistranieri.com/podcast-antonio-vivaldi.html &quot;Vivaldi's Music Podcast,&quot;] apud www.classicistranieri.com.&lt;!--
* {{worldcat id|lccn-n79-21280}}
* {{IMSLP|Vivaldi, Antonio}}
* {{ChoralWiki}}
* {{WIMA|idx=Vivaldi}}
* {{MutopiaComposer|VivaldiA}}--&gt;

{{Lifetime|1678|1741|Vivaldi, Antonius Lucius}}
[[Categoria:Barocus]]
[[Categoria:Compositores Italiae]]
[[Categoria:Compositores operarum]]
[[Categoria:Incolae Italiae]]
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>36s7sr6tigj9yhjqj0a64qtjh2tfy3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Res publica democratica Congensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9890</id>
    <revision>
      <id>3994565</id>
      <parentid>3817987</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SenseiAC</username>
        <id>33417</id>
      </contributor>
      <comment>/* Etymologia */</comment>
      <origin>3994565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12667" sha1="d9dm7793jru7270wke3lygi5z6jf56l" xml:space="preserve">{{Capsa civitatis Vicidata}}
{{Videhom|Res publica Congensis}}
'''Res publica democratica Congensis'''&lt;ref&gt;Latine alii aliter. Cf. [http://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS-55-1963-ocr.pdf &quot;in Republica Congica (Leopoldopoli)&quot;] (1963), [http://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS-93-2001-ocr.pdf &quot;in republica Congensi&quot;] (2001), et in ''Nuntiis Latinis'': [http://www.radiovaticana.va/tedesco/tedarchi/2012/NuntiiLatini/nuntii_latini2012.htm &quot;in re publica democratica Congica&quot;]. Vide etiam disputationem nostram.&lt;/ref&gt; ([[Francogallice]] ''[[:fr:République Démocratique du Congo|République Démocratique du Congo]]''), olim '''Zairum''',&lt;ref&gt;Vide fontes de [[Congum|flumine]]. Inde vb. adiect. &quot;Zairensis&quot; {{Google Books|-ft0MIKWqPwC|vide pp. 425–27}}.&lt;/ref&gt; est [[civitas sui iuris]] in [[Africa]] sita, circiter 66 500 000 incolarum (anno [[2008]]) habens. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[urbs]] [[Kinshasa]]. Claritatis causa, civitas '''Congo Kinshasa''' et '''Congo olim Belgica''' etiam appellatur, eo quod [[duo|binae]] sunt [[civitas|civitates]] Africanae nomine ''Congo'' notae, quae eorum [[nomen proprium|nomina]] a [[flumen|flumine]] [[Congo (flumen)|Congo]] deducunt. [[Praeses]] nunc est [[Felix Tshisekedi]].

== Etymologia ==
Nomen Reipublicae Democraticae Congensis ad flumen [[Congo (flumen)|Congo]] (alterum nomen: flumen Zairum), totam civitatem transfluens, respicit. Fluminis ipsius nomen de [[linguae Bantuenses|lingua Bantuensi]] [[lingua Kongo|Kongo]] (sive Kikongo). Nomina civitatis pristina quoque nexus cum flumine ostendabant: [[Status liber Congum|Status liber Congensis]] (1885—1908), [[Congo Belgicae]] (1908—1960), [[Res publica Congensis (Leopoldopolis)|Res publica Congensis]] (1960—1964, etiam &quot;Congo et Leopoldopolis&quot;), Res publica democratica Congensis (1964—1971), et [[Res publica Zairum]] (1971—1997). Verbum Zairum ipsum de verbo Congensi ''nzadi'' derivatum est. ''Nzadi'' significat &quot;flumen&quot;, Zairi commutatio [[lingua Lusitana|Lusitana]] est.

== Geographia ==
Res publica democratica Congensis e [[viginti sex]] provinciis constituta est. Praecipuae [[urbs|urbes]] sunt [[Kinshasa]] (8 096 254 incolarum), [[Mbuji-Mayi]] (806 475), [[Lubumbashi]] (851 381), [[Kisangani]] (417 517), et [[Bukavu]] (201 569).

=== Provinciae ===
Dividitur Res publica democratica Congensis in ''provincias'', cum una provincia urbana [[Kinshasa (provincia)|Kinshasae]] et viginti quinque aliarum. Provinciae ipsae iterum in centum quadraginta quinque ''territoriorum'' et triginta duae urbium dividuntur:
{| style=&quot;border-spacing: 20px 1px;&quot;
| rowspan=&quot;13&quot; | [[Fasciculus:Provinces de la République démocratique du Congo - 2005.svg|thumb|upright=1.25|Provincae Reipublicae Democraticae Congensis]]
| 1. [[Kinshasa (provincia)|Kinshasa]] || 14. [[Ituri Province]]
|-
| 2. [[Congum Medium]] || 15. [[Uele Superius (provincia)|Uele Superius]]
|-
| 3. [[Kwango (provincia)|Kwango]] || 16. [[Tshopo (provincia)| Tshopo]]
|-
| 4. [[Kwilu (provincia)|Kwilu]] || 17. [[Uele Inferius (provincia)|Uele Inferius]]
|-
| 5. [[Mai et Ndombe (provincia)|Mai et Ndombe]] || 18. [[Ubangi Septentrionale (provincia)|Ubangi Septentrionale]]
|-
| 6. [[Kasai (provincia)|Kasai]] || 19. [[Mongala (provincia)| Mongala]]
|-
| 7. [[Kasai Medium (provincia)|Kasai Medium]] || 20. [[Ubangi Australe (provincia)|Ubangi Australe]]
|-
| 8. [[Kasai Orientale (provincia)|Kasai Orientale]] || 21. [[Aequatorii Provincia|Aequatorium]]
|-
| 9. [[Lomami (provincia)|Lomami]] || 22. [[Tshuapa (provincia)|Tshuapa]]
|-
| 10. [[Sankuru (provincia)|Sankuru]] || 23. [[Tanganyika (provincia)|Tanganyika]]
|-
| 11. [[Maniema (provincia)|Maniema]] || 24. [[Lomami Superius (provincia)|Lomami Superius]]
|-
| 12. [[Kivu Australe (provincia)|Kivu Australe]] || 25. [[Lualaba (provincia)|Lualaba]]
|-
| 13. [[Kivu Septentrionale (provincia)|Kivu Septentrionale]] || 26. [[Katanga Superius (provincia)|Katanga Superius]]
|}

=== Montes ===
* [[Montes Lunae]] in confinio Ugandensi
* [[Mons Nyragongus]] ([[mons ignifer|ignifer]]), 3470 [[metra]]

=== Flora et fauna ===
[[Fasciculus:Lola ya bonobo (11).jpg|thumb|[[Pan paniscus]] rara species, in [[sanctuarium Lola ya Bonobo|sanctuario Lola ya Bonobo]]]]
Civitatis [[Silva pluvialis|silvis pluvialibus]] [[diversitas biologica]] magna est, includens species rarae et endemicae multae, ut [[pan troglodytes|''panos troglodytae'']] (in [[Index Ruber IUCN|Indice Rubro IUCN]] indicatum), [[Pan paniscus|''panos panisci'']], [[Loxodonta cyclotis|''loxodontae cyclotis'']] (elephanti silvestris Africani), [[Gorilla beringei beringei|gorillae montani]], [[Okapia johnstoni|okapiae]] (sive ''giraffae montanae''), et [[ceratotherium|rhinoceri albi]].

Quinque [[Saeptum nationale|saeptorum nationalium]] civitatis [[Patrimonium totius mundi|patrimonio totius mundi]] attribuuntur: [[saeptum nationale Garamabe]], [[saeptum nationale et Kahuzi et Biegae]], [[saeptum nationale Salongae]], [[saeptum nationale Virungae]], [[reservatum faunae Okapiarum]].

== Politica ==
Civitas est [[res publica democratica]] praesidentialis. Anno 2003 constitutione transitionali legislatura duorum conciliorum (→[[bicameralismus]]) instituta est: [[Senatus]] et [[congressus]].

== Demographia ==
=== Sermones ===
[[Fasciculus:Map - DR Congo, major languages.svg|thumb|Linguae maiores civitatis]]
[[Lingua Francogallica]] est [[sermo publicus]]; homines autem aliis 210 [[lingua|sermonibus]] quotidie utuntur. ''Linguae nationales'' sunt: [[Kitbua (lingua)|Kituba]], [[Lingala (lingua)|Lingala]], [[Luba et Kasai (lingua)|Luba et Kasai]], [[lingua Suahelica]].

=== Greges ethnici ===
Incolae Reipublicae Democraticae Congensis de gregibus ducentibus constitutae sunt, inter eas grex [[Bantuenses|Bantuensium]] maximus est. Anno 2018 numerus omnium incolarum octoginta quattuor millionum aestimatus est.

== Historia ==
A saeculo XIV terrae Congenses occidentales pars [[Regnum Congum|regni Congi]] fuerunt. Saeculo XV exeunte [[imperium Lusitanicum|Lusitani]] hic advenerunt, et saeculo XIX [[imperium Franciae transmarinum|Francogalli]]. Respublica Democratica Congensis fuit [[colonia]] personalis [[Leopoldus II (rex Belgiae)|Leopoldi II]] [[rex|regis]] [[Belgia|Belgarum]] ([[Status Liber Congum]]&lt;ref&gt;[https://books.google.co.jp/books?id=snKMUgp6Ca4C&amp;q=status+Liberi#v=snippet&amp;q=status%20Liberi&amp;f=false ''Missiones catholicae cura S. Congregationis de propaganda fide descriptae in annum MDCCCXCII'', Romae 1892, p. 354].&lt;/ref&gt; tunc nominabatur), et usque ad annum [[1960]] colonia Belgica mansit. Ab anno [[1965]] usque ad annum [[1997]], [[Iosephus Mobutu]] munus praesidis (vere a nonnullis [[dictator]] habitus) sustinuit.

== Pinacotheca ==
&lt;gallery&gt;
Fasciculus:Leopold ii garter knight.jpg|Leopoldus II, Rex Belgiarum.
Fasciculus:La_défense_de_drapeau,_Force_publique_-_Société_de_Géographie_(1928).jpeg|Visus circa annum [[1928]].
Fasciculus:Soldiers_in_the_Belgium_Congo_-_NARA_-_197079.jpg|[[Miles|Milites]] circa annum [[1943]].
&lt;/gallery&gt;

{{NexInt}}
[[Fasciculus:Congo_Rep_Dem_carte.gif|thumb|[[Tabula geographica]]: Respublica Democratica Congensis]]
[[Fasciculus:Provinces de la République démocratique du Congo - 2005.svg|thumb|Charta geographica cum novis provinciis Respublicae Democratica Congensis.]]
{{div col|2}}
* [[Dingonek]]
* [[Ebola (flumen)]]
* [[Lacus Mweru]]
* [[Ota Benga]]
* [[Respublica Congensis]]
* [[Universitas Congolensis]]
{{div col end}}

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Butcher, Tim. [[2007]]. ''Blood River: A Journey To Africa's Broken Heart.'' ISBN 0-7011-7981-3.
* Callaghy, T. [[1984]]. ''The State-Society Struggle: Zaire in Comparative Perspective.'' Novi Eboraci: Columbia University Press. ISBN 0-231-05720-2.
* Clark, John F. [[2004]]. ''The African Stakes of the Congo War.''
* Devlin, [[2007]]. ''Chief of Station, Congo: A Memoir of 1960–67.'' Novi Eboraci:Public Affairs. ISBN 978-1-58648-405-7.
* Drummond, Bill, et Mark Manning. [[2005]]. ''The Wild Highway.''
* Edgerton, Robert. [[2002]]. ''The Troubled Heart of Africa: A History of the Congo.'' St. Martin's Press.
* Exenberger, Andreas, et Simon Hartmann. [[2007]]. ''The Dark Side of Globalization. The Vicious Cycle of Exploitation from World Market Integration: Lesson from the Congo.'' Working Papers in Economics and Statistics 31. University Innsbruck.
* Exenberger, Andreas, et Simon Hartmann. [[2010]]. &quot;Doomed to Disaster? Long-term Trajectories of Exploitation in the Congo.&quot; Paper presented at the Workshop &quot;Colonial Extraction in the Netherlands Indies and Belgian Congo: Institutions, Institutional Change and Long Term Consequences.&quot; Traiecti, 3–4 Decembris 2010.
* Gondola, Charles Didier. [[2002]]. &quot;The History of Congo.&quot; Westport Connecticutae: Greenwood Press.
* Hochschild, Adam. [[1998]]. ''King Leopold's Ghost: A Story of Greed, Terror and Heroism in Colonial Africa.''
* Joris, Lieve. [[2008]]. ''The Rebels' Hour.'' Liz Waters convertit. Atlantic.
* Justenhoven, Heinz-Gerhard, et Hans Georg Ehrhart. [[2008]]. ''Intervention im Kongo: eine kritische Analyse der Befriedungspolitik von UN und EU.'' Stutgardiae: Kohlhammer. ISBN 978-3-17-020781-3.
* Kingsolver, Barbara. [[1998]]. ''The Poisonwood Bible.'' Novi Eboraci: HarperCollins.
* Larémont, Ricardo René, ed. [[2005]]. ''Borders, nationalism and the African state.'' Boulder, Colorado, et Londini: Lynne Rienner Publishers.
* Lemarchand, Reni, et Lee Hamilton. [[1994]]. ''Burundi: Ethnic Conflict and Genocide.'' Woodrow Wilson Center Press.
* Melvern, Linda. [[2004]]. ''Conspiracy to Murder: The Rwandan Genocide and the International Community.'' Verso.
* Mealer, Bryan. [[2008]]. ''All Things Must Fight To Live.'' ISBN 1-59691-345-2.
* Miller, Eric. [[2010]]. &quot;The Inability of Peacekeeping to Address the Security Dilemma.&quot; ISBN 978-3-8383-4027-2.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2006]]. ''Nyerere and Africa: End of an Era.'' Ed. tertia. New Africa Press. ISBN 978-0-9802534-1-2.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2006]]. ''Africa and America in The Sixties: A Decade That Changed The Nation and The Destiny of A Continent.'' New Africa Press. ISBN 978-0-9802534-2-9.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2006]]. ''Nyerere and Africa: End of an Era,'' ed. tertia. New Africa Press. ISBN 978-0-9802534-1-2.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2009]]. ''Congo in The Sixties.'' ISBN 978-1448665709.
* Mwakikagile, Godfrey. [[2015]]. ''Africa: Dawn of a New Era.'' ISBN 978-9987160488.
* Nzongola-Ntalaja, Georges. [[2002]]. ''The Congo from Leopold to Kabila: A People's History.''
* O'Hanlon, Redmond. [[1996]]. ''Congo Journey.''
* O'Hanlon, Redmond. [[1998]]. ''No Mercy: A Journey into the Heart of the Congo.''
* Prunier, Gérard. [[2011]]. ''Africa's World War: Congo, the Rwandan Genocide, and the Making of a Continental Catastrophe.''&lt;!--Etiam = From Genocide to Continental War: The Congolese Conflict and the Crisis of Contemporary Africa: The Congo Conflict and the Crisis of Contemporary Africa--&gt;
* Renton, David, David Seddon, et Leo Zeilig. [[2007]]. ''The Congo: Plunder and Resistance.'' ISBN 978-1-84277-485-4.
* Reyntjens, Filip. [[2009]]. ''The Great African War: Congo and Regional Geopolitics, 1996–2006.''
* Rorison, Sean. [[2008]]. ''Bradt Travel Guide: Congo—Democratic Republic/Republic.'' 
* Schulz, Manfred. [[2008]]. ''Entwicklungsträger in der DR Kongo: Entwicklungen in Politik, Wirtschaft, Religion, Zivilgesellschaft und Kultur.'' Berolini: Lit. ISBN 978-3-8258-0425-1.
* Stearns, Jason. [[2011]]. ''Dancing in the Glory of Monsters: The Collapse of the Congo and the Great War of Africa.'' Public Affairs.
* Tayler, Jeffrey. [[2001]]. ''Facing the Congo.''
* Turner, Thomas. [[2007]]. ''The Congo Wars: Conflict, Myth and Reality.''
* Van Reybrouck, David. [[2014]]. ''Congo: The Epic History of a People,''
* Wrong, Michela. ''In the Footsteps of Mr. Kurtz: Living on the Brink of Disaster in Mobutu's Congo.''
* Young, M. Crawford, et Thomas Edwin Turner. [[2013]]. ''The Rise and Decline of the Zairian State.'' University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-10113-8.

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Democratic Republic of the Congo|Rempublicam Democraticam Congensem}}
{{Fontes geographici}}

{{Africa}}
{{Capsae collectae|Res publica democratica Congensis|politica|{{Praesides rei publicae democraticae Congensis}}{{Primi ministri rei publicae democraticae Congensis}}{{Ministri rerum externarum rei publicae democraticae Congensis}}}}

{{1000 paginae}}
{{Myrias|Geographia}}

{{DEFAULTSORT:Congensis res publica democratica}}
[[Categoria:Civitates sui iuris]]
[[Categoria:Condita 1960]]
[[Categoria:Res publica democratica Congensis]]
[[Categoria:Respublicae]]</text>
      <sha1>d9dm7793jru7270wke3lygi5z6jf56l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Accentus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12317</id>
    <revision>
      <id>3994596</id>
      <parentid>3741264</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frognall</username>
        <id>147188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>nexus rectior</comment>
      <origin>3994596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1290" sha1="6t44rxgu6fa6bej5v2r5sgskpne0vtg" xml:space="preserve">'''Accentus''' {{victio|accentus|us|m}}&lt;ref&gt;Ebbe Vilborg, ''Norstedts svensk-latinska ordbok'', editio secunda, 2009.&lt;/ref&gt;, quod nomen dictum est ab praefixu ''ad'' et nomine ''cantus'' &lt;ref&gt;Cum praefixus figitur in principio verbis, vocalis &quot;a&quot; clauditur uno aut duobus tonibus.&lt;/ref&gt;, est modus pronuntiandorum verborum vel premendarum quarundam [[syllaba]]rum.

Tres accentus qui inveniuntur in lingua [[Lingua Graeca|Graeca]] sunt ''acutus'' (&quot;quod acuat et erigat syllabam&quot;, secundum [[Isidorus Hispalensis|Isidorum]], vide infra), ''gravis'' (&quot;quod deprimat et deponat&quot;), ''circumflexus'' (&quot;qui de acuto et gravi constat&quot;).

In verbis [[Lingua Latina|Latinis]] quae de pluribus syllabis constant, accentus [[Lex paenultimae|cadit in syllaba paenultima]], cum paenultima longa est; secus cadit in syllaba antepaenultima.

Notae accentus linguae Latinae non scribuntur, Graecae autem antiquae scribi solent hoc modo:
* accentus acutus: ά 
* accentus gravis: ὰ
* accentus circumflexus: ᾶ

== Nexus externus ==
* Isidorus Hispalensis, Etymologiarum libri XX, liber primus, [http://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost07/Isidorus/isi_et01.html#c18 caput 18]

== Notae ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

[[Categoria:Pronuntiatus]]
[[Categoria:Linguistica]]</text>
      <sha1>6t44rxgu6fa6bej5v2r5sgskpne0vtg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>15 Octobris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19211</id>
    <revision>
      <id>3994584</id>
      <parentid>3854005</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bis-Taurinus</username>
        <id>70496</id>
      </contributor>
      <comment>Solitas emendationes feci.</comment>
      <origin>3994584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8319" sha1="4u9zie8uebbjznrsmua1fhsmxrc46zx" xml:space="preserve">{{Calendarium-Octobris}}

'''15 Octobris''' est [[dies]] 288ª anni (289ª [[Annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 77 dies manent.

Secundum [[calendarium Romanum]] sunt '''Idus Octobres''', quae ''Id. Oct.'' abbreviantur.

{| align=&quot;left&quot; class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;margin-bottom:2em; margin-right: 2em; text-align:center;&quot;
|style=&quot;background-color:lightblue;&quot; colspan=&quot;7&quot;|'''October 1582'''
|- width=&quot;12.5%&quot;
| [[dies Lunae|Lu]] || [[dies Martis|Ma]] || [[dies Mercurii|Me]] || [[dies Iovis|Io]] || [[dies Veneris|Ve]] || [[Sabbatum|Sa]] || '''[[Dominica|Do]]'''
|-
|[[1 Octobris|1]] || [[2 Octobris|2]] || [[3 Octobris|3]] || bgcolor=yellow | [[4 Octobris|4]] || bgcolor=yellow | 15 || [[16 Octobris|16]] || '''[[17 Octobris|17]]'''
|-
|[[18 Octobris|18]] || [[19 Octobris|19]] || [[20 Octobris|20]] || [[21 Octobris|21]] || [[22 Octobris|22]] || [[23 Octobris|23]] || '''[[24 Octobris|24]]'''
|-
|[[25 Octobris|25]] || [[26 Octobris|26]] || [[27 Octobris|27]] || [[28 Octobris|28]] || [[29 Octobris|29]] || [[30 Octobris|30]] || '''[[31 Octobris|31]]'''
|}


== Eventa ==
=== Saeculo 16 ===
* [[1582]] - Calendarium Gregorianum abhinc viget et in [[Italia]], [[Hispania]], [[Lusitania]] et [[Polonia]] introducitur.

=== Saeculo 19 ===
* [[1810]] - [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Universitas Berolinensis]], quae postea nomen [[Gulielmus de Humboldt|Gulielmi de Humboldt]] accipiet, conditur.
* [[1862]] - [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo III]] imperator [[Secundum Imperium Francicum|Franciae]] [[Eduardus Drouyn de Lhuys|Eduardum Drouyn de Lhuys]] quarto tempore administrum rerum exterarum nominavit.
* [[1894]] - [[Alfredus Dreyfus]] in [[carcer|custodia]] datur.
* [[1895]] - [[Demetrius Alexander Sturdza]] novus praeses ministrorum [[Romania]]e factus est successor est [[Lascăr Catargiu|Lascăris Catargiu]].

=== Saeculo 20 ===
* [[1904]] - [[Fridericus Augustus III (rex Saxoniae)|Fridericus Augustus III]] ultimus rex [[Saxonia]]e fit.
* [[1946]] - [[Concilium Salutis]] resolutionem 9 de [[Iudicium inter Civitates|iudicio inter civitates]] decernit.
* [[1963]] - [[Conradus Adenauer]] ([[CDU]]), cancellarius foederalis [[Germania]]e, a magistratu recedit. [[Ludovicus Erhard]] successor eius eligitur.
* [[1970]] - [[Anwar El Sadat]] suffragio praeses [[Aegyptus|Aegypti]] eligitur.
* [[1987]] - [[Blasius Campaoré]] [[Thomas Sankara|praedecessore]] necato praeses [[Burkina]]e nominatur.

== Nati ==
=== Saeculo 1 a.C.n. ===
* [[70 a.C.n.]] - [[Publius Vergilius Maro]], poeta [[Roma antiqua|Romanus]] (†&amp;nbsp;[[19 a.C.n.]])

=== Saeculo 15 ===
* [[1470]] - [[Mutianus Rufus]], humanista Germanicus (†&amp;nbsp;[[1526]])

=== Saeculo 16 ===
* [[1542]] - [[Acbarus (imperator)|Acbarus]], [[Imperium Mogolicum|Magnus Mogol]]imperator Mughaliae (†&amp;nbsp;[[1605]])

=== Saeculo 17 ===
* [[1607]] - [[Magdalena de Scudéry]], [[scriptor|scriptrix]] Francica (†&amp;nbsp;[[1701]])
* [[1608]] - [[Evangelista Torricellius]], mathematicus et physicus Italicus (†&amp;nbsp;[[1647]])

=== Saeculo 18 ===
* [[1795]] - [[Fridericus Gulielmus IV (rex Borussiae)|Fridericus Gulielmus IV]], rex [[Borussia]]e (†&amp;nbsp;[[1861]])

=== Saeculo 19 ===
* [[1814]] - [[Michael Lermontov]], poeta et pictor [[Russia|Russicus]] (†&amp;nbsp;[[1841]])
* [[1818]] - [[Alexander Dreyschock]], [[clavile|clavicen]] et [[compositor]] [[Bohemia|Bohemicus]] (†&amp;nbsp;[[1869]])
* [[1840]] - [[Augustus Mau]], archaeologus Germanicus (†&amp;nbsp;[[1909]])
* [[1844]] - [[Fridericus Nietzsche]], philosophus Germanicus (†&amp;nbsp;[[1900]])
* [[1872]]
** [[Gulielmus Miklas]], praeses [[Austria]]e (†&amp;nbsp;[[1950]]) 
** [[Editha Wilson]], Prima Domina [[CFA]] (†&amp;nbsp;[[1961]])
* [[1874]] - [[Constantinus Ioannes Parhon]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] (†&amp;nbsp;[[1969]])
* [[1878]] - [[Paulus Reynaud]], primus minister Franciae (†&amp;nbsp;[[1966]])
* [[1893]] - [[Carolus II (rex Romaniae)|Carolus II]], rex Romaniae (†&amp;nbsp;[[1953]])

=== Saeculo 20 ===
* [[1905]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (†&amp;nbsp;[[2005]])
* [[1908]] - [[Ioannes Kenneth Galbraith]], oeconomiae peritus [[Canada|Canado]]-Americanus (†&amp;nbsp;[[2006]])
* [[1914]] - [[Mahometus Zahir Shah]], rex [[Afgania]]e (†&amp;nbsp;[[2007]])
* [[1916]] - [[Hassan Gouled Aptidon]], praeses [[Dzibutum|Dzibuti]] (†&amp;nbsp;2006)
* [[1917]] - [[Arthurus Schlesinger]], rerum gestarum scriptor Americanus (†&amp;nbsp;2007)
* [[1920]] - [[Marius Puzo]], scriptor Americanus (†&amp;nbsp;[[1999]])
* [[1926]] 
** [[Michael Foucault]], philosophus Francicus (†&amp;nbsp;[[1984]])
** [[Augustinus Garcia Calvo]], philosophus Hispanicus (†&amp;nbsp;[[2012]])
* [[1931]] - [[A. P. J. Abdul Kalam]], praeses [[India]]e (†&amp;nbsp;[[2015]])
* [[1939]] - [[Telesphorus Placidus Toppo]], cardinalis Indianus (†&amp;nbsp;[[2023]])
* [[1940]] - [[Petrus C. Doherty]], medicus et immunologiae peritus, [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|praemio Nobliano physiologiae et medicinae]] affectus (†&amp;nbsp;[[1940]])
* [[1942]] - [[Ericus Charden]], cantor Francicus (†&amp;nbsp;2012)
* [[1944]] - [[David Trimble]], politicorum peritus [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]] (†&amp;nbsp;[[2022]])
* [[1945]]
** [[Iacobus Marseille]], [[rerum gestarum scriptor]] et [[oeconomia]]e peritus Francicus (†&amp;nbsp;[[2012]])
** [[Neophytus (patriarcha Bulgariae)|Neophytus]], patriarcha [[Bulgaria]]e (†&amp;nbsp;[[2024]])
* [[1948]] - [[Chris de Burgh]], cantor [[Argentina|Argentino]]-[[Hibernia|Hibernicus]]
* [[1953]] - [[Guntherus Oettinger]], vir publicus, sodalis factionis CDU, praeses ministrorum [[Badenia-Virtembergia|Badeniae-Virtembergiae]] et deinde commissarius [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]]
* [[1958]] - [[Stephanus Clarke]], [[diurnarius]] et [[scriptor]] [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[1969]] - [[Dominicus West]], histrio [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[1971]] - [[Andreas Cole]], pedilusor [[Anglia|Anglicus]].
* [[1977]] - [[David Trezeguet]], pedilusor [[Francia|Francicus]].

== Mortui ==
=== Saeculo 10 ===
* [[961]] - [[Abd ar-Rahman III]], [[Caliphatus Omayadarum|Caliphus]] [[Corduba]]e (*&amp;nbsp;[[889]])

=== Saeculo 14 ===
* [[1389]] - [[Urbanus VI]] [[papa]] (*&amp;nbsp;[[1318]])

=== Saeculo 16 ===
* [[1564]] - [[Andreas Vesalius]], medicus [[Flandria|Flandricus]] (*&amp;nbsp;[[1514]])
* [[1589]] - [[Iacobus Zabarella]], philosophus Italianus (natus anno [[1533]])

=== Saeculo 19 ===
* [[1817]]
** [[Thaddaeus Kosciuszko]], dux exercitus [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1746]])
** [[Ioannes Ludovicus Burckhardt]], explorator Helveticus (*&amp;nbsp;[[1784]])
* [[1833]] - [[Victor Henricus Iosephus Brahain Ducange]], scriptor Francicus praecipue mythistoriarum, sed etiam fabularum scaenicarum (*&amp;nbsp;[[1783]])
* [[1866]] - [[Ludovicus Gruyer]], philosophus natione [[Belgica]] (*&amp;nbsp;[[1778]])

=== Saeculo 20 ===
* 1904 - [[Georgius I (rex Saxoniae)|Georgius I]], rex Saxoniae (*&amp;nbsp;[[1832]])
* 1917 - [[Mata Hari]], saltatrix [[Nederlandia|Nederlandica]] et exploratrix [[Bellum Orbis Terrarum I|Belli Orbis Terrarum I]] supplicio afficitur (*&amp;nbsp;[[1876]]).
* [[1929]] - [[Leo Delacroix]], rerum politicarum peritus Belgicus (*&amp;nbsp;[[1867]])
* [[1933]] - [[Nitobe Inazō]], horticulturae peritus, philosophus et paedagogicus [[Iaponia|Iaponicus]] (*&amp;nbsp;1862)
* [[1945]] - [[Petrus Laval]], politicorum peritus Francicus supplicio afficitur (*&amp;nbsp:[[1883]]).
* [[1946]] - [[Hermannus Göring]] vir politicus [[NSDAP|Nazista]] capite iam damnatus mortem sibi consciscit (*&amp;nbsp;1893).
* [[1984]] - [[Paulus Marella]], [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] legatus et [[cardinalis]] Italicus (*&amp;nbsp;1895)
* [[1987]] - Thomas Sankara, praeses Burkinae (*&amp;nbsp;[[1949]]) 

=== Saeculo 21 ===
* [[2012]] - [[Norodom Sihanouk]], rex [[Cambodia]]e (*&amp;nbsp;[[1927]])
* [[2013]] - [[Rudolphus Friedrich]], vir publicus Helveticus]] (*&amp;nbsp;[[1923]])

== Festa et Feriae ==
* [[Roma antiqua|Romae antiquae]] : [[Equus October|October equus]] quod fuit sacrificium annuum equi in honorem [[Mars|Martis]] post tempus belli
* Dies mundialis [[lavatio manuum|lavationis manuum]] ([[UNICEF]] et [[Nationes Unitae]])
* Festum [[Teresia Abulensis|Sanctae Theresiae Abulensis]] (ecclesia catholica)

{{menses}}

[[Categoria:Dies]]</text>
      <sha1>4u9zie8uebbjznrsmua1fhsmxrc46zx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994585</id>
      <parentid>3994584</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bis-Taurinus</username>
        <id>70496</id>
      </contributor>
      <comment>Unum natum addidi.</comment>
      <origin>3994585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8442" sha1="3pxfwuz61m1kxhx0tzro4ym8vnyu6q1" xml:space="preserve">{{Calendarium-Octobris}}

'''15 Octobris''' est [[dies]] 288ª anni (289ª [[Annus bisextilis|annis bisextilibus]]) in [[Calendarium Gregorianum|calendario Gregoriano]]. 77 dies manent.

Secundum [[calendarium Romanum]] sunt '''Idus Octobres''', quae ''Id. Oct.'' abbreviantur.

{| align=&quot;left&quot; class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;margin-bottom:2em; margin-right: 2em; text-align:center;&quot;
|style=&quot;background-color:lightblue;&quot; colspan=&quot;7&quot;|'''October 1582'''
|- width=&quot;12.5%&quot;
| [[dies Lunae|Lu]] || [[dies Martis|Ma]] || [[dies Mercurii|Me]] || [[dies Iovis|Io]] || [[dies Veneris|Ve]] || [[Sabbatum|Sa]] || '''[[Dominica|Do]]'''
|-
|[[1 Octobris|1]] || [[2 Octobris|2]] || [[3 Octobris|3]] || bgcolor=yellow | [[4 Octobris|4]] || bgcolor=yellow | 15 || [[16 Octobris|16]] || '''[[17 Octobris|17]]'''
|-
|[[18 Octobris|18]] || [[19 Octobris|19]] || [[20 Octobris|20]] || [[21 Octobris|21]] || [[22 Octobris|22]] || [[23 Octobris|23]] || '''[[24 Octobris|24]]'''
|-
|[[25 Octobris|25]] || [[26 Octobris|26]] || [[27 Octobris|27]] || [[28 Octobris|28]] || [[29 Octobris|29]] || [[30 Octobris|30]] || '''[[31 Octobris|31]]'''
|}


== Eventa ==
=== Saeculo 16 ===
* [[1582]] - Calendarium Gregorianum abhinc viget et in [[Italia]], [[Hispania]], [[Lusitania]] et [[Polonia]] introducitur.

=== Saeculo 19 ===
* [[1810]] - [[Alma Universitas Humboldtiana Berolinensis|Universitas Berolinensis]], quae postea nomen [[Gulielmus de Humboldt|Gulielmi de Humboldt]] accipiet, conditur.
* [[1862]] - [[Napoleo III (imperator Franciae)|Napoleo III]] imperator [[Secundum Imperium Francicum|Franciae]] [[Eduardus Drouyn de Lhuys|Eduardum Drouyn de Lhuys]] quarto tempore administrum rerum exterarum nominavit.
* [[1894]] - [[Alfredus Dreyfus]] in [[carcer|custodia]] datur.
* [[1895]] - [[Demetrius Alexander Sturdza]] novus praeses ministrorum [[Romania]]e factus est successor est [[Lascăr Catargiu|Lascăris Catargiu]].

=== Saeculo 20 ===
* [[1904]] - [[Fridericus Augustus III (rex Saxoniae)|Fridericus Augustus III]] ultimus rex [[Saxonia]]e fit.
* [[1946]] - [[Concilium Salutis]] resolutionem 9 de [[Iudicium inter Civitates|iudicio inter civitates]] decernit.
* [[1963]] - [[Conradus Adenauer]] ([[CDU]]), cancellarius foederalis [[Germania]]e, a magistratu recedit. [[Ludovicus Erhard]] successor eius eligitur.
* [[1970]] - [[Anwar El Sadat]] suffragio praeses [[Aegyptus|Aegypti]] eligitur.
* [[1987]] - [[Blasius Campaoré]] [[Thomas Sankara|praedecessore]] necato praeses [[Burkina]]e nominatur.

== Nati ==
=== Saeculo 1 a.C.n. ===
* [[70 a.C.n.]] - [[Publius Vergilius Maro]], poeta [[Roma antiqua|Romanus]] (†&amp;nbsp;[[19 a.C.n.]])

=== Saeculo 15 ===
* [[1470]] - [[Mutianus Rufus]], humanista Germanicus (†&amp;nbsp;[[1526]])

=== Saeculo 16 ===
* [[1542]] - [[Acbarus (imperator)|Acbarus]], [[Imperium Mogolicum|Magnus Mogol]]imperator Mughaliae (†&amp;nbsp;[[1605]])

=== Saeculo 17 ===
* [[1607]] - [[Magdalena de Scudéry]], [[scriptor|scriptrix]] Francica (†&amp;nbsp;[[1701]])
* [[1608]] - [[Evangelista Torricellius]], mathematicus et physicus Italicus (†&amp;nbsp;[[1647]])

=== Saeculo 18 ===
* [[1795]] - [[Fridericus Gulielmus IV (rex Borussiae)|Fridericus Gulielmus IV]], rex [[Borussia]]e (†&amp;nbsp;[[1861]])

=== Saeculo 19 ===
* [[1814]] - [[Michael Lermontov]], poeta et pictor [[Russia|Russicus]] (†&amp;nbsp;[[1841]])
* [[1818]] - [[Alexander Dreyschock]], [[clavile|clavicen]] et [[compositor]] [[Bohemia|Bohemicus]] (†&amp;nbsp;[[1869]])
* [[1840]] - [[Augustus Mau]], archaeologus Germanicus (†&amp;nbsp;[[1909]])
* [[1844]] - [[Fridericus Nietzsche]], philosophus Germanicus (†&amp;nbsp;[[1900]])
* [[1872]]
** [[Gulielmus Miklas]], praeses [[Austria]]e (†&amp;nbsp;[[1950]]) 
** [[Editha Wilson]], Prima Domina [[CFA]] (†&amp;nbsp;[[1961]])
* [[1874]] - [[Constantinus Ioannes Parhon]], vir publicus [[Romania|Dacoromanicus]] (†&amp;nbsp;[[1969]])
* [[1878]] - [[Paulus Reynaud]], primus minister Franciae (†&amp;nbsp;[[1966]])
* [[1893]] - [[Carolus II (rex Romaniae)|Carolus II]], rex Romaniae (†&amp;nbsp;[[1953]])

=== Saeculo 20 ===
* [[1905]] - [[Raymundus Klibansky]], historiae philosophiae eruditus polyglottus (†&amp;nbsp;[[2005]])
* [[1908]] - [[Ioannes Kenneth Galbraith]], oeconomiae peritus [[Canada|Canado]]-Americanus (†&amp;nbsp;[[2006]])
* [[1914]] - [[Mahometus Zahir Shah]], rex [[Afgania]]e (†&amp;nbsp;[[2007]])
* [[1916]] - [[Hassan Gouled Aptidon]], praeses [[Dzibutum|Dzibuti]] (†&amp;nbsp;2006)
* [[1917]] - [[Arthurus Schlesinger]], rerum gestarum scriptor Americanus (†&amp;nbsp;2007)
* [[1920]] - [[Marius Puzo]], scriptor Americanus (†&amp;nbsp;[[1999]])
* [[1926]] 
** [[Michael Foucault]], philosophus Francicus (†&amp;nbsp;[[1984]])
** [[Augustinus Garcia Calvo]], philosophus Hispanicus (†&amp;nbsp;[[2012]])
* [[1931]] - [[A. P. J. Abdul Kalam]], praeses [[India]]e (†&amp;nbsp;[[2015]])
* [[1939]] - [[Telesphorus Placidus Toppo]], cardinalis Indianus (†&amp;nbsp;[[2023]])
* [[1940]] - [[Petrus C. Doherty]], medicus et immunologiae peritus, [[Praemium Nobelianum physiologiae et medicinae|praemio Nobliano physiologiae et medicinae]] affectus (†&amp;nbsp;[[1940]])
* [[1942]] - [[Ericus Charden]], cantor Francicus (†&amp;nbsp;2012)
* [[1944]] - [[David Trimble]], politicorum peritus [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]] (†&amp;nbsp;[[2022]])
* [[1945]]
** [[Iacobus Marseille]], [[rerum gestarum scriptor]] et [[oeconomia]]e peritus Francicus (†&amp;nbsp;[[2012]])
** [[Neophytus (patriarcha Bulgariae)|Neophytus]], patriarcha [[Bulgaria]]e (†&amp;nbsp;[[2024]])
* [[1948]] - [[Chris de Burgh]], cantor [[Argentina|Argentino]]-[[Hibernia|Hibernicus]]
* [[1953]] - [[Guntherus Oettinger]], vir publicus, sodalis factionis CDU, praeses ministrorum [[Badenia-Virtembergia|Badeniae-Virtembergiae]] et deinde commissarius [[Unio Europaea|Unionis Europaeae]]
* [[1958]] - [[Stephanus Clarke]], [[diurnarius]] et [[scriptor]] [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[1969]] - [[Dominicus West]], histrio [[Regnum Unitum|Britannicus]].
* [[1971]] - [[Andreas Cole]], pedilusor [[Anglia|Anglicus]].
* [[1977]] - [[David Trezeguet]], pedilusor [[Francia|Francicus]].

=== Saeculo 21 ===
* [[2005]] - [[Christianus (princeps hereditatis Daniae)|Christianus]], priceps hereditatis [[Dania]]e

== Mortui ==
=== Saeculo 10 ===
* [[961]] - [[Abd ar-Rahman III]], [[Caliphatus Omayadarum|Caliphus]] [[Corduba]]e (*&amp;nbsp;[[889]])

=== Saeculo 14 ===
* [[1389]] - [[Urbanus VI]] [[papa]] (*&amp;nbsp;[[1318]])

=== Saeculo 16 ===
* [[1564]] - [[Andreas Vesalius]], medicus [[Flandria|Flandricus]] (*&amp;nbsp;[[1514]])
* [[1589]] - [[Iacobus Zabarella]], philosophus Italianus (natus anno [[1533]])

=== Saeculo 19 ===
* [[1817]]
** [[Thaddaeus Kosciuszko]], dux exercitus [[Polonia|Polonicus]] (natus anno [[1746]])
** [[Ioannes Ludovicus Burckhardt]], explorator Helveticus (*&amp;nbsp;[[1784]])
* [[1833]] - [[Victor Henricus Iosephus Brahain Ducange]], scriptor Francicus praecipue mythistoriarum, sed etiam fabularum scaenicarum (*&amp;nbsp;[[1783]])
* [[1866]] - [[Ludovicus Gruyer]], philosophus natione [[Belgica]] (*&amp;nbsp;[[1778]])

=== Saeculo 20 ===
* 1904 - [[Georgius I (rex Saxoniae)|Georgius I]], rex Saxoniae (*&amp;nbsp;[[1832]])
* 1917 - [[Mata Hari]], saltatrix [[Nederlandia|Nederlandica]] et exploratrix [[Bellum Orbis Terrarum I|Belli Orbis Terrarum I]] supplicio afficitur (*&amp;nbsp;[[1876]]).
* [[1929]] - [[Leo Delacroix]], rerum politicarum peritus Belgicus (*&amp;nbsp;[[1867]])
* [[1933]] - [[Nitobe Inazō]], horticulturae peritus, philosophus et paedagogicus [[Iaponia|Iaponicus]] (*&amp;nbsp;1862)
* [[1945]] - [[Petrus Laval]], politicorum peritus Francicus supplicio afficitur (*&amp;nbsp:[[1883]]).
* [[1946]] - [[Hermannus Göring]] vir politicus [[NSDAP|Nazista]] capite iam damnatus mortem sibi consciscit (*&amp;nbsp;1893).
* [[1984]] - [[Paulus Marella]], [[Sancta Sedes|Sanctae Sedis]] legatus et [[cardinalis]] Italicus (*&amp;nbsp;1895)
* [[1987]] - Thomas Sankara, praeses Burkinae (*&amp;nbsp;[[1949]]) 

=== Saeculo 21 ===
* [[2012]] - [[Norodom Sihanouk]], rex [[Cambodia]]e (*&amp;nbsp;[[1927]])
* [[2013]] - [[Rudolphus Friedrich]], vir publicus Helveticus]] (*&amp;nbsp;[[1923]])

== Festa et Feriae ==
* [[Roma antiqua|Romae antiquae]] : [[Equus October|October equus]] quod fuit sacrificium annuum equi in honorem [[Mars|Martis]] post tempus belli
* Dies mundialis [[lavatio manuum|lavationis manuum]] ([[UNICEF]] et [[Nationes Unitae]])
* Festum [[Teresia Abulensis|Sanctae Theresiae Abulensis]] (ecclesia catholica)

{{menses}}

[[Categoria:Dies]]</text>
      <sha1>3pxfwuz61m1kxhx0tzro4ym8vnyu6q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Altivillare</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27324</id>
    <revision>
      <id>3994583</id>
      <parentid>3513234</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="jin3jjqe5nt9dxl5vq4gfimh8wgfv2b" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}

'''Altivillare''',&lt;ref&gt;&quot;Altivillare&quot; {{Google Books|TrzOkyhBjQUC|p. 644}}&lt;/ref&gt; Francogallice ''Auvillar'', est [[commune]] [[Francia|Francicum]] 949 incolarum (anno [[2012]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Tarnis et Garumna]]e in regione australi [[Meridianum et Pyrenaei|Meridiano et Pyrenaeis]] (a die [[1 Ianuarii]] [[2016]] [[Occitania Ruscino Meridianum et Pyrenaei|Occitania Ruscinone Meridiano et Pyrenaeis]]).

== Incolae notabiles ==
[[Fasciculus:France - Auvillar - Porte de l'horloge - 2006-01-15.JPG|thumb|Porta turris oppidi Altivillaris]]
* [[Aldricus del Vilar]], cui poeta Occitana [[Marcabru]] fuit fortasse alumnus

== Notae ==
&lt;references /&gt;

{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Tarnis et Garumnae]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Asques (Tarn-et-Garonne)|Auvillar}}
{{Fontes geographici}}
* [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=2053 De hoc commune apud cassini.ehess.fr]
* [https://web.archive.org/web/20160611133425/http://www.auvillar.fr/ Huius communis pagina interretialis]

{{geo-stipula}}

[[Categoria:Communia praefecturae Tarnis et Garumnae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Tarnis et Garumnae]]</text>
      <sha1>jin3jjqe5nt9dxl5vq4gfimh8wgfv2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27933</id>
    <revision>
      <id>3994502</id>
      <parentid>3868310</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8822" sha1="3gglws5q6x1hqc2s279y1joli0sw43h" xml:space="preserve">{{videdis|Formosa (discretiva)}}
:'''''Taivania''' hic redirigitur. Si de natione Taivaniae quaeris, vide [[Res publica Sinarum]].''
{{charta locatrix 
|Sericae mediae physicalis
|label=Formosa
|lat_deg =23 |lat_min =30
|lon_deg =121  | lon_min =0
|position=left
|mark= Green pog.svg
|width=225
|float=right
|caption= Situs in Asia orientali
}}
'''Formosa'''&lt;ref&gt;Philippus Ferrarius, ''Lexicon Geographicum; in quo Universi Orbis Urbes, Provinciae, Regna, Maria, &amp; Flumina recensentur,'' ed. Michael Antonius Baudrand Parisinus (Parisiis: apud Franciscum Muguet, 1670), 91: &quot;Formosam Insulam versùs.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bunzō Hayata (1908), &quot;Flora Montana Formosae: An Enumeration of the Plants found on Mt. Morrison, the Central Chain, and Other Mountainous Regions of Formosa at Altitudes of 3,000–13,000 ft.,&quot;] ''Journal of the College of Science, Imperial University,'' vol. 25. [https://www.biodiversitylibrary.org/item/42177#page/5/mode/1up  Biodiversity Heritage Library.]&lt;/ref&gt; seu '''Calonnesus'''&lt;ref&gt;&quot;Calonnesus (l'isle Formosa)&quot; {{Google Books|Mavtyw70ofAC}}.&lt;/ref&gt; sive '''Taivania'''&lt;ref&gt;Confer &quot;[http://www.vatican.va/news_services/press/sinodo/documents/bollettino_20_x-ordinaria-2001/xx_plurilingue/b01_xx.html Exc.mus D.nus Joseph Cheng Tsai-fa, Episcopus Tainanensis (Tainan, Taivania)].&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Taiwania&quot; in nomine generis botanici, cf. ''[[Taiwania cryptomerioides]].''&lt;/ref&gt; ([[Sinice]] 臺灣 ''Táiwān'') est [[insula]] in [[Asia Orientalis|Asia Orientali]] sita, quae 99 centesimas [[area (geometria)|areae]] [[terra|terrestris]] [[Res publica Sinarum|rei publicae Sinarum]] constitit. [[Urbs]] principalis et [[caput (urbs)|caput]] est [[Taipeia]]. Urbs [[Tainan]] ad [[ora]]m occidentalem anno [[1624]] condita est; urbs [[Kaohsiung]] in ora austroccidentali a saeculo XVII nota est.
[[Fasciculus:Taiwan CIA map updated.jpg|thumb|upright=0.8|left|[[Tabula geographica|Tabula]] [[archipelagus|archipelagi]] Formosani.]]

Omnis insulae [[area (geometria)|area]] [[geographia|geographica]] est 35808 [[chiliometrum quadratum|chiliometra quadrata]], et insula 180 fere [[chiliometrum|chiliometra]] ante [[meridies|meridianum]] et [[oriens|orientali]] [[Sina continentalis|Sinae continentalis]] [[litus]] per [[Fretum Formosanum]] iacet. [[Mare Sinense Orientale]] ad [[septentrio]]nes, [[Mare Philippinense]] ad orientem, [[Fretum Luconiense]] recte ad meridiem, et [[Mare Sinense Australe]] ad meridiem et [[occidens|occidentem]] versus patent.

Insula [[geologia|geologice]] est ''[[fault block]]''{{dubsig}} proclinatum, cuius [[proprietas]] est comparatio inter duas partes orientales, quae plerumque in quinque iugis [[mons|montanis]] e regione litoris orientis iacentibus consistunt, ac campestres leniterque volventis unius partis occidentalis [[planities]], ubi maior incolarum pars [[habitat]]. Aliquot cacumina sunt plus quam 3500 [[metra]] [[altitudo|alta]]; propter [[Yu Shan]] (3952 metra), altissimum horum montium, Formosa est quarta ab altissima [[orbis terrarum]] insula. Fines [[tectonica laminarum|tectonici]] qui haec iuga genuerunt actuosi manent, et insula multos [[terraemotus]] patitur, quorum aliquot exitiales sunt; praeterea in Freto Formosano iacent aliquot [[mons ignifer submarinus|montes igniferi submarini]].
[[Fasciculus:Taiwan NASA Terra MODIS 23791.jpg|thumb|upright=0.8|Despectus in Formosam e caelo.]]

[[Clima]] insulana a climate [[hippalus|hippali]] [[zona tropica|tropici]] in meridie ad clima humidum [[zona subtropica|subtropicum]] in septentrionibus variat, et a magno [[hippalus Asiae Orientalis|hippalo Asiae Orientali]] regitur. Quattuor [[typhon marinus|typhoni marini]] insulam peraeque quotannis afficiunt. [[Mons|Montes]] orientales, penitus [[silva|silvosi]], sunt [[natura]]lis pervariorum [[animalia|animalium]] [[habitatio]], et homines [[terra]]m in humilibus campestriis occidentalibus septentrionalibusque valde utuntur.

==Flora et fauna==
[[Fasciculus:Cinnamomum camphora - Botanic Gardens.jpg|thumb|upright=0.7|left|[[Arbor]] ''[[Cinnamomum camphora]]'' in [[horti botanici Adelaidenses|hortis botanicis]] [[Adelaidis|Adelaidensibus]] viget.]]
===Flora===
Ante homines in insulam adventos, [[vegetatio]] Formosana a [[silva pluvialis|silvis pluvialibus]] in terris humiles per [[silva temperata|silvas temperatas]] [[silva borealis|silvasque boreales]], ad [[planta alpina|plantas alpinas]] in altitudine crescente variabat.&lt;ref&gt;Tsukada 1966.&lt;/ref&gt; Hodie autem plurimae planities et [[collis|colles]] occidentales septentrionalesque [[agricultura]]e prosunt ex migrantibus [[saeculum|saeculis]] [[saeculum 17|septimo decimo]] et [[saeculum 18|duodevicensimo]] adventis; [[silva]]e autem montanae iam variae nonnullas [[species]] [[endemismus|endemicas]], sicut ''[[Chamaecyparis formosensis|Chamaecyparem formosensem]]'' et ''[[Abies kawakamii|Abiem kawakamii]],'' sustinent, et ''[[Cinnamomum camphora]]'' olim in altitudinibus humilioribus late crescebat.

===Fauna===
[[Fasciculus:Taiwan_tit.jpg|thumb|upright=0.7|left|''[[Machlolophus holsti]],'' solum in media Formosa endemicus.]]
[[Fasciculus:LeopardusBrachyurusWolf.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Neofelis nebulosa]].'' [[Adumbratio]] anno [[1862]] edita.&lt;ref name=Swinhoe&gt;{{cite journal |last1=Swinhoe |first1=R. |year=1862 |title=On the Mammals of the Island of Formosa |journal=Proceedings of the Zoological Society of London |pages=348–65 |url=https://archive.org/details/proceedingsofgen62zool/page/352/mode/2up}}.&lt;/ref&gt;]]
[[Fasciculus:長鬃山羊.jpg|thumb|upright=0.8|''[[Capricornis swinhoei]]'' est [[bovidae|caprina]] in Formosa [[endemismus|endemica]].]]
Formosa est sedes [[endemismus|endemismi]] [[avis|avium]].

Ante [[industrializatio]]nem institutam, [[regio]]nes montanae nonnullas animalium species et [[subspecies]] sustinebant, sicut ''[[Lophura swinhoii|Lophuraa swinhoii]],'' ''[[Urocissa caerulea|Urocissam caeruleam]],'' ''[[Cervus nippon taiwanensis|Cervum nippon taiwanensem]]'' (''Cervum nippon taiouanum''), et ''[[Oncorhynchus masou formosanus|Oncorhynchum masou formosanum]],'' quarum aliquot sunt [[exstinctio|exstinctae]], aliaeque in [[species in discrimen adducta|discrimen adducuntur]].

Olim habitant in insula pauca [[carnivora]]: undecim species, quarum ''[[Neofelis nebulosa]]'' exstincta videtur, et [[Lutra lutra|lutra]] solum [[Kinmen]] in parva insula inventa.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.kinmen.gov.tw/en/News_Content.aspx?n=9A3902C9F2F1C945&amp;sms=4BCC795D7C63BD97&amp;s=2D15C6E537276E0C |title=Otter Conservation in Kinmen |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=Kinmen County Government |access-date=14 Augusti [[2020]] }}&lt;/ref&gt; Maximum carnivorum est ''[[Selanarctos thibetanus formosanus]],'' [[ursus]] niger, rara species, quae in discrimen adducitur.&lt;ref&gt;{{Cite journal| volume = 51| pages = 500–11| last1 = Chiang| first1 = Po-Jen| author2 = Kurtis Jai-Chyi Pei| author3 = Michael R. Vaughan| author4 = Ching-Feng Li| title = Niche relationships of carnivores in a subtropical primary forest in southern Taiwan| journal = Zoological Studies| year = [[2012]] | url=http://zoolstud.sinica.edu.tw/Journals/51.4/500.pdf}}.&lt;/ref&gt;

{{NexInt}}
{{div col|2}}
* ''[[Bambusa oldhamii]]''
* [[Confucianismus]]
* [[Linguae Austronesicae]]
* ''[[Sassafras randaiense]]''
* [[Universitas Catholica Fu Jen]]
* [[Universitas Nationalis Centralis]]
* [[2169 Taiwan]]
{{div col end}}

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Bibliographia==
* Chun Lin, et Hans Hendrischke. [[2002]]. ''The Territories of the People's Republic of China.'' Londinii: Europa Publications. ISBN 1-85743-149-9.
* Knapp, Ronald G. [[1999]]. &quot;The shaping of Taiwan's landscapes.&quot; In  ''Taiwan: A New History,'' ed. Murray A. Rubinstein, 1–26. Armonk Novi Eboraci: M. E. Sharpe.  ISBN 978-0-7656-1494-0.
* Tsukada, Matsuo. [[1966]]. &quot;Late Pleistocene vegetation and climate of Taiwan (Formosa).&quot; ''Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America'' 55 (3): 543–48. PMC 224184. PMID 16591341. {{doi|10.1073/pnas.55.3.543}}. Bibcode 1966PNAS...55..543T.
* Williams, Jack Francis, et David Chang. [[2008]]. ''Taiwan's Environmental Struggle: Toward a Green Silicon Island.'' Novi Eboraci: Routledge. ISBN 978-0-415-44723-2.

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Taiwan Island|Formosam}}
{{Coord|23|30|N|121|0|E|scale:10000000|display=title}}
{{Fontes geographici}}
*[http://wiki.osgeo.org/wiki/Taiwan_datums &quot;Taiwan datums.&quot;] Open Source Geospatial Foundation Wiki.
*[https://web.archive.org/web/20171216034501/http://np.cpami.gov.tw/english/ &quot;National Parks of Taiwan.&quot;] Construction and Planning Agency, Ministry of the Interior, Taiwan.
*[https://web.archive.org/web/20170722160519/http://www.funcard.tw/english.asp &quot;Taiwan Pass.&quot;] Tourism Bureau, Ministry of Transportation and communications, Taiwan.

[[Categoria:Formosa|!]]
{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>3gglws5q6x1hqc2s279y1joli0sw43h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellum civile</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27957</id>
    <revision>
      <id>3994624</id>
      <parentid>3842471</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11701" sha1="avrvyvcp1hkenhkef4jgezznfohn9cw" xml:space="preserve">{{videdis|Bellum civile (discretiva)}}
{{Bellum et res militaris}}
[[Fasciculus:MNBPRickettsBatteryPainting.jpg|thumb|''Tormenta Ricketts Capta.'' Tabula [[Primum Proelium Bull Run|Primi Proelii Bull Run]], unius ex primis proeliis in [[Bellum Civile Americanum|Bello Civile Americano]] pugnatis, a Sidney E. King (1906–2004), pictore pro National Park Service anno [[1964]] picta. Oleum in ligno plicato&lt;!--plywood--&gt;. Henry Hill Visitor Center apud Manassas National Battlefield Park in [[Virginia]].]]
'''Bellum civile''' est [[bellum]] inter [[grex socialis|greges]] ordinatos intra singulam [[natio-civitas|nationem-civitatem]] vel [[respublica|rempublicam]],&lt;ref name=fearon&gt;[[Iacobus Fearon|James Fearon]], [http://www.foreignaffairs.org/20070301faessay86201/james-d-fearon/iraq-s-civil-war.html &quot;Iraq's Civil War&quot;] in ''[[Foreign Affairs]]'', March/April 2007. Pro addita de classificatione bellorum civilium, vide [[#Definitio|sectionem &quot;Definitionem&quot;]].&lt;/ref&gt; vel, minus saepe, inter [[duo|binas]] civitates ex [[unus|una]] natione-civitate olim integra creatas.&lt;ref name=&quot;EH&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20100125064220/http://eh.net/bookreviews/library/1130 Nations, Markets, and War: Modern History and the American Civil War | Book Reviews], EH.net. &quot;Two nations [within the U.S.] developed because of slavery.&quot; October 2006. Accessum Iulio 2009.&lt;/ref&gt; Propositum unius lateris usitate est civitatem vel [[regio]]nem in unam dicionem redigere, [[libertas|libertatem]] unius regionis adsequi, vel rationes reipublicae gerendae commutare.&lt;ref name=fearon /&gt; [[Vocabulum]], quod in multis [[lingua|linguis]] hodiernis ''calque'' vocabuli [[Lingua Latina|Latini]] fit, primum ad varia [[bella civilia Romana|bella civilia Reipublicae Romanae]] [[saeculum 1 a.C.n.|saeculo primo a.C.n.]]&lt;ref&gt;Praecipue  bella civilia Romana inter [[C. Iulius Caesar|C. Iulium Caesarem]] et [[Pompeius|Gnaeum Pompeium Magnum]], et iterum inter [[Octavianus|Octavianum]] et [[Marcus Antonius|Antonium]], quae annis [[49 a.C.n.|49]]–[[31 a.C.n.]] pugnata sunt. Vide etiam [[bellum sociale]], [[Marius|Marium]], et [[Sulla]]m.&lt;/ref&gt; spectare adhibitum est.
[[Fasciculus:T-62 et T-55 détruits durant la guerre civile éthiopienne en 1991.jpg|thumb|left|175px|Reliqui [[autocurrus armatus|autocurri armati]] [[T-62]] postquam homines seditiosi [[Neanthopolis|Neanthopolin]] intrant, [[Bellum Civile Aethiopicum|bello civili Aethiopico]] confecto, [[1991]].]]

Bellum civile est contentio magnarum virium, quae [[exercitus ordinarius|exercitum ordinarium]] implicare potest, saepe diu sustinetur et ordinatur, atque permultos homines tangit. Bella civilia permultas [[calamitas|calamitates]] adferre et magnas opes consumere possunt.&lt;ref name=hironaka3&gt;Ann Hironaka, ''Neverending Wars: The International Community, Weak States, and the Perpetuation of Civil War'' (Cantabrigiae: Harvard University Press, 2005), p. 3, ISBN 0674015320.&lt;/ref&gt;

[[secundum bellum mundanum|Secundo bello mundano]] confecto, bella civilia aliquantulum plus quattuor annos duraverunt, contra annum et dimidium temporis a [[1900]] ad [[1944]].&lt;!-- While the rate of emergence of new civil wars has been relatively steady since the mid-19th century, the increasing length of those wars resulted in increasing numbers of wars ongoing at any one time.--&gt; Exempli gratia, in primo [[saeculum 20|saeculi vicesimi]] dimidio, eodem tempore non erant plus quam quinque bella civilia, sed [[bellum frigidum|bello frigido]] composito, plus quam viginti bella civilia fiebant ante maiorem deminutionem cum finirent certamina quae ex aemulatione nationum praepotentium orta erant. Post [[1945]], bella civilia plus quam 25 milliones hominum interfecerunt, cum [[migratio compulsa|migratione compulsa]] millionum additorum. Praeterea, bella civilia conlapsus effecerunt [[oeconomia]]rum: [[Birmania]] (Myanmar), [[Uganda]], et [[Angola]] sunt exempla civitatum quibus, ut videbatur, erant futura felicia antequam earum bella civilia conflarentur.&lt;ref&gt;Hironaka (2005), 1-2, 4-5.&lt;/ref&gt;

==Definitio==
[[Fasciculus:Battle of Gettysburg.jpg|thumb|Corpora [[miles|militum]] occisorum, [[Pugna Gettysburgensis|Pugna Gettysburgensi]] in [[Bellum Civile Americanum|Bello Civili Americano]] confecta, [[1863]].]]
[[Iacobus Fearon]], qui in [[Universitas Stanfordiensis|Universitate Stanfordiensi]] bella civilia investigat, bellum civile definit &quot;certamen violentum intra civitate a gregibus ordinatis pugnatum qui potestatam captam in medio vel in [[regio]]ne, vel propositis gubernationis mutatis, animo intendunt.&quot;&lt;ref name=fearon/&gt; Praeterea, Anna Hironaka dicit [[unus|unam]] partem belli civilis necessarie esse [[civitas|civitatem]].&lt;ref name=hironaka3/&gt; Academici de gravitate quo turbatio civilis fit bellum civile inter se contendunt. Nonnulli rerum politicarum periti bellum civile definiunt certamen cui sunt plus quam [[mille]] casuum&lt;!--casualties--&gt;,&lt;ref name=fearon/&gt; dum alii id definiunt certamen cui sunt plus quam [[centum]].&lt;ref&gt;Edward Wong, [http://www.nytimes.com/2006/11/26/world/middleeast/26war.html?_r=1&amp;oref=slogin &quot;A Matter of Definition: What Makes a Civil War, and Who Declares It So?&quot;] ''New York Times,'' 26 Novembris 2006.&lt;/ref&gt; [[Correlata Belli]] ([[Anglice]] ''Correlates of War''), copia datorum a certaminis eruditis late adhibita, bellis civilibus plus quam mille casus belli per [[annus|annum]] certaminis tribuit. Hic modus&lt;!--rate--&gt; est parva [[millio]]num [[Bellum Civile Sudanicum Alterum|Bello Civili Sudanico Altero]] et [[Bellum Civile Cambodianum|Bello Civili Cambodiano]] interfectorum pars, exempli gratia, sed haec definitio nonnulla certamina celeberrima excludit, inter quae [[Incommoda]] (''The Troubles'') [[Hibernia Septentrionalis|Hiberniae Septentrionalis]] et certamen [[Congressus Nationalis Africanus|Congressus Nationalis Africani]] in [[Africa Australis|Africa Australi]] [[Historia Africae Australis Tempore Separationis|tempore separationis]]&lt;!--apartheid--&gt;.&lt;ref name=hironaka3/&gt; &lt;!--PLUS IN EN:--&gt;

[[Fasciculus:Arab volunteers.jpg|thumb|Armati [[miles|milites]] voluntarii [[Arabia|Arabi]] per [[Bellum Civile in Palaestina Mandatoria 1947–1948|bello civile 1947–1948]] in [[Britannicum Palaestinae Mandatum|Britannico Palaestinae Mandato]].]]
[[Fasciculus:Battle of Siping01.jpg|thumb|Milites [[Factio Communistica Sinarum|communisti]] per [[Proelium Siping]] in [[Bellum Civile Sinicum|Bello Civili Sinico]], [[1946]].]]
[[Fasciculus:Tykistokoulun harjoiitus.jpg|thumb|Schola [[tormenta|tormentorum]] ab &quot;Albis&quot; (antisocialistis) per [[Bellum Civile Finnicum]] anno [[1918]] instituta.]]
[[Fasciculus:Column of ONLF rebels.jpg|thumb|Seditiosi [[Frons Liberationis Nationalis Ogaden|Frontis Liberationis Nationalis Ogaden]] bellatores in [[Aethiopia]] anno [[2006]] iter faciunt.]]
[[Fasciculus:Checkpoint 4, Beirut 1982.jpg|thumb|Locus investigationis&lt;!--checkpoint--&gt; ab [[exercitus|exercitu]] [[Libanus|Libano]] et [[Corpus Classiarium Civitatum Foederatarum|Classiariis Civitatum Foederatarum]] anno [[1982]] coactus. [[Bellum Civile Libanum]] (1975–1990) multas interventiones externas insigniter habuit.]]
[[Fasciculus:LTTE Sea Tigers attack vessel by sunken SL freighter.JPG|thumb|[[Navis]] oppugnationis celeris&lt;!-- [[Liberation Tigers of Tamil Eelam|rebel LTTE]]--&gt; in [[Taprobane]] anno [[2003]].&lt;!-- passes the hulk of an LTTE supply ship that had been sunk by government aircraft,--&gt; [[Bellum Civile Taprobanis]] (1983–2009).]]

{{NexInt}}
*[[Bellum libertatis (discretiva)]]&lt;!--War of Independence (disambiguation)--&gt;
*[[Bella liberationis reipublicae]]&lt;!--wars of national liberation--&gt;
*[[Bellum civile alterum]]
*[[Bellum civile Iemeniense (anno 2015 incipiens)|Bellum civile Iameniense]]
*[[Conventus Genavenses]]
*[[Logica Violentiae in Bello Civili]]
*[[Primum Bellum Civile]]

==Notae==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

==Bibliographia==
*Ali, Taisier Mohamed Ahmed, et Robert O. Matthews, eds. [[1999]]. ''Civil Wars in Africa: roots and resolution,''
*Berdal, Mats, et David M. Malone. [[2000]]. ''Greed and Grievance: Economic Agendas in Civil Wars'' Lynne Rienner.
*Collier, Paul. [[2003]]. ''Breaking the Conflict Trap: Civil War and Development Policy.'' Vasingtoniae: World Bank
* {{cite book|editor1-last=Collier|editor1-first=Paul|editor1-link=Paul Collier|editor2-last=Sambanis |editor2-first=Nicholas |editor2-link= |year=2005|title=Understanding Civil War:Evidence and Analysis|volume= 1: Africa |publisher=The World Bank|location=[[Vasingtonia]]e|isbn=978-0-8213-6047-7|url=http://books.google.com/books?id=OnGQQVuIBjgC&amp;pg=PP1&amp;dq=Understanding+Civil+War:Evidence+and+Analysis&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=&amp;f=false}}
* {{cite book|editor1-last=Collier|editor1-first=Paul|editor2-last=Sambanis |editor2-first=Nicholas |editor2-link= |year=2005|title=Understanding Civil War:Evidence and Analysis|volume= 2: Europe, Central Asia, and Other Regions |publisher=The World Bank|location=Washington, DC|isbn=978-0-8213-6049-1|url=http://books.google.com/books?id=yNTQ-BDLPxIC&amp;pg=PP1&amp;dq=Understanding+Civil+War:Evidence+and+Analysis&amp;cd=2#v=onepage&amp;q=&amp;f=false}}
*Demélas-Bohy, Marie-Danielle. [[1997]]. La notion de guerre civile en question. ''Clio'' 5. [http://clio.revues.org/document412.html Commentarius apud clio.revues.org.]
*Kalyvas, Stathis. [[2001]]. &quot;New&quot; and &quot;Old&quot; Civil Wars: A Valid Distinction? ''World Politics'' 54(1):99-118.
*Kolb, Robert. [[2001]]. Le droit international public et le concept de guerre civile depuis 1945. ''Relations internationales'' 105 (ver): 9–29. [http://hei.unige.ch/ri/Articles/KolbArt_2.pdf PDF.]
*Lake, David, et Donald Rothchild, eds. [[1996]]. ''The International Spread of Ethnic Conflict: Fear, Diffusion, and Escalation.'' Princetoniae: Princeton University Press.
*Licklider, Roy. [[1995]]. The Consequences of Negotiated Settlements in Civil Wars, 1945–1993. ''American Political Science Review'' 89(3):681–690.
*Mack, Andrew. .[[2002]]. Civil War: Academic Research and the Policy Community. ''Journal of Peace Research'' 39(5):515–525.
*Mason, David T., et Patrick Fett. [[1996]]. How Civil Wars End: A Rational Choice Approach. ''Journal of Conflict Resolution'' 40(4):546-568.
*Regan, Patrick M. [[2000]]. ''Civil Wars and Foreign Powers: Outside Intervention in Intrastate Conflict.''
*John, Stephen, et al., eds. [[2002]]. ''Ending Civil Wars: The Implementation of Peace Agreements.''
*Toft, Monica Duffy. [[2003]]. ''The Geography of Ethnic Violence: Identity, Interests, and the Indivisibility of Territory.'' Princetoniae: Princeton University Press. ISBN 0-691-12383-7.
*Walter, Barbara F. [[2002]]. ''Committing to Peace: The Successful Settlement of Civil Wars.'' Princetoniae: Princeton University Press.
*Wood, Elisabeth Jean. [[2003]]. [https://web.archive.org/web/20120628025252/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=5001933657 Civil Wars: What We Don't Know.] ''Global Governance'' 9:247ff.

==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Civil wars|Bella civilia}}
* [http://www.raf.mod.uk/downloads/doctrine/01.pdf &quot;Royal Air Force Doctrine - The Nature of War and Armed Conflict,&quot;] apud www.raf.mod.uk
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4902708.stm &quot;What makes a civil war?&quot;] apud news.bbc.co.uk, 20 Aprilis 2006
* [https://web.archive.org/web/20090213170317/http://www.icrc.org/Web/fre/sitefre0.nsf/html/p0703/$File/ICRC_001_0703.PDF FAQ du Droit international humanitaire] sur le [https://web.archive.org/web/20100324103146/http://www.icrc.org/Web/fre/sitefre0.nsf/htmlall/genevaconventions Situs CICR,] [[Conventus Genavenses|Genavensibus Belli Conventionibus]]{{dubsig}} dicatus

{{hist-stipula}}

[[Categoria:Bella civilia|!]]
{{1000 paginae}}

{{Myrias|Societas}}</text>
      <sha1>avrvyvcp1hkenhkef4jgezznfohn9cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antonius Panormita</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28196</id>
    <revision>
      <id>3994587</id>
      <parentid>3711206</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2398" sha1="tv5t4ht4wn6lzi5wu81wbmaaavklouf" xml:space="preserve">{{L1}}
'''Antonius Panormita''' ([[Lingua Italiana|Italiane]] ''Antonio Beccadelli'' sive ''il Panormita''; natus [[Panormus|Panormi]] [[Sicilia]]e anno [[1394]]; mortuus [[Neapolis|Neapoli]] anno [[1471]]) fuit poeta et historicus in lingua Latina. Annis 1430-1433 fuit cliens [[Philippus Maria Vicecomes|Philippi Maria Vicecomitis]] [[Papia]]e, ab anno 1434 regis [[Alphonsus V (rex Aragoniae)|Alphonsi V Aragoniae]] Neapoli. Ibi constituit academiam quae ab eo ipso nomen traxit ''Portici Antonianæ'', sed postea ''[[Academia Pontaniana]]'' appellata est.

Avus fuerit [[Antonius Beccadelli de Bononia|Antonii Beccadelli de Bononia]], mariti ducissae Amalphitanae [[Ioanna de Aragonia (ducissa Amalphitana)|Ioannae de Aragonia]].

== Opera ==
* ''[[Hermaphroditus (Panormita)|Hermaphroditus]]'' (carmina erotica; [https://web.archive.org/web/20070609085047/http://www.ipa.net/%7Emagreyn2/hermaphroditus.pdf Textus Latine]) 
* ''Epistolae Gallicae''
* ''Epistolae Campanae''
* ''[[De dictis et factis Alfonsi regis]]'' 
* ''Liber rerum gestarum Ferdinandi regis''

== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20060617233422/http://www.asu.edu/clas/acmrs/publications/mrts/italy.html Medieval and Renaissance Italy: Early Renaissance Invective and the Controversies of Antonio da Rho] [Anglice]
* [https://web.archive.org/web/20071113213034/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=5001523641 Eugene O'Connor, &quot;Panormita's reply to his critics: the 'Hermaphroditus' and the literary defense&quot;] [Anglice]

== Bibliographia ==
* V. Laurenza, &quot;Il Panormita a Napoli&quot; in ''Att i della Accademia Pontaniana'' vol. 17 (1936)
* G. Resta, &quot;Antonio Beccadelli&quot; in ''Dizionario biografico degli italiana'' vol. 7 (Romae, 1965) pp. 400-406
* G. Resta, ''L'epistolario del Panormita''. Messanae, 1954
* A. F. C. Ryder, &quot;Antonio Beccadelli: a humanist in government&quot; in Cecil H. Clough, ed., ''Cultural Aspects of the Italian Renaissance: essays in honour of Paul Oskar Kristeller'' (Mancunii: Manchester University Press; Novi Eboraci: Alfred F. Zambelli, 1976) pp. 123-140
* F. Satullo, ''La giovanezza di antonio Beccadelli detto Il Panormita''. Panormi, 1906

{{DEFAULTSORT:Panormita, Antonio}}
[[Categoria:Nati 1394]]
[[Categoria:Mortui 1471]]
[[Categoria:Auctores Latini Renascentiae]]
[[Categoria:Historici Italiae]]
[[Categoria:Erotici]]
[[Categoria:Poetae Italiae]]
[[Categoria:Scriptores Siciliae]]</text>
      <sha1>tv5t4ht4wn6lzi5wu81wbmaaavklouf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beniaminus Franklinius</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32888</id>
    <revision>
      <id>3994627</id>
      <parentid>3822137</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10521" sha1="88skin3faqvxmh3660f2zftmvoqe1hp" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:BenjaminFranklin.jpeg|thumb|Beniaminus Franklinius. [[Iosephus Siffred Duplessis]] pinxit.]]

'''Beniaminus Franklinius'''&lt;ref&gt;Nomen inscribitur ''Benjaminus Franklinius'' in Francis Glass, ''A Life of George Washington, in Latin Prose,'' ed. J. N. Reynolds (Novi Eboraci: Harper &amp; Brothers, 1835), 125.&lt;/ref&gt; vel [[Anglice]] '''Benjamin Franklin''' et saepissime '''Ben Franklin''' (natus [[Bostonia]]e, [[17 Ianuarii]] [[1706]]; mortuus [[Philadelphia]]e, [[17 Aprilis]] [[1790]]), unus ex [[Conditores CFA|Conditoribus Civitatum Foederatarum]], fuit [[scriptor]] et [[satira]]rum scriptor, [[miles]], vir [[iura civilia et politica|rerum civilium]] peritus, [[vir reipublicae peritissimus]], [[reipublicae amicus (Bellum Libertatis Americanae)|rerum novarum cupidus]], [[Pennsilvania]]e praeses suffectus, [[typographus]], [[physicus]], [[inventor]].
 
Franklinius fuit sodalis [[Regalis Societas Londini|Regalis Societatis Londiniensis]] (anno [[1756]] cooptatus) conditorque [[Societas Philosophica Americana|Societatis Philosophicae Americanae]]. Etiam signator Declarationis Libertatis Civitatum Foederatarum Americae et [[abolitionismus|abolitionista]] fuit.

Bostoniae sita est ipsius statua in cuius base sunt verba ''Eripuit caelo fulmen sceptrumque tyrannis,'' versus [[Manilius|Manilii]] (''Astronomica'' 1.104).

{{NexInt}}
* [[Accumulatrum electricum]]
* ''[[Autobiographia Beniamini Franklinii]]''
* [[Collegium Franklinianum et Marshallianum]]
* [[Focus Franklinianus]]&lt;!--F. stove--&gt;
* ''[[Franklinia]]''
* [[Loge Les Neuf Sœurs]]
* [[5102 Benfranklin]]

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==
=== Biographiae ===
* Becker, Carl Lotus. [[1931]]. Benjamin Franklin. In ''Dictionary of American Biography.'' Vol. 3. [https://web.archive.org/web/20100316174915/http://tigger.uic.edu/~rjensen/franklin.htm#becker Situs interretialis]
* Brands, Henry William. [[2002]]. ''The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin.'' Anchor Books. ISBN 0-385-49540-4. [http://www.amazon.com/First-American-Times-Benjamin-Franklin/dp/0385495404.]
* {{Citation|first=Walter|last=Isaacson|title=Benjamin Franklin: An American Life| year=2003| location=New York|publisher=Simon &amp; Schuster|url=http://www.amazon.com/Benjamin-Franklin-American-Walter-Isaacson/dp/074325807X/ excerpt and text search.}}
* Ketcham, Radulphus. [[1966]]. ''Benjamin Franklin.'' [https://web.archive.org/web/20110729092249/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=34300175 Editio interretialis.]
* Lemay, J. A. Leo. ''The Life of Benjamin Franklin.''
** ''Volume 1: Journalist, 1706-1730.'' [[2005]]. [http://www.amazon.com/Life-Benjamin-Franklin-Journalist-1706-1730/dp/0812238540/ excerpt and text search]
** ''Volume 2: Printer and Publisher, 1730-1747.'' [[2005]]. [http://www.amazon.com/Life-Benjamin-Franklin-Publisher-1730-1747/dp/0812238559/ excerpt and text search]
** ''Volume 3: Soldier, Scientist, and Politician, 1748-1757.'' [[2008]]. [http://www.amazon.com/Life-Benjamin-Franklin-Scientist-Politician/dp/0812241215/ excerpt and text search]
* Morgan, Edmund S. [[2003]]. ''Benjamin Franklin.''[http://www.amazon.com/Benjamin-Franklin-Yale-Nota-Bene/dp/0300101627/ excerpt and text search]
* Van Doren, Carl. [[1938]]. ''Benjamin Franklin.'' [http://www.amazon.com/Benjamin-Franklin-Carl-Van-Doren/dp/193154185X/ excerpt and text search]
* Wood, Gordon. [[2005]]. ''The Americanization of Benjamin Franklin.'' [http://www.amazon.com/Americanization-Benjamin-Franklin-Gordon-Wood/dp/0143035282/ excerpt and text search]
* Wright, Esmond. [[1986]]. ''Franklin of Philadelphia.'' [http://www.amazon.com/Franklin-Philadelphia-Belknap-Esmond-Wright/dp/0674318102/ excerpt and text search]

'''Pro iuvenibus'''
* [[Isaac Asimov|Asimov, Isaac]]. ''The Kite That Won The Revolution.''
* Fleming, Candace. [[2003]]. ''Ben Franklin's Almanac: Being a True Account of the Good Gentleman's Life.'' Atheneum/Anne Schwart. ISBN 978-0-689-83549-0.

=== Studia academica ===
* Anderson, Douglas. [[1997]]. ''The Radical Enlightenments of Benjamin Franklin.''
* Buxbaum, M. H., ed. [[1987]]. ''Critical Essays on Benjamin Franklin.''
* Chaplin, Joyce. [[2007]]. ''The First Scientific American: Benjamin Franklin and the Pursuit of Genius.''
* Cohen, I. Bernard. [[1990]]. ''Benjamin Franklin's Science.''
* Conner, Paul W. [[1965]]. ''Poor Richard's Politicks.''
* Dull, Jonathan. [[1985]]. ''A Diplomatic History of the American Revolution.''
* Dray, Philip. [[2005]]. ''Stealing God's Thunder: Benjamin Franklin's Lightning Rod and the Invention of America.''
* Ford, Paul Leicester. [[1899]]. ''The Many-Sided Franklin.'' [http://books.google.com/books?id=lU8j4QVPP_MC&amp;dq=intitle:The+intitle:Many-Sided+intitle:Franklin+inauthor:ford&amp;lr=&amp;as_drrb_is=q&amp;as_minm_is=0&amp;as_miny_is=&amp;as_maxm_is=0&amp;as_maxy_is=&amp;as_brr=0&amp;ei=FyIRTM33BoiIkgTx-oy4CQ Editio interretialis.]
** [http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/sgml/moa-idx?notisid=ABP2287-0057-169 &quot;Franklin as Printer and Publisher&quot;] in ''The Century'' (April 1899) v. 57 pp.&amp;nbsp;803–18.
** [http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/sgml/moa-idx?notisid=ABP2287-0058-172 &quot;Franklin as Scientist&quot;] in ''The Century'' (Sept 1899) v.57 pp.&amp;nbsp;750–63.
** [http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/sgml/moa-idx?notisid=ABP2287-0058-201 &quot;Franklin as Politician and Diplomatist&quot;] in ''The Century'' (October 1899) v. 57 pp.&amp;nbsp;881–899.
* Gleason, Philip. [[2000]]. &quot;Trouble in the Colonial Melting Pot.&quot; ''Journal of American Ethnic History'' 20(1):3–17. ISSN 02785927.
* Houston, Alan. [[2009]]. ''Benjamin Franklin and the Politics of Improvement.''
* Lemay, J. A. Leo, ed. [[1993]]. ''Reappraising Benjamin Franklin: A Bicentennial Perspective.''
* Mathews, L. K. [[1914]]. &quot;Benjamin Franklin’s Plans for a Colonial Union, 1750-1775.&quot; ''American Political Science Review'' 8 (Augusto): 393–412. [http://www.dinsdoc.com/mathews-1.htm Editio interretialis]
* Olson, Lester C. [[2004]]. ''Benjamin Franklin's Vision of American Community: A Study in Rhetorical Iconology.''
* McCoy, Drew R. [[1978]]. &quot;Benjamin Franklin's Vision of a Republican Political Economy for America.&quot; ''William and Mary Quarterly'' 35(4): 607-628. [http://www.jstor.org/pss/1923207 in JSTOR]
* Newman, Simon P. [[2009]]. &quot;Benjamin Franklin and the Leather-Apron Men: The Politics of Class in Eighteenth-Century Philadelphia.&quot; ''Journal of American Studies.'' 43(2):161–175.
* Schiff, Stacy. [[2005]]. ''A Great Improvisation: Franklin, France, and the Birth of America.''
* Schiffer, Michael Brian. [[2003]]. ''Draw the Lightning Down: Benjamin Franklin and Electrical Technology in the Age of Enlightenment.''
* Sherman, Stuart. [[1918]]. [http://www.bartleby.com/225/index.html#6 &quot;Franklin.&quot;]
* Skemp, Sheila L. [[1994]]. ''Benjamin and William Franklin: Father and Son, Patriot and Loyalist.''
* Sletcher, Michael. [[2006]]. &quot;Domesticity: The Human Side of Benjamin Franklin.&quot; ''Magazine of History'' 21.
* Waldstreicher, David. [[2004]]. ''Runaway America: Benjamin Franklin, Slavery, and the American Revolution.'' Hill and Wang.
* Walters, Kerry S. [[1999]]. ''Benjamin Franklin and His Gods.''
* York, Neil. [[2009]]. &quot;When Words Fail: William Pitt, Benjamin Franklin and the Imperial Crisis of 1766.&quot; ''Parliamentary History'' 28(3):341–374.&lt;!--

===Fontes primarii===
*''Silence Dogood, The Busy-Body, &amp; Early Writings'' (J.A. Leo Lemay, ed.) ([[Library of America]], 1987 one-volume, 2005 two-volume) ISBN 978-1-931082-22-8.
*''Autobiography, Poor Richard, &amp; Later Writings'' (J.A. Leo Lemay, ed.) ([[Library of America]], 1987 one-volume, 2005 two-volume) ISBN 978-1-883011-53-6.
*''Benjamin Franklin Reader'' edited by Walter Isaacson (2003)
*Houston, Alan, ed. ''Franklin: The Autobiography and other Writings on Politics, Economics, and Virtue.'' [[Cambridge University Press]], 2004.
*Ketcham, Ralph, ed. ''The Political Thought of Benjamin Franklin.'' (1965, reprinted 2003).
*Leonard Labaree, et al., eds., ''[http://www.yale.edu/franklinpapers/index.html The Papers of Benjamin Franklin]'', 39 vols. to date (1959–2008), definitive edition, through 1783. This massive collection of BF's writings, and letters to him, is available in large academic libraries. It is most useful for detailed research on specific topics. [http://franklinpapers.org/franklin/ The complete text of all the documents are online and searchable]; [http://www.yale.edu/franklinpapers/indexintro.html The ''Index'' is also online].
*&quot;''[[The Way to Wealth]]''.&quot; Applewood Books; November 1986. ISBN 0-918222-88-5.
*&quot;''[[The Autobiography of Benjamin Franklin]]''.&quot; Dover Pubns; June 7, 1996. ISBN 0-486-29073-5.
*&quot;''[[Poor Richard's Almanack]]''.&quot; Peter Pauper Press; November 1983. ISBN 0-88088-918-7.
*''Poor Richard Improved'' by Benjamin Franklin (1751)
*&quot;''Writings (Franklin)|Writings''.&quot; ISBN 0-940450-29-1.
*&quot;''On Marriage''.&quot;
*&quot;''Satires and Bagatelles''.&quot;
*&quot;''[[A Dissertation on Liberty and Necessity, Pleasure and Pain]]''.&quot;
*&quot;''Fart Proudly: Writings of Benjamin Franklin You Never Read in School''.&quot; Carl Japikse, Ed. Frog Ltd.; Reprint ed. May, 2003. ISBN 1-58394-079-0
*&quot;''Heroes of America Benjamin Franklin&quot;''--&gt;

== Nexus externi ==
[https://web.archive.org/web/20070717041305/http://www.franklinpapers.org/franklin/ Documenta ad Franklinium pertinentia et ab eo scripta.]

{{Subscriptores Declarationis Libertatis}}
{{Subscriptores Constitutionis Civitatum Foederatarum}}
{{Gubernatores Pennsilvaniae}}

{{Lifetime|1706|1790|Franklinius, Beniaminus}}
{{Myrias|Homines}}

[[Categoria:Abolitionistae Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Autobiographi Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Beniaminus Franklinius| ]]
[[Categoria:Conditores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Deistae]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Gubernatores Pennsilvaniae]]
[[Categoria:Inventores]]
[[Categoria:Inventores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Inventores systematum scribendi]]
[[Categoria:Les Neuf Sœurs]]
[[Categoria:Philosophi technologiae]]
[[Categoria:Physici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Politici Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Rerum novarum cupidi]]
[[Categoria:Satyrici]]
[[Categoria:Scriptores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Socii Regalis Societatis Londiniensis]]
[[Categoria:Socii Academiae Scientiarum Russicae]]
[[Categoria:Sodales Societatis Lunaris]]
[[Categoria:Sodales Societatis Philosophicae Americanae]]
[[Categoria:Typographi]]
[[Categoria:Universitas Pennsylvaniensis]]</text>
      <sha1>88skin3faqvxmh3660f2zftmvoqe1hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henricus Bergson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35559</id>
    <revision>
      <id>3994549</id>
      <parentid>3878626</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de vita et activitate</comment>
      <origin>3994549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2128" sha1="7eril3yhkaj2x4xyvgze7qp914ntmcr" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Henricus Bergson''' ([[Francice]]: ''Henri Bergson'', [[Lutetia]]e natus die [[18 Octobris]] [[1859]]; ibidem obiit die [[4 Ianuarii]] [[1941]]) fuit [[philosophia|philosophus]] [[Francia|Francicus]].

== Biographia ==
[[Fasciculus:Memorial to Henri Bergson (Panthéon de Paris), August 2023.JPG|thumb|Insigne commemorationis apud [[Pantheon Parisiense]]]]
Anno [[1927]] Bergson [[Praemium Nobelianum Litteraturae|Nobelianum Litteraturae Praemium]] accepit. Bergson erat etiam socius [[Academia Francica|Academiae Francicae]] accurate in Academiam anno [[1914]] cooptatus erat, [[professor]] apud [[Collegium Franciae]] et praeses Commissionis internationalis de cooperatione intellectualis&lt;ref&gt;Hae organizatio origo [[UNESCO]] et inter socios erunt [[Albertus Einstein]], [[Maria Curie]] et [[Nitobe Inazō]].&lt;/ref&gt; [[Conferentia civitatium|Conferentiae civitatium]] ab anno [[1922]] ad annum [[1925]] fuit.

Posthume anno 1967, ad [[Pantheon Parisiense]] commemoratus est.
== Operae ==
*''Essai sur la données immédiates de la conscience'' (anno 1889)
*''[[materia|Matière]] et [[memoria|mémoire]]'' (anno 1896)
*''Le Rire, essai sur la signification de du [[comicus|comique]]'' (1900)
*''L'Evolution creatrice'' (anno 1907)
*''Les Deux Sources de la [[moralitas|morale]] et de la [[religio]]n'' (anno 1932)

== Bibliographia ==
* ''Henri Bergson. A Bibliography'', curante P. A. Y. Gunter, Philosophy Documentation Center, Bowling Green State University, 1974, altera editio 1986, ISBN 0-912632-80-1 

== Notae==
&lt;references/&gt;
== Nexus externus ==
* [https://web.archive.org/web/20130501231804/http://viaf.org/viaf/61541730/ Pagina interretialis VIAF]

{{bio-stipula}}
{{DEFAULTSORT:Bergson, Henricus}}

[[Categoria:Socii Academiae Francicae]]
[[Categoria:Philosophi]]
[[Categoria:Philosophi linguae]]
[[Categoria:Philosophi mentis]]
[[Categoria:Professores apud Collegium Franciae]]
[[Categoria:Scriptores Franciae]]
[[Categoria:Praemium Nobelianum Litteraturae]]
[[Categoria:Nati 1859]]
[[Categoria:Mortui 1941]]
[[Categoria:Auctores Francogallici]]
[[Categoria:Iudaei]]
{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>7eril3yhkaj2x4xyvgze7qp914ntmcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellum Civile Americanum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36039</id>
    <revision>
      <id>3994622</id>
      <parentid>3991081</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105473" sha1="d01ks627jaf9qvcnmt1mvur0c2ghwq7" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Battle of Cedar Mountain.png|thumb|325px|[[Proelium Montis Cedri]] die [[9 Aprilis]] [[1862]]: Unionis Legio Crawford (dextra, copiae caeruleae) impetum in hostes Confoederationis (laeva, copias caesias) facit. Impressio a [[Currier &amp; Ives]] inter 1862 et 1872 divulgata.]]

'''Bellum Civile Americanum,''' rite '''Bellum Seditionis''' ([[Anglice]]: ''War of the Rebellion''), vulgo '''Bellum Secessionale,''' et saepissime in civitatibus Meridianis '''Bellum inter Civitates,'''&lt;ref&gt;&quot;Bellum enim inter Civitates Gestum Americanum (quod interdum falso 'civile' dicitur)&quot; (Meier 1998: 131).&lt;/ref&gt; fuit [[bellum civile]] in [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis Americae]] gestum, fere a die [[12 Aprilis]] [[1861]] praecipue ad paene eundem diem anno [[1865]]. Undecim [[civitas servilis|civitates serviles]]—[[Civitatum Foederatarum civitas|civitates]] in [[Civitates Foederatae Meridianae|Civitatibus Foederatis Meridianis]] [[servitus|servitutem]] sinentis—suam [[secessio]]nem a Civitatibus Foederatis declaraverunt, [[Civitates Confoederatae Americae|Civitates Confoederatas Americae]]&lt;ref&gt;Etiam ''Civitates Confoederatas'' appellatas (Meier 1998: 131), vel ''Confoederationem'' tantum.&lt;/ref&gt; constituerunt, et [[Jefferson Davis]] duce, cum foederali Civitatum Foederatarum gubernatione ([[Unio (CFA)|Unionem]] tum dicta) bellaverunt, quam omnes [[civitas servilis|civitates liberae]]&lt;!--free states ~ free-soil states--&gt; (quae servitutem interdixerunt) et quinque [[civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|civitates finitimae]] (quae servitutem siverunt) in Septentrionalibus sustinuerunt.

In [[Comitia praesidentialia Civitatum Foederatarum anni 1860|praesidentialibus Civitatum Foederatarum comitiis anni 1860]], [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]], [[Abrahamus Lincoln|Abrahamo Lincoln]] duce, servitutis propagationi obstiterat praeter civitates ubi ea iam existebat. Republicanis his in comitiis victoribus, septem civitates Meridionales, etiam antequam Lincoln praeses inauguratus est (die [[4 Martii]] [[1861]]), suam secessionem ab Unione declaraverunt. Exeuntes ineuntesque Unionis gubernationes secessionem reicierunt, quam eae [[seditio]]nem habuerunt.
[[Fasciculus:ElectoralCollege1860.svg|thumb|left|300px|Eventus comitiorum praesidentialium anni 1860 (Anglice): &lt;span style=&quot;color:#FF0000;&quot;&gt;'''rubrae'''&lt;/span&gt; sunt civitates a Lincoln/Hamlin victae, &lt;span style=&quot;color:#37C837;&quot;&gt;'''virides'''&lt;/span&gt; civitates a Breckinridge/Lane victae, &lt;span style=&quot;color:#FF7F2A;&quot;&gt;'''subrubrae'''&lt;/span&gt; civitates a Bell/Everett victae, et &lt;span style=&quot;color:#698DC5;&quot;&gt;'''caerulea'''&lt;/span&gt; civitas a Douglas/Johnson victa. Numeri sunt suffragiorum cuiusque civitatis numeri electorales.]]

Bellum factum est die [[12 Aprilis]] [[1861]], cum milites Confoederati [[Proelium Castelli Sumter|praesidium Civitatum Foederatarum]] apud [[Castellum Sumter]] in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]] oppugnarent. Lincoln ergo postulavit exercitum voluntariorum ex quaque civitate conligi; quo facto, quattuor additae civitates secessionem declaraverunt. Ambae partes exercitus conlegerunt dum civitates finitimae mox in dicione Unionis fuerunt et naves Unionis [[obsidio navalis Belli Civilis Americani|obsidionem portuum meridianorum]] constituerunt. Mense Septembri [[1862]], [[Manumissionis Edictum]] a Lincoln effectum, finem servitutis propositum belli faciens, [[Regnum Britanniarum|Britannicos]] a dimicatione deterruit. [[Robertus Eduardus Lee]], dux [[Exercitus Virginiae Septentrionalis]] et ex [[23 Ianuarii]] [[1865]] principalis [[Exercitus Civitatum Confoederatarum]] praefectus, proelia gravia in oriente vicit; sed aestate [[1863]], eius progressus in Septentrionalem ad [[Proelium Gettysburgi|Gettysburgum]] impeditus est, et in occidente, Unioni iterum post [[Obsidio Vicksburgi|Obsidionem Vicksburgi]] fuit singulare [[Mississippius Fluvius|Fluminis Mississippiensis]] imperium. Confoederatione nunc diffissa, Septentrionales hominum copiarumque opportunitates multum valere coeperunt anno [[1864]], dum [[Ulixes S. Grant]], imperator [[Exercitus Unionis]], proelia terendi [[Expeditio Terrestris|Expeditionem Terrestrem]] appellata contra Lee commisit, et [[Gulielmus Tecumseh Sherman]], alter Unionis dux, [[Atlanta]] [[Georgia (CFA)|Georgiae]] occupata, [[domus]], [[ferrivia]]s, et omnes belli copias omnino destruens, [[Iter Shermanianum ad mare|iter ad mare]] fecit. Postquam Lee, die [[9 Aprilis]] [[1865]], se ad Grant apud [[Appomattox Court House]] dediderat, plurimi milites Confoederationis pugnare desierunt. Praeses [[Andreas Johnson]] seditionis finem in universum declaravit die [[2 Aprilis]] [[1866]], et in [[Texia]] die [[20 Augusti]] [[1866]] (Long 1971: 696–97).

Bellum Civile Americanum fuit bellum funestissimum rei publicae: fere 620&amp;thinsp;000 [[miles|militum]] mortui sunt, ignotis non militum numeris vulneratis aut necatis. Principales belli consequentiae fuerunt refectio Unionis, finis [[servitus|servitutis]] in Civitatibus Foederatis, et auctus potestatis [[gubernatio Civitatum Foederatarum|gubernationis foederalis]]. [[Societas hominum|Sociales]], [[civilitas|politicae]], [[oeconomia|oeconomicae]], [[phyle]]ticaeque [[Rationes Belli Civile Americani|belli rationes]] [[Aetas Reconstructionis|Aetatem Reconstructionis]], ad annum [[1877]] durantem, vehementer conformaverunt, et commutationes quae rempublicam creaverunt coniunctam mundi [[superpotentia]]m confecerunt.

==Secessionis causae==&lt;!--
{{Vide-etiam|Origines Belli Civilis Americani}}--&gt;
{{Vide-etiam|Temporale eventuum qui ad Bellum Civile Americanum adduxerunt index}}
Simul in una republica praesentia Meridionalis qui servitutem sinebat et Septentrionalis qui servitutem repugnabat fecit ut veri simile atque adeo necessarium esset certamen erumpere internecivum. Lincoln [[lex|leges]] foederales contra servitutem ubi servitus iam erat non posuit, sed in [[Oratio Domus Divisae|Oratione Domus Divisae]], anno [[1858]] facta et mox late lecta, spem habuerat ut &quot;sistatur addita [servitutis] expansio, et ponatur ubi animus hominum poterit requiescere in fide cursui ultimae eius exstinctionis.&quot;&lt;ref&gt;Abrahami Lincoln &quot;Oratio Domus Divisae,&quot; apud Springfield Illinoesiae die [[16 Iunii]] [[1858]] habita.&lt;/ref&gt; Multum civilis disputationis annis 1850 expansionem servitutis in [[territorium (pars administrativa)|territoria]] novissime creata vehementius dixebat.&lt;ref&gt;Foote 1974: 1: 34.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Prevent, as far as possible, any of our friends from demoralizing themselves, and our cause, by entertaining propositions for compromise of any sort, on slavery extension. There is no possible compromise upon it, but which puts us under again, and leaves all our work to do over again. Whether it be a Mo. Line, or Eli Thayer's Pop. Sov. It is all the same. Let either be done, &amp; immediately filibustering and extending slavery recommences. On that point hold firm, as with a chain of steel&quot; (Abrahamus Lincoln ad [[Elihu B. Washburne]], 13 Decembris 1860, in 
[http://books.google.com/books?id=F20ZsA5ZeeEC&amp;pg=PA184&amp;lpg=PA184&amp;dq=Prevent+%22any+of+our+friends+from+demoralizing+themselves%22&amp;source=web&amp;ots=-Gel_R70_T&amp;sig=6dQstqsFPcVDPiWeImsbzp_8Gbg&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA183,M1 Glenn M. Linden, ''Voices from the Gathering Storm: The Coming of the American Civil War'' [2001], p. 236).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Let there be no compromise on the question of extending slavery. If there be, all our labor is lost, and, ere long, must be done again. The dangerous ground—that into which some of our friends have a hankering to run—is Pop. Sov. Have none of it. Stand firm. The tug has to come, &amp; better now, than any time hereafter&quot; (Abrahamus Lincoln ad Lyman Trumbull, 10 Decembris 1860).&lt;/ref&gt; Veri simile erat omnia territoria ordinata fieri civitates liberae (eo tempore saepe ''free-soil states'' appellatae)—quod motum Meridionalem ad secessionem auxit. Viri politicae periti amborum Septentrionalis Meridionalisque sumpserunt servitutem, si expandere non potuit, marcescere et mori.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 241, 253.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Declarationes Causarum [[Georgia (CFA)|Georgiae]], 29 Ianuarii 1861 constitutae; [[Mississippia]]e, anno 1861 (die ignoto); [[Carolina Meridionalis|Carolinae Meridionalis]], 24 Decembris 1860 constitutae; [[Texia]]e, 2 Februarii 1861 constututae.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The New Heresy&quot; in ''Southern Punch,'' ab John Wilford Overall editum die 19 Septembris 1864, fuit unus ex multis fontibus qui dixerunt Republicanam servitutis finitae spem esse metum Meridionalem: &quot;Dogma nostrum est hoc: ''Pro libertatem pugnamus, ut nostra magna necessariaque servitutis institutio domestica conservetur.''&quot;&lt;/ref&gt;

Meridionales metuerant ne se vim amissuri essent gubernationis foederalis ad eos qui servitutem repugnabant, et Septentrionales moleste tulerant vim quam Meridionales in gubernatione iam tractabant. Hae anxietates discrimen annis 1850 exeuntibus amplificabant. Discrepantiae regionales [[Abolitionismus|moribus servitutis]], significatione [[democratia]]e, et meritis oeconomicis [[Factio Soli Liberi|laboris liberi]] [[plantatio]]numque servitutis effecerunt ut factiones [[Factio Whig (CFA)|Whig]] et &quot;[[Nihil Scire]]&quot; conciderent et novae factiones—inter quas [[Factio Soli Liberi]] ([[1848]]), [[Factio Republicana (CFA)|Factio Republicana]] ([[1854]]), et [[Factio Unionis Constitutionalis (CFA)|Factio Unionis Constitutionalis]] ([[1860]])—surgerent. Anno [[1860]], ultimae totius reipublicae partes, [[Factio Democratica (CFA)|Factio Democratica]], secundum fines regionales diffidit.
[[Fasciculus:Alexander Stephens.jpg|thumb|left|200px|Alexander Hamiltonius Stephens]]

Septentrionales Meridionalesque a notionibus [[Thomas Jefferson|Thomae Jefferson]] pariter moti sunt. Meridionales vehementius dixerunt, quod attinuit ad servitutem, notiones [[iura civitatum|iurum civitatum]],&lt;ref&gt;Potter 1976: 33–50. Potter arguit dogma iurum civitatum de causis (pagina 33) et variae &quot;causae&quot; culturales oeconomicaeque non posse separarari de quaestione servitutis.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Resolved, That the union of these States rests on the equality of rights and privileges among its members, and that it is especially the duty of the Senate, which represents the States in their sovereign capacity, to resist all attempts to discriminate either in relation to person or property, so as, in the Territories—which are the common possession of the United States—to give advantages to the citizens of one State which are not equally secured to those of every other State&quot; (&quot;Jefferson Davis' Resolutions on the Relations of States, Senate Chamber, U.S. Capitol, February 2, 1860,&quot; ''The Papers of Jefferson Davis,'' 6: 273–76).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;J. L. M. Curry, &quot;The Perils and Duty of the South,&quot; oratio Talladegae Alabamae habita die 26 Novembris 1860; unum ex plurimarum civitatum Meridionalium argumentis pro servitute defensa.&lt;/ref&gt; quas Jefferson in [[Decreta de Kentuckia et Virginia|Decretis de Kentuckia]] (''Kentucky Resolutions'') mentionem fecerat. Septentrionales vicissim, non exclusis [[Gulielmus Lloyd Garrison|Gulielmo Lloyd Garrison]], feroce abolitionista, et [[Abrahamus Lincoln|Abrahamo Lincoln]], moderato duce Republicano,&lt;ref&gt;In oratione [[Sicagum|Sicagi]] die 10 Decembris 1856 habita, Lincoln inquit: &quot;We shall again be able not to declare, that 'all States as States, are equal,' nor yet that 'all citizens as citizens are equal,' but to renew the broader, better declaration, including both these and much more, that 'all men are created equal.'&quot; Vide etiam epistulam Lincoln ad Henricum L. Pierce, 6 Aprilis 1859.&lt;/ref&gt; declarationem Ieffersonianam &quot;[[omnes homines aequi creantur|omnes homines aequos creari]]&quot; vehementius dixerunt; Lincoln etenim hanc sententiam in [[Oratio Gettysburgensis|Oratione Gettysburgensi]] commemoravit.

[[Alexander Hamiltonius Stephens]], futurus Vicarius Confoederationis Praeses, in [[Oratio Lapis Angularis|Oratione Lapis Angularis]] apud Athenaeum [[Savanna (Georgia)|Savannae]] [[Georgia (CFA)|Georgiae]] habita die [[21 Martii]] [[1861]], paulum ante bellum, dixit&lt;ref&gt;[[s:en:Cornerstone Speech]] Locus ex oratione: 'The new constitution has put at rest, forever, all the agitating questions relating to our peculiar institution—African slavery as it exists amongst us—the proper status of the negro in our form of civilization. This was the immediate cause of the late rupture and present revolution. Jefferson in his forecast, had anticipated this, as the &quot;rock upon which the old Union would split.&quot; He was right. What was conjecture with him, is now a realized fact. But whether he fully comprehended the great truth upon which that rock stood and stands, may be doubted. The prevailing ideas entertained by him and most of the leading statesmen at the time of the formation of the old constitution, were that the enslavement of the African was in violation of the laws of nature; that it was wrong in principle, socially, morally, and politically. It was an evil they knew not well how to deal with, but the general opinion of the men of that day was that, somehow or other in the order of Providence, the institution would be evanescent and pass away. This idea, though not incorporated in the constitution, was the prevailing idea at that time. The constitution, it is true, secured every essential guarantee to the institution while it should last, and hence no argument can be justly urged against the constitutional guarantees thus secured, because of the common sentiment of the day. Those ideas, however, were fundamentally wrong. They rested upon the assumption of the equality of races. This was an error. It was a sandy foundation, and the government built upon it fell when the &quot;storm came and the wind blew.&quot; ¶ Our new government is founded upon exactly the opposite idea; its foundations are laid, its corner- stone rests upon the great truth, that the negro is not equal to the white man; that slavery—subordination to the superior race—is his natural and normal condition. [Applause.] '&lt;/ref&gt; servitutem fuisse principalem secessionis causam.&lt;ref&gt;Stampp, ''The Causes of the Civil War,'' pp. 152–53 ([[Oratio Lapis Angularis]]). Stampp dixit hanc orationem fuisse &quot;in striking contrast to his postwar constitutional interpretation.&quot;&lt;/ref&gt; Post cladem autem Confoederatorum, Stephens fuit unus ex ardentissimis [[Causa Amissa|Causae Amissae]] defensoribus.&lt;ref&gt;Stampp 1981:63–65 (&quot;A Constitutional View of the Late War Between the States&quot;). Stampp used the following quote to illustrate the fact that, after Confederate defeat, Stephens argued that the war was caused not by slavery but by states' rights controversies: &quot;It is a postulate, with many writers of this day, that the late War was the result of two opposing ideas, or principles, upon the subject of African Slavery. Between these, according to their theory, sprung the 'irrepressible conflict,' in principle, which ended in the terrible conflict in arms. Those who assume this postulate, and so theorize upon it, are but superficial observers. ¶ That the war had its origin in opposing principles, which in their action upon the conduct of men, produced the ultimate conflict of arms, may be assumed as an unquestionable fact. But the opposing principles which produced these results in physical action were of a very different character from those assumed in the postulate. They lay in the organic Structure of the Government of the States . . . between the supporters of a strictly Federative Government, on the one side, and a thoroughly National one, on the other.&quot;&lt;/ref&gt; Conspicua fuit discrepantia&lt;ref&gt;Inquit James McPherson in libro ''This Mighty Scourge'': &quot;After the war, however, Davis and Stephens changed their tune. By the time they wrote their histories of the Confederacy, slavery was gone with the wind—a dead and discredited institution. To concede that the Confederacy had broken up the United States and launched a war that killed 620,000 Americans in a vain attempt to keep four million people in bondage would not confer honor on their lost cause&quot; (p. 4).&lt;/ref&gt; inter argumentum Orationis Lapis Angularis et eius argumentum post bellum—quod servitus ''non'' fuit secessionis causa. Jefferson Davis quoque, Praeses Confoederationis, argumentum commutavit, a propositione belli a servitute, ad propositionem belli ab [[iura civitatum|iuribus civitatum]] effecti. Cum Meridionales saepissime argumentis de iuribus civitatum usi sunt ut servitutem defenderent, ei nonnumquam postulaverunt ut leges totius reipublicae eorum res in [[Petitiones contra Servitutem in Congressu Civitatum Foederatarum Rogatae, 1831-1844|Regulis Lintei in Os Iniecti]]&lt;!--gag rules--&gt; et [[Lex Servorum Fugitivorum anni 1850|Lege Servorum Fugitivorum anni 1850]] sustinerent. Quod attinet ad has quaestiones, Septentrionales iura eorum civitatum vicissim defendere voluerunt.&lt;ref&gt;De aliis secessionis explanationibus, James McPherson inquit &quot;While one or more of these interpretations remain popular among the Sons of Confederate Veterans and other Southern heritage groups, few professional historians now subscribe to them. Of all these interpretations, the state's-rights argument is perhaps the weakest. It fails to ask the question, state's rights for what purpose? State's rights, or sovereignty, was always more a means than an end, an instrument to achieve a certain goal more than a principle&quot; (''This Mighty Scourge,'' p. 7).&lt;/ref&gt;
[[Fasciculus:Simon Legree and Uncle Tom - A scene from the abolitionist novel, Uncle Tom's Cabin.png|thumb|upright=1.2|Simon Legree et Uncle Tom: scaena in ''[[Uncle Tom's Cabin]],'' celeberrima [[mythistoria]] [[abolitionismus|abolitionista]]]]

Paene omnia inter regiones discrimina ad servitutem pertinuerunt.&lt;!--, starting with debates on the [[three-fifths compromise|three-fifths clause]] and a twenty year extension of the [[African slave trade]] in [[Conventus Constitutionalis anni 1787|Conventu Constitutionali anni 1787]].--&gt; Exitus controversiae de [[Missuria]], civitate servili, in Unionem admissa fuerunt [[Compromissum Missuriense]] anni [[1820]], [[Discrimen Nullificationis]] de [[Formula anni 1828]]&lt;!--Tariff of 1828--&gt; (quamquam vectigalia fuerunt parva post [[1846]],&lt;ref&gt;Allan Nevins, Ordeal of the Union: A House Dividing: 1852–1857, pp. 267–69.&lt;/ref&gt; et etiam res vectigales ad servitutem pertinuerunt&lt;ref&gt;Freehling 1965: 297; Willentz 388.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Die 13 Martii 1833, Rhett inquit: &quot;A people, owning slaves, are mad, or worse than mad, who do not hold their destinies in their own hands. . . . Every stride of this Government, over your rights, brings it nearer and nearer to your peculiar policy. . . . The whole world are in arms against your institutions. . . . Let Gentlemen not be deceived. It is not the Tariff—not Internal Improvement—nor yet the Force bill, which constitutes the great evil against which we are contending. . . . These are but the forms in which the despotic nature of the government is evinced—but it is the despotism which constitutes the evil: and until this Government is made a limited Government . . . there is no liberty—no security for the South.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Iam anno [[1830]], in medio Discrimine Nullificationis, Calhoun ius servorum habitorum appellavit principale ius minoris partis meridionalis quod denuntiabatur: &quot;I consider the tariff act as the occasion, rather than the real cause of the present unhappy state of things. The truth can no longer be disguised, that the peculiar domestick [''sic''] institution of the Southern States and the consequent direction which that and her soil have given to her industry, has placed them in regard to taxation and appropriations in opposite relation to the majority of the Union, against the danger of which, if there be no protective power in the reserved rights of the states they must in the end be forced to rebel, or, submit to have their paramount interests sacrificed, their domestic institutions subordinated by Colonization and other schemes, and themselves and children reduced to wretchedness&quot; (Ellis 1987: 193). Vide etiam Freehling 1965: 257.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;John Niven, de Calhouniana discriminis vectigalis descriptione, inquit: &quot;Finally, the root of the nullification crisis was exposed. What had begun as a reaction to a depression in the cotton states, a slump that had been particularly severe in South Carolina, had rapidly resolved itself into an all-encompassing fear on the part of a majority of the planter elite class that the growing industrialization of the North, expressing itself politically through the majority will, would eventually demand emancipation, heedless of the social consequences&quot; (''John C. Calhoun and the Price of Union,'' 197).&lt;/ref&gt;), regula lintei in os iniecti (quae in Congressu ab [[1835]] ad [[1844]] disputationes de fine servitutis prohibuit), acceptio [[Texia]]e [[civitas servilis|civitatis servilis]] anno [[1845]], et [[Fatum Manifestum]], argumentum novorum territoriorum acceptorum ubi servitus esset quaestio post [[Bellum Mexicanum|Bellum Mexicorum et Americanorum]] ([[1846]]–[[1848]]), quod [[Compromissum anni 1850]] consecutum est.&lt;ref&gt;Gienapp n.d.&lt;/ref&gt; [[Provisum Wilmotianum]] fuit virorum politicae peritorum septentrionalium conatus ad servitutem ex territoriis a [[Mexicum|Mexico]] captis excludendam. ''[[Uncle Tom's Cabin|Uncle Tom’s Cabin]],'' [[mythistoria]] a [[Harriet Beecher Stowe]] anno [[1851]] divulgata et mox in vulgus gratissima, Septentrionale odium in [[Lex Servorum Fugitivorum anni 1850|Legem Servorum Fugitivorum anni 1850]] magnopere auxit.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 88–91.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Plurimi eius domini servorum sunt &quot;viri decori honestique, ipsi victimae&quot; servitutis. Multum eius descriptionis suam notationem et memorias Meridionalium retulit. Ipsa dominos (cum Legree) appellat typos variorum generum erorum (Gerson, ''Harriet Beecher Stowe'', 68; Stowe, ''Key to Uncle Tom's Cabin'' (1953: 39)).&lt;/ref&gt;

[[Edictum Ostendianum]] anni [[1854]] fuit improsper Septentrionalis conatus ad [[Cuba]]m civitatem servilem in dicionem Civitatum Foederatarum redigendam. [[Systema Factionis Alterae]]&lt;!--Second-Party System--&gt; eodem anno defectum est postquam Congressus sanxit [[Lex Kansiae-Nebraskae|Legem Kansiae-Nebraskae]], qui Compromissi Missuriensis interdictum servitutis substituit pro
[[dominatus populi|dominatu populi]], ut cives territorii legem servitutis statutae suffragio sciscant aut repugnent. Controversia [[Kansia Cruda|Kansiae Crudae]], de statu servitutis in [[Kansia Territorium|Kansia Territorio]], evolvit in grave suffragii fraude a [[Scelerati Finium|Sceleratis Finium]] commissa, qui servitutem in Missuria sustinere voluerunt. Propter suffragiorum fraudem, praesides [[Franklinus Pierce]] et [[Iacobus Buchanan]], qui Meridionali et [[Constitutio Lecompton|Constitutioni Lecompton]] ut videtur faverunt, conati sunt admittere [[Kansia]]m civitatem servilem ad Unionem.&lt;ref&gt;Potter 1976: 201–04, 299–327.&lt;/ref&gt;
[[Fasciculus:Marais-massacre.jpg|thumb|upright=1.5|left|[[Internecio Paludis Cygnorum]] habetur ultimus gravis violentiae casus in [[Kansia Cruda]] ante initium Belli Civilis Americani.]]

Erupit etiam violentia ad statum servitutis in Kansia attingens in [[Bellum Wakarusae|Bello Wakarusae]],&lt;ref&gt;Potter 1976: 208.&lt;/ref&gt; [[Direptio Laurentii|Direptione Laurentii]],&lt;ref&gt;Potter 1976: 208–09.&lt;/ref&gt; [[Preston Brooks#Impetus in Sumner|ferula verberatione Republicani Caroli Sumner a Preston Brooks in Senatu]],&lt;ref&gt;Potter 1976: 210–11; Fox Butterfield, ''All God's Children'' p. 17.&lt;/ref&gt; [[Internecio Pottawatomiae|Internecione Pottawatomiae]],&lt;ref&gt;Potter 1976: 212–13.&lt;/ref&gt; [[Proelium Atri Iacobi|Proelio Atri Iacobi]], [[Proelium Osawatomiae|Proelio Osawatomiae]], et [[Internecio Paludis Cygnorum|Internecione Paludis Cygnorum]]. Praeterea, [[Dred Scott v. Sandford|Diiudicatio Dred Scott]] Iudicii Supremi anno [[1857]] servitutem in territoriis sivit, etiam ubi maior populi numerus servituti adversatus est, Kansia non excepta. [[Disceptationes Lincoln-Douglas anni 1858]] mentionem aliquando fecerunt [[Dogma Freeport|Dogmatis Freeport]], a [[Stephanus A. Douglas|Stephano A. Douglas]] duce Democratico Septentrionali propositi ut Diiudicatio Dred Scott impedita esset—dogmatis quod, cum Douglas Constitutionem Lecompton in inritum redegerit, Factionem Democraticam Meriodionalem a Septentrionali disiunxit. Incursus [[Ioannes Brown (abolitionista)|Ioannis Brown]], abolitionistae Septentrionalis, ad [[Incursus ad armamentarium apud Harpers Ferry|armamentarium apud Harpers Ferry]] anno [[1859]] fuit conatus ad rebellionem servorum instigandam.&lt;ref&gt;Potter 1976:356–384.&lt;/ref&gt; Fissura in [[Factio Democratica (CFA)|Factione Democratica]] anno [[1860]], Democratis Meridionalibus servitutem in territoriis postulantibus, separationem reipublicae complevit inter Septentrionalem et Meridionalem.

Aliae causae fuerunt sectionalismus, ab auctu servitutis in Meridionali amplificatus dum servitus in civitatibus Septentrionalibus deminuebatur, et varietates [[cultura]]rum Septentrionalis et Meridionalis; sed plurimi historici hodierni, extremum [[Carolus A. Beard|Caroli Beard]] historici [[determinismus oeconomicus|determinismum oeconomicum]] reicientes, oeconomias Septentrionalis et Meridionalis plerumque fuisse complementarias ponunt.&lt;ref&gt;Hofstadter 1969; Stampp 1981: 198; Woodworth 1996: 145, 151, 505, 512, 554, 557, 684.&lt;/ref&gt; Separans servitutis effectus maximas denominationes religiosas (sectas [[Methodismus|Methodistam]], [[Ecclesia Baptista|Baptistam]], et [[Presbyterianismus|Presbyterianam]]) scidit,&lt;ref&gt;McPherson 1996: 11.&lt;/ref&gt; et pessimae servitutis crudelitates—verberatio, mutilatio, separatio familiarum—acerbas effecerunt controversias. Quod septem advenarum partes se in Septentrionali conlocabant&lt;!--, et twice as many whites left the South for the North as vice versa,--&gt; Meridionalem auxit anxietatem.&lt;ref&gt;McPherson 1983.&lt;/ref&gt; [[Comitia praesidentialia Civitatum Foederatarum anni 1860|Electio Abrahami Lincoln anno 1860]] omnem concordiae spem rescidit.&lt;ref&gt;Potter 1976: 485.&lt;/ref&gt; Novi conatus compromissi, [[Emendatio Corwiniana|Emendatione Corwiniana]] et [[Compromissum Crittendenianum|Compromisso Crittendeniano]] non exclusis, defecerunt. Duces Meridionales metuebant ne Lincoln servitutis incrementum impediret et eam adversus exstinctionis cursum dirigeret. Civitates serviles, quae iam fuerunt minor Camerae Repraesentativorum pars, se nunc perpetuum habebantur numerum minorem in Senatu et [[Conlegium Electorale|Conlegio Electorale]], contra Septentrionalem qui opes viresque consequebatur.

===Servitus===&lt;!--
{{Vide-etiam|Servitus in Civitatibus Foederatis}}--&gt;
[[Fasciculus:Roger Taney - Healy.jpg|thumb|upright=1|[[Rogerius Brooke Taney]], quintus [[Summus Iudex Civitatum Foederatarum]] ([[1836]]–[[1864]]).]]
Favor [[secessio]]nis ad rationem [[plantatio]]num in regione valide pertinebat. Primum igitur secesserunt civitates [[Meridionalis Inferior]]is&lt;!--Deep South--&gt; quibus fuerunt maximi plantationum numeri. In [[Meridionalis Superior]]e&lt;!--Upper South--&gt;, [[civitas servilis|civitates serviles]] pauciores plantationes habentes—[[Arcansia|Arkansia]], [[Carolina Septentrionalis]], [[Tennesia]], [[Virginia]]—secessionem reiciebant donec discrimen [[Proelium Castelli Sumter|Castelli Sumter]] eas partes eligere coegit. [[Civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|Civitates finitimae]] habebant iam pauciores plantationes et numquam secesserunt.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 242, 255, 282–83; Potter 1976: 503–5.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Freehling 1965: 17-19. Freehling addit viginti unam centesimas nigrorum in civitatibus finitimis anno [[1850]] fuisse liberas, sed duas centesimas in Meridionale Inferiori et plusquam dimidium Meridionalis bonarum manu factarum in civitatibus finitimis factum fuisse, dum minus quam quintam in Meridionale Inferiori productam esse.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Tabulae in McPherson 1988: 101 de oeconomia Meridionali et 1988: 236 de progressu secessionis etiam ad rem spectant.&lt;/ref&gt;

Anno [[1850]], ratio Meridionalium alborum in [[familia|familiis]] habitantium quae servos possidebant fuit quadriginta tres centesimae in Meridionali Inferiori, triginta sex centesimae in Meridionali Superiore, et viginti duae centesimae in civitibus finitimis quae plerumque pro Unione pugaverunt. In Meridionali Inferiori habitabant octoginta quinque centesimae dominorum qui centum vel plurimos servos possidebant, sed una centesima in civitatibus finitimis.&lt;ref&gt;Freehling 1965.&lt;/ref&gt; Nonaginta quinque centesimae nigrorum in Meridionali habitabant, ubi ei erant tertia pars multitudinis, sed una centesima multitudinis Septentrionalis. Itaque, [[timor]] [[manumissio]]nis erat maior in Meridionali quam in Septentrionali.&lt;ref&gt;McPherson 1996: 15.&lt;/ref&gt;

Diiudicatio [[Iudicium Summum Civitatum Foederatarum|Summi Iudicii]] in re [[Dred Scott v. Sandford|''Dred Scott v. Sandford'']] (1857) controversiam inflammavit. Verba diiudicationis, a [[Rogerius Brooke Taney|Rogerio B. Taney]] [[Summus Iudex Civitatum Foederatarum|Summo Iudice]] scripta, dixerunt servos esse &quot;tam inferiores quam eis non sunt iura ab homine albo observanda,&quot;&lt;ref&gt;Potter 1976: 275.&lt;/ref&gt; et [[servitus|servitutem]] igitur posse in [[territorium (pars administrativa)|territoria]] extendi. Lincoln monuit &quot;proximam diiudicationem ''Dred Scott''&lt;ref&gt;Prima Lincoln-Douglas disceptio [[Ottava (Illinoesia)|Ottavae]] [[Illinoesia]]e die [[21 Augusti]] [[1858]].&lt;/ref&gt; posse servitutem civitatibus septentrionalibus minitari.&quot;

== Secessio incipit ==
&lt;!--[[Imago:US Secession map 1861.svg|thumb|Status civitatum anno 1861 {{legend|#A40000|Civitates quae ante 15 Aprilis 1861 secesserunt}}
{{legend|#EF2929|Civitates quae post 15 Aprilis 1861 secesserunt}}{{legend|#FCE94F| [[Unio (CFA)|Unionis] civitates quae servitutem siverunt}}
{{legend|#204A87| [[Unio (CFA)|Unionis] civitates quae servitutem vitaverunt}}
{{legend|#D3D7CF| Territoria}}]]
[[Image:US Secession map 1865.svg|thumb|&lt;center&gt;Fines civitatum territoriorumque, annis 1864–1865.&lt;/center&gt;
{{legend|#204A87| [[Union (Bellum Civile Americanum)|Unionis]] civitates}}
{{legend|#729FCF| [[Union (Bellum Civile Americanum)|Unionis] territoria}}
{{legend|#D3D7CF| [[Kansia Cruda]], civitas quae Unionem coniuncta est [[civitas libera]]}}
{{legend|#FFFF00| Finitimae Unionis civitates quae servitutem siverunt}}
{{legend|#EF2929| [[Civitates Confoederatae Americae|Confoederationis civitates]]}}
{{legend|#FFD700| Unionis territoria quae servitutem siverunt}}]]--&gt;

=== Secessio Carolinae Meridianae ===
Praestans in auxilio [[nullificatio]]nis et [[secessio]]nis civitas fuit [[Carolina Meridionalis]], cuius legislatura ''[[Declaratio Praesentium Causarum Quae Secessionem Carolinae Meridionalis ex Unione Foederali Impellunt et Purgant|Declarationem Praesentium Causarum Quae Secessionem Carolinae Meridionalis ex Unione Foederali Impellunt et Purgant]]'' die [[24 Decembris]] [[1860]] sanxit. Haec opinionis professio [[iura civitatum]] meridianis servorum possessoribus reservavit dum iura civitatum septentrionalium conquesta esset quia civitates septentrionales, [[Lex Servorum Fugitivorum anni 1850|Lege Servorum Fugitivorum anni 1850]] repugnata, eorum officia foederalia sub [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae|Constitutione]] rite non exsecutabant. Omnes praetentae iurum civitatum meridianarum violationes ad servitutem pertinuerunt.

=== Hiems secessionis ===
[[Fasciculus:Abraham Lincoln seated, Feb 9, 1864.jpg|thumb|upright|200px|left|[[Abrahamus Lincoln]], sextus decimus [[Praeses Civitatum Foederatarum]] ([[1861]]–[[1865]]), die [[9 Februarii]] [[1864]]]]
Antequam Lincoln praeses inauguratus est, septem civitates secessionem ex Unione declaraverant. Die [[4 Februarii]] [[1861]], gubernationem Meridionalem, [[Civitates Confoederatae Americae|Civitates Confoederatas Americae]], statuerunt.&lt;ref&gt;McPherson 1988:254.&lt;/ref&gt; Castra foederalia et alias proprietates inter eorum fines occupaverunt sine efficaci oppositione Praesidis [[Iacobus Buchanan|Iacobi Buchanan]], cuius tempus muneris die [[4 Martii]] [[1861]] finiturum erat. Buchanan enim dixit diiudicationem ''[[Dred Scott v. Sandford]]'' docuisse quod Meridionali non fuit secessionis causa, et Unionem &quot;habitam esse perpetuam,&quot; sed putavit &quot;potestatem viribus armorum ad civitatem cogendam ut in [[Unio (CFA)|Unione]] maneret&quot; non fuisse inter &quot;enumeratas potestates ad Congressum concessas.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=29501 Praesidis Iacobi Buchanan nuntius diei] [[8 Decembris]] [[1860]].&lt;/ref&gt; Omne praesidium in [[Texia]]—quinta [[Exercitus Unionis]] pars—se copiis civitatis a [[David Emanuel Twiggs|Davide E. Twiggs]] imperatore dedita est, qui se ad Confoederationem subinde iunxit.

Muneribus Meridionalibus in [[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressu]] relictis, secessio Republicanis licuit [[lex|leges]] sancire consiliorum quae ante bellum Senatores Meridionales obstruxerant, inter ea [[Formula Morrilliana]]&lt;!--Morrill Tariff--&gt;, collegia terrae concessae ([[Lex Collegiorum Terrae Concessae Morrilliana|Lege Morrilliana]]), [[Lex Fundorum]]&lt;!--Homestead Act--&gt;, ferrivia trans continentem ([[Leges Ferriviarum Pacificarum]])&lt;!--Pacific Railway Acts--&gt;, [[Lex Argentariarum Publicarum]]&lt;!--National Banking Act--&gt;, et confirmatio [[Nota Civitatum Foederatarum|notarum Civitatum Foederatarum]]&lt;!--U.S. notes--&gt; a [[Lex Monetae Legitimae|Lege Monetae Legitimae]] anni [[1862]]. Praeterea, [[Lex Vectigalium anni 1861]] [[vectigal in reditum]]&lt;!--income tax--&gt; ad [[pecunia]]s bello capiendas ut bellum persolveretur imposuit.

=== Civitates Unionis ===
{{Vide-etiam|Unio (CFA)}}
Viginti tres civitates in [[Unio (CFA)|Unione]] remanserunt: [[California]], [[Cenomannica]], [[Connecticuta]], [[Delavaria]], [[Illinoesia]], [[Indiana]], [[Iova]], [[Kansia]], [[Kentuckia]], [[Massachusetta]], [[Michigania]], [[Minnesota]], [[Missuria]], [[Mons Viridis]], [[Nova Hantescira]], [[Nova Caesarea]], [[Novum Eboracum]], [[Ohium]], [[Oregonia]], [[Pennsilvania]], [[Rhodensis Insula]], [[Terra Maria]], et [[Visconsinia]]. Per bellum, [[Nivata]] et [[Virginia Occidentalis]] factae sunt novae Unionis civitates. [[Tennesia]] et [[Ludoviciana]] in militarem Unionis dicionem non multo post belli initium redditae sunt. Territoria [[Coloratum Territorium|Coloratum]], [[Dakota Territorium|Dakota]], [[Nebraska Territorium|Nebraska]], [[Nivata Territorium|Nivata]], [[Novum Mexicum Territorium|Novum Mexicum]], [[Uta Territorium|Uta]], et [[Vasingtonia Territorium|Vasingtonia]] pro Unione pugnaverunt. Nonnullae [[Indi Americani|Indorum Americanorum]] tribus Confoederationi faverunt, ut [[Indianum Territorium|Indiano Territorio]] (nunc [[Oclahoma|Oklahomae]]) fuit suum parvum bellum civile.

=== Civitates Confoederatae ===
{{Vide-etiam|Civitates Confoederatae Americae}}
[[Fasciculus:USA Map 1864 including Civil War Divisions.png|thumb|300px|[[Ruber|Rubrae]] pictae [[Civitates Confoederatae Americae]], [[Caeruleus|caeruleae]] pictae [[CFA|Civitates Foederatae Americae]] et [[Caesius|caesiae]] pictae [[CFA|Civitates Foederatas Americae]] quae tamen [[servitus|servituti]] favebant.]]
Secesserant ante Februarium [[1861]] septem civitates quae [[gossypium]] in [[Meridionalis Inferior|Meridionali Inferiori]] colebant: primum [[Carolina Meridionalis]], et tum [[Mississippia]], [[Florida]], [[Alabama]], [[Georgia (CFA)|Georgia]], [[Ludoviciana]], et [[Texia]]. Hae civitates [[Civitates Confoederatae Americae|Civitates Confoederatas Americae]] die [[4 Februarii]] [[1861]] creaverunt, [[Jefferson Davis]] praeside, et [[Constitutio Civitatum Confoederatarum Americae|structuram gubernationis]] simillima [[Constitutio Civitatum Foederatarum Americae|structurae gubernationis Civitatum Foederatarum]] sanxerunt. Post [[Proelium Castelli Sumter|oppugnationem Castelli Sumter]], Praeses Lincoln exercitum voluntariorum ex quaque civitate poposcit. Duobus mensibus, secessionem declaraverunt et Confoederationem inierunt quattuor novae civitates Meridionales: [[Virginia]], [[Arcansia|Arkansia]], [[Carolina Septentrionalis]], et [[Tennesia]]. Anno 1861 exeunte, [[Missuria]] et [[Kentuckia]] divisae sunt, quaque gubernationem pro Meridionali et pro Septentrionali habenti. Postea, die [[20 Iunii]] [[1863]], Septentrionalis et occidentalis Virginiae pars ex Virginia secessit, et se ad Unionem iunxit, nova civitas [[Virginia Occidentalis]] nominata.

===Civitates finitimae===&lt;!--
{{Vide-etiam|Civitates finitimae (Bellum Civile Americanum)}}--&gt;
[[Civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|Civitates finitimae]] in [[Unio (CFA)|Unione]] fuerunt [[Virginia Occidentalis]] (quae ex [[Virginia]] exsecata facta est nova civitas), et quattuor ex quinque septentrionalissimis [[civitas servilis|civitatibus servilibus]] ([[Terra Mariae]], [[Delavaria]], [[Missuria]], et [[Kentuckia]]). [[Terra Mariae|Terrae Mariae]] erant permulti magistratus qui, Confoederationi faventes, [[Tumultus Baltimorae anni 1861|tumultum Baltimorae]] contra Unionem et [[pons|pontes]] combustos tolerabant. [[Ius belli|Iuribus belli]] a Lincoln declaratis et voluntariis postulatis, [[Vasingtonia]]m [[Baltimora]]mque properaverunt cives hostem propulsandum armati qui in Septentrionale exercuerant (McPherson 1988:284–287). Priusquam gubernatio Confoederationis quod accidebat intellexit, Lincoln, omnibus Terrae Mariae magistratibus in custodiam datis et sine iudicio retentis, totam Terram Mariae (et Vasingtoniam, separatam reipublicae formam), in dicionem potestatemque Unionis redegit.
[[Fasciculus:President-Jefferson-Davis.jpg|thumb|upright|left|[[Jefferson Finis Davis|Jefferson Davis]], primus et solus Civitatum Confoederatarum Americae Praeses]]

In Missuria, [[Constitutionalis Missuriae Conventus (1861-63)|constitutionalis de secessione conventus electus]] vehementer sententiam tulit ut civitas in Unione remaneret. Cum enim [[Claiborne Fox Jackson|Claiborne F. Jackson]] [[gubernator]], Confoederationi favens, cives armatos poposcit, oppugnati sunt a copiis foederalibus, [[Nathaniel Lyon|Nathaniele Lyon]] duce, et post [[Res Castrorum Jackson|Rem Castrorum Jackson]], Lyon gubernatorem reliquumque Praesidii Civitatis ad meridianam et occidentalem civitatis [[regio]]nem eiecerunt. (Vide etiam [[Secessio Missuriae]].) Conventus constitutionalis iterum convocatus, [[vacuum]] quod evenerat implens ut potestatem capiret, Unionista Missuriae administratio ad tempus factus est.&lt;ref&gt;McPherson 1988:290–293.&lt;/ref&gt;
 
Kentuckia non secessit, sed in tempus medium se gerere declaravit. Cum copiae Confoederationis civitatem intrarent, mense Septembri 1861, hic status exitum habuit, et civitas Unioni fidelitatem adfirmavit dum servitutem retinere conata est. Per incursum breve a copiis Confoederatis factum, homines Confoederationi consentientes conventum pro secessione ordinaverunt, gubernatorem inauguraverunt, et a Confoederatione accepti sunt; seditiosa autem administratio mox exsulata abiit, et numquam civitati moderata est (McPherson 1988:293–297).

Cum Virginia secederet, nova gubernatio Unionista [[Wheeling]] in urbe quadraginta novem comitatus rogavit ut die [[24 Octobris]] [[1861]] edicto ad novam civitatem creandam suffragarentur. Quadgraginta unus comitatus paruerunt,&lt;ref&gt;Curry, Richard O. &quot;A House Divided&quot;, pp. 149–150.&lt;/ref&gt; et quamquam minor civium numerus suffragium inierunt,&lt;ref&gt;&quot;Now, Mr. President, to show you—and it needs but to look at the figures to satisfy the mind of every member-that even a majority of the people within the district of the thirty-nine counties have never come to the polls and expressed their sentiments in favor of a new State. In a voting population of some 40,000 or 50,000 we see a poll of only 17,627—and even some of them were in the [Union] army.&quot; Judge Chapman J. Stuart, Wheeling, 10 December 1861, &quot;Debates and Proceedings of the First Constitutional Convention of West Virginia,&quot; 1:376.&lt;/ref&gt; nova civitas, primo appellata &quot;Kanawha,&quot; sed postremo &quot;[[Virginia Occidentalis]],&quot; ad Unionem die [[20 Iunii]] [[1863]] admissa est. Comitatus [[Ieffersonius Comitatus (Virginia Occidentalis)|Ieffersonius]] et [[Berkeleia Comitatus (Virginia Occidentalis)|Berkeleia]] ad civitatem eodem anno exeunte adiunctae sunt.&lt;ref&gt;Virgil Lewis, &quot;History and Government of West Virginia,&quot; 1973:191.&lt;/ref&gt;

==Prospectus==&lt;!--
{{Vide-etiam|Index proeliorum Belli Civilis Americani}}
{{Vide-etiam|Ductus militaris in Bello Civili Americani}}--&gt;
[[Fasciculus:American Civil War Chaplain.JPG|thumb|350px|Presbyter [[Ecclesia Catholica Romana|Catholicus Romanus]] in [[Exercitus Unionis|Exercitu Unionis]] [[missa]]m celebrat.]]
Plusquam 10,000 concursus utriusque exercitus per bellum acciderunt, quorum quattuor decimae in [[Virginia]] et [[Tennesia]] (Boritt 1995: 247). Quia commentarii separati quodque proelium grave et multa proelia levia memorant, hoc summarium meram praebet adumbrationem.

=== Bellum inceptum ===
{{Vide-etiam|Proelium Castelli Sumter}}
Victoria Republicana in [[Comitia praesidentialia Civitatum Foederatarum anni 1860|praesidentialibus Civitatum Foederatarum comitiis anni 1860]] Carolinae Meridionalis declarationem secessionis ex Unione cito excitavit. Ante Februarium 1861, sex plures civitates Meridionales secessionem declaraverant. Die [[7 Februarii]], hae septem civitates constitutionem in tempus pro Confoederatis Americae Civitatibus tulerunt, cuius caput apud [[Mons Gomerici (Alabama)|Montem Gomerici]] [[Alabama]]e statuerunt. [[Conventus Pacis anni 1861]] ut discrimen dissolveretur [[Vasintonia]]e convenit, sed negotium male gessit. Octo aliae civitates serviles obtestationes ut se ad Confoederationem coniungerent reicierunt. Copiae Confoederatae plures [[castella]]s foederatas intus in suis finibus ceperunt. [[Iacobus Buchanan|Praeses Buchanan]] has mollestias recusavit, sed responsum militarem non fecit, quamquam auxilium Castelli Sumter ex [[navis|navi]] ''[[Stella Occidentis]]'' suppeditare conatus est, quae navis, a copiis Carolinae Meridionalis bombardata, antequam ad castellam advenire potuerat reverta est&lt;ref&gt;McPherson 1988: 234–66&lt;/ref&gt;; [[gubernator]]es autem [[Massachusetta]]e, [[Novum Eboracum|Novi Eboraci]], et [[Pennsilvania]]e [[telum|tela]] coemere et cives ad hostem propulsandem armatos exercere tacite coeperunt.

Die [[4 Martii]] [[1861]], [[Abrahamus Lincoln]] inauguratus est [[Praeses Civitatum Foederatarum Americae|praeses]]. In [[Inauguratio|oratione aditiali]], arguit Constitutionem esse &quot;[[Praeambulum Constitutionis Civitatum Foederatarum|perfectiorem coniunctionem]]&quot; quam [[Capita Confoederationis]]&lt;!--Articles of Confederation--&gt;, pactum revera obligans; unde appellavit quamlibet secessionem &quot;iure inritam.&quot;&lt;ref&gt;Abrahami Lincoln &quot;Prima Oratio Aditialis,&quot; Die Lunae, 4 Martii 1861.&lt;/ref&gt; Dixit se noluisse bellum civitatibus meridionalibus inferre, neque in animo habuisse [[servitus|servitutem]] terminare ubi iam esset, sed se vim adhibere ut possessionem rerum foederatarum conservet. Peroratio refectionem vinculorum coniunctionis oravit.

Civitates Meridionales legationes Vasintoniam miserunt qui solutionem rerum foederatarum foedusque pacis cum Civitatibus Foederatis facere obtulerunt; Lincoln autem, habens Confederationem esse gubernationem non legitimam, et foedus cum ea reapse confessionem eam esse gubernationem sui iuris, conloquia cum legatis Confoederatis reiecit,&lt;ref&gt;Potter 1976: 572–73.&lt;/ref&gt; sed [[Gulielmus H. Seward]], [[Secretarius Civitatis]], attamen conloquiis inconcessis obliquisque interfuit, quae improspere gesta sunt.
[[Fasciculus:Fort sumter harpers weekly 02 retouched.jpg|thumb|250px|left|[[Castellum Sumter]] ante proelium et initium belli civilis.]]
[[Fasciculus:US 33 Star Fort Sumter Flag.svg|thumb|150px|[[Vexillum]] Unionis apud Castellum Sumter per proelium sublatum.]]

[[Castellum Sumter]], prope urbe [[Carolopolis (Carolina Meridionalis)|Carolopolitem]] Carolinae Meridionalis, [[Castellum Pickens]], et [[Castellum Zachary Taylor]] fuerunt reliqua Unionis castella intus in finibus Confederationis, et Lincoln Castellum Sumter defensum constanter requisiit. Copiae administrationis Confoederatae, a [[Jefferson Davis]] Praeside Confoederato iussae et [[Petrus Gustavus Toutant Beauregard|P. G. T. Beauregard]] imperatore ductae, castellum die [[12 Aprilis]] bombardaverunt; quo facto, castelli praesidium proximo die indutias fecit et die [[14 Aprilis]] se dedidit. Seditione ut videtur hactenus parva, Lincoln septuaginta quinque milia voluntariorum nonaginta dies poposcit ut ei castella recapiant Unionemque conservent.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 274.&lt;/ref&gt; Homines Septentrionales postulationi ardenter obsecuti sunt. Nonnullos menses ante, nonnulli gubernatores Septentrionales suos milites publicos prudenter exercuerant, atque adeo copias movere proximo die coeperunt.&lt;ref&gt;William Schouler, ''Massachusetts in the Civil War'' (1868); iterum divulgatus a Digital Scanning Inc., 2003. Vide librum in [http://books.google.com/books?vid=ISBN1582180016&amp;id=ub8cqVKoXwgC&amp;pg=PA35&amp;lpg=PA34&amp;vq=baltimore&amp;dq=schouler+massachusetts+civil&amp;sig=g5za9rXjH9ttx1vzmWNN39F3YFQ Google Books].&lt;/ref&gt; [[Armamentarium Libertatis]] attamen in [[Libertas (Missuria)|Libertate]] [[Missuria]]e octo dies post [[Proelium Castelli Sumter]] a copiis Confoederatis captum est.

Quattuor [[Civitatum Foederatarum civitas|civitates]] in Meridionale Superiori ([[Tennesia]], [[Arcansia|Arkansia]], [[Carolina Septentrionalis]], [[Virginia]]), quae iterum atque iterum proposita Confoederata reicierant, nunc recusaverunt ne eae copias contra vicinos mitterent, secessionem declaverunt, et sese ad Confoederationem coniunxerunt. Ut Virginia compensaretur, [[caput (urbs)|caput]] Confoederationis [[Ricmondia]]m translatum est, in [[urbs|urbem]] quae mox signum Confoederationis facta esset. Urbs attamen locum tenebat quod facile vulnerari poterat, prope [[ferrivia]]le rerum frumentariarum terminum.&lt;ref&gt;McPherson 1988:276–307.&lt;/ref&gt; Quamquam Ricmondia circummunita erat, urbis commeatus imminuerentur postquam Sherman [[Atlanta]]m capiret, et paene omnino interdicerentur cum Grant, [[Petersburgum (Virginia)|Petersburgum]] obsidens, ferrivias quae capiti Meridionali suppeditabant intercluderet.

=== Consilium Anacondae et Obsidio Confoederationis, 1861 ===
[[Fasciculus:Scott-anaconda.jpg|thumb|upright=1.2|[[Adumbratio]] de Scott [[Consilium Anacondae|Consilio Anacondae]] anni 1861 (Anglice).]]&lt;!--
{{Vide-etiam|Classis Civitatum Confoederatarum}}
{{Vide-etiam|Navalia Belli Civilis Americani Proelia}}
{{Vide-etiam|Obsidio Confoederationis}}--&gt;
[[Winfield Scott]], [[Glossarium militare|Generalis]] et Imperator [[Exercitus Civitatum Foederatarum]], [[Consilium Anacondae]] ad Meridionalem sanguine quam minimum fundendo subigendam excogitavit.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 333–35.&lt;/ref&gt; [[Obsidio navalis Belli Civilis Americani|Obsidionem]] putavit praecipuorum Confoederationis [[portus|portuum]] [[oeconomia|res oeconomicas]] debilitare; inde [[Mississippius Fluvius|Flumen Mississippium]] captum Meridionalem diffundere. Lincoln consilium ascivit, sed monitionem de praesenti [[Ricmondia]]e oppugnationem negavit.

Mense Maio [[1861]], Lincoln [[obsidio navalis Belli Civilis Americani|obsidionem]] omnium [[portus|portuum]] Meridionalium confirmavit, et itaque ordinaria navigia ab regionibus externis ad Confoederationem terminavit. Captae violatorum [[navis|naves]] oneraque vendebantur et lucra [[nauta|nautis]] Unionis dabantur, sed nautae [[Regnum Britanniarum|Britannici]] liberabantur. Anno [[1861]] exeunte, obsidio plurimas naves intra Confoederationem prohibebat, et &quot;[[Rex Gossypium|Regem Gossypium]]&quot; occlusens, oeconomiam Meridionalem pessum dabat.
[[Fasciculus:The Monitor and Merrimac.jpg|thumb|left|Proelium Hampton Roads. Chromolithographum.]]

Mercatores Britannici parvas velocesque naves &quot;[[cursor obsidionis|cursores obsidionis]]&quot; appellatas mox construebant, quae belli apparatus resque luxuriosas ex [[Insulae Bahamenses|Bahamis]], [[Bermuda]], et [[Cuba]] intra Confoederationem vendebant et [[gossypium]] [[tabaccum]]que ibi emebant.&lt;ref&gt;McPherson 1988:378–380.&lt;/ref&gt; Ad extremum, inopia frumenti et aliorum bonorum ab obsidio effecta, [[pabulatio]] [[Exercitus Unionis|exercituum Septentrionalium]], et fruges ab exercitibus Meridionalibus imperatae [[hyperinflatio]]nem et [[panicea turba|paniceas turbas]]&lt;!--bread riots--&gt; in Confederatione communiter movebant.&lt;ref&gt;Heidler 2002:1651–1653.&lt;/ref&gt;

Die [[8 Martii]] [[1862]], [[Classis Civitatum Confoederatarum|Classis Confoederationis]] aggressa est [[Classis Unionis|Classem Unionis]] cum [[Virginia (navis CCA)|''Virginia'']], [[ferrata navis bellica]], obsidionem oppugnaret; contra naves ligneas videbatur invicta. Proximo die eae necesse fuit proelium committere cum nova navi bellica [[USS Monitor|''Monitor'']] in [[Proelium ante Hampton Roads|Proelio Ferratarum]].&lt;ref&gt;McPherson 1988:373–377.&lt;/ref&gt; Quo facto, concursus aequo marte finivit, sed Unioni reapse fuit victoria belli rationis bonae quia obsidio portuum durabat. Ultroque amisit Confoederatio ''Virginiam'' cum navis ne caperetur cogitate perforata summersaque est. Unio multa exempla ''Monitor'' construxit; Confoederatio autem, arte efficacium navium constructarum carens, [[navis bellica|naves bellicas]] ex [[Britanniarum Regnum|Britannia]] adipisci conata est. Victoria Unionis in [[Proelium Castelli Fisher Alterum|Proelio Castelli Fisher Altero]] mense Ianuario 1865 ultimum Meridionalis portum utilem inclusit, et tandem cursores obsidionis re non verbo superavit.

===Theatrum Orientale, 1861–1863===&lt;!--
{{Vide-etiam|Orientale Belli Civilis Americani Theatrum}}--&gt;
[[Fasciculus:CivilWarFifeandDrum.jpg|thumb|left|300px|Cohortales [[Exercitus Unionis]] musici.]]
Copiis Confoederationis apud [[Manassas (Virginia)|Manassas]] [[Virginia]]e mense Iulio 1861 ferociter resistentibus, iter copiarum Unionis, [[Irvinus McDowell|Irvino McDowell]] [[Glossarium militare|legionis praefecto]] duce, in [[Proelium Bull Run Primum|Proelio Bull Run Primo]],{{dubsig}} vel ''Primo Manassas,''{{dubsig}} reiectum est.&lt;ref&gt;McPherson 1988:339–345&lt;/ref&gt; Quo facto, ei [[Vasintonia]]m adacti sunt a copiis Confoederatis, [[Iosephus Eggleston Johnston|Iosepho E. Johnston]] et [[Petrus Gustavus Toutant Beauregard|P. G. T. Beauregard]] ducibus. Quo in proelio [[Thomas Jackson (Stonewall)|Thomas Jackson]] [[Glossarium militare|Generalis]] [[agnomen]] ''Muri Lapidei'' ([[Anglice]] ''Stonewall'') accepit, quia contra copias Unionis ut videbatur quasi murus [[lapis|lapideus]] stetit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:342.&lt;/ref&gt; [[Congressus Civitatum Foederatarum]], clade conturbatus, ne plures [[civitas servilis|civitates serviles]] ab Unione abscederent, [[Sententia Crittenden-Johnson|Sententiam Crittenden-Johnson]] die [[25 Iulii]] eiusdem anni sanxit, quae adfirmavit bellum pugnatum esse ut [[Unio (CFA)|Unio]] conservaretur, non ut [[servitus]] finiretur.
[[Fasciculus:GeorgeMcClellan.jpeg|thumb|200px|[[Georgius Brinton McClellan|Georgius B. McClellan]] [[Glossarium militare|Legionis Praefectus]] [[Exercitus Potomaci|Exercitum Potomaci]].]]

[[Georgius Brinton McClellan|Georgio B. McClellan]] [[Glossarium militare|legionis praefecto]] [[Exercitus Potomaci|Exercitum Potomaci]] a die [[26 Iulii]] imperante et conformante,&lt;ref&gt;Qui breve fuit omnium Unionis exercituum imperator, sed pro eo [[Henricus Wager Halleck|Henricus W. Halleck]] legionis praefectus mox substitutus est.&lt;/ref&gt; bellum anno [[1862]] serio coepit. Ipse, a Lincoln vehementer impulsus ut bellum inferretur, [[Virginia]]m primo [[ver]]e 1862 per [[Paeninsula Virginiana|paeninsulam]] inter flumina [[Eboracum Flumen (Virginia)|Eboracum]] et [[Iacobus Flumen (Virginia)|Iacobum]] inter meridiem et solis ortum [[Ricmondia]]e oppugnavit. Quamquam exercitus McClellan portas [[Ricmondia]]e in [[Expeditio Paeninsularis|Expeditione Paeninsulari]] attigit,&lt;ref&gt;McPherson 1988:424–427&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Shelby Foote]], ''The Civil War: Fort Sumter to Perryville,'' 464–519.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Bruce Catton]], ''Terrible Swift Sword,'' 263–296.&lt;/ref&gt; [[Iosephus Eggleston Johnston|Johnston]] eius progressum in [[Proelium Septem Pinorum|Proelio Septem Pinorum]] repressit; quo facto, [[Robertus Eduardus Lee|Robertus E. Lee]] generalis et ministri [[Iacobus Longstreet]] Murusque Lapideus Jackson in [[Proelia Septem Dierum|Proeliis Septem Dierum]] fecerunt ut McClellan se recipiat. [[Expeditio Virginiae Septentrionalis]], quae [[Proelium Bull Run Alterum]] continuit, exitum in etiam alia Confoederationis victoria habuit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:528–544.&lt;/ref&gt; McClellan imperatum Halleckianum ut se [[Ioannes Pope (praefectus)|Ioannis Pope]] [[Exercitus Virginiae|Exercitum Virginiae]] augeret.&lt;!-- which made it easier for Lee's Confederates to defeat twice the number of combined enemy troops.--&gt;

Confoederatio, a victoria Proelii Bull Run Alteri confirmata, primam [[Civitates Foederatae Septentrionales|Septentrionalium]] incursionem fecit cum Lee quadraginta quinque milia militum [[Exercitus Virginiae Septentrionalis]] trans [[Flumen Potomacum]] in Terram Mariae die [[5 Septembris]] transduxit, [[Expeditio Terrae Mariae|Expeditionem Terrae Mariae]] incipiens. &lt;!--Lincoln then restored Pope's troops to McClellan.--&gt; Commiserunt McClellan et Lee [[Proelium Antietamense]] prope [[Sharpsburgum (Terra Mariae)|Sharpsburgum]] [[Terra Maria|Terrae Mariae]] die [[17 Septembris]] [[1862]], cruentissimo in militari [[historia Civitatum Foederatarum|Civitatum Foederatarum historia]] die. Exercitus Leeanus, iam primum repressus, ad Virginiam pedem rettulit antequam McClellan eum delere potesset. Antietam late habetur victoria Unionis cum septentrionalem Lee incursionem contineret, et esset occasioni ut Lincoln [[Manumissionis Edictum]] nuntiaret.&lt;ref&gt;McPherson 1988:543–558.&lt;/ref&gt;
[[Fasciculus:Conf dead chancellorsville edit1.jpg|thumb|300px|left|Mortui Confoederationis milites prope murum lapidem apud Altitudines Marye (''Marye's Heights'') [[Fredericksburgum|Fredericksburgi]] [[Virginia]]e, post [[Proelium Chancellorsvillae|Proelio Chancellorsvillae]], mense Maio [[1863]], necati.]]

Cautissimo McClellan post Proelium Antietam non profecto, [[Ambrosius Burnside]] legionis praefectus pro eo substitutus est, qui mox in [[Proelium Fredericksburgi|Proelio Fredericksburgi]] ad inritum redactus est,&lt;ref&gt;McPherson 1988:571–574&lt;/ref&gt; die [[13 Decembris]] [[1862]], quando plus quam duodecim milia militum Unionis necati vel vulnerati sunt cum frustra milites Burnside hostes adversos apud Altitudines Marye identidem adgressi sint. Post hanc pugnam, [[Iosephus Hooker]] legionis praefectus pro Burnside substitutus est, qui quoque non potuit superare exercitum Lee, et&lt;!--; despite outnumbering the Confederates by more than two to one,--&gt; se in [[Proelium Chancellorsvillae|Proelio Chancellorsvillae]] mense Maio [[1863]] dedecoravit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:639–645.&lt;/ref&gt;

Pro Hooker mense Iunio, Lee incursionem in fines Septentrionalis iterum facienti, [[Georgius Gordon Meade|Georgius Meade]] legionis praefectus substitutus est, qui in tridui pugna, [[Proelium Gettysburgi|Proelio Gettysburgi]], a die [[1 Iulii]] ad diem [[3 Iulii]] [[1863]], invadentem Lee exercitum tandem superavit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:653–663.&lt;/ref&gt; Hoc fuit cruentissimum belli proelium, aliquando habitum belli [[Punctum commutationis Belli Civilis Americani|punctum commutationis]], cuius ultimus impetus grandis desperatissimusque, [[Impetus Pickettianus]], die [[3 Iulii]], saepe memoratur [[plurimus Confoederationis aestus accessus]]&lt;!--Anglice: &quot;the Confederacy's high-water mark&quot;--&gt;, non solum quia fuit finis propositi Lee ad Vasintoniam ex septentrionali premendam, sed etiam quia [[Vicksburgum]] [[Mississippia]]e, arx potentiae fluviatilis, proximo die—die libertatis Civitatum Foederatarum—expugnatum est. Exercitus Virginiae Septentrionalis viginti octo milia casualitatum accepit; exercitus Unionis, viginti tres milia.&lt;ref&gt;McPherson 1988:664.&lt;/ref&gt; Lincoln autem iratus est quod Meade recessum Meridionalem intercludere non potuerat, et post eius expeditionem [[autumnus|autumnalem]], quo nihil effectum est, ipse novos ex Theatro Occidentali duces petere statuit.

===Theatrum Occidentale, 1861–1863===&lt;!--
{{Vide-etiam|Theatrum Occidentale Belli Civilis Americani}}--&gt;
[[Fasciculus:Battle of Pea Ridge.png|thumb|300px|left|''Proelium Iugi Pisorum Arcansiae,'' [[lithographia|lithogramma]] a Kurz et Allison factum.]]
Licet copiae [[Civitates Foederatae Americae|Confoederationis]] multos in Theatro Orientali successus haberent, in Occidentali saepe superatae sunt. Post [[Proelium Iugi Pisorum]]&lt;!--Anglice: Battle of Pea Ridge--&gt; in [[Arcansia]], eae ex [[Missuria]] primis belli mensibus coacti sunt.&lt;ref&gt;McPherson 1988:404–405.&lt;/ref&gt; Incursio [[Columbus (Kentukia)|Columbi]] [[Kentukiae]] ab exercitu Confoederationis, [[Leonidas Polk|Leonida Polk]] duce, finivit Kentukiae neutralitatem, et populum se contra Confoederationem convertit. [[Nasvilla (Tennesia)|Nasvilla]] et media [[Tennesia]] ad [[Unio (CFA)|Unionem]] anno [[1862]] ineunte ceciderunt.&lt;!--, leading to attrition of local food supplies and livestock and a breakdown in social organization.--&gt;

Plurimum [[Mississippium Flumen|Mississippii Fluminis]] navibus Unionis apertum est cum copiae Unionis [[Proelium Insulae Decimae|Insulam Decimam]] et [[Matritum Novum (Missuria)|Matritum Novum]] [[Missuria]]e et tunc [[Memphis (Tennesia)|Memphidem]] Tennesiae capirent. Mense Maio 1862, [[Classis Unionis]] [[Nova Aurelia|Novam Aureliam]] sine difficultate cepit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:418–420.&lt;/ref&gt; Quo facto, copiae Unionis Mississippium Flumen usurpare poterant; solum [[Vicksburgum (Mississippia)|Vicksburgum]] [[Mississippia]]e, [[urbs]] et arx militaris, Unionis imperia et potestates in omnem flumen impediebat.
[[Fasciculus:Chickamauga.jpg|thumb|300px|''Proelium Chickamaugae,'' [[lithographia|lithogramma]] a Kurz et Allison anno 1890 factum.]]

Exercitus Meridionalis, [[Braxton Bragg]] duce, alteram Kentuckiae incursionem fecit, ubi [[Dominus Carolus Buell|Dominum Carolum Buell]] Legionis Praefectum in [[Proelium Perryvillae|Proelio Perryvillae]] superavit&lt;ref&gt;McPherson 1988:419–420&lt;/ref&gt;; victoria autem fuit inutilis, nam Bragg, populo civitatis Confoederationem non iam suffragante, necesse fuit suum conatum liberationis Kentukiae continere. Ipse postremum a [[Gulielmus Rosecrans|Gulielmo Rosecrans]] Legionis Praefecto in [[Proelium Fluminis Lapidum|Proelio Fluminis Lapidum]]&lt;!--Anglice: Battle of Stones River--&gt; in [[Tennesia]] aegre victus est.&lt;ref&gt;McPherson 1988:480–483.&lt;/ref&gt;
[[Fasciculus:ACW Western Overview.png|left|300px|thumb|Prospectus Theatri Occidentalis (Anglice).]]

Clara Confoederationis victoria in regione occidentali fuit [[Proelium Chickamaugae]]. Bragg, cum novis copiis a [[Iacobus Longstreet|Iacobo Longstreet]] Legionis Praefecto ductis ex exercitu Lee in regione orientali, adversus heroicam [[Georgius Henricus Thomas|Georgii Henrici Thomas]] Legionis Praefecti resistentiam, Rosecrans superavit, qui se [[Chattanooga (Tennesia)|Chattanoogam]] recepit, quam Bragg extemplo obsedit.

[[Ulixes S. Grant]], gravissimus Unionis dux prudens reique militaris peritus in regione occidentali, insignes castrorum [[Proelium Castri Henry|Henry]] et [[Proelium Castri Donelson|Donelson]] victorias reportavit, quibus Unio imperium in flumina [[Tennesia Flumen|Tennesiam]] et [[Cumberland Flumen|Cumberland]] adepta est. Proelia [[Proelium Shiloh|Shiloh]]&lt;ref&gt;McPherson 1988:405–413.&lt;/ref&gt; et in maius [[Obsidio Vicksburgi|Vicksburgi]]&lt;ref&gt;McPherson 1988:637–638.&lt;/ref&gt; imperium Unionis in Flumen Mississippium confirmaverunt, et posterior pugna ergo habetur unum ex belli [[Punctum commutationis Belli Civilis Americani|punctis commutationis]]. Grant, itinere ad Rosecrans succurrendum facto, Bragg in [[Expeditio Chattanoogae|Proelio Chattanoogae Tertio]] devicit, copias Confoederationis ex Tennesia tandem expulit, et viam ad [[Atlanta]]m ipsaque Confoederationis interiora aperuit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:677–680).&lt;/ref&gt;

===Theatrum Trans-Mississippiense, 1861–1865===&lt;!--
{{Vide-etiam|Theatrum Trans-Mississippiense Belli Civilis Americani}}--&gt;
Bellum [[Bellum a tumultuariis factum|tumultuarium]] fecit ut multum [[Missuria]]e sit locus pugnae; Missuria revera fuit tertia in ordine numeri proeliorum in quavis civitate per bellum.&lt;ref&gt;[http://home.usmo.com/~momollus/mofacts.htm Res Belli Civilis in Missuria, 1998].&lt;/ref&gt; Aliae occidentis civitates, quamquam remotae ab expeditionibus et proeliis in oriente, expertae sunt multa proelia levia. Proelia in regione occidentali bonam fidem erga Unionem confirmaverunt [[Missuria in Bello Civili Americano|Missuriae]], [[Territorium Indorum in Bello Civili Americano|Territorii Indorum]], et [[Territorium Novum Mexicum in Bello Civili Americano|Territorii Novi Mexici]]. Incursiones Confoederationis in [[Territorium Novum Mexicum]] repulsae sunt anno [[1862]], et expeditio Unionis ad [[Territorium Indorum]] muniendum anno [[1863]] bene processit; prope belli finem attamen, Unionis [[Expeditio Fluminis Rubri]] ad inritum cecidit. [[Texia]] in dicione Confoederationis per bellum mansit, sed postquam expugnatio [[Vicksburgum|Vicksburgi]] ([[4 Iulii]] [[1863]]) imperia et potestates in Flumen Mississippium Unioni dederat, est ab aliis Confoederationis partibus omnino seiuncta.

=== Bellum confectum, 1864–1865 ===
[[Fasciculus:William-Tecumseh-Sherman.jpg|thumb|left|225px|[[Gulielmus Tecumseh Sherman]], Legionis Praefectus, mense Maio [[1865]]. Atrum in lacerto laevo redimiculum est mortis [[Abrahamus Lincoln|Lincoln Praesidis]] vestis lugubris. Imago a [[Matthaeus Brady|Matthaeo Brady]] facta.]][[Fasciculus:Nathaniel banks by mathew brady.png|thumb|175px|[[Nathaniel Prentice Banks|Nathaniel P. Banks]] Legionis Praefectus. Adumbratio in ''Harper's Weekly'' [[6 Decembris]] [[1862]] divulgata, de photographemate a [[Matthaeus Brady|Matthaeo Brady]] facto.]]
Anno [[1864]] ineunte, Lincoln omnibus Unionis exercitibus praefecit imperatorem Grant, qui suum praesidium cum [[Exercitus Potomaci|Exercitu Potomaci]] locavit, et Grant vicissim [[Gulielmus Tecumseh Sherman|Gulielmum Tecumseh Sherman]] Legionis Praefectum plurimis occidentis exercitibus praefecit. Grant notionem [[totum bellum|totius belli]] plene intellegebat, et cum Lincoln et Sherman putabat solum summam copiarum Confoederatarum et eorum radicum oeconomicorum cladem finire posse bellum.&lt;ref&gt;Neely 2004:434ff.&lt;/ref&gt; Eorum bellum erat totum, non tantum proeliatorum interfectorum, sed praediorum, pontum, ferriviarum, urbium, et domuum dirutarum.

Grant late patentem rei gerendae ordinem composuit; ille commune excogitavit consilium quo Confoederatio quoquoversum incursa esset: iussit [[Georgius Gordon Meade|Georgium Meade]] et [[Beniaminus Franklinus Butler|Beniaminum Butler]] duces movere contra Lee prope Ricmondia; [[Franciscus Sigel|Franciscum Sigel]] (et deinde [[Philippus Sheridan|Philippum Sheridan]]) [[Expeditiones Vallis anni 1864|Vallem Shenandoah oppugnare]]; Sherman [[Atlanta]]m capere et [[iter Shermanianum ad mare|iter ad mare]] ([[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]]) facere; [[Georgius Crook|Georgium Crook]] et [[Gulielmus W. Averell|Gulielmum W. Averell]] duces vexare ferrivias commeatus in [[Virginia Occidentalis|Virginia Occidentali]]; et [[Nathaniel Prentice Banks|Nathanielem P. Banks]] Legionis Praefectum capere [[Mobile (Alabama)|Mobile]] [[Alabama]]e.

Copiae Unionis in orientali decursum facere circum Lee conabantur, et nonnulla proelia pugnabant per illam decursus partem ([[Expeditio Terrestris|Expeditionem Terrestrem]]). Consequentiae [[Bellum terendi|belli terendi]] in [[Proelium Vastitatis|Proelio Vastitatis]], [[Proelium Basilicae Spotsilvaniae|Proelio Basilicae Spotsilvaniae]], et [[Proelium Portus Frigidi|Proelio Portus Frigidi]]&lt;ref&gt;McPherson 1988:724–735.&lt;/ref&gt; erant diras Unionis casualitates, sed impetus Unionis copias Confoederationis iterum atque iterum recidere cogebat. Conatus autem circumire Lee a meridionali deficiebat sub Butler, intra fluviatilem [[Expeditio Bermudae Centum|Bermudae Centum]] ([[Anglice]]: ''Bermuda Hundred'') flexum inretito. Grant tenax, adversus damna mirabilia (plusquam sexaginta quinque milia casualitatum per fere quinquaginta dies).&lt;ref&gt;McPherson 1988:741–742.&lt;/ref&gt; [[Exercitus Virginiae Septentrionalis|Exercitum Virginiae Septentrionalis]] [[Ricmondia]]m versus premebat, quem ad [[Obsidio Petersburgi|Obsidionem Petersburgi]] compellebat, ubi hi [[duo|bini]] [[exercitus]] grandes inter se [[bellum fossarum|bello fossarum]]&lt;!--Anglice: trench warfare--&gt; plusquam novem menses confligebant.

=== Confoederatio se dedit ===
[[Fasciculus:Grant+Lee.jpg|thumb|Imperatores [[Ulixes S. Grant]] (laeva) et [[Robertus Eduardus Lee|Robertus E. Lee]] (dextra), ingeniosissimi belli adversarii.]]
Grant tandem invenit [[Philippus Sheridan|Philippum Sheridan]] [[Glossarium militare|Generalem]], ducem satis infensum in [[Expeditiones Vallis anni 1864|Expeditionibus Vallis anni 1864]] vincere, qui [[Iubal Anderson Early|Iubalem A. Early]] Legationis Praefectum in serie proeliorum superavit, inter quas ultima et summa victoria apud [[Proelium Rivi Cedrorum|Rivum Cedrorum]]&lt;!--Anglice: &quot;Cedar Creek--&gt;; inde Sheridan fecit ut destruere rustica [[Valles Shenandoah|Vallis Shenandoah]] fundamenta—belli ratio similis belli rationis quae Sherman in [[Georgia (CFA)|Georgia]] mox adhiberet.&lt;ref&gt;McPherson 1988:778–779.&lt;/ref&gt;

Sherman ipse [[Chattanooga]] [[Atlanta]]m iter faciens, [[Iosephus Eggleston Johnston|Iosephum E. Johnston]] et [[Ioannes Bell Hood|Ioannem Bell Hood]] generales vicit. [[Proelium Atlanta|Casus Atlantae]], die [[2 Septembris]] [[1864]], auxilium in [[Comitia praesidentialia anni 1864|comitiis praesidentialibus mensis Novembris]] Lincoln Praesidi dedit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:773–776.&lt;/ref&gt; Hood urbis regione excessit ad Sherman commeatus minitandos et [[Tennesia]]m invadendam in [[Expeditio Franklini et Nasvillae|Expeditione Franklini et Nasvillae]] ([[Anglice]]: ''Franklin-Nashville Campaign''),&lt;ref&gt;McPherson 1988:812–815.&lt;/ref&gt; sed [[Ioannes M. Schofield]] [[res militaris|legionis praefectus]] eum in [[Proelium Franklini Alterum|Proelio Franklini Altero]] vicit, et [[Georgius Henricus Thomas]] in [[Proelium Nasvillae|Proelio Nasvillae]] eum devicit et reapse eius exercitum destruxit.
[[Fasciculus:Dead_soldier_(American_Civil_War_-_Siege_of_Petersburg,_April_1_1865)_(2).jpg|thumb|left|Miles mortuus Petersburgi Virginiae anno 1865; photographema a [[Thomas C. Roche|Thoma C. Roche]] factum.]]

Atlanta excessa et commeatu relicto, exercitus Shermanianus [[Iter Shermanianum ad mare|iter ad mare]] fecit, quo copiae Unionis circa viginti centesimae praediorum in [[Georgia (CFA)|Georgia]] vastavit. Sherman [[Oceanus Atlanticus|Oceanum Atlanticum]] [[Savanna (Georgia)|Savannae]] [[Georgia (CFA)|Georgiae]] mense Decembri 1864 attigit. Milia [[servus|servorum]] liberatorum eius exercitum subsecuta sunt. Non fuerunt proelia maiora per iter. Sherman tum ad septentrionalem per [[Carolina Meridionalis|Carolinam Meridionalem]] et [[Carolina Septentrionalis|Carolinam Septentrionalem]] advertit ut ad lineas Confoederationis accederat et exercitum Lee a meridionali premeret.&lt;ref&gt;McPherson 1988:825–830.&lt;/ref&gt;

Interea exercitus Lee, casualitatibus transitionibusque magnopere imminutus, nunc erat multum minor quam exercitus Grant. Copiae Unionis victoriam magni momenti reportaverunt apud [[Proelium Quinque Furcarum|Quinque Furcas]] die [[1 Aprilis]]; quo facto, Lee necesse fuit [[Petersburgum]] et [[Ricmondia]]m vacuefacere. Caput Confoederationis expugnatum est ab Unionis [[Corpus XXV (Unio)|Corpore XXV]], quod in copiis Aethiopibus consistebat.&lt;ref&gt;McPherson 1988:846–847.&lt;/ref&gt; Reliquae Confoederationis copiae ad occidentem fugebant, et post cladem apud [[Proelium Rivi Sayler|Rivum Sayler]], bene intellexit Lee continuum cum [[Civitates Foederatae|Civitatibus Foederatis]] certamen nec belli ratione nec apparatu belli posse.

===Deditiones Copiarum Confoederationis===&lt;!--
{{Vide-etiam|Conclusio Belli Civilis Americani}}--&gt;
[[Fasciculus:Lee Surrenders to Grant at Appomattox.jpg|thumb|left|350px|Robertus E. Lee eius exercitum Ulixi Grant in [[Domus McLeaniana|Domo McLeaniano]] ad [[Appomattox Court House]] dedit. Domus primum a Carolo Raine anno 1848 [[aedificium|aedificata]] erat.&lt;!--&lt;ref name=&quot;nrhpinv2&quot;&gt;{{Cite book|title=National Register of Historic Places Registration: Appomattox Court House / Appomattox Court House National Historical Park (version from Virginia Department of Historic Resources, including maps)|url=http://www.dhr.virginia.gov/registers/Counties/Appomattox/006-0033_Appomattox_Courthouse_National_Historical_Park_1966_Final_Nomination.pdf |format=pdf|date=May 8, 1989 |author=Jon B. Montgomery, Reed Engle, and Clifford Tobias |publisher=National Park Service}} et {{PDFlink|[http://pdfhost.focus.nps.gov/docs/NRHP/Photos/66000827.pdf ''Accompanying 12 photos, undated (version from Federal website)'']|32&amp;nbsp;KB}} et [http://www.dhr.virginia.gov/registers/Counties/Appomattox/Court_House_photo.htm one photo, undated, at Virginia DHR] Note Federal text version at http://pdfhost.focus.nps.gov/docs/NRHP/Text/66000827.pdf is incomplete: does not include Section 11 or maps&lt;/ref&gt;--&gt;]]

Dedidit Lee [[Exercitus Virginiae Septentrionalis|Exercitum Virginiae Septentrionalis]] die [[9 Aprilis]] [[1865]] apud [[Domus McLeaniana|Domum McLeanianam]] in vico [[Appomattox Court House]]. Signo honoris et spe Confoederationis in Unionem cum bona pace reductae, Grant concessit ut Lee eius [[gladius|gladium]] praefecti et [[Viator (equus)|Viatorem]] equum&lt;!--Traveller--&gt; retineret. [[Nox|Nocte]] [[14 Aprilis]] [[1865]], Lincoln Praeses [[sclopetum|sclopeto]] [[Caedes Abrahami Lincoln|percussus est]]; mane ipso obito, [[Andreas Johnson]] factus est praeses.

Inter res quae ad deditionem Lee duxerant fuit comprehensio praefectorum [[Ricardus S. Ewell|Ricardi S. Ewell]] et [[Ricardus H. Anderson|Ricardi H. Anderson]] die [[6 Aprilis]], post clades Meridionalem apud [[Proelium Rivi Sayler|Rivum Sayler]]; insuper die [[8 Aprilis]], equitatus Unionis, [[Georgius Armstrong Custer|Georgio Armstrong Custer]] Legionis Praefecto duce, tres ferriviales frumenti apparatusque militaris series apud [[Statio Appomattox|Stationem Appomattox]]{{dubsig}} ceperat.&lt;ref&gt;Davis, ''To Appomattox: Nine April Days, 1865'', pp. 298, 322, 331-333, 359.&lt;/ref&gt; Etiam die 9 Aprilis in [[Alabama]], post damnum Confoederationis munimentorum in [[Proelium Castellae Hispanicae|Proelio Castellae Hispanicae]], exercitus [[Sanctus Ioannes Richardson Liddell|Sancti Ioannis Richardson Liddell]] ducis se dedidit.

Die [[21 Aprilis]], [[Ioannes S. Mosby|Ioannis S. Mosby]] incursores [[Cohors Quadragensima Tertia Equitatus Virginia|Cohortis Quadragensimae Tertiae Equitatus Virginiae]] se exauctoraverunt. Die [[26 Aprilis]], [[Iosephus Eggleston Johnston|Iosephus E. Johnston]] [[Glossarium militare|Generalis]] suum exercitum ad Sherman dedidit apud [[Locus Bennett|Locum Bennett]] [[Dunelmum (Carolina Septentrionalis)|Dunelmi]] [[Carolina Septentrionalis|Carolinae Septentrionalis]]. Se dederunt diebus 4 et 5 Maii partes&lt;!--Anglice: &quot;departments&quot;--&gt; Confoederationis [[Alabama]]e et [[Mississippia]]e, occidentales [[Ludoviciana]]e legiones, et Districtus Sinus. Praeses Confoederationis captus est die [[10 Maii]], cum partes [[Florida]]e et [[Georgia Meridionalis|Georgiae Meridionalis]] quoque se dederunt. [[M. Geoffrius Thompson|Geoffrius Meriwether Thompson]] [[Glossarium militare|Cohortis Praefectus]] suam cohortem proximo die dedidit. Die [[12 Maii]], copiae [[Georgia]]e septentrionalis se dederunt. 

Die [[23 Iunii]] [[1865]], apud [[Castrum Towson]] in regione [[Natio Choctaw|Nationis Choctaw]] [[Territorium Oklahoma|Territorii Oklahomae]], [[Stand Watie]] Dux concordiam cum procuratoribus Unionis confirmavit, ultimus Confoederationis dux in campo pugnans. [[Shenandoah (navis)|''Shenandoah'']], ultima Confoederationis navis, dedita est die [[6 Novembris]] [[1865]] in [[Liverpolium|Liverpolio]] [[Anglia]]e. Hae deditiones fuerunt [[Conclusio Belli Civilis Americani|conclusio belli]].

==Servitus per bellum==&lt;!--
{{Vide-etiam|Servitus in Civitatibus Foederatis}}--&gt;
[[Fasciculus:Cicatrices de flagellation sur un esclave.jpg|thumb|175px|Petrus, vir in servitutem [[Rubribaculum|Rubribaculi]] [[Ludoviciana]]e redactus, cuius [[cicatrix|cicatrices]] perversum custodis usum consecutae sunt. Photographema anno [[1863]] factum. In [http://www.nara.gov U.S. National Archives and Records Administration].]]

Bello ineunte, aliqui [[Unio]]nis imperatores putabant sese necesse esse [[servus|servos]] effugientis eorum dominis reddere. Ante annum [[1862]], cum apparebat bellum esse longinquum, quaestio [[servitus|servitutis]] est longe lateque diffusa, nam ex labore servorum [[oeconomia]] Meridionale et conatus militaris pependerunt. Coepit videri non iustum servitutem tueri sed [[commercium]] Meridionale obsidere et productionem Meridionalem destruere. [[Georgius Washingtonius Julian]], delegatus [[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressionalis]], dixit servos &quot;non posse neutrales. Operarios, si non milites, esse socios aut hominum seditiosorum aut Unionis.&quot;&lt;ref&gt;McPherson 1988:495.&lt;/ref&gt; Is et eius socii inter [[Republicani Radicales|Republicanos Radicales]] Lincoln Praesidem urserunt ad servos cito manumittendos, cum [[Factio Republicana (CFA)|Republicani]] moderati [[manumissio]]nem gradualem compensatamque et [[colonizatio]]nem accipiebant&lt;ref&gt;McPherson 1988:355, 494–6&lt;/ref&gt;; attamen [[Capita Aenea (politica)|Capita Aenea]] ([[Anglice]] ''Copperheads''), [[civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|civitates finitimae]], et [[Democrati Bellicosi]]&lt;!--Anglice: War Democrats--&gt; manumissioni repugnabant, sed civitates finitimae et Democrati Bellicosi post nonnullos menses eam acceperunt, partem [[totum bellum|totius belli]], rei necessariae ut Unio conservaretur.

Anno 1861, Lincoln fasus est se metuere ne praematuri ad manumissionem conficiendam conatus defectionem civitatum finitimarum efficerent, et &quot;amittere [[Kentuckia]]m esse paene eadem res ut totum amittere ludum.&quot;&lt;ref&gt;Epistola ad O. H. Browning, 22 Septembris 1861.&lt;/ref&gt; Idcirco is mox contudit inceptum ad manumissionem factum a [[Simon Cameron|Simone Cameron]] Secretario Belli et ducibus [[Ioannes C. Fremont|Ioanne C. Frémont]] (in [[Missuria]]) et [[David Hunter|Davide Hunter]] (in [[Carolina Meridionalis|Carolina Meridionali]], [[Georgia (CFA)|Georgia]], et [[Florida]]) ut fidelitatem civitatum finitimarum et Democratorum Bellicosorum retinerent.

Lincoln finitimas monuit civitates fieri extremum manumissionis genus si suum consilium—manumissionis compensatae colonizationisque voluntariae—reiceretur.&lt;ref&gt;James McPherson, &quot;The Gettysburg Lectures,&quot; in ''Lincoln the War President,'' ed. Gabor S. Boritt (n.d.), pp. 52-54; Gettysburg Civil War Institute Books.&lt;/ref&gt; Solum [[Vasingtonia (D.C.)|Districtus Columbianus]] hoc consilium accepit. Lincoln [[Manumissionis Edictum]] ad consiliarios&lt;!--cabinet members--&gt; primum commemoravit die [[21 Iulii]] [[1862]], cui [[Gulielmus Henricus Seward|Gulielmus H. Seward]], Secretarius Civitatis, dixit victoriae praestolari ante edictum divulgatum, quia aliter facere visum fuisse &quot;noster extremus fugae ululatus.&quot;&lt;ref&gt;Stephen B. Oates, Abraham Lincoln: The Man Behind the Myths, page 106&lt;/ref&gt; Septembere 1862, [[Proelium Antietamense]] occasionem dedit, et [[Conventus Gubernationum Belli]] adiumentum edicti adiecit.&lt;ref&gt;Anne Francis Pulling, ''Images of America: Altoona'' (2001), p. 10.&lt;/ref&gt; Lincoln iam divulgaverat epistolam—ad [[Horatius Greeley|Horatium Greeley]] 22 Augusti 1862 scriptam—qua civitates finitimas adhortatus est eorum acceptionem manumissionis esse necessariam ut Unio conservaretur. Lincoln deinde dixit servitutem fuisse &quot;nescio quomodo causam belli&quot;.&lt;ref&gt;Abrahamus Lincoln, [[Oratio Aditialis Altera]], 4 Martii 1865. &quot;One-eighth of the whole population were colored slaves, not distributed generally over the Union, but localized in the southern part of it. These slaves constituted a peculiar and powerful interest. All knew that this interest was somehow the cause of the war. To strengthen, perpetuate, and extend this interest was the object for which the insurgents would rend the Union even by war, while the Government claimed no right to do more than to restrict the territorial enlargement of it.&quot;&lt;/ref&gt;

Lincoln adumbrationem sui [[Manumissionis Edictum|Manumissionis Edicti]] die [[22 Septembris]] [[1862]] inter suos, et ultima eius verba in publico die [[1 Ianuarii]] [[1863]] dispersit. In epistola ad A. G. Hodges, ipse suam opinionem exposuit: &quot;Si servitus non sit iniusta, nihil est iniustum. . . . Verum tamen ego numquam accepi quod praefectura solutum ius publice agere ex hoc iudicio sensuque mihi contulit. . . . Nego me eventus temperavisse, sed aperte confiteor eventus me temperavisse.&quot;&lt;ref&gt;Epistola ad A. G. Hodges, Aprili 1864.&lt;/ref&gt; Manumissionis Edictum, cum de praesidis potentia belli deduceretur, solum terras a Confoederatione eo tempore tentas comprehendit; edictum autem videbatur signum Unionis arbitrium manumissionis ad [[libertas|libertatem]] definitam additae.&lt;ref&gt;James McPherson, ''The War that Never Goes Away.''&lt;/ref&gt; Lincoln etiam partes egit ut [[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressus]] suffragatus esset [[Emendatio 13 (Constitutionis CFA)|Emendationi Tertiae Decimae]],&lt;ref&gt;James McPherson, &quot;Who Freed the Slaves?&quot; in ''Drawn With the Sword.''&lt;/ref&gt; quae manumissionem communem perennemque fecit.

Americani Africani [[servitus|servitute]] habiti actionem Lincoln non opperti sunt antequam fugierunt ut libertatem pone acies Unionis peterent. Initio belli, multi centum milia [[servus|servorum]] ad exercitus Unionis effugierunt, praecipue in regionibus occupatis, sicut [[Nasvilla (Tennesia)|Nasvilla]], [[Norfolk (Virginia)|Norfolcia]], et [[Hampton Roads]] anno [[1862]] et postea [[Tennesia]], linea itineris Sherman, etc. Tot Americani Africani ad regiones Unionis fugiebant ut imperatores militares castra et schola eis statuerent, ubi adulti et liberi—omnes legitime habiti [[merces vetitae]] ([[Anglice]]: ''contrabands'')—legere et scribere discerent. [[Societas Missionariorum Americanorum]] auxilium dedit, ad Meridionalem praeceptores mittendo ut scholas Norfolciae et apud plantationes propinquas statuerent. Insuper, paene 200 000 Americanorum Africanorum pedibus classique stipendia merebant una cum copiis Unionis; plurimi fuerant servi.
[[Fasciculus:Battle of Fort Pillow.png|thumb|left|&quot;Bellum in [[Tennesia]]: internecio nigrorum Unionis militum post deditionem apud [[Proelium Castri Pulvini|Castrum Pulvinum]], die [[12 Aprilis]] [[1864]].&quot;]]

Milites Meridionales ex contrario in servitutem redigebant nigros Exercitus Unionis captivos; glandibus flagitiose percutiebant milites nigros qui se in [[Proelium Castri Pulvini|Proelio Castri Pulvini]]&lt;!--Battle of Fort Pillow--&gt; dedere conabantur.&lt;ref&gt;Catton 2001:335.&lt;/ref&gt; Hae res fecerunt ut ambae partes pactum captivorum permutatorum dirimerent,&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090507133129/http://www.dce.k12.wi.us/historyday/Topics/CivilWar.htm Res Belli Civilis]&lt;/ref&gt; et adduxerunt Confoederationem ut numerum augeret carcerum sicut [[Carcer Andersonvillensis]] in [[Georgia (CFA)|Georgia]], ubi paene tredecim milia captivorum Unionis [[fames|fame]] [[morbus|morboque]] interfecti sunt.&lt;ref&gt;McPherson 1988:791–798.&lt;/ref&gt;

Contra inopia hominum, plurimi Confoederationis duces ante 1865 servis armatis ut [[miles|militarent]] repugnabant, nam ei, ut bellum traherent, servis dumtaxat operariis abusi sunt. [[Howell Cobb]] ait, &quot;Si servi bene militare possunt, nostra tota servitutis doctrina se fallit.&quot; Anno 1865, [[Patricius Cleburne]] et [[Robertus Eduardus Lee|Robertus E. Lee]] generales Meridionales proposuerunt ut servi armarentur, et [[Jefferson Davis]] ad extremum persuasus est accipere consilia servorum armatorum ut clades militaris vitata esset. Maximus autem Confoederationis exercitus sese apud [[Appomattox Court House]] dedidit antequam hoc consilium confieri potuisset.&lt;ref&gt;McPherson 1988:831-837.&lt;/ref&gt;

[[Manumissionis Edictum]] Meridionalem auxilii ex [[Britanniarum Regnum|Britannia]] et [[Francia]] spem in inritum redegit. Clementia Lincoln civitates finitimas, Democratos Belli, et servos manumissos induxit ut pro Unione pugnarent.&lt;ref&gt;McPherson 1988:557–558, 563.&lt;/ref&gt; Civitates finitimae in dicione Unionis—[[Kentukia]], [[Missuria]], [[Terra Mariae]], [[Delavaria]], et [[Virginia Occidentalis]]—a Manumissionis Edicto non comprehensae sunt, sed omnes, Kentukia et Delavaria exceptis, servitutem sua sponte aboleverunt.&lt;ref&gt;[http://www.slavenorth.com/delaware.htm Douglas Harper, ''Slavery in Delaware'' (2003)].&lt;/ref&gt; Maxima pars 4 millionum servorum a Manumissionis Edicto paulatim liberata est, cum [[Exercitus Unionis]] ad meridiem progrediret. &lt;!--The [[Thirteenth Amendment to the United States Constitution|13th amendment]] (McPherson 1988:840–842) ratified 6 Decembris 1865, finally freed the remaining slaves in Kentukia, Delavaria, et [[Nova Caesarea]], that numbered 225&amp;thinsp;000 for Kentukia, 1800 in Delavaria, et duodeviginti in Nova Caesarea anno 1860.&lt;ref&gt;U. S. Census of 1860.&lt;/ref&gt;--&gt;

== Minae interventionis aliarum civitatum ==
[[Fasciculus:William Seward, Secretary of State, bw photo portrait circa 1860-1865.jpg|thumb|[[Gulielmus Henricus Seward|Gulielmus H. Seward]], [[Secretarius Civitatis Civitatum Foederatarum]], 1861–1869. Photographema circa 1861–1865.]]
Si [[Britanniarum Regnum|Britannia]] et [[Francia]] pro Confoederatione [[bellum]] gessissent, civitatum meridionalium potestas libertatis ab [[Unio (CFA)|Unione]] captae valde auxisset. Lincoln ergo et [[Gulielmus Henricus Seward|Gulielmus H. Seward]], Secretarius Civitatis, hunc eventum avertere strenue conabantur: ne quaelibet respublica Confoederatas Civitates Americae publice novisset, bellum movere minitabantur. Anno 1861, duces meridionales, oeconomicam in [[Europa]] [[depressio oeconomica|depressionem]] incipere sperantes quae fecisset ut Britannia bellum ad [[gossypium]] obtinendum gereret, [[navis|naves]] gossypii sua voluntate vetabant. Haec &quot;[[diplomatia gossypiii]]&quot; improsper evenit: Europae praeterea erat gossypium, sed frugum defectiones in Europa annis [[1860]], [[1861]], et [[1862]] significatio [[frumentum|frumenti]] exportationis ex civitatibus septentrionalibus magnopere amplificabat. Importatione frumenti ex civitatibus septentrionalibus a quarta summae parte paene ad dimidiam aucta, &quot;[[Zea]] Rex&quot; habebatur &quot;esse [[Gossypium Rex|Gossypio Rege]] potentior.&quot;&lt;ref&gt;McPherson 1988:386.&lt;/ref&gt;
[[Fasciculus:Charles Francis Adams.jpg|thumb|left|225px|[[Carolus Franciscus Adams Maior|Carolus Franciscus Adams]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum ad Britanniam missus.]]

Cum Britanniae inopia [[gossypium|gossypii]] usu venit, rerum status solum ad tempus fuit, cultu aucto in [[Aegyptus|Aegypto]] et [[India]] substituto. Bellum interea novam praebuit occasionem armamentariis, ferrariis, navibusque Britannicis quae arma transportabant.&lt;ref&gt;Allen Nevins, ''War for the Union 1862–1863,'' pp. 263–264.&lt;/ref&gt;

[[Carolus Franciscus Adams Maior|Carolus Franciscus Adams]], [[legatus (civilitas)|legatus]] Civitatum Foederatarum ad Britanniam, fuit calidissumus ad causam [[Unio (CFA)|Unionis]] promotam, et duces Britannici obsidionem provocare nolebant. Confoederatio nihilominus nonnullas [[navis bellica|naves bellicas]] ab structoribus navium in Britannia emit, quarum celeberrima, [[Alabama (navis)|''Alabama'']], conspicuam effecit noxam, et ad graves [[Postulationes Alabamae|controversias post bellum]] duxit. Omnium tamen opinio contra [[servitus|servitutem]] viros politicae peritos Europaeos, praecipue in Britannia, compellebat. In conspectum e longinquo, dabatur bellum anno 1861 exeunte inter Civitates Foederatas et Britanniam de [[Res Trent|Re Trent]] ([[Anglice]]: ''Trent Affair''), quia nautae [[Classis Unionis]] Britannicam litterarum [[navis vaporaria postalis|navem vaporariam postalem]]&lt;!--mail steamer--&gt; conscenderant et duos Confoederationis legatos ceperant; [[Londinium]] autem, et [[Vasingtonia]], legatis a Lincoln liberatis, haec impedimenta exoneraverunt.

Anno [[1862]], Britanni de [[pax|pace]] conciliata deliberabant—quamquam etiam arbitrium subicere amicitiam cum Civitatibus Foederatis in periculum adduceret. Tradebatur [[Henricus Ioannes Temple, Vicecomes Palmerston Tertius|Dominus Palmerston]], hanc quaestionem considerans, librum ''[[Uncle Tom's Cabin]]'' ter legisse.&lt;ref&gt;Stephen B. Oates, ''The Approaching Fury: Voices of the Storm 1820–1861,'' p. 125.&lt;/ref&gt; Unionis victoria in [[Proelium Antietamense|Proelio Antietamensi]] fecit ut homines Britannici hanc sententiam tardarent. [[Manumissionis Edictum]] porro Confoederationis adiutae periculum firmavit. Contra Confoederationis adfectum, [[Interventus Francicus in Mexico|comprehensio Mexici]] Franciam a bellando cum Unione deterruit. Post nonnullos belli annos, Civitates Confoederatae servitutem finitam obtulerunt si Britannia et Francia Confoederationem per diplomatiam probavissent, sed [[Londinium]] et [[Lutetia]] hanc sententiam serio deliberaverunt numquam.

== Victoria et postea ==
Sunt inter [[Historia|rerum gestarum scriptores]] disceptatio contentioque num [[Civitates Confoederatae Americae|Confoederatio]] bellum conficere posset. Plurimi eruditi vehementius dicunt Unionem industriae numerique hominum opportunitatem habuisse quod superari non potuit. Actiones Confoederatas, argumentantur, cladem tantum tardavisse. [[Shelby Foote]], [[historicus]] Meridianus, censuit: &quot;Septentrionalis bellum solum una manu pugnavit. Si fuissent plures victoriae Meridianae, et multo plures, Septentrionalis ambabus manibus pugnavisset. Nego Meridianis umquam fuisse belli conficiendi facultas.&quot;&lt;ref&gt;Ward 1990:272.&lt;/ref&gt; 

Confoederatio libertatem adsequi diutius durando quam Lincoln conata est; [[Atlanta]] autem casa, et [[Georgius Brinton McClellan|McClellan]] in [[Comitia praesidentialia anni 1864|comitiis anni 1864]] devicto, Meridionalis victoriae civilis spes finem habuit. Eo tempore, Lincoln auxilium [[civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|civitatum finitarum]], [[Democrati Belli|Democratorum Belli]], [[servus|servorum]] manumissorum, et [[Britanniarum Regnum|Britanniae]] [[Francia]]eque adeptus erat. Democratis et McClellan victis, [[Aenearii (politica)|Aenearios]]&lt;!--Copperheads--&gt; et eorum consilium pacis superavit.&lt;ref&gt;McPherson 1988:771–772.&lt;/ref&gt; Invenit is praeterhac duces militares, praecipue inter eos [[Ulixes S. Grant|Grant]] et [[Gulielmus Tecumseh Sherman|Sherman]], qui numerorum opportunitatem adhibebant. Praefecti generales [[sanguis|sanguinem]] neglectentes bellum confecerunt. Ab anno 1864 exeunte, Meridionalis [[spes|spe]] plerumque carebat.
{| align=right class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin:2em&quot;
|+ Comparatio Unionis et Confoederationis
! !! Unio !! Confoederatio
|-
| Numerus incolarum || 22&amp;thinsp;100&amp;thinsp;000 (71%) || 9&amp;thinsp;100&amp;thinsp;000 (29%)
|-
| Homines liberi || 21&amp;thinsp;700&amp;thinsp;000 || 5&amp;thinsp;600&amp;thinsp;000
|-
| Servi in civitatibus finitimis, 1860 || 400&amp;thinsp;000 || Ignotum
|-
| Servi Meridionales, 1860 || Nil || 3&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000
|-
| Milites || 2&amp;thinsp;100&amp;thinsp;000 (67%) || 1&amp;thinsp;064&amp;thinsp;000 (33%)
|-
| Milia passuum ferrivialia|| 21&amp;thinsp;788 (71%) || 8838 (29%) 
|-
| Res manu factae || 90% || 10%
|-
| Productio armarum incendiarium || 97% || 3%
|-
| Fasces&lt;!--bales--&gt; gossypii, 1860|| Minimum || 4&amp;thinsp;500&amp;thinsp;000 
|-
| Fasces gossypii, 1864|| Minimum || 300&amp;thinsp;000 
|-
| Exportatae CFA merces ante bellum|| 30% || 70%
|}

[[Iacobus M. McPherson]] historicus arguit opportunitatem hominibus facultatibusque victoriam Septentrionalem probabilem sed non inevitabilem fecisse. Confoederationi, ut vinceret, non necesse fuit territorium hostis invadere et capere, sed solum necesse fuit bellum defendendi gerere, ut Septentrionali pretium victoriae esse nimium magnum suaderet; Septentrionali autem necesse fuit magnos territorii hostis tractus devincere et idem tenere, exercitusque Confoederationis superare, ut [[Unio (CFA)|Unio]] vinceret.&lt;ref&gt;James McPherson, ''Why did the Confederacy Lose?''&lt;/ref&gt;

Etiam gravis fuit Praesidis Lincoln eloquentia propositum reipublicae definiendi et eius sollertia [[civitas finitima (Bellum Civile Americanum)|civitates finitimas]] commovendi ut eae in causa Unionis perseverarent. Etsi tamen Lincoln ad [[manumissio]]nem lente movebat, [[Manumissionis Edictum]] fuit efficax praesidis potentiarum belli usus.&lt;ref&gt;Don Fehrenbacher, ''Lincoln's Wartime Leadership: The First Hundred Days'' (University of Illinois 2004), https://web.archive.org/web/20060513052953/http://www.historycooperative.org/journals/jala/9/fehrenbacher.html%7Cdate%3D2004%7Cpublisher%3DUniversity of Illinois.&lt;/ref&gt;

[[Oeconomia]] Septentrionalis, amplius industrializata quam Meridionalis, productionem [[arma|armorum]], munitionum, copiarum, et in rebus pecuniariis et transportatione adiuvit. Tabula has proprietates initio belli monstrat.&lt;ref&gt;Milia passuum [[ferrivia]]lia ex [[Chauncey Depew]], ed., ''One Hundred Years of American Commerce 1795–1895,'' p. 111. Pro aliis datis, vide [http://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1860c-01.pdf 1860 US census] et Susan B. Carter, ed., ''The Historical Statistics of the United States: Millennial Edition'' (5 vol.), 2006.&lt;/ref&gt; Varietates per bellum rapide crescebant, dum oeconomia Septentrionalis augebat, et terra Confoederationis se contrahens, oeconomia Meridionalis attenuebatur. Anno 1861, numerus incolarum Unionis fuit fere viginti duo millionae, et Confoederationis novem millionae; inter autem homines Meridionales fuerunt plusquam 3.5 millionae servorum et 5.5 millionae albi&lt;!--, thus leaving the South's white population outnumbered by a ratio of more than four to one compared with that of the North--&gt;.&lt;ref&gt;Crocker 2006: 162.&lt;/ref&gt;

Augebatur dissimilitudo dum Unio magis et magis terram Meridionalem praesidiis cohibebat, et Trans-Mississippiensem Confoederationis partem abscidit. Initio belli, Unio plusquam 80 centesimas navalium, [[navis vaporaria|navium vaporarium]], [[navis fluminis|navium fluminis]], et classium cohibebat, quas magno navium structarum consilio amplificabat—quod Unioni facultatem fecit systematum fluviatilium regnatorum omniumque litorum Meridionalium obsessorum.&lt;ref&gt;McPherson 1988: 313–16, 392–93.&lt;/ref&gt; Excellentes [[urbs|urbium]] Unionis nexus ferriviarii copias commeatusque rapide et viliter moveri sinebant. [[Transportatio]] erat multum tardior et difficilior in civitatibus Meridionalibus, qui non poterant suum rete ferriviarium augere, damnum reficere, etiam conservationem usitatam moliri.&lt;ref&gt;Heidler 2002:1591–1598.&lt;/ref&gt;

Quoniam [[Jefferson Davis]] efficientis sustinere coniunctiones cum [[gubernator]]ibus civitatum (praecipue [[Iosephus E. Brown|Iosepho E. Brown]] [[Georgia (CFA)|Georgiae]] et [[Zebulon Baird Vance]] [[Carolina Septentrionalis|Carolinae Septentrionalis]]) non potuit, sua potestas facultatum regionum eductarum impediabatur.&lt;ref&gt;McPherson 1988:432–444.&lt;/ref&gt; Confoederationis opinio quod oeconomia mundi a &quot;[[Gossypium Rex|Gossypio Rege]]&quot; regebatur malum legationum opus generavit, sicut recusationem imponere gossypium in naves ante initium obsidionis.&lt;ref&gt;Heidler 2002:598–603.&lt;/ref&gt;

[[Manumissionis Edictum]] Americanos-Africanos—nigros liberos servosque effugientis—se cum [[Exercitus Unionis|Exercitu Unionis]] coniungere sivit, et fere 190 000 causam ultro susceperunt.&lt;ref&gt;''Black Regiments'' (http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/USACWcolored.htm).%3C&lt;/ref&gt; &lt;!--, further enhancing the numerical advantage the Union armies enjoyed over the Confederates, who did not dare allow blacks to enlist for fear of undermining the legitimacy of slavery.--&gt; Servi manumissi officia praesidiorum plerumque faciebant, qui autem multa proelia annis 1864 et 1865 vere pugnabant.&lt;ref&gt;Ira Berlin et al., eds. ''Freedom's Soldiers: The Black Military Experience in the Civil War'' (1998).&lt;/ref&gt; Permulti [[Immigratio ad Civitates Foederatas|advenae]] ex [[Europa]] se cum Exercitu Unionis coniungebant, fere 177&amp;thinsp;000 hominum in [[Germania]] natorum,&lt;ref&gt;Albert Bernhardt Faust, ''The German Element in the United States'' (1909) [http://books.google.com/books?id=4xgOAAAAIAAJ&amp;pg=PA522&amp;lpg=PA522&amp;dq=germans+AND+civil+AND+war+AND+gould&amp;source=web&amp;ots=KhtwwD2mGo&amp;sig=7rs7jopLtN3azHzg0pBDsKVlTf4&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA523,M1 p. 523].&lt;/ref&gt; et 144&amp;thinsp;000 in [[Hibernia]].

=== Reconstructio ===
{{Vide-etiam|Aetas Reconstructionis}}
Duces Septentrionales victoriam requirere plus quam intermissionem dimicationis consentiebant, et eam conficere duo belli consilia: secessionem omnino repudiari, et omnia [[servitus|servitutis]] genera aboleri. Ei inter se acriter discrepabant de normis&lt;!--Unclear what :en: means by &quot;criteria&quot; (=normae)--&gt; horum consiliorum.&lt;!--, the degree of federal control that should be imposed on the South, and the process by which Southern states should be reintegrated into the Union.--&gt; Reconstructio—bello ineunte coepta, anno [[1877]] finita—multiplices et cito commutantes rei publicae gerendae rationes requisiit. Stabilis eventus fuit tres [[Emendationes Reconstructionis|emendationes]] [[Constitutio CFA|Constitutionis Civitatum Foederatarum]]: [[Emendatio Tredecima]], quae servitutem abolevit; [[Emendatio Quarta Decima]], quae fides publicas civibus sine generis respectu aeque concessit; et [[Emendatio Quinta Decima]], quae suffragii onera genere condita abolevit. Reconstructio in variis civitatibus variis temporibus finem habuit, in ultimis tribus a [[Compromissum anni 1877|Compromisso anni 1877]] confirmata.

Pro singulis de eversione fidum publicarum ab emendationibus [[Emendatio Quarta Decima Constitutionis CFA|Quarta Decima]] et [[Emendatio Quinta Decima Constitutionis CFA|Quinta Decima]], vide:
* [[Aetas Reconstructionis]]&lt;ref&gt;Eric Foner, ''Reconstruction: America's Unfinished Revolution 1863-1877,'' Harper &amp; Row, 1988.&lt;/ref&gt;
* Causae publicae
** ''[[United States v. Cruikshank]]'' (1875) 
** ''[[Causae Iurum Civilium]]'' (1883)
** ''[[Plessy v. Ferguson]]'' (1896)
** ''[[Williams v. Mississippi]]'' (1898) 
** ''[[Giles v. Harris]]'' (1903)
* [[Leges Iacobuli Corvi]]&lt;!--Jim Crow laws--&gt; 
* [[Motus pro civilibus Africanorum-Americanorum iuribus]]
* [[Redemptio (historia CFA)]]
* [[Suffragii privatio post Aetatem Reconstructionis in Civitatibus Foederatis]]

{{NexInt}}
*[[Index rerum Belli Civilis Americani]]
*[[Harrietta Tubman]]&lt;!--
*[[Adversaria ad Bellum Civile Americanum]]
*&quot;[[American Civil War reenactment]]&quot;
*[[Canada in Bello Civili Americano]]
*[[Cinema et televisio de Bello Civili Americano]]
*''[[The Civil War (series televisifica)|The Civil War]]'' (series televisifica)
*[[Coloniae Confederatae]]
*&quot;[[Confederados]]&quot;
*[[Germani-Americani in Bello Civili]]
*[[Index bellorum et cladum per mortes]]
*[[Index ludorum de Bello Civili Americano]]
*[[Index quorum Clipeum Honoris abstulerunt]]
*[[Militaris Africanorum Americanorum in Bello Civili historia]]
*[[Museum Civitatis de Bello Civili]]
*[[Tempora actionum militarium CFA]]
*[[United States casualties of war]]--&gt;

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
=== Libri generales ===
* Beringer, Richard E., Archer Jones, et Herman Hattaway. [[1986]]a. ''The Elements of Confederate Defeat: Nationalism, War Aims, and Religion.'' Versio abbreviata.
* Beringer, Richard E., Archer Jones, et Herman Hattaway. [[1986]]b. ''Why the South Lost the Civil War.''
* Boritt, Gabor S., ed. [[1995]]. ''War Comes Again.'' Oxford University Press. ISBN 978-0-19-508845-8.
* [[Bruce Catton|Catton, Bruce]]. [[1960]]. ''The Civil War.'' American Heritage. ISBN 0-8281-0305-4.
* [[Bruce Catton|Catton, Bruce]]. [[2001]]. ''Never Call Retreat.'' Londinii: Phoenix Press. ISBN 1-84212-291-6.
* Crocker, H. W. III. [[2006]]. ''Don't Tread on Me.'' Novi Eboraci: Crown Forum. ISBN 978-1-4000-5363-6.
* Davis, William C. [[1983]]. ''The Imperiled Union, 1861–1865.'' 3 vol.
* Donald, David, et al. [[2001]]. ''The Civil War and Reconstruction.''
* Eicher, David J. [[2001]]. ''The Longest Night: A Military History of the Civil War.'' ISBN 0-684-84944-5.
* Ellis, Richard E. [[1987]]. ''The Union at Risk: Jacksonian Democracy, States' Rights, and the Nullification Crisis.''
* Fellman, Michael, et al. [[2007]]. ''This Terrible War: The Civil War and Its Aftermath.'' 2a ed.
* Foote, Shelby. [[1974]]. ''The Civil War: A Narrative.'' 3 vol. ISBN 0-394-74913-8.
* Freehling, William W. [[1965]]. ''Prelude to Civil War: The Nullification Crisis in South Carolina 1816–1836.''
* Gienapp, William E. N.d. &quot;The Crisis of American Democracy: The Political System and the Coming of the Civil War.&quot; In ''Why the Civil War Came.'' Edidit Boritt.
* [[James M. McPherson|McPherson, James M.]] [[1983]]. Antebellum Southern Exceptionalism: A New Look at an Old Question. ''Civil War History'' 29.
* [[James M. McPherson|McPherson, James M.]] [[1988]]. ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era.'' Oxford History of the United States. Oxford University Press. ISBN 0-19-503863-0.
* [[James M. McPherson|McPherson, James M.]] [[1992]]. ''Ordeal By Fire: The Civil War and Reconstruction.'' Ed. 2a
* [[James M. McPherson|McPherson, James M.]] [[1996]]. ''Drawn with the Sword: Reflections on the American Civil War.'' Novi Eboraci: Oxford University Press. ISBN 0-19-509679-7.
* Neely, Mark E. Jr. [[2004]]. Was the Civil War a Total War? ''Civil War History'' 50:434ff.
* Nevins, Allan. [[1947]]–[[1971]] ''Ordeal of the Union.'' 8 vol. 1, ''Fruits of Manifest Destiny, 1847–1852.'' 2, ''A House Dividing, 1852–1857.'' 3, ''Douglas, Buchanan, and Party Chaos, 1857–1859.'' 4, ''Prologue to Civil War, 1859–1861.'' 5, ''The Improvised War, 1861–1862.'' 6, ''War Becomes Revolution, 1862–1863.'' 7, ''The Organized War, 1863–1864.'' 8, ''The Organized War to Victory, 1864–1865.''
* Potter, David Morris. [[1976]]. ''The Impending Crisis: 1848–1861.'' Edidit Don E. Fehrenbacher. Novi Eboraci: Harper &amp; Rowe. ISBN 0-06-013403-8.
* Rhodes, James Ford. [[1918]]. [http://www.bartleby.com/252/ ''History of the Civil War, 1861–1865]. Versio abbreviata.
* Stampp, Kenneth M. [[1981]]. ''The Imperiled Union: Essays on the Background of the Civil War.''
* Ward, Geoffrey C. [[1990]]. ''The Civil War.'' [De serie televisifica a Ken Burns facta.]
* Weigley, Russell Frank. [[2004]]. ''A Great Civil War: A Military and Political History, 1861–1865.''

=== Libri referentiae et bibliographiae ===
* Blair, Jayne E. [[2006]]. ''The Essential Civil War: A Handbook to the Battles, Armies, Navies And Commanders.''
* Carter, Alice E., et Richard Jensen. [[2003]]. ''The Civil War on the Web: A Guide to the Very Best Sites.'' 2a ed.
* Current, Richard N., et al., eds. [[1993]]. ''Encyclopedia of the Confederacy.'' 4 vol. ISBN 0-13-275991-8.
* Esposito, Vincent J. [[1995]]. ''West Point Atlas of American Wars.''
* Faust, Patricia L., ed. [[1986]]. ''Historical Times Illustrated Encyclopedia of the Civil War.'' ISBN 0-06-181261-7.
* Heidler, David Stephen, ed. [[2002]]. ''Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History.''
* Long, E. B., cum Barbara Long. [[1971]]. ''The Civil War Day by Day: An Almanac 1861–1865.'' Novi Eboraci: Doubleday. 
* Resch, John P., et al. [[2005]]. ''Americans at War: Society, Culture and the Homefront, vol 2: 1816–1900.''
* Tulloch, Hugh. [[1999]]. ''The Debate on the American Civil War Era.''
* Wagner, Margaret E., Gary W. Gallagher, et Paul Finkelman, eds. [[2002]]. ''The Library of Congress Civil War Desk Reference.''
* Woodworth, Steven E., ed. [[1996]]. ''American Civil War: A Handbook of Literature and Research.'' ISBN 0-313-29019-9.[https://web.archive.org/web/20090308085807/http://www.questia.com/read/14877569?title=The%20American%20Civil%20War%3A%20A%20Handbook%20of%20Literature%20and%20Research].

=== Biographiae ===
* [http://www.anb.org/aboutanb.html ''American National Biography.''] [[1999]]. 24 vol.
* McHenry, Robert, ed. [[1978]]. ''Webster's American Military Biographies.''
* Warner, Ezra J. [[1959]]. ''Generals in Gray: Lives of the Confederate Commanders.'' ISBN 0-8071-0823-5.
* Warner, Ezra J. [[1964]]. ''Generals in Blue: Lives of the Union Commanders.'' ISBN 0-8071-0822-7.

=== Historiographia ===
* Hofstadter, Richard. [[1969]]. ''The Progressive Historians: Turner, Beard, Parrington.''

=== Milites ===
* Berlin, Ira, et al., eds. [[1998]]. ''Freedom's Soldiers: The Black Military Experience in the Civil War.''
* Hess, Earl J. [[1997]]. ''The Union Soldier in Battle: Enduring the Ordeal of Combat.''
* McPherson, James. [[1998]]. ''For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War.''
* Wiley, Bell Irvin. [[1952]]. ''Life of Billy Yank: The Common Soldier of the Union.'' ISBN 0-8071-0476-0.
* Wiley, Bell Irvin. [[1962]]. ''The Life of Johnny Reb: The Common Soldier of the Confederacy.'' ISBN 0-8071-0475-2.

=== Proelia ===
* Sears, Stephen W. [[1983]]. ''Landscape Turned Red: The Battle of Antietam.'' Ticknor &amp; Fields / Houghton Mifflin Co.

=== Fontes primarii ===
* Commager, Henry Steele. [[1950]]. ''The Blue and the Gray: The Story of the Civil War as Told by Participants.''
* Hesseltine, William B., ed. [[1962]]. ''The Tragic Conflict: The Civil War and Reconstruction.'' Novi Eboraci: G. Braziller.
* Linden, Glenn M. [[2001]]. ''Voices from the Gathering Storm: The Coming of the American Civil War.'' Rowman &amp; Littlefield. ISBN 0-8420-2999-0. [http://books.google.com/books?id=F20ZsA5ZeeEC&amp;pg=PA184&amp;lpg=PA184&amp;dq=Prevent+%22any+of+our+friends+from+demoralizing+themselves%22&amp;source=web&amp;ots=-Gel_R70_T&amp;sig=6dQstqsFPcVDPiWeImsbzp_8Gbg&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPA183,M1. liber apud books.google.com]
* Woodward, C. Vann, ed. [[1981]]. ''Mary Chesnut's Civil War.'' Portus Novus: Yale University Press.
===Miscellanea===
*Meier, Martin. [[1998]]. &quot;De iubilaeis hoc anno celebrandis: Quo modo Civitates Unitae Americae anno 1848&lt;small&gt;&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; magnarum hodierni territorii sui partium potitae sint.&quot; ''Rumor Varius'' 21, no. 126 (5+6, 13 Decembris): 129–132. [http://www.eclectica.ch/pdf/rumor_varius_126.pdf PDF.]

== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20101027121919/http://encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1429 Bellum Civile in Alabama, Encyclopedia Alabamae]
* https://web.archive.org/web/20140903021112/http://www.nps.gov/history/NR/twhp/wwwlps/lessons/11andersonville/11andersonville.htm ''Andersonvilla: Carcer captivorum'']
* [http://www.vlib.us/eras/civil_war.html Bellum Civile Americanum, 1855–1865 (WWW-VL: Historia)]
* [http://cwba.blogspot.com/ Blog librorum et scriptorum de Bello Civili]
* [https://web.archive.org/web/20070703201217/http://www.nps.gov/history/nr/twhp/wwwlps/lessons/73morgan/73morgan.htm ''Castella Morgan et Proelium Sinu Mobilis'']
* [http://civilwarcauses.org/ Causae Belli Civilis]
* [https://web.archive.org/web/20081024053430/http://www.pbs.org/civilwar/ ''The Civil War''], documentarium [[Public Broadcasting Service|PBS]] a [[Ken Burns]] factum
* [http://cwbn.blogspot.com/ &quot;Civil War Bookshelf&quot;]
* [http://www.civilwar.org Civil War Preservation Trust]
* [https://web.archive.org/web/20100328222138/http://www.gvsu.edu/library/digitalcollections/index.cfm?id=9A240EF6-E2F4-52AB-1F9B01D680D9DCFB Conlectio digitalis de Bello Civili Universitatis Civitatis Vallis Grandis]
* [https://web.archive.org/web/20090811064152/http://www.gettysburg.edu/library/gettdigital/civil_war/civilwar.htm Conlectio digitalis temporis Belli Civilis apud Collegium Gettysburgi]
* [https://web.archive.org/web/19980128034930/http://sunsite.utk.edu/civil-war/reasons.html Declarationes Secessionis Causarum]
* [https://web.archive.org/web/20110813160107/http://civil.war-letters.com/ Epistolae Belli Civilis], fontes primari&lt;!-- et First Person Accounts.--&gt;
* [http://teachingamericanhistory.org/library/index.asp?documentprint=76 Oratio Lapis Anguli ab Alexandro Hamiltonio Stephens habita]
* [http://www.archives.gov/research/civil-war/photos/index.html Photographemata Belli Civilis] apud National Archives and Records Administration
* [http://www.civilwarhome.com/lincolntroops.htm Postulatio militum ab Abrahamo Lincoln facta]
* [https://web.archive.org/web/20080102180529/http://www.civil-war.net/ Publicus Belli Civilis situs]
* [http://www.cnn.com/2009/LIVING/06/12/mf.civil.war/index.html Septem Belli Civilia Fabulae Quas Magister Numquam Tibi Dixit], ab Erico Johnson scriptae, ''CNN'', 12 Iunii 2009
* [http://www.brettschulte.net/CWBlog TOCWOC blog de Bello Civili]
* [http://sunsite.utk.edu/civil-war/generals.html Universitas Tennessiae: Duces Belli Civilis CFA]

{{Bellum 1861 Civile}}
{{FA stella}}
{{1000 paginae}}
{{Myrias|Historia}}

[[Categoria:Bellum Civile Americanum|!]]
[[Categoria:Bella civilia]]
[[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]]</text>
      <sha1>d01ks627jaf9qvcnmt1mvur0c2ghwq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Publius Clodius Pulcher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41413</id>
    <revision>
      <id>3994618</id>
      <parentid>3992031</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De cursu honorum */</comment>
      <origin>3994618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16310" sha1="abnc98l7q2usu490k3zl90dvzxtkayk" xml:space="preserve">{{L1}}
'''Publius Clodius Pulcher''' (natus circa annum [[92 a.C.n.]]; necatus die [[18 Ianuarii]] [[52 a.C.n.]]), filius [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Appii Claudii Pulchri]], [[consul]]is anno [[79 a.C.n.]], fuit [[vir publicus]] [[Roma antiqua|Romae antiquae]] exeunte aetate [[Respublica Romana|Rei Publicae]], fautor factionis popularis, [[tribunus plebis]] et adversarius [[Marcus Tullius Cicero|Marci Tullii Ciceronis]], quem [[tribunus plebis]] factus in exsilium proficisci coegit ([[58 a.C.n.]]) antequam [[57 a.C.n.|anno proximo]] favente [[Pompeius|Pompeio]] a [[Titus Annius Milo|Milone]] revocaretur&lt;ref&gt;[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,15-16.&lt;/ref&gt;. Ab eodem [[Titus Annius Milo|Tito Annio Milone]] postea secundum [[Via Appia|Viam Appiam]] apud [[Bovillae|Bovillas]] Clodius anno [[52 a.C.n.]] necatus est. Hoc facinus indignationem plebis Romanae movit, quae corpus eius medio Foro concremavit : tum et [[Curia Hostilia|Curia]] senatoria et alia aedificia concremata&lt;ref&gt;[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,21&lt;/ref&gt;.

== De gente et moribus ==
E patricia [[Gens Claudia|gente Claudiorum]] ortus Publius erat filius [[Appius Claudius Pulcher (consul 79 a.C.n.)|Appii Claudi Pulchri]] anno 79 a.C.n. consulis. Mater eius Caecilia Metella fuisse vulgo creditur. Fratrem maiorem habuit, [[Appius Claudius Pulcher (consul 54 a.C.n.)|Appium]], et tres sorores quorum una, quae [[Clodia (Metelli uxor)|Clodia]] vulgo appellabatur et eadem fuisse atque [[Lesbia]] poetae [[Catullus|Catulli]]  creditur, fuit uxor [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Quinti Metelli Celeris]] (consulis 60 a.C.n.)&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 36.17. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29&lt;/ref&gt;, [[Clodia (Q. Marcii Regis uxor)|altera]] [[Quintus Marcius Rex|Quinti Marcii Regis]] (consulis 68 a.C.n.)&lt;ref&gt;Quae 'Tertia vulgo appellabatur.  [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29&lt;/ref&gt;, [[Clodia Tertia|tertia]] [[Lucius Licinius Lucullus|Lucii Licinii Luculli]] (consulis 74 a.C.n.)&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 36.14.&lt;/ref&gt; qui eam stupri cum fratre Publio accusatam repudiavit&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Lucullus'' 21, 34, 38 et ''Caesar'' 10 et ''Cicero'' 29. [[Cicero]], ''[[Pro Milone]]'' 73.&lt;/ref&gt;..

[[Gaius Iulius Caesar]] uxorem alteram [[Pompeia (Caesaris uxor)|Pompeiam]] anno [[62 a.C.n.]] repudiavit adulterii Clodii accusatam, qui [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|sacris Bonae Deae]] furtim irruperat&lt;ref&gt;[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC II,14. [[Dio Cassius]] LXVII,45-46. [[Suetonius|Suet]]., ''Div. Iul''. LXXIV.4. [[Plutarchus|Plut]]. ''Caesar'' X,9 et ''Cicero'' XXIX.9. [[Cicero]], ''Ad Att.'' 1.13.3.&lt;/ref&gt;. Idem iam ob incestum sororum famosus erat; apud [[Cicero|M. Ciceronem]] enim legitur de Clodio &quot;illa furia muliebrium religionum, qui non pluris fecerat Bonam Deam quam tris sorores&quot;.&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''[[Epistulae ad familiares]]'' 1.9.15&lt;/ref&gt;. Certe Lucullus uxorem incesti cum Clodio accusavit atque repudiavit&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Lucullus'' 34 et 38.&lt;/ref&gt;.

P. Clodius in matrimonium duxit [[Fulvia (Marci Antonii uxor)|Fulviam]], [[Marcus Fulvius Bambalio|M. Fulvii Bambalionis]] et [[Sempronia (M. Fulvii uxor)|Semproniae]] filiam, et ex ea genuit filium [[Publius Claudius Pulcher (praetor)|P. Claudium Pulchrum]] (qui praetor principe [[Augustus (imperator)|Octaviano Augusto]] meruerit) filiamque [[Claudia (Octaviani uxor)|Claudiam]] quae ipsi Octaviano anno 43 a.C.n. nupsit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 46.56. [[Suetonius]], ''Aug.'' 82.&lt;/ref&gt; sed paulo post virgo adhuc (ita quidem asseverabatur) matri remissa est. Clodio mortuo Fulvia primum [[Gaius Scribonius Curio (tribunus plebis 50 a.C.n.)|Curionis]] deinde [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] uxor fuit.

== De cursu honorum ==
* 67 a.C.n. Legatus sororis mariti, [[Proconsul|proconsulis]] [[Lucullus|Luculli]], in Asia, iam tum seditiosorum militum dux in urbe [[Mesopotamia|Mesopotamica]] [[Nisibis|Nisibi]] exstitit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 36.14. [[Plutarchus]], ''Lucullus'', 34.&lt;/ref&gt;. Secundum [[Sallustius|Sallustium]]&lt;ref&gt;''Hist.'' V.12.&lt;/ref&gt; ita agebat quia ''ex insolentia avidus male faciendi'' erat.
* 66 a.C.n. Legatus [[Cilicia]]e proconsulis [[Quintus Marcius Rex|Quinti Marcii Regis]], aliae sororis mariti, qui eum classi praefecit, a piratis captus mox ab eis metu Pompei sine mercede liberatus est. Postea in Syria res obscuras egit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 36.17.&lt;/ref&gt;.
* 62 a.C.n. ingens flagitium commisit dum, violatis [[Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)|Bonae Deae sacris]], muliebri vestitu indutus uxorem [[Praetor|praetoris]] [[Gaius Iulius Caesar|Caesaris]] dehonestat&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Caesar'', 9-10.  ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.3.&lt;/ref&gt;.
* 61 a.C.n. [[Quaestor]] erat cum ob ea quae priore anno gesserat e relatione [[Pontifex|pontificum]] de incestu reus factus&lt;ref&gt;[[Velleius Paterculus]] II,45. Praecipuus accusator [[Lucius Cornelius Lentulus Crus|Lentulus Crus]] erat.&lt;/ref&gt; in fine absolutus tamen est&lt;ref&gt;31 iudices absolverunt, 25 damnaverunt.&lt;/ref&gt; quia iudices magno pretio emerat (quo faciendo ingens [[aes alienum]] sibi conflavit, praecipue apud [[Marcus Licinius Crassus (triumvir)|Licinium Crassum]]). De qua re nota sunt iocosa verba&lt;ref&gt;''Quorum Catulus cum vidisset quendam, &quot;Quid vos,&quot; inquit, &quot; praesidium a nobis postulabatis ? an, ne nummi vobis eriperentur, timebatis?&quot;''&lt;/ref&gt; senatoris [[Quintus Lutatius Catulus (consul 78 a.C.n.)|Lutatii Catuli]] qui dicebat iudices a senatu praesidium armatum petisse non ut tuto reum damnare possent sed ut tuto pecuniam acceptam retinere possent&lt;ref&gt;[[Cicero]] ''Ad Att''. I,16,5. [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29. [[Dio Cassius]] 37.45-46. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html][[Scholia Bobiensia]] 89.&lt;/ref&gt;. Ex eo iudicio magna invidia inter Ciceronem et Clodium orta est quia Cicero testimonio suo reum oppresserat&lt;ref&gt; [[Plutarchus]], ''Cicero'' 29&lt;/ref&gt;.
* 60 a.C.n. Ultionis avidus tribunus plebis fieri quamvis patricius constituit, Itaque ad plebem transire conabatur sed eo anno eius incepta a consule [[Quintus Caecilius Metellus Celer|Metello Celere]], qui et ipse maritus unius e sororibus erat, coercebantur&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 37.51.&lt;/ref&gt;.
* 59 a.C.n. Per consulem Caesarem inter plebeios lege curiata referri Clodio licuit atque eodem anno tribunus plebis fieri&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.12. [[Plutarchus]], ''Caesar'' 14.&lt;/ref&gt; (tribuni potestatem annuam die 10 decembris inire solebant) : simul nomen suum aliter atque maiores sui scribere coepit, Claudio in Clodium immutato, ut pronuntiationi plebeiae aptaretur, quae iam tum a [[Diphthongus|diphthongis]] abhorrebat.
* 58 a.C.n. [[Tribunus plebis]]. Ineunte anno plures leges maiori parti [[Senatus Romanus|senatorum]] displicentes sed [[Populares|popularibus]] optatas tulit, de collegiis restituendis, de [[Censor|censoria]] potestate minuenda, quae lex [[Censor|censorem]] unum sine collegae adsensu vetabat in lectione senatus et ordinis equestris ad cuiusquam nomen censoriam notam adponere atque ob eam causam illum ex albo senatorum vel equitum eradere, de lege Aelia Fufia (quae ad [[obnuntiatio]]nem pertinebat) abroganda atque primam omnium legem frumentariam quae iubebat frumentum gratuito civibus pauperibus dividendum esse. Ita sibi et plebem et [[Triumviratus|triumviros]] conciliabat. Item '''mense Februario''' legem tulit insulam [[Cyprus (provincia Romana)|Cyprum]] in dicionem populi Romani redigentem et bona fratris [[Ptolemaeus XII (rex Aegypti)|Ptolemaei XII]], qui tunc illi insulae praeerat, publicantem&lt;ref&gt;{{Strabo}} XIV.6.6. Clodius Ptolemaeum odisse dicebatur quod, cum captus olim a piratis  esset non multam pecuniam ad eum liberandum obtulisset.&lt;/ref&gt;. Quin etiam [[Cato Minor|Catonem]], qui tum auctoritate maxima in [[Optimates|optimatium]] factione fruebatur et triumviris adversabatur, nominatim ad hanc rem administrandam designavit, quia eum Roma eo anno quam longissime abesse sibi conducere arbitrabatur&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cato minor'' 34.&lt;/ref&gt;. Deinde Caesare Pompeioque&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''[[Vita Pompei (Plutarchus)|Pompeius]]'' 46.7-9.&lt;/ref&gt; hortantibus in Ciceronem animadvertit : primo '''mense Martio''' legem ''de capite civis Romani'' tulit quae si quis iniussu populi civem Romanum occideret vel etiam occidisset (nam ad praeterita poena extendebatur), eum aqua et igni interdicebat&lt;ref&gt;[[Velleius Paterculus]] II,45.1&lt;/ref&gt;. [[Cicero]], quod cives Romanos, [[Catilina]]e coniurationis socios, senatu quidem auctore sed [[provocatio]]ne ad populum sublata, necari iusserat, pridie quam illa lex a populo rata est in Siciliam [[Exsilium|exsilio]] voluntario proficisci maluit. Deinde '''mense Aprili''' lex ''de exsilio Ciceronis'', ab eodem lata, eum longinquiore exsilio nominatim damnabat atque omnia bona oratoris publicabat ; si propius accessisset non solum ipsum sed etiam apud quos hospitabatur necare cuilibet licebat. Item in loco ubi eius domus steterat aedem Libertatis aedificandam iubebat. Tum Cicero in Macedoniam proficisci coactus est&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.12-17.&lt;/ref&gt;. '''Mense Maio''' tamen Publius Clodius Pompeium sibi alienavit : nam Tigranen iuniorem, filium [[Armenia|Armeniorum]] regis, quem [[Pompeius]] vinctum secum Romam advexerat et tum apud Lucium Flavium quendam custodiebat, accepta pecunia vi liberavit atque dimisit. Ex illo tempore Clodius et Pompeius, quamquam antea socii fuerant, adversarii fuerunt. Quia Clodius reditum Ciceronis populum rogare constituerat, per reliquum annum sodalitia Clodiana domum Pompei obsidebant qui in publicum prodire non iam audebat&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.30.[[Plutarchus]], ''Pompeius'' 48-49.&lt;/ref&gt;.
* 57 a.C.n. legi Ciceronis reditum iubenti obstare non potuit quamquam vi per satellites armatos et stipendiarios adhibita, quorum grege stipatus, quocumque incedebat, omnia turbabat : tunc enim tribunus plebis [[Titus Annius Milo]] qui sodales eiusdem generis collegerat, Pompei patrocinio insuper fretus, adversus eum prodiit : unde rixae et caedes multae fuere ; at Publius Clodius in fine inferior exstitit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 39.6-8.&lt;/ref&gt;. Quin etiam mox Cicero redux omnia acta tribunatus eius rescindere in senatu conabatur, quod contra leges tribunum factum diceret&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Cato minor'' 40.&lt;/ref&gt;.
* 56 a.C.n. [[Aedilis]]. Per totum annum sodalicia Clodiana et sodalicia Miloniana manum conseruerunt dum eorum duces sese invicem de vi postulant. Ita rempublicam turbare non desinebat Publius Clodius&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 39.18-23.&lt;/ref&gt; ! Postquam vero Pompeius consulatum petere in animo habuit et cum senatu vehementer de ea re confligebat, in gratiam cum eo rediit : sperabat enim ita aliquid sibi impetraturum&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 39.29.&lt;/ref&gt;.
* 53 a.C.n. In republica maxime perturbata (per sex menses consulatus vacavit) Publius Clodius praeturam petebat et eius inimicus Titus Milo consulatum ; quem quia consulem fieri nolebat non cessantibus seditionibus rixisque comitia haberi non sivit. Anno iam circumacto magistratus anni 52 a.C.n. nondum designati erant...
* 52 a.C.n. 18 ianuarii : Clodiani ac Miloniani apud [[Bovillae|Bovillas]] in [[Via Appia]], sive forte sive potius ex insidiis, congressi sunt. Rixa commissa Publius Clodius Pulcher primo vulneratus ac deinde de proposito a Milonianis confectus est&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 40.48 [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] 30-32.&lt;/ref&gt;. Nuntio necis Romam allato tumultus maximus fuit : corpus Clodi in Foro a tribunis plebis [[Quintus Pompeius Rufus (tribunus plebis)|Pompeio Rufo]] et Quinto Munatio Planco expositum mox in [[Curia]] a plebe, quae ei favebat, crematum est ac curia ubi [[Senatus Romanus|senatus]] haberi solebat, ''Cornelia'' dicta quia a [[Sylla|Sulla]] in locum antiquae [[Curia Hostilia|Curiae Hostiliae]] aedificata erat, tota exarsit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 40.49.&lt;/ref&gt;. Mense aprili Milo, quamquam a Cicerone defendebatur&lt;ref&gt;[[Pro Milone]] cum argumento [[Quintus Asconius Pedianus|Quinti Asconii]].&lt;/ref&gt;, de vi damnatus in exsilium proficisci coactus est.

Publius Clodius fuit vir seditiosus et turbulentus qui multa in republica per vim et pecunias egit, in quo non multum ab aliis viris politicis illius aetatis differt. Itaque nonnihil ad auctoritatem senatus minuendam et instituta reipublicae evertenda contulit. Ab infima plebe maxime amabatur et popularior [[populares|popularibus]] fuisse recte dici potest. Saepe Caesari Crassoque morem gessit, nonnumquam etiam Pompeio ; saepe etiam sibi consuluit. Posteritati e Ciceronis scriptis qui eum oderat maxime notus est : quam ob rem de Clodio Pulchro fortasse prave hodie iudicamus.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* &quot;[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0780.html Claudius (40)]&quot; in {{Smith-bio}} vol. 1 pp. 771-774
* J. P. V. D. Balsdon, &quot;Fabula Clodiana&quot; in ''Historia'' vol. 15 (1966) pp. 65-73
* Herbert Benner, ''Die Politik des P. Clodius Pulcher : Untersuchungen zur Denaturierung des Clientelwesens in der ausgehenden römischen Republik'', Stuttgart : F. Steiner, 1987. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1989_num_58_1_2274_t1_0471_0000_2 Recensio critica]
* J. L. Butrica, &quot;Clodius the Pulcher in Catullus and Cicero&quot; in ''Classical Quarterly'' vol. 52 (2002) pp. 507-516
* Michèle Ducos, 'De l’exil à la domus : les problèmes de droit liés à l’exil de Cicéron', ''Interférences'' 2015(8) [https://interferences.revues.org/5453 Hic legere potes]
* L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio'': Romae: Laterza, 2008
** &quot;La legislazione tribunizia di Publio Clodio Pulcro (58 a.C.) e la ricerca del consenso a Roma&quot;, ''Studi Classici e Orientali'' 1999(47) : 245-341 [https://www.jstor.org/stable/24186882?seq=1#page_scan_tab_contents]
** &quot;Lex Clodia de iure et tempore legum rogandarum&quot;, ''Studi Classici e Orientali'' 1997(45) : 297-328 [https://www.jstor.org/stable/24185644?seq=1#page_scan_tab_contents]
* JM Flambard, &quot;Clodius, les collèges, la plèbe et les esclaves. Recherches sur la politique populaire au milieu du Ier siècle&quot;, ''Mélanges de l'Ecole française de Rome. Antiquité'', 1977(89) : 115-156 [http://www.persee.fr/doc/mefr_0223-5102_1977_num_89_1_1098 Hic legere potes]
* ES Gruen, &quot;P. Clodius, instrument or independant agent ?&quot;, ''Phoenix'', 1966(20): 120-130 [https://www.jstor.org/stable/1086053?seq=1#page_scan_tab_contents]
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359
* A. W. Lintott, &quot;P. Clodius Pulcher: 'Felix Catilina?'&quot; in ''Greece &amp; Rome'' vol. 14 (1967) pp. 157-169
* Philippe Moreau, ''Clodiana religio. Un procès politique en 61 av. J.-C.'' Lutetiae: Les Belles Lettres, 1982. ISBN 2-251-33103-4 [http://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1983_num_200_3_4494?q=clodiana+religio Recensio critica]
** &quot;La lex Clodia sur le bannissement de Cicéron&quot;, ''Athenaeum'' 1987(65) : 465-492.
* David Mulroy, &quot;The Early Career of P. Clodius Pulcher: A Re-Examination of the Charges of Mutiny and Sacrilege&quot; in ''Transactions of the American Philological Association'' vol. 118 (1988) pp. 155-178
* Wilfried Nippel, &quot;Publius Clodius Pulcher 'der Achill der Straße'&quot; in Karl-Joachim Hölkeskamp, Elke Stein-Hölkeskamp. edd., ''Von Romulus zu Augustus. Große Gestalten der römischen Republik'' (Monaci: Beck, 2000. ISBN 3-406-46697-4) pp. 279–291
* Andrew Riggsby, 'Clodius/Claudius,' ''Historia'' 2002(51) : 117-123.
* Jörg Spielvogel, &quot;P. Clodius Pulcher: Eine Politische Ausnahme-Erscheinung der Späten Republik?&quot; in ''Hermes'' vol. 125 (1997) pp. 56-74
* Geoffrey S. Sumi, &quot;Power and Ritual: The Crowd at Clodius' Funeral&quot; in ''Historia'' vol. 46 (1997) pp. 80-102
* W. Jeffrey Tatum, &quot;P. Clodius Pulcher and Tarracina: Publi Progenies Appi Cognomine Pulchri Occubuit Letum&quot; in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' vol. 83 (1990): 299-304
* W. Jeffrey Tatum. ''The Patrician Tribune. Publius Clodius Pulcher''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1999 {{Google Books|YHGYYaHLgfgC|Paginae selectae}}

== Nexus externi ==
* [http://people.clemson.edu/~elizab/romanbib.html#clodius Bibliographia Publii Clodii Pulchri]

{{DEFAULTSORT:Clodius Pulcher, Publius}}
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]
[[Categoria:Gens Claudia|Pulcher, Publius]]
[[Categoria:Politici Romani antiqui]]
[[Categoria:Populares (Roma antiqua)]]
[[Categoria:Mortui 52 a.C.n.]]
[[Categoria:Nati saeculo 1 a.C.n.]]
[[Categoria:Necati]]
[[Categoria:Tribuni plebis]]</text>
      <sha1>abnc98l7q2usu490k3zl90dvzxtkayk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Appianus Alexandrinus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41536</id>
    <revision>
      <id>3994590</id>
      <parentid>3984817</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T06:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19982" sha1="crwo1pdpwvl3ymlyswbjrce43ajypuy" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Appianus Alexandrinus''' ([[Graece]] {{Polytonic|Ἀππιανὸς Ἀλεξανδρεύς}}) fuit [[rerum gestarum scriptor|scriptor]] qui [[lingua Graeca antiqua|Graece]] Romanorum bella per gentes digesta [[narratio|narravit]]. Natus circa annum [[95]], mortuus circa annum [[165]], vixit igitur tempore [[Traianus|Traiani]], [[Hadrianus|Hadriani]], et [[Antoninus Pius|Antonini Pii]] [[imperator]]um.

== Vita ==
Nulli fontes de vita Appiani nisi ipsius opera et epistula quaedam rhetoris [[Marcus Cornelius Fronto|Frontonis]] nobis supersunt. Autobiographiam scripsisse e Praefatione quidem comperimus&lt;ref&gt;''Praefatio'' 15.&lt;/ref&gt; sed nihil ad nos pervenit. Divite familia [[Alexandria|Alexandrina]] natus iuri et arti oratoriae studuit, patronus apud iudicia ut fieret. [[Hadrianus (imperator)|Hadriano]] imperante Romam venit ubi causas coram ipso principe agebat et fortasse praeclaro sacerdotio quoque fungebatur&lt;ref&gt;Goukowsky (1998), qui inscriptionem nuper repertam ita interpretatus est.&lt;/ref&gt;. Regnante [[Antoninus Pius|Antonino Pio]] civis Romanus [[Eques Romanus|equestris ordinis]] erat quoniam ''procurationem Augusti'' quandam per amicum Frontonem a principe impetravit. Vixit usque ad tempus [[Marcus Aurelius|Marci Aurelii]].

== Opera ==
[[Fasciculus:Radolt.JPG|thumb|300px|[[Petrus Candidus Decembrius|Petri Candidi]] praefatio ad interpretationem Latinam librorum historicorum. Appiani. Editio [[incunabula]], Venetiis, 1477.]]
Praeter [[autobiographia]]m noti sunt libri historici ''Ῥωμαϊκά'' inscripti (Latine ''[[Historia Romana (Appianus)|Historia Romana]]'' sive ''Res Romanae'' ), e quibus alii integri servati, alii omnino deperditi, aliorum fragmenta tantum supersunt e collectaneis excerptorum [[Constantinus VII Porphyrogenitus|Constantinianis]] plerumque sumpta&lt;ref&gt;Quae ''de legationibus'' et ''de Virtutibus et Vitiis'' et ''de Sententiis'' inscripta sunt. Alia fragmenta in [[Suda]] vel apud [[Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)|Photium]] vel apud grammaticos inventa sunt.&lt;/ref&gt;. Appianus bellorum Romanorum historiam hominibus Graece loquentibus tradere sibi proposuerat ; quod ut efficeret, dimisso ordine chronologico in [[Annales|Annalibus]] observato, materiam suam per gentes vel potius per geographicas regiones digessit&lt;ref&gt;''Praef''. XII-XIII.&lt;/ref&gt; : exempli gratia in libro Hispanico et [[Secundum bellum Punicum|secundi belli Punici]] proelia adversus [[Carthago|Carthaginienses]] et [[Bella celtiberica|bella Celtiberica]] exponit. Ab illo consilio tamen nonnumquam aberrat ut in libro Mithridatico vel in quinque libris de civilibus bellis ubi omnia proelia quae ad illa bella pertinent, ubicumque gesta sint, colligit.
Haec est dispositio operis secundum [[Photius I (patriarcha Constantinopolitanus)|Photium]] qui viginti quattuor libros in totum numerabat :
* Praefatio propositum operis declarans.
* liber regius (pauca fragmenta)
* liber Italicus (pauca fragmenta)
* liber Samniticus (fragmenta)
* liber Gallicus (pauca fragmenta)
* liber de Sicilia aliisque insulis (pauca fragmenta)
* liber Ibericus (integer)
* liber Hannibalicus (integer) proelia secundi belli Punici in Italia commissa narrat.
* liber Libycus (integer) cui appendix de rebus Numidicis (fragmenta) subiuncta est.
* liber Macedonicus (fragmenta) cui appendix de rebus Illyricis (integra) subiuncta est.
* liber Graecus et [[Ionia|Ionicus]] (deperditus)
* liber Syriacus (integer)
* liber Mithridaticus (integer)
* quinque libri Bellorum civilium in quibus Appianus bella Romanorum inter sese a [[Tiberius Sempronius Gracchus|Tiberio Graccho]] ad mortem [[Sextus Pompeius|Sexti Pompei]] narrat (integri).
Praeterea quattuor libri Aegyptiaci fuerunt (Alexandrinus erat Appianus) qui velut finem bellis civilibus imponerent, dum [[Aegyptus (provincia Romana)|Aegyptus]] provincia Romana fit, victis [[Cleopatra VII (regina Aegypti)|Cleopatra]] [[Marcus Antonius|Marcoque Antonio]] et tres libri ''de centum annis''&lt;ref&gt;Sc. ab Augusto mortuo. Quos libros non perfectos reliquisse videtur.&lt;/ref&gt; (Graece ''Έκατονταετία'') quorum maxima pars ad [[Traianus|Traiani]] bella pertinebat. De quibus libris nihil superest. Appianus in opere suo librum quendam Parthicum (hodie deperditum) quoque memorat qui fortasse libro Syriaco subiunctus erat.

== De fide historica ==
Appianus ipse in ''Historiis'' suis sani et aequi iudicii fuisse videtur. Sine favore vel odio res gestas narrare studet nec testimonia iniqua -exempli gratia [[Philippicae (Cicero)|Philippicas Ciceronis]]- ab historico accipienda putat. Fontes rebus gestis coaevos eligit atque nonnumquam ad inscriptiones et scrinia Palatina recurrit (exempli gratia [[Proscriptio|proscriptionis]] edictum anni 43 a.C.n. Graece conversum quarto libro ''Bellorum civilium'' suorum inseruit&lt;ref&gt;''Bell. civ.'' IV,11.&lt;/ref&gt;). Experientia sua quoque uti scit, quippe qui res [[Imperatores Romani|imperatorum Romanorum]] procurare solebat, et instituta suae aetatis nonnumquam memorat, cum praeteritis ut conferat. Res magni momenti a parvis discernere solet atque causas magnarum mutationum rerum plerumque optime percipit.

At res plura ante saecula gestas refert, quas apud priores scriptores quaerere cogitur. Quocirca compilator fuisse vulgo dicitur qui plus minusve valet prout e meliore aut peiore fonte exhaurit. Sane errores et confusiones in Historiis Appiani non raro deprehenduntur. Chronologiae&lt;ref&gt;''Praef''. XIII (voluntaria erat illa incuria).&lt;/ref&gt; et geographiae nimis negligens erat ac in proeliis narrandis, sicut multi historici antiqui, non tam ad militarem veritatem tendit quam ad dramaticum patheticumque rerum gestarum arte ortatoria augendum. Quod si [[Proelium Cannense|Cannensis pugnae]] relationem in ''libro Hannibalico'' cum [[Polybius|Polybio]] aut [[Titus Livius|Tito Livio]] compares, pessimum militarem historicum fuisse Appianum iudicares. Praeterea dum quae coniuncta sunt separatim per regiones refert, ut in [[Secundum bellum Punicum|Secundo Bello Punico]], causas rerum difficiliores intellectu lectori facit. Quin etiam alii historici, -exempli gratia [[Dio Cassius]]-, cum comparare licet, nonnumquam easdem res atque Appianus sed non eodem modo referunt. Quibus de causis cum Appianus de aliqua re fons unicus extitit, ut in bellis Hispanicis et civilibus saepe accidit, testimonium eius, quamvis pretiosum, non sine suspicione critica accipiendum est.

Nihilominus, quae optima pars operis eius est, de [[Tertium bellum Punicum|tertio bello Punico]]&lt;ref&gt;Paene fons unicus de eo bello, certe longe praecipuus est. Fortasse Polybium auctorem secutus est.&lt;/ref&gt; et de bellis civilibus&lt;ref&gt;Variis fontibus usus est, inter quos [[Gaius Asinius Pollio (consul 40 a.C.n.)|Asinius Pollio]] atque ipsius Augusti ''de vita sua'' dubii non sunt.&lt;/ref&gt; optimam ex omnibus auctoribus antiquis narrationem nobis reliquit, non tantum pretiosi testimonii causa sed etiam ob litteraria merita.

== De editionibus ==
=== Versiones Latinae ===
* Circa 1450 iussu papae [[Nicolaus V|Nicolai quinti]] [[Petrus Candidus Decembrius]] primus Appianum in linguam Latinam convertit. Quae versio anno 1472 typographice [[Venetiae|Venetiis]] apud [[Wendelinus de Spira|Wendelinum de Spira]] in lucem prodiit et saepe postea reedita est. Quin etiam et ipsa Italiane et Francogallice versa est.
* Sedecimo saeculo partes ''Historiae'' Appiani Latine converterunt [[Sigismundus Gelenius]] (1544)&lt;ref&gt;''Appiani Alexandrini romanorum historiarum de bellis punicis liber, de bellis syriacis liber de bellis parthicis liber, de bellis mithridaticis liber, de bellis civilibus libri V, de bellis gallicis... epitome, omnia per Sigismundum Gelenium latine reddita. De bellis hispanicis liber, Caelio Secundo Curione translatore...''. Basileae : per H. Frobenium, 1554 [https://books.google.fr/books?id=DyEtWzPLz3AC&amp;pg=PA474&amp;dq=Appiani+Alexandrini+romanorum+historiarum+de+bellis+punicis+liber,+de+bellis+syriacis+liber+de+bellis+parthicis+liber,&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwif6-GB5fPPAhWCMhoKHfqwAk0Q6AEIJjAB#v=onepage&amp;q=Appiani%20Alexandrini%20romanorum%20historiarum%20de%20bellis%20punicis%20liber%2C%20de%20bellis%20syriacis%20liber%20de%20bellis%20parthicis%20liber%2C&amp;f=false Hic legere potes] &lt;/ref&gt;, [[Coelius Secundus Curio|Caelius Secundus Curio]] (1544)&lt;ref&gt;''Ibid.''&lt;/ref&gt;, [[Franciscus Beraldus]] (1560)&lt;ref&gt;''Ibericum'' et ''Annibalicum'' ipso Henrico Stephano rogante Graece in lucem prius edita converterat : ''Appiani Alexandrini Hispanica et Annibalica, latinè nunc primùm edita, ex Francisci Beraldi interpretatione''... Henricus Stephanus, 1560.&lt;/ref&gt;. [[Henricus Stephanus (mortuus 1598)|Henricus Stephanus]] harum interpretationum merita inter se comparat in praefatione magnae editionis suae (1592).

=== Primae editiones Graecae ===
* [[Editio princeps]] maximae partis textus Graeci anno 1551 demum Lutetiae [[Carolus Stephanus|Caroli Stephani]] cura (adiuvante sine dubio fratre [[Robertus Stephanus|Roberto]] et [[Henricus Stephanus (mortuus 1598)|fratris filio Henrico]]) typis regiis impressa in lucem prodiit&lt;ref&gt;''Appiani Alexandrini romanarum historiarum celtica, libyca vel carthaginensis, illyrica, syriaca, parthica, mithridatica, civilis, quinque libris distincta...'' [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k521431 Hic legere potes apud Gallica]&lt;/ref&gt;.
* Anno 1557 cum aliis fragmentis auctorum Graecorum numquam antea editorum [[Henricus Stephanus (mortuus 1598)|Henricus Stephanus]] [[Genava]]e ''Annibalicum'' et ''Ibericum'' separatim Graece publicavit&lt;ref&gt; ''Ἐκ των Κτησιου, Αγαθαρχιδου, Μεμνονος ιστορικων έκλογαι. Αππιανου Ιβηρικη και Αννιβαικη. Ex Ctesia, Agatharchide, Memnone excerptæ historiæ. Appiani Iberica. Item, De gestis Annibalis. Omnia nunc primùm edita. Cum Henrici Stephani castigationibus''.&lt;/ref&gt;, qui libri editioni priori deerant.
* Anno 1582 [[Fulvius Ursinus]]&lt;ref&gt;Manuscriptum ei ab amico [[Antonius Augustinus|Antonio Augustino]] missum erat, qui librum apud bibliophilum Ioannem Paez de Castro in Hispania invenerat et per scribam Graecum suum, Andream Darmarium, apographum fieri curaverat.&lt;/ref&gt; ''Excerpta de legationibus'' Romae publicavit, quae ''Romaïcon'' fragmenta adhuc ignota eruditis praebuerunt.
* Anno 1592 Genavae Henricus Stephanus magnam editionem Graecolatinam curavit, adposita textui Graeco interpretatione Latina ab ipso e Gelenio et Beraldo concocta. Quae editio ante Schweighaeuserum non superata est&lt;ref&gt;''Appiani Alexandrini Romanorum historiarum quae supersunt. Novo studio conquisivit,... latinam versionem emendavit, adnotationibus variorum suisque illustravit... Johannes Schweighaeuser...'' &lt;/ref&gt;.
* Anno 1634 [[Henricus Valesius]] colllectaneum ''de Virtutibus et Vitiis''&lt;ref&gt;Nonnumquam ''Excerpta Valesiana'' dicuntur.&lt;/ref&gt; in codice 'Peiresciano' repertum primus Graece et Latine in lucem edidit, ita nova fragmenta Appiani ''Romaïcon'' divulgans&lt;ref&gt; ''Polybii, Diodori Siculi, Nicolai Damasceni, Dionysii Halicar., Appiani Alexand., Dionis et Ioannis Antiocheni excerpta ex collectaneis Constantini Augusti Porphyrogenetae'' Henricus Valesius nunc primum Graecè edidit, Latinè vertit, notisque illustrauit. Parisiis: sumptibus Mathurini Du Puis, viâ Iacobaeâ, sub signo coronæ, [[1634|M.DC.XXXIV]]&lt;/ref&gt;.
* Anno 1785 [[Iohannes Schweighaeuser]], doctor [[Argentoratum|Argentoratensis]], maximam editionem Graecolatinam quae hodieque apud eruditos in honore est, quattuor voluminibus [[Lipsia]]e curavit&lt;ref&gt;''Appiani Alexandrini Romanarum historiarum quae supersunt novo studio conquisivit,... latinam versionem emendavit, adnotationibus variorum suisque illustravit... Johannes Schweighaeuser... '' [https://books.google.be/books?vid=GENT900000059485&amp;hl=fr Hic legere potes]&lt;/ref&gt;. Plures manuscriptos comparavit et versionem Latinam Gelenii emendavit. De methodo ipse duas dissertatiunculas anno 1781 Argentorati ediditː ''[https://books.google.fr/books?id=oJxAAAAAcAAJ&amp;pg=PP5&amp;hl=fr&amp;source=gbs_selected_pages&amp;cad=2#v=onepage&amp;q&amp;f=false De impressis ac manuscriptis Appiani codicibus]'' et [https://archive.org/details/4627544/page/n3/mode/2up Exercitationes in Appiani Historias].
* Anno 1827 [[cardinalis]] [[Angelus Mai]], qui in [[Palimpsestus|codice rescripto]] [[Bibliotheca Vaticanae|Bibliothecae Vaticanae]] collectaneum excerptorum Byzantinum ''de Sententiis'' inscriptum agnoverat, quae tum legi potuerunt publicavit, ita pauca fragmenta nova Appiani divulgans&lt;ref&gt;[https://books.google.fr/books?id=wPhPAAAAYAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;hl=fr&amp;source=gbs_ViewAPI&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Reeditio 1830]&lt;/ref&gt;.

=== Editiones hodie in usu ===
* Optima et recentissima Appiani editio in ''[[Collection des Universités de France|Collectione des Universités de France]]'' ab anno 1997 duodecim voluminibus per varios auctores publicatur. Desunt adhuc (2016) tomus primus (fragmenta quinque primorum librorum) et tomus nonus (liber secundus de bellis civilibus). Praeter apparatum criticum et versionem Francogallicam, locupletissimam adnotationem et introductionem unicuique libro praebet&lt;ref&gt;Recensiones criticae : [http://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1999_num_112_1_4363_t1_0322_0000_2 Liber Hannibalicus] [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2010_num_79_1_3786_t21_0414_0000_2?q=appien%20compte%20rendu Bella civilia I] [http://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_2001_num_114_2_4475_t2_0742_0000_2 Bellum Mithridaticum] [http://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_2009_num_122_2_7967_t13_0671_0000_2 Liber Syriacus] [http://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_2001_num_114_2_4475_t2_0744_0000_1 Liber Libycus]&lt;/ref&gt;.
* Aemilius Gabba editionem suam libri quinti ''Bellorum civilium'' pretiosissimo commentario (Italiane) ornavit : ''Appiani Bellorum civilium... introduzione, testo critico e commento con traduzione e indici,'' a cura di Emilio Gabba. 5, Liber quintus. - Florentiae : la Nuova Italia, 1970
* Editiones [[Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana|Bibliothecae Teunerianae]] Lipsiae datae ad apparatum criticum et textum emendandum multum contulerunt : ultima editio Appiani in duos tomos divisa est (tomus I 1962&lt;ref&gt; ''Appiani historia romana... Ediderunt P. Viereck et A. G. Roos... E. Gabba. 1, Proemium. Iberica. Annibaica. Libyca. Illyrica. Syriaca. Mithridatica. Fragmenta'' &lt;/ref&gt; ; tomus II 1905&lt;ref&gt; ''Appiani historia romana. T. II ex recensione Ludovici Mendelssohnii. Editio altera correctior''&lt;/ref&gt;).

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
* [http://remacle.org/bloodwolf/historiens/appien/index.htm Opera] {{Ling|Graece|Francogallice}}
* {{Google Books|LIlbAAAAQAAJ|Opera}} {{Ling|Graece|Latine}}
* [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k588155 Bellum civile] {{Ling|Latine}}
* [https://web.archive.org/web/20170426095144/http://bcs.fltr.ucl.ac.be/ENCYC-1/appien.htm Excerpta cum introductione (Francice)]
* [https://web.archive.org/web/20080105092652/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian.html De Appiano Alexandrino apud ''Livius.org''] {{Ling|Anglice}}
* {{Cite book
| publisher = World Digital Library
| title = Appiani Alexandrini Historia Publio Candido interprete Ac praeterea Anonymi Compendium historiae ab excessu Constantini usque ad Ioannem XXIII
| language = Latine
| accessdate = 2014-02-28
| url = http://www.wdl.org/en/item/11613/
}}

== Plura legere si cupis ==
* ''Appian’s Roman History: Empire and Civil War''. Swansea: The Classical Press of Wales, 2015 SBN: 978-1-910589-00-7. [https://web.archive.org/web/20180410091255/https://research.ncl.ac.uk/histos/documents/2016RD10GoukowskyonWelch.pdf Recensio critica]
* &quot;[https://web.archive.org/web/20070907210213/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0256.html Appianus Alexandrinus]&quot; in {{Smith-bio}} vol. 1 p. 218
* Nicolaus Barbu (1933), ''Les sources et l'originalité d'Appien dans le deuxième livre des guerres civiles'', Parisiis. [http://www.persee.fr/doc/reg_0035-2039_1935_num_48_228_4966_t1_0615_0000_2 Recensio critica] 
* K. Broderson (1993), &quot;Appian und sein Werk&quot;, in: ''Aufstieg und Niedergang der römischen Welt'' (1993) : 339-363
* GS Bucher (2000), &quot;The Origins, Program, and Composition of Appian’s Roman History&quot;, in ''Transactions of the American Philological Association'' 130 : 411–458 [https://web.archive.org/web/20100716124707/http://puffin1.creighton.edu/clc/Faculty_page/Bucher/Vita/130.1bucher.pdf Hic legere potes] 
*[[Hieronymus Carcopino]], &quot;La valeur historique d'Appien&quot; in ''Autour des Gracques. Etudes critiques'', Les Belles Lettres, 1967ː 3-45 
* Clara Carsana (2013), 'Discours vrais ou inventés ? Le cas d’ Appien' in ''Dialogues d'histoire ancienne'' 39(2) : 103-123 [http://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_2013_num_39_2_3857 Hic legere potes]
** (cur. 2007), ''Commento storico al libro II delle Guerre civili di Appiano, parte I'', Pisae, ETS. ISBN 978-88-467-1878-5
* Stephanus Famerie (1998), ''Le latin et le grec d'Appien : contribution á l'étude du lexique d'un historien grec de Rome'', Genavae, Droz. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2000_num_69_1_2445_t1_0386_0000_3 Recensio critica] [http://www.persee.fr/doc/rea_0035-2004_1999_num_101_3_4783_t1_0561_0000_2 Alia recensio critica]
** 1993 : ''Concordantia in Appianum'', Hildesiae. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1995_num_64_1_1237_t1_0304_0000_2 Recensio critica]
* Aemilius Gabba (1956), ''Appiano e la storia delle guerre civili'', Florentiae, La Nuova Italia. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1957_num_26_2_3329_t1_0465_0000_2 Recensio critica Francogallice] [http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1958_num_36_2_2219_t1_0489_0000_2 Alia recensio critica]
* Bernardus Goldmann (1988), ''Einheitlichkeit und Eigenständigkeit der Historia Romana des Appian'', Hildesiae. [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1991_num_60_1_2329_t1_0375_0000_1 Recensio critica Francogallice] [https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-studies/article/goldmannbernhard-einheitlichkeit-und-eigenstandigkeit-der-historia-romana-des-appian-beitrage-zur-altertumswissenschaft-vi-hildesheim-etc-olms-weidmann-1988-pp-147-isbn-3-487-09007-4/87D7A72093A78680D59CD3641788D777 Recensio critica Anglice]
* Paulus Goukowsky (1998), 'Appien d'Alexandrie, prêtre de Rome sous Hadrien' in ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'' 142(3) : 835-856 [http://www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1998_num_142_3_15911 Hic legere potes]
** 2001 : 'Un &quot;compilateur&quot; témoin de son temps : Appien d'Alexandrie et la révolte juive de 117 ap. J.-C.', ''Cahiers de la Villa Kérylos'' 11(1) : 167-203 [http://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2001_act_11_1_1040 Hic legere potes]
* Alanus Gowing (1992), ''The triumviral narratives of Appian and Cassius Dio'', The University of Michigan press. ISBN 0-472-10294-X 
* I. Hahn et G. Nemeth (1993), &quot;Appian und Rom&quot;, in: ''Aufstieg und Niedergang der römischen Welt'' (1993) 364-402.
** 1982 : 'Appian und seine Quellen', in: G. Wirth (ed.), ''Romanitas-Christianitas'', 1982 : 251-76 
* Gottofredus Katt (1886), ''De Appiani elocutione'', [[Baden-Baden]] [https://archive.org/details/deappianielocut00kratgoog Hic legere potes]
* Georgius Kramer (1889), ''Theologumena Appiani, dissertatio inauguralis... quam... die XV. m. quintilis 1889... defendet Georgius Kramer,...'' Vratislaviae : typis G. Hoyeri. 
* Philippus Torrens, &quot;Appien et la géographie&quot; in ''Histoire et géographie chez les auteurs grecs : du IIe s. av. J.-C. au VIe s. après J.-C.'' (curantibus Michèle Coltelloni-Trannoy et Sébastien Morlet). Parisiis, de Boccard, 2018 ː 121-134 
* Ioannes Vanderleest (1988), ''Appian and the Writing of the Roman History'', Universitas Torontina.

[[Categoria:Nati saeculo 1]]
[[Categoria:Mortui saeculo 2]]
[[Categoria:Auctores Graeci antiqui]]
[[Categoria:Auctores Latini antiqui]]
[[Categoria:Autobiographi]]
[[Categoria:Historici Romani antiqui]]
[[Categoria:Scriptores Aegypti Graecoromani]]</text>
      <sha1>crwo1pdpwvl3ymlyswbjrce43ajypuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mors voluntaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45426</id>
    <revision>
      <id>3994472</id>
      <parentid>3933609</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DaddyCell</username>
        <id>94839</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notae */</comment>
      <origin>3994472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5501" sha1="skot3kt7srdsytjqg535uej5ieefehi" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Edouard Manet - Le Suicidé.jpg|thumb|''[[Le Suicidé]].'' [[Pictura]] [[Eduardus Manet|Eduardi Manet]] (1877–1881).]]
[[Fasciculus:Suicide rates map-en.svg|thumb|Quot homines pro 100&amp;thinsp;000 sibi mortem in variis [[civitas sui iuris|civitatibus]] consciverint.]]

'''Mors voluntaria''',&lt;ref&gt;[[Cicero|Cic.]] ''[[De finibus bonorum et malorum|Fin.]]'' 7.3.3; [[Titus Livius|Liv.]] 8.6.12; [[Lucius Annaeus Seneca minor|Sen.]] ''[[Epistulae morales ad Lucilium|Ep.]]'' 77.7.&lt;/ref&gt; sive '''suicidium''',&lt;ref&gt;{{Morgan}} Morgan etiam alia, rariora quidem, verba praebet.&lt;/ref&gt; est actus quo aliquis sibi [[mors|mortem]] consciscit, se ipse interficiens. Mortis voluntariae causa saepe [[morbus]] ([[depressio (psychiatria)|depressio]] aut intolerabilis [[corpus|corporis]] dolor) esse potest. Secundum [[Consociatio Mundialis Sanitatis|consociationem mundialem sanitatis]], mortes voluntariae in [[tellus|orbe terrarum]] frequentes sunt apud [[adulescentia|adulescentes]] qui viliter semet ipsum colunt et vexatione condiscipulorum premuntur. Itaque necesse est administratoribus [[schola]]sticis ludique magistris consilium capere, ut [[tolerantia]] provehatur in [[schola|scholis]], qua ratione etiam mortes voluntariae prohibeantur. Aliae causae suicidii sunt abusus [[alcohol|temeti]], vis [[familia]]ribus inlata, separatio a [[parens|parentibus]], [[discriminatio]] [[homophylophilia|propensionis sexualis]] [[identitas generis|generisve identitatis]] causa facta. Aliae res [[periculum]] suicidii augentes sunt indoles irritabilis, nimia [[aestimatio sui|sui dignatio]] cum sui contemptu alternans, [[mos|mores]] impulsivi.&lt;ref&gt;[http://www.who.int/mental_health/media/en/62.pdf ''De suicidio evitando: Consilia ad usum magistrorum et administratorum''] (Genavae, 2000), pp. 8–9 et 13.&lt;/ref&gt;

[[Aemilius Durkheim]] mortem voluntaritam in [[Aemilius Durkheim#De morte voluntaria|quattuor genera]] dividit, id est, suicidium egoisticum, suicidium altruisticum, suicidium anomum, et suicidium fatalisticum.&lt;ref&gt;Aemilius Durkheim, ''Le suicide'', anno [[1898]].&lt;/ref&gt; Pessima conditio [[labor]]is vel [[tempus laboris]] super limitationem a systemate [[accumulatio capitalis|accumulationis capitalis]] laboratoris sibi mortem compellare{{dubsig}} potest, ut ''[[Das Kapital|De capitali]] a [[Carolus Marx|Caroli Marx]] dixit.&lt;ref&gt;[[Das Kapital, Volumen I]], Sectio VII, caput 24.&lt;/ref&gt;

''Conamen suicidii'' dicitur, si mortem voluntariam afferre intentum est, at involuntarie non perfectum.

''Suicidium extensum'' mortem alterius et antecedentem et intentam suicidium commitentis causa significat.

== Epidemiologia ==
Totius mundi mortes voluntariae per annum circiter decies centena milia sunt, quarum incepta ducenties centena milia per annum&lt;ref&gt;{{Cite book |authors=Värnik P, Wassermann D |title=Global Suicid. In: Kaschka WP, Rujescu D (eds.). Biological Aspects of Suicidal Behavior. |year=2016 |pages=1-10 }}&lt;/ref&gt;. Horum hominum pluribus [[morbus mentis]] est&lt;ref&gt;{{Cite journal |authors=Bolton JM, Gunnel D, Turecki G |title=Suicide risk assessment and Intervention in People with mental illness |journal=Br Med J |year=2015 |volume=351 |pages=h4978}}&lt;/ref&gt;. [[Instrumenta divulgationis]] quoque momentum habere possunt&lt;ref&gt;{{cite journal |authors=Boyce N |title= Suicide clusters: the undiscovered Country |Journal=Lancet |year=2011 |volume=378 |month=Oct |pages=1452 |url=http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736%2811%2961634-6/fulltext }}&lt;/ref&gt; et noxium (effectus Werther) et defendens (effectus Papageno)&lt;ref&gt;{{cite journal |authors=Niederkrotenthaler T, Voracek M, Herberth A, Till B, Strauss M, Etzersdorfer E, Eisenwort B, Sonneck G |title=Role of media reports in completed and prevented suicide: Werther v. Papageno effects |journal=Brit J Psychiatr |volume=197 |year=2010 |pages=234-43 |doi=10.1192/bjp.bp.109.074633 |url=https://msrc.fsu.edu/system/files/Niederkrotenthaler%20et%20al%202010%20Role%20of%20media%20reports%20in%20completed%20and%20prevented%20suicide--%20Werther%20v.%20Papageno%20effects.pdf }}&lt;/ref&gt;.

=== Mortes voluntariae apud adulescentes ===
Cogitationes apud [[adulescens|adulescentes]] de morte voluntaria non solum a [[psychopathologia]]e mutationibus vel [[depressio (psychiatria)|depressione]] priore sed etiam ab inexhausto [[alcohol]]is vel [[Interrete|interretiali]] indomabili consumptione oriri videtur.&lt;ref&gt;{{cite journal |authors=Bousoño Serrano M, Al-Halabí S, Burón P, Garrido M, Díaz-Mesa EM, Galván G, García-Álvarez L, Carli V, Hoven C, Sarchiapone M, Wasserman D, Bousoño M, García-Portilla MP, Iglesias C, Sáiz PA, Bobes J |title=Uso y abuso de sustancias psicotrópicas e internet, psicopatología e ideación suicida en adolescentes |journal=Adicciones |year=2017 |volume=29(2) |pages=97-104 |url=http://adicciones.es/index.php/adicciones/article/view/811}} {{Ling|Hispanice}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

{{NexInt}}
{{div col|3}}
* [[Anumarana]]
* [[Autothysis]]
* [[Cupio dissolvi]]
* [[Dies mundi morti voluntariae prohibendae]]
* [[Euthanasia]]
* [[Immolatio sui]]
* [[Insomnia]]
* [[Miseria]]
* [[Mori volo]]
* [[Mors adiuta]]
* [[Psychotropicum]]
* [[Seppuku]]
* [[Tristis Dominica]]
{{div col end}}

== Nexus externi ==
* {{cite book |authors=Harmer B., Lee S., et al. |title=Suicidal Ideation |book=Stat Pearls |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33351435/}} {{Ling|Anglice}}

[[Categoria:Mors voluntaria]]
[[Categoria:Sociologia]]
{{1000 paginae}}

{{Myrias|Biologia}}</text>
      <sha1>skot3kt7srdsytjqg535uej5ieefehi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaius Antonius Hybrida</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47521</id>
    <revision>
      <id>3994505</id>
      <parentid>3993922</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fontes */</comment>
      <origin>3994505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6078" sha1="e828u1x0ur4okk74qy4l4pxue5t8zan" xml:space="preserve">{{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est.

== De gente ==
Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.&lt;/ref&gt;.

== De cursu honorum ==
[[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.&lt;/ref&gt;. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est&lt;ref&gt;Quintus Cicero 8.&lt;/ref&gt;.

[[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea&lt;ref&gt;''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.&lt;/ref&gt;, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]&lt;ref&gt;[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C&lt;/ref&gt; ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset.

Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.&lt;/ref&gt;. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]&lt;/ref&gt;. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere  in animo habebat&lt;ref&gt;{{Strabo}} X.2.13&lt;/ref&gt;. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99&lt;/ref&gt;. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur.

== Fontes ==
*[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida''
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10.
* [[Cicero]], libro quinto ''Epistularum ad Familiares'' 5 et 6.3.
** ''Pro Sestio'' III,8.
** ''Pro Flacco'' 5 et 95.
** ''In Vatinium'' 27-28.
**secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98.
*[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9.
* [[Plutarchus]], ''Cicero'' XI-XII et XVI.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61.
*{{Strabo}} X.2.13

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Plura legere si cupis... ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329]
* E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310.
* Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes]

{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}}

[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]]</text>
      <sha1>e828u1x0ur4okk74qy4l4pxue5t8zan</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994507</id>
      <parentid>3994505</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fontes */</comment>
      <origin>3994507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6138" sha1="6ceb2sw16jlygcahq13zow4cxrhc79o" xml:space="preserve">{{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est.

== De gente ==
Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.&lt;/ref&gt;.

== De cursu honorum ==
[[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.&lt;/ref&gt;. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est&lt;ref&gt;Quintus Cicero 8.&lt;/ref&gt;.

[[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea&lt;ref&gt;''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.&lt;/ref&gt;, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]&lt;ref&gt;[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C&lt;/ref&gt; ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset.

Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.&lt;/ref&gt;. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]&lt;/ref&gt;. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere  in animo habebat&lt;ref&gt;{{Strabo}} X.2.13&lt;/ref&gt;. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99&lt;/ref&gt;. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur.

== Fontes ==
*[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida''
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10.
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 5 et 6.3.
** ''Pro Sestio'' III,8.
** ''Pro Flacco'' 5 et 95.
** ''In Vatinium'' 27-28.
**secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98.
*[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9.
* [[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' XI-XII et XVI.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61.
*{{Strabo}} X.2.13

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Plura legere si cupis... ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329]
* E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310.
* Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes]

{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}}

[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]]</text>
      <sha1>6ceb2sw16jlygcahq13zow4cxrhc79o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994615</id>
      <parentid>3994507</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fontes */</comment>
      <origin>3994615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6179" sha1="jdt6mx0wcwanpxubthizkesud6talts" xml:space="preserve">{{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est.

== De gente ==
Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.&lt;/ref&gt;.

== De cursu honorum ==
[[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.&lt;/ref&gt;. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est&lt;ref&gt;Quintus Cicero 8.&lt;/ref&gt;.

[[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea&lt;ref&gt;''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.&lt;/ref&gt;, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]&lt;ref&gt;[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C&lt;/ref&gt; ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset.

Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.&lt;/ref&gt;. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]&lt;/ref&gt;. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere  in animo habebat&lt;ref&gt;{{Strabo}} X.2.13&lt;/ref&gt;. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99&lt;/ref&gt;. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur.

== Fontes ==
*[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida''
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10.
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 5 et 6.3.
** ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1-2
** ''Pro Sestio'' III,8.
** ''Pro Flacco'' 5 et 95.
** ''In Vatinium'' 27-28.
**secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98.
*[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9.
* [[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' XI-XII et XVI.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61.
*{{Strabo}} X.2.13

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Plura legere si cupis... ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329]
* E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310.
* Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes]

{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}}

[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]]</text>
      <sha1>jdt6mx0wcwanpxubthizkesud6talts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994617</id>
      <parentid>3994615</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* De cursu honorum */</comment>
      <origin>3994617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6228" sha1="q2vor6krswznm90yl5qfod4rrgs0273" xml:space="preserve">{{res|Gaius Antonius Hybrida}} (natus circa annum [[106 a.C.n.]]; mortuus post annum [[42 a.C.n.]]) fuit vir consularis [[Roma antiqua|Romanus]]. Anno [[63 a.C.n.]] collega [[Cicero]]nis in [[consul|consulatu]] fuit. Tum occulte [[Coniuratio Catilinae|coniurationi Catilinae]] favisse dicebatur, quam armis opprimere coactus est.

== De gente ==
Nobili gente plebeia Antoniorum ortus, Gaius filius clarissimi oratoris [[Marcus Antonius (consul 99 a.C.n.)|Marci Antonii]] et frater minor [[Marcus Antonius Creticus|Marci Antonii Cretici]], ita patruus [[Triumviratus|triumviri]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] et eius fratris [[Lucius Antonius|Lucii Antonii]] erat. Duae filiae ei fuerunt : Antonia Hybrida Maior [[Lucius Caninius Gallus (tribunus plebis)|Lucio Caninio Gallo]] nupsit et Antonia Hybrida Minor patrueli [[Marcus Antonius|Marco Antonio]] a quo repudiata est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''[[Vita Marci Antonii (Plutarchus)|Ant]]''. 9.&lt;/ref&gt;.

== De cursu honorum ==
[[Mithridates VI (rex Ponti)|Bello Mithridatico]] [[Sylla]]m in [[Asia Minor|Asiam]] secutus est (87-83 a.C.n.), ut aequum erat : nam patrem Marcum Antonium [[Gaius Marius|Mariani]] interfecerunt. In quo bello praefectus equitum in Graecia fuit ubi varia furta commisisse dicitur : certe repetundarum a [[Gaius Iulius Caesar|Gaio Caesare]] anno [[76 a.C.n.]] accusatus, tum absolutus est&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Caesar'' 4. [[Quintus Tullius Cicero|Q. Cicero]], ''Pet. Cons.'' 8. [[Quintus Asconius Pedianus|Asconius]] ''Tog''. 88.&lt;/ref&gt;. Iam senator anno [[70 a.C.n.]] erat quia illo anno a severis [[Censor|censoribus]] [[Lucius Gellius Publicola (cos. 72 a.C.n.)|Lucio Gellio]] et [[Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus|Gnaeo Cornelio Lentulo]] indignitatis causa e senatu expulsus est&lt;ref&gt;Quintus Cicero 8.&lt;/ref&gt;.

[[Tribunus plebis]] circa 68 a.C.n., [[praetor]] 66 a.C.n. cum Cicerone ludos magnificos edidit cum scaena argentea&lt;ref&gt;''[[Pro Murena]]'' 40. [[Valerius Maximus]] II.4.6. [[Plinius Maior|Plinius]] ''[[Naturalis historia (Plinius)|HN]]'' 33.53.&lt;/ref&gt;, [[consul]] 63 a.C.n. cum eodem Cicerone factus est. Illis [[Comitia|comitiis]] societatem iniisse dicitur cum [[Lucius Sergius Catilina|Catilina]]&lt;ref&gt;[[Asconius]] 83. [[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]] 8.C&lt;/ref&gt; ut ambo consules fierent, repulso Cicerone. Quae spes eum fefellit. Nihilominus [[Coniuratio Catilinae|coniurationi]] favit, ignave tamen et occulte ob metum, et mense decembri in ipsum Catilinam ad [[Faesulae|Faesulas]] in Etruriam cum exercitu a senatu missus est. Tunc morbum sive verum sive fictum adlegans pugnae non interfuit sed legiones legato [[Marcus Petreius|Marco Petreio]] tradidit qui Catilinarios ad [[Pistorium]] delevit (ianuario [[62 a.C.n.]]). Quia Antonii auspiciis pugnatum erat imperator a militibus conclamatus est, sed mortuorum numerus minor fuit quam ut [[Triumphus|triumphare]] posset.

Cicero qui Romae manere cupiebat [[Macedonia (provincia Romana)|provinciam Macedoniam]] quam sorte duxerat collegae cessit, qui proconsul Macedoniae annis 62-60 a.C.n. fuit. in proconsulatu gloriam adeptus non est : non tantum enim socios populi Romani diripuit&lt;ref&gt; ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1-2&lt;/ref&gt; sed etiam a [[Bastarni|Bastarnis]] et [[Dardani|Dardanis]] victus [[Aquila (signum)|aquilas]] [[Legio Romana|legionum]] suarum amisit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 38.10. [[Titus Livius]] ''Per''. 103.&lt;/ref&gt;. Postquam Romam rediit Gaius Antonius Hybrida maiestatis et repetundarum a [[Marcus Caelius Rufus|Marco Caelio Rufo]] et [[Quintus Fabius Maximus (consul 45 a.C.n.)|Quinto Fabio Maximo]] et Lucio Caninio Gallo (qui eius gener postea fuit !) postulatus et a iudicibus damnatus in insulam [[Cephallenia]]m exsul proficisci constituit (59 a.C.n.). Quae in Catilinae coniuratione gesserat quoque accusatores, qui ab ipso Caesare contra eum subornati a Cicerone dicebantur, ei obiciebant : quocirca Cicero eum defendit et ita inimicitiam Caesaris consulis sibi meruit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] XXXVIII.9. [[Cicero|Cic]]. ''Pro Flacco'' 5 et 95. [http://www.attalus.org/latin/bobiensia1.html Scholia Bobiensia ad Flac. 5.]&lt;/ref&gt;. Certe Antonius damnatus velut dominus insulae in Cephallenia opulentam vitam agebat et iam novam urbem ibi condere  in animo habebat&lt;ref&gt;{{Strabo}} X.2.13&lt;/ref&gt;. Nec ante Caesarem [[Dictatura|dictatorem]] Antonius Romam revocatus est, cum denuo ei in [[Curia Hostilia|Curia]] inter senatores sedere licuit&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. II,98-99&lt;/ref&gt;. Quin etiam anno 42 a.C.n., cum [[Triumviratus|triumviri]] Romae dominabantur, Marci Antonii gratia [[Censor|censor]] cum Publio Servilio Rufo electus est. Brevi postea obisse videtur.

== Fontes ==
*[[Quintus Asconius Pedianus|Quintus Asconius]], ''In orationem in toga candida''
* [[Cassius Dio]], libro XXXVII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 25, 30, 32-33, 39-40 necnon libro XXXVIII cap. 10.
* [[Cicero]], libro quinto ''[[Epistulae ad familiares|Epistularum ad Familiares]]'' 5 et 6.3.
** ''[[Epistulae ad Atticum]]'' I.12.1-2
** ''Pro Sestio'' III,8.
** ''Pro Flacco'' 5 et 95.
** ''In Vatinium'' 27-28.
**secunda ''[[Philippicae (Cicero)|Philippica]]'' 98.
*[[Quintus Tullius Cicero|Quintus Cicero]], ''[[Commentariolum petitionis]]'' 7-9.
* [[Plutarchus]], ''[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Cicero]]'' XI-XII et XVI.
* [[Gaius Sallustius Crispus|Sallustius]], ''[[Catilinae coniuratio (Sallustius)|Catilinae coniuratio]]'' 21, 57-61.
*{{Strabo}} X.2.13

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Plura legere si cupis... ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-10 328-329]
* E.S. Gruen, '[https://www.jstor.org/stable/41528651 The Trial of C. Antonius]', ''Latomus'' 1973(32) : 301-310.
* Leonie Hayne, 'The Political Astuteness of the Antonii', ''L'antiquité classique'' 1978(47) : 96-105 [http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_1978_num_47_1_1884 Hic legere potes]

{{Lifetime|saeculo 2 a.C.n.|saeculo 1 a.C.n.|Antonius Hybrida, Gaius}}

[[Categoria:Censores]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Gens Antonia|Hybrida, Gaius]]</text>
      <sha1>q2vor6krswznm90yl5qfod4rrgs0273</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alienora Roosevelt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58811</id>
    <revision>
      <id>3994581</id>
      <parentid>3986196</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6268" sha1="hkxfdvqwo7fnhqhx9gw0qd74jpveyo7" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Anna_Eleanor_Roosevelt.png|thumb|300px|Anna Alienora Roosevelt (1949).]]

'''Anna Alienora Roosevelt''' (nata [[Urbs Novum Eboracum|Novi Eboraci]] [[11 Octobris]] [[1884]]; ibidem mortua [[7 Novembris]] [[1962]]) fuit [[uxor]] [[Franklinus D. Roosevelt|Franklini D. Roosevelt]], trigesimi secundi [[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesidis]] [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]], ergo a die [[4 Martii]] [[1933]] usque ad diem [[12 Aprilis]] [[1945]] [[prima domina Civitatum Foederatarum|prima reipublicae domina]].

==Vita==
[[Fasciculus:Eleanor Roosevelt and Fala at Val,Kill in Hyde Park, New York - NARA - 196181.jpg|thumb|125px|left|Alienora et [[Fala (canis)|Fala]], [[canis]] Rooseveltianus, anno [[1951]].]]
[[Fasciculus:Franklin D. Roosevelt and Eleanor Roosevelt with Anna and baby James, formal portrait in Hyde Park, New York 1908.jpg|thumb|200px|Alienora et Franklinius cum liberis maioribus natis (1908).]]
[[Fasciculus:Eleanor Roosevelt cph.3b16000.jpg|thumb|200px|Alienora anno [[1932]].]]
[[Fasciculus:Eleanor Roosevelt at United Nations.png|thumb|upright|Alienora contionem in [[Consociatio Nationum|Consociatione Nationum]] habet, Iulio [[1947]].]]
[[Fasciculus:Magsaysay Roosevelt.jpg|thumb|Alienora cum [[Ramon Magsaysay]], septimo praeside [[Philippinae|Philippinarum]], et [[uxor]]e in [[Palatium Malacañan|Palatio Malacañan]] anno [[1955]].]]
Alienora, [[Anna Livingston Ludlow Hall Roosevelt|Annae Livingston Ludlow Hall]], et Elliott Roosevelt fratri praesidis [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum Americae]] [[Theodorus Roosevelt|Theodori Roosevelt]] [[filia]], iuvenis [[mater|matre]] [[pater|patreque]] orbata est, nam anno [[1892]] propter [[diphtheria]]m mater et anno [[1894]] pater, immodico [[distillatio alcoholis|potionum alcoholicorum]] usui indulgente, perierunt.

Die [[17 Martii]] [[1905]] Alienora Franklino D. Roosevelt cum ea longinqua cognatione coniuncto nupsit, cui sex filios peperit. Ad [[Consociatio Nationum|Consociationem Nationum]] confirmandum conata est acque{{dubsig}} est una [[auctor]]um [[Universalis de hominis iuribus declaratio|Declarationis Universae Iurum Humanorum]].

==Bibliographia==
*Beasley, Maurine. [[1986]]. Eleanor Roosevelt's Vision of Journalism: A Communications Medium for Women.  ''Presidential Studies Quarterly'' 16(1):66–75.
*Beasley, Maurine H. [[2010]]. ''Eleanor Roosevelt: Transformative First Lady.'' University Press of Kansas.
*Beasley, Maurine H., et al., eds. [[2001]]. ''The Eleanor Roosevelt Encyclopedia.'' [https://web.archive.org/web/20110412145507/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=104599663 Liber interretialis.]
* {{cite book|title=Eleanor Roosevelt, Vol. 1: 1884–1933|url=https://archive.org/details/eleanorroosevelt0000blan|last=Cook|first=Blanche Wiesen|year=1992}}
* {{cite book |title=Eleanor Roosevelt, Vol. 2: 1933–1938 |last=Cook |first=Blanche Wiesen |year=1999 |publisher=Viking |isbn=067080486X |url=https://books.google.com/books/about/Eleanor_Roosevelt.html?id=ecrtAAAAMAAJ}}
* {{cite book |title=Roosevelt's Navy |url=https://archive.org/details/rooseveltsnavyed0000deka |last=de Kay |first=James Tertius |year=2012 |publisher=Pegasus |location=New York |isbn=9781605982854 |pages=[https://archive.org/details/rooseveltsnavyed0000deka/page/9 9]–10}}
*Glendon, Mary Ann. [[2000]]. John P. Humphrey and the Drafting of the Universal Declaration of Human Rights. ''Journal of the History of International Law'' 250–260.
* {{cite book |title=A World Made New: Eleanor Roosevelt and the Universal Declaration of Human Rights |last=Glendon |first=Mary Ann |year=2001 |publisher=Random House |isbn=0679463100 |url=https://books.google.com/books/about/A_World_Made_New.html?id=2-vaZkbca2sC}}
* {{cite book |title=No Ordinary Time |last=Goodwin |first=Doris Kearns |year=1994 |publisher=Simon &amp; Schuster|url=https://books.google.com/books?id=wQcMDdFC1QEC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=doris+goodwin+eleanor&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=X6auUMHwNO-_2QXCx4Bo&amp;ved=0CDoQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=doris%20goodwin%20eleanor&amp;f=false|isbn=9780684804484}}
*Lachman, Seymour P. [[1965]]. The Cardinal, the Congressmen, and the First Lady. ''Journal of Church and State'' Hieme: 35–66.
*Lash, Joseph. [[1971]]. ''Eleanor and Franklin''. Novi Eboraci: W. W. Norton.
*Lash, Joseph. [[1972]]. ''Eleanor: The Years Alone.''
*O'Farrell, Brigid. [[2011]]. ''She Was One of Us: Eleanor Roosevelt and the American Worker.'' ILR Press / Cornell University Press. 
* {{cite book|first=Mark|last=Peyser|first2=Timothy|last2=Dwyer|title=Hissing Cousins: The Untold Story of Eleanor Roosevelt and Alice Roosevelt Longworth|url=https://archive.org/details/hissingcousinsun0000peys| isbn=9780385536028|lccn=|year=2015|publisher=Doubleday}}
*Pfeffer, Paula F. [[1996]]. Eleanor Roosevelt and the National and World Women's Parties. ''Historian'' Autumno:39–58.
*Pottker, Jan. ''Sara and Eleanor: The Story of Sara Delano Roosevelt and Her Daughter-In-Law, Eleanor Roosevelt.'' St. Martin's Press. ISBN 0312303408.
*Rowley, Hazel. [[2010]]. ''Franklin and Eleanor: An Extraordinary Marriage.'' Novi Eboraci: Farrar, Straus and Giroux. ISBN 9780374158576.
*Smith, Jean Edward. [[2007]] ''FDR.'' Novi Eboraci: Random House. ISBN 978081297049.

===Historiographia===
*Provizer, Norman W. [[2011]]. Eleanor Roosevelt Biographies. In ''A Companion to Franklin D. Roosevelt,'' ed. William D. Pederson, 15–33. [https://web.archive.org/web/20150612045201/https://www.questia.com/read/123510939/a-companion-to-franklin-d-roosevelt Commentarius interretialis.]

== Nexus externi ==
{{Communia|Anna Eleanor Roosevelt| Alienoram Roosevelt}}
*[http://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/eleanor-roosevelt/ Biographia Alienorae Roosevelt]
*[https://web.archive.org/web/20081117083142/http://www.whitehouse.gov/history/firstladies/ar32.html Biographia apud Domus Albae paginam] {{Ling|Anglice}}
*[http://freepages.genealogy.rootsweb.com/~nnnotables/zelr.html Genealogia]

{{Dominae Primae (CFA)}}

{{DEFAULTSORT:Roosevelt, Alienora}}
[[Categoria:Nati 1884]]
[[Categoria:Mortui 1962]]
[[Categoria:Alumni Novae Scholae]]
[[Categoria:Dominae Primae (CFA)]]
[[Categoria:Incolae Novi Eboraci]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Franklinus Delano Roosevelt]]

{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>hkxfdvqwo7fnhqhx9gw0qd74jpveyo7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Virginia Woolf</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59356</id>
    <revision>
      <id>3994524</id>
      <parentid>3773736</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de conflumine conscientiae</comment>
      <origin>3994524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6796" sha1="tvyfetum0aif7zlh56ukx7ze7up7lrj" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Roger Fry - Virginia Woolf.jpg|thumb|Imago '''Virginiae Woolf''' - [[pictura]] a [[Rogerius Fry|Rogerio Fry]] facta circa annum [[1917]]]]
[[Fasciculus:StracheyWoolf.jpg|thumb|upright=0.8|[[Lytton Strachey]] et '''Woolf''' apud [[Garsington Manor|Garsingtoniam]] [[1923]]|alt=Lytton Strachey with Virginia Woolf 1923]]
[[Fasciculus:Virginia Woolf 1927.jpg|thumb|upright=0.8|'''Virginia Woolf''' [[1927]].|alt=Portrait of '''Virginia Woolf''' 1927]]

'''Virginia Woolf''' [{{IPA|vəˈdʒɪnjə wu:lf}}] (nata ''Adeline Virginia Stephen'' [[Londinium|Londinii]] die [[25 Ianuarii]] [[1882]]; mortua apud [[Lewes]] in [[Sussexia Orientalis|Sussexia Orientali]] die [[28 Martii]] [[1941]]) fuit [[scriptor|scriptrix]] [[Anglia|Anglica]]. Auctrix [[modernismus litteratus|modernismi]] [[saeculum 20|saeculi vicensimi]] maximi momenti habetur. Opera eius [[feminismus|feminismo]] et [[homophylophilia]]e innotuerunt. Technica sensuum [[flumen conscientiae|conscientiarumque confluentium]] ''(stream of consciousness)'' et ingenio poetico suo magno mythistoriam modernam praececinit.

Anno [[1941]] [[mors voluntaria|sibi mortem conscivit]] [[depressio (psychiatria)|depressionis]] causa, quae ex [[abusus sexualis|abusu sexuali]] dum [[impubes]] fuerat putatur.

==Vita==
Filia biographi philosophique Leslie Stephani ex anno 1905 cum sorore Vanessa et fratribus Londinii ad Bloomsbury Londinii habitavit. Tunc pater iam naturae concesserat; Vanessa postea nupsit Clive Bell critico. Ad Bloomsbury circulus culturalis illustrissimus saepius conveniebat, cuius membra fuerunt intellectuales multi, inter quos scriptor Leonardus Woolf. Iste vir Virginaiam in matrimonium duxit Virginiam anno 1912. Virginia cum marito anno 1917 domum editoriam ''Hogarth Press'' condidit.

Iam fabulae Romanenses primae - ''The Voyage Out'' (1915), ''Night and Day'' (1919), ''Jacob’s Room'' (1922) – testimonium perhibent de realismo abiciendo, cui tunc adhuc fideles erant auctores magni, e.g. [[Ioannes Galsworthy]], [[Arnoldus Bennet]], [[Herbertus Georgius Wells]]. Woolf argumenta postpositura tamen conscientas sensusque efferre maluit. In operibus praetitulatis ''Mrs. Dalloway'' (1925) et ''To the Lighthouse'' (1927) et argumentum et characteres ex interiore sensim aedificantur, ut realismus omnino subiectivus efficeretur. Symbola atque metaphorae prodigialiter ad infinitum exaltantur.

Sensus conscientiaque confluentes permiserunt, ut res parvae et homines in vita quotidiana recedentes abundanter atque eminenter enarrarentur. [[Henricus Bergson|Henrico Bergson]] lumine, qui vel [[Marcellus Proust|Marcellum Proust]] moverat, experimenta nova de tempore quolibet tractando etiam a Woolf fiebantur. Domna Dalloway, quamquam non plus quam horas duodecim apparet, caleidoscopice sensus quam longissime evolvit tenditque. Quoad scribendi genus maxime procax fabula Milesia praetitulata ''The Waves'' (1931) fuisse videtur, in qua quasi omnia acustice tantummodo aguntur atque promoventur. Autobiographica multa apud ''Orlando: A Biography'' (1928) inveniuntur, ubi scriptrix modum in alienum philosophatur de partibus a feminis agendis, de neglecto artificum ingenio, de identitate quaerenda. Ibidem implicite etiam monumentum posuit amicae et scriptrici Victoriae Maria Sackville-West.

==Gravitudo==
[[File:Cangioli, Roberto al Bologna Pride 2012 - 1 - Foto Giovanni Dall'Orto, 9 giugno 2012.jpg|thumb|Processio pro homophylophilorum iuribus [[Bononia]]e anno 2012 habita, ubi in inscriptis refertur ad '''Virginiam Woolf''']]
Woolf multas recensiones criticas pepigit, e.g. pro foliis &quot;Times Literary Supplement&quot;, ad quae multi attenti erant. Commentarii eius publicati sunt apud ''The Common Reader'' (1925) et ''The Common Reader, Second Series'' (1932). Insuper vitas multorum concinnavit et feminismi quaestiones ciebat, ut perspicue in opusculo ''A Room of One's Own'' (1929) agnosci potest. Commercium epistulare magnum cum multis hominibus egregiis habens numquam viam sibi propriam liquit. Diaria et litterae datae optime exsinuant tam vitam quam laborem uberrimum ingeniosum.

Anima saepe in depressiones labens iam a pueritia concussa erat. Inde, quando operam in mythistoria quadam&lt;ref&gt; Agitur de opusculo ''Between the Acts'' (1941)&lt;/ref&gt; dabat, consilium cepit de suicidio committendo. Sibi mortem conscivens aquis Ouse fluminis submersa est.

==Opera==

===Libri===
{{div col|2}}
* ''[[The Voyage Out]]'' (1915)
* ''[[Night and Day (Woolf novel)|Night and Day]]'' (1919)
* ''[[Jacob's Room]]'' (1922)
* ''[[Mrs Dalloway]]'' (1925)
* ''[[To the Lighthouse]]'' (1927)
* ''[[Orlando: A Biography|Orlando]]'' (1928)
* ''[[Sua propria camera|A Room of One's Own]]'' (1929)
* ''[[The Waves]]'' (1931)
* ''[[The Years]]'' (1937)
* ''[[Between the Acts]]'' (1941)
{{div col end}}

===Diaria===
* ''A Writer’s Diary'' (1953)
* ''[[Moments of Being]]'' (1976)
* ''A Moment's Liberty: the shorter diary'' (1990)
* ''The Diary of Virginia Woolf'' (quinque libri) 
* ''Passionate Apprentice: The Early Journals, 1897–1909'' (1990)
* ''Travels With Virginia Woolf'' (1993), diarium itineris Graeci

===Epistulae===
* ''Congenial Spirits: The Selected Letters'' (1993)
* ''The Letters of Virginia Woolf 1888–1941'' (sex libri, 1975–1980)
* ''Paper Darts: The Illustrated Letters of Virginia Woolf'' (1991)

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Virginia Woolf|Virginiam Wolf}}
* [https://web.archive.org/web/20070630182421/http://www.modern-humanities.info/people/portraits/Virginia%20Woolf_02.jpg De Virginia Woolf pagina a Georgio Beresford anno 1902 scripta] {{Ling|Anglice}}
* [http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/WoolfVirginia/ Biographia Virginiae Woolf] in Museo historico Germaniae (''Deutsches Historisches Museum'') {{Ling|Germanice}}
* [https://web.archive.org/web/20171218033823/http://www.virginiawoolfsociety.co.uk/index.html Societas Anglica Virginia Woolf dicata] {{Ling|Anglice}}
* [https://web.archive.org/web/20050323101012/http://www.utoronto.ca/IVWS/ Societas internationalis Virginia Woolf dicata (Toronto)] {{Ling|Anglice}}
* {{Imdb name|0941173|Virginia Woolf}}
*[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/118635174 Pretiosa apud DDB]
* Elsemarie Maletzke: ''[http://www.zeit.de/1998/17/woolf.txt.19980416.xml/komplettansicht Durch Sussex und Kent – auf den Spuren von Virginia Woolf und ihrem Freundeskreis.]'' In: Die Zeit, 17/1998

==Notae==
&lt;references/&gt;
{{Lifetime|1882|1941|Woolf, Virginia}}
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Autobiographi]]&lt;!--diarists--&gt;
[[Categoria:Homines qui sibi mortem consciverunt]]
[[Categoria:Homosexualitas]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Scriptores Angliae]]
[[Categoria:Scriptores fabularum brevium]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Angliae]]
[[categoria:Feminismus]]

{{Myrias|Homines}}</text>
      <sha1>tvyfetum0aif7zlh56ukx7ze7up7lrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellum de successione Hispanica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59773</id>
    <revision>
      <id>3994625</id>
      <parentid>3906938</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3275" sha1="8jg5kbibn6itm7kwurc90fe4mv1o36d" xml:space="preserve">'''Bellum de successione Hispanica,'''{{FD ref}} vel '''bellum propter successionem regni Hispanici,'''&lt;ref&gt;Klinkhamer 1829.&lt;/ref&gt; fuit [[bellum]] [[Europa]]eum inter annos [[1700]] et [[1714]] gestum.

Causa belli fuit [[mors]] [[Carolus II (rex Hispaniae)|Caroli II]], [[Index regum Hispaniae|regis Hispaniae]], sine prole in linea agnaticia. De eius successione [[Philippus, dux Andegavensis]] et [[Ludovicus XIV|Ludovici XIV]] nepos, pro quo [[Francia]], [[Bavaria]] et maior [[Hispania]]e pars propugnaverunt, cum archiduce [[Carolus VI (imperator)|Carolo]], [[Leopoldus I|Leopoldi I]] imperatoris filio, contendit , pro quo Imperium, [[Britanniarum Regnum]], [[Res Publica Coniunctarum Provinciarum|Nederlandia]], [[Lusitania]], [[Ducatus Sabaudiae|Sabaudia]] parsque Hispaniae quae Coronae Aragonensi erat propugnaverunt.

[[Pax Traiecti ad Rhenum|Instrumentum pacis]] [[Traiectum ad Rhenum|Traiecti ad Rhenum]] die [[11 Aprilis]] [[1713]], per quod Philippus rex [[Philippus V (rex Hispaniae)|Philippus V]] notus est, belli finem attulit. Anno insequenti, [[Italia|Italica]] pars [[Monarchia Hispanica|Monarchiae Hispanicae]] (i.e. regna [[Regnum Sardiniae|Sardiniae]] et [[Regnum Neapolitanum|Neapolis]]) imperatori Carolo VI per instrumentum pacis Rastatti tributa est.

{{NexInt}}
* [[Ioannes Churchill (dux Marlburiensis)|Ioannes Churchillus]], dux Marlburiensis
* [[Gulielmus III (rex Angliae)|Gulielmus III]], rex Angliae
* [[Maximilianus II Emmanuel]]
* [[Eugenius Franciscus  (princeps Sabaudiensis)]]

==Notae==
&lt;references/&gt;

==Bibliographia==
*[[Winston Churchill|Churchill, Winston]]. [[2002]]. ''Marlborough: His Life and Times.'' Sicagi: University of Chicago Press. ISBN 0-226-10635-7. [https://archive.org/details/marlboroughhisli00chur Editio imminuta interretialis.]
*Falkner, James. [[2015]]. ''The War of the Spanish Succession 1701–1714.'' Barnsley, South Yorkshire: Pen and Sword. ISBN 1781590311, ISBN 9781781590317.
*Frey, Linda, et Marsha Frey, eds. [[1995]]. ''The Treaties of the War of the Spanish Succession: An Historical and Critical Dictionary.'' Westport Connecticutae: Greenwood Press. ISBN 0-313-27884-9. [https://web.archive.org/web/20161104001201/https://www.questia.com/library/2041555/the-treaties-of-the-war-of-the-spanish-succession Summarium interretiale.]
*Klinkhamer, Sibout Cornelis. [[1829]]. ''De bello propter successionem regni hispanici gesto, pace rheno-traiectina composito.'' Amstelodami: typis C. A. Spin.
*Lesaffer, Randall. [[1914]]. [https://blog.oup.com/2014/11/utrecht-peace-treaty-balance-power-europe/ The peace of Utrecht and the balance of power.] ''Oxford Historical Treaties,'' 10 Novembris.
*Lynn, John A. [[1999]]. ''The Wars of Louis XIV, 1667–1714.'' Longman. ISBN 0-582-05629-2.
*[[Philippus Stanhope, quintus comes Stanhope|Stanhope, Philip]]. [[1870]]. ''History of England, Comprising the Reign of Queen Anne until the Peace of Utrecht.'' Londinii.
*[[Georgius M. Trevelyan|Trevelyan, George M]]. [[1930]]–[[1934]]. ''England Under Queen Anne.'' 3 vol. Londinii: Longmans, Green and Co.

{{DEFAULTSORT:Successione Hispanica}}
[[Categoria:Bella]]
[[Categoria:Historia Europae]]
[[Categoria:Historia Franciae]]
[[Categoria:Historia Hispaniae]]
[[Categoria:Saeculum 18]]

{{Myrias|Historia}}</text>
      <sha1>8jg5kbibn6itm7kwurc90fe4mv1o36d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Familia Han</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69725</id>
    <revision>
      <id>3994579</id>
      <parentid>3841137</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:55:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55458-08</username>
        <id>216229</id>
      </contributor>
      <origin>3994579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33749" sha1="1e6kxs7p5qkmmbw40gbhkwxrsm3ppeg" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Han Civilisation.png|thumb|350px|Domus Han anno [[2]] (terra fusca), cum praesidiis militum (punctis flavis), civitatibus clientibus (punctis viridibus), et civitatibus stipendiariis (punctis croceis) usque [[Crater Tarim]] ([[Anglice]]: ''Tarim Basin'') in occidentalibus [[Media Asia|Mediae Asiae]] regionibus.]]

'''Familia Han''' ([[202 a.C.n.]]–[[263]]) fuit altera [[familiae imperiales Sinarum|familia imperialis Sinarum]], quae [[familia Cin|familiae Cin]] ([[221 a.C.n.]]–[[206 a.C.n.]]) successit et [[Regna Tria|Regnis Tribus]] ([[220 a.C.n.]]–[[265]]) antecessit. Domus condita est a [[Lieupangus|Lieupango]], duce rustico, post mortem appellato Imperatore Caozuo (regnavit [[202 a.C.n.]]–[[195 a.C.n.]]). Domus breviter interrupta est a [[Domus Xin|Domu Xin]] ([[9]]–[[23]]) regentis [[Wang Mang]]; hoc interregnum dividit Han in duo tempora: Han Occidentalem ([[202 a.C.n.]]–[[9]] p.C.n.) et Han Orientalem ([[25]]–[[220]]). Per circa quattuor saecula, tempus domus Han habetur [[aetas aurea]] in historia Sinensi (Zhou 2003:34). Adhuc hodie, populi [[populus Han|maximi Sinae gregis ethnici]] se appellant populi Han (Schaefer 2008:279).

== Historia ==
Prima [[Sina]]e [[Domus in historia Sinensi|domus imperatoria]] fuit [[Domus Qin]] ([[221 a.C.n.]]–[[206 a.C.n.]]), cuius victoria [[Civitates Bellantes]] Sinenses in unam dicionem redegerat; sed imperio post mortem [[Qin Shi Huang]], primi imperatoris, instabili, domus auctoritas intra tantum quattuor annos concidit, et imperium in [[Regna Duodeviginti]] diffissum est (Ebrey 1999:60–61). Duo duces hominum seditiosorum, [[Hiangyus]] (m. [[202 a.C.n.]]) [[Regnum Chu|Regni Chu]] et [[Lieupangus]] (m. [[195 a.C.n.]]) populi [[Hanzhong|Han]], tunc armis inter se ad hegemon Sinae decernendum pugnaverunt. Quisque Regnorum Duodeviginti foedus cum Hiangyo vel Lieupango fecit (Loewe 1986:116–122). Quamquam hic fuit imperii capax, ille eum apud [[Proelium Gaixianum]], in terra hodiernae provinciae [[Anhui]], vicit. Titulum [[Imperator Sinae|Imperatoris Sinae]] mox adsumpsit, et regnavit ab [[202 a.C.n.]] ad [[195 a.C.n.]]; post mortem appellatur [[Imperator Gaozu ex Domu Han|Imperator Gaozu]] (Davis 2001:44–46). Caput sui imperii elegit [[Chang'an]] (Loewe 1986:122).

=== Han Occidentalis ===
=== Interregnum Wang Mang et bellum civile ===
&lt;!--
[[Imago:CMOC Treasures of Ancient China exhibit - painted figure of a cavalryman.jpg|thumb|150px|A Western-Han painted ceramic mounted cavalryman from the tomb of a military general at [[Xianyang]], [[Shaanxi]] provincia]]
[[Imago:Bronze horse with lead saddle, Han Dynasty.jpg|thumb|150px|left|A Western or Eastern Han [[bronze]] horse statuette with a lead saddle]]

===Han Orientalis===
===Eunuci in rebus civitatis===
===Finis Han=== --&gt;

== Societas et cultura ==
=== Classis socialis ===
[[Fasciculus:Lacquerware bowl, Western Han Dynasty.JPG|thumb|150px|Crater &quot;lacquerware&quot;{{dubsig}} Domus Han Occidentalis.]] 
[[Fasciculus:CapitalMuseum15.jpg|thumb|150px|left|Patina &quot;lacquerware&quot;{{dubsig}} Domus Han Occidentalis.]] &lt;!--usually only wealthy officials, nobles, and merchants could afford domestic luxury items like lacquerwares, which were common commodities produced by skilled artisans and craftsmen (Nishijima 1986:581–583; Wang 1982:83–85).--&gt;

In Sinensi graduum societate, [[Imperator Sinae|imperator]] summum societatis administrationisque locum tenuit; is autem saepe fuit iuvenis, temperatus a [[procurator regni|procuratore regni]],&lt;!--Anglice: regent--&gt; sicut [[imperatorix vidua|imperatore vidua]] vel paucis cognatis maribus (Ch'ü 1972:66–72). Sub imperatorem fuerunt [[Reges Domus Han|reges]], socii tribus imperatoris, nomine [[Liu]] (Bielenstein 1980:105–107; Ch'ü 1972:76). Alii homines, [[nobiles Sinenses|nobilibus]] inclusis, et plebs, [[servus|servis]] exclusis, ad unum ex viginti gradibus (二十公乘 ''ershi gongcheng'') pertinuerunt.

=== Coniugium, genus, consanguinitas ===
[[Fasciculus:Cernuschi Museum 20060812 069.jpg|thumb|200px|Serva sericata temporis Han in [[vestis serica|palla serica]]; [[fictilia Sinensia]]]]
[[Fasciculus:Nswag, dinastia han, figurina dipinta di danzatrice.jpg|thumb|100px|left|Saltatrix sericata temporis Han in [[vestis serica|palla serica]]; [[fictilia Sinensia]]]]
Familia tempore Han fuit [[Patrilinealitas|patrilinealis]], et quattuor ad quinque socii familiae usitate unum domum habitaverunt. Homines variarum aetatum cuiusque familiae eandem domum non habitaverunt, dissimiles familiarum inferiorum domuum imperialium (Ch'ü 1972:3–9; Hinsch 2002:46–47). Secundum [[Confucianismus|normis Confucianis]], quisque socius familia habuit suum proprium observantiae consuetudinisque gradum. Exempli gratia, tempus luctus patris discrepavit a tempore luctus patrui (Ch'ü 1972:9–10). [[Coniugium designatum|Coniugia designata]] ([[Anglice]]: ''arranged marriages'') fuerunt usitata, patris opinione de progeniei coniuge graviore quam matris (Ch'ü 1972:34; Hinsch 2002:35). [[Coniugium monogamosum|Coniugia monogamosa]]{{dubsig}} quoque sunt usitata, quamquam nobiles administratoresque alti fuerunt tam divites quam potuerunt [[concubina]]s sufficere et sustinere (Ch'ü 1972:44–47; Hinsch 2002:38–39). Mos (non lex) fuit quod viri feminaeque aliquando potuerunt divortium facere cum coniuge et iterum matrimonio se coniungere (Ch'ü 1972:37–43; Hinsch 2002:40–45). &lt;!--(+3 more grafs in en:)

===Educatio, litterae, philosophia===
===&quot;Lex et ordo&quot;=== --&gt;
=== Alimentum ===
Comunissimae fruges quotidianae fuerunt [[triticum]], [[hordeum]], [[oryza]], [[milium]], et [[faba]]e (Wang 1982:52). Fructus et holera quae homines communiter ederunt fuerunt [[castanea]]s, [[pirum|pira]], [[prunum|pruna]], [[percisum|persica]], [[melo]]nes, ''[[Prunus armeniaca|pruna armeniaca]],'' [[fragum|fraga]], ''[[Myrica rubra|Myricas rubras]]'' ([[lingua Sinica|Sinice]]: 杨梅 ''yángméi''), [[zizyphum|zizypha]], ''[[Crescentia cujete|Crescentias cujete]]'' ([[Sinice]]: 葫蘆 ''húlu'' et 葫子 ''húzi''), [[folium|folia]] [[harundo Indica|harundinis Indicae]] et ''[[Brassica juncea|Brassicae junceae]],'' et [[taro]] (Wang 1982:53, 206). [[Animal]]ia domestica ab hominibus esa fuerunt [[pullus|pulli]], [[anas (avis)|anates]], [[anser]]es, [[bos|boves]], [[ovis|oves]], [[sus|sues]], [[camelus|cameli]], et [[canis|canes]]. [[Testudo|Testudines]] et [[piscis|pisces]] ex [[flumen|fluminibus]] et [[lacus|lacubus]] capti sunt. Venationes saepe consumptae fuerunt [[bubo]]nes, [[phasianus|phasiani]], [[pica]]e, [[cervus sika|cervi sika]], et ''[[Bambusicola thoracicus|Bambusicolae thoracici]]'' (Wang 1982:57–58). Condimenta usitata fuerunt [[saccharum]], [[mel]], [[sal]], et &quot;[[soy sauce]]&quot;{{dubsig}} (Hansen 2000:119–121). Homines [[cervisia]]m et [[vinum]] quotidie consumpserunt (Hansen 2000:119; Wang 1982:206). &lt;!--

===Vestitus=== --&gt;
=== Religio, cosmologia, metaphysica ===
[[Fasciculus:Eastern Han tomb, Luoyang 2.jpg|thumb|Sepulcrum latericium ([[Anglice]]: ''vault'') [[cultura]]e Han Orientalis apud [[Luoyang]].]]
Familiae Sinae Han [[animal]]ia [[alimentum|alimentaque]] apud [[templum (Sinense)|templa et aedicula]] [[deus|deis]], [[anima|spiritibus]], et maioribus rite sacrificaverunt&lt;!--in the belief that these items could be utilized by those in the spiritual realm--&gt; (Ch'ü 1972:30–31). Crediderunt quemque hominem animam duarum partium habuisse: animam spiritus (魂 ''hun''), quae post mortem ad paradisum immortalium (''[[Xian (Taoismus)|xian]]'') peregrinaret, et animam corporis (魄 ''po''), quae in sepulcro tumulove terrestri maneret, et iterum cum anima spiritus coniungi posset solum per quasdam caerimonias rituales (Csikszentmihalyi 2006:140–141; Hansen 2000:119). &lt;!-- In addition to his many other roles,--&gt; Imperator fuit summus civitatis sacerdos, qui ad [[Tian|caelum]], gravissimas deitates (appellatas [[Tres Domini et Quinque Vires]]), et spiritus (神 ''shen'') [[mons|montium]] et [[flumen|fluminum]], sacrificia fecit (Ch'ü 1972:71). Homines crediderunt tres regna—caelum, terra, homines—conligatos esse a naturalibus vicissitudinibus virium [[yin et yang]] et iterationibus [[Wu Xing|quinque phasium]] (Csikszentmihalyi 2006:167; Ebrey 1999:78–79; Loewe 1994:55; Sun &amp; Kistemaker 1997:2–3). Cum imperator proprios [[ritus]], [[ethice|ethicas]], et [[mos|mores]] non secutus sit, libratio harum mutationum cosmologicarum lapsa esset et ergo acciderent [[terraemotus]], [[inundatio]]nes, [[siccitas|siccitates]], [[pestilentia]]e, [[locusta]]rum examina, et aliae calamitates (de Crespigny 2007:496, 592; Ebrey 1999:78–79; Loewe 1986:201).

[[Fasciculus:Rubbing of a Han Citang.JPG|thumb|left|Impressio lapidis Han qui [[Aula maorum cultorum|aulam maiorum cultorum]] (祠堂, ''citang'') monstrat.]]

Habitum est homines [[immortalitas|immortalitatem]] adsequi{{dubsig}} si ei territorium [[Mater-Regina Occidentis|Matris-Reginae Occidentis]] vel [[Mons Penglai|Montem Penglai]] attingerent{{dubsig}} (Loewe 2005;Csikszentmihalyi 2006:116–117; &quot;Funerary Practice in Han Times,&quot; 101–102). [[Taoismus|Taoistae]] aetatis Han [[eremita]]e conati sunt immortalitatem adsequi ab exercitationibus spirationis, rationibus sexualibus, et usibus [[elixir vitae|elixirium medicarum]]{{dubsig}} (Hansen 2000:144). Ante [[saeculum 2 a.C.n.|saeculum secundum a.C.n.]], Taoistae magnas hierarchicalesque societates religiosas, sicut [[Via Quinque Oryzae Modii|Viam Quinque Oryzae Modii]] instituerunt, cuius adsectatores crediderunt [[Laozi]], [[philosophia|philosophum]] sapientem (floruit saeculo sexto a.C.n.), fuisse [[vates|vatem]] sacrum, qui [[salus|salutem]] et sanitatem offerret si adsecutores [[Confessio|peccata confiterentur]],{{dubsig}} venerationem [[deus|deorum]] impurorum (qui carnis sacrificia acceperunt) vetarent, et partes ''[[Tao Te Ching]]'' canerent (Hansen 2000:144–146).

[[Buddhismus]] Sinam aevo Han Orientalis intravit, et primum in litteris commemoratus est anno [[65]] (Demieville 1986:821–822; Needham 1972:112). [[Liu Ying]] (m. [[71]]), semifrater{{dubsig}} [[Imperator Ming ex Han|Imperatoris Ming ex Han]] (regnavit [[57]]–[[75]]), fuit inter primos Buddhismi fautores Sinenses, sed [[Buddhismus Sinensis]] eo tempore cum [[Societas et cultura Domus Han|Taoismo Huang-Lao]] arte consociatus est (Demiéville 1986:821–822). Primum notum Sinae templum Buddhisticum, [[Templum Equi Albi]], per imperium Ming aedificatum est (Demiéville 1986:823). Gravissimae Buddhismi [[orsa]]e in [[lingua Sinica|linguam Sinicam]] [[saeculum 2|saeculo secundo]] conversae sunt; hae ''[[Orsa Capitulorum Quadraginta Duo|Orsam Capitulorum Quadraginta Duo]]'', ''[[Perfectio Sapientis|Perfectionem Sapientis]]'', ''[[Orsa Shurangama|Orsam Shurangama]]'', et ''[[Orsa Pratyutpanna|Orsam Pratyutpanna]]'' comprehenderunt (Akira 1998:247–251; vide etiam Needham 1972:112). &lt;!--

==Administratio==
===Administratio civitatis===
===Administratio locorum===
===Regna et marquessatus===
[[File:EasternHan-ColouredPotteryFigurine-ShanghaiMuseum-May27-08.jpg|thumb|upright|An Eastern-Han pottery soldier, with a now-faded coating of paint, is missing a weapon.]]
===Res militares=== --&gt;

== Oeconomica ==
=== Variationes in nummis ===
[[Fasciculus:S-114 W Han wuzhu, Han Wudi, 140-87, 25 5mm.jpg|thumb|150px|Nummus ''wushu'' (五銖), per regnum [[Imperator Wu ex Han|Imperatoris Wu]] (regnavit [[141 a.C.n.]]–[[87 a.C.n.]]), 25.5 mm per diametrum]]
=== Vectigal et bona ===

== Scientia, technologia, et ingenarium ==
Domus Han fuit aevum unicum in evolutione scientiae et technologiae Sinensium, [[technologia Domus Song|auctus scientifici et technologici]] per [[Domus Song|Domum Song]] (960–1279) paene similis (Jin, Fan, &amp; Liu 1996:178–179; Needham 1972:111). &lt;!--
 
===Materia scribendi===
===Agricultura et metallurgia===
===Structural engineering===
===Mechanical and hydraulic engineering===
[[Imago:Winnowing machine and tilt hammer.JPG|thumb|A Han-dynasty pottery model of two men operating a [[winnowing]] machine with a [[Crank (mechanism)|crank handle]] and a [[Trip hammer|tilt hammer]] used to pound grain.]]

===Mathematica et astronomia===
===Cartographia, nautica, et vehicula===
[[Imago:Eastern Han pottery boat.JPG|thumb|An Eastern-Han pottery ship model with a steering [[rudder]] at the stern and [[anchor]] at the bow]]--&gt;

=== Medicina ===
Medici aevi Han habuerunt corpus humanum sequi regulas naturae quae omnem universum regulabant, videlicet circulos cosmologicos [[yin et yang]] et [[Wu Xing|phases quinque]] (''wu xing''). Quidque corporis [[organum]] cum propria phasi consociatum est. Morbus habitus est signum disruptionis vigoris vitae (''[[qi]]'') per canales qui ad quoddam organum ducunt. &lt;!-- Ergo, Han-era physicians prescribed medicine that was believed to counteract this imbalance (Csikszentmihalyi 2006:181–182; Hsu 2001:75; Sun &amp; Kistemaker 1997:3–4). For example, since the wood phase was believed to promote the fire phase, medicinal ingredients associated with the wood phase could be used to heal an organ associated with the fire phase (Csikszentmihalyi 2006:181–182). To this end, the physician [[Zhang Zhongjing]] (c. 150–c. 219 CE) prescribed regulated diets rich in certain foods that were thought to curb specific illnesses. These are now known to be [[nutrition disorder]]s caused by the lack of certain [[vitamin]]s consumed in one's diet (Temple 1986:131). Besides dieting, Han physicians also prescibed [[moxibustion]], [[acupuncture]], and [[calisthenics]] as methods of maintaining one's health (Lo 2001:23; Loewe 1994:65; Omura 2003:15, 19–22). When [[surgery]] was performed by the physician [[Hua Tuo]] (m. 208 CE), he used [[anesthesia]] to numb his patients and prescribed a rubbing ointment that allegedly sped the process of healing surgery wounds (Crespigny 2007:332). --&gt;

{{NexInt}}
* [[Decem Adsectatores]]
* [[Genealogia Domus Han]]
* [[Han Xin]]
* [[Mawangdui]]
* [[Proelium Iushi]]
* [[Sang Hongyang]]
* [[Xiao He]]
* [[Yin et yang]]
* [[Rationes inter imperia Sinicum et Romanum]]&lt;!--

==Notae==
&lt;references/&gt; --&gt;

{{Arca initii}}
{{Arca successionis unus
|ante     = [[Familia Cin]]
|titulus  = [[Familiae imperiales Sinarum]]&lt;br /&gt;[[Familia Han]]
|anni     = [[202 a.C.n.]]––[[220]]
|postquam = Heu Han&lt;br /&gt;([[Tria regna (Sina)|Tria regna]])
}}
{{Arca finis}}

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Mawangdui silk banner from tomb no1.jpg|thumb|150px|Vexillum sericum ex [[Mawangdui]] [[Changsha]]e in Provincia [[Hunan]].&lt;!-- It was draped over the coffin of the Lady Dai (d. 168 BCE), wife of the Marquess Li Cang (??) (m. 186 BCE), chancellor for the Kingdom of Changsha (Hansen 2000:117–119).--&gt;]]
[[Fasciculus:EastHanSeismograph.JPG|thumb|upright|Replica [[seismometer|seismometri]] a [[Zhang Heng]] facti.]]
[[Fasciculus:Gold animals.JPG|thumb|Aureatae animalium figurinae ex Domu Han: [[equus]], [[elephas]], [[bos]], et [[unicornu]]]]
* Adshead, Samuel Adrian Miles. [[2000]]. ''China in World History''. [[Londinium|Londinii]]: MacMillan Press Ltd. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: St. Martin's Press. ISBN 0-312-22565-2.
* Akira, Hirakawa. [[1998]]. ''A History of Indian Buddhism: From Sakyamani to Early Mahayana''. Conversus a Paul Groner. New Delhi: Jainendra Prakash Jain At Shri Jainendra Press. ISBN 81-208-0955-6.
* An, Jiayao. [[2002]]. &quot;When Glass Was Treasured in China,&quot; in ''Silk Road Studies VII: Nomads, Traders, and Holy Men Along China's Silk Road.'' Ediderunt Annette L. Juliano et Judith A. Lerner, 79-94. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9.
* Balchin, Jon. [[2003]]. ''Science: 100 Scientists Who Changed the World''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Enchanted Lion Books. ISBN 1-59270-017-9.
* Beck, Mansvelt. [[1986]]. &quot;The Fall of Han.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 317–376. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Bielenstein, Hans. [[1980]]. ''The Bureaucracy of Han Times''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-22510-8.
* Bielenstein, Hans. [[1986]]. &quot;Wang Mang, the Restoration of the Han Dynasty, and Later Han,&quot; in ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 223–290. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Block, Leo. [[2003]]. ''To Harness the Wind: A Short History of the Development of Sails''. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-209-9.
* Bower, Virginia. [[2005]]. &quot;Standing man and woman,&quot; in ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 242–245. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Bowman, John S. [[2000]]. ''Columbia Chronologies of Asian History and Culture''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Columbia University Press. ISBN 0-231-11004-9.
* Buisseret, David. [[1998]]. ''Envisioning the City: Six Studies in Urban Cartography''. Chicago: University Of Chicago Press. ISBN 0-226-07993-7.
* Bulling, A. [[1962]]. &quot;A Landscape Representation of the Western Han Period,&quot; ''Artibus Asiae'' 25(4):293–317.
* Chang, Chun-shu. [[2007]]. ''The Rise of the Chinese Empire: Volume II; Frontier, Immigration, &amp; Empire in Han China, 130 B.C.–A.D. 157''. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0-472-11534-0.
* Ch'en, Ch'i-Yün. [[1986]]. &quot;Confucian, Legalist, and Taoist Thought in Later Han.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 766–806. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Ch'ü, T'ung-tsu. [[1972]]. ''Han Dynasty China: Volume 1: Han Social Structure''. Edidit Jack L. Dull. Seattle et [[Londinium|Londinii]]: University of Washington Press. ISBN 0-295-95068-4.
* Chung, Chee Kit. [[2005]]. &quot;Longyamen is Singapore: The Final Proof?,&quot; in ''Admiral Zheng He &amp; Southeast Asia''. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 981-230-329-4.
* Cotterell, Maurice. [[2004]]. ''The Terracotta Warriors: The Secret Codes of the Emperor's Army''. Rochester: Bear and Company. ISBN 1-59143-033-X.
* Csikszentmihalyi, Mark. [[2006]]. ''Readings in Han Chinese Thought''. Indianapolis and [[Cantabrigia]]e: Hackett Publishing Company, Inc. ISBN 0-87220-710-2.
* Cullen, Christoper. [[2006]]. ''Astronomy and Mathematics in Ancient China: The Zhou Bi Suan Jing''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-03537-6.
* Cutter, Robert Joe. [[1989]]. ''The Brush and the Spur: Chinese Culture and the Cockfight''. Hong Kong: The Chinese University of Hong Kong. ISBN 962-201-417-8.
* Dauben, Joseph W. [[2007]]. &quot;Chinese Mathematics.&quot; In ''The Mathematics of Egypt, Mesopotamia, China, India, and Islam: A Sourcebook.'' Edidit Victor J. Katz, 187–384. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-11485-4.
* Davis, Paul K. [[2001]]. ''100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Oxford University Press. ISBN 0-19-514366-3.
* Day, Lance, et Ian McNeil. [[1996]]. ''Biographical Dictionary of the History of Technology''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Routledge. ISBN 0-415-06042-7.
* de Crespigny, Rafe. [[2007]]. ''A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23-220 AD)''. Leiden: Koninklijke Brill. ISBN 90-04-15605-4.
* Demiéville, Paul. [[1986]]. &quot;Philosophy and religion from Han to Sui.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 808–872. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0. 
* Deng, Yingke. [[2005]]. ''Ancient Chinese Inventions''. Anglico conversus ab Wang Pingxing. Beijing: China Intercontinental Press. ISBN 7-5085-0837-8.
* Di Cosmo, Nicola. [[2002]]. ''Ancient China and Its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-77064-5.
* Ebrey, Patricia. [[1974]]. &quot;Estate and Family Management in the Later Han as Seen in the Monthly Instructions for the Four Classes of People.&quot; ''Journal of the Economic and Social History of the Orient'' 17(2):173–205.
* Ebrey, Patricia. [[1986]]. &quot;The Economic and Social History of Later Han,&quot; in ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 608-648. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Ebrey, Patricia [[1999]]. ''The Cambridge Illustrated History of China''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-66991-X.
* Fairbank, John K., et Merle Goldman. [[1998]]. ''China: A New History, Enlarged Edition''. [[Cantabrigia]]e [[Massachusetta]]e: Harvard University Press. ISBN 0-674-11673-9.
* Greenberger, Robert. [[2006]]. ''The Technology of Ancient China''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Rosen Publishing Group, Inc. ISBN 1-4042-0558-6.
* Hansen, Valerie. [[2000]]. ''The Open Empire: A History of China to 1600''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Londinium|Londinii]]: W. W. Norton &amp; Company. ISBN 0-393-97374-3.
* Hardy, Grant. [[1999]]. ''Worlds of Bronze and Bamboo: Sima Qian's Conquest of History''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Columbia University Press. ISBN 0-231-11304-8.
* Hinsch, Bret. [[2002]]. ''Women in Imperial China''. Lanham: Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc. ISBN 0-7425-1872-8.
* Hsu, Cho-Yun. [[1965]]. &quot;The Changing Relationship between Local Society and the Central Political Power in Former Han: 206 B.C.–8 A.D.&quot; ''Comparative Studies in Society and History'' 7(4):358–370.
* Hsu, Elisabeth. [[2001]]. &quot;Pulse diagnostics in the Western Han: how mai and qi determine bing.&quot; In ''Innovations in Chinese Medicine.'' Edidit Elisabeth Hsu, 51-92. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Oakleigh, Madrid, et Cape Town: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80068-4. 
* Hsu, Mei-Ling. [[1993]]. &quot;The Qin Maps: A Clue to Later Chinese Cartographic Development.&quot; ''Imago Mundi'' 45:90–100.
* Huang, Ray. [[1988]]. ''China: A Macro History''. Armonk et [[Londinium|Londinii]]: M. E. Sharpe Inc., an East Gate Book. ISBN 0-87332-452-8.
* Hulsewé, A. F. P. [[1986]]. &quot;Ch'in and Han law.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 520-544. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Jin, Guantao, Fan Hongye, et Liu Qingfeng. [[1996]]. &quot;Historical Changes in the Structure of Science and Technology (Part Two, a Commentary).&quot; In ''Chinese Studies in the History and Philosophy of Science and Technology.'' Ediderunt Fan Dainian and Robert S. Cohen, Anglico conversus ab Kathleen Dugan et Jiang Mingshan, 165–184. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-3463-9.
* Kramers, Robert P. [[1986]]. &quot;The Development of the Confucian Schools,&quot; in ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 747-756. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Lewis, Mark Edward. [[2007]]. ''The Early Chinese Empires: Qin and Han''. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-02477-X.
* Lienert, Ursula. [[1980]]. ''Das Imperium der Han.'' Köln: Museen der Stadt Köln.
* Liu, Xujie. [[2002]]. &quot;The Qin and Han Dynasties&quot; in ''Chinese Architecture'', 33–60. Edidit Nancy S. Steinhardt. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-09559-7. 
* Liu, Guilin, Feng Lisheng, Jiang Airong, et Zheng Xiaohui. [[2003]]. &quot;The Development of E-Mathematics Resources at Tsinghua University Library (THUL).&quot; In ''Electronic Information and Communication in Mathematics.'' Ediderunt Bai Fengshan and Bern Wegner, 1–13. Berlin, Heidelberg, et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Springer Verlag. ISBN 3-540-40689-1.
* Lloyd, Geoffrey Ernest Richard. [[1996]]. ''Adversaries and Authorities: Investigations into Ancient Greek and Chinese Science''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-55695-3.
* Lo, Vivienne. [[2001]]. &quot;The influence of nurturing life culture on the development of Western Han acumoxa therapy.&quot; In ''Innovation in Chinese Medicine.'' Edidit Elisabeth Hsu, 19–50. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Oakleigh, [[Matritum|Matriti]], et Cape Town: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80068-4. 
* Loewe, Michael. [[1968]]. ''Everyday Life in Early Imperial China during the Han Period 202 BC–AD 220''. [[Londinium|Londinii]]: B. T. Batsford Ltd.; [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: G. P. Putnam's Sons. ISBN 0-87220-758-7.
* Loewe, Michael. [[1974]]. ''Crisis and conflict in Han China, 104 BC to AD 9.'' [[Londinium|Londinii]]: Allen &amp; Unwin.
* Loewe, Michael. [[1986]]. &quot;The Former Han Dynasty.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 103–222. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Loewe, Michael. [[1994]]. ''Divination, Mythology and Monarchy in Han China''. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], et Melbourne: Cambridge University Press. ISBN 0-521-45466-2.
* Loewe, Michael. [[2005]]. &quot;Funerary Practice in Han Times.&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 23–74. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* McClain, Ernest G., et Ming Shui Hung. [[1979]]. &quot;Chinese Cyclic Tunings in Late Antiquity.&quot; ''Ethnomusicology'' 23(2):205–224.
* Morton, William Scott, et Charlton M. Lewis. [[2005]]. ''China: Its History and Culture: Fourth Edition''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: McGraw-Hill. ISBN 0-07-141279-4.
* Needham, Joseph. [[1972]]. ''Science and Civilization in China: Volume 1, Introductory Orientations''. [[Londinium|Londinii]]: Syndics of the Cambridge University Press. ISBN 0-521-05799-X.
* Needham, Joseph. [[1986]]a. ''Science and Civilization in China: Volume 3; Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth''. Taipei: Caves Books, Ltd. ISBN 0-521-05801-5.
* Needham, Joseph. [[1986]]b. ''Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology; Part 1, Physics''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-05802-3.
* Needham, Joseph. [[1986]]c. ''Science and Civilisation in China: Volume 4, Physics and Physical Technology; Part 2, Mechanical Engineering''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-05803-1.
* Needham, Joseph. [[1986]]d. ''Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-07060-0.
* Needham, Joseph, et Tsien Tsuen-Hsuin. [[1986]]. ''Science and Civilisation in China: Volume 5, Chemistry and Chemical Technology, Part 1, Paper and Printing''. Taipei: Caves Books, Ltd. ISBN 0-521-08690-6.
* Neinhauser, William H., Charles Hartman, Y. W. Ma, et Stephen H. West. [[1986]]. ''The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature.'' Vol. 1. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-32983-3.
* Nelson, Howard. [[1974]]. &quot;Chinese Maps: An Exhibition at the British Library.&quot; ''The China Quarterly'' 58:357–362. 
* Nishijima, Sadao. [[1986]]. &quot;The Economic and Social History of Former Han.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 545-607. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Norman, Jerry. [[1988]]. ''Chinese''. [[Cantabrigia]]e et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] Cambridge University Press. ISBN 0-521-29653-6.
* Omura, Yoshiaki. [[2003]]. ''Acupuncture Medicine: It's Historical and Clinical Background''. Mineola: Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-42850-8.
* Pigott, Vincent C. [[1999]]. ''The Archaeometallurgy of the Asian Old World''. Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. ISBN 0-924171-34-0.
* Pirazzoli-t’Serstevens, Michèle. [[1982]]. ''La Chine des Han : histoire et civilisation.'' [[Lutetia]]e: Presses universitaires de France.
* Ronan, Colin A. [[1994]]. ''The Shorter Science and Civilization in China: 4'' (an abridgement of Joseph Needham's work). [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-32995-7.
* Schaefer, Richard T. [[2008]]. ''Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society: Volume 3''. Thousand Oaks: Sage Publications Inc. ISBN 1-4129-2694-7.
* Shen, Kangshen, John N. Crossley, et Anthony W. C. Lun. [[1999]]. ''The Nine Chapters on the Mathematical Art: Companion and Commentary''. [[Oxonia]]e: Oxford University Press. ISBN 0-19-853936-3.
* Steinhardt, Nancy N. [[2005]]a. &quot;Pleasure tower model.&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 275-281. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Steinhardt, Nancy N. [[2005]]b. &quot;Tower model.,&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 283–285. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Straffin, Philip D., Jr. [[1998]]. &quot;Liu Hui and the First Golden Age of Chinese Mathematics.&quot; ''Mathematics Magazine'' 71(3):163–181.
* Sun, Xiaochun, et Jacob Kistemaker. [[1997]]. ''The Chinese Sky During the Han: Constellating Stars and Society''. Leiden, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Köln: Koninklijke Brill. ISBN 90-04-10737-1.
* Temple, Robert. [[1986]]. ''The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention''. With a forward by Joseph Needham. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Simon and Schuster, Inc. ISBN 0-671-62028-2.
* Teresi, Dick. [[2002]]. ''Lost Discoveries: The Ancient Roots of Modern Science—From the Babylonians to the Mayas.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Simon and Schuster. ISBN 0-684-83718-8.
* Thorp, Robert L. [[1986]]. &quot;Architectural Principles in Early Imperial China: Structural Problems and Their Solution,&quot; ''The Art Bulletin'' 68(3):360–378.
* Tom, K. S. [[1989]]. ''Echoes from Old China: Life, Legends, and Lore of the Middle Kingdom''. Honolulu: The Hawaii Chinese History Center of the University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1285-9.
* Torday, Laszlo. [[1997]]. ''Mounted Archers: The Beginnings of Central Asian History''. Durham: The Durham Academic Press. ISBN 1-900838-03-6.
* Turnbull, Stephen R. [[2002]]. ''Fighting Ships of the Far East: China and Southeast Asia 202 BC–AD 1419''. [[Oxonia]]e: Osprey Publishing, Ltd. ISBN 1-84176-386-1.
* Wagner, Donald B. [[2001]]. ''The State and the Iron Industry in Han China''. Copenhagen: Nordic Institute of Asian Studies Publishing. ISBN 87-87062-83-6.
* Wang, Yu-ch'uan. [[1949]]. &quot;An Outline of The Central Government of The Former Han Dynasty.&quot; ''Harvard Journal of Asiatic Studies'' 12(1/2):134–187.
* Wang, Zhongshu. [[1982]]. ''Han Civilization''. Anglico conversus ab K. C. Changet Conlaboratores. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press. ISBN 0-300-02723-0.
* Xue, Shiqi. [[2003]]. &quot;Chinese lexicography past and present&quot; in ''Lexicography: Critical Concepts.'' Edidit R. R. K. Hartmann, 158–173. [[Londinium|Londinii]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Routledge. ISBN 0-415-25365-9.
* Yü, Ying-shih. [[1967]]. ''Trade and Expansion in Han China: A Study in the Structure of Sino-Barbarian Economic Relations''. Berkeley: University of California Press.
* Yü, Ying-shih. [[1986]]. &quot;Han Foreign Relations,&quot; in ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 377–462. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Watson, William. [[2000]]. ''The Arts of China to AD 900''. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-08284-3. 
* Zhang, Guanuda. [[2002]]. &quot;The Role of the Sogdians as Translators of Buddhist Texts.&quot; In ''Silk Road Studies VII: Nomads, Traders, and Holy Men Along China's Silk Road.'' Ediderunt Annette L. Juliano et Judith A. Lerner, 75-78. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9.
* Zhou, Jinghao [[2003]]. ''Remaking China's Public Philosophy for the Twenty-First Century''. Westport: Greenwood Publishing Group, Inc. ISBN 0-275-97882-6.

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Han Dynasty}}
* [http://www.museum.cornell.edu/hfj/edu/journey/tomb/virtual_tomb.html An interactive, virtual guide into a Han Dynasty tomb, presented by the Museum of Cornell University (NY)]
* [https://web.archive.org/web/20090710041505/http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/china/early_imperial_china/han.html Han Dynasty by Minnesota State University]
* [https://web.archive.org/web/20070927194901/http://www.artsmia.org/art-of-asia/history/dynasty-han.cfm Han Dynasty art with video commentary, Minneapolis Institute of Arts]
* [https://web.archive.org/web/20100625031315/http://e-asia.uoregon.edu/earlychina/ Early Imperial China: A Working Collection of Resources ]
{{1000 paginae}}

{{Myrias|Historia}}

[[Categoria:Han (familia)|!]]
[[Categoria:Familiae imperiales Sinarum]]</text>
      <sha1>1e6kxs7p5qkmmbw40gbhkwxrsm3ppeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994582</id>
      <parentid>3994579</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T04:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55458-08</username>
        <id>216229</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oeconomica */ Quinque Scripula</comment>
      <origin>3994582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33760" sha1="az9msetvityym1ewaqrqlg4061uxhfw" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Han Civilisation.png|thumb|350px|Domus Han anno [[2]] (terra fusca), cum praesidiis militum (punctis flavis), civitatibus clientibus (punctis viridibus), et civitatibus stipendiariis (punctis croceis) usque [[Crater Tarim]] ([[Anglice]]: ''Tarim Basin'') in occidentalibus [[Media Asia|Mediae Asiae]] regionibus.]]

'''Familia Han''' ([[202 a.C.n.]]–[[263]]) fuit altera [[familiae imperiales Sinarum|familia imperialis Sinarum]], quae [[familia Cin|familiae Cin]] ([[221 a.C.n.]]–[[206 a.C.n.]]) successit et [[Regna Tria|Regnis Tribus]] ([[220 a.C.n.]]–[[265]]) antecessit. Domus condita est a [[Lieupangus|Lieupango]], duce rustico, post mortem appellato Imperatore Caozuo (regnavit [[202 a.C.n.]]–[[195 a.C.n.]]). Domus breviter interrupta est a [[Domus Xin|Domu Xin]] ([[9]]–[[23]]) regentis [[Wang Mang]]; hoc interregnum dividit Han in duo tempora: Han Occidentalem ([[202 a.C.n.]]–[[9]] p.C.n.) et Han Orientalem ([[25]]–[[220]]). Per circa quattuor saecula, tempus domus Han habetur [[aetas aurea]] in historia Sinensi (Zhou 2003:34). Adhuc hodie, populi [[populus Han|maximi Sinae gregis ethnici]] se appellant populi Han (Schaefer 2008:279).

== Historia ==
Prima [[Sina]]e [[Domus in historia Sinensi|domus imperatoria]] fuit [[Domus Qin]] ([[221 a.C.n.]]–[[206 a.C.n.]]), cuius victoria [[Civitates Bellantes]] Sinenses in unam dicionem redegerat; sed imperio post mortem [[Qin Shi Huang]], primi imperatoris, instabili, domus auctoritas intra tantum quattuor annos concidit, et imperium in [[Regna Duodeviginti]] diffissum est (Ebrey 1999:60–61). Duo duces hominum seditiosorum, [[Hiangyus]] (m. [[202 a.C.n.]]) [[Regnum Chu|Regni Chu]] et [[Lieupangus]] (m. [[195 a.C.n.]]) populi [[Hanzhong|Han]], tunc armis inter se ad hegemon Sinae decernendum pugnaverunt. Quisque Regnorum Duodeviginti foedus cum Hiangyo vel Lieupango fecit (Loewe 1986:116–122). Quamquam hic fuit imperii capax, ille eum apud [[Proelium Gaixianum]], in terra hodiernae provinciae [[Anhui]], vicit. Titulum [[Imperator Sinae|Imperatoris Sinae]] mox adsumpsit, et regnavit ab [[202 a.C.n.]] ad [[195 a.C.n.]]; post mortem appellatur [[Imperator Gaozu ex Domu Han|Imperator Gaozu]] (Davis 2001:44–46). Caput sui imperii elegit [[Chang'an]] (Loewe 1986:122).

=== Han Occidentalis ===
=== Interregnum Wang Mang et bellum civile ===
&lt;!--
[[Imago:CMOC Treasures of Ancient China exhibit - painted figure of a cavalryman.jpg|thumb|150px|A Western-Han painted ceramic mounted cavalryman from the tomb of a military general at [[Xianyang]], [[Shaanxi]] provincia]]
[[Imago:Bronze horse with lead saddle, Han Dynasty.jpg|thumb|150px|left|A Western or Eastern Han [[bronze]] horse statuette with a lead saddle]]

===Han Orientalis===
===Eunuci in rebus civitatis===
===Finis Han=== --&gt;

== Societas et cultura ==
=== Classis socialis ===
[[Fasciculus:Lacquerware bowl, Western Han Dynasty.JPG|thumb|150px|Crater &quot;lacquerware&quot;{{dubsig}} Domus Han Occidentalis.]] 
[[Fasciculus:CapitalMuseum15.jpg|thumb|150px|left|Patina &quot;lacquerware&quot;{{dubsig}} Domus Han Occidentalis.]] &lt;!--usually only wealthy officials, nobles, and merchants could afford domestic luxury items like lacquerwares, which were common commodities produced by skilled artisans and craftsmen (Nishijima 1986:581–583; Wang 1982:83–85).--&gt;

In Sinensi graduum societate, [[Imperator Sinae|imperator]] summum societatis administrationisque locum tenuit; is autem saepe fuit iuvenis, temperatus a [[procurator regni|procuratore regni]],&lt;!--Anglice: regent--&gt; sicut [[imperatorix vidua|imperatore vidua]] vel paucis cognatis maribus (Ch'ü 1972:66–72). Sub imperatorem fuerunt [[Reges Domus Han|reges]], socii tribus imperatoris, nomine [[Liu]] (Bielenstein 1980:105–107; Ch'ü 1972:76). Alii homines, [[nobiles Sinenses|nobilibus]] inclusis, et plebs, [[servus|servis]] exclusis, ad unum ex viginti gradibus (二十公乘 ''ershi gongcheng'') pertinuerunt.

=== Coniugium, genus, consanguinitas ===
[[Fasciculus:Cernuschi Museum 20060812 069.jpg|thumb|200px|Serva sericata temporis Han in [[vestis serica|palla serica]]; [[fictilia Sinensia]]]]
[[Fasciculus:Nswag, dinastia han, figurina dipinta di danzatrice.jpg|thumb|100px|left|Saltatrix sericata temporis Han in [[vestis serica|palla serica]]; [[fictilia Sinensia]]]]
Familia tempore Han fuit [[Patrilinealitas|patrilinealis]], et quattuor ad quinque socii familiae usitate unum domum habitaverunt. Homines variarum aetatum cuiusque familiae eandem domum non habitaverunt, dissimiles familiarum inferiorum domuum imperialium (Ch'ü 1972:3–9; Hinsch 2002:46–47). Secundum [[Confucianismus|normis Confucianis]], quisque socius familia habuit suum proprium observantiae consuetudinisque gradum. Exempli gratia, tempus luctus patris discrepavit a tempore luctus patrui (Ch'ü 1972:9–10). [[Coniugium designatum|Coniugia designata]] ([[Anglice]]: ''arranged marriages'') fuerunt usitata, patris opinione de progeniei coniuge graviore quam matris (Ch'ü 1972:34; Hinsch 2002:35). [[Coniugium monogamosum|Coniugia monogamosa]]{{dubsig}} quoque sunt usitata, quamquam nobiles administratoresque alti fuerunt tam divites quam potuerunt [[concubina]]s sufficere et sustinere (Ch'ü 1972:44–47; Hinsch 2002:38–39). Mos (non lex) fuit quod viri feminaeque aliquando potuerunt divortium facere cum coniuge et iterum matrimonio se coniungere (Ch'ü 1972:37–43; Hinsch 2002:40–45). &lt;!--(+3 more grafs in en:)

===Educatio, litterae, philosophia===
===&quot;Lex et ordo&quot;=== --&gt;
=== Alimentum ===
Comunissimae fruges quotidianae fuerunt [[triticum]], [[hordeum]], [[oryza]], [[milium]], et [[faba]]e (Wang 1982:52). Fructus et holera quae homines communiter ederunt fuerunt [[castanea]]s, [[pirum|pira]], [[prunum|pruna]], [[percisum|persica]], [[melo]]nes, ''[[Prunus armeniaca|pruna armeniaca]],'' [[fragum|fraga]], ''[[Myrica rubra|Myricas rubras]]'' ([[lingua Sinica|Sinice]]: 杨梅 ''yángméi''), [[zizyphum|zizypha]], ''[[Crescentia cujete|Crescentias cujete]]'' ([[Sinice]]: 葫蘆 ''húlu'' et 葫子 ''húzi''), [[folium|folia]] [[harundo Indica|harundinis Indicae]] et ''[[Brassica juncea|Brassicae junceae]],'' et [[taro]] (Wang 1982:53, 206). [[Animal]]ia domestica ab hominibus esa fuerunt [[pullus|pulli]], [[anas (avis)|anates]], [[anser]]es, [[bos|boves]], [[ovis|oves]], [[sus|sues]], [[camelus|cameli]], et [[canis|canes]]. [[Testudo|Testudines]] et [[piscis|pisces]] ex [[flumen|fluminibus]] et [[lacus|lacubus]] capti sunt. Venationes saepe consumptae fuerunt [[bubo]]nes, [[phasianus|phasiani]], [[pica]]e, [[cervus sika|cervi sika]], et ''[[Bambusicola thoracicus|Bambusicolae thoracici]]'' (Wang 1982:57–58). Condimenta usitata fuerunt [[saccharum]], [[mel]], [[sal]], et &quot;[[soy sauce]]&quot;{{dubsig}} (Hansen 2000:119–121). Homines [[cervisia]]m et [[vinum]] quotidie consumpserunt (Hansen 2000:119; Wang 1982:206). &lt;!--

===Vestitus=== --&gt;
=== Religio, cosmologia, metaphysica ===
[[Fasciculus:Eastern Han tomb, Luoyang 2.jpg|thumb|Sepulcrum latericium ([[Anglice]]: ''vault'') [[cultura]]e Han Orientalis apud [[Luoyang]].]]
Familiae Sinae Han [[animal]]ia [[alimentum|alimentaque]] apud [[templum (Sinense)|templa et aedicula]] [[deus|deis]], [[anima|spiritibus]], et maioribus rite sacrificaverunt&lt;!--in the belief that these items could be utilized by those in the spiritual realm--&gt; (Ch'ü 1972:30–31). Crediderunt quemque hominem animam duarum partium habuisse: animam spiritus (魂 ''hun''), quae post mortem ad paradisum immortalium (''[[Xian (Taoismus)|xian]]'') peregrinaret, et animam corporis (魄 ''po''), quae in sepulcro tumulove terrestri maneret, et iterum cum anima spiritus coniungi posset solum per quasdam caerimonias rituales (Csikszentmihalyi 2006:140–141; Hansen 2000:119). &lt;!-- In addition to his many other roles,--&gt; Imperator fuit summus civitatis sacerdos, qui ad [[Tian|caelum]], gravissimas deitates (appellatas [[Tres Domini et Quinque Vires]]), et spiritus (神 ''shen'') [[mons|montium]] et [[flumen|fluminum]], sacrificia fecit (Ch'ü 1972:71). Homines crediderunt tres regna—caelum, terra, homines—conligatos esse a naturalibus vicissitudinibus virium [[yin et yang]] et iterationibus [[Wu Xing|quinque phasium]] (Csikszentmihalyi 2006:167; Ebrey 1999:78–79; Loewe 1994:55; Sun &amp; Kistemaker 1997:2–3). Cum imperator proprios [[ritus]], [[ethice|ethicas]], et [[mos|mores]] non secutus sit, libratio harum mutationum cosmologicarum lapsa esset et ergo acciderent [[terraemotus]], [[inundatio]]nes, [[siccitas|siccitates]], [[pestilentia]]e, [[locusta]]rum examina, et aliae calamitates (de Crespigny 2007:496, 592; Ebrey 1999:78–79; Loewe 1986:201).

[[Fasciculus:Rubbing of a Han Citang.JPG|thumb|left|Impressio lapidis Han qui [[Aula maorum cultorum|aulam maiorum cultorum]] (祠堂, ''citang'') monstrat.]]

Habitum est homines [[immortalitas|immortalitatem]] adsequi{{dubsig}} si ei territorium [[Mater-Regina Occidentis|Matris-Reginae Occidentis]] vel [[Mons Penglai|Montem Penglai]] attingerent{{dubsig}} (Loewe 2005;Csikszentmihalyi 2006:116–117; &quot;Funerary Practice in Han Times,&quot; 101–102). [[Taoismus|Taoistae]] aetatis Han [[eremita]]e conati sunt immortalitatem adsequi ab exercitationibus spirationis, rationibus sexualibus, et usibus [[elixir vitae|elixirium medicarum]]{{dubsig}} (Hansen 2000:144). Ante [[saeculum 2 a.C.n.|saeculum secundum a.C.n.]], Taoistae magnas hierarchicalesque societates religiosas, sicut [[Via Quinque Oryzae Modii|Viam Quinque Oryzae Modii]] instituerunt, cuius adsectatores crediderunt [[Laozi]], [[philosophia|philosophum]] sapientem (floruit saeculo sexto a.C.n.), fuisse [[vates|vatem]] sacrum, qui [[salus|salutem]] et sanitatem offerret si adsecutores [[Confessio|peccata confiterentur]],{{dubsig}} venerationem [[deus|deorum]] impurorum (qui carnis sacrificia acceperunt) vetarent, et partes ''[[Tao Te Ching]]'' canerent (Hansen 2000:144–146).

[[Buddhismus]] Sinam aevo Han Orientalis intravit, et primum in litteris commemoratus est anno [[65]] (Demieville 1986:821–822; Needham 1972:112). [[Liu Ying]] (m. [[71]]), semifrater{{dubsig}} [[Imperator Ming ex Han|Imperatoris Ming ex Han]] (regnavit [[57]]–[[75]]), fuit inter primos Buddhismi fautores Sinenses, sed [[Buddhismus Sinensis]] eo tempore cum [[Societas et cultura Domus Han|Taoismo Huang-Lao]] arte consociatus est (Demiéville 1986:821–822). Primum notum Sinae templum Buddhisticum, [[Templum Equi Albi]], per imperium Ming aedificatum est (Demiéville 1986:823). Gravissimae Buddhismi [[orsa]]e in [[lingua Sinica|linguam Sinicam]] [[saeculum 2|saeculo secundo]] conversae sunt; hae ''[[Orsa Capitulorum Quadraginta Duo|Orsam Capitulorum Quadraginta Duo]]'', ''[[Perfectio Sapientis|Perfectionem Sapientis]]'', ''[[Orsa Shurangama|Orsam Shurangama]]'', et ''[[Orsa Pratyutpanna|Orsam Pratyutpanna]]'' comprehenderunt (Akira 1998:247–251; vide etiam Needham 1972:112). &lt;!--

==Administratio==
===Administratio civitatis===
===Administratio locorum===
===Regna et marquessatus===
[[File:EasternHan-ColouredPotteryFigurine-ShanghaiMuseum-May27-08.jpg|thumb|upright|An Eastern-Han pottery soldier, with a now-faded coating of paint, is missing a weapon.]]
===Res militares=== --&gt;

== Oeconomica ==
=== Variationes in nummis ===
[[Fasciculus:S-114 W Han wuzhu, Han Wudi, 140-87, 25 5mm.jpg|thumb|150px|Nummus ''Quinque Scripula'' (五銖), per regnum [[Imperator Wu ex Han|Imperatoris Wu]] (regnavit [[141 a.C.n.]]–[[87 a.C.n.]]), 25.5 mm per diametrum]]
=== Vectigal et bona ===

== Scientia, technologia, et ingenarium ==
Domus Han fuit aevum unicum in evolutione scientiae et technologiae Sinensium, [[technologia Domus Song|auctus scientifici et technologici]] per [[Domus Song|Domum Song]] (960–1279) paene similis (Jin, Fan, &amp; Liu 1996:178–179; Needham 1972:111). &lt;!--
 
===Materia scribendi===
===Agricultura et metallurgia===
===Structural engineering===
===Mechanical and hydraulic engineering===
[[Imago:Winnowing machine and tilt hammer.JPG|thumb|A Han-dynasty pottery model of two men operating a [[winnowing]] machine with a [[Crank (mechanism)|crank handle]] and a [[Trip hammer|tilt hammer]] used to pound grain.]]

===Mathematica et astronomia===
===Cartographia, nautica, et vehicula===
[[Imago:Eastern Han pottery boat.JPG|thumb|An Eastern-Han pottery ship model with a steering [[rudder]] at the stern and [[anchor]] at the bow]]--&gt;

=== Medicina ===
Medici aevi Han habuerunt corpus humanum sequi regulas naturae quae omnem universum regulabant, videlicet circulos cosmologicos [[yin et yang]] et [[Wu Xing|phases quinque]] (''wu xing''). Quidque corporis [[organum]] cum propria phasi consociatum est. Morbus habitus est signum disruptionis vigoris vitae (''[[qi]]'') per canales qui ad quoddam organum ducunt. &lt;!-- Ergo, Han-era physicians prescribed medicine that was believed to counteract this imbalance (Csikszentmihalyi 2006:181–182; Hsu 2001:75; Sun &amp; Kistemaker 1997:3–4). For example, since the wood phase was believed to promote the fire phase, medicinal ingredients associated with the wood phase could be used to heal an organ associated with the fire phase (Csikszentmihalyi 2006:181–182). To this end, the physician [[Zhang Zhongjing]] (c. 150–c. 219 CE) prescribed regulated diets rich in certain foods that were thought to curb specific illnesses. These are now known to be [[nutrition disorder]]s caused by the lack of certain [[vitamin]]s consumed in one's diet (Temple 1986:131). Besides dieting, Han physicians also prescibed [[moxibustion]], [[acupuncture]], and [[calisthenics]] as methods of maintaining one's health (Lo 2001:23; Loewe 1994:65; Omura 2003:15, 19–22). When [[surgery]] was performed by the physician [[Hua Tuo]] (m. 208 CE), he used [[anesthesia]] to numb his patients and prescribed a rubbing ointment that allegedly sped the process of healing surgery wounds (Crespigny 2007:332). --&gt;

{{NexInt}}
* [[Decem Adsectatores]]
* [[Genealogia Domus Han]]
* [[Han Xin]]
* [[Mawangdui]]
* [[Proelium Iushi]]
* [[Sang Hongyang]]
* [[Xiao He]]
* [[Yin et yang]]
* [[Rationes inter imperia Sinicum et Romanum]]&lt;!--

==Notae==
&lt;references/&gt; --&gt;

{{Arca initii}}
{{Arca successionis unus
|ante     = [[Familia Cin]]
|titulus  = [[Familiae imperiales Sinarum]]&lt;br /&gt;[[Familia Han]]
|anni     = [[202 a.C.n.]]––[[220]]
|postquam = Heu Han&lt;br /&gt;([[Tria regna (Sina)|Tria regna]])
}}
{{Arca finis}}

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Mawangdui silk banner from tomb no1.jpg|thumb|150px|Vexillum sericum ex [[Mawangdui]] [[Changsha]]e in Provincia [[Hunan]].&lt;!-- It was draped over the coffin of the Lady Dai (d. 168 BCE), wife of the Marquess Li Cang (??) (m. 186 BCE), chancellor for the Kingdom of Changsha (Hansen 2000:117–119).--&gt;]]
[[Fasciculus:EastHanSeismograph.JPG|thumb|upright|Replica [[seismometer|seismometri]] a [[Zhang Heng]] facti.]]
[[Fasciculus:Gold animals.JPG|thumb|Aureatae animalium figurinae ex Domu Han: [[equus]], [[elephas]], [[bos]], et [[unicornu]]]]
* Adshead, Samuel Adrian Miles. [[2000]]. ''China in World History''. [[Londinium|Londinii]]: MacMillan Press Ltd. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: St. Martin's Press. ISBN 0-312-22565-2.
* Akira, Hirakawa. [[1998]]. ''A History of Indian Buddhism: From Sakyamani to Early Mahayana''. Conversus a Paul Groner. New Delhi: Jainendra Prakash Jain At Shri Jainendra Press. ISBN 81-208-0955-6.
* An, Jiayao. [[2002]]. &quot;When Glass Was Treasured in China,&quot; in ''Silk Road Studies VII: Nomads, Traders, and Holy Men Along China's Silk Road.'' Ediderunt Annette L. Juliano et Judith A. Lerner, 79-94. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9.
* Balchin, Jon. [[2003]]. ''Science: 100 Scientists Who Changed the World''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Enchanted Lion Books. ISBN 1-59270-017-9.
* Beck, Mansvelt. [[1986]]. &quot;The Fall of Han.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 317–376. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Bielenstein, Hans. [[1980]]. ''The Bureaucracy of Han Times''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-22510-8.
* Bielenstein, Hans. [[1986]]. &quot;Wang Mang, the Restoration of the Han Dynasty, and Later Han,&quot; in ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 223–290. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Block, Leo. [[2003]]. ''To Harness the Wind: A Short History of the Development of Sails''. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-209-9.
* Bower, Virginia. [[2005]]. &quot;Standing man and woman,&quot; in ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 242–245. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Bowman, John S. [[2000]]. ''Columbia Chronologies of Asian History and Culture''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Columbia University Press. ISBN 0-231-11004-9.
* Buisseret, David. [[1998]]. ''Envisioning the City: Six Studies in Urban Cartography''. Chicago: University Of Chicago Press. ISBN 0-226-07993-7.
* Bulling, A. [[1962]]. &quot;A Landscape Representation of the Western Han Period,&quot; ''Artibus Asiae'' 25(4):293–317.
* Chang, Chun-shu. [[2007]]. ''The Rise of the Chinese Empire: Volume II; Frontier, Immigration, &amp; Empire in Han China, 130 B.C.–A.D. 157''. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 0-472-11534-0.
* Ch'en, Ch'i-Yün. [[1986]]. &quot;Confucian, Legalist, and Taoist Thought in Later Han.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 766–806. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Ch'ü, T'ung-tsu. [[1972]]. ''Han Dynasty China: Volume 1: Han Social Structure''. Edidit Jack L. Dull. Seattle et [[Londinium|Londinii]]: University of Washington Press. ISBN 0-295-95068-4.
* Chung, Chee Kit. [[2005]]. &quot;Longyamen is Singapore: The Final Proof?,&quot; in ''Admiral Zheng He &amp; Southeast Asia''. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 981-230-329-4.
* Cotterell, Maurice. [[2004]]. ''The Terracotta Warriors: The Secret Codes of the Emperor's Army''. Rochester: Bear and Company. ISBN 1-59143-033-X.
* Csikszentmihalyi, Mark. [[2006]]. ''Readings in Han Chinese Thought''. Indianapolis and [[Cantabrigia]]e: Hackett Publishing Company, Inc. ISBN 0-87220-710-2.
* Cullen, Christoper. [[2006]]. ''Astronomy and Mathematics in Ancient China: The Zhou Bi Suan Jing''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-03537-6.
* Cutter, Robert Joe. [[1989]]. ''The Brush and the Spur: Chinese Culture and the Cockfight''. Hong Kong: The Chinese University of Hong Kong. ISBN 962-201-417-8.
* Dauben, Joseph W. [[2007]]. &quot;Chinese Mathematics.&quot; In ''The Mathematics of Egypt, Mesopotamia, China, India, and Islam: A Sourcebook.'' Edidit Victor J. Katz, 187–384. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-11485-4.
* Davis, Paul K. [[2001]]. ''100 Decisive Battles: From Ancient Times to the Present''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Oxford University Press. ISBN 0-19-514366-3.
* Day, Lance, et Ian McNeil. [[1996]]. ''Biographical Dictionary of the History of Technology''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Routledge. ISBN 0-415-06042-7.
* de Crespigny, Rafe. [[2007]]. ''A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23-220 AD)''. Leiden: Koninklijke Brill. ISBN 90-04-15605-4.
* Demiéville, Paul. [[1986]]. &quot;Philosophy and religion from Han to Sui.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 808–872. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0. 
* Deng, Yingke. [[2005]]. ''Ancient Chinese Inventions''. Anglico conversus ab Wang Pingxing. Beijing: China Intercontinental Press. ISBN 7-5085-0837-8.
* Di Cosmo, Nicola. [[2002]]. ''Ancient China and Its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-77064-5.
* Ebrey, Patricia. [[1974]]. &quot;Estate and Family Management in the Later Han as Seen in the Monthly Instructions for the Four Classes of People.&quot; ''Journal of the Economic and Social History of the Orient'' 17(2):173–205.
* Ebrey, Patricia. [[1986]]. &quot;The Economic and Social History of Later Han,&quot; in ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 608-648. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Ebrey, Patricia [[1999]]. ''The Cambridge Illustrated History of China''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-66991-X.
* Fairbank, John K., et Merle Goldman. [[1998]]. ''China: A New History, Enlarged Edition''. [[Cantabrigia]]e [[Massachusetta]]e: Harvard University Press. ISBN 0-674-11673-9.
* Greenberger, Robert. [[2006]]. ''The Technology of Ancient China''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Rosen Publishing Group, Inc. ISBN 1-4042-0558-6.
* Hansen, Valerie. [[2000]]. ''The Open Empire: A History of China to 1600''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] et [[Londinium|Londinii]]: W. W. Norton &amp; Company. ISBN 0-393-97374-3.
* Hardy, Grant. [[1999]]. ''Worlds of Bronze and Bamboo: Sima Qian's Conquest of History''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Columbia University Press. ISBN 0-231-11304-8.
* Hinsch, Bret. [[2002]]. ''Women in Imperial China''. Lanham: Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc. ISBN 0-7425-1872-8.
* Hsu, Cho-Yun. [[1965]]. &quot;The Changing Relationship between Local Society and the Central Political Power in Former Han: 206 B.C.–8 A.D.&quot; ''Comparative Studies in Society and History'' 7(4):358–370.
* Hsu, Elisabeth. [[2001]]. &quot;Pulse diagnostics in the Western Han: how mai and qi determine bing.&quot; In ''Innovations in Chinese Medicine.'' Edidit Elisabeth Hsu, 51-92. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Oakleigh, Madrid, et Cape Town: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80068-4. 
* Hsu, Mei-Ling. [[1993]]. &quot;The Qin Maps: A Clue to Later Chinese Cartographic Development.&quot; ''Imago Mundi'' 45:90–100.
* Huang, Ray. [[1988]]. ''China: A Macro History''. Armonk et [[Londinium|Londinii]]: M. E. Sharpe Inc., an East Gate Book. ISBN 0-87332-452-8.
* Hulsewé, A. F. P. [[1986]]. &quot;Ch'in and Han law.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 520-544. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Jin, Guantao, Fan Hongye, et Liu Qingfeng. [[1996]]. &quot;Historical Changes in the Structure of Science and Technology (Part Two, a Commentary).&quot; In ''Chinese Studies in the History and Philosophy of Science and Technology.'' Ediderunt Fan Dainian and Robert S. Cohen, Anglico conversus ab Kathleen Dugan et Jiang Mingshan, 165–184. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. ISBN 0-7923-3463-9.
* Kramers, Robert P. [[1986]]. &quot;The Development of the Confucian Schools,&quot; in ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 747-756. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Lewis, Mark Edward. [[2007]]. ''The Early Chinese Empires: Qin and Han''. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-02477-X.
* Lienert, Ursula. [[1980]]. ''Das Imperium der Han.'' Köln: Museen der Stadt Köln.
* Liu, Xujie. [[2002]]. &quot;The Qin and Han Dynasties&quot; in ''Chinese Architecture'', 33–60. Edidit Nancy S. Steinhardt. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-09559-7. 
* Liu, Guilin, Feng Lisheng, Jiang Airong, et Zheng Xiaohui. [[2003]]. &quot;The Development of E-Mathematics Resources at Tsinghua University Library (THUL).&quot; In ''Electronic Information and Communication in Mathematics.'' Ediderunt Bai Fengshan and Bern Wegner, 1–13. Berlin, Heidelberg, et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Springer Verlag. ISBN 3-540-40689-1.
* Lloyd, Geoffrey Ernest Richard. [[1996]]. ''Adversaries and Authorities: Investigations into Ancient Greek and Chinese Science''. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-55695-3.
* Lo, Vivienne. [[2001]]. &quot;The influence of nurturing life culture on the development of Western Han acumoxa therapy.&quot; In ''Innovation in Chinese Medicine.'' Edidit Elisabeth Hsu, 19–50. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Oakleigh, [[Matritum|Matriti]], et Cape Town: Cambridge University Press. ISBN 0-521-80068-4. 
* Loewe, Michael. [[1968]]. ''Everyday Life in Early Imperial China during the Han Period 202 BC–AD 220''. [[Londinium|Londinii]]: B. T. Batsford Ltd.; [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: G. P. Putnam's Sons. ISBN 0-87220-758-7.
* Loewe, Michael. [[1974]]. ''Crisis and conflict in Han China, 104 BC to AD 9.'' [[Londinium|Londinii]]: Allen &amp; Unwin.
* Loewe, Michael. [[1986]]. &quot;The Former Han Dynasty.&quot; In ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 103–222. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Loewe, Michael. [[1994]]. ''Divination, Mythology and Monarchy in Han China''. [[Cantabrigia]]e, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], et Melbourne: Cambridge University Press. ISBN 0-521-45466-2.
* Loewe, Michael. [[2005]]. &quot;Funerary Practice in Han Times.&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 23–74. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* McClain, Ernest G., et Ming Shui Hung. [[1979]]. &quot;Chinese Cyclic Tunings in Late Antiquity.&quot; ''Ethnomusicology'' 23(2):205–224.
* Morton, William Scott, et Charlton M. Lewis. [[2005]]. ''China: Its History and Culture: Fourth Edition''. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: McGraw-Hill. ISBN 0-07-141279-4.
* Needham, Joseph. [[1972]]. ''Science and Civilization in China: Volume 1, Introductory Orientations''. [[Londinium|Londinii]]: Syndics of the Cambridge University Press. ISBN 0-521-05799-X.
* Needham, Joseph. [[1986]]a. ''Science and Civilization in China: Volume 3; Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth''. Taipei: Caves Books, Ltd. ISBN 0-521-05801-5.
* Needham, Joseph. [[1986]]b. ''Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology; Part 1, Physics''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-05802-3.
* Needham, Joseph. [[1986]]c. ''Science and Civilisation in China: Volume 4, Physics and Physical Technology; Part 2, Mechanical Engineering''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-05803-1.
* Needham, Joseph. [[1986]]d. ''Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics''. Taipei: Caves Books Ltd. ISBN 0-521-07060-0.
* Needham, Joseph, et Tsien Tsuen-Hsuin. [[1986]]. ''Science and Civilisation in China: Volume 5, Chemistry and Chemical Technology, Part 1, Paper and Printing''. Taipei: Caves Books, Ltd. ISBN 0-521-08690-6.
* Neinhauser, William H., Charles Hartman, Y. W. Ma, et Stephen H. West. [[1986]]. ''The Indiana Companion to Traditional Chinese Literature.'' Vol. 1. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-32983-3.
* Nelson, Howard. [[1974]]. &quot;Chinese Maps: An Exhibition at the British Library.&quot; ''The China Quarterly'' 58:357–362. 
* Nishijima, Sadao. [[1986]]. &quot;The Economic and Social History of Former Han.&quot; In ''Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 545-607. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Norman, Jerry. [[1988]]. ''Chinese''. [[Cantabrigia]]e et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]] Cambridge University Press. ISBN 0-521-29653-6.
* Omura, Yoshiaki. [[2003]]. ''Acupuncture Medicine: It's Historical and Clinical Background''. Mineola: Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-42850-8.
* Pigott, Vincent C. [[1999]]. ''The Archaeometallurgy of the Asian Old World''. Philadelphia: University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. ISBN 0-924171-34-0.
* Pirazzoli-t’Serstevens, Michèle. [[1982]]. ''La Chine des Han : histoire et civilisation.'' [[Lutetia]]e: Presses universitaires de France.
* Ronan, Colin A. [[1994]]. ''The Shorter Science and Civilization in China: 4'' (an abridgement of Joseph Needham's work). [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-32995-7.
* Schaefer, Richard T. [[2008]]. ''Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society: Volume 3''. Thousand Oaks: Sage Publications Inc. ISBN 1-4129-2694-7.
* Shen, Kangshen, John N. Crossley, et Anthony W. C. Lun. [[1999]]. ''The Nine Chapters on the Mathematical Art: Companion and Commentary''. [[Oxonia]]e: Oxford University Press. ISBN 0-19-853936-3.
* Steinhardt, Nancy N. [[2005]]a. &quot;Pleasure tower model.&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 275-281. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Steinhardt, Nancy N. [[2005]]b. &quot;Tower model.,&quot; In ''Recarving China's Past: Art, Archaeology, and Architecture of the 'Wu Family Shrines.' '' Edidit Naomi Noble Richard, 283–285. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press and Princeton University Art Museum. ISBN 0-300-10797-8.
* Straffin, Philip D., Jr. [[1998]]. &quot;Liu Hui and the First Golden Age of Chinese Mathematics.&quot; ''Mathematics Magazine'' 71(3):163–181.
* Sun, Xiaochun, et Jacob Kistemaker. [[1997]]. ''The Chinese Sky During the Han: Constellating Stars and Society''. Leiden, [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], Köln: Koninklijke Brill. ISBN 90-04-10737-1.
* Temple, Robert. [[1986]]. ''The Genius of China: 3,000 Years of Science, Discovery, and Invention''. With a forward by Joseph Needham. [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Simon and Schuster, Inc. ISBN 0-671-62028-2.
* Teresi, Dick. [[2002]]. ''Lost Discoveries: The Ancient Roots of Modern Science—From the Babylonians to the Mayas.'' [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Simon and Schuster. ISBN 0-684-83718-8.
* Thorp, Robert L. [[1986]]. &quot;Architectural Principles in Early Imperial China: Structural Problems and Their Solution,&quot; ''The Art Bulletin'' 68(3):360–378.
* Tom, K. S. [[1989]]. ''Echoes from Old China: Life, Legends, and Lore of the Middle Kingdom''. Honolulu: The Hawaii Chinese History Center of the University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1285-9.
* Torday, Laszlo. [[1997]]. ''Mounted Archers: The Beginnings of Central Asian History''. Durham: The Durham Academic Press. ISBN 1-900838-03-6.
* Turnbull, Stephen R. [[2002]]. ''Fighting Ships of the Far East: China and Southeast Asia 202 BC–AD 1419''. [[Oxonia]]e: Osprey Publishing, Ltd. ISBN 1-84176-386-1.
* Wagner, Donald B. [[2001]]. ''The State and the Iron Industry in Han China''. Copenhagen: Nordic Institute of Asian Studies Publishing. ISBN 87-87062-83-6.
* Wang, Yu-ch'uan. [[1949]]. &quot;An Outline of The Central Government of The Former Han Dynasty.&quot; ''Harvard Journal of Asiatic Studies'' 12(1/2):134–187.
* Wang, Zhongshu. [[1982]]. ''Han Civilization''. Anglico conversus ab K. C. Changet Conlaboratores. [[Portus Novus]] et [[Londinium|Londinii]]: Yale University Press. ISBN 0-300-02723-0.
* Xue, Shiqi. [[2003]]. &quot;Chinese lexicography past and present&quot; in ''Lexicography: Critical Concepts.'' Edidit R. R. K. Hartmann, 158–173. [[Londinium|Londinii]] et [[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]]: Routledge. ISBN 0-415-25365-9.
* Yü, Ying-shih. [[1967]]. ''Trade and Expansion in Han China: A Study in the Structure of Sino-Barbarian Economic Relations''. Berkeley: University of California Press.
* Yü, Ying-shih. [[1986]]. &quot;Han Foreign Relations,&quot; in ''The Cambridge History of China: Volume I: the Ch'in and Han Empires, 221 B.C.–A.D. 220.'' Ediderunt Denis Twitchett et Michael Loewe, 377–462. [[Cantabrigia]]e: Cambridge University Press. ISBN 0-521-24327-0.
* Watson, William. [[2000]]. ''The Arts of China to AD 900''. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-08284-3. 
* Zhang, Guanuda. [[2002]]. &quot;The Role of the Sogdians as Translators of Buddhist Texts.&quot; In ''Silk Road Studies VII: Nomads, Traders, and Holy Men Along China's Silk Road.'' Ediderunt Annette L. Juliano et Judith A. Lerner, 75-78. Turnhout: Brepols Publishers. ISBN 2-503-52178-9.
* Zhou, Jinghao [[2003]]. ''Remaking China's Public Philosophy for the Twenty-First Century''. Westport: Greenwood Publishing Group, Inc. ISBN 0-275-97882-6.

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Han Dynasty}}
* [http://www.museum.cornell.edu/hfj/edu/journey/tomb/virtual_tomb.html An interactive, virtual guide into a Han Dynasty tomb, presented by the Museum of Cornell University (NY)]
* [https://web.archive.org/web/20090710041505/http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/china/early_imperial_china/han.html Han Dynasty by Minnesota State University]
* [https://web.archive.org/web/20070927194901/http://www.artsmia.org/art-of-asia/history/dynasty-han.cfm Han Dynasty art with video commentary, Minneapolis Institute of Arts]
* [https://web.archive.org/web/20100625031315/http://e-asia.uoregon.edu/earlychina/ Early Imperial China: A Working Collection of Resources ]
{{1000 paginae}}

{{Myrias|Historia}}

[[Categoria:Han (familia)|!]]
[[Categoria:Familiae imperiales Sinarum]]</text>
      <sha1>az9msetvityym1ewaqrqlg4061uxhfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellum rusticum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69821</id>
    <revision>
      <id>3994626</id>
      <parentid>3792299</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2999" sha1="mk35itkuo7arlxh20urb15tk90q3jvg" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Niklaus Leuenberger peasant.jpg|thumb|Dux rusticorum Helveticus Nicolaus Leuenberger]]
'''Bellum rusticum'''&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070703065518/http://www.sondersammlungen.zhbluzern.ch/ms_59_2.htm Bauernkrieg 1653 {{ling|Germanice}}]&lt;/ref&gt; seu '''bellum rusticorum'''&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211019001627/http://germazope.uni-trier.de/Projects/WBB/woerterbuecher/dwb/wbgui?mode=linking&amp;textsize=250&amp;lemid=GB01402&amp;query_start=1&amp;totalhits=0&amp;textword=&amp;locpattern=&amp;textpattern=&amp;lemmapattern=&amp;verspattern=#GB01402L0 Grimms Wörterbuch {{ling|Germanice}}]&lt;/ref&gt; seu '''Bellum agricolarum'''&lt;ref&gt;[http://www.questia.com/googleScholar.qst;jsessionid=JvCRh1VN85PLFzPxRdQT2PQSkM4ztwvZTkwxGL5PCJFgM2hmf9cM!1021319444!-1137335696?docId=101055007 Formulae quaedam caute et citra scandalum loquendi de praecipuis Christianae doctrinae locis, pro iunioribus Verbi Ministris in Ducatu Luneburgensi [1535] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Auctor: [[Urbanus Rhegius]] (1489–1541)]{{Nexus deficit|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; seu '''seditio rustica''' vel '''tumultus rusticorum'''&lt;ref&gt;[https://www.uni-hildesheim.de/fb1/institute/geschichte/erasmus-und-europagespraeche/europa-gespraeche/wintersemester-200809/der-deutsche-bauernkrieg-1525-im-kontext-europaeischer-antifeudaler-protestbewegungen/ Bericht: Der Deutsche Bauernkrieg 1525 im Kontext europäischer antifeudaler Protestbewegungen] {{ling|Germanice}}&lt;br&gt;Cf. fontes [[bellum rusticum Germanicum|hic]],&lt;/ref&gt; est pugna agricolarum contra nobiles. 

Eius modi bella fuerunt in Europa in:

* [[Anglia]] anno 1381, vide [[Tumultuatio rusticorum in Anglia]]
* [[Suecia]] (1434–1436)
* [[Romania]] (1437–1438)
* [[Franconia]] (1476)
* [[Carinthia]] (1478)
* In Germania meridiana et occidentali (1493–1517)
* [[Hungaria]] mensibus Aprili et Iulio (1514)
* [[Virtembergia]] (1514)
* [[Carinthia]] (1515)
* [[bellum rusticum Germanicum]] In Germania meridiana et occidentali, [[Helvetia]], [[Austria]] (1524–1526)
* [[bellum rusticum Palatinatum]] (1525)
* [[Suecia]] (1542–1543)
* [[Croatia]] et [[Slovenia]] (1572–1573)
* [[Austria Superior]]e (1595–1597)
* Russia, duce [[Ioannes Bolotnikov|Ioanne Bolotnikov]] (1606–1607)
* [[Austria Superior]]e (1626); vide: [[Stephanus Fadinger]] 
* [[Austria Inferior]]e (1632)
* [[bellum rusticum Helveticum]] (1653)
* Russia, duce [[Stephanus Razin|Stephano Razin]] (1670–1671)
* Russia, duce [[Aemilianus Pugačëv|Aemiliano Pugačëv]] (1773–1775)

Nostra aetate:
* [[Hassia]] (1830)

== Nexus externi ==
* {{Creanda|d|Q112431190|Petrus Gnodalius}}: [https://books.google.ru/books?id=telSAAAAcAAJ Seditio repentina vulgi, praecipue rusticorum anno MDXXV tempore verno per universam fere Germaniam exorta] [...]. ([https://web.archive.org/web/20230109170826/https://inlibris.com/item/bn17174/  e.g., hic])

== Notae ==
&lt;references /&gt;


[[Categoria:Bella|Rusticum bellum]]</text>
      <sha1>mk35itkuo7arlxh20urb15tk90q3jvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexander Hamiltonius</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77035</id>
    <revision>
      <id>3994576</id>
      <parentid>3866079</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15156" sha1="9ebqk49wzaorvtfmznplij2bvoa4du8" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Alexander Hamilton portrait by John Trumbull 1806.jpg|thumb|Alexander Hamiltonius, a [[Ioannes Trumbull|Ioanne Trumbull]] pictus (circa 1805).]]

'''Alexander Hamiltonius,'''&lt;ref&gt;Nomen attestatum est (&quot;Alexandrum Hamiltonium, tribunum, aerario praefecit&quot;) in Francis Glass, ''A Life of George Washington, in Latin Prose,'' ed. J. N. Reynolds (Novi Eboraci: Harper &amp; Brothers, 1835), pagina 139.&lt;/ref&gt; vel '''Alexander Hamilton''' ([[Caropolitis (Sancti Kitts et Nevis)|Carolopolite]] [[Sanctus Christophorus et Nives|Sanctorum Kitts et Nevis]], [[11 Ianuarii]] 1755 vel 1757—[[Novum Eboracum (urbs)|Novi Eboraci]], [[12 Iulii]] [[1804]]), unus ex [[Conditores CFA|Conditoribus Civitatum Foederatarum]], fuit [[CFA|Americanus]] [[miles]], [[iurisconsultus]], [[civilitas|vir rerum civilium peritus]], [[oeconomica|vir oeconomiae peritus]], [[vir reipublicae administrandae peritissimus]]&lt;!--statesman--&gt;, [[Reipublicae amicus (Bellum Libertatis Americanae)|revolutionarius]], et primus [[Secretarius Thesauri CFA|Secretarius Thesauri Civitatum Foederatarum]].

Fuit legatus populi in [[legislatura Novi Eboraci]]{{dubsig}} et [[Congressus Civitatum Foederatarum sub Capitibus Confoederationis|Congressu Civitatum Foederatarum sub Capitibus Confoederationis]]. Series libellorum ''[[The Federalist]]'' pro [[Constitutio CFA|Constitutione Civitatum Foederatarum]] cum [[Ioannes Jay|Ioanne Jay]] et [[Iacobus Madison|Iacobo Madison]] conscripsit.

Condidit [[Argentaria Novi Eboraci]]; [[Moneta CFA|Monetam Civitatum Foederatarum]] (''United States Mint''); [[Prima Civitatum Foederatarum Argentaria]] (''First Bank of the United States''); &quot;Systema [[Navis actuaria|Navium Actuariarum]],&quot; postea ''[[Revenue Cutter Service]],'' nunc [[Custodes Litoris Civitatum Foederatarum]] (''United States Coast Guard''); [[Factio Foederalista|Factionem Foederalistam]]; et diurnum ''New-York Evening Post,'' nunc ''[[New York Post]].''&lt;ref&gt;Allan Nevins, ''The Evening Post: Century of Journalism'' (Boni et Liveright, 1922), p. 17.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Michael Emery et Edward Emery, ''The Press and America'', 7th ed. (Simon &amp; Schuster, 1992), p. 74.&lt;/ref&gt; Fuit secretarius et postea praeses [[Noveboracensis Manumissionis Societas|Noveboracensis Manumissionis Societatis]] (McManus 1966:168).

== Bibliographia ==
=== Fontes secondarii ===
* [[Henricus Adams|Adams, Henry]]. [[1986]]. ''History of the United States of America under the Administrations of Thomas Jefferson.'' Library of America. ISBN 0-521-32483-1.
* Elkins, Stanley, et Eric McKitrick. [[1993]]. ''Age of Federalism.'' Novi Eboraci: [[Oxford University Press]]. [https://web.archive.org/web/20120504230710/http://www.questia.com/library/book/the-age-of-federalism-by-stanley-elkins-eric-mckitrick.jsp Editio interretialis]
* [[Samuel Eliot Morison|Morison, Samuel Eliot]], et [[Henricus Steele Commager|Commager, Henry Steele]]. [[1969]]. ''Growth of the American Republic.'' Novi Eboraci: Oxford University Press.

=== Biographiae ===
* Brookhiser, Richard. [[1999]]. ''Alexander Hamilton, American.'' Free Press. ISBN 0-684-83919-9.
* Chernow, Ron. [[2004]]. ''Alexander Hamilton.'' Penguin Books. ISBN 1-59420-009-2.
* Ellis, Joseph J. [[2002]]. ''[[Founding Brothers: The Revolutionary Generation]].''
* Ellis, Joseph J. [[2004]]. ''His Excellency: George Washington.''
* Flexner, James Thomas. [[1997]]. ''The Young Hamilton: A Biography.'' Fordham University Press. ISBN 0-8232-1790-6.&lt;!--
*Fleming, Thomas. ''Duel: Alexander Hamilton, Aaron Burr, and the Future of America''. (2000) (ISBN 0-465-01737-1).
*McDonald, Forrest. ''Alexander Hamilton: A Biography''(1982) (ISBN 0-393-30048-X), biography focused on intellectual history esp on AH's republicanism. 
*Miller, John C. ''Alexander Hamilton: Portrait in Paradox'' (1959), full-length scholarly biography; [http://www.questia.com/library/book/alexander-hamilton-portrait-in-paradox-by-john-c-miller.jsp online edition]
*Mitchell, Broadus. ''Alexander Hamilton'' (2 vols., 1957–62), the most detailed scholarly biography; also published in abridged edition
*Randall, Willard Sterne. ''Alexander Hamilton: A Life''. HarperCollins, (2003) (ISBN 0-06-019549-5). Popular.
*[[Don Winslow]] ''Alexander Hamilton: In Worlds Unknown'' (Script and Film New York Historical Society). --&gt;

=== Studia propria ===
* Adair, Douglass, et Marvin Harvey. [[1955]]. &quot;[http://links.jstor.org/sici?sici=0043-5597%28195504%293%3A12%3A2%3C308%3AWAHACS%3E2.0.CO%3B2-4 Was Alexander Hamilton a Christian Statesman?]&quot; ''The William and Mary Quarterly'', 3rd ser., 12(2)308–329.&lt;!--
*''Arming slaves: from classical times to the modern age'', Christopher Leslie Brown and Philip D. Morgan, eds. esp. 180–208 on the American Revolution, by Morgan and A. J. O'Shaubhnessy.
*Douglas Ambrose and Robert W. T. Martin, eds. ''The Many Faces of Alexander Hamilton: The Life &amp; Legacy of America's Most Elusive Founding Father '' (2006).
*Brant, Irving: ''The Fourth President: a Life of James Madison''. Bobbs-Merill, 1970. A one-volume recasting of Brant's six-volume life.
*Burns, Eric. ''Infamous Scribblers: The Founding Fathers and the Rowdy Beginnings of American Journalism.'' (2007).
*Chan, Michael D. &quot;Alexander Hamilton on Slavery.&quot; ''Review of Politics'' 66 (Spring 2004): 207–31.
*Fatovic, Clement. &quot;Constitutionalism and Presidential Prerogative: Jeffersonian and Hamiltonian Perspectives.&quot; ''American Journal of Political Science'' 2004 48(3): 429–44. Issn: 0092-5853 Fulltext in Swetswise, Ingenta, Jstor, Ebsco.
*Flaumenhaft; Harvey. ''The Effective Republic: Administration and Constitution in the Thought of Alexander Hamilton'' Duke University Press, 1992.
*Flexner, James Thomas. ''George Washington.'' Little Brown, 1965–72. Four volumes, with various subtitles, cited as &quot;Flexner, ''Washington''&quot;. Vol. IV. ISBN 0-316-28602-8.
*Levine, Yitzchok. [http://www.jewishpress.com/content.cfm?contentid=21464&amp;sContentid=1 &quot;The Jews Of Nevis And Alexander Hamilton.&quot;] ''Glimpses Into American Jewish History'', The Jewish Press. May 2, 2007.
*Harper, John Lamberton. ''American Machiavelli: Alexander Hamilton and the Origins of U.S. Foreign Policy.'' (2004).
*Horton, James Oliver. &quot;Alexander Hamilton: Slavery and Race in a Revolutionary Generation&quot; ''New York Journal of American History'' 2004 65(3): 16–24. ISSN 1551-5486 [http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:88cftz6zXJYJ:www.alexanderhamiltonexhibition.org/about/Horton%2520-%2520Hamiltsvery_Race.pdf+james+horton+%22alexander+hamilton%22+slavery&amp;hl=en&amp;gl=us&amp;ct=clnk&amp;cd=1 online version].
*Kennedy, Roger G. ; ''Burr, Hamilton, and Jefferson: A Study in Character'' Oxford University Press (2000).
*Knott, Stephen F. ''Alexander Hamilton and the Persistence of Myth'' University Press of Kansas, (2002) ISBN 0-7006-1157-6.
*Richard H. Kohn, &quot;[http://www.jstor.org/stable/1918650 The Inside History of the Newburgh Conspiracy: America and the Coup d'Etat]&quot;; ''The William and Mary Quarterly, Third Series'', Vol. 27, No. 2 (Apr., 1970), pp. 188–220. [[JSTOR]] link. A review of the evidence on Newburgh, source for most more recent coverage. Despite the title, Kohn is doubtful that a ''coup d'état'' was ever seriously attempted.
*Harold Larsen: &quot;[http://www.jstor.org/stable/1925345.pdf Alexander Hamilton: The Fact and Fiction of His Early Years]&quot; The William and Mary Quarterly, 3rd Ser., Vol. 9, No. 2. (Apr., 1952), pp. 139–51. [[JSTOR]] link.
*Littlefield, Daniel C. &quot;John Jay, the Revolutionary Generation, and Slavery.&quot; ''New York History'' 2000 81(1):91–132. ISSN 0146-437X.
*[[Milton Lomask]], ''Aaron Burr, the Years from Princeton to Vice President, 1756–1805''. Farrar, Straus &amp; Giroux, 1979. ISBN 0-374-10016-0. First volume of two, but this contains Hamilton's lifetime.
*Martin, Robert W.T. &quot;Reforming Republicanism: Alexander Hamilton's Theory of Republican Citizenship and Press Liberty.&quot; ''Journal of the Early Republic'' 2005 25(1):21–46. Issn: 0275-1275 Fulltext online in Project Muse and Ebsco. --&gt;
* McManus, Edgar J. [[1966]]. ''History of Negro Slavery in New York.'' Syracuse University Press.&lt;!--
*Mitchell, Broadus: &quot;The man who 'discovered' Alexander Hamilton&quot;. ''Proceedings of the New Jersey Historical Society'' 1951. 69:88–115.
*Stryker, William S[cudder]: ''The Battles of Trenton and Princeton''; Houghton Mifflin, 1898.
*Monaghan, Frank: ''John Jay''. Bobbs-Merrill (1935).
*Nettels, Curtis P. ''The Emergence of a National Economy, 1775–1815'' (1962).
*Newman, Paul Douglas: ''Fries's Rebellion; The Enduring Struggle for the American Revolution''. University of Pennsylvania Press, 2004.
*Jack N. Rakove: ''The beginnings of National Politics: an interpretive history of the Continental Congress'', Knopf, 1979.
*Rossiter, Clinton. ''Alexander Hamilton and the Constitution'' (1964).
*Sharp, James. ''American Politics in the Early Republic: The New Nation in Crisis.'' (1995), survey of politics in 1790s.
*Sheehan, Colleen. &quot;Madison V. Hamilton: The Battle Over Republicanism And The Role Of Public Opinion&quot; ''American Political Science Review'' 2004 98(3): 405–24.
*Smith, Robert W. ''Keeping the Republic: Ideology and Early American Diplomacy.'' (2004).
*Staloff, Darren. &quot;Hamilton, Adams, Jefferson: The Politics of Enlightenment and the American Founding.&quot; (2005).
*Stourzh, Gerald. ''Alexander Hamilton and the Idea of Republican Government'' (1970).
*Thomas, Charles Marion: ''American neutrality in 1793; a study in cabinet government'', Columbia, 1931.
*Trees, Andrew S. &quot;The Importance of Being Alexander Hamilton.&quot; ''Reviews in American History'' 2005 33(1): 8–14. Issn: 0048-7511 Fulltext: in Project Muse.
*Trees, Andrew S. ''The Founding Fathers and the Politics of Character.'' (2004).
*Wallace, David Duncan: ''Life of Henry Laurens, with a sketch of the life of Lieutenant-Colonel John Laurens'' Putnam (1915).
*Weston, Rob N. &quot;Alexander Hamilton and the Abolition of Slavery in New York&quot;. ''Afro-Americans in New York Life and History'' 1994 18(1): 31–45. ISSN 0364-2437 An undergraduate paper, which concludes that Hamilton was ambivalent about slavery.
*White, Leonard D. ''The Federalists'' (1949), coverage of how the Treasury and other departments were created and operated.
*Richard D. White; &quot;Political Economy and Statesmanship: Smith, Hamilton, and the Foundation of the Commercial Republic&quot; ''Public Administration Review'', Vol. 60, 2000.
*Wright, Robert E. ''Hamilton Unbound: Finance and the Creation of the American Republic'' Praeger (2002).
*Robert E. Wright: ''One Nation Under Debt: Hamilton, Jefferson, and the History of What We Owe'' New York: McGraw-Hill (2008).--&gt;

=== Fontes primarii ===
* Freeman, Joanne B., ed. [[2002]] ''Alexander Hamilton: Writings.'' [http://www.loa.org/ Editio The Library of America]. ISBN 978-1-931082-04-4.&lt;!--
*Syrett, Harold C.; Cooke, Jacob E.; and Chernow, Barbara, eds. ''The Papers of Alexander Hamilton'' (27 vol, Columbia University Press, 1961–87); includes all letters and writing by Hamilton, and all important letters written to him; this is the present definitive edition of Hamilton's works, intensively annotated.
*Goebel, Julius, Jr., and Smith, Joseph H., eds., ''The Law Practice of Alexander Hamilton'' (5 vols., Columbia University Press, 1964–80); the legal counterpart to the ''Papers of Alexander Hamilton.'' --&gt;
* Frisch, Morton J. [[1985]]. ''Selected Writings and Speeches of Alexander Hamilton.''.
* Morris, Richard. ed. [[1957]]. ''Alexander Hamilton and the Founding of the Nation.''&lt;!--
*''The Works of Alexander Hamilton'' edited by Henry Cabot Lodge (1904) [http://books.google.com/books?id=S4CoWxuxuFAC&amp;q=alexander+hamilton+cabot&amp;dq=alexander+hamilton+cabot&amp;pgis=1 full text online at Google Books] [http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&amp;staticfile=show.php%3Fperson=201&amp;Itemid=28 online in HTML edition]. This is the only online collection of Hamilton's writings and letters. Published in 10 volumes, containing about 1.3 million words.
*[[Federalist Papers]] under the shared pseudonym &quot;Publius&quot; by Alexander Hamilton (c. 52 articles), [[James Madison]] (28 articles) and [[John Jay]] (five articles)
*[[Report on Manufactures]], his economic program for the United States.
*[[Report on Public Credit]], his financial program for the United States.
*Cooke, Jacob E. ed., ''Alexander Hamilton: A Profile'' (1967), short excerpts from AH and his critics. 
*Cunningham, Noble E. ''Jefferson vs. Hamilton: Confrontations that Shaped a Nation'' (2000), short collection of primary sources with commentary. --&gt;
* Taylor, George Rogers, ed. [[1950]]. ''Hamilton and the National Debt.''

=== Notae ===
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20170228190942/http://www.pbs.org/wgbh/amex/hamilton/ Alexander Hamilton in ''American Experience'' (PBS)]
* [http://www.loc.gov/rr/program/bib/hamilton/ Alexander Hamilton: A Resource Guide] ex [[Bibliotheca Congressus]]
* {{CongBio|H000101}}&lt;!--
*[http://www.alexanderhamiltonexhibition.org/ The New York Historical Society's Alexander Hamilton Exhibit]
*[http://ideas.repec.org/p/wpa/wuwpeh/9610001.html Alexander Hamilton and The Origins of Wall Street] (subscription required)
*[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/253372/Alexander-Hamilton Encyclopaedia Britannica: Alexander Hamilton]
*{{gutenberg author|id=Hamilton+Alexander|name=Alexander Hamilton}}
*[http://press-pubs.uchicago.edu/founders/documents/v1ch4s31.html Hamilton's Report on Manufactures (Columbia University Press)]
*[http://web.archive.org/web/20001110000000/www.ios.com/~alstone/forthebk.htm Alexander Hamilton: Debate over a National Bank (February 23, 1791)]
*[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/moa-cgi?notisid=ABQ7578-0123-7 Alexander Hamilton] by [[Henry Cabot Lodge]]
*[http://www.footnote.com/page/146 Alexander Hamilton's Plan of Government]
*[http://www.nps.gov/hagr/ Hamilton Grange National Memorial]
*[http://duel2004.weehawkenhistory.org/reenactscript.pdf Reenactment of the Burr–Hamilton duel on July 12, 2004]. 
*[http://elections.lib.tufts.edu/aas_portal/index.xq A New Nation Votes: American Election Returns 1787–1825]
*[http://bostonreview.net/BR32.6/hogeland.php Inventing Alexander Hamilton, The troubling embrace of the founder of American finance]
*[http://www.thirteen.org/forum/alexander-hamilton-and-the-national-triumph-of-new-york-city Alexander Hamilton and the National Triumph of New York City] A WNET video lecture; overview of Hamilton's career
* {{findagrave|437}}--&gt;

{{Subscriptores Constitutionis Civitatum Foederatarum}}

{{Lifetime|saeculo 18|1804|Hamilton, Alexander}}
&lt;!-- [[Categoria:Advenae in Civitates Foederatas]] --&gt;
&lt;!--recte: officers of the E.C.--&gt;
{{Myrias|Homines}}

[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae]]
[[Categoria:Argentarii Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Conditores Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Episcopaliani Americani]]
[[Categoria:Exercitus Continentalis]]
[[Categoria:Francomurarii]]
[[Categoria:Incolae Novi Eboraci]]
[[Categoria:Iuris consulti]]
[[Categoria:Oeconomi Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Sodales Societatis Philosophicae Americanae]]</text>
      <sha1>9ebqk49wzaorvtfmznplij2bvoa4du8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Catharina Mansfield</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83522</id>
    <revision>
      <id>3994488</id>
      <parentid>3727402</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de modernismo litterato</comment>
      <origin>3994488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1279" sha1="k1i22e47bbmero8lugevi0p829ycldb" xml:space="preserve">{{Latinitas|-2}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Catharina Mansfield''' (nata ''Kathleen Mansfield Beauchamp'' apud [[Wellington]] in [[Nova Zelandia]] die [[14 Octobris]] [[1888]]; mortua propter [[Phthisis|phthisim]] ad [[Fons Bleaudi|Fontem Bleaudi]] die [[9 Ianuarii]] [[1923]]) fuit [[scriptrix]] [[lingua Anglica|Anglica]] nationalitate [[Nova Zelandia|Novae Zelandiae]].

Operae [[modernismus litteratus|modernismi litterati]] sub influentia [[Antonius Chekhov|Antonii Chekhov]] scripsit ac relationem amicam cum [[Virginia Woolf]] et [[D. H. Lawrence]] fuit.

== Bibliographia ==
[[Fasciculus:Mansfield 1917 cropped.jpg|thumb|Catharina Mansfield]]
* Cameron Robertson, &quot;[http://www.theguardian.com/books/2015/jun/11/unknown-poems-by-katherine-mansfield-discovered-in-a-chicago-library Unknown poems by Katherine Mansfield found in a Chicago library]&quot; in ''[[The Guardian]]'' (11 Iunii 2015)

== Nexus externi ==
{{Fontes biographici}}
* [http://www.dichterinnen.de/Mansfield/ Biographia] {{Ling|Theodisce}}

{{scriptor-stipula}}

{{Lifetime|1888|1923|Mansfield, Catharina }}
[[Categoria:Auctores Anglici]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Angliae]]
[[Categoria:Scriptores mythistoriarum Novae Zelandiae]]
[[Categoria:Scriptores Novae Zelandiae]]</text>
      <sha1>k1i22e47bbmero8lugevi0p829ycldb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sinae (gens)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94954</id>
    <revision>
      <id>3994577</id>
      <parentid>3971106</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55458-08</username>
        <id>216229</id>
      </contributor>
      <comment>/* Novum aevum */</comment>
      <origin>3994577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9160" sha1="gytqqjflcqsdqfjop2ipqoi0ekco00v" xml:space="preserve">{{Videdis|Sinae}}
[[Fasciculus:Ethnolinguistic map of China 1983.png|thumb|Tabula populorum seu linguarum civitatis Sericae]]
[[Fasciculus:China.Terracotta statues007.jpg|thumb|Serva et conciliarius trabeis [[vestimentum sericum|sericis vestiti]]. Figurinae [[fictile|fictilia]] Aetatis Han Occidentalis.]]

'''Sinae'''&lt;ref&gt;&quot;ipsis autem Sinis Tamin, i. e. Regnum luminis&quot;: {{Lexfons}} s.v. &quot;Sinae&quot;&lt;/ref&gt; ([[Sinice]] [[wikt:漢族|漢族]] seu [[wikt:漢人|漢人]], simplicius [[wikt:汉族|汉族]], [[wikt:汉人|汉人]]; [[Pinyin]] ''hànzú, hànrén'') sive '''Sini''' sive '''Seres'''&lt;ref&gt;{{L&amp;S}}&lt;/ref&gt; sunt [[gens]] [[Sinae (regio)|Sericam]] praecipue [[septentrio]]nalem habitans, [[Sinice]] a principio loquens, [[Civilizatio Serica|civilizationem Sericam]] dispandens.

== Nomen ==
[[Roma]]ni [[Graecia|Graecique]] [[rerum gestarum scriptor]]es duas gentes inter se differentes in hac [[regio]]ne memorant, quorum primum est gens Sinarum, tum Sericam.&lt;ref&gt;Vide etiam illa verba [[Lingua Graeca antiqua|linguae Graecarum antiquae]]: [[wiktionary:Σήρ#Ancient_Greek|Σήρ, Σηρός, ὁ]]: ''Sêr, Sêrós, ho'' (&quot;[[wiktionary:Seres#Latin|Ser, Seris]], m.&quot;) et [[wiktionary:Σῖναι#Ancient_Greek|Σῖναι, Σῑνῶν, οἵ]]: ''Sînai, Sinôn, hoi'' (&quot;[[wiktionary:Sinae#Latin|Sinai, Sinarum]]&quot;) et [[wiktionary:Θῖναι#Ancient_Greek|Θῖναι, Θῑνῶν]]: ''Thînai, Thīnôn'' (&quot;Sinai, Sinarum&quot;) in [[wiktionary:Wiktionary:Main_Page|Victionario Anglico.]]&lt;/ref&gt; Hanc gentem permulti credunt [[philologus|philologi]] eandem esse ut illam, at enim [[meridies|meridiana]] atque [[oriens]] Sinae appellantur, septentrionalia atque [[occidens]] Seres. Ceteri haec dubitant, qui opinentur Sinas tantum gentem quae ita novimus, Seres verum quandam gentem [[Media Asia|Mediae Asiae]] potius significare, qui [[sericum|serica]] a Sinis empta [[Parthia|Parthis]], [[Imperium Persarum|Persis]], [[Imperium Romanum|Romanis]] venderent. Nos autem hoc negamus, illud, quod Seres eaedem ut Sinae sunt, praesumimus.

Nomen Sinae ex verbum [[Sinice|Sinicum]] 秦, Seres (vel singulare Ser) autem fortasse ex 絲 elicitur. Hoc verbum '[[sericum]]' significat, illud [[dynastia|domus regia]] Serica quae prima regnavit tota in hac regione. Sua [[lingua]] sese 漢 (''Han'') appellant sive 華夏 (''Huaxia'').

== Historia ==
=== Antiquitas ===
==== Origo ====
Prius quam Qin [[dynastia|domus regia]] orta est, Seres se 夏 (''Xia'') appellarunt. Fabula est gentem Sericam primum a quodam rege, qui Huangdi, sive Flavus rex, appellatus sit, conditam esse. Nam istum regem, cum novem gentes hostiles a Chiyou duce coniunctae, quibus in terras sociales inrumpisset, eius ducem Yandi, sive Ignem regem, vicerunt, suis [[miles|militibus]] proelium cum Chiyou commisisse. Chiyou autem cantu malefico nebulam densam [[caelum]] caecantem finxisse. Flavum deinde, cum Hanba dea ariditatis ad eum arcessita nebulam hostilem abstersisset, gentes hostiles oppugnatas manu sua vicisse. Hostibus victis Ignem rex summum imperium cupientem socios oppugnasse, quem Flavus illius rex suos defendens occideret. Omnibus gentibus suo imperio subiectis Flavum regem fuisse tota in regione Serica, unde tandem genus Sericum.

==== Domus regiae antiquae ====
Tria sunt regna ex gente Serica orta prius quam [[domus Qin]] omnes Seres suo imperio subiecit, primum Xia, deinde Shang, denique Zhou, quae omnia [[dynastia|domus regiae]] quoque dicuntur. Anno [[771 a.C.n.]] rege Zhou a comitibus barbarisque occiso permultisque regnis imperio studentibus ortis aetas dicitur Ver et Autumnus. Anno [[453 a.C.n.]], maximo regno Jin a tribus domibus secto bella creberrima inter omnia regna gesta sunt, ob quae aetas dicitur Regna Bellantia. Anno [[221 a.C.n.]], [[domus Qin]] omnes ceteras domos vicit, gentem Sericam totam suo imperio subiecit, imperium Qin praedicavit.

=== Aetates imperiales ===
==== Domus Qin et Han ====
Princeps domus Qin, cui nomen est [[Qinshihuang]] sive Primus Imperator, primus omnes Seres suo imperio subiecit post quam Flavus rex. Imperium in vicinas gentes diffundens Primus Imperator leges accerrimas, durissimas, crudelissimas instituit, ob quas multi subiecti undique imperii ab eo defecerunt. Ille autem, ut has defectiones opprimerentur, anno [[213 a.C.n.]] omnes scriptores qui eum non laudarent neve venerarent suis libris ustis vivos sepelivit. Anno [[210 a.C.n.]] Imperatore Primo mortuo tot sunt tumultuosi et rebelles ut milites Qin vix continere possint. Anno [[207 a.C.n.]] [[Siganum|Sigano]] capite imperii a tumultuosis victo imperium domus Qin periit, Han autem domus a duce [[Liu Bang]] condita imperium praedicavit.

Liu Bang imperatore Han domus imperium firmum Seribus instituit, quod quattuor centum annos permansit. Gentes longe a capite imperiali habitantes, quas Primus Imperator non potuerat vincere, omnes Han imperio subiectae sunt. Nationes barbaras quoque, quae in septentrionalibus habitantes saepe fines imperiales vexarunt, Han succubuerunt. Ob has res gestas populus Sericus iam sua lingua Han appellatur, etsi illa domus diutius perdita est.

==== Romani scriptores de Seribus ====
Romani interea de rebus Serum, cuius regio procul a Roma absit, pauca sciverunt paucaque scripserunt. Qui enim etiamsi res Sericas tractarunt, tamen nescimus num eandem gentem putarunt, quae nos ipsi illo nomine appellamus. Sericam gentem primum cognoverunt, quod [[sericum|eius materia]] ad vestes faciendas importata est, quae gens Romanorum permulti aestimavit. [[Augustus|Augusto]] imperatore [[Publius Vergilius Maro|P. Vergilius Maro]] poeta clarissimus opinatus est Seres solere sericum in [[silva]] carpere, ut posterius dixit [[Gaius Plinius Secundus|C. Plinius]].&lt;ref&gt;[[Vergilius]], ''[[Georgica]]'' 2.121; {{Pnh}} 12.17. Vide et &quot;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/SMIGRA*/Sericum.html Sericum] in  {{Smith-dgra}}.&lt;/ref&gt;

[[Hadrianus|Hadriano]] imperatore, [[Publius Annius Florus|P. Florus]] [[poeta]] et [[scriptor]] [[historia Romae|rerum gestarum Romanorum]] de [[legatus (civilitas)|legatis]] Sericis aevi [[Augustus|Augusti]] scribens &quot;Seres&quot; inquit &quot;etiam habitantesque sub ipso sole [[Indus|Indi]], cum [[gemma (lapis)|gemmis]] et [[margarita|margaritis]], [[elephantus|elephantos]] quoque inter munera trahentes, nihil magis quam longinquitatem viae imputabant—quadriennium inpleverant; et tamen ipse hominum [[color]] ab alio venire caelo fatebatur.&lt;ref name=&quot;florus&quot;&gt;Florus, Epitome Rerum Romanorum, 2.34.&lt;/ref&gt;&quot;

==== Serici scriptores de populo Romano ====
Anno [[166]] scriptum ''[[Hou Hanshu]]'', sive ''Historia Han Posterioris'', de legatis Romanis tractavit. Dictum est hos legatos a quodam imperatore Antonino ([[Sinice]] 安敦) missos, qui sit aut [[Antoninus Pius]] aut [[Marcus Aurelius]] (Antoninus quoque appellatus), primum in regionem Indorum pervenisse, deinde fines [[Vietnamia|Vietnamiae]] transiisse, denique a meridie ad Seres advenisse. Quorum gentem 大秦 (Magni Seres), quod Romani magni corpore sint et moribus Seribus similes, appellavit. Dictum est autem regem saepe subpositum esse neque suas fortunas questum, agros autem quam feracissimos, homines omnes abundare [[gemma (lapis)|gemma]], [[margarita]], [[vitrum|vitro]], [[curalium|curalio]], [[ebur|ebore]]. [[Aurum|Auro]] [[argentum|argentoque]] pro [[pecunia]] uti, magno tandem munere legatos omnium gentium libere donare.&lt;ref&gt;''[[Hou Hanshu]]'' (''Historia Han Posterioris''), Liber de Gentibus Occidentis, 78.&lt;/ref&gt;

Nomen autem Magni Seres diu in Serica manet, ut quaedam tabula geographica anno [[1609]] edita, quae omnes gentes Europenses illo nomine nominavit.

=== Novum aevum ===
Anno [[1271]] gens Serica victa est ab imperatore [[Mongolia]]no [[Cobila]]. Anno [[1368]] Seres suas terras receperunt, quae anno [[1644]] iterum a [[Mandshuria|Mandshuriensibus]] ereptae sunt. Anno [[1912]], Mandshurienses Seribus reiectos, Seres [[constitutio]]nem concipientes [[Res Publica Sinarum|rem publicam]] instituerunt.

== Nexus interni ==
=== Res generales et historicae===
*[[Historia Han posterioris]]
*[[Sericum]]
*[[Sinologia]]

===Res linguisticae===
*[[Lingua Mandarina]]
*[[Lingua Sinensis]]
*[[Linguae Sinicae]]
*[[Linguae Sinotibetanae]]
*[[Litterae Sinarum]]
*[[Pinyin]]

===Res populorum locorumque geographicorum et civitatum==
*[[Asia orientalis]]
*[[Chingus]]
*[[Cobila]]
*[[Familiae imperiales Sinarum]]
*[[Humanus cultus Sericae]]
*[[Lieupangus]]
*[[Mandshuria]]
*[[Media Asia]]
*[[Mongolia]]
*[[Oriens]]
*[[Res publica popularis Sinarum]]
*[[Res publica Sinarum]]
*[[Siganum]]
*[[Via serica]]
*[[Vietnamia]]

== Notae ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

== Nexus externi ==
* ''[https://web.archive.org/web/20190118075448/http://www.claytonbrown.org/ Defining Han Identity in Chinese Ethnology and Archaeology]'' (&quot;De identitate gentis Sinarum in archaeologia et ethnologia&quot;)
* {{Cite news|url=http://english.peopledaily.com.cn/200409/16/eng20040916_157308.html|title=How the Han Chinese became the world's biggest tribe|work=People's Daily Online|date=16 Septembris 2004}}

[[Categoria:Gentes Sericae]]
[[Categoria:Sinae|!]]

{{Myrias|Anthropologia}}</text>
      <sha1>gytqqjflcqsdqfjop2ipqoi0ekco00v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994578</id>
      <parentid>3994577</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55458-08</username>
        <id>216229</id>
      </contributor>
      <comment>/* =Res populorum locorumque geographicorum et civitatum */</comment>
      <origin>3994578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9154" sha1="j26rtxh33dqybtfqbvlh1za60jdd8td" xml:space="preserve">{{Videdis|Sinae}}
[[Fasciculus:Ethnolinguistic map of China 1983.png|thumb|Tabula populorum seu linguarum civitatis Sericae]]
[[Fasciculus:China.Terracotta statues007.jpg|thumb|Serva et conciliarius trabeis [[vestimentum sericum|sericis vestiti]]. Figurinae [[fictile|fictilia]] Aetatis Han Occidentalis.]]

'''Sinae'''&lt;ref&gt;&quot;ipsis autem Sinis Tamin, i. e. Regnum luminis&quot;: {{Lexfons}} s.v. &quot;Sinae&quot;&lt;/ref&gt; ([[Sinice]] [[wikt:漢族|漢族]] seu [[wikt:漢人|漢人]], simplicius [[wikt:汉族|汉族]], [[wikt:汉人|汉人]]; [[Pinyin]] ''hànzú, hànrén'') sive '''Sini''' sive '''Seres'''&lt;ref&gt;{{L&amp;S}}&lt;/ref&gt; sunt [[gens]] [[Sinae (regio)|Sericam]] praecipue [[septentrio]]nalem habitans, [[Sinice]] a principio loquens, [[Civilizatio Serica|civilizationem Sericam]] dispandens.

== Nomen ==
[[Roma]]ni [[Graecia|Graecique]] [[rerum gestarum scriptor]]es duas gentes inter se differentes in hac [[regio]]ne memorant, quorum primum est gens Sinarum, tum Sericam.&lt;ref&gt;Vide etiam illa verba [[Lingua Graeca antiqua|linguae Graecarum antiquae]]: [[wiktionary:Σήρ#Ancient_Greek|Σήρ, Σηρός, ὁ]]: ''Sêr, Sêrós, ho'' (&quot;[[wiktionary:Seres#Latin|Ser, Seris]], m.&quot;) et [[wiktionary:Σῖναι#Ancient_Greek|Σῖναι, Σῑνῶν, οἵ]]: ''Sînai, Sinôn, hoi'' (&quot;[[wiktionary:Sinae#Latin|Sinai, Sinarum]]&quot;) et [[wiktionary:Θῖναι#Ancient_Greek|Θῖναι, Θῑνῶν]]: ''Thînai, Thīnôn'' (&quot;Sinai, Sinarum&quot;) in [[wiktionary:Wiktionary:Main_Page|Victionario Anglico.]]&lt;/ref&gt; Hanc gentem permulti credunt [[philologus|philologi]] eandem esse ut illam, at enim [[meridies|meridiana]] atque [[oriens]] Sinae appellantur, septentrionalia atque [[occidens]] Seres. Ceteri haec dubitant, qui opinentur Sinas tantum gentem quae ita novimus, Seres verum quandam gentem [[Media Asia|Mediae Asiae]] potius significare, qui [[sericum|serica]] a Sinis empta [[Parthia|Parthis]], [[Imperium Persarum|Persis]], [[Imperium Romanum|Romanis]] venderent. Nos autem hoc negamus, illud, quod Seres eaedem ut Sinae sunt, praesumimus.

Nomen Sinae ex verbum [[Sinicum]] 秦, Seres (vel singulare Ser) autem fortasse ex 絲 elicitur. Hoc verbum '[[sericum]]' significat, illud [[dynastia|domus regia]] Serica quae prima regnavit tota in hac regione. Sua [[lingua]] sese 漢 (''Han'') appellant sive 華夏 (''Huaxia'').

== Historia ==
=== Antiquitas ===
==== Origo ====
Prius quam Qin [[dynastia|domus regia]] orta est, Seres se 夏 (''Xia'') appellarunt. Fabula est gentem Sericam primum a quodam rege, qui Huangdi, sive Flavus rex, appellatus sit, conditam esse. Nam istum regem, cum novem gentes hostiles a Chiyou duce coniunctae, quibus in terras sociales inrumpisset, eius ducem Yandi, sive Ignem regem, vicerunt, suis [[miles|militibus]] proelium cum Chiyou commisisse. Chiyou autem cantu malefico nebulam densam [[caelum]] caecantem finxisse. Flavum deinde, cum Hanba dea ariditatis ad eum arcessita nebulam hostilem abstersisset, gentes hostiles oppugnatas manu sua vicisse. Hostibus victis Ignem rex summum imperium cupientem socios oppugnasse, quem Flavus illius rex suos defendens occideret. Omnibus gentibus suo imperio subiectis Flavum regem fuisse tota in regione Serica, unde tandem genus Sericum.

==== Domus regiae antiquae ====
Tria sunt regna ex gente Serica orta prius quam [[domus Qin]] omnes Seres suo imperio subiecit, primum Xia, deinde Shang, denique Zhou, quae omnia [[dynastia|domus regiae]] quoque dicuntur. Anno [[771 a.C.n.]] rege Zhou a comitibus barbarisque occiso permultisque regnis imperio studentibus ortis aetas dicitur Ver et Autumnus. Anno [[453 a.C.n.]], maximo regno Jin a tribus domibus secto bella creberrima inter omnia regna gesta sunt, ob quae aetas dicitur Regna Bellantia. Anno [[221 a.C.n.]], [[domus Qin]] omnes ceteras domos vicit, gentem Sericam totam suo imperio subiecit, imperium Qin praedicavit.

=== Aetates imperiales ===
==== Domus Qin et Han ====
Princeps domus Qin, cui nomen est [[Qinshihuang]] sive Primus Imperator, primus omnes Seres suo imperio subiecit post quam Flavus rex. Imperium in vicinas gentes diffundens Primus Imperator leges accerrimas, durissimas, crudelissimas instituit, ob quas multi subiecti undique imperii ab eo defecerunt. Ille autem, ut has defectiones opprimerentur, anno [[213 a.C.n.]] omnes scriptores qui eum non laudarent neve venerarent suis libris ustis vivos sepelivit. Anno [[210 a.C.n.]] Imperatore Primo mortuo tot sunt tumultuosi et rebelles ut milites Qin vix continere possint. Anno [[207 a.C.n.]] [[Siganum|Sigano]] capite imperii a tumultuosis victo imperium domus Qin periit, Han autem domus a duce [[Liu Bang]] condita imperium praedicavit.

Liu Bang imperatore Han domus imperium firmum Seribus instituit, quod quattuor centum annos permansit. Gentes longe a capite imperiali habitantes, quas Primus Imperator non potuerat vincere, omnes Han imperio subiectae sunt. Nationes barbaras quoque, quae in septentrionalibus habitantes saepe fines imperiales vexarunt, Han succubuerunt. Ob has res gestas populus Sericus iam sua lingua Han appellatur, etsi illa domus diutius perdita est.

==== Romani scriptores de Seribus ====
Romani interea de rebus Serum, cuius regio procul a Roma absit, pauca sciverunt paucaque scripserunt. Qui enim etiamsi res Sericas tractarunt, tamen nescimus num eandem gentem putarunt, quae nos ipsi illo nomine appellamus. Sericam gentem primum cognoverunt, quod [[sericum|eius materia]] ad vestes faciendas importata est, quae gens Romanorum permulti aestimavit. [[Augustus|Augusto]] imperatore [[Publius Vergilius Maro|P. Vergilius Maro]] poeta clarissimus opinatus est Seres solere sericum in [[silva]] carpere, ut posterius dixit [[Gaius Plinius Secundus|C. Plinius]].&lt;ref&gt;[[Vergilius]], ''[[Georgica]]'' 2.121; {{Pnh}} 12.17. Vide et &quot;[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/SMIGRA*/Sericum.html Sericum] in  {{Smith-dgra}}.&lt;/ref&gt;

[[Hadrianus|Hadriano]] imperatore, [[Publius Annius Florus|P. Florus]] [[poeta]] et [[scriptor]] [[historia Romae|rerum gestarum Romanorum]] de [[legatus (civilitas)|legatis]] Sericis aevi [[Augustus|Augusti]] scribens &quot;Seres&quot; inquit &quot;etiam habitantesque sub ipso sole [[Indus|Indi]], cum [[gemma (lapis)|gemmis]] et [[margarita|margaritis]], [[elephantus|elephantos]] quoque inter munera trahentes, nihil magis quam longinquitatem viae imputabant—quadriennium inpleverant; et tamen ipse hominum [[color]] ab alio venire caelo fatebatur.&lt;ref name=&quot;florus&quot;&gt;Florus, Epitome Rerum Romanorum, 2.34.&lt;/ref&gt;&quot;

==== Serici scriptores de populo Romano ====
Anno [[166]] scriptum ''[[Hou Hanshu]]'', sive ''Historia Han Posterioris'', de legatis Romanis tractavit. Dictum est hos legatos a quodam imperatore Antonino ([[Sinice]] 安敦) missos, qui sit aut [[Antoninus Pius]] aut [[Marcus Aurelius]] (Antoninus quoque appellatus), primum in regionem Indorum pervenisse, deinde fines [[Vietnamia|Vietnamiae]] transiisse, denique a meridie ad Seres advenisse. Quorum gentem 大秦 (Magni Seres), quod Romani magni corpore sint et moribus Seribus similes, appellavit. Dictum est autem regem saepe subpositum esse neque suas fortunas questum, agros autem quam feracissimos, homines omnes abundare [[gemma (lapis)|gemma]], [[margarita]], [[vitrum|vitro]], [[curalium|curalio]], [[ebur|ebore]]. [[Aurum|Auro]] [[argentum|argentoque]] pro [[pecunia]] uti, magno tandem munere legatos omnium gentium libere donare.&lt;ref&gt;''[[Hou Hanshu]]'' (''Historia Han Posterioris''), Liber de Gentibus Occidentis, 78.&lt;/ref&gt;

Nomen autem Magni Seres diu in Serica manet, ut quaedam tabula geographica anno [[1609]] edita, quae omnes gentes Europenses illo nomine nominavit.

=== Novum aevum ===
Anno [[1271]] gens Serica victa est ab imperatore [[Mongolia]]no [[Cobila]]. Anno [[1368]] Seres suas terras receperunt, quae anno [[1644]] iterum a [[Mandshuria|Mandshuriensibus]] ereptae sunt. Anno [[1912]], Mandshurienses Seribus reiectos, Seres [[constitutio]]nem concipientes [[Res Publica Sinarum|rem publicam]] instituerunt.

== Nexus interni ==
=== Res generales et historicae===
*[[Historia Han posterioris]]
*[[Sericum]]
*[[Sinologia]]

===Res linguisticae===
*[[Lingua Mandarina]]
*[[Lingua Sinensis]]
*[[Linguae Sinicae]]
*[[Linguae Sinotibetanae]]
*[[Litterae Sinarum]]
*[[Pinyin]]

===Res populorum locorumque geographicorum et civitatum===
*[[Asia orientalis]]
*[[Chingus]]
*[[Cobila]]
*[[Familiae imperiales Sinarum]]
*[[Humanus cultus Sericae]]
*[[Lieupangus]]
*[[Mandshuria]]
*[[Media Asia]]
*[[Mongolia]]
*[[Oriens]]
*[[Res publica popularis Sinarum]]
*[[Res publica Sinarum]]
*[[Siganum]]
*[[Via serica]]
*[[Vietnamia]]

== Notae ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

== Nexus externi ==
* ''[https://web.archive.org/web/20190118075448/http://www.claytonbrown.org/ Defining Han Identity in Chinese Ethnology and Archaeology]'' (&quot;De identitate gentis Sinarum in archaeologia et ethnologia&quot;)
* {{Cite news|url=http://english.peopledaily.com.cn/200409/16/eng20040916_157308.html|title=How the Han Chinese became the world's biggest tribe|work=People's Daily Online|date=16 Septembris 2004}}

[[Categoria:Gentes Sericae]]
[[Categoria:Sinae|!]]

{{Myrias|Anthropologia}}</text>
      <sha1>j26rtxh33dqybtfqbvlh1za60jdd8td</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sacra Bonae Deae (62 a.C.n.)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124535</id>
    <revision>
      <id>3994619</id>
      <parentid>3310491</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <origin>3994619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2662" sha1="kpdgfduxf4vpn5vi9mnhab89llhoph0" xml:space="preserve">[[Sacra Bonae Deae|Sacris]] [[Bona Dea|Bonae Deae]] quotannis [[Roma]]e celebratis, '''Sacra Bonae Deae 62 a.C.n.''' apud [[Pontifex Maximus|pontificem maximum]] [[Gaius Iulius Caesar|C. Caesarem]] (dictatorem futurum) acta sunt, id est in [[Regia]], praesidente uxore eius [[Pompeia (Caesaris uxor)|Pompeia]]. Viris omnino excludendis, [[Publius Clodius Pulcher]] in sacris vestitu muliebri irrupit. Ob hanc rationem [[Vestalis|Vestales]] sacra pro populo rursus fecerunt. Mentione in Senatu facta, Vestales pontificesque rem nefas esse decreverunt, Caesarque uxorem repudiavit ob adulterium suspectum.&lt;ref&gt;Cicero, Epistulae ad Atticum 1.13&lt;/ref&gt;

== Fontes ==
* [[Cicero]], [[Epistulae ad Atticum]] 1.12, 1.13, 1.16
** ''[[De haruspicum responso]]'' 37-38 et 44
* [[Plutarchus]], &quot;[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Vita Iulii Caesaris]]&quot; 9-10
** &quot;[[Vita Ciceronis (Plutarchus)|Vita Ciceronis]]&quot; 29
* [[Suetonius]], ''[[De vita Caesarum]]'' &quot;Divus Iulius&quot; 6, 74
* [[Velleius Paterculus]], ''[[Historiae (Velleius)|Historiae]]'' 2.45
* [[Dio Cassius]], ''[[Historia Romana (Dio)|Historia Romana]]'' 37.45.2

== Notae ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references /&gt;&lt;/div&gt;

== Nexus externi ==
* [http://people.clemson.edu/~elizab/romanbib.html#clodius Bibliographia Publii Clodii Pulchri]

== Bibliographia ==
* &quot;[http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0780.html Claudius (40). P. Clodius Pulcher]&quot; in {{Smith-bio}} vol. 1 pp. 771-774
* J. P. V. D. Balsdon, &quot;Fabula Clodiana&quot; in ''Historia'' vol. 15 (1966) pp. 65-73
* H. H. J. Brouwer, ''Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult''. Lugduni Batavorum: Brill, 1989. ISBN 90-04-08606-4
* David F. Epstein, &quot;Cicero's Testimony at the Bona Dea Trial&quot; in ''Classical Philology'' vol. 81 (1986) pp. 229-235
* L. Fezzi, ''Il tribuno Clodio''. Romae: Laterza, 2008
* Eleanor Winsor Leach, &quot;Gendering Clodius&quot; in ''Classical World'' vol. 94 (2001) pp. 335-359
* Philippe Moreau, ''Clodiana religio. Un procès politique en 61 av. J.-C.'' Lutetiae: Les Belles Lettres, 1982. ISBN 2-251-33103-4
* David Mulroy, &quot;The Early Career of P. Clodius Pulcher: A Re-Examination of the Charges of Mutiny and Sacrilege&quot; in ''Transactions of the American Philological Association'' vol. 118 (1988) pp. 155-178
* W. J. Tatum, &quot;Cicero and the Bona Dea Scandal&quot; in ''Classical Philology'' vol. 85 (1990) pp. 202-208
* W. J. Tatum, ''The Patrician Tribune: Publius Clodius Pulcher''. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1999 {{Google Books|YHGYYaHLgfgC|Paginae selectae}}

{{Nexus absunt}}

[[Categoria:Mysteria Romana]]
[[Categoria:62 a.C.n.]]
[[Categoria:Gaius Iulius Caesar]]
[[Categoria:Marcus Tullius Cicero]]</text>
      <sha1>kpdgfduxf4vpn5vi9mnhab89llhoph0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provincia Bonaëropolitana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127179</id>
    <revision>
      <id>3994429</id>
      <parentid>3994421</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="716youkpxqjqluxmoacbjezb5kms7rw" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>716youkpxqjqluxmoacbjezb5kms7rw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994460</id>
      <parentid>3994429</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="54mlx7owhu9y9tv1a6amjgrvcwd3lpp" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>54mlx7owhu9y9tv1a6amjgrvcwd3lpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994525</id>
      <parentid>3994460</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1782" sha1="pxfl3gjijikdlub26x86a3q60tf2raz" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>pxfl3gjijikdlub26x86a3q60tf2raz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994526</id>
      <parentid>3994525</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2035" sha1="00mpibn67z9y6st2koomzu3ap8dncn5" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>00mpibn67z9y6st2koomzu3ap8dncn5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994529</id>
      <parentid>3994526</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2143" sha1="rdijndae0cp97joocywp4f3gnhd48t0" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>rdijndae0cp97joocywp4f3gnhd48t0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994564</id>
      <parentid>3994529</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2224" sha1="cdpryv67jqomvyzvks5c9nofydzfnuk" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>cdpryv67jqomvyzvks5c9nofydzfnuk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994566</id>
      <parentid>3994564</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:19:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="kmnk4jxm4rjtj93c8hfklht9nokqv4k" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Quilmes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|quil|Dioecesis Quilmensis}}&lt;/ref&gt; (''Quilmes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>kmnk4jxm4rjtj93c8hfklht9nokqv4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994569</id>
      <parentid>3994566</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="pyz3hs93wspdnif56jbvb905ejmwyh7" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Quilmes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|quil|Dioecesis Quilmensis}}&lt;/ref&gt; (''Quilmes'')
* [[Urbs Sancti Isidori]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}&lt;/ref&gt; (''San Isidro'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>pyz3hs93wspdnif56jbvb905ejmwyh7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994570</id>
      <parentid>3994569</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="hski045pu28h2loke7q11u39v9yemlz" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==

* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Quilmes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|quil|Dioecesis Quilmensis}}&lt;/ref&gt; (''Quilmes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')
* [[Urbs Sancti Isidori]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}&lt;/ref&gt; (''San Isidro'')

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>hski045pu28h2loke7q11u39v9yemlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994571</id>
      <parentid>3994570</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2453" sha1="m1paislmcdkh6hee2fk0972nbb7qy7a" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==
{{div col|2}}
* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Quilmes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|quil|Dioecesis Quilmensis}}&lt;/ref&gt; (''Quilmes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')
* [[Urbs Sancti Isidori]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}&lt;/ref&gt; (''San Isidro'')
{{div col end}}

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>m1paislmcdkh6hee2fk0972nbb7qy7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994601</id>
      <parentid>3994571</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2733" sha1="7cgnvx3bh55jrhzzvwcxtp5khhbyrm8" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Bonaëropolitana}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in encyclica ''[[Fratres omnes]]'' ([https://www.vatican.va/content/francesco/la/encyclicals/documents/papa-francesco_20201003_enciclica-fratelli-tutti.html cap. 135]) vel in [[Nuntii Latini|Nuntiis Latinis]] ([https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2014/01/08/nuntii_latini/ted-761952 2014-01-08 16:59:42)]. &lt;/ref&gt; vel {{res|provincia Boni Aëris}} est [[Argentina]]e subdivisio {{num|15594428}} incolarum (maxima huius civitatis quo ad incolas pertinet) cuius caput est [[Urbs Platensis]]. Ad litus [[Oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] sita est.

==Urbes==
{{div col|2}}
* [[Avellaneda]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Avellanediensis}}&lt;/ref&gt; (''Avellaneda'')
* [[Azul]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|azul|Dioecesis Azulensis}}&lt;/ref&gt; (''Azul'')
* [[Chascomus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|chaa|Dioecesis Chascomusensis}}&lt;/ref&gt; (''Chascomús'')
* [[Clivus Zamorensis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|loma|Dioecesis Clivi Zamorensis}}&lt;/ref&gt; (''Lomas de Zamora'')
* [[Forum Sancti Martini]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|smar|Dioecesis Foromartiniensis}}&lt;/ref&gt; (''Ciudad de San Martín'')
* [[Lanus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|avel|Dioecesis Lanusensis}}&lt;/ref&gt; (''Lanús'')
* [[Luian]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Luján'')
* [[Mare Platense]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mrdp|Dioecesis Maris Platensis}}&lt;/ref&gt; (''Mar del Plata'')
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|melu|Archidioecesis Mercedensis-Luianensis}}&lt;/ref&gt; (''Mercedes'')
* [[Merlo]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|merl|Dioecesis Merlensis-Morenensis}}&lt;/ref&gt; (''Merlo'')
* [[Moreno]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|merl|Dioecesis Merlensis-Morenensis}}&lt;/ref&gt; (''Moreno'')
* [[Moron]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|moro|Dioecesis Moronensis}}&lt;/ref&gt; (''Morón'')
* [[Quilmes]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|quil|Dioecesis Quilmensis}}&lt;/ref&gt; (''Quilmes'')
* [[Sanctus Nicolaus de los Arroyos]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snla|Dioecesis Sancti Nicolai de los Arroyos}}&lt;/ref&gt; (''San Nicolás de los Arroyos'')
* [[Sinus Albus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|bahi|Archidioecesis Sinus Albi}}&lt;/ref&gt; (''Bahía Blanca'')
* [[Urbs Sancti Isidori]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sisi|Dioecesis Sancti Isidori in Argentina}}&lt;/ref&gt; (''San Isidro'')
* [[Urbs Sancti Iusti]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sjus|Dioecesis Sancti Iusti}}&lt;/ref&gt; (''San Justo'')
{{div col end}}

==Flumina==
*[[Flumen Argenteum]]
*[[Flumen Coloratum (Argentina)|Flumen Coloratum]]
*[[Flumen Nigrum (Argentina)|Flumen Nigrum]]
*[[Rivus Quintus]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}


{{DEFAULTSORT:Bonaeropolitana}}
[[Categoria:Provinciae Argentinae]]
[[Categoria:Bonus Aër (urbs)]]
[[Categoria:Urbs Platensis]]</text>
      <sha1>7cgnvx3bh55jrhzzvwcxtp5khhbyrm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chaco (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127181</id>
    <revision>
      <id>3994461</id>
      <parentid>3994227</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Argentina]] to [[Argentina#Divisio administrativa]]</comment>
      <origin>3994461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="n9skvxq1h6foqdf1ov7y7alo4lh1k2j" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Argentina#Divisio administrativa]]

{{De hac redirectione|olim=2993815}}</text>
      <sha1>n9skvxq1h6foqdf1ov7y7alo4lh1k2j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994474</id>
      <parentid>3994461</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Argentina#Divisio administrativa]]</comment>
      <origin>3994474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="fu1q101ivn8tuijfvqxgmxmvhl23yix" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Chaco}}&lt;ref&gt;Cf. [[binomen|binomina]] ''Cabassous chacoensis, Strix chacoensis, Anthus chacoensis''. Nomen [[Linguae Quechuae|Quechuane]] ''venatus'' valet.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia del Chaco'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1129606}} incolarum (anno [[2020]]). In parte boreali Argentinae in vallibus fluminum [[Parana]]e et [[Flumen Rubrum (Argentina)|Rubri]] sita est. [[Silva tropica]] terram operit. Caput est urbs [[Resistentia (urbs Argentinae)|Resistentia]].

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>fu1q101ivn8tuijfvqxgmxmvhl23yix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Resistencia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127183</id>
    <revision>
      <id>3994431</id>
      <parentid>3577055</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="466" sha1="l5vq6y6f8wysswtqcpimgc285qtg86d" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}
{{res|Resistencia}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|resi|Archidioecesis Resistenciae}}&lt;/ref&gt; est [[Argentina|Argentinae]] borealis urbs 274490 incolarum (anno [[2001]]) et caput [[Chaco (provincia)|provinciae Chaco]].

[[Fasciculus:Estación FFCC Belgrano Resistencia.jpg|thumb|left|[[Statio ferriviaria]] Generali Belgrano dicata]]
== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>l5vq6y6f8wysswtqcpimgc285qtg86d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994432</id>
      <parentid>3994431</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Resistentia (urbs Argentinae)]] ad [[Resistencia]]: ut dioecesis</comment>
      <origin>3994431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="466" sha1="l5vq6y6f8wysswtqcpimgc285qtg86d" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}
{{res|Resistencia}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|resi|Archidioecesis Resistenciae}}&lt;/ref&gt; est [[Argentina|Argentinae]] borealis urbs 274490 incolarum (anno [[2001]]) et caput [[Chaco (provincia)|provinciae Chaco]].

[[Fasciculus:Estación FFCC Belgrano Resistencia.jpg|thumb|left|[[Statio ferriviaria]] Generali Belgrano dicata]]
== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>l5vq6y6f8wysswtqcpimgc285qtg86d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Šašlyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129311</id>
    <revision>
      <id>3994614</id>
      <parentid>3563622</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <origin>3994614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="652" sha1="ho4b23j2lia6iupg8fegpp0zd2tb6um" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Fish shashlyk.jpg|thumb|Saslyci verua.]]
'''Šašlyk''' vel litteris Cyrillicis шашлык (verbum [[lingua Russica|Russicum]] origine [[lingua Turcica|Turcica]]) certum [[agnina]]e in condito [[acetum|aceto]] madefactae veru est. Popularissimum [[Ferculum (Ars coquinaria)|ferculum]] in nationibus antiquae [[URSS]] atque in [[Israel (civitas)|Israele]].

== Bibliographia ==
* &quot;Shashlyk&quot; in Bruce Kraig, Colleen Taylor Sen, edd., ''Street Food around the World: An Encyclopedia of Food and Culture'' (ABC-Clio, 2013) pp. 457-458

[[Categoria:Fercula vervecina]]
[[Categoria:Ars coquinaria Russica]]
[[Categoria:Fercula generis chebeb]]</text>
      <sha1>ho4b23j2lia6iupg8fegpp0zd2tb6um</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erching</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131962</id>
    <revision>
      <id>3994476</id>
      <parentid>3887333</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>172405</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+capsa</comment>
      <origin>3994476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="519" sha1="s3ojo21e9doaognl26aea3gxzn4nn0v" xml:space="preserve">{{capsa urbis Vicidata}}

'''Erching''' ([[Theodisce]] ''Erchingen'') est [[commune]] 418 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosella (praefectura Franciae)|Mosellae]] in [[Francia]]e orientalis regione [[Lotharingia]].

{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Mosellae]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat| Erching|Erching}}
* {{INSEE commune|57196|de=Erching}}

{{geo-stipula}}

[[Categoria:Communia praefecturae Mosellae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosellae]]</text>
      <sha1>s3ojo21e9doaognl26aea3gxzn4nn0v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fleury (Mosella)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132042</id>
    <revision>
      <id>3994435</id>
      <parentid>3471759</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>172405</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>incolarae @2023</comment>
      <origin>3994435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="489" sha1="a1j0e2ww9lrn1bvf2x5wyuis515avij" xml:space="preserve">{{capsa urbis Vicidata}}
'''Fleury''' est commune 1276 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosella (praefectura Franciae)|Mosellae]] in [[Francia]]e orientalis regione [[Lotharingia]].

{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Mosellae]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fleury (Moselle)|Fleury}}
* {{INSEE commune|57218|de=Fleury}}
{{geo-stipula}}

[[Categoria:Communia praefecturae Mosellae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosellae]]</text>
      <sha1>a1j0e2ww9lrn1bvf2x5wyuis515avij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994444</id>
      <parentid>3994435</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:42:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>172405</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>+ Fleury-Moselle rue Gerard Mansion.jpg</comment>
      <origin>3994444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="5sgqor7mak35audtd55yvq79bf9yylt" xml:space="preserve">{{capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Fleury-Moselle rue Gerard Mansion.jpg|thumb|upright=.8|left|Fleury.]]

'''Fleury''' est commune 1276 incolarum (anno [[2023]]) [[Tabula administrativa Franciae|praefecturae]] [[Mosella (praefectura Franciae)|Mosellae]] in [[Francia]]e orientalis regione [[Lotharingia]].

{{NexInt}}
* [[Index communium praefecturae Mosellae]]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Fleury (Moselle)|Fleury}}
* {{INSEE commune|57218|de=Fleury}}
{{geo-stipula}}

[[Categoria:Communia praefecturae Mosellae]]
[[Categoria:Loci habitati praefecturae Mosellae]]</text>
      <sha1>5sgqor7mak35audtd55yvq79bf9yylt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellaria-Hygia Maris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139669</id>
    <revision>
      <id>3994621</id>
      <parentid>3765290</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2080" sha1="69tszd2zp8ct90didms95m0bqt9hy0m" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Spiagge a Bellaria1 By Stefano Bolognini.JPG|thumb|Bellaria-Hygia Maris]]
'''Bellaria-Hygia Maris''' (olim: ''Burdunclum''&lt;ref&gt;http://www.belligea.it/storia-della-citta/ {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;) ([[Lingua Italiana|Italiane]]: ''[[:it:Bellaria-Igea Marina|Bellaria-Igea Marina]]'') est [[Urbes Italiae|Urbs]] [[Italia]]e et [[Commune Italiae|municipium]] [[Italia]]e, circiter 19&amp;thinsp;520 incolarum, in [[Regio Italiae|Regione]] [[Aemilia-Romania]] et in [[Provincia Ariminensis|Provincia Ariminensi]] situm. Urbani ''Bellarenses'' ac ''Hygiani'' appellantur.

== Insigne ==
&lt;gallery&gt;
Fasciculus:Corona di città.svg|''[[Urbs Italiae]]''&lt;ref&gt;anno [[2015]]&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Sententia ===
Sententia municipalis est: ''Viresque Acquirit Eundo''

== Geographia ==
* [[Romaniola]] (''terra''),

== Clari cives ==
== Ecclesia Catholica Romana ==
* [[Dioecesis Ariminensis]],

== Fractiones, vici et loci in municipio ==
=== Fractiones ===
* [[Bellarea]], ''Bellaria'',
* ''Bordonchio'',
* ''Cagnona'',
* [[Hygia Maris]] vel [[Hygia Maritima]], ''Igea Marina''.

== Municipia finitima ==
* ''[[Ariminum]]'',
* [[Fanum Sancti Mauri (Aemilia-Romania)|Fanum Sancti Mauri]] ([[Provincia Foroliviensis-Caesenas|FC]]).

{{NexInt}}
* [[Aemilia-Romania]] (''regio''),
* [[Provincia Ariminensis]],
* [[Romaniola]] (''terra''),
* [[Ariminum]] (''urbs''),
* [[Urbes Italiae]].

== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20071223063555/http://www.comune.bellaria-igea-marina.rn.it/ Situs publicus] {{Ling|Lingua Italiana{{!}}Italiane}}
{{CommuniaCat|Bellaria-Igea Marina|Bellariam-Hygiam Maris}}

== Pinacotheca ==
&lt;gallery&gt;
Imago:Map of comune of Bellaria-Igea Marina (province of Rimini, region Emilia-Romagna, Italy).svg|Collocatio finium municipii in Provincia Ariminensi.
Imago:Fiume rubicone by stefano Bolognini.JPG|[[Rubicon]]
&lt;/gallery&gt;

== Notae ==
&lt;references /&gt;

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Municipia in provincia Arimini]]
[[Categoria:Urbes Italiae in Aemilia-Romania]]</text>
      <sha1>69tszd2zp8ct90didms95m0bqt9hy0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Universitas Cordubensis Tucumanae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146071</id>
    <revision>
      <id>3994489</id>
      <parentid>3747244</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="p2n2ffa279zohbwlty8e7w71jnkxdey" xml:space="preserve">{{Capsa scholae Vicidata}}
{{res|Universitas Cordubensis Tucumanae}}&lt;ref&gt;[https://www.google.ru/books/edition/Poder_sociedad_y_administración_de_just/23AnEAAAQBAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA1180&amp;printsec=frontcover ''Poder, sociedad y administración de justicia en la América Hispánica (siglos XVI-XIX)'', 2021, p. 1180]; [https://www.google.ru/books/edition/Universidades_españolas_y_americanas/jWYZ_ExqymkC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=RA20-PP5&amp;printsec=frontcover ''Universidades españolas y americanas: época colonial'', 1987]; Adolfo Posada, [https://www.google.ru/books/edition/Pueblos_y_campos_argentinos_sensaciones/d_kxCaFS1hcC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA269&amp;printsec=frontcover ''Pueblos y campos argentinos, sensaciones y recuerdosm'' 1926, p. 269] etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: '''''Universidad Nacional de Córdoba''''') est [[universitas publica]] [[Argentina]]e. Haec est veterrima universitum in Argentina et quarta in America, condita anno 1613 a [[Societas Iesu|Societate Iesu]]. Deiecta societate Iesu ab America a rege Hispanico Carolo III universitatem ordo Franciscanorum rexit. Anno 1820, praeses Cordubae, Iohannes Bautista Bustos, Universitatem provincialem fecit, sed anno 1856 universitas Cordubensis publica et nationalis facta est.

Anno 1918 discipuli universitatis magnam reformationem initiaverunt, et hanc ob causam gubernatio universitatis democratica facta est.


Hodie habet circa 110.000 discipulos et 10.000 [[professor]]es.
[[Fasciculus:Cordoba-derecho1.JPG|left|thumb|Aedificium antiqui Collegi Maximi. Hoc fuit prima sedes Universtatis Cordubensis]]

Anno 2000, pars universitatis ad [[UNESCO Mundi Hereditas]] regesta est.
{{Uni-stipula}}

[[Categoria:Universitas Cordubensis Tucumanae| ]]
[[Categoria:Constituta 1613]]
[[Categoria:Loci hereditatis mundialis in America]]</text>
      <sha1>p2n2ffa279zohbwlty8e7w71jnkxdey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994490</id>
      <parentid>3994489</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="0o8fbnk3u5yvboqggj3hfg705xprmq0" xml:space="preserve">{{Capsa scholae Vicidata}}
{{res|Universitas Cordubensis Tucumanae}}&lt;ref&gt;[https://www.google.ru/books/edition/Poder_sociedad_y_administración_de_just/23AnEAAAQBAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA1180&amp;printsec=frontcover ''Poder, sociedad y administración de justicia en la América Hispánica (siglos XVI-XIX)'', 2021, p. 1180]; [https://www.google.ru/books/edition/Universidades_españolas_y_americanas/jWYZ_ExqymkC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=RA20-PP5&amp;printsec=frontcover ''Universidades españolas y americanas: época colonial'', 1987]; Adolfo Posada, [https://www.google.ru/books/edition/Pueblos_y_campos_argentinos_sensaciones/d_kxCaFS1hcC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA269&amp;printsec=frontcover ''Pueblos y campos argentinos, sensaciones y recuerdosm'' 1926, p. 269] etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: '''''Universidad Nacional de Córdoba''''') est [[universitas publica]] [[Argentina]]e. Haec est veterrima universitum in Argentina et quarta in America, condita anno 1613 a [[Societas Iesu|Societate Iesu]]. Deiecta societate Iesu ab America a rege Hispanico Carolo III universitatem ordo Franciscanorum rexit. Anno 1820, praeses Cordubae, Iohannes Bautista Bustos, Universitatem provincialem fecit, sed anno 1856 universitas Cordubensis publica et nationalis facta est.

Anno 1918 discipuli universitatis magnam reformationem initiaverunt, et hanc ob causam gubernatio universitatis democratica facta est.


Hodie habet circa 110.000 discipulos et 10.000 [[professor]]es.
[[Fasciculus:Cordoba-derecho1.JPG|left|thumb|Aedificium antiqui Collegi Maximi. Hoc fuit prima sedes Universtatis Cordubensis]]

Anno 2000, pars universitatis ad [[UNESCO Mundi Hereditas]] regesta est.

==Notae==
&lt;references /&gt;
{{Uni-stipula}}

[[Categoria:Universitas Cordubensis Tucumanae| ]]
[[Categoria:Constituta 1613]]
[[Categoria:Loci hereditatis mundialis in America]]</text>
      <sha1>0o8fbnk3u5yvboqggj3hfg705xprmq0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994495</id>
      <parentid>3994490</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:33:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1943" sha1="j9tso8wi1g5eftiuf53nq120s6j6gks" xml:space="preserve">{{Capsa scholae Vicidata}}
{{res|Universitas Cordubensis Tucumanae}}&lt;ref&gt;[https://www.google.ru/books/edition/Poder_sociedad_y_administración_de_just/23AnEAAAQBAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA1180&amp;printsec=frontcover ''Poder, sociedad y administración de justicia en la América Hispánica (siglos XVI-XIX)'', 2021, p. 1180]; [https://www.google.ru/books/edition/Universidades_españolas_y_americanas/jWYZ_ExqymkC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=RA20-PP5&amp;printsec=frontcover ''Universidades españolas y americanas: época colonial'', 1987]; Adolfo Posada, [https://www.google.ru/books/edition/Pueblos_y_campos_argentinos_sensaciones/d_kxCaFS1hcC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=cordubensis+tucumanae&amp;pg=PA269&amp;printsec=frontcover ''Pueblos y campos argentinos, sensaciones y recuerdosm'' 1926, p. 269] etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: '''''Universidad Nacional de Córdoba''''') est [[universitas publica]] [[Argentina]]e. Haec est veterrima universitum in Argentina et quarta in America, condita anno 1613 a [[Societas Iesu|Societate Iesu]]. Deiecta societate Iesu ab America a rege Hispanico [[Carolus III (rex Hispaniae)|Carolo III]] universitatem ordo Franciscanorum rexit. Anno 1820, praeses [[Corduba (Argentina)|Cordubae]], Iohannes Bautista Bustos, Universitatem provincialem fecit, sed anno 1856 universitas Cordubensis publica et nationalis facta est.

Anno 1918 discipuli universitatis magnam reformationem initiaverunt, et hanc ob causam gubernatio universitatis democratica facta est.


Hodie habet circa 110.000 discipulos et 10.000 [[professor]]es.
[[Fasciculus:Cordoba-derecho1.JPG|left|thumb|Aedificium antiqui Collegi Maximi. Hoc fuit prima sedes Universtatis Cordubensis]]

Anno 2000, pars universitatis ad [[UNESCO Mundi Hereditas]] regesta est.

==Notae==
&lt;references /&gt;
{{Uni-stipula}}

[[Categoria:Universitas Cordubensis Tucumanae| ]]
[[Categoria:Constituta 1613]]
[[Categoria:Loci hereditatis mundialis in America]]</text>
      <sha1>j9tso8wi1g5eftiuf53nq120s6j6gks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alabus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148381</id>
    <revision>
      <id>3994573</id>
      <parentid>3665285</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T03:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1202" sha1="gf7xqssjjufteplvjx6x4nbaedcr9jq" xml:space="preserve">{{L}}
{{Flumen
|1                           = Alabus - ''Vinalopó''
|2                           = [[Fasciculus:Vinalopo en Elda.jpg|thumb|center|Alabus in urbe [[Elda]].]]&lt;br /&gt;[[Fasciculus:Localización del río Vinalopó respecto a la provincia de Alicante.png|thumb|center|Cursus Alabi]]
|3                           = 81
|4                           = 
|5                           = 0,85
|6                           = 1.691,7
|7 = Prope [[Alcodium]]
|8 = [[Mare Internum]]
|9 = [[Hispania]]
|postscripta                 =
}}
'''Alabus''' aut '''Alebus''', et '''{{polytonic|Άλαβώς}}''' inter Graecos&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304114050/http://rua.ua.es/dspace/bitstream/10045/9047/1/Lucentum_Anejo_1985_11.pdf Immanuel Rabanal Alonso 1985. &quot;Fuentes literarias del País Valenciano en la Antigüedad&quot;, ''Lucentum'' vol. 11.]&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Vinalopó'') est [[Hydrographia Hispanica|flumen Hispaniae]] in [[Lucentum (provincia)|provincia Lucentina]], quod aquas in [[Mediterraneum|Mediterraneo mare]] vertet apud [[Portus Illicitanus|Portum Illicitanum]]. [[Illici]] siti sunt apud ripas Alabi.


== Notae ==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Flumina Mediterranea Hispaniae]]</text>
      <sha1>gf7xqssjjufteplvjx6x4nbaedcr9jq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Narratio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160189</id>
    <revision>
      <id>3994553</id>
      <parentid>3860804</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de flumine conscientiae</comment>
      <origin>3994553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2360" sha1="23lkxe40m1gb1np3fl22aonh739auj0" xml:space="preserve">'''Narratio''' est describendi genus, quo res sive gestae sive [[fictio|fictae]] [[sermo]]ne aut [[scriptura]] efferuntur. Cum variae [[scientia (ratio)|scientiae]] narrationem attingunt, tum [[narratologia]] systematice formam narrationis describere studet.

Narratio valere potest:
* [[Poësis epica]]
* Terminus maior [[fabula]]s sive fabellas, [[apologia]]s, narratiunculas, dicta memoratu digna, [[diegema]]ta, [[novella]]s, et [[libellus|libellos]] comprehendens
* Narratio sensu strictiore, quae plerumque est [[mythistoria]] brevior [[argumentum|argumentisque]] minus diffusior

{{NexInt}}
{{div col|2}}
*[[Ab ovo]]
*[[Anagnorisis]]
*[[Analepsis]]
*[[Drama (fictio)|Drama]]
*[[Ethica narrativa]]
*[[Flumen conscientiae]]
*[[Focalizatio]]
*[[Gentilicii mores]]
*[[Litterae orales]]
*[[Mimesis]]
*[[Monologus]]
*[[Parabolae (Iesus)]]
*[[Theatrum]]
*[[Thema (litterae)|Thema]]
*[[Narratio fabularum]]
*[[Narratio picta]]
*[[Narratio servitutis]]
{{div col end}}

==Bibliographia==
*Abbott, H. Porter. [[2009]]. ''The Cambridge Introduction to Narrative Second Edition.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Asimov, Nanette. [[2011]]. [http://imgs.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2011/10/14/MNQM1LD1QH.DTL &quot;Researchers help U.S. Military track, defuse rumors.&quot;]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''San Francisco Chronicle,'' 14 Octobris.
*Bal, Mieke. [[1985]]. ''Narratology: Introduction to the Theory of Narrative.'' Toronti: Toronto University Press.
*Clandinin, D. J., et F. M. Connelly. [[2000]]. ''Narrative inquiry: Experience and story in qualitative research.'' Jossey-Bass.
*Genette, Gérard. [[1980]], [[1972]]. ''Narrative Discourse: An Essay in Method''. Conv. Jane E. Lewin. Oxoniae: Blackwell.
*Hardin, Jayson. [[2006]]. The Rumor Bomb: Theorizing the convergence of New and Old Trends in Mediated U.S. Politics. ''Southern Review: Communication, Politics &amp; Culture'' 39(1):84–110.
*Kelley, Stephanie R. [[2004]]. ''Rumors in Iraq: A Guide to Winning Hearts and Minds.'' Storming Media. ISBN 1423522494.

==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Narratives|narrationes}}

[[Categoria:Fictio]]
[[Categoria:Genera litterarum]]&lt;!--+ Style (fiction)--&gt;
[[Categoria:Modus (fictio)]]
[[Categoria:Narratologia| ]]
[[Categoria:Semiotica]]&lt;!--
[[Categoria:Structurae mentis]] =mental structures--&gt;</text>
      <sha1>23lkxe40m1gb1np3fl22aonh739auj0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Balsareny</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163125</id>
    <revision>
      <id>3994613</id>
      <parentid>3867688</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="536" sha1="k23bjdllzqm2qjqvipg3yk03t68imew" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}
[[Fasciculus:Castell de Balsareny.JPG| 300 px|thumb|Balsareny: oppidum]]
''' Balsareny''' ([[Hispanice]]: '' Balsareny '') est [[commune]] [[Hispania|Hispanicum]] in [[Catalaunia]]e [[Provincia Barcinonensis|Provincia Barcinonensi]] situm, cui anno [[2011]] 3494 incolarum sunt. 

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Balsareny|Balsareny}}
* [https://web.archive.org/web/20090227065232/http://balsareny.net/ Communis pagina interretialis]

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Catalonia]]
[[Categoria:Communia Hispaniae]]</text>
      <sha1>k23bjdllzqm2qjqvipg3yk03t68imew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Circulus Gottingae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171434</id>
    <revision>
      <id>3994537</id>
      <parentid>3993398</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <origin>3994537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13218" sha1="91ll0r40pw2793vo2b55tjrp9olxfji" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}

'''Circulus Gottingae'''&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=gottingensis&amp;lr=&amp;cd=14#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Libri Googles].&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Landkreis Göttingen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loundkring Göttingen''; [[Saxonice]] '' Landkreis Chöttingen''), nunc pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]], anno [[1885]] conditus est. [[Caput (urbs)|Caput]] est [[Gottinga]].

== Historia ==
Circulus Gottingae anno [[1885]] constitutus est. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram transiit, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Anno 2012 disputabatur, an circulus cum finitimis [[Circulus terrae Northemiensis|Northemiensi]] et [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda]] coniungendus esset. Postquam Northeim e actionibus se recessit, consilium circuli Gottingae die [[6 Martii]] [[2013]] constituit, ut cum solo circulo Osteroda circulus Gottingae coniungendus sit&lt;ref&gt;[http://www.landkreis-goettingen.de/pics/medien/1_1362642492/2013_03_06_EILMELDUNG_Kreistag_beschliesst_Fusion.pdf Nuntius circuli Gottingae die 6 Martii 2013 promulgata]{{Nexus deficitur|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Die [[1 Novembris]] [[2016]] Osteroda ad Gottingam circulum adiuncta est&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161101125654/http://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/braunschweig_harz_goettingen/Landkreise-Osterode-und-Goettingen-fusionieren,kreisfusion160.html ndr.de die 1 Novembris 2016]&lt;/ref&gt;.

== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities_in_GÖ-2016.svg|300px|right|Communia in Circulo Gottingae]]
Circulus Gottingensis 39 communia habet, quae maxima parte ad &quot;communia generalia&quot; (Theodisce &quot;Samtgemeinden&quot;) coniuncta sunt. Haec sunt:

* [[Adelebsenum]]&lt;ref name=&quot;Funck 1736&quot;&gt;Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Adelebsen'') (6449 incolae)
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]&lt;ref name=&quot;Mirus 1826&quot;&gt;Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.&lt;/ref&gt;  (Theodisce: ''Bad Lauterberg im Harz''), commune sui iuris et urbs (11.080 incolae)
* [[Bobentunum]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;/&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'') oppidum (13.381)
* [[Duderstadium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; ([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'') (21.609)
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedland]]&lt;ref name=&quot;Friedland&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam &quot;Friedlandia&quot; verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Friedland'') (11.395)
* [[Gleicha]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'') (9163)
* [[Gottinga]] (''Göttingen'', 121.364)
* [[Grundensis Civitas Metallica]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (8824)
* [[Hertzberga ad Harthicos montes]], urbs (13.573)
* [[Mundia Hannoverana]]&lt;ref name=&quot;Mundia Hannoverana&quot;&gt;Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur &quot;(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen''), urbs (24.390)
* [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'') (''Osterode am Harz''), urbs et commune sui iuris (22.987)
* [[Rosdorf]] (12.005)
* [[Sathsa]] vel '''Aquae Sathsieneses''' (''Bad Sachsa''), urbs (7634)
* [[Staufenberg]] (8080)
* [[Walkenried]] (4666)

* [[Gieboldehusa (commune generale)|Gieboldehusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') commune generale (13.890)
** [[Bilshusa]]&lt;ref name=&quot;Wolf 1819&quot;&gt;Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'') (2348)
** [[Bodensa]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;&gt;Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'') (767)
** [[Gieboldehusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;/&gt; ([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'') oppidum (3944)
** [[Krebecca]]&lt;ref name=&quot;-ecca&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-ecca-ae&quot; seu &quot;-eca-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'') (1116)
** [[Obernfelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Obernfeld'') (972)
** [[Rhumspringe]] (1883)
** [[Rollshausen]] (901)
** [[Rüdershausen]] (868)
** [[Wollbrandshausen]] (612)
** [[Wollershausen]] (479)

* [[Radolfshusa (commune generale)|Radolfshusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;/&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Radolfshausen'', commune generale (7282)
** [[Evergoteshemium]]&lt;ref name=&quot;-hemiumEver&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hemium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'') (1790)
** [[Landolfshusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'') (1132)
** [[Seeburg]] (1601)
** [[Seulingen]] (1369)
** [[Waake]] (1390)

* [[Hattorpium ad Harthicos Montes (commune generale)|Hattorpium ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (commune generale) (7606)
** [[Elbingeroda]]&lt;ref name=&quot;-roda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-roda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'') (417)
** [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (4177)
** [[Horda ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;&gt;Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-e''' : -''a'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'') (1078)
** [[Wulften ad Harthicos montes]] (1934)

* [[Thransfellensis Ecclesia (commune generale)|Thransfellensis Ecclesia]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld''), commune generale (9158)
** [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;/&gt; ([[Theodisce]] ''Bühren'') (527)
** [[Iuniun]]&lt;ref name=&quot;Iunium&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt;  ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'') (1062)
** [[Scheden]] (1963)
** [[Thransfellensis Ecclesia]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'') urbs (4010)
** [[Vallis Mimedensis]]&lt;ref name=&quot;Vallis&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo &quot;vallis-is&quot;] vertitur.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mimedensis&quot;&gt;Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio &quot;Mimedensis-e&quot; vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur''  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'') (1596)

== Coniunctiones pagorum ==
Circulus Gottingensis coniunctiones cum aliis pagis Europae habet:
* [[Stegelicium-Zelendorfium]], ab anno 1962)
* [[Stroud]] ([[Glocestria]]), ab anno [[1951]]
* [[Surisna]] (praefectura [[Alta Sequanae]]), ab anno [[1959]]
* [[Hackney (Londinium)|Hackney]] ([[Londinium]]), ab anno [[1973]]
* [[Albensis Comitatus]] ([[Hungaria]]), ab anno [[2000]]

{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}

{{DEFAULTSORT:Gottingae circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]</text>
      <sha1>91ll0r40pw2793vo2b55tjrp9olxfji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Circulus Osteroda ad Harthicos montes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173271</id>
    <revision>
      <id>3994536</id>
      <parentid>3985486</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <origin>3994536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6459" sha1="qolre1lhqdsta7ypnrgm3k6mftzc6o6" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}

'''Circulus Osteroda ad Harthicos montes'''&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt;, ab anno [[1946]] pars [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] anno [[1885]] conditus est. Caput circuli urbs [[Osteroda ad Harthicos montes]]&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; erat.

== Historia ==
Circulus Osteroda anno [[1885]] constitutus est. Anno [[1945]] ad terram Hannoveram transiit, ab anno [[1946]] ad Saxoniam Inferiorem pertinet. Hodie disputatur, an circulus cum finitimis [[Circulus Northeim|Northeim]] et [[Circulus Gottingae|Gottingae]] coniungendus sit. Anno [[2013]] constitutum est, ut circulus Osteroda die [[1 Novembris]] [[2016]] cum [[Circulus Gottingae|Gottingensi]] circulo coniungatur&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200812014359/https://www.focus.de/regional/goettingen/kommunen-auch-goettingen-gibt-gruenes-licht-fuer-landkreis-fusion-mit-osterode_aid_1084473.html focus.de die 28 Augusti 2013]&lt;/ref&gt;. Die [[31 Octobris]] [[2016]] dissolutus et ad [[Circulus Gottingae|Circulum Gottingae]] adiunctus est&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20161101125654/http://www.ndr.de/nachrichten/niedersachsen/braunschweig_harz_goettingen/Landkreise-Osterode-und-Goettingen-fusionieren,kreisfusion160.html ndr.de die 1 Novembris 2016]&lt;/ref&gt;.

== Communia circuli ==
[[Fasciculus:Municipalities in OHA.svg|300px|right|Communia in Circulo Osteroda]]
Circulus Osteroda 16 communia habet, quae maxima parte ad &quot;communia generalia&quot; (Theodisce &quot;Samtgemeinden&quot;) coniuncta sunt. Haec sunt:

* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]&lt;ref name=&quot;Mirus 1826&quot;&gt;Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz''), urbs (11.080 incolae)
* [[Hertzberga ad Harthicos montes]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz''), urbs (13.573)
* [[Osteroda ad Harthicos montes]]&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe''), urbs (22.987)
* [[Sathsa]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Bad Sachsa''), urbs (7634)

* [[Grundensis Civitas Metallica (commune generale)|Grundensis Civitas Metallica]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (commune generale) (8824)
** [[Grundensis Civitas Metallica]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'') (2336)
** [[Badenhausen]] (1886)
** [[Eisdorf]] (1706)
** [[Gittelde]] (1910)
** [[Windhausen]] (986)

* [[Hattorpium ad Harthicos Montes (commune generale)|Hattorpium ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (commune generale) (7606)
** [[Elbingeroda]]&lt;ref name=&quot;-roda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-roda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'') (417)
** [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'') (4177)
** [[Horda ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;&gt;Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-e''' : -''a'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'') (1078)
** [[Wulften ad Harthicos montes]] (1934)

* [[Walkenried (commune generale)|Walkenried]] (commune generale) (4666)
** [[Walkenried]] (2252)
** [[Wieda]] (1341)
** [[Zorge]] (1073)

== Coniunctiones pagorum ==
Circulus Osterode coniunctionem cum [[Scarburgum|Scarburgo]] in [[Isuria Septentrionalis|Isuria Septentrionali]] constituit.

== Nexus externi ==
{{Commonscat|Landkreis Osterode am Harz|Osteroda ad Harthicos montes}}
* [https://web.archive.org/web/20141217171603/http://landkreis-osterode.de/ Pagina interretialis]

{{NexInt}}
* [[Index circulorum et liberarum urbium Saxoniae Inferioris]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

{{Circuli terrae Saxoniae Inferioris}}

{{geo-stipula}}

{{DEFAULTSORT:Osteroda circulus}}
[[Categoria:Circuli terrae antiqui Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Constituta 1885]]
[[Categoria:Dissoluta 2016]]</text>
      <sha1>qolre1lhqdsta7ypnrgm3k6mftzc6o6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Osteroda ad Harthicos montes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173427</id>
    <revision>
      <id>3994517</id>
      <parentid>3505458</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <origin>3994517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1787" sha1="ig47d88lmss2sdaz7pifqsbhhcn6gzj" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}

[[Fasciculus:OsterodeKornmarkt.jpg|thumb|left|Forum Osterodae.]]
'''Osteroda ad Harthicos montes'''&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad diem [[31 Octobris]] caput antiqui [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Circuli Osterodae ad Harthicos montes]]. Ad Osterodam, etiam vici Dorste, Düna, Förste, Nienstedt, Freiheit, Lasfelde, Petershütte, Katzenstein, Lerbach, Marke,
Riefensbeek-Kamschlacken, Schwiegershausen atque Ührder pertinent.

== Historia ==
[[Fasciculus:Braunschweig Lüneburg (Merian) 028.jpg|thumb|left|Osteroda in saeculo 17.]]
Anno [[1152]] Osteroda ad Harthicos montes ''opulentissima villa Osterroth'' primo in actis descripta est. Pars fuit Principatus Grubenhagensis, ab anno [[1596]] Principatus [[Guelpherbytum|Guelpherbyti]]. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]] transiit, quod autem anno [[1866]] pars [[Borussia]]e factum est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Die [[1 Novembris]] [[2016]] circulus Osteroda ad [[Circulus Gottingae|Circulum Gottingae]] adiuncta est. Hic illustris fictor [[Tilman Riemenschneider]] iuventutem suam transegit.

==Notae==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Commonscat|Osterode am Harz|Osterodam ad Harthicos montes}}
* [http://www.osterode.de Pagina urbis Osterodae (Theodisce)]

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]</text>
      <sha1>ig47d88lmss2sdaz7pifqsbhhcn6gzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994530</id>
      <parentid>3994517</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <origin>3994530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7041" sha1="owoeitali62qxikpj2b2vr9gn7nxp0k" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}

[[Fasciculus:OsterodeKornmarkt.jpg|thumb|left|Forum Osterodae.]]
'''Osteroda ad Harthicos montes'''&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'') est commune sui iuris et [[urbs]] [[Saxonia Inferior|Saxoniae Inferioris]] et ad diem [[31 Octobris]] caput antiqui [[Circulus Osteroda ad Harthicos montes|Circuli Osterodae ad Harthicos montes]]. Ad Osterodam, etiam vici [[Dorstide]]&lt;ref name=&quot;Dorstide&quot;&gt;Vide [https://hgv-dorste.de/Geschichte/Ersterwaehnung-von-Dorste/Gutachten-IHL%2C-Universitaet-Goettingen/ ''Heimat- und Geschichtsverein Dorste e.V.''], ubi dicitur &quot;(...) ''In prefectura Udonis comitis in pago Lischa: Renolveshusen, Dorstide, Lantwarderhusen'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Dorste''), [[Dunde]]&lt;ref name=&quot;NOB II&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B72-A/NOB%20II%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Osterode.pdf?sequence=7 ''NOB II Die Ortsnamen des Landkreises Osterode''], ubi dicitur &quot;(...) ''Herwicus de Dunde'' (...) ''Foresazi'' (...) ''casam Herrekescampe'' (...) ''Basilius plebanus in Nienstede'' (...) ''casam Riffenebecke'' (...) ''Bertoldus miles de Uderde'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Düna''), [[Foresazi]]&lt;ref name=&quot;NOB II&quot;/&gt; (Theodisce ''Förste''), [[Hutta Petri]]&lt;ref name=&quot;hutta-ae&quot;&gt;Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo &quot;Hutta-ae&quot;, quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Peters&quot;&gt;[https://www.latein.me/latein/petrus Theodiscum anthroponymicum genetivum praefixum ''Peters-'' Latino anthroponymo casu genetivo &quot;Petri&quot; vertitur].&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Petershütte''), [[Katzenstenium]]&lt;ref name=&quot;-stein&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-stein'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stenium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Leostenium]], [[Ravenstenium]], [[Richenstenium]], [[Alienstenium]], [[Gastenium]], [[Crybenstenium]], [[Dachstenium]], [[Eberstenium]], [[Falcostenium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Katzenstein''), [[Lasfelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Lasfelde''), [[Lerbacum]]&lt;ref name=&quot;-bacum&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-bach'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-bacum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Forbacum]], [[Gengenbacum]], [[Lambacum]], [[Muorbacum]], [[Orbacum]], [[Rohrbacum]], [[Rosbacum]], [[Rubeacum]], [[Solisbacum]], [[Swabacum]], [[Abacum (Germania)|Abacum]], [[Brubacum]], [[Corbacum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Lerbach''), [[Libertas (Osteroda ad Harthicos montes)|Libertas]]&lt;ref name=&quot;Freiheit&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Freiheit?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum vocabulum ''Freiheit'' Latino vocabulo &quot;libertas-atis&quot;] vertitur.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Freiheit''), [[Marchia (Osteroda ad Harthicos montes)|Marchia]]&lt;ref name=&quot;Marke&quot;&gt;Latinum substantivum &quot;[[marchia|marchia-ae]]&quot; Theodiscum substantivum ''Mark(e)'' vertit. Cuius gentilicium &quot;Marchicus-a-um&quot; est; v. gr. vide [https://duepublico2.uni-due.de/servlets/MCRFileNodeServlet/duepublico_derivate_00022358/matrikel-text-568S.pdf ''(S.1) Anno 1652...''], ubi dicitur &quot;(...) Berolinensis Marchicus (...) Colonia-Marchicus (...) Sollquellensis Marchicus (...)&quot;.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Marke''), [[Nienstede]]&lt;ref name=&quot;NOB II&quot;/&gt; (Theodisce ''Nienstedt am Harz''), [[Osteroda ad Harthicos montes (urbs nuclearis)|Osteroda ad Harthicos montes]]&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;/&gt; ([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe''), [[Riffenebecke-Herrekescampe]]&lt;ref name=&quot;NOB II&quot;/&gt; (Theodisce ''Riefensbeek-Kamschlacken''), [[Schwiegershusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; (Theodisce ''Schwiegershausen'') atque [[Uderde]]&lt;ref name=&quot;NOB II&quot;/&gt; (Theodisce ''Ührde'') atque pertinent.

== Historia ==
[[Fasciculus:Braunschweig Lüneburg (Merian) 028.jpg|thumb|left|Osteroda in saeculo 17.]]
Anno [[1152]] Osteroda ad Harthicos montes ''opulentissima villa Osterroth'' primo in actis descripta est. Pars fuit Principatus Grubenhagensis, ab anno [[1596]] Principatus [[Guelpherbytum|Guelpherbyti]]. Annis [[1807]] - [[1813]] pars [[Regnum Westphaliae|Regni Westphaliae]] erat. Tum ad [[Regnum Hannoveranum]] transiit, quod autem anno [[1866]] pars [[Borussia]]e factum est. Ab anno [[1946]] pars Saxoniae Inferioris est. Die [[1 Novembris]] [[2016]] circulus Osteroda ad [[Circulus Gottingae|Circulum Gottingae]] adiuncta est. Hic illustris fictor [[Tilman Riemenschneider]] iuventutem suam transegit.

==Notae==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Commonscat|Osterode am Harz|Osterodam ad Harthicos montes}}
* [http://www.osterode.de Pagina urbis Osterodae (Theodisce)]

{{urbs-stipula}}

[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris]]
[[Categoria:Condita saeculo 12]]</text>
      <sha1>owoeitali62qxikpj2b2vr9gn7nxp0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Libra (astrologia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>184230</id>
    <revision>
      <id>3994511</id>
      <parentid>3903491</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de Arthro Nikisch, Martagrita Thatcher et Mordechai Vanunu</comment>
      <origin>3994511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1950" sha1="8vxjswn12wa3mn7agb4oof4w1vj0jgf" xml:space="preserve">{{videdis|Libra}}
{{L-1}}
[[Fasciculus:Libra2.jpg|thumb|Libra picta]]
[[Fasciculus:libra.svg|thumb|upright=0.5|[[Signum]] Librae]]

'''Libra''' ([[Graece]] ζυγὁς) est septimum [[signum (zodiacum)|signum zodiacum]], in ordine post [[Virgo (astrologia)|virginem]] et ante [[Scorpio (astrologia)|scorpionem]]. [[Gradus anguli|Gradus]] librae in [[zodiacus|zodiaco]] sunt ab 180 usque ad 210, et Sol transit in hac zona ab [[aequinoctium|aequinoctio autumnale]], circiter [[22 Septembris]], usque ad [[23 Octobris]]. Libra nomen suum accepit a constellatione [[Libra (constellatio)|Librae]]. In [[astrologia]] est unum trium signorum [[Elementum (astrologia)|aeris]] una cum [[aquarius (astrologia)|aquario]] et [[gemini (astrologia)|geminis]], et unus quattuor signorum [[qualitas (astrologia)|cardinalium]] una cum [[capricornus (astrologia)|capricorno]], [[Aries (astrologia)|ariete]], [[cancer (astrologia)|cancro]]. In loco opposito librae est [[Aries (astrologia)|aries]]. Libra videtur esse signum [[mas]]culinum sive activum sicut omnia tria signa aeris. 

== Clari homines nati [[Sol]]e libra ==
* [[Ludovicus Althusser]]
* [[Publius Vergilius Maro]]
* [[Ioannes Lennon]]
* [[Mahatma Gandhi]]
* [[Arthurus Nikisch]]
* [[Demetrius Sostakovic]]
* [[Margarita Thatcher]]
* [[Mordechai Vanunu]]
* [[Anscharius Wilde]]

== Facta de libra ==
* Tempus: ab [[22 Septembris]] usque ad [[23 Octobris]]
* Planeta: [[Planetae (astrologia)|Venus]]
* [[Elementum (astrologia)|Elementum]]: [[Aer]]
* [[qualitas (astrologia)|Qualitas]]: [[qualitas (astrologia)|Cardinalis]]
* [[Sexus (astrologia)|Sexus]]: [[Sexus (astrologia)|Masculinum]]
* Dies: [[Dies Veneris]]

== Nexus externi ==
* Lee Shapiro, &quot;[https://www.ips-planetarium.org/page/a_shapiro1977 The real constellations of the zodiac]&quot; (1977) apud ''International Planetarium Society''

{{Astrologia-stipula}}

{{Formula:Signa zodiaca}}

[[Categoria:Astrologia]]
[[Categoria:Libra (constellatio)]]</text>
      <sha1>8vxjswn12wa3mn7agb4oof4w1vj0jgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Corduba (provincia Argentinae)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187061</id>
    <revision>
      <id>3994519</id>
      <parentid>3994400</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="934" sha1="o4gcc6p460tscl8dw1bl3uu2m7ms79k" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Corduba}} est [[Argentina]]e [[provincia]] {{num|3308876}} incolarum cuius caput [[urbs]] [[Corduba (Argentina)|eiusdem nominis]] est. In [[pampa]] Argentinae  mediae sita est.

==Urbes==
* [[Civitas Mariae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vima|Dioecesis Civitatis Mariae}}&lt;/ref&gt; (''Villa María'')
* [[Crux Axeata]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|czde|Dioecesis Crucis Axeatae}}&lt;/ref&gt; (''Cruz del Eje'')
* [[Franciscopolis (Argentina)|Franciscopolis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sfra|Dioecesis Franciscopolitana}}&lt;/ref&gt;   (''San Francisco'')
* [[Rivus Quartus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vcrc|Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis}}&lt;/ref&gt;   (''Río Cuarto'')

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{Fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Córdoba Province, Argentina|Provinciam Cordubensem}}
* [http://www.cba.gov.ar/ Provinciae administrationis pagina interretialis]


[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>o4gcc6p460tscl8dw1bl3uu2m7ms79k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994520</id>
      <parentid>3994519</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urbes */</comment>
      <origin>3994520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="f908uyex2pipulljjfhr9y3ii1p6bst" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Corduba}} est [[Argentina]]e [[provincia]] {{num|3308876}} incolarum cuius caput [[urbs]] [[Corduba (Argentina)|eiusdem nominis]] est. In [[pampa]] Argentinae  mediae sita est.

==Urbes==
* [[Civitas Mariae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vima|Dioecesis Civitatis Mariae}}&lt;/ref&gt; (''Villa María'')
* [[Crux Axeata]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|czde|Dioecesis Crucis Axeatae}}&lt;/ref&gt; (''Cruz del Eje'')
* [[Franciscopolis (Argentina)|Franciscopolis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sfra|Dioecesis Franciscopolitana}}&lt;/ref&gt; (''San Francisco'')
* [[Funesiopolis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|dean|Praelatura Territorialis Funesiopolitana}}&lt;/ref&gt; (''Deán Funes'')
* [[Rivus Quartus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vcrc|Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis}}&lt;/ref&gt; (''Río Cuarto'')

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{Fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Córdoba Province, Argentina|Provinciam Cordubensem}}
* [http://www.cba.gov.ar/ Provinciae administrationis pagina interretialis]


[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>f908uyex2pipulljjfhr9y3ii1p6bst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994605</id>
      <parentid>3994520</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="amm0cbw7w35bu6bqsmup1iz5e8ukqvm" xml:space="preserve">{{videdis|Corduba (discretiva)}}{{Capsa subdivisionis Vicidatorum}}
{{res|Corduba}} est [[Argentina]]e [[provincia]] {{num|3308876}} incolarum cuius caput [[urbs]] [[Corduba (Argentina)|eiusdem nominis]] est. In [[pampa]] Argentinae  mediae sita est.

==Urbes==
* [[Civitas Mariae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vima|Dioecesis Civitatis Mariae}}&lt;/ref&gt; (''Villa María'')
* [[Crux Axeata]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|czde|Dioecesis Crucis Axeatae}}&lt;/ref&gt; (''Cruz del Eje'')
* [[Franciscopolis (Argentina)|Franciscopolis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sfra|Dioecesis Franciscopolitana}}&lt;/ref&gt; (''San Francisco'')
* [[Funesiopolis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|dean|Praelatura Territorialis Funesiopolitana}}&lt;/ref&gt; (''Deán Funes'')
* [[Rivus Quartus]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|vcrc|Dioecesis Rivi Quarti Immaculatae Conceptionis}}&lt;/ref&gt; (''Río Cuarto'')

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{Fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Córdoba Province, Argentina|Provinciam Cordubensem}}
* [http://www.cba.gov.ar/ Provinciae administrationis pagina interretialis]


[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>amm0cbw7w35bu6bqsmup1iz5e8ukqvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Euthanasia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187532</id>
    <revision>
      <id>3994471</id>
      <parentid>3736176</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DaddyCell</username>
        <id>94839</id>
      </contributor>
      <origin>3994471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1778" sha1="9eg0mipjkriwptrw816pxhadswj7cvj" xml:space="preserve">'''Euthanasia''' (''-ae f'') (a [[Graece|Graecis]] εὖ 'bene/bonus' + θάνατος 'mors') est [[vita|vitam]] idonee finiendum, ut [[dolor]] passioque desistant. Euthanasiae propositio est multum disceptata; contra euthanasiam videtur esse ut puta praeceptum quintum [[decalogus|decalogi]], sc. &quot;''Non occides''&quot;, pro euthanasia autem i.a. conceptus [[liberum arbitrium|liberi arbitrii]]. Euthanasia [[scelus|scelestum]] habetur in plurimis civitatibus, in quibusdam est [[lex|legalitas]] eius dubia; in [[Nederlandia]], [[Belgica]], [[Suecia]], [[Canada]], [[Hispania]], [[Oregonia]] autem legitime admissa{{dubsig}} est.

At logica [[civilitas|politica]] [[eugenica]]e vel [[rassismus|rassismi]] quod homines qui non laborare possunt sicut status [[debilitas|debilitatis]], [[senectus|senectutis]] vel non gratia pro [[rectio]]ne sicut [[vulnerabilitas socialis|vulnerabilis]] est, quod [[Nazismus|Nazistae]] [[Iudaei|Iudaeos]] ([[Soa]]), [[Zingari|Zingaros]], [[homophylophilia|homosexuales]] et homines debilitatos necaverunt sub nomine euthanasiae&lt;ref&gt;Quae operatio genocidium ''Aktion T-4'' appellatur.&lt;/ref&gt; et unus actor [[Impetus Sagamihara die 26 Iulii 2016 factus|Impetus Sagamihara]] 19 homines [[tarditas intellegentiae|morbus mente]] et physice necavit&lt;ref&gt;Viginti sex homines necare conatus at tredecim homines male [[vulnus|vulnerati]] servati sunt.&lt;/ref&gt; [[culter|cultro]] causa [[potestatismus|odii contra homines invalidorum]], inspiratus a [[Adolphus Hitler|Hitlero]] in Iaponia.

== Notae ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

{{NexInt}}
*[[Autonomia]]
*[[Ius moriendi]]
*[[Mors voluntaria]]
*[[Mors adiuta]]

== Pelliculae ==
* [[2010]] - '' [[Exit: una storia personale]]''

[[Categoria:Ethica]]
[[Categoria:Mors]]

{{Myrias|Societas}}</text>
      <sha1>9eg0mipjkriwptrw816pxhadswj7cvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sinuhe egyptiläinen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>187570</id>
    <revision>
      <id>3994473</id>
      <parentid>3994151</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T16:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neander</username>
        <id>1973</id>
      </contributor>
      <origin>3994473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11753" sha1="6jdxvfk6a6z6wc5i1dqo786ubddyog8" xml:space="preserve">{{titulus italicus}}
[[Fasciculus:Mika Waltari 1939.jpg|thumb|[[Michael Waltari|Mika Waltari]], scriptor libri ''Sinuhe Egyptiläinen.'']]

{{ires|Sinuhe egyptiläinen}} ('Sinuhe Aegyptius') est [[mythistoria|liber mythistoricus]] a [[Michael Waltari|Mika Waltari]] [[Finnice]] anno [[1945]] scriptus, qui [[fabula]]m de [[Aegyptus antiqua|Aegypto antiqua]] aetatis [[pharao]]nis [[Akhenaten|Ekhnaton]] narrat. Quod opus primum est de multis libris eius [[historia|res historicas]] tractantibus. Opus inter gentes innotuit, et [[interpretatio|conversiones]] adhuc quadraginta sunt confectae.&lt;ref&gt;Vaarala 2024: 76.&lt;/ref&gt;

Persona princeps est Sinuhe, qui infans a matre sua ignota in scaphio iuncino in [[Nilus|Nili]] flumen dimissus esse fertur. Quidam Senmut, [[Thebae|Thebanus]] pauperum [[medicus]], et Kipa eius [[uxor]], [[expositio infantis|miserum puerulum]] ex undis servaverunt et, cum orbi liberis essent, eum tamquam suum filium [[educatio|educaverunt]]. Kipa eum Sinuhe nominavit ex fabella,&lt;ref&gt;Waltari hic ad fabellam quam notissimam significat, ex initio [[regnum medium Aegypti|medii regni Aegypti]] oriundam, quae res miras et [[periculum|pericula]] [[narratio de Sinuhe|narrat]], quibus vir nomine Sinuhe obicitur.&lt;/ref&gt; quae ei placebat.

== Thebis ==
Cum septem annos natus esset Sinuhe, Senmut pater eum adlocutus, quo munere fungi vellet, sciscitatus est. Cum miles fieri vellet, pater eum ad Inteb militem amicum duxit, qui diris horrendisque exemplis eum a militaribus phantasiis dehortaretur. Itaque patris voluntatem secutus Sinuhe ad scholam ire et legere discere constituit. In schola, amicitiam iunxit cum Thotmes, puero qui iam tum bonam in pingendo et fingendo indolem ostendebat. Per patrem in familiaritatem venit Ptahoris, regii [[trepanatio|trepanatoris]], quocum postea laboravit.

Die consecrationis in feminam incidit venustissimam, cui nomen erat Nefernefernefer. Iuvenis indoctus feminarum statim amore huius feminae adfabilis captus est. Sed vita et disciplina domus vitae prohibuerunt, quominus vitam Thebanam gustaret. Praeterea his temporibus pharao [[Amana Hatpa III|Amenhotep III]] morbo exitiali laborabat, et iam erat tempus trepanandi, qua ultima sanandi ratione pharaonem recreatum iri sperabant. Ptahor trepanator rem suam recte gessit, sed haud inopinate aeger vitam amisit. 

Sinuhe etiam familiaritatem iunxit cum Ekhnaton, defuncti pharaonis filio, qui ipse [[epilepsia|morbo sacro]] laborabat et ceteroqui vir mirus erat, qui novum deum [[Aton]] introducere vellet. Amicitia iunctus erat etiam cum viro bellicoso Horemheb, praefecto militum, qui, ut ipse dicebat, &quot;cum stercore in digitis natus&quot; erat. Quae cum ita sint, Sinuhe, cum audissset Horenheb de amore Baketamonis, Ekhnatonis sororis, somniare, perturbatus erat temeritate huiusmodi vanae meditationis. Sinuhe medicus privatus pharaonis factus est.

Quibus interpositis temporibus, Sinuhe in Nefernefernefer iterum incidit, et quidem in eius domo, ubi populus turbulentus epulandi causa coactus erat. Usque adhuc hac [[femina convictualis|femina convictuali]] ardebat, quae tamen primum suam agnitionem celavit. In hac renovata conventione, Sinuhe amorosus tantum impetum ostendit, ut crederes eum putare, amorem vere inter femora inveniri. Ideo Nefernefernefer nimium ardorem amaturientis frenare conata didascalicam narrat de Setne [[Chamois]] et Tabubue sacerdote fabulam.&lt;ref&gt;Reich 1924.&lt;/ref&gt; Dicit enim Tabubue ea tantum condicione se cum Setne amoribus frui velle, ut hic omnibus bonis et quidem uxore sua liberisque desistat. Setne ardore suo hoc propositum accepit. Nefernefernefer, ne de fraude amoris accusetur, se cum Tabubue confert monitionis causa. Sinuhe autem hoc documentum respuit. At Nefernefernefer mulier nobilis, aetate qua opinio muliebris quaeri non solebat, quomodo se ab ardore amatorio advenae repentini defendat?

[[Fasciculus:Middle East Levant.jpg|thumb|Regiones ubi Sinuhe versatus est.]]
Haec condicio rerum potissimum ex ratione virili intellegi videtur. Verbum amoris sensu romantico non memoratur, saltem non cum de relatione cum Nefernefernefer agitur. Sinuhe, cum edere et bibere et gaudere cum ea vehementer cupiat, reapse [[coitus|coitum]] petit. In Aegypto antiqua, [[transactio]]nes inter homines factae in dandis accipiendisque [[donum|donis]] positae erant. In ratione Tabubuensi a Nefernefernefer in rem suam conversa, oeconomia donatoria in conspectum venit.

Sinuhe quater apud Nefernefernefer ad &quot;mercatum&quot; iit. Primo tempore Sinuhe specimen gratuitum &quot;eius rei, cuius causa venerat&quot;, accipit, sine dono vicissim dato. Secundo tempore, Sinuhe domum suam cum rebus domesticis donat, fidem habens promisso a Nefernefernefer facto, sed infectis rebus exit. Tertio tempore, Sinuhe bona parentum suorum dono dat, et vicissim inanem coitum sine ardore remuneratus est. Quarto tempore, Sinuhe sepulchrum parentum dono dat, sed pro remuneratione nihil nisi natationem in piscina accipit. Tum demum intellegit fabellam de Tabubue veram esse, et paene ab ancillis vapulatur.

Sinuhe, ut parentes rite in [[Valles Regum|Vallibus Regum]] sepelire possit, dies noctesque triginta in domo mortuorum cadaverum lavator servire debet. In statum servituti similem delapsus nomen suum putat Thebis in summam infamiam cecidisse. Quae cum ita sint, consilium capit reliquum vitae tempus peregrinando consumere. Ad [[Levans|Levantem]] profecturus cum Kaptah navem conscendit. 

== Peregre ==
Sinuhe, [[Tell Kazel|Simyrae]] in oppido [[Syria]]e consessus, peritia medica famam et divitias sibi conciliat. In bello contra Chabiros gerendo rursus in Horemheb, ducem belli, incidit, qui ei mandat, ut per orbem terrarum vectus opes militares civitatum notarum exploret.

Primum invitus cum Kaptah proficiscitur [[Babylon]]em, ubi non solum de vi militari sciscitatur sed etiam artes exercet consuetudineque virorum doctorum utitur. Quodam die a [[Burna Buriash|Burraburia]] rege, qui aegrotabat, arcessitur, et eum sanat. Die tradito falsi regis – quo deprensibilis quisque per unum diem rex creatus erit deindeque occisus – Kaptah timore quassus sub lecto latens eligitur. Postquam a re inopinata convaluit, novo munere suo uti incipit. Intrat enim [[harem|gynaeceum]] regis, electurus mulierem, cum qua &quot;gaudere&quot; possit. Nimirum, pulcherrimam optat virginem, quae quidem ira incensa ictu pugni unicum ei oculum nigrat soleaque nasum percutit.

Quae Furia, virgo [[Creta|Cressa]], Minea nomine, nuper contra voluntatem suam in gynaeceum regis adquisita erat. Ab [[eunuchus|eunuchis]] gynaecei se defensura cultellum in manu habebat. Sinuhe ad eam placandam vocatus consilium capit, quo ex Babylone effugere possint. Persuadet enim [[eunuchus|spadonibus]] perturbatis gynaecei, Mineam mortem sibi conscivisse. Kaptah autem, teste medico decrepito pharaonis, veneno absumptum obisse (quaquam reapse vino ebriatus dormiebat). Amborum corpora in navem conductam portanda curat. 

[[Fasciculus:Stiersprung 01.gif|thumb|Saltus tauri (ταυροκαθάψια) coniectura repertus.]]

Ad [[Mitanni]] regnum vicinum, unde ad imperium [[Hetthaei|Hetthaeorum]] pergant, fugere constituunt. Deinde relicta Anatolia ad Cretam, Mineae patriam, navigare cogitant. In navi, Sinuhe et Minea se invicem mitigant. Sinuhe enim Mineae de tot tantisque molestiis querelas ingratas esse sentit, offensoque animo ad proram navis secedit. Mox tamen lites suas componunt, et inter se magni aestimare incipiunt. Minea est sacerdos religionis Creticae, taurocathapta sive saltatrix tauri,&lt;ref&gt;Koutantou 2021.&lt;/ref&gt; virgo sorte electa quae luna plena in domo tenebrarum deo maris [[Neptunus (deus)|Neptuno]] saltet. Praeterea Mineam observatio castitatis obligat, quapropter iterum amor mancus et devius Sinuhe obtingit. Nam Minea: &quot;Quam ob rem doleo, quod id quod vis tibi dare nequeo — nec solum propter te doleo, sed propter me ipsam.&quot; (7.1)  

Sinuhe, postquam cum Minea et Kaptah in Cretam pervenit, insulam eiusque vitam subtiliter describit, atque ambitum Mineae cognoscit. Cum alios homines tum Minotaurum convenit, summum sacerdotem dei Cretensis. Postquam magistratum illum caput tauri gerentem salutaverant, ille caput tauri detrahit dicitque Cretes vivo servire deo, contra multas alias gentes, quae inanimis deis serviunt. Demirante Sinuhe, cur nemo eorum, qui in obscuram Neptuni domum ierant, redierit, etiam si licitum esset, Minotaurus neminem ex magnis dei aulis redire velle respondet. Sed Sinuhe ad cadavera in litoribus Simyrae fluctuantia referens hoc dicit non idem de gloriosis dei marini aulis probare. Sermo subito finitur, et Minea iam paene animum amittit.

Ultima nocte ante impletionem promissi deo facti, Minea commoventem pugnam internam experitur. Amantes diu sermocinantur mutuum fatentes amorem, promittitque Minea se, postquam revenisset, Sinuhem nupturam esse. Itaque ollam frangunt signum dedicationis suae matrimonialis. 

Postero die Minea cum Minotauro sollemniter in tenebras [[labyrinthus|labyrinthi]] dei deducitur. Dum haec geruntur, Sinuhe miserabilis certus est se numquam iterum Mineam suam visurum esse. Mox autem Kaptah Minotaurum videt e labyrintho redisse, usum portula iuxta magnam portam aeneam sita. Sine mora, Sinuhe cum Kaptah statuit clam in speluncam introire, ut Mineam reduceret. Vestigia Mineae et Minotauri secutus quo longius progreditur, eo taetriorem capit foetorem putredinis. Tandem cadaver ingentis cernet beluae mortuae in aquis iactari. Et corpus Mineae a Minotauro occisum in aquis submersum a [[crustacea|crustaceis]] voratum. O quanta iactura! 

Kaptah tandem eum placat et ei persuadet optimum esse in Syriam redire. Sed Minea amissa Sinuhen diu perturbat. In Syria, Sinuhe non iam iuvenis opera medica continuat et pristinum statum recuperat. Animadvertit tamen imperium Aegyptium regionis in dubium vocari minarique coepisse. Huius spiritus rebellis auctor esse videtur [[Aziru]] princeps Syrius, fautor Hethaeorum, cum quo Sinuhe nihilo minus, cum dentes illi inauravisset, amicitiam inierat. Sinuhe in Aegyptum redire constituit. Thebas navigat et officinam aperit in eadem regione ubi ipse crevit. Ex hoc dives non fit, sed sua proposita sequitur. Kaptah, nunc libertus, negotiator fit et tabernam nomine Cauda Crocodili emit. Quodam die Aziru eum sollicitus arcessit, ut suum filiolum aegrum sanaret. Puerulo dentes erumpere animadvertit, sed simul occasonem nanciscitur de Syriorum adversus Aegyptios ira cum Aziru conloquenndi.

[[Fasciculus:Pharaoh Akhenaten.jpg|thumb|Pharao Ekhnaton]]
In Aegypto, novus pharao [[Amenhotep IV|Ekhnaton]] [[monotheismus|monotheismum]] propagare coepit. In hac nova religione discum solarem [[Aton]] adorat, docetque omnes homines pares esse, neque amplius servos neque dominos in novo ordine mundi fore. Certae partes huius religionis tamen oppositionem excitant: nempe [[pacifismus]], qui [[Horenheb]] aliisque de incursione Hethaeorum et Syrorum sollicitis displicet; praeterea, novi pharaonis conatus divitias pauperibus distribuere; nec non novi dei cultus, qui detrimento deorum veterum civitatis esse putabatur. 

Sinuhe ad doctrinas liberales a novo rege promulgatas attrahitur, et hac de causa trepanator regius aulae Ekhnaton se adiungit.


== Notae ==
&lt;references /&gt; 

== Bibliographia ==
* Koutantou, Zoi (2021) Ταυροκαθάψια. ''YouTube'' 27 Novembris. 
* Rajala, Panu (2008) ''Unio mystica: Mika Waltarin elämä ja teokset'' (Finnice). WSOY.
* Reich, Nathaniel (1924) Marriage and Divorce in Ancient Egypt. ''Museum Journal'' XV:1.
* Silver, Minna (2024) ''Sinuhe egyptiläisen maailma arkeologin silmin'' (Finnice). SKS Kirjat. 
* Vaarala, Noora (2024) Sontakärsä japaniksi ('Sontakärsä' [''merdinasus''] Iaponice'). ''HS Teema'' 6. 

[[Categoria:Finniae scripta]]
[[Categoria:Mythistoriae]]</text>
      <sha1>6jdxvfk6a6z6wc5i1dqo786ubddyog8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acroterium (Thera)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>198748</id>
    <revision>
      <id>3994561</id>
      <parentid>3827262</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7962" sha1="3opj85wavhbfg68mvl6udoz8z2v8mja" xml:space="preserve">{{L1}}
{{charta locatrix 
|Aegaei australis physicalis
|label=Acroterium
|lat_deg =36 |lat_min =21
|lon_deg =25  | lon_min =24
|position=left
|background = 
| mark = Brown pog.svg 
|width=350
|float=right
|caption= Situs in Graecia
}}
[[Fasciculus:Map Akrotiri 1600 BC-en.png|thumb|Forma ruinarum usque hodie repertarum]]
[[Fasciculus:NAMA Akrotiri 4.jpg|thumb|upright=1.5|Membrum domús orientalis [[Insula Δ (Acroterium)|insulae Δ]], in quo [[opus tectorium|pictura muralis]] [[Ver (pictura muralis Acroterii)|veris]] reperta est, apud [[Museum Archaeologicum Nationale (Athenae)|Museum Archaeologicum Nationale]] [[Athenae|Athenis]] restitutum]]
[[Fasciculus:TheraLateCyccladicIbex06656.JPG|thumb|upright=1.5|[[Ibex (statua Acroterii reperta)|Ibex]] aureus sub solo domús cuiusdam Acroterii olim absconditus ([[Museum Praehistoricum Theraeum]])]] 
[[Fasciculus:Linear A tablets filt.jpg|thumb|upright=2|Tabellae [[Scriptura Linearis A|Linearis A]] in domo orientali [[Insula Δ (Acroterium)|insulae Δ]] repertae ([[Museum Praehistoricum Theraeum]])]]
'''Acroterium''', litteris Graecis Ακρωτήρι, appellantur ruinae urbis [[Cultura Cycladica|culturae Cycladicae]] vel [[Cultura Minoa|Minoae]] in insula [[Thera]] meridiana iuxta vicum hodiernum [[Acroterium (vicus Therae hodiernus)|eiusdem nominis]] patentes. Idem locus iam aevo [[Neolithicum|Neolithico]] habitatus erat. Urbs ab [[eruptio]]ne vulcanica [[Eruptio Theraea|Theraea]], quae fortasse anno 1628 vel [[1627 a.C.n.]] acciderit, omnino abscondita est. Ruinae illius temporis iuxta Acroterium a [[Ferdinandus Fouqué|Ferdinando Fouqué]] geologo Francico (qui etiam [[Therasia (oppidum praehistoricum)|locum archaeologicum]] insulae [[Therasia]]e effodit) anno [[1867]] repertae sunt. Urbs ipsa ex anno [[1967]] effoditur, [[Spyridon Marinatus|Spyridone Marinato]] principio archaeologo duce.

Domus usque adhuc repertae sunt:
* [[Xeste 3 (Acroterium)|Xeste 3]], contignationibus duabus, membris cuiusque quattuordecim; piscina lustrali; picturis [[Mulieres crocos decerpentes (pictura muralis Acroterii)|mulierum crocos decerpentium]], progredientium, adorantium, dea quadam offerentium
* [[Xeste 4 (Acroterium)|Xeste 4]], contignationibus tribus, pictura hominum ascendentium
* [[Insula Β (Acroterium)|Insula Β]], domis duabus; picturis domo occidentali [[Dorcades (pictura muralis Acroterii)|dorcadum]] et [[Pueri pugiles (pictura muralis Acroterii)|puerorum pugilium]], domo orientali [[Simiae (pictura muralis Acroterii)|simiarum]]
* [[Insula Δ (Acroterium)|Insula Δ]], domis quattuor; domo orientali repertae sunt pictura [[Ver (pictura muralis Acroterii)|veris]] et tabellae [[Scriptura Linearis A|scripturae Linearis A]]
* [[Domus occidentalis (Acroterium)|Domus occidentalis]], contignationibus duabus, picturis [[Piscatores (pictura muralis Acroterii)|piscatorum]], mulieris (fortasse sacerdotis), atque [[Iter maritimum (pictura muralis Acroterii)|itineris maritimi]]
* [[Domus mulierum (Acroterium)|Domus mulierum]], sic propter picturam [[Mulieres et papyri (pictura muralis Acroterii)|mulierum et papyrorum]] nuncupatus

[[Picturae murales Acroterii|Picturae murales]] potiores enumerare oportet:
* [[Dorcades (pictura muralis Acroterii)|Dorcades]]
* Homines ascendentes
* [[Iter maritimum (pictura muralis Acroterii)|Iter maritimum]]
* [[Mulieres crocos decerpentes (pictura muralis Acroterii)|Mulieres crocos decerpentes]], progredientes, adorantes, dea quadam offerentes
* [[Mulieres et papyri (pictura muralis Acroterii)|Mulieres et papyri]]
* [[Piscatores (pictura muralis Acroterii)|Piscatores]]
* [[Pueri pugiles (pictura muralis Acroterii)|Pueri pugiles]]
* [[Simiae (pictura muralis Acroterii)|Simiae]]
* [[Ver (pictura muralis Acroterii)|Ver]]

Statuarum ibi repertarum una tantum auro fingitur, scilicet [[Ibex (statua Acroterii reperta)|ibex]], sed figlinae multae.

== Bibliographia ==
; Generalia
* [[Chrestus Dumas|C. Doumas]], ''Thera: Pompeii of the Ancient Aegean''. Londinii, 1983
* Carl Knappett, Irene Nikolakopoulou, &quot;Colonialism without Colonies? A Bronze Age Case Study from Akrotiri, Thera&quot; in ''Hesperia'' vol. 77 (2008) pp. 1-42
* Nanno Marinatos, ''Kunst und Religion im alten Thera. Zur Rekonstruktion einer bronzezeitlichen Gesellschaft''. Athenis: Mathioulakis, 1987
* [[Spyridon Marinatus|S. Marinatos]], ''Excavations at Thera''. 7 voll. Athenis, 1968-1976
* Clairy Palyvou, ''Akrotiri, Thera: An Architecture of Affluence 3,500 Years Old''. Philadelphiae: INSTAP Academic Press, 2005
* Clairy Palyvou, &quot;Notes on the Town Plan of Late Cycladic Akrotiri, Thera&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 81 (1986) pp. 179-194
* P. M. Warren, &quot;The date of the Thera eruption&quot; in E. Czerny et al., ''Timelines: Studies in Honour of Manfred Bietak'' (Lovanii Novi: Peeters, 2006. ISBN 90-429-1730-X. ''Orientalia Lovaniensia Analecta'' vol. 149) pp. 305–321

; De picturis muralibus
* Anne P. Chapin, &quot;Boys Will Be Boys: Youth and Gender Identity in the Theran Frescoes&quot; in ''Constructions of Childhood in Ancient Greece and Italy'' (Princetoniae, 2007. ''Hesperia: supplement'' 41) pp. 229-255
* Marco Masseti, &quot;Taxonomic and behavioural aspects of the representation of mammals in Aegean Bronze Age&quot; in E. Kotjabopoulou, Y. Hamilakis, P. Halstead, C. Gamble, and P. Elefanti, edd., ''Zooarchaeology in Greece: Recent Advances'' (Londinii: British School at Athens, 2003. ''British School at Athens Studies'', vol. 9) pp. 273-281
* Suzanne Peterson Murray, &quot;Reconsidering the Room of the Ladies at Akrotiri&quot; in ''ΧΑΡΙΣ: Essays in Honor of Sara A. Immerwahr'' (Princetoniae, 2004. ''Hesperia: supplement'' 33) pp. 101-130

; De statuis et instrumento domestico
* Panayiota Sotirakopoulou, &quot;Early Cycladic Pottery from Akrotiri on Thera and Its Chronological Implications&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 81 (1986) pp. 297-312
* Panayiota Sotirakopoulou, &quot;The Early Bronze Age Stone Figurines from Akrotiri on Thera and their Significance for the Early Cycladic Settlement&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 93 (1998)
* Anastasia Devetzi, &quot;The 'Imported' Stone Vases at Akrotiri, Thera: A New Approach to the Material&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 95 (2000) pp. 121-139

; De agricultura et alimentis
* Anaya Sarpaki, &quot;A Palaeoethnobotanical Study of the West House, Akrotiri, Thera&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 87 (1992) pp. 219-230
* Anaya Sarpaki, &quot;Harvest Rites and Corn Dollies in the Bronze Age Aegean&quot; in ''Essays on Ritual and Cult in Crete in Honor of Geraldine C. Gesell'' (Princetoniae, 2009. ''Hesperia: supplement'' 42) pp. 59-67
* Anaya Sarpaki, &quot;Processed Cereals and Pulses from the Late Bronze Age Site of Akrotiri, Thera; Preparations Prior to Consumption: A Preliminary Approach to Their Study&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 96 (2001) pp. 27-40
* Anaya Sarpaki, Glynis Jones, &quot;Ancient and Modern Cultivation of ''Lathyrus clymenum'' L. in the Greek Islands&quot; in ''Annual of the British School at Athens'' vol. 85 (1990) pp. 363-368 [http://www.jstor.org/stable/30102855 JSTOR]

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Akrotiri Minoan site|Acroterium}}
* &quot;[https://web.archive.org/web/20070903060111/http://odysseus.culture.gr/h/3/eh351.jsp?obj_id=2410 Akrotiri]&quot; et &quot;[https://web.archive.org/web/20131023192316/http://odysseus.culture.gr/h/1/eh151.jsp?obj_id=3325 Prehistoric Thera Museum]&quot; apud ''Odysseus''
* &quot;[https://web.archive.org/web/20130827213941/http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=11643 Akrotiri (Santorini)]&quot; apud ''Megalithic Portal''
* &quot;[http://www.fhw.gr/chronos/02/islands/gr/habitation/lc/index2.html Akrotiri]&quot; apud ''Archipelagum Aegaeum''
* &quot;[http://www.hellenicaworld.com/Greece/Museum/NationalMuseumAthens/en/NAMAAkrotiri.html Akrotiri, Thera (Santorini)]&quot; apud Museum Archaeologicum Nationale Atheniense

[[Categoria:Loci archaeologici Graeciae]]
[[Categoria:Acroterium (Thera)|!]]</text>
      <sha1>3opj85wavhbfg68mvl6udoz8z2v8mja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beriberi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215639</id>
    <revision>
      <id>3994628</id>
      <parentid>3869606</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3957" sha1="0yu38351e813yqcapsdmcveiwfwuoxq" xml:space="preserve">'''Beriberi'''&lt;ref&gt;&quot;E51.1 Morbus beriberi ... Beriberi oedematosus; Beriberi siccus&quot;: ''[https://www.batut.org.rs/download/MKB102010Knjiga1.pdf MKB-10]''
&lt;/ref&gt; est [[morbus]], effectus [[Conditio nutrimentorum prava|inopiae]] [[Vitaminum|vitamini]] B1 (thyamini). Importat musculorum debilitatem, stomachi intestinorumque difficultates, arduam respirationem.

== Nomen ==
Obscura est nominis beriberi origo, de qua plures exstant coniecturæ. Qui nominis originem apud Cingalenses{{dubsig}} ([[Srilanca|Sri Lanka]]) defendunt, dicunt esse duplicem eiusdem verbi repetitionem: &quot;debilis, debilis&quot; vel &quot;nequeo, nequeo&quot;. Alii dicunt esse verbum Arabicum &quot;bhur-bhari&quot;, quod idem est atque &quot;asthma nautica&quot;.

== Historia ==
Anno 1630, Iacobus Bonitus, medicus Batavus, dum laborabat in insula Iava, invenit morbum, de quo agitur. In prima descriptione  morbi beriberi nota, aiebat: &quot;Afflictio nimis debilitans, quæ aggreditur homines, vocatur ab incolis beriberi&quot;.

[[Christianus Eijkman]], medicus Batavus, primus demonstravit inops alimenti esse causam beriberi. Opus eius et amici sui [[Adolphus Vorderman|Adolphi Vorderman]] anno [[1897]] vitamina patefecit (quae [[Casimirus Funk]] anno [[1912]] primus nominavit). Christianus Eijkman, non cum Vorderman sed una cum [[Fridericus Hopkins|Friderico Hopkins]] anno [[1929]] [[Praemium Nobelianum|præmio Nobeliano]] laureatus est.

Vitamina B1 (tiamina), quam patefecerunt, magni momenti est ad cerebrum agendum, ad relaxandum nervorum systema et ad firmandum cordis musculum.

== Signa ==
Consideranda sunt signa alterutrius beriberi generis:

=== Beriberi cardiacum ===
# Accelerat respirationem post corporis exercitationes
# Accelerat cor
# Intercludit animam noctu
# Tumescit crura

=== Beriberi nervorum ===
# Debilitat muscula
# Minuit pedum manuumque sensum
# Affert dolorem
# Impedit sermonem
# Vomitionem excitat
# Mentem confundit
# Movet invitos oculos
# Capit membra

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
; De primis inquisitionibus
* W. Leonard Braddon, ''The Cause and Prevention of Beri-Beri''. Londinii, 1907
* W. Leonard Braddon, ''The Discovery of the Cause of Beri-Beri''. Singapurae: Riberio &amp; Co. [1911] [https://web.archive.org/web/20230411161736/https://wellcomecollection.org/works/b3twuraf Textus] apud ''Wellcome Collection''
* W. Leonard Braddon, E. A. Cooper, &quot;The influence of the total fuel-value of a dietary upon the quantity of vitamine required to prevent beri-beri (preliminary communication)&quot; in ''British Medical Journal'' (20 Iunii 1914)
* E. A. Cooper, [[Casimirus Funk]], &quot;[https://archive.org/details/sim_the-lancet_1911-11-04_181_4601/page/1266/mode/2up Experiments on the causation of beri-beri: preliminary communication]&quot; in ''[[The Lancet]]'' (4 Novembris 1911) pp. 1266-1267
* [[Christianus Eijkman|Christian Eijkman]] in ''Geneeskundig tijdschrift voor Nederlandsch-Indië'' vol. 36 (1896)
* [[Christianus Eijkman|Christian Eijkman]] in ''Virchow's Archiv'' vol. 148 (1897)
* [[Casimirus Funk]], &quot;The etiology of the deficiency diseases: beri-beri, polyneuritis in birds, epidemic deopsy, scurvy, experimental scurvy in animals, infantile scurvy, ship beri-beri, pellagra&quot; in ''Journal of State Medicine'' vol. 20 (1912) pp. 341–368
* Hugo Schaumann, ''Die Ätiologie der Beriberi unter Berücksichtigung des gesamten Phosphorstoffwechsels''. (''Archiv für Schiffs- und Tropenhygiene'' vol. 14 suppl. 8. vol. 18 suppl. 6.) Hamburgi: Barth, 1910-1914
* Richard P. Strong, Bowman C. Crowell, &quot;The Etiology of Beri-Beri&quot; in ''Journal of State Medicine'' vol. 21 (1913) pp. 129-150 [https://www.jstor.org/stable/45203023 JSTOR]

==Nexus interni==
*[[Conditio nutrimentorum prava]]
*[[Vitaminum]]

==Nexus externi==
* [https://web.archive.org/web/20221209135948/https://bigenc.ru/medicine/text/4009712 Encyclopaedia Russica magna]
* [http://www.medical-enc.ru/2/beriberi.shtml Encyclopaedia medica Russica]

[[Categoria:Medicina]]
[[Categoria:Morbi]]</text>
      <sha1>0yu38351e813yqcapsdmcveiwfwuoxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Index urbium, oppidorum et communium Saxoniae Inferioris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216135</id>
    <revision>
      <id>3994538</id>
      <parentid>3994102</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <origin>3994538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237703" sha1="49w32yyo0b5y1fu78fk76t9fum5nez8" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Municipalities in Lower Saxony.svg|thumb|500px|Urbes et communia Saxoniae Inferioris.]]
'''Index urbium, oppidorum et communium in [[Saxonia Inferior|Saxonia Inferiore]]''' omnia [[commune|communia]] (Theodisce ''Gemeinden''), consociationes communium (Theodisce ''Gemeindeverbände'') atque loca nulli communium adscripta (Theodisce ''gemeindefreien Gebiete''), quae hodie in [[Terra foederalis (Germania)|terra]] [[Germania|Germanica]] [[Saxonia Inferior]]e exstant, complectitur.

Postremae mutationes finium territorialium in Saxonia Inferiore [[1 Novembris|Kalendis Novembribus]] anni [[2021]] effectae sunt. Ex eo tempore [[Saxonia Inferior]] 939 communia et 25 loca nulli communi adscripta (quorum duo habitantur) habet. Quibus e communibus 159 titulo [[urbs|urbis]] (Theodisce ''Stadt'') et 49 titulo [[oppidum|oppidi]] (Theodisce ''Flecken'') utuntur.

Praeterea nonnullae proprietates exstant secundum communium administrationem: Nam 939 communia in 289 communia unitaria et 650 communia membra dividuntur; quae vero in universum 114 consociationes communium constituunt, ut munera communiter administrent. Hae consociationes communium ipsa communia non sunt, sed foedera cooperationis, quae aut ex regione aut ex communitate in qua sedes administrationis sita est nomen accipiunt. Quapropter in Saxonia Inferiore idem nomen tam communi quam consociationi communium tribui potest. Agitur tamen de duobus corporibus iuridicis distinctis, quae proprias repraesentationes atque propria munera habent.

Praeterea, propter magnitudinem suam, nonnullae communium et consociationes communium peculiarem rationem cum [[Index circulorum Germanicorum|circulo terrae]] (Theodisce ''Landkreis'') habent:

* Decem urbes statum iuridicum [[Index circulorum Germanicorum|circuli urbani]] (Theodisce ''kreisfreien Stadt'') obtinent, nulli circulo terrae subiiciuntur atque omnia sua munera exercent.
* Septem urbes statum iuridicum urbis magnae sui iuris (Theodisce ''Große selbständige Stadt'') obtinent atque multa, sed non omnia, munera circuli terrae cui adscribuntur exercent.
* 61 communium et tria communia generalia (Theodisce ''Samtgemeinden'') statum iuridicum communis sui iuris (Theodisce ''Selbständige Gemeinde'') obtinent atque quaedam munera districtus cui adscribuntur exercent.
* 861 ceterae communium nullam peculiarem rationem cum circulo terrae cui adscribuntur habent.

=== A ===
{{div col|3}}
* [[Abensium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Apensen''; [[Saxonice]] ''Obbens'')&lt;/small&gt;
* [[Acheimum]]&lt;ref name=&quot;Grote III 1877&quot;&gt;Grote, H. (1877). ''Münzstudien: Geschichte der älteren Münzen und Urkunden des Bisthums Verden'' (Vol. VIII). Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Achim''; [[Saxonice]] ''Achem'')&lt;/small&gt;
* [[Achestedium]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1759&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Axstedt''; [[Saxonice]] ''Ax'')&lt;/small&gt;
* [[Adelebsenum]]&lt;ref name=&quot;Funck 1736&quot;&gt;Funck, J. N. (1736). ''Disputatio Academica de Voluntaria Morte Judaeorum et Gentilium sub Praesidio S. R. I. Libero Baroni de Adelebsen Dedicata''. Rintelii: Typis Johannis Friderici Enax.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Adelebsen'')&lt;/small&gt;
* [[Adenebutla]]&lt;ref name=&quot;Pischke 1998&quot;&gt;Pischke, G. (Ed.) (1998). ''Das Lehnsregister der Edelherren von Meinersen: Edition und historische Untersuchung der mittelalterlichen Besitzurkunden'' (Documentum anni MCCXX). Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Adenbüttel'')&lt;/small&gt;
* [[Adenhusium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1703&quot;&gt;Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis: De ecclesiis parochialibus et ditione antiqua oppidi Adenhusii''. Mindae: Typis Johannis Meyeri; et: Schlegel, J. C. (1703). ''Chronica Parochiarum ditionis Mindensis et Hildesiensis:...''. Mindae: Typis Johannis Meyeri.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ahnsen'')&lt;/small&gt;
* [[Adenthorpium]]&lt;ref name=&quot;Höhbaum 1876&quot;&gt;Höhbaum, K. (Ed.) (1876). ''Hansisches Urkundenbuch: Monumenta Germaniae Historica e codicibus diplomaticis Bremensibus et Luneburgensibus'' (Vol. I). Halis Saxonum: Typis Orphanotrophei.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Adendorf''; [[Saxonice]] ''Adendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Affinghusia]]&lt;ref name=&quot;Rathlef 1766&quot;&gt;Rathlef, E. L. (1766). ''Geschichte der Grafschaften Hoya und Diepholz: Monimenta diplomatica et antiquitates ditionis Affinghusiae'' (Vol. I). Bremae: Försterischen Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Affinghausen''; [[Saxonice]] ''Affinghusen'' seu ''Affjehusen'')&lt;/small&gt;
* [[Aldendorpevilla]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; ([[Theodisce]] ''Stadtoldendorf'')
* [[Alrebekesa]]&lt;ref name=&quot;Oven 1872&quot;&gt;Oven, A. von (Ed.) (1872). ''Urkundenbuch des Herzogthums Lüneburg: Diplomata, chartae et registra historica saeculi XII (Documentum anni MCXCVII de venditione praedii Alrebekesae)'' (Vol. I). Hannoverae: Carl Rümpler.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahnsbeck'')&lt;/small&gt;
* [[Ahusium (Saxonia Inferior)|Ahusium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;&gt;Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Bremensis et Verdensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Ducatus Brunsvicensis et Lunaeburgensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis; et: Schlegel, J. C. (1705). ''Chronicon Parochiarum ditionis Corbeiensis et Hildesiensis:...''. Cellis: Typis Holmerianis.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ahausen''; [[Saxonice]] ''Ahusen'')&lt;/small&gt;
* [[Alfelda]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Alfeld''; [[Saxonice]] ''Allefelle'')&lt;/small&gt;
* [[Alfhusium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Alfhausen''; [[Saxonice]] ''Alfhusen'')&lt;/small&gt;
* [[Algermissenum]]&lt;ref name=&quot;Hoogeweg III 1903&quot;&gt;Hoogeweg, H. (Ed.) (1903). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et privilegia de Algermisseno)'' (Vol. III). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Algermissen'')&lt;/small&gt;
* [[Alisni (Circulus Neoburgensis Visurgensis)|Alisni]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&amp;cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&amp;lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Neoburgensis Visurgensis|Circulo Neoburgensi Visurgensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Nienburg/Weser&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Neoburgensis Visurgensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Nienburg/Weser'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus &quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latina gentilicia &quot;Neoburgensis-e&quot; et &quot;Visurgensis-e&quot; ad commune [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Novam Urbem]] et flumen [[Visurgis|Visurgem]] respective referuntur. Quibus de toponymis, vide {{Graesse}}&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Liebenau''; [[Saxonice]] ''Levenau'')&lt;/small&gt;
* [[Alisni]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus terrae Paludis Visurgensis|Circulo Paludis Visurgensis]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Wesermarsch&quot;&gt;Latinum syntagma &quot;circulus terrae&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' -secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo- vertit. De Latina autem toponymia, vide Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter. Theodisce ''Landkreis Wesermarsch''.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elsfleth'')&lt;/small&gt;
* [[Almstedium]]&lt;ref name=&quot;Hoogeweg II 1901&quot;&gt;Hoogeweg, H. (Ed.) (1901). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Quellen und Darstellungen zur Geschichte Niedersachsens (Monimenta historica et registra de Almstedio)'' (Vol. II). Hannoverae, in Germania: Hahn’sche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Almstedt'')&lt;/small&gt;
* [[Alorstedium]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1758&quot;&gt;Pratje, J. H. (1758). ''Historische Nachrichten von dem ehemaligen berühmten Closter Harsefeld: Monumenta ac documenta saeculi XII ubi de decimis Alorstedii agitur''. Stadae: Typis H. C. Götheli.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ahlerstedt''; [[Saxonice]] ''Ohlers'')&lt;/small&gt;
* [[Alvstedium]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1759&quot;&gt;Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Alfstedt''; [[Saxonice]] ''Alfs'' seu ''Alfst'')&lt;/small&gt;
* [[Amelinghusium]]&lt;ref name=&quot;Baring 1746&quot;&gt;Baring, E. (1746). ''Succincta Hannoverae et ditionum vicinarum Notitia Historica''. Hanoverae: Typis Nicolae Försteri.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Amelinghausen''; [[lingua Saxonica|Boreosaxonice]] ''Amekhusen''; [[Saxonice]] ''Amelkusen'')&lt;/small&gt;
* [[Anchemium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ankum'')&lt;/small&gt;
* [[Andervenia]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Andervenne'')&lt;/small&gt;
* [[Andorlangia]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1759&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Anderlingen''; [[Saxonice]] ''Annerlingen'')&lt;/small&gt;
* [[Ansibarium]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050914?p=27&amp;cq=M%C3%BCnchen&amp;lang=de''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 3. N-Z''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Osnabrück''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ossenbrääch''; [[Saxonice]] et [[Lingua Saxonica|Westfalice]] ''Ossenbrügge'')&lt;/small&gt;
* [[Antiqua Medingha]]&lt;ref name=&quot;Homeyer X 2006&quot;&gt;Homeyer, J. (Ed.) (2006). ''Urkundenbuch des Klosters Medingen: Lüneburger Urkundenbuch (Monimenta historica saeculi XIV de parochia Medinghae) (Vol. X)''. Hannoverae, in Germania: Hahnsche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Altenmedingen''; [[Saxonice]] ''Ohmein'')&lt;/small&gt;
* [[Apenum]]&lt;ref name=&quot;Baring 1746&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Apen''; [[Saxonice]] ''Aap'')&lt;/small&gt;
* [[Apleremum]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1703&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Apelern'')&lt;/small&gt;
* [[Appelium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Appel'')&lt;/small&gt;
* [[Aquae Lauterbergenses in Montibus Harthicis]]&lt;ref name=&quot;Mirus 1826&quot;&gt;Mirus, A. (1826). ''De salubritate aquarum lauterbergensium in montibus harthicis sitarum''. Typis Regiis.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Lauterberg im Harz'')&lt;/small&gt;
* [[Aquae Nendorpenses]]&lt;ref name=&quot;Marcard 1805&quot;&gt;Marcard, H. M. (1805). ''De salubritate aquarum nendorpensium et de earum usu in morbis chronicis''. [[Goettinga]]e: Dieterich; et: Macard, H. M. (1805). ''De usu salutari fontium salinorum in territorio Hildesiensi sitorum''. [[Goettinga]]e: Dieterich.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Nenndorf'')&lt;/small&gt;
* [[Aquae Zwischenahnenses]]&lt;ref name=&quot;Statisitakamt Nord 2025&quot;&gt;Statistikamt Nord (Editio Latina). ''Catalogus Urbium et Communium Germaniae''. Hamburgi, 2025.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Zwischenahn''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Twiskenoan'' seu ''Boad Twiskenoan''; [[Saxonice]] ''Twüschenahn'')&lt;/small&gt;
* [[Aroldishusium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1705&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Arholzen'')&lt;/small&gt;
* [[Artlenburgum]]&lt;ref name=&quot;Baring 1746&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Artlenburg'')&lt;/small&gt;
* [[Artlissa]]&lt;ref name=&quot;Mader 1664&quot;&gt;Mader, J. J. (1664). ''Antiquitates Brunsvicenses: De antiquis parochiis Saxonum et finibus dioecesis Mindensis (Caput de parochia Artlissa)''. Helmestadii: Typis Henningi Mulleri.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Aerzen'': quoque [[Theodisce]] ''Ärzen'')&lt;/small&gt;
* [[Arx Agathae]]&lt;ref name=&quot;Kochen 1724&quot;&gt;Kochen, J. H. (1724). ''Introductio in Historiam Ducatus Bremensis y Verdensis: Accesserunt diplomata varia et descriptio Arcis Agathae et ditionis Stadiensis''. Stadae: Typis Caspari Holmii.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Agathenburg''; [[Saxonice]] ''Gothenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Arx Draconis]]&lt;ref name=&quot;Egger 1977&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Drakenburg''; [[Saxonice]] ''Drakenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Ascalingium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ahlden'')&lt;/small&gt;
* [[Asanthorpium]]&lt;ref name=&quot;Vogell 1856&quot;&gt;Vogell, A. (Ed.) (1856). ''Urkundenbuch des Bisthums Verden und des Collegiatstifts Bardewick: Chartae, diplomata et monumenta historica saeculi XIII...''. Hannoverae: Hahn’sche Hofbuchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Harburg&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Harburgensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Harburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo &quot;[[Harburgum]]&quot; -ad quod gentilicium &quot;Harburgensis-e&quot; refertur-.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Asenthorpium]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1855&quot;&gt;Hodenberg, W. von (Ed.) (1855). ''Hoyer Urkundenbuch'' (Vol. I). Hannoverae: Jänecke Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus terrae Diepholtia|Circulo terrae Diepholtia]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Diepholz&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus terrae Diepholtia&quot; -Theodisce ''Landkreis Diepholz'' nuncupatum- sic: Latinum syntagma &quot;circulus terrae&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo &quot;[[Diepholtia]]&quot;, vide {{Hofmannus}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Asendorf''; [[Saxonice]] ''Asendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Assena]]&lt;ref name=&quot;Philippi &amp; Bar 1892&quot;&gt;Philippi, F., &amp; Bär, M. (Eds.) (1892). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Die Urkunden der Jahre 772-1200'' (Vol. 1). Verein für Geschichte und Landeskunde von Osnabrück.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Essen'')&lt;/small&gt;
* [[Assini]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Essen'')&lt;/small&gt;
* [[Astanholteremarki-Scirnbeki]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterholz-Scharmbeck''; [[Saxonice]] ''Oosterholt-Scharmbeek'')&lt;/small&gt;
* [[Astedele]]&lt;ref name=&quot;Astedele&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osteel/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''S''[igillum] ''Domini Siadonis in Astedele'' (Siegel des Herrn Syado in Osteel) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osteel''; [[Saxonice]] ''Oosteel'')&lt;/small&gt;
* [[Asylum (Saxonia Inferior)|Asylum]]&lt;ref name=&quot;Asylum&quot;&gt;Theodiscum nomen ''Freistatt'', quod ''Freistätte, Zufluchtsort, Asyl'' significat, Latine &quot;asylum&quot; reddi potest. Nam in ''Deutsches Wörterbuch'' de Weigand et Hirt vox Theodisca ''Asyl'' explicatur ut «Freistatt» et ipsa vox Theodisca ''Asyl'' e Latino &quot;asylum&quot; orta esse dicitur. Praeterea lexicon Germanico-Latinum, quod in traditione lexicographica Georgii continetur, directe tradit: ''Freistatt, -stätte'', &quot;asylum'&quot;. Itaque &quot;Asylum&quot; non est forma ficticia neque mera translatio nostra, sed aequivalentia lexicographice comprobata.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Freistatt''; [[Saxonice]] ''Freestatt'')&lt;/small&gt;
* [[Aszi]]&lt;ref name=&quot;Hermann&quot;&gt;Hermann Abels: ''Die Ortsnamen des Emslandes in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. S. 27f.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esche'')&lt;/small&gt;
* [[Aulica]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elze'')&lt;/small&gt;
* [[Auriacum (Saxonia Inferior)|Auriacum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Aurich''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Aurk''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Auerk'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== B ===
{{div col|3}}
* [[Badberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Badbergen''; [[Saxonice]] ''Badbern'')&lt;/small&gt;
* [[Baddekenstedium]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Menzel &amp; Ohainski X 2018&quot;&gt;Casemir, K., Menzel, F., &amp; Ohainski, U. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil X)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Baddeckenstedt''; [[Saxonice]] ''Barkenstäe'')&lt;/small&gt;
* [[Balga]]&lt;ref name=&quot;Udolph 1994&quot;&gt;Udolph, J. (1994). ''Namenkundliche Studien zum Germanenproblem'' (Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Ergänzungsbände 9). Walter de Gruyter.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balje'')&lt;/small&gt;
* [[Balga Cortis]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Balge'')&lt;/small&gt;
* [[Baltrumum]]&lt;ref name=&quot;Wiarda III 1792&quot;&gt;Wiarda, T. D. (1792). ''Ostfriesische Geschichte: Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1648'' (Vol. 3). August Friedrich Winter.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Baltrum'')&lt;/small&gt;
* [[Bamwida]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bohmte''; [[Saxonice]] ''Baumte'')&lt;/small&gt;
* [[Bardenuvicum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bardowick''; [[Saxonice]] ''Bewick'')&lt;/small&gt;
* [[Bardorpium]]&lt;ref name=&quot;Sudendorf 1859&quot;&gt;Sudendorf, H. (Ed.) (1859). ''Urkundenbuch zur Geschichte der Herzöge von Braunschweig und Lüneburg und ihrer Lande'' (Vol. 1). Carl Rümpler Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bahrdorf'')&lt;/small&gt;
* [[Barenburgum]]&lt;ref name=&quot;Kolb 1712&quot;&gt;Kolb, G. (1712). ''Compendium totius orbis: partim geographicum, partim historicum, partim genealogicum''. Typis Universitatis Carolo-Francisceae&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barenburg''; [[Saxonice]] ''Baarnborg'')&lt;/small&gt;
* [[Bargstedum]]&lt;ref name=&quot;Mushard 1764&quot;&gt;Mushard, M. (1764). ''Palaeogentilismus Bremensis: Monumenta ac veterum tumuli in ducatibus Bremensi et Verdensi''. Typis Andreae Vandenhoeck.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bargstedt''; [[Saxonice]] ''Bargst'' seu ''Bars'')&lt;/small&gt;
* [[Barnstedum]]&lt;ref name=&quot;Bünting &amp; Letzner 1702&quot;&gt;Bünting, H., &amp; Letzner, J. (1702). ''Braunschweig-Lüneburgische Chronica, Oder Historische Beschreibung der Durchlauchtigsten Herzogen zu Braunschweig und Lüneburg''. Gedruckt bey Caspar Johann Jakobi.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barnstedt'')&lt;/small&gt;
* [[Barnstorfium]]&lt;ref name=&quot;Böhmer 2007&quot;&gt;Böhmer, J. F. (2007). ''Regesta Imperii III: Salisches Haus 1024–1125. Die Regesten des Kaiserreiches unter Heinrich IV'' (T. Struve, Ed.). Böhlau Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Barnstorf''; [[Saxonice]] ''Baarnstrup'')&lt;/small&gt;
* [[Barsela]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;&gt;Köbler, G. (2016). ''Orte in der deutschen Ortsgeschichte''. Wikiling-Zier. [[Universitas Leopoldino-Franciscea]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barßel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bäärsel''; [[Saxonice]] ''Bassel'')&lt;/small&gt;
* [[Barsingehusa]]&lt;ref name=&quot;Harenberg 1753&quot;&gt;Harenberg, J. C. (1753). ''Historia ecclesiae Gandershemensis diplomatica''. Typis et Impensis Joannis Christophori Meisneri.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barsinghausen''; [[Saxonice]] ''Baschehusen'' seu ''Basche'')&lt;/small&gt;
* [[Barum (Luneburgum)|Barum]]&lt;ref name=&quot;Mindermann I II 2004&quot;&gt;Mindermann, A. (Ed.) (2004). ''Verdener Urkundenbuch, 1. Abteilung, Band 2: 1300–1380''. Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Luneburgensis|Circulo Luneburgensi]]&lt;ref name=&quot;Landreis Lüneburg&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Luneburgensis&quot; -Theodisce ''Landreis Lüneburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium &quot;Luneburgensis-e&quot; ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Boorn'')&lt;/small&gt;
* [[Barum (Circulus Ulsenensis)|Barum]]&lt;ref name=&quot;AdWzG 2010&quot;&gt;Akademie der Wissenschaften zu Göttingen (2010). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'' (K. Casemir, F. Menzel, &amp; U. Ohainski, Eds.). Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Uelzen&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Ulsenensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Uelzen'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium &quot;Ulsenensis-e&quot; ad [[Ulsena]]m refertur. Quo de gentilicio, vide lemma &quot;res-publica Ulsenensis&quot; apud {{Google Books|w_tWAAAAcAAJ|vide paginam dedicationis operis}}&quot;; et de topnymo, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barum''; [[Saxonice]] ''Bourm'')&lt;/small&gt;
* [[Barunvilla]]&lt;ref name=&quot;SdaedhdlM 1862&quot;&gt;Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle (1862). ''Mémoires de la Société d'archéologie et d'histoire de la Moselle: Année 1860–1861''. Rousseau-Pallez.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Barendorf''; [[Saxonice]] ''Borendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Barverum]]&lt;ref name=&quot;Böhmer 1844&quot;&gt;Böhmer, J. F. (1844). ''Regesta Chronologico-Diplomatica Regum et Imperatorum Romanorum: Inde a Conrado I. Usque ad Henricum VII''. Typis et Sumtibus J. C. Hermann.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barver'')&lt;/small&gt;
* [[Barwedelum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Barwedel'')&lt;/small&gt;
* [[Basdalum]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Basdahl''; [[Saxonice]] ''Basdaal'' seu ''Basdohl'')&lt;/small&gt;
* [[Bawinkelum]]&lt;ref name=&quot;Moser 1738&quot;&gt;Moser, J. J. (1738). ''Bibliotheca Iuris Publici S. R. I. Germanici: Specially regarding the territories of Westphalia and Lower Saxony''. Typis Ioannis Georgii Cottae.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bawinkel''; [[Saxonice]] ''Bowinkel'')&lt;/small&gt;
* [[Bebenhusa (Saxonia Inferior)|Bebenhusa]]&lt;ref name=&quot;Ahlfeldt 2010&quot;&gt;Ahlfeldt, J. (Ed.) (2010). ''Regnum Francorum Online: Traditio Fuldenses''. Francia-Ahlfeldt Project.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Bevensen''; [[Saxonice]] ''Bämsen'' seu ''Bemsen'')&lt;/small&gt;
* [[Beckdorfium]]&lt;ref name=&quot;AdWzG 2010&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Beckdorf''; [[Saxonice]] ''Beekdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Beckedorfium]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Beckedorf''; [[Saxonice]] ''Biäkedörp'')&lt;/small&gt;
* [[Beckelnum]]&lt;ref name=&quot;Böhmer 1844&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beckeln'')&lt;/small&gt;
* [[Bedenbostelum]]&lt;ref name=&quot;NL 1924&quot;&gt;Niedersächsisches Landesarchiv (1924). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte''. Veröffentlichungen de Historischen Kommission für Niedersachsen und Bremen.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Beedenbostel''; [[Saxonice]] ''Bedenbossel'')&lt;/small&gt;
* [[Beierstedum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Beierstedt''; [[Saxonice]] ''Barste’e'')&lt;/small&gt;
* [[Belmum]]&lt;ref name=&quot;Moser 1738&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Belm'')&lt;/small&gt;
* [[Belumum]]&lt;ref name=&quot;Mushard 1764&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Belum''; [[Saxonice]] ''Belen'')&lt;/small&gt;
* [[Bema (Saxonia Inferior)|Bema]]&lt;ref name=&quot;Sudendorf 1859&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Böhme''; [[Saxonice]] ''Böhm'')&lt;/small&gt;
* [[Bendestorfium]]&lt;ref name=&quot;Bührmann 2005&quot;&gt;Bührmann, M. (2005). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen des norddeutschen Raumes''. Akademie der Wissenschaften zu Göttingen. &lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bendestorf''; [[Saxonice]] ''Bendsdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Berga (Circulus Cellensis)|Berga]]&lt;ref name=&quot;Bruzen de La Martinière 1737&quot;&gt;Bruzen de La Martinière, A. A. (1737). ''Thesaurus geographicus criticus: in quo omnium orbis terrarum regionum, civitatum, oppidorum, nominibus antiquis, medii aevi et modernis''. Ex Officina Wetsteniana.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Cellensis|Circulo Cellensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Celle&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Cellensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Celle'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo &quot;[[Cella (Germania)|Cella]]&quot; -ad quod gentilicium &quot;Cellensis-e&quot; refertur-, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bergen''; [[Saxonice]] ''Bargen'')&lt;/small&gt;
* [[Berga (Circulus Osnabrugae)|Berga]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Osnabrück&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Osnabrugae&quot; -Theodisce ''Landkreis Osnabrück'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum ''LandKreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo &quot;[[Osnabruga|Osnabruga-ae]]&quot;, vide Pertsch, Erich: ''Langenscheidts Großes Schulwörterbuch Lateinisch-Deutsch'', Berolini et Monaci 1983, ISBN 3-468-07202-3, p. 1325.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Berge'')&lt;/small&gt;
* [[Berga ad Dumnam]]&lt;ref name=&quot;Bruzen de La Martinière 1737&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergen an der Dumme''; [[Polabice]] ''Djörska'')&lt;/small&gt;
* [[Bergenborstelium]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1855&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bahrenborstel''; [[Saxonice]] ''Bornbössel'' seu ''Boornbössel'')&lt;/small&gt;
* [[Bergfelda]]&lt;ref name=&quot;Bünting &amp; Letzner 1702&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bergfeld''; quoque [[Saxonice]] ''Bargfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Bernsium Minus]]&lt;ref name=&quot;Bernsium&quot;&gt;Vide [https://emslaendische-landschaft.de/images/AFEL/Publikationen/Zeitschriften/Band_22/Heft_109_Mai_2011.pdf?utm ''Emsländische Landschaft''], ubi dicitur &quot;(...) '''Berßen, Groß oder Klein''' (...) Bernsium (...)&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Klein Berßen''; [[Saxonice]] ''Lütke Bässen'')&lt;/small&gt;
* [[Bersenbrugum]]&lt;ref name=&quot;Sandhoff 1785&quot;&gt;Sandhoff, J. E. (1785). ''Antistitum Osnabrugensis ecclesiae, qui per decem saecula episcopale munus in ea gesserunt, chronotaxis''. Typis Joannis Georgii Kislingii.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bersenbrück''; [[Saxonice]] ''Bessenbrügge'')&lt;/small&gt;
* [[Bersinium]]&lt;ref name=&quot;Kaemling 1987&quot;&gt;Kaemling, ''Atlas zur Geschichte Niedersachsens'' (1987).&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Groß Berßen''; [[Saxonice]] ''Groten Bässen'')&lt;/small&gt;
* [[Berumburgum]]&lt;ref name=&quot;Emmius 1616&quot;&gt;Emmius, U. (1616). ''Rerum Frisicarum Historia''. [[Lugdunum Batavorum|Lugduni Batavorum]]: Elzevier.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Berumbur'')&lt;/small&gt;
* [[Bestena]]&lt;ref name=&quot;Jellinghaus 1923&quot;&gt;Jellinghaus, H. (1923). ''Die westfälischen Ortsnamen nach ihren Bestandteilen''' (III ed.). Ferdinand Schöningh.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Beesten'')&lt;/small&gt;
* [[Betzendorfum]]&lt;ref name=&quot;Bünting &amp; Letzner 1702&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Betzendorf''; [[Saxonice]] ''Bätzendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Bevernense Castrum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bevern'')&lt;/small&gt;
* [[Beverstedum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Beverstedt''; [[Saxonice]] ''Beverst'')&lt;/small&gt;
* [[Bienenbuttelum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bienenbüttel''; [[Saxonice]] ''Bienbüddel'')&lt;/small&gt;
* [[Bilshusa]]&lt;ref name=&quot;Wolf 1819&quot;&gt;Wolf, J. (1819). ''Politische Geschichte des Eichsfeldes mit Urkunden erläutert''. Johann Georg Rosenbusch.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bilshausen'')&lt;/small&gt;
* [[Binethemum]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;&gt;Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: I. Historicos Germanicos, II. Historiam Helmstadensem, III. Dissertationes de utriusque Saxoniae''. Typis Georgii Wolffgangi Hammii; et: Meibom, H. (1688). ''Rerum Germanicarum Tomi III: Dissertationen und historische Chroniken des Herzogtums Braunschweig-Lüneburg''. Typis Georgii Wolffii.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Bentheim'')&lt;/small&gt;
* [[Binnenum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Binnen''; [[Saxonice]] ''Binn’n'')&lt;/small&gt;
* [[Bippenum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bippen''; [[Saxonice]] ''Bippen'')&lt;/small&gt;
* [[Birsina]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bassum''; [[Saxonice]] ''Bassen'')&lt;/small&gt;
* [[Bissendorpum]]&lt;ref name=&quot;Köbler 2016&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bissendorf''; [[Saxonice]] ''Bissendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Blenderum]]&lt;ref name=&quot;Brosius 1993&quot;&gt;Brosius, D. (1993). ''Urkundenbuch des Klosters Loccum'' (Vol. 1). Wallstein Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Blender''; [[Saxonice]] ''Blenner'')&lt;/small&gt;
* [[Bliederstorpum]]&lt;ref name=&quot;Trüper 2017&quot;&gt;Trüper, H. G. (2017). ''Urkundenbuch der Herren von Zesterfleth: 1232–1657''. Wallstein Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bliedersdorf''; [[Saxonice]] ''Bliersdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Bobentunum]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bovenden''; quoque [[Saxonice]] ''Bovten'')&lt;/small&gt;
* [[Bocensis]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bückeburg''; [[Saxonice]] ''Bückeborg'')&lt;/small&gt;
* [[Bocholta (Circulus Heidensis)|Bocholta]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1859&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Heidensis|Circulo Heidensi]]&lt;ref name=&quot;Heidekreis&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Heidensis&quot; -Theodisce ''Heidekreis'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum suffixum ''-kreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum gentilicium &quot;Heidensis-e&quot; Theodiscum lexema ''Heide-'' vertit.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')&lt;/small&gt;
* [[Bocholta (Circulus Theorosburgensis)|Bocholta]]&lt;ref name=&quot;Wilmans &amp; Hoogeweg VI 1898&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Theorosburgensis|Circulo Theorosburgensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Schaumburg&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Theorosburgensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Schaumburg'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino gentilicio &quot;Theorosburgensis-e&quot;, quod ad [[Theorosburgum]] refertur, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Buchholz''; [[Saxonice]] ''Baukholt'')&lt;/small&gt;
* [[Bocholtum in Ericeto]]&lt;ref name=&quot;Mindermann 2001&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et commune sui iuris&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Buchholz in der Nordheide''; [[Saxonice]] ''Bookholt'')&lt;/small&gt;
* [[Bochorna (Circulus Frisicus)|Bochorna]]&lt;ref name=&quot;Ehmck &amp; Bippen 1873&quot;&gt;Ehmck, D. R., &amp; von Bippen, W. (Ed.) (1873). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1300''. C. Schünemann.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Frisicus|Circulo Frisico]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Friesland&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Frisicus&quot; -Theodisce ''Landkreis Friesland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium &quot;Frisicus-a-um&quot; ad [[Frisia (discretiva)|Frisiam]] refertur. Quod de toponymo, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bockhorn'')&lt;/small&gt;
* [[Bochorna (Circulus Vetha)|Bochorna]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Vetha|Circulo Vetha]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Vechta&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Vetha&quot; -Theodisce ''Landkreis Vechta'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bakum'')&lt;/small&gt; 
* [[Bochorstia]]&lt;ref name=&quot;Erhard 1851&quot;&gt;Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bockhorst''; [[Saxonice]] ''Baukhast'')&lt;/small&gt;
* [[Bodendicum]]&lt;ref name=&quot;Brosius 1985&quot;&gt;Brosius, D. (1985). ''Aus der Geschichte der Burg Bodenteich''. Ecomed Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Bodenteich''; [[Saxonice]] ''Bonndiek'')&lt;/small&gt;
* [[Bodenfelda]]&lt;ref name=&quot;Sudendorf 1859&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenfelde'')&lt;/small&gt;
* [[Bodensa]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;&gt;Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Bodensee'')&lt;/small&gt;
* [[Bodonis Insula]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bodenwerder'')&lt;/small&gt;
* [[Boffeshusium]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski VI 2007&quot;&gt;Casemir, K., &amp; Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen del Landkreises Holzminden''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VI)''. Editio ab Academia Scientiarum Gottingensi. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Boffzen'')&lt;/small&gt;
* [[Boitersena]]&lt;ref name=&quot;Mindermann 2001&quot;&gt;Mindermann, A. (Ed.) (2001). ''Urkundenbuch der Bischöfe und des Domkapitels von Verden: Band 1''. Von den Anfängen bis 1300. [[Stadae|Stadis]]: Landschaftsverband der ehemaligen Herzogtümer Bremen und Verden.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bötersen''; [[Saxonice]] ''Boitzen'')&lt;/small&gt;
* [[Boitzia]]&lt;ref name=&quot;Sudendorf 1859&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Boitze''; [[Saxonice]] ''Böhtz'')&lt;/small&gt;
* [[Bokenstorpium]]&lt;ref name=&quot;Sudendorf 1859&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bokensdorf''; [[Saxonice]] ''Bokensdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Bokenum]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bockenem''; [[Saxonice]] ''Bokeln'')&lt;/small&gt;
* [[Borchwega]]&lt;ref name=&quot;Rüther 1905&quot;&gt;Rüther, H. (Ed.) (1905). ''Urkundenbuch des Klosters Neuenwalde''. Halle’sche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Burweg'')&lt;/small&gt;
* [[Borkna]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Borkum''; [[lingua Frisica|Frisice]] ''Boarkum''; quoque [[Saxonice]] ''Börkum'')&lt;/small&gt;
* [[Borna Castra]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Berne'')&lt;/small&gt;
* [[Borsla]]&lt;ref name=&quot;Niemeyer 2012&quot;&gt;Niemeyer, M. (Ed.) (2012). ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bösel''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Böäsel''; [[Saxonice]] ''Bäsel'')&lt;/small&gt;
* [[Borstla]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1842&quot;&gt;Hodenberg, W. von (Ed.) (1842). ''Diepholzer Urkundenbuch: Authentische Urkunden zur Geschichte der Grafschaft Diepholz''. [[Hannovera]]e: Hahn'schen Hofbuchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Borstel''; [[Saxonice]] ''Bössel'')&lt;/small&gt;
* [[Botela]]&lt;ref name=&quot;Mindermann 2001&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bothel''; [[Saxonice]] ''Bootel'')&lt;/small&gt;
* [[Brachia (Germania)|Brachia]]&lt;ref name=&quot;Egli 1893&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Brake''; [[Saxonice]] ''Braak'' seu ''Broak'')&lt;/small&gt;
* [[Braclina]]&lt;ref name=&quot;Rübel 1881&quot;&gt;Rübel, K. (Ed.) (1881). ''Dortmunder Urkundenbuch: Band 1. Urkunden bis zum Jahre 1340''. [[Isarlohia]]e: J. Baedeker.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Brackel''; [[Saxonice]] ''Braackel'')&lt;/small&gt;
* [[Bracum]]&lt;ref name=&quot;Kirchbrak&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-ac'' aut ''-ach'' aut ''-ack'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-acum-i&quot; aut &quot;-achium-i&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-ac, -ach, -ack''' : -''acum,'' -''achium'' (...)&quot;. Hoc casu, latinizantia suffixa formis antiquis huius toponymi &quot;Brac&quot; applicantur; quo de toponymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B77-F/NOB%20VI%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Holzminden.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB VI Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''Theodericus de Brach'' (...) ''Henricus de Brach'' (...) ''Henrico de Brack'' (...) ''villa Brac'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchbrak''; [[Saxonice]] ''Kerkbraak'')&lt;/small&gt;
* [[Bramascus]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bramsche'')&lt;/small&gt;
* [[Breddenberga]]&lt;ref name=&quot;Wilmans &amp; Hoogeweg VI 1898&quot;&gt;Wilmans, R., &amp; Hoogeweg, H. (Ed.). (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden und angrenzender Gebiete''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Breddenberg'')&lt;/small&gt;
* [[Bredenforda]]&lt;ref name=&quot;Hoogeweg 1898&quot;&gt;Hoogeweg, H. (Ed.) (1898). ''Westfälisches Urkundenbuch: Band 6. Die Urkunden des Bisthums Minden vom J. 1201-1300''. [[Monasterium (Germania)|Monasterii]]: Regensberg'schen Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brevörde''¨; quoque [[Saxonice]] ''Bräwer'')&lt;/small&gt;
* [[Bredthorpium]]&lt;ref name=&quot;Ehmck &amp; Bippen 1873&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Breddorf''; [[Saxonice]] ''Breddörp'')&lt;/small&gt;
* [[Brestum (Saxonia Inferior)|Brestum]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1759&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Brest'')&lt;/small&gt;
* [[Brincama]]&lt;ref name=&quot;Friedländer 1878&quot;&gt;Friedländer, E. (Ed.) (1878). ''Ostfriesisches Urkundenbuch: Band 1. (Jahre 787–1470)''. [[Emda]]e: Haynel.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Brinkum'')&lt;/small&gt;
* [[Britlinga]]&lt;ref name=&quot;Udolph 2004&quot;&gt;Udolph, J. (2004). ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala''. [[Gottinga]]e: Hahnsche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Brietlingen''; [[Saxonice]] ''Brietl'')&lt;/small&gt;
* [[Brochema]]&lt;ref name=&quot;Wilmans &amp; Hoogeweg VI 1898&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Brockum''; [[Saxonice]] ''Broubm'' seu ''Brookm'')&lt;/small&gt;
* [[Brocleda]]&lt;ref name=&quot;Janicke 1896&quot;&gt;Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1''. [[Lipsia]]e: S. Hirzel.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bröckel''; [[Saxonice]] ''Bräukel'')&lt;/small&gt;
* [[Broclina]]&lt;ref name=&quot;Mindermann 2001&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Brockel''; [[Saxonice]] ''Brookel'')&lt;/small&gt;
* [[Broma]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski 2014&quot;&gt;Casemir, K., &amp; Ohainski, U. (Ed.). (2014). ''Niedersächsisches Ortsnamenbuch: Die Ortsnamen des Landkreises Gifhorn''. [[Bilivelda]]e: Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Brome''; [[Saxonice]] ''Brom'')&lt;/small&gt;
* [[Brochusium-Vilsena]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1855&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Wilmans &amp; Hoogeweg VI 1898&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bruchhausen-Vilsen''; [[Saxonice]] ''Brooksen-Vilsen'')&lt;/small&gt;
* [[Brunsvicum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Braunschweig''; [[Saxonice]] ''Brunswiek''; [[lingua Saxonica|Brunsvicice]] dialectaliter ''Bronswiek'' seu ''Brönswiek'')&lt;/small&gt;
* [[Bukina]]&lt;ref name=&quot;Wilmans &amp; Hoogeweg VI 1898&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bücken'')&lt;/small&gt;
* [[Bulcova]]&lt;ref name=&quot;Ehmck &amp; Bippen 1873&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bülkau'')&lt;/small&gt;
* [[Bulsteda]]&lt;ref name=&quot;Ehmck &amp; Bippen 1873&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bülstedt''; [[Saxonice]] ''Büls'')&lt;/small&gt;
* [[Brunla]]&lt;ref name=&quot;Bode 1893&quot;&gt;Bode, G. (Ed.) (1893). ''Urkundenbuch der Stadt Goslar und der in und bei Goslar belegenen geistlichen Stiftungen: Band 1 (922 bis 1250)''.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Braunlage'')&lt;/small&gt;
* [[Bunda]]&lt;ref name=&quot;Deiter&quot;&gt;Deiter, H. (1881). Oldeborchs, Pastoris zu Bunda in Reiderland, kleine ostfriesische Chronicke, betreffend die Jahre 1558 bis 1605. ''Jahrbuch de Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Altertümer zu Emden''.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bunde''; [[Saxonice]] ''Bunn'')&lt;/small&gt;
* [[Burchardivillare]]&lt;ref name=&quot;Janicke 1892&quot;&gt;Janicke, K. (Ed.) (1892). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 1. Bis zum Jahre 1221''. S. Hirzel.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Guelpherbytensis|Circulo Guelpherbytensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Wolfenbüttel&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Guelpherbytensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Wolfenbüttel'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium &quot;Guelpherbytensis-e&quot; ad [[Guelpherbytum]] refertur. Quo de toponymo, vide [https://vd18.gbv.de/viewer/fullscreen/006049869/1/ ''vd18.gbv.de''], ubi dicitur &quot;(...) Pro eo ac debuisti, urbs aerumnosa, infelix ac misera Guelpherbytum (...)&quot;; et quo de gentilicio, vide  [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/MBRY52X6EUWPQOQRFBKHVLYBSUG4M6LS ''Carmina Votiva Honori Clarißimi atq[ue] Experientißimi Viri Dn. Samuelis Stockhausen''], ubi dicitur &quot;(...) Practici Guelpherbytensis (...)&quot;.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Burgdorfium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Hannovera (regio)|Regione Hannovera]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Burgdorf''; [[Saxonice]] ''Borgdörp'' seu ''Bortörp'')&lt;/small&gt;
* [[Burgium (Saxonia Inferior)|Burgium]]&lt;ref name=&quot;Remling VII 2026&quot;&gt;Remling, L. (2026). ''Die Ortsnamen des Landkreises Emsland''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Börger''; [[Saxonice]] ''Borger'')&lt;/small&gt;
* [[Buria (Saxonia Inferior)|Buria]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Ohainski &amp; Udolph&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bühren'')&lt;/small&gt;
* [[Bursina (Saxonia Inferior)|Bursina]]&lt;ref name=&quot;Casemir 2003&quot;&gt;Casemir, K. (2003). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''. In ''J. Udolph (Ed.), Niedersächsisches Ortsnamenbuch (NOB) (Teil III)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Börßum'')&lt;/small&gt;
* [[Butiadinga]]&lt;ref name=&quot;Ehmck &amp; Bippen II 1876&quot;&gt;Ehmck, D. R., &amp; Bippen, W. von. (Ed.) (1876). ''Bremisches Urkundenbuch: Band 2. 1301–1350''. D. Ed. Müller.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Butjadingen'')&lt;/small&gt;
* [[Buxtehuda]]&lt;ref name=&quot;Lappenberg 1842&quot;&gt;Lappenberg, J. M. (Ed.) (1842). ''Hamburgisches Urkundenbuch: Band 1''. Perthes-Besser &amp; Mauke.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Buxtehude''; [[Saxonice]] ''Buxthu'')&lt;/small&gt;
* [[Byspinga]]&lt;ref name=&quot;Hodenberg 1859&quot;&gt;Hodenberg, W. von (Ed.) (1859). ''Lüneburger Urkundenbuch, Fünfte Abtheilung: Archiv des Klosters St. Michaelis zu Lüneburg''. Capaun-Karlowa’sche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bispingen''; [[Saxonice]] ''Bissen'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== C ===
{{div col|3}}
* [[Calba (Saxonia Inferior)|Calba]]&lt;ref name=&quot;Kalbe&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Kalbe'' seu ''Calbe'' forma &quot;Calba&quot; latinizari solet. Cf. [[Calba ad Salam|Calbam ad Salam]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kalbe''; [[Saxonice]] ''Kalf'')&lt;/small&gt;
* [[Calefelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Calefeldensis&quot;&gt;&quot;C&quot; pro &quot;K&quot; ponitur propter orthographiam gentilicii &quot;Calefeldensis-e&quot;. Quo de gentilicio, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/Abhandlungen_zur_geologischen_Specialkarte_von_Preussen_und_den_Th%C3%BCringischen_Staaten_%28IA_abhandlungenzurg8589preu%29.pdf?utm_source=commons.wikimedia.org&amp;utm_campaign=index&amp;utm_content=original ''Abhandlungen zur geologischen Specialkarte von Preussen und den Thüringischen Staaten''], ubi dicitur &quot;(...) ''Calefeldensis'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kalefeld'')&lt;/small&gt;
* [[Campus Rufus]]&lt;ref name=&quot;Stüve 1789&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Rothenfelde'')&lt;/small&gt;
* [[Capella (Saxonia Inferior)|Capella]]&lt;ref name=&quot;Philippi II 1894&quot;&gt;Philippi, F. (Ed.) (1894). ''Osnabrücker Urkundenbuch: Band 2. Die Urkunden der Jahre 1201–1250''. H. Th. Wenner.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Cappeln'')&lt;/small&gt;
* [[Capella Orientalis]]&lt;ref name=&quot;Capella&quot;&gt;Theodiscum suffixum ''-cappel(n)'' Latino vocabulo &quot;capella-ae&quot; vertitur.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Orientalis&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/orientalis?wb=gross&amp;nr=3 Theodiscum praefixum ''Ost(er)-'' Latino adiectivo &quot;orientalis-e&quot; vertitur.]&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ostercappeln''; [[Saxonice]] ''Austerkappeln'')&lt;/small&gt;
* [[Castrovallium]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Burgwedel''; [[Saxonice]] ''Borwee'' seu ''Boorwee'')&lt;/small&gt;
* [[Cella (Germania)|Cella]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Celle'')&lt;/small&gt;
* [[Clenza]]&lt;ref name=&quot;Janicke II 1896&quot;&gt;Janicke, K. (Ed.) (1896). ''Urkundenbuch des Hochstifts Hildesheim und seiner Bischöfe: Band 2. Von 1221 bis 1260''. S. Hirzel.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clenze''; [[Polabice]] ''Kloncka'')&lt;/small&gt;
* [[Cloppenburgum]]&lt;ref name=&quot;Egli 1893&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Cloppenburg''; [[Saxonice]] ''Cloppenborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kloppenbuurich'')&lt;/small&gt;
* [[Clusa (Saxonia Inferior)|Clusa]]&lt;ref name=&quot;Kluse&quot;&gt;Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' derivatur a Medio-Latino vocabulo &quot;clūsa&quot;, &quot;angustum montium aditum, locum clausum&quot; significante, quae ad Latinum verbum &quot;claudere&quot; refertur; cf. Kluge, ''Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache'', s.v. ''Klause'', ubi Mediaevali Theodisco vocabulo ''klûse'', Antiquo Theodisco vocabulo ''chlûsa'' ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] &quot;clausa, clusa&quot; deducitur, et Lühr, ''Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen'', V, s.v. ''klûsa'', ubi Antiquum Theodiscum vocabulum ''klûsa'', ''Einfriedung, Engpass'' significans, ex [[Latinitas medii aevi|Mediaevali Latino vocabulo]] &quot;clūsa&quot; explicatur. Inde Theodiscum Saxonicumque toponymum ''Kluse'' ortum est.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Kluse'')&lt;/small&gt;
* [[Coeli Porta]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Himmelpforten''; [[Saxonice]] ''Himmelpoorten'')&lt;/small&gt;
* [[Collis (Saxonia Inferior)|Collis]]&lt;ref name=&quot;Erhard 1851&quot;&gt;Erhard, H. A. (Ed.) (1851). ''Regesta Historiae Westfaliae: Accedit Codex Diplomaticus/Regesten der Geschichte Westfalens''. Regensberg.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Polle'')
* [[Cornu Curvatum]]&lt;ref name=&quot;Cornu Curvatum&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/curvatus?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum adiectivale praefixum ''Krumm-'' Latino adiectivo &quot;curvatus-a-um&quot;] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/cornu?wb=gross&amp;nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-hörn'' Latino nomine &quot;cornu-us&quot; (n.)] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Krummhörn'')&lt;/small&gt;
* [[Cramma]]&lt;ref name=&quot;Casemir 2003&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cramme'')&lt;/small&gt;
* [[Cranenburgum (Saxonia Inferior)|Cranenburgum]]&lt;ref name=&quot;Cranenburgum&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Kranenburg'' &quot;Cranenburgum&quot; latinizari solet. Cf. [[Cranenburgum (Rhenania Septentrionalis et Vestfalia)|Cranenburgum Rhenanum]] apud ''Atlas Sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura'', Mercatoris.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kranenburg''; [[Saxonice]] ''Kronenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Curia Maiorica]]&lt;ref name=&quot;Curia Maiorica&quot;&gt;Manfred Niemeyer (Hrsg.): ''Deutsches Ortsnamenbuch''. De Gruyter, Berolini 2012, ISBN 978-3-11-018908-7, S. 298.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Jork''; [[Saxonice]] ''Jörk'')&lt;/small&gt;
* [[Curia Sanctae Mariae]]&lt;ref name=&quot;Marienhafe&quot;&gt;Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3134/Marienhafe.pdf ''Marienhafe''], ubi dicitur &quot;(...) Urkundlich wird Marienhafe erstmals am 16. Februar 1250 als „curia sancte Marie“, d.h. „Hof der heiligen Maria“ erwähnt. 1362 ist von „curia Virginis gloriose“ (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Marienhafe'')&lt;/small&gt;
* [[Cuxhavia]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Cuxhaven''; [[Saxonice]] ''Cuxhoben'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== D ===
{{div col|3}}
* [[Dalemia]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dahlem'')&lt;/small&gt;
* [[Dalenburgum]]&lt;ref name=&quot;Rzihacek &amp; Spreitzer XI 2024&quot;&gt;Rzihacek, A., &amp; Spreitzer, F. (Ed.) (2024). ''Die Urkunden Otto IV (Monumenta Germaniae Historica, Diplomata Regum et Imperatorum Germaniae, Tomus XI). Hahnsche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dahlenburg''; [[Saxonice]] ''Dahlenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Dalum]]&lt;ref name=&quot;Janicke II 1896&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dahlum''; [[Saxonice]] ''Tahln'')&lt;/small&gt;
* [[Damma (Saxonia Inferior)|Damma]]&lt;ref name=&quot;Philippi II 1894&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Damme'')&lt;/small&gt;
* [[Damnatzium]]&lt;ref name=&quot;Garzmann LXXVI 2004&quot;&gt;Garzmann, M. R. W. (Ed.) (2004). ''Niedersächsisches Jahrbuch für Landesgeschichte: Neue Folge der Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen (Band 76)''. Hahnsche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Damnatz'')&lt;/small&gt;
* [[Danneberga]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dannenberg''; [[Saxonice]] ''Dannenbarg''; [[Polabice]] ''Wajdars'')&lt;/small&gt;
* [[Danthorpum]]&lt;ref name=&quot;Casemir &amp; Menzel % Udolph VII 2011&quot;&gt;Casemir, K., Menzel, F., &amp; Udolph, J. (2011). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII''). Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Danndorf'')&lt;/small&gt;
* [[Dassela]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dassel'')&lt;/small&gt;
* [[Dedenhusa]]&lt;ref name=&quot;-husaDeensen&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Dedehusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Casemir, K., &amp; Ohainski, U. (2007). ''Die Ortsnamen des Landkreises Holzminden (Veröffentlichungen del Institut für Historische Landesforschung der Universität Göttingen, Vol. 51)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Deensen'')&lt;/small&gt;
* [[Deinsta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Deinste''; [[Saxonice]] ''Deinst'')&lt;/small&gt;
* [[Deinstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Deinstedt''; [[Saxonice]] ''Deins'')&lt;/small&gt;
* [[Delmenhorstium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Delmenhorst''; [[Saxonice]] ''Demost'')&lt;/small&gt;
* [[Dengdia]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Denkte'')&lt;/small&gt;
* [[Derenthalia]]&lt;ref name=&quot;-thalia&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-thal'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-thalia-ae&quot; seu &quot;-dalia-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-thal''' : -''thalia'', -''dalia'' (...)&quot;. Animadvertendum est suffixum ''-thal'' veterem orthographiam hodierni suffixi ''-tal'' esse; ergo Germanica toponyma cum suffixo ''-tal'' quoque latinizari potest addita terminatione latinizata &quot;-thalia-ae&quot; seu &quot;-dalia-ae&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Derental'')&lt;/small&gt;
* [[Dersum]]&lt;ref name=&quot;Egger 1977&quot;&gt;Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dersum''; [[Saxonice]] ''Derßm'')&lt;/small&gt;
* [[Dettum]]&lt;ref name=&quot;Egger 1977&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dettum''; [[Saxonice]] ''Detten'')&lt;/small&gt;
* [[Dicla]]&lt;ref name=&quot;Mooyer 1855&quot;&gt;Mooyer, E. F. (Ed.) (1855). ''Urkundenbuch des vormaligen Stiftes Minden''. J. C. C. Bruns.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dickel'')&lt;/small&gt;
* [[Diddersa]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Didderse'' et [[Saxonice]] ''Deesse'')&lt;/small&gt;
* [[Diekholza]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diekholzen'')&lt;/small&gt;
* [[Dielmissa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dielmissen'')&lt;/small&gt;
* [[Diepenavia]]&lt;ref name=&quot;-avia&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-avia-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Diepenau''; quoque [[Saxonice]] ''Deepnau'')&lt;/small&gt;
* [[Diepholtia]]&lt;ref name=&quot;Hofmannus&quot;&gt;{{Hofmannus}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Diepholz''; [[Saxonice]] ''Deefholt'')&lt;/small&gt;
* [[Dinklaga]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dinklage''; [[Saxonice]] ''Dinklaoge'')&lt;/small&gt;
* [[Disaldishusa]]&lt;ref name=&quot;-husaDelligsen&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Disaldishusen'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: Reuter, A. (Ed.) (1950). ''1100 Jahre Delligsen: Geschichte der Hilsmulde und des Ortes Delligsen''. Verlag der Gemeinde Delligsen. &lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Delligsen'')&lt;/small&gt;
* [[Disna (Saxonia Inferior)|Disna]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dissen am Teutoburger Wald'')&lt;/small&gt;
* [[Dithgherscope-Twielenflethum]]&lt;ref name=&quot;Hollern&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hollern-twielenfleth/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur &quot;(...) ''Luderus in Dithgherscope'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-ethum&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-ethum-i&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hollern-Twielenfleth''; [[Saxonice]] ''Hullern-Twielenfleth'')&lt;/small&gt;
* [[Dohra (Terra Emesensis)|Dohra]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Terrae Emesensis|Terra Emesensi]]&lt;ref&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Terrae Altenburgensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Emsland'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) et Latinum &quot;terra-ae&quot; Theodiscum lexema ''-land'' vertit et Latinum gentilicium &quot;Emesensis-e&quot; ad flumen [[Amisia|Emesam]] refertur. De hoc hydronymo, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dohren '')&lt;/small&gt;
* [[Dohra (Circulus Harburgensis)|Dohra]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Harburg&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dohren''; [[Saxonice]] ''Duhrn'')&lt;/small&gt;
* [[Dolnere]]&lt;ref name=&quot;Dolnere&quot;&gt;Vide [https://adw-goe.de/fileadmin/forschungsprojekte/ortsnamen_rhein_elbe/dokumente/Publikationen_Udolph_PDF/2001-2005/315._Udolph_Anmerkungen_zum_Ortsnamen_Dollern.pdf ''Anmerkugen zum Ortsnamen Dollern''], ubi dicitur &quot;(...) 1105 (Fälschung Mitte 12. Jh.) ''Dolnere'' (...) 1209 ''Johannes de dolnere'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dollern'')&lt;/small&gt;
* [[Doristacus]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dorstadt'')&lt;/small&gt;
* [[Dornum]]&lt;ref name=&quot;Egger 1977&quot;&gt;Egger, C. (1977). ''Lexicon Nominum Locorum (Officium Libri Catholici)''. Libreria Editrice Vaticana.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Dornum''; [[Saxonice]] ''Dornm'')&lt;/small&gt;
* [[Dorverda]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Dörverden''; [[Saxonice]] ''Dörbern'' seu ''Dörb'' seu ''Dörveern'')&lt;/small&gt;
* [[Dotlinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dötlingen'')&lt;/small&gt;
* [[Draga (Albis)|Draga]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Drage''; [[Saxonice]] ''Draag'')&lt;/small&gt;
* [[Drentweda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drentwede'')&lt;/small&gt;
* [[Drestadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Drestedt''; [[Saxonice]] ''Dreest'')&lt;/small&gt;
* [[Drochtersa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Drochtersen''; [[Saxonice]] ''Drochters'')&lt;/small&gt;
* [[Dudanebutli]]&lt;ref name=&quot;Lappenberg 1841&quot;&gt;Lappenberg, J. M. (Ed.) (1841). ''Hamburgisches Urkundenbuch (Band 1)''. Perthes-Besser &amp; Mauke.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Düdenbüttel''; [[Saxonice]] ''Düünbeudel'')&lt;/small&gt;
* [[Duderstadium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Duderstadt''; [[Saxonice]] ''Dustadt'')&lt;/small&gt;
* [[Dunsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dünsen'')&lt;/small&gt;
* [[Dunum  (Saxonia Inferior)|Dunum]]&lt;ref name=&quot;Houtrouw 1889&quot;&gt;Houtrouw, O. G. (1889). ''Ostfriesland: Eine geschichtlich-ortskundige Wanderung gegen Ende der Fürstenzeit (Band 1)''. Dunkmann.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dunum'')&lt;/small&gt;
* [[Duthungun]]&lt;ref name=&quot;Udolph 2004&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Duingen''; [[Saxonice|Ostfalice]] ''Daujen'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== E ===
{{div col|3}}
* [[Ebbestorpium]]&lt;ref name=&quot;Jaitner 1985&quot;&gt;Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ebstorf''; [[Saxonice]] ''Ebstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Ebersdorfium (Saxonia Inferior)|Ebersdorfium]]&lt;ref name=&quot;Ebersdorfium&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Ebersdorf'' in Latinam &quot;Ebersdorfium&quot; verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ebersdorf''; [[Saxonice]] ''Eversdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Echemium]]&lt;ref name=&quot;-hemium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hemium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Echem''; [[Saxonice]] ''Echen'')&lt;/small&gt;
* [[Edemissa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Edemissen''; [[Saxonice]] ''Emisse'')&lt;/small&gt;
* [[Egestorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Egestorf''; [[Saxonice]] ''Äästörp'')&lt;/small&gt;
* [[Edewechte]]&lt;ref name=&quot;Berger 2012&quot;&gt;Berger, D. (2012). ''Edewecht''. In ''Deutsches Ortsnamenbuch''. Walter de Gruyter.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Edewecht''; [[Saxonice]] ''Erwech''; historice ''Adewacht'')&lt;/small&gt;
* [[Eggermuhla]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eggermühlen''; [[Saxonice]] ''Eggermöhlen'')&lt;/small&gt;
* [[Ehra-Lessia]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ehra-Lessien'')&lt;/small&gt;
* [[Eicklinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eicklingen''; [[Saxonice]] ''Eikeln'')&lt;/small&gt;
* [[Eildissum]]&lt;ref name=&quot;Stumpf-Brentano II 1865&quot;&gt;Stumpf-Brentano, K. F. (Ed.) (1865). ''Die Reichskanzler vornehmlich des X., XI. und XII. Jahrhunderts: Acta Imperii Selecta'' (Vol. 2). [[Aeni Pons (Austria)|Aeni Ponte]]: Wagner'schen Universitäts-Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Eilsen''; [[Saxonice]] ''Ahlsen'')&lt;/small&gt;
* [[Eima (Circulus Hildesiensis)|Eima]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;/small&gt;(in [[Circulus Hildesiensis|Circulo Hildesiensi]]&lt;ref name=&quot;Circulus Hildesiensis&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Hildesiensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Hildesheim'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et Latinum gentilicium &quot;Hildesiensis-e&quot; ad [[Hildesia]]m refertur. Hac de urbe, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eime'')&lt;/small&gt;
* [[Eima (Circulus Holtisminnensis)|Eima]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Holtisminnensis|Circulo Holtisminnensi]]&lt;ref name=&quot;Circulus Holtisminnensis&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Holtisminnensis&quot; -Theodisce ''Landkreis Holzminden'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landkreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit, et de Latino toponymo &quot;[[Holtisminni]]&quot; -ad quod gentilicium &quot;Holtisminnensis-e&quot; refertur-, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eimen'')&lt;/small&gt;
* [[Eimka]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eimke''; [[Saxonice]] ''Aimk'')&lt;/small&gt;
* [[Ekelum]]&lt;ref&gt;Vide: Von Hodenberg, W. (Ed.) (1855). ''Walsroder Urkundenbuch (Urkunde Nr. 19)''. Hahnsche Hofbuchhandlung. Quo opere &quot;proprietatem bonorum in Ekelo, que ab ecclesia Walsrodensi in feodum tenuit, pro quinquaginta marcis seriosius comparavit.&quot; dicitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eickeloh'')&lt;/small&gt;
* [[Elba (Saxonia Inferior)|Elba]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbe'')&lt;/small&gt;
* [[Elbingeroda]]&lt;ref name=&quot;-roda&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Elbingerode'')&lt;/small&gt;
* [[Eldinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eldingen'')&lt;/small&gt;
* [[Elsdorfium (Saxonia Inferior)|Elsdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Elsdorf''; [[Saxonice]] ''Elsdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Embeca]]&lt;ref name=&quot;Embeca&quot;&gt;&quot;non ignobiles Saxoniae civitates, Embeca et Gottinga&quot; {{Google Books|I7pXAAAAcAAJ|p. 734}}. Interdum &quot;Embica&quot;, &quot;Embecka&quot; etc. reperis&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Einbeck''; [[Saxonice]] ''Aimbeck'')&lt;/small&gt;
* [[Embsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Embsen''; [[Saxonice]] ''Emsen'')&lt;/small&gt;
* [[Emda]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Emden''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Oamde'')&lt;/small&gt;
* [[Emmelkampus]]&lt;ref name=&quot;Emmelkampus&quot;&gt;Vide [https://www.altreformiert.de/beuker/geschichte/grafschaft-bentheim/ERK-GRAFSCH_Classis_1625-1705_Prot_-_Plasger_2021_gjb.pdf?utm ''Protokolle der Classis der reformierten Prediger der Grafschaft Bentheim 1625–1705''], ubi dicitur &quot;(...) Domino Bernhardus Tinneken Pastorum Emmelkampum (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Emlichheim''; [[Saxonice]] et [[Batavice]] ''Emmelkamp'')&lt;/small&gt;
* [[Emmendorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Emmendorf''; [[Saxonice]] ''Emdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Emphstece]]&lt;ref name=&quot;Emphstece&quot;&gt;Vide [https://www.emstek.de/die-gemeinde/ortsteile/emstek?utm ''www.emstek.de'']; ubi dicitur &quot;(...) Urkunde aus dem Jahre 947 als „Emphstece&quot; (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Emstek''; [[Saxonice]] ''Emstäk'')&lt;/small&gt;
* [[Emsbura]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Emsbüren''; [[Saxonice]] ''Büren'')&lt;/small&gt;
* [[Emtinghusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Emtinghausen''; [[Saxonice]] ''Emhusen'')&lt;/small&gt;
* [[Engda]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Engden''; [[Saxonice]] ''Engn'')&lt;/small&gt;
* [[Engelschofa]]&lt;ref name=&quot;-hofa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hof(f)(e)(n)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hofa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hattenhofa (Bavaria)|Hattenhofa Bavarica]], [[Pfaffenhofa ad fluvium Glon]], [[Pfaffenhofa ad Rotam]], [[Poohofa]], [[Gundershofa]], [[Hattenhofa (Badenia-Virtembergia)|Hattenhofa Badeniae-Virtembergiae]], [[Pfaffenhofa (Badenia-Virtembergia)|Pfaffenhofa]], [[Matichofa]], [[Philshofa]] apud [[Google|Gugulam]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Engelschoff''; [[Saxonice]] ''Engelschopp'')&lt;/small&gt;
* [[Erenburgum]]&lt;ref name=&quot;Minden II 1902&quot;&gt;Minden, G. von (Ed.) (1902). ''Urkundenbuch der Bischöfe von Verden und Minden (Band 2)''. Hahn’sche Buchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ehrenburg''; [[Saxonice]] ''Ehrenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Erkeroda]]&lt;ref name=&quot;-roda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-rode'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-roda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Baceroda]], [[Gerningeroda]], [[Osteroda]], [[Werningroda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Erkerode''; [[Saxonice]] ''Erkero'')&lt;/small&gt;
* [[Ermelstorpium]]&lt;ref name=&quot;Pratje 1759&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Armstorf''; [[Saxonice]] ''Armsdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Ericetum Magnum]]&lt;ref name=&quot;Ericetum&quot;&gt;[https://woerterbuchnetz.de/?sigle=MeckWB&amp;lemid=H01756 Theodiscum toponymicum suffixum et vocabulum ''(-)Heide'' Latino nomine &quot;Ericetum-i&quot; vertitur.]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Magnus&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum praefixum ''Groß-'' Latino adiectivo &quot;magnus-a-um&quot; vertitur.]&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großheide''; [[Saxonice]] ''Grootheid'')&lt;/small&gt;
* [[Escheda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eschede''; [[Saxonice]] ''Esche'')&lt;/small&gt;
* [[Eschershusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eschershausen'')&lt;/small&gt;
* [[Esena]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Esens'')&lt;/small&gt;
* [[Essel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Essel''; [[Saxonice]] ''Äsel'')&lt;/small&gt;
* [[Esterwega]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Esterwegen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Äästerweede'')&lt;/small&gt;
* [[Estorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(ad [[Visurgis|Visurgem]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'' seu ''Esdrup'')&lt;/small&gt;
* [[Estorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Stade&quot;&gt;Fingitur nomen &quot;Circulus Stadae&quot; -Theodisce ''Landkreis Stade'' nuncupatum- sic: Latinum substantivum &quot;circulus&quot; Theodiscum substantivum ''Landreis'' (secundum ''Lexicon Latinum Hodiernum'', auctore Petro Lucusaltiano Latinophilo) vertit et de Latino toponymo &quot;[[Stadae]]&quot;, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Estorf''; [[Saxonice]] ''Esdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Evergoteshemium]]&lt;ref name=&quot;-hemiumEver&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hemium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum primae formae huius toponymi ''Euergoteshem'' testatae applicatur. Qua de pristina forma, vide: H. Bresslau et. al.: ''Die Urkunden Heinrichs II. und Arduins''. In: Monumenta Germaniae Historica, Die Urkunden der deutschen Könige und Kaiser, Band 3. [[Hannovera]]e 1900–1903.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ebergötzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ewerchötzschen'')&lt;/small&gt;
* [[Everinga]]&lt;ref name=&quot;-ingaEvern&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}. Hoc casu suffixum mediaevali formae huius toponymi ''Everinge'' testatae applicatur. Quo de mediaevali toponymo, vide: Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (1998). ''Die Ortsnamen des Landkreises und der Stadt Hannover (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil I)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Deutsch Evern''; [[Saxonice]] ''Düütsch Äwern'')&lt;/small&gt;
* [[Eversmeer]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Eversmeer'')&lt;/small&gt;
* [[Evessum]]&lt;ref name=&quot;NOB 2004&quot;&gt;Niedersächsisches Ortsnamenbuch (2004). ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''' (NOB III). [[Gottinga]]e: Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Evessen'')&lt;/small&gt;
* [[Eydelstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eydelstedt''; [[Saxonice]] ''Eidelstee'')&lt;/small&gt;
* [[Eyendorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Eyendorf''; [[Saxonice]] ''Eyndörp'')&lt;/small&gt;
* [[Eystharpa]]&lt;ref name=&quot;-tharpa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-tharpa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Eystrup''; [[Saxonice]] ''Eestrup'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== F ===
{{div col|3}}
* [[Fallingbostela]]&lt;ref name=&quot;Egli 1893&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Bad Fallingbostel''; [[Saxonice]] ''Bad Fambossel'')&lt;/small&gt;
* [[Fardium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Verden''; [[Saxonice]] ''Veern'')&lt;/small&gt;
* [[Farva]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Farven''; [[Saxonice]] ''Farm'')&lt;/small&gt;
* [[Fassberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Faßberg'')&lt;/small&gt;
* [[Filsum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Filsum'')&lt;/small&gt;
* [[Firrel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Firrel'')&lt;/small&gt;
* [[Florimontium (circulus Widmundensis)|Florimontium]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Blomberg''; [[Saxonice]] ''Bloombarg'' seu ''Blombarg'')&lt;/small&gt;
* [[Flotide]]&lt;ref name=&quot;Flotide&quot;&gt;De nominibus &quot;Flotide&quot; {{caa|780|802}}, &quot;Flathi&quot; {{caa|1013}}, &quot;Flatide&quot; {{caa|1142}}, &quot;Flothethe&quot; {{caa|1187}}, &quot;Vlothe&quot; {{caa|1189}} et &quot;Flotethe&quot; {{caa|1194}}, vide: Udolph, Jürgen. [https://web.archive.org/web/20160729194352/https://www.ndr.de/ndr1niedersachsen/programm/Ortsnamen-Uebersicht-fuer-Buchstaben-F,ortsnamenforscher111.html ''Ortsnamenforscher'']. ''NDR 1 Niedersachsen''.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Flöthe'')&lt;/small&gt;
* [[Frankenfelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Frankenfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Freda]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Freden'')&lt;/small&gt;
* [[Fredenbiki]]&lt;ref name=&quot;-biki&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-beck'' seu ''-beek'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-biki-orum&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Aesebiki]], [[Asbiki]], [[Beverbiki]], [[Gledabiki]], [[Goltbiki]], [[Sannanabiki]], [[Trobiki]], [[Walbeka|Walbiki]], [[Winesbiki]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Fredenbeck''; [[Saxonice]] ''Freenbeek'')&lt;/small&gt;
* [[Frera]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Freren'')&lt;/small&gt;
* [[Fresenburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Fresenburg''; [[Saxonice]] ''Fräsenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Friburgum (Albis)|Friburgum]]&lt;ref name=&quot;Friburgum&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Freiburg'' Latino toponymo &quot;Friburgum&quot; verti solet. Cf. [[Friburgum Brisgoviae]] aut [[Friburgum Nuithonum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Freiburg/Elbe''; [[Saxonice]] ''Fryborg'' seu ''Freiborg'')&lt;/small&gt;
* [[Frideburgum]]&lt;ref name=&quot;Frideburgum&quot;&gt;Vide [https://www.heimatbund-finnentrop.de/index_htm_files/Staats-%20u.%20Reisegeogr.%205.pdf?utm ''Beschreibung derer merkwürdigsten Oerter''], ubi dicitur &quot;(...) '''Frideburg, Friedeburg, lat. Frideburgum'''. Liegt im Fürstenthum Ostfriesland, an den Grenzen der Grafschaft Oldenburg (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Friedeburg''; [[Saxonice]] ''Freborg'' seu ''Freebörg'')&lt;/small&gt;
* [[Friedlandia (Saxonia Inferior)|Friedlandia]]&lt;ref name=&quot;Friedland&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Friedland' in Latinam &quot;Friedlandia&quot; verti solet. V.gr. vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Friedland'')&lt;/small&gt;
* [[Frisoyta]]&lt;ref name=&quot;Frisoyta&quot;&gt;Vide [https://www.researchgate.net/publication/363707446_Der_Status_animarum_im_Hochstift_Munster_und_die_Alphabetisierung_im_landlichen_Raum_eines_geistlichen_Furstentums_im_17_und_18_Jahrhundert ''Der Status animarum im Hochstift Münster und die Alphabetisierung im ländlichen Raum eines geistlichen Fürstentums im 17. und 18. Jahrhundert''], ubi dicitur &quot;(...) Specificatio catholic[orum] et acatholicorum in Frisoyta (...)&quot;.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Friesoythe''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ait''; [[Saxonice]] ''Aithe'')&lt;/small&gt;
* [[Furstenavia]]&lt;ref name=&quot;Furstenavia&quot;&gt;Theodiscum nomen proprium ''Fürstenau'' in Latinam &quot;Furstenavia&quot; verti solet. V.gr. vide {{Hofmannus}}, ubi dicitur &quot;(...) FURSTENAVIA Familia Germ. ''Furstenau'', ramus est Familiae Erpacensis (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Fürstenau''; [[Saxonice]] ''Fösnau'' seu ''Försnau'')&lt;/small&gt;
* [[Furstenberga]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fürstenberg'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== G ===
{{div col|3}}
* [[Ganderkesea]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ganderkesee''; [[Saxonice]] ''Gannerseer'')&lt;/small&gt;
* [[Gandershemium]]&lt;ref&gt;[http://books.google.fi/books?id=6kwBAAAAQAAJ&amp;pg=PA27&amp;lpg=PA27&amp;dq=Gandershemium&amp;source=bl&amp;ots=_NMr2DmhUK&amp;sig=CXPUuuKZ8W03AC7uB3YlYYNscJ4&amp;hl=fi&amp;sa=X&amp;ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&amp;ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&amp;q=Gandershemium&amp;f=false R. p. Hertenberger: ''Historia pragmatica universalis, sacra et profana''], p.27;
[http://books.google.fi/books?id=yScyAQAAQBAJ&amp;pg=PA58&amp;lpg=PA58&amp;dq=Gandershemium&amp;source=bl&amp;ots=ZoGX4tZRRD&amp;sig=8fUZc6grFgYD0jN-twVcDyzarYI&amp;hl=fi&amp;sa=X&amp;ei=7z7WUrfrO8iC4gTGxoGYCw&amp;ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&amp;q=Gandershemium&amp;f=false ''Acta Sanctorum, Junii'' (1698-1717), cit. in ''A Companion to Hrotsvit of Gandersheim (fl. 960)''], p. 58 n.103.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Gandersheim''; [[Saxonice]] ''Ganderssen'')&lt;/small&gt;
* [[Gandesberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gandesbergen''; quoque [[Saxonice]] ''Gannsbargen'')&lt;/small&gt;
* [[Garbsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Garbsen'')&lt;/small&gt;
* [[Garlstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Garlstorf''; [[Saxonice]] ''Garlstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Garrel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Garrel'')&lt;/small&gt;
* [[Garstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Garstedt''; [[Saxonice]] ''Gastää'')&lt;/small&gt;
* [[Gartovia]]&lt;ref name=&quot;-ovia&quot;&gt;[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-ovia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gartow'')&lt;/small&gt;
* [[Geesta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Geeste''; [[Saxonice]] ''Choeiste'')&lt;/small&gt;
* [[Geestlandia]]&lt;ref name=&quot;-landia&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-landia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Geestland'')&lt;/small&gt;
* [[Gehrda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gehrde''; [[Saxonice]] ''Gährde'')&lt;/small&gt;
* [[Gemmegum]]&lt;ref name=&quot;Gemmegum&quot;&gt;Vide ''Giminghem - der alte Name von Jemgum'' Gerhardi Kronsweide; ubi dicitur &quot;(...) '''Mittelalterliche urkundliche und einige neuzeitliche Nennungen von Jemgum''' (...) Gemmegum (Urkunde in lateinisch) (...) Gommegum (lat.) (...) Gemghum (lat.) (...) Gemmyngum (lat.) (...) Jemgum (Ubbo Emmius, lat.) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Jemgum'')&lt;/small&gt;
* [[Georgsdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Georgsdorf'')&lt;/small&gt;
* [[Gerdavia]]&lt;ref name=&quot;-avia&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-avia-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gerdau'')&lt;/small&gt;
* [[Gerdinum]]&lt;ref name=&quot;Gerdinium&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/gehrden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Urkundlich ist der spätere Flecken möglicherweis erstmals als ''Gerdinum'' im Verzeichnis der Schenkungen (''Traditionen'') an das Kloster Corvey erwähnt, das um 826/76 angelegt wurde (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gehrden''; [[Saxonice]] ''Gieren'')&lt;/small&gt;
* [[Gersta]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gersten'')&lt;/small&gt;
* [[Geteloha]]&lt;ref name=&quot;-loha&quot;&gt;Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-loha-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Getelo''; [[Saxonice]] ''Getel'')&lt;/small&gt;
* [[Gevensleba]]&lt;ref name=&quot;-leba&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-leba-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gevensleben'')&lt;/small&gt;
* [[Gevera]]&lt;ref name=&quot;Egli 1893&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jever'')&lt;/small&gt;
* [[Gieboldehusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gieboldehausen''; [[Saxonice]] ''Chiwelehusen'')&lt;/small&gt;
* [[Giesa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Giesen'')&lt;/small&gt;
* [[Gifhorna]]&lt;ref name=&quot;Cellarius 1703&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Gifhorn'')&lt;/small&gt;
* [[Gilta]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gilten'')&lt;/small&gt;
* [[Glandorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Glandorf'')&lt;/small&gt;
* [[Gleicha]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gleichen'')&lt;/small&gt;
* [[Gnarrenburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gnarrenburg''; [[Saxonice]] ''Gnarrenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Godenstorfium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gödenstorf''; [[Saxonice]] ''Gö’nstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Goldbiki]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Golmbach'')&lt;/small&gt;
* [[Goldenstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Goldenstedt''; [[Saxonice]] ''Gollnste'')&lt;/small&gt;
* [[Golencampus]]&lt;ref name=&quot;campus-i&quot;&gt;[https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum suffixo ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-campus-i&quot;], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gölenkamp''; [[Saxonice]] ''Göllenkamp'')&lt;/small&gt;
* [[Gorenthin]]&lt;ref name=&quot;Gorenthin&quot;&gt;Vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1857hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur &quot;(...) villam Gorenthin '' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Göhrde''; [[Saxonice]] ''Göhr''; [[Polabice]] ''Djöra'')&lt;/small&gt;
* [[Gorleba]]&lt;ref name=&quot;-leba&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-leba-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gorleben'')&lt;/small&gt;
* [[Goslaria]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Goslar''; [[Saxonice]] ''Goslär'')&lt;/small&gt;
* [[Gottinga]]&lt;ref&gt;[http://books.google.com/books?id=kkM-AAAAcAAJ&amp;printsec=frontcover&amp;dq=gottingensis&amp;lr=&amp;cd=14#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Libri Googles].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Göttingen''; [[Saxonice]] ''Chöttingen'')&lt;/small&gt;
* [[Grafhorstium]]&lt;ref name=&quot;-horstium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-horst'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-horstium-i&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-horst''' : -''horstium'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Grafhorst''; [[Saxonice]] ''Grafhorst'')&lt;/small&gt;
* [[Grasberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Grasberg''; [[Saxonice]] ''Grasbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Grasleba]]&lt;ref name=&quot;-leba&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-leben'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-leba-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hadersleba]], [[Kintileba]], [[Meresleba]], [[Mimileba]], [[Rumerestleba]], [[Wigileba]], [[Winirichileba]], [[Albgozesleba]], [[Asoltesleba]], [[Buffileba]], [[Egisleba]], [[Gorchesleba]], [[Gozzenleba]], [[Gunderichesleba]], [[Gunzenleba]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Grasleben''; [[Saxonice]] ''Graslewe'')&lt;/small&gt;
* [[Grethemium]]&lt;ref name=&quot;-hemium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hemium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Grethem''; [[Saxonice]] ''Graitn'')&lt;/small&gt;
* [[Grona (Leina)|Grona]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gronau'')&lt;/small&gt;
* [[Grundensis Civitas Metallica]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Bad Grund'')&lt;/small&gt;
* [[Grunendicum]]&lt;ref name=&quot;-dicum&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Grünendeich''; [[Saxonice]] ''Greundiek'')&lt;/small&gt;
* [[Guderhandviertel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Guderhandviertel''; [[Saxonice]] ''Gauderhandviddel'')&lt;/small&gt;
* [[Guelpherbytum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfenbüttel''; [[Saxonice]] ''Wulfenbüttel'')&lt;/small&gt;
* [[Gusbornium]]&lt;ref name=&quot;-bornium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-born'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-bornium-ii&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Calenbornium (prope Aram)|Calenbornium prope Aram]] et [[Calenbornium (prope Caesariacum)|Calenbornium prope Caesariacum]] (Theodisce ''Kalenborn''); [[Calenbornium-Scheurenum]] (Theodisce ''Kalenborn-Scheuern''); [[Hasbornium (Eiflia)|Hasbornium]] (Theodisce ''Hasborn''); [[Leidenbornium]] (Theodisce ''Leidenborn''); [[Lichtenbornium]] (Theodisce ''Lichtenborn''). Quae omnia toponyma ex articulo Vicipaediae Latinae de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Rhenaniae_et_Palatinatus indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus] desumpta sunt, ubi apte referuntur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Gusborn'')&lt;/small&gt;
* [[Gyhum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Gyhum''; [[Saxonice]] ''Jeem'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== H ===
{{div col|3}}
* [[Hachede]]&lt;ref name=&quot;Hachede&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/marschacht/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''paludem a Blekethe vsque ad Ecclesiam Hachede'' (...) ''in quorum honore est altare in prefata ecclesia Hachethe dedicatum'' (...) ''Hinricus Bartolomei plebanus in Merschhachede'' (...) ''rector parrochialis ecclesie in Merschachtede'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Marschacht''; [[Saxonice]] ''Meschacht'')&lt;/small&gt;
* [[Hademstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hademstorf''; [[Saxonice]] ''Hamstorp'')&lt;/small&gt;
* [[Haeslinga]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Heeslingen''; [[Saxonice]] ''Heeßel'')&lt;/small&gt;
* [[Haga (Saxonia Inferior)|Haga]]&lt;ref name=&quot;Haga&quot;&gt;Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur &quot;(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „
Haga“ (um 1409)  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hage''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Haag'')&lt;/small&gt;
* [[Haga ad Teutoburgiensem Saltum]]&lt;ref name=&quot;-haga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-haga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Teutoburger Wald&quot;&gt;Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: &quot;... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hagen am Teutoburger Wald'')&lt;/small&gt;
* [[Haga Bremensis]]&lt;ref name=&quot;-haga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-haga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Latinum gentilicium &quot;Bremensis-e&quot; Theodiscum syntagma ''im Bremischen'' vertit.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hagen im Bremischen''; [[Saxonice]] ''Hagen'')&lt;/small&gt;
* [[Haga Schauenburgi]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]]  ''Stadthagen'')&lt;/small&gt;
* [[Hagenburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hagenburg''; [[Saxonice]] ''Hagenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Halbemontium]]&lt;ref name=&quot;-montium&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-mond'' aut ''-mont'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-montium-i&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-mond, mont''' : -''montium, mons'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Halbemond'')&lt;/small&gt;
* [[Halla (Holtisminni)|Halla]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;&gt;[https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in Montibus [[Visurgis]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')&lt;/small&gt;
* [[Halla (Comitatus Binethensis)|Halla]]&lt;ref name=&quot;Halla prope Neuenhusam&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Halle'' plerumque toponymo &quot;Halla-ae&quot; latinizatur. Qua de latinizatione, vide complures Hallae apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(prope [[Neuenhusa]]m&lt;ref name=&quot;-husa&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Halle'')&lt;/small&gt;
* [[Halvesbostel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Halvesbostel''; [[Saxonice]] ''Hassbossel'')&lt;/small&gt;
* [[Hamala]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hameln'')&lt;/small&gt;
* [[Hamberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hambergen''; [[Saxonice]] ''Hambargen'')&lt;/small&gt;
* [[Hambuhra]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hambühren''; [[Saxonice]] ''Hambüren'')&lt;/small&gt;
* [[Hamele]]&lt;ref name=&quot;Hamele&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB VIII Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) 1146 ''in Sutherem iuxta Hamele'' (UB H.Hild. I Nr. 239 S. 222) 1180 ''in Bikem iuxta Honhamelen'' (UB H.Hild. I Nr. 396 S. 385) 1193 ''in Honhamele'' (UB H.Hild. II Nachtrag Nr. 13 S. 580) 1198 ''apud Honhamelen'' (...) 1251 ''Sutherem apud Hoenhamale'' (UB H.Hild. II Nr. 861 S. 435) 1278-1280 ''iugera Hamelen'' (Lehnregister Meinersen II Nr. 20 S. 590) (...)&quot;.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hohenhameln''; [[Saxonice]] ''Häogenhameln'')&lt;/small&gt;
* [[Hamelhusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hämelhausen''; [[Saxonice]] ''Hämelhusen'')&lt;/small&gt;
* [[Hamersa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hamersen''; [[Saxonice]] ''Homersen'')&lt;/small&gt;
* [[Hamma (Saxonia Inferior)|Hamma]]&lt;ref name=&quot;-ah&quot;&gt;Germanica aut Semitica aut Indoiranica toponyma cum terminatione ''-ah'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;. Exempli gratiā: [[Calvela]], [[Maliana]], Parra, [[Widenla]], [[Zellia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hammah''; [[Saxonice]] ''Hammoh'')&lt;/small&gt;
* [[Handeloha]]&lt;ref name=&quot;-loha&quot;&gt;Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-loha-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Handeloh'' seu olim ''Handorf bei Tostedt''; [[Saxonice]] ''Handörp'')&lt;/small&gt;
* [[Handorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Handorf''; [[Saxonice]] ''Handörp'')&lt;/small&gt;
* [[Hantharpa]]&lt;ref name=&quot;-tharpa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-tharpa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Handrup'')&lt;/small&gt;
* [[Hannovera]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[caput (urbs)|caput]] [[Terra foederalis (Germania)|terrae foederalis]] et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hannover''; [[Saxonice]] ''Hannober'')&lt;/small&gt;
* [[Hanstadium (Circulus Harburgensis)|Hanstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Harburgensis|Circulo Harburgensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Harburg&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanstää'')&lt;/small&gt;
* [[Hanstadium (Circulus Ulsenensis)|Hanstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Ulsenensis|Circulo Ulsenensi]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Uelzen&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hanstedt''; [[Saxonice]] ''Hanster'')&lt;/small&gt;
* [[Hardegsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hardegsen'')&lt;/small&gt;
* [[Harmstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Harmstorf''; [[Saxonice]] ''Harmsdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Harna]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haren'')&lt;/small&gt;
* [[Harpstadium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Harpstedt''; [[Saxonice]] ''Harpstäe'')&lt;/small&gt;
* [[Harsfeldum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Harsefeld''; [[Saxonice]] ''Harsfeld'' seu ''Hasfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Harsum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Harsum'')&lt;/small&gt;
* [[Hartsburgum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Harzburg''; [[Saxonice]] ''Harzeborg'')&lt;/small&gt;
* [[Hasberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hasbergen'')&lt;/small&gt;
* [[Hasburgum]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Haßbergen''; [[Saxonice]] ''Haßbargen'')&lt;/small&gt;
* [[Hasela (Saxonia Inferior)|Hasela]]&lt;ref name=&quot;Hasela&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hassel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Dort ist die ''villa Hasela'' erwähnt, also das Dorf Hassel (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hassel'')&lt;/small&gt;
* [[Hasla]]&lt;ref name=&quot;Hasla&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hesel/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Der früheste schriftliche Beleg für den Ort findet sich als ''Hasla'' in einem Urbar der Abtei Werden, das sich auf das 10. Jh. datieren lässt (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hesel'')&lt;/small&gt;
* [[Hassendorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hassendorf''; [[Saxonice]] ''Hassendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Hasta (Saxonia Inferior)|Hasta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Haste'')&lt;/small&gt;
* [[Hatta]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hatten'')&lt;/small&gt;
* [[Hattorpium ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hattorf am Harz'')&lt;/small&gt;
* [[Hauslinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Häuslingen''; [[Saxonice]] ''Hüßel'')&lt;/small&gt;
* [[Haverla]]&lt;ref name=&quot;Haverla&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) um 941 (Fä. Mitte 12. Jh., kop. 17. Jh.) ''Haverlae'' (...) 1319 ''Haverla'' (UB H Hild. IV 464 S. 247) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Haverlah''; [[Saxonice]] ''Haberlah'')&lt;/small&gt;
* [[Hechthusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hechthausen''; [[Saxonice]] ''Heckthusen'')&lt;/small&gt;
* [[Hedebere]]&lt;ref name=&quot;Hedebere&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''Antiquum Hedebere seu Minus, Novum Hedebere seu Maius'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hedeper''; [[Saxonice]] ''Heper'')&lt;/small&gt;
* [[Heeda (Terra Emesensis)|Heeda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Heede''; [[Saxonice]] ''Häie'')&lt;/small&gt;
* [[Heemsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heemsen'')&lt;/small&gt;
* [[Heessa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heeßen'')&lt;/small&gt;
* [[Heidenavia (Saxonia Inferior)|Heidenavia]]&lt;ref name=&quot;-avia&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-avia-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heidenau'')&lt;/small&gt;
* [[Heina (Saxonia Inferior)|Heina]]&lt;ref name=&quot;Heina&quot;&gt;Vide [https://hgv-hhm.de/ortsnamen-13-19-jahrhundert.html?utm ''Heimat- und Geschichtsverein für Heinade-Hellental-Merxhausen E.V.''], ubi dicitur &quot;(...) ''villa Heina'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinade'')&lt;/small&gt;
* [[Heinbockel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinbockel'')&lt;/small&gt;
* [[Heiningensis Locus]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Heiningen''; [[Saxonice]] ''Heinig'')&lt;/small&gt;
* [[Heinsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heinsen'')&lt;/small&gt;
* [[Heli (Saxonia Inferior)|Heli]]&lt;ref name=&quot;Heli&quot;&gt;Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter''], ubi dicitur &quot;(...) ''in villa Heli'' (...) ''Heloon'' (...) ''collatio ecclesie Helen'' (...) ''Thidericus de Helenen'' (...) ''plebanos ecclesiarum de Helen'' (...) ''in campo sive marke ville Helen'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hehlen'')&lt;/small&gt;
* [[Hellwega]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hellwege''; [[Saxonice]] ''Hellweeg'')&lt;/small&gt;
* [[Helmstadium]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Helmstedt''; [[Saxonice]] ''Helmstidde'')&lt;/small&gt;
* [[Helpsa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Helpsen'')&lt;/small&gt;
* [[Helvesiecca]]&lt;ref name=&quot;-siek&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-ecca-ae&quot; seu &quot;-eca-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)&quot;. Hoc in casu, applicatur terminatio latinizans formae antiquae suffixi ''-siek'' -quae ''-sieck'', ut accidit in toponymis velut ''Bannensieck'', cuius hodierna forma ''Bannensiek'' est. Qua de ultima antiqua forma, vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=2955251 ''Arcinsys''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Helvesiek''; [[Saxonice]] ''Helsch'')&lt;/small&gt;
* [[Hemminga (Saxonia Inferior)|Hemminga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hemmingen''; [[Saxonice]] ''Hemmje'')&lt;/small&gt;
* [[Hemmoor]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemmoor'')&lt;/small&gt;
* [[Hemsbunda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hemsbünde''; [[Saxonice]] ''Heemsbünnen'')&lt;/small&gt;
* [[Hemslinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hemslingen'')&lt;/small&gt;
* [[Hemsloha]]&lt;ref name=&quot;-loha&quot;&gt;Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-loha-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hemsloh''; [[Saxonice]] ''Hemzel'' seu ''Hemsel'' seu ''Hemßel'')&lt;/small&gt;
* [[Hepstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hepstedt''; [Saxonice]] ''Hepst'' seu ''Heps'')&lt;/small&gt;
* [[Hepstidi Villa]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hipstedt''; [[Saxonice]] ''Hipst'')&lt;/small&gt;
* [[Herrum]]&lt;ref name=&quot;Herrum&quot;&gt;Vide [https://web.archive.org/web/20241109195129/https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B73-8/NOB%20III%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Wolfenb%C3%BCttel%20und%20der%20Stadt%20Salzgitter.pdf ''NOB III Die Ortsnamen des Landkreises Wolfenbüttel und der Stadt Salzgitter.''], ubi dicitur &quot;(...) ''Majori villa Herre'' (...) ''Maiori Here'' (...) ''Minori Herro'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heere'')&lt;/small&gt;
* [[Hertzberga ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Herzberg am Harz'')&lt;/small&gt;
* [[Herzlaka]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Herzlake''; [[Saxonice]] ''Hässelke'')&lt;/small&gt;
* [[Hespa]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hespe'')&lt;/small&gt;
* [[Heuerssa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Heuerßen''; [[Saxonice]] ''Hoarßen'')&lt;/small&gt;
* [[Heya]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Heyen''; quoque [[Saxonice]] ''Hein'')&lt;/small&gt;
* [[Hildesia]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hildesheim''; [[Saxonice]] ''Hilmessen'' seu ''Hilmssen'')&lt;/small&gt; 
* [[Hilgermissa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hilgermissen'')&lt;/small&gt;
* [[Hillersa]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hillerse'')&lt;/small&gt;
* [[Hilter ad Teutoburgiensem Saltum]]&lt;ref name=&quot;Teutoburger Wald&quot;&gt;Cfr. [[Cornelius Tacitus|Taciti]], ''[[Annales (Tacitus)|Annales]]'', {{Vf|Ab excessu divi Augusti (Annales)/Liber I|LX|I, 60}}: &quot;... haud procul '''Teutoburgiensi saltu''' in quo reliquiae Vari legionumque insepultae dicebantur&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hilter am Teutoburger Wald'')&lt;/small&gt;
* [[Himberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Himbergen''; [[Saxonice]] ''Himbargen'')&lt;/small&gt;
* [[Hinuti]]&lt;ref name=&quot;Hinuti&quot;&gt;Vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3180/Hinte.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur &quot;(...) Das Dorf wurde im 10. Jahrhundert als „in Hinuti“ erstmals urkundlich erfasst (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hinte''; [[Saxonice]] ''Hint'')&lt;/small&gt;
* [[Hitgera]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hitzacker''; [[Polabice]] ''Ljauci'')&lt;/small&gt;
* [[Hittberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hittbergen''; [[Saxonice]] ''Hittbargen'')&lt;/small&gt;
* [[Hlunia (commune)|Hlunia]]&lt;ref name=&quot;Hlunia&quot;&gt;Nomen communis Theodisce ''Lenne'' dicti suo e homonymo fluvio, Latine &quot;Hlunia&quot; nuncupato, ortum est. Latinum igitur nomen huius communis Latino ex hydronymo etiam derivandum est. Quo de Latino hydronymo, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lenne'')&lt;/small&gt;
* [[Hlutherun]]&lt;ref name=&quot;Hlutherun&quot;&gt;Vide [https://koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardBodeinderdeutschenOrtsgeschichte20161221-965.htm?utm ''Koeble rGerhard Bodeinderdeutschen Ortsgeschichte''], ubi dicitur &quot;(...) '''Lüder''', 11. Jh., an einem Bache bei Bodenteich bei Uelzen, F1-1383 HLUTAR (lauter bzw. rein) Hlutherun, Hlutherun (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lüder'')&lt;/small&gt;
* [[Hodenhaga]]&lt;ref name=&quot;-haga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-haga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hodenhagen'')&lt;/small&gt;
* [[Hohbuoki]]&lt;ref name=&quot;Hohbuoki&quot;&gt;Vide [https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/RELM/7/RELM007-001.pdf?utm ''The very beginning of Europe?''], ubi dicitur &quot;(...) ''castellum hohbuoki'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Höhbeck'')&lt;/small&gt;
* [[Hohna]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hohne'')&lt;/small&gt;
* [[Hohnhorstium]]&lt;ref name=&quot;-horstium&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hohnhorst''; [[Saxonice]] ''Hionhoste'')&lt;/small&gt;
* [[Hohnstorpium (Albis)|Hohnstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hohnstorf''; [[Saxonice]] ''Haunstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Holdorfium (Saxonia Inferior)|Holdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Holdorf''; [[Saxonice]] ''Hollrup'')&lt;/small&gt;
* [[Holdunesteti]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hollenstedt''; [[Saxonice]] ''Hullnst'')&lt;/small&gt;
* [[Holenberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Holenberg'')&lt;/small&gt;
* [[Holla]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holle'')&lt;/small&gt;
* [[Hollnsethum]]&lt;ref name=&quot;-ethum&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-eth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-ethum-i&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Bechtsriethum]], [[Maitenbethum]] ac [[Wiesethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index communium Bavariae|indice communium Bavariae]]; et [[Gransebiethum]] apud Vicipaediae Latinae articulum de [[Index Communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris|indice communium Megapolis et Pomeraniae Citerioris]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hollnseth'')&lt;/small&gt;
* [[Holsta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Holste'')&lt;/small&gt;
* [[Holtgaste]]&lt;ref name=&quot;Friedländer 1878&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtgast'')&lt;/small&gt;
* [[Holtisminni]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Holzminden''; [[Saxonice]] ''Holtsminne'')&lt;/small&gt;
* [[Holtlandia]]&lt;ref name=&quot;-landia&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-landia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Holtland'')&lt;/small&gt;
* [[Holza]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Holzen'')&lt;/small&gt;
* [[Honengesbuthele]]&lt;ref name=&quot;Honengesbuthele&quot;&gt;Vide [https://blog.slub-dresden.de/fileadmin/groups/slubsite/Blog/2015-KristinCasimir-VortragDresden.pdf?utm ''Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe - Onomastik im europäischen Raum''], ubi dicitur &quot;(...) ''Honengesbvthele'' statt ''Honekesbutle'' (Casemir, -büttel S. 147) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hankensbüttel'')&lt;/small&gt;
* [[Hoogsteda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hoogstede''; [[Saxonice]] ''Hoogstee'')&lt;/small&gt;
* [[Horda ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hörden am Harz'')&lt;/small&gt;
* [[Horneburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Horneburg''; [[Saxonice]] ''Hornborg'')&lt;/small&gt;
* [[Horstadium (Saxonia Inferior)|Horstadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Horstedt''; [[Saxonice]] ''Horß'')&lt;/small&gt;
* [[Hoya]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hoya''; quoque [[Theodisce]] ''Hoya/Weser''; quoque [[Saxonice]] ''de Haaien'' seu ''Hejen'' seu ''Hajen'' seu ''Heien'')&lt;/small&gt;
* [[Huda (Circulus terrae Diepholtia)|Huda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hüde''; [[Saxonice]] ''Hüde'')&lt;/small&gt;
* [[Hudha]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hude'')&lt;/small&gt;
* [[Hulseda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hülsede''; [[Saxonice]] ''Hülse'')&lt;/small&gt;
* [[Husum (prope Novam Urbem)|Husum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Husum''; [[Saxonice]] ''Husen'')&lt;/small&gt;
* [[Hutta Georgii et Mariae]]&lt;ref name=&quot;hutta-ae&quot;&gt;Toponyma cum suffixis ''-hütte'' aut ''-hutta'' plerumque latinizari solent Latino vocabulo &quot;Hutta-ae&quot;, quamquam huius vocabuli variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Hutta vitriaria Bohemica]] apud [https://schwaben.hu/ortschaften/bohmischhutten?utm Schwaben.hu. (s. d.). ''Böhmischhütten / Csehbánya – Ortsgeschichte'']; [[Hutta Germanica]] apud [https://huta.ewk.hu/nemetbanya-1757-1781/?utm ''Németbánya. (s. s.). Németbánya története'']; [[Hutta Vitriaria]] apud https://slavistika.sk/wp-content/uploads/2023/02/2015_1.pdf?utm [Majtán, M. (1998). ''Názvy obcí Slovenskej republiky: Vývin v rokoch 1773–1997''. Bratislaviae: Veda]; Hutta apud [https://real.mtak.hu/140291/1/K%C3%A1rp%C3%A1talja%20helys%C3%A9gnevei.pdf?utm ''Kárpátalja helységnevei.'']; [[Hutta Polonica]] apud Štefánik, M. (2022). ''Italia ed Europa centro-orientale tra Medioevo ed età moderna: Economia, società, cultura''. Heidelberg University Publishing; [[Hutta (Eiflia)|Hutta Eifliae]] apud Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien'' (Vol. 1). J. Hölscher, et Beyer, H. (1860). ''Urkundenbuch zur Geschichte der mittelrheinischen Territorien: Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169''. [[Confluentes (Germania)|Confluentibus]]: J. Hölscher.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Georgius&quot;&gt;[https://la.wiktionary.org/wiki/Georgius?utm Theodiscum praefixum ''Georg-'' Latino anthroponymo casu genetivo &quot;Georfii&quot; vertitur].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Maria&quot;&gt;[https://la.wiktionary.org/wiki/Maria?utm Theodiscum interfixum ''-marien-'' Latino anthroponymo casu genetivo &quot;Mariae&quot; vertitur].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Georgsmarienhütte'')&lt;/small&gt;
* [[Huvenni]]&lt;ref name=&quot;Huvenni&quot;&gt;Vide [https://dokumen.pub/suffixbildungen-in-alten-ortsnamen-akten-eines-internationalen-symposiums-in-uppsala-14-16-mai-2004-9185352578.html?utm ''Suffixbildungen in alten Ortsnamen: Akten eines internationalen Symposiums in Uppsala 14.-16. Mai 2004 9185352578''], ubi dicitur &quot;(...) Hüven (Kr. Emsland), 10. Jh. (Kopie 15. Jh.) in Huvenni (Möller 1998 S. 101, Udolph 2002a S. 238) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hüven'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== I ===
{{div col|3}}
* [[Iatha (Saxonia Inferior)|Iatha]]&lt;ref name=&quot;Iatha&quot;&gt;Commune nomen e flumine cepit. Quo de flumine, vide [https://www.lateinlexikon.com/lexicon_latinum_hodiernum_parsgeographica.pdf?utm ''Lexicon Latinum Hodiernum'' Petri Lucusaltiani]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) '''Jade'', f ''Iatha, ae'', f [WPD: Jade (Fluss) (24.11.2019); a.1314: Jatha]  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Jade''; [[Saxonice]] ''Jaad'')&lt;/small&gt;
* [[Iburgum]]&lt;ref name=&quot;Von Schaten 1714&quot;&gt;Von Schaten, N. (1714). ''Monumenta Osnabrugensia ex historia romana, francica, saxonicaque eruta''. Typis Jodoci Henrici Meyer.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Iburg''; [[Saxonice]] ''Bad Ibig'' seu ''Ibig'')&lt;/small&gt;
* [[Ielmstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Jelmstorf''; [[Saxonice]] ''Jelmstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Iembka]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jembke'')&lt;/small&gt;
* [[Iemela]]&lt;ref name=&quot;Iemela&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}. Hoc casu, latinizans suffixum primae communis Theodisce ''Jameln'' dicti mentioni, quae ''Jemelen'' est, applicatur; qua de mentione, vide [https://rcin.org.pl/ihpan/Content/30940/PDF/WA303_9438_A165-8-r1929_Slavia-Occ.pdf?utm ''Slavia Occidentalis, Tomus VIII''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jameln'')&lt;/small&gt;
* [[Ierichsum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Jerxheim''; [[Saxonice]] ''Jerksen'')&lt;/small&gt;
* [[Iesteburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Jesteburg''; [[Saxonice]] ''Jesborg'')&lt;/small&gt;
* [[Ihlienverda]]&lt;ref name=&quot;-verda-ae&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-worth'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-verda-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-worth''' : -''verda'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ihlienworth''; [[Saxonice]] ''Helmworth'')&lt;/small&gt;
* [[Indago Comitis Hoyae]]&lt;ref name=&quot;Indago Comitis Hoyae&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/hoyerhagen/?utm ''kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''indago comitis Hoye'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Hoyerhagen''; quoque [[Saxonice]] ''Heierhagen'' seu ''Heyerhagen'')&lt;/small&gt;
* [[Insula Iuistensis]]&lt;ref name=&quot;Iuistensis&quot;&gt;De Latino gentilicio, cf. [[binomen|epithetum binominale]] [https://turbellaria.umaine.edu/turbellaria/turb3.php?action=6&amp;code=598&amp;valid=618&amp;utm  &quot;juistensis&quot;].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Juist'')&lt;/small&gt;
* [[Insula Longa (Saxonia Inferior)|Insula Longa]]&lt;ref name=&quot;Insula Longa&quot;&gt;Vocabulum ''Langeoog'', a vocibus [[Lingua Frisica|Frisicis Orientalibus]] ''lange-'' ([[Theodisce]] ''lang'') et ''-oog'' (Theodisce ''Insel'') compositum, [[Latine]] &quot;Insula Longa&quot; reddi potest: Buurman, in ''Hochdeutsch-Plattdeutsches Wörterbuch, s. v. oog, ostfrisicum -oog «Insel» significare tradit atque exempla Langeoog, Spiekeroog, Wangeroog affert; item Glossarium der Flurnamensammlung Ostfriesland'', s. v. ''Oog'', vocabulum Frisicum Orientale ''ôg, oge'' Theodisco ''Insel'' interpretatur. [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/lang?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum autem adiectivum ''lang'' Latine &quot;longus, -a, -um&quot;] redditur; [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/insula?wb=gross&amp;nr=2 nomen vero Theodiscum ''Insel'' Latine &quot;insula, -ae&quot; f.] dicitur. Quam ob rem compositum &quot;Insula Longa&quot; sensum toponymi fideliter reddit.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Langeoog''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Langeooch''; [[Saxonice]] ''Langoog'')&lt;/small&gt;
* [[Isernhaga]]&lt;ref name=&quot;-haga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-haga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isernhagen''; [[Saxonice]] ''Isernhogen'')&lt;/small&gt;
* [[Isterberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Isterberg''; [[Saxonice]] ''Isterbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Itterbecca]]&lt;ref name=&quot;-ecca&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum suffixis ''-ec(k)'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-ecca-ae&quot; seu &quot;-eca-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-ec, -eck''' : -''ecca'', -''ēca'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Itterbeck'')&lt;/small&gt;
* [[Iuniun]]&lt;ref name=&quot;Iunium&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) 960 Iuniun (MGH DO I. Nr. 206 S. 285) (...) 1251 (A. 14. Jh.) Johan de June (UB Göttingen I Nr. 4 S. 5) 1266 ''Godefridus de Iunen [...] sacerdos'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Jühnde'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== K ===
{{div col|3}}
* [[Kakenstorpium]]&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kakenstorf''; [[Saxonice]] ''Kakenstörp'')&lt;/small&gt;
* [[Karwicium]]&lt;ref name=&quot;-icium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-itsch'' aut ''-itz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-icium-i&quot; aut &quot;-itium-i&quot; aut &quot;-icia-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-itsch, -itz''' : ''-icium, -itium, -icia'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Karwitz'')&lt;/small&gt;
* [[Katlenburgum-Lindavia]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-avia&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-avia-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Katlenburg-Lindau''; [[Saxonice]] ''Katelnborg-Lindau'')&lt;/small&gt;
* [[Kettencampus]]&lt;ref name=&quot;campus-i&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kettenkamp''; [[Saxonice]] ''Ketenkamp '')&lt;/small&gt;
* [[Kirchdorfium (Saxonia Inferior)|Kirchdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Kirchdorf''; [[Saxonice]] ''Karkdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Kirchgellersa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchgellersen''; [[Saxonice]] ''Karkgellsen'')&lt;/small&gt;
* [[Kirchseelta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchseelte''; [[Saxonice]] ''Seelte'')&lt;/small&gt;
* [[Kirchtimka]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchtimke''; [[Saxonice]] ''Karktimk'')&lt;/small&gt;
* [[Kirchwalseda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchwalsede''; [[Saxonice]] ''Karkwals'')&lt;/small&gt;
* [[Kissenbruga]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kissenbrück''; [[Saxonice]] ''Kissenbrügge'')&lt;/small&gt;
* [[Kneitlinga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kneitlingen''; [[Saxonice]] ''Kneitling'')&lt;/small&gt;
* [[Kneta Maior]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großenkneten''; [[Saxonice]] ''Grotekneten'')&lt;/small&gt;
* [[Krebecca]]&lt;ref name=&quot;-ecca&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Krebeck'')&lt;/small&gt;
* [[Krummendicum]]&lt;ref name=&quot;-dicum&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-di(e)k(e)'' aut ''-deich(e)'' aut ''-dijk'' aut ''-dyk(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dicum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Isendicum]] apud {{Graesse}}; aut [[Mardicum]] apud ''Dictionnaire universel françois et latin, vulgairement appelé Dictionnaire de Trévoux''.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Krummendeich''; [[Saxonice]] ''Krummendiek'')&lt;/small&gt;
* [[Kusta]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Küsten'')&lt;/small&gt;
* [[Kutenholtia]]&lt;ref name=&quot;-holtia&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-holz'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-holtia-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) -holz : -''holtia'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kutenholz''; [[Saxonice]] ''Kutenhult'' seu ''Kutenholt'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== L ===
{{div col|3}}
* [[Laatza]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Laatzen'')&lt;/small&gt;
* [[Lachendorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lachendorf''; [[Saxonice]] ''Lachendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Lacstidi]]&lt;ref name=&quot;Lacstidi&quot;&gt;Vide [https://www.mundart-kommission.lwl.org/media/filer_public/ef/48/ef48ff64-c0e3-4be5-906f-7d8f27fdba18/ndw_39__scheuermann_der_often.pdf?utm ''Mundart Kommission''], ubi dicitur &quot;(...) ''in locis quorum hec sunt nomina, Lacstidi, Romlo, Dudanebutli'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Loxstedt''; [[Saxonice]] ''Lox'')&lt;/small&gt;
* [[Ladorpe]]&lt;ref name=&quot;Abels 1929&quot;&gt;Abels, H. (1929). ''Die Ortsnamen des Emslandes, in ihrer sprachlichen und kulturgeschichtlichen Bedeutung''. [[Paderbronna]]e: Ferdinand Schöningh.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lorup''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Loorp''; [[Saxonice]] ''Loorpe'')&lt;/small&gt;
* [[Laerium]]&lt;ref name=&quot;Stüve 1789&quot;&gt;Stüve, J. E. (1789). ''Beschreibung des Fürstenthums Osnabrück mit einigen Urkunden''. Kißling.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Laer'')&lt;/small&gt;
* [[Laga (Saxonia Inferior)|Laga]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;&gt;Germanica et Romanica (praecipue Francica) toponyma cum suffixo ''-e'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-e''' : -''a'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lage''; [[Saxonice]] ''Loage'')&lt;/small&gt;
* [[Lahda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lähden''; [[Saxonice]] ''Löhn'')&lt;/small&gt;
* [[Lahna (Saxonia Inferior)|Lahna]]&lt;ref name=&quot;Lahna&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Lahn'' forma &quot;Lahna&quot; latinizari solet. Cf. [[Limburgum ad Lahnam]] et [[Laugana|Lahnam]] apud [http://www.archive.org/stream/a568395900unknuoft/a568395900unknuoft_djvu.txt ''Further correspondence respecting the relations existing between foreign governments and the court of Rome: in continuation of papers presented to the Parliament,'' March 27, 1851].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lahn''; [[Saxonice]] ''Lohn'')&lt;/small&gt;
* [[Lamespringa]]&lt;ref name=&quot;Lamespringa&quot;&gt;Vide [https://www.documentacatholicaomnia.eu/20vs/201_MGH/1925-1933%2C_MGH%2C_5_Antiquitates._01_Poetae_04_1._Poetae_Latini_Aevi_Carolini%2C_LT.pdf?utm ''Poetae Latini Aevi Carolini''], ubi dicitur &quot;(...) ''Agius autem Lamespringae monachus fuisse videatur'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lamspringe'')&lt;/small&gt;
* [[Lamestede]]&lt;ref name=&quot;Lamestede&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lamstedt/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''parochia Lamestede'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lamstedt''; [[Saxonice]] ''Loomst'')&lt;/small&gt;
* [[Landesberga]]&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Landesbergen''; [[Saxonice]] ''Landsebargen'')&lt;/small&gt;
* [[Landolfshusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Landolfshausen'')&lt;/small&gt;
* [[Langa (Circulus Terrae Emesensis)|Langa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langen'')&lt;/small&gt;
* [[Langa Inferior]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nieder&quot;&gt;Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo &quot;inferior-ius&quot; vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Niederlangen''; [[Saxonice]] ''Nederlangen'')&lt;/small&gt;
* [[Langa Superior]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Ober&quot;&gt;Theodiscum praefixum ''Ober-'' Latino adiectivo &quot;superior-ius&quot; vertitur. V.gr. Cf. [[Austria Superior|Austriam Superiorem]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oberlangen'')&lt;/small&gt;
* [[Langelege]]&lt;ref name=&quot;Langelege&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/langlingen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''ecclesia Langelege'' (Kirche Langlingen), (...) Bauern in Langlingen (''cives in Langelege'') (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Langlingen''; [[Saxonice]] ''Langeln'')&lt;/small&gt;
* [[Langelshemium]]&lt;ref name=&quot;Chemnitz 1717&quot;&gt;Chemnitz, B. P., (1717). ''Belli Sueco-Germanici Volumen Primum: In quo ostenditur, quibus de caussis Gustavus Adolphus, Suecorum Rex, in Germaniam transiverit''. Sumptibus Ioh. Caspari Meyeri.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Langelsheim'')&lt;/small&gt;
* [[Langwedel (Saxonia Inferior)|Langwedel]]&lt;ref name=&quot;Langwedel&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardLaurinderdeutschenOrtsgeschichte20161207-1612.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur &quot;(...) '''Langwedel''', 13. Jh., bei Verden, Donb351, (Flecken in dem Landkreis Verden,) rund15000 Einwohner, (apud bzw. ad castrum) Langwedel (1220)  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Langwedel'')&lt;/small&gt;
* [[Lare]]&lt;ref name=&quot;Lare&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) '''LAAR''' (Gem. Laar, Samtgem. Emlichheim) 1232 (A. 14. Jh.) ''totum Lare cum ecclesia'' (Gesta Episc. Traiect. S. 424 Z. 51) 1312 (Transs. 1332; A.) ''sex domos [...] de Lare'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Laar''; [[Saxonice]] ''Loar'')&lt;/small&gt;
* [[Lasdorpe]]&lt;ref name=&quot;Lasdorpe&quot;&gt;Vide [https://www.lastrup.de/portal/seiten/geschichte-900000009-31120.html?utm ''Lastrup''], ubi dicitur &quot;(...) „Curia Lasdorpe“ (Haupthof Lastrup) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lastrup''; quoque [[Saxonice]] ''Laastrup'')&lt;/small&gt;
* [[Lauenbruga]]&lt;ref name=&quot;-bruga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-brück(e)'' aut ''-brügge'' aut ''-brugg(e)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-bruga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Steinbruga]], [[Kissenbruga]], [[Bruga]], [[Bruga ad Ederum]], [[Osnabruga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lauenbrück''; [[Saxonice]] ''Lauenbrüch'')&lt;/small&gt;
* [[Lauenforda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lauenförde'')&lt;/small&gt;
* [[Lauenhaga]]&lt;ref name=&quot;-haga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-hag(e)(n)'' seu ''-ha(a)g'' seu ''-hague'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-haga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Haga (Franconia Superior)|Haga Franconiae Superioris]], [[Haga ad Ambram]], [[Haga (in Bavaria superiore)|Haga in Bavaria Superiore]] apud [[Index communium Bavariae|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Bavariae]]; [[Falkenhaga (Marchia)|Falkenhaga Marchiana]] apud [[Index communium Brandenburgi|articulum Vicipaediae Latinae de indice communium Brandenburgi]]; [[Haga Schauenburgi]], [[Haga Promontorium]], [[Haga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lauenhagen''; [[Saxonice]] ''Loamharen'')&lt;/small&gt;
* [[Leezdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Leezdorf''; [[Saxonice]] ''Leezdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Leha (Terrae Emesensis)|Leha]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lehe''; [[Saxonice]] ''Läie'')&lt;/small&gt;
* [[Lehrta]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehrte'')&lt;/small&gt;
* [[Leiferda]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leiferde'')&lt;/small&gt;
* [[Lembruchium]]&lt;ref name=&quot;-bruchium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-bruch'' seu ''-broich'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-bruchium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Horbruchium]] ac [[Mosbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus|indice urbium et communium Rhenaniae et Palatinatus]]; [[Legebruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Brandenburgi|indice communium Brandenburgi]]; [[Grevenbruchium]] apud articulum Vicipaediae Latinae de [[Index communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae|indice communium Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lembruch''; [[Saxonice]] ''Lembrouk'')&lt;/small&gt;
* [[Lemgovia]]&lt;ref name=&quot;Hofmannus&quot;&gt;{{Hofmannus}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-ovia&quot;&gt;[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-ovia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lemgow'')&lt;/small&gt;
* [[Lemwerdera]]&lt;ref name=&quot;Rüthning 1926&quot;&gt;Rüthning, G. (Ed.) (1926). ''Oldenburger Urkundenbuch''. Gerhard Stalling.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-ovia&quot;&gt;[[Linguae Germanicae|Germanica]] ac [[linguae Slavicae|Slavica]] toponyma cum suffixo ''-ov'' seu ''-öv'' seu ''ow'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-ovia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Asovia]], [[Brewnovia]], [[Czernichovia]], [[Glasgovia]], [[Golnovia]], [[Grabovia]], [[Kharkovia]], [[Laszovia]], [[Ostrovia]], [[Pscovia]], [[Racovia]], [[Sucovia]], [[Tarnovia]], [[Wengrovia]], [[Witkowa]], [[Wittovia]], [[Crovia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lemwerder'')&lt;/small&gt;
* [[Lengethe]]&lt;ref name=&quot;NOB VIII&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2261/NOB%20VIII_Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Peine.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB VIII_Die Ortsnamen des Landkreises Peine'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''in Lengethe'' (UB H.Hild. I Nr. 275 S. 259) 1213 ''in Lengede'' (UB H.Hild. I Nr. 660 S. 631) um 1232 ''in Lengethe archidiaconus'' (UB Goslar I Nr. 518 S. 499) 1235 ''in Lengete'' (Orig. Guelf. IV Nr. 50 S. 144) 1256 ''in archidiaconatibus de Barem et Lengede'' (UB H.Hild. II Nr. 992 S. 497) 1311 Lenghedhe apud Vusenam (UB H.Hild. IV Nr. 85 S. 45) 1316 ''in Lengede'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lengede''; [[Saxonice]] ''Lenge'')&lt;/small&gt;
* [[Lengenbostel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lengenbostel''; [[Saxonice]] ''Lengenbossel'')&lt;/small&gt;
* [[Lengirichi]]&lt;ref name=&quot;Lengirichi&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''AltdeutschesNamenbuch''], ubi dicitur &quot;(...) 2) Lengerich an der Wallage, Kr. Lingen (...) Lengirichi Osnabr. Ukb. ca. a. 1000. (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lengerich''; [[Saxonice]] ''Lengerke'')&lt;/small&gt;
* [[Leonis Forda]]&lt;ref name=&quot;Leonis Forda&quot;&gt;Vide [https://www.komoot.com/es-es/highlight/2261371 ''Iglesia Martín Lutero de Lemförde''], ubi dicitur &quot;(...) La comunidad fue mencionada por primera vez en un documento en 1248. En épocas anteriores, el lugar se llamaba Löwenförde, Leonis forda (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lemförde''; quoque [[Saxonice]] ''Lemfouer'')&lt;/small&gt;
* [[Leonovia]]&lt;ref name=&quot;Leonovia&quot;&gt;Vide [https://sempub.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum_vitae/de/wisski/navigate/93514/view?utm ''Propylaeum Vitae''], ubi dicitur &quot;(...) Leonovia-Brunsvigius (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lauenau''; [[Saxonice]] ''Laena'')&lt;/small&gt;
* [[Leopolis (Saxonia Inferior)|Leopolis]]&lt;ref name=&quot;Ebel 1960&quot;&gt;Ebel, W. (1960). ''Lübisches Recht: Erster Band''. Hansischer Geschichtsverein.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bleckede''; [[Saxonice]] ''Bleikd'')&lt;/small&gt;
* [[Leri]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leer''; [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Läär''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lier'')&lt;/small&gt;
* [[Lerin]]&lt;ref name=&quot;NOB VII&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB VII Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''in loco Lerin provincie Saxo[n]um iuxta flumen Ouácra'' (...) ''Lerim'' (...)''in Lere'' (mGH Urk. Hdl nr. 50 s. 71) 1196-1197 ''Lere'' (schneidmüller, Kollegiatstifte s. 311) 1234 ''in Lere'' (...) ''plebano in Lere'' (UB Braunschweig iii nr. 440 s. 325) 1344 ''in villa Leere'' (Flentje / Henrichvark, lehnbücher nr. 142 s. 69) 1380 ''Lere'' (UB Braunschweig Vii nr. 351 s. 324) 1419 ''actum in Lere'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lehre'')&lt;/small&gt;
* [[Lethi]]&lt;ref name=&quot;Lethi&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/lathen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Urkundlich ist der Ort im Emsland erstmals als ''Lethi'' im Urbar der Abtei Werden erwähnt; der Eintrag lässt sich auf das 10. Jh. datieren (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lathen''; [[Saxonice]] ''Laothen'')&lt;/small&gt;
* [[Liebenburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Liebenburg''; quoque [[Saxonice]] ''Liebenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Liliarum Vallis]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lilienthal''; [[Saxonice]] ''Leendaal'' seu ''Lelendaal'')&lt;/small&gt;
* [[Lindduri]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Lindern'')&lt;/small&gt;
* [[Lindhorstium]]&lt;ref name=&quot;-horstium&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lindhorst''; [[Saxonice]] ''Lindhoste'')&lt;/small&gt;
* [[Lindwedel]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lindwedel''; [[Saxonice]] ''Linneweh'')&lt;/small&gt;
* [[Linga (Amisia)|Linga]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lingen'')&lt;/small&gt;
* [[Linsburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Linsburg''; [[Saxonice]] ''Linsborg'')&lt;/small&gt;
* [[Lintlo]]&lt;ref name=&quot;Lintlo&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/kirchlinteln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Urkundlich ist das Dorf erstmals 1123 als ''Lintlo'' belegt (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Kirchlinteln''; [[Saxonice]] ''Karklinteln'' seu ''Kerklinteln'' seu ''Kerklinneln'')&lt;/small&gt;
* [[Liubeme]]&lt;ref name=&quot;Lübbow&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/luebbow/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) Schriftlich ist das zweizeilige Reihendorf erstmals in einer kaiserlichen Urkunde aus dem Jahr 956 erwähnt: Ks. Otto I. († 973) schenkte dem Kloster Quedlinburg sechs Dörfer, darunter ''Liubeme'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lübbow'')&lt;/small&gt;
* [[Locus Occidentalis (Saxonia Inferior)|Locus Occidentalis]]&lt;ref name=&quot;Cellarius 1703&quot;&gt;Cellarius, C. (1703). ''Geographia Antiqua iuxta et Nova''. Ienae: Bielckius.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Westerstede''; [[Saxonice]] ''Westerstäe'')&lt;/small&gt;
* [[Lon]]&lt;ref name=&quot;Lon&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''Das Güterverzeichniss Graf Heinrichs von Dale (1188)'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''parrochia Lon prope Vechtam'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lohne''; [[Saxonice]] ''Lohn'')&lt;/small&gt;
* [[Longa Indago]]&lt;ref name=&quot;Longa Indago&quot;&gt;Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''www.dbnl.org''], ubi dicitur &quot;(...) ''parrochianus de Longa Indagine'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Langenhagen''; [[Saxonice]] ''Langenhogen'')&lt;/small&gt;
* [[Longa Villa (Saxonia Inferior)|Longa Villa]]&lt;ref name=&quot;Longa Villa&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Langendorf'' Latino toponymo &quot;Longa Villa&quot; verti solet. Qua de correspondentia, vide [https://dbc.wroc.pl/Content/15237/PDF/17250.pdf?utm ''Das Waldhufendorf in Schlesien'', Gualterii Bernardi], ubi dicitur &quot;(...) Langedorf ca. 1305 L.F.B.208 Longa villa (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Langendorf''; [[Saxonice]] ''Langendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Loninga]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Löningen'')&lt;/small&gt;
* [[Lubberstedi]]&lt;ref name=&quot;Lubberstedi&quot;&gt;Vide [https://lübberstedt.de/ueber-unser-dorf/?utm ''Lübberstedt''], ubi dicitur &quot;(...) Der ursprüngliche Name „lubberstedi“ ist zusammengesetzt aus „stedi“ (Ort, Platz, Stelle), womit eine Ansiedlung bezeichnet wird, und „lubber“, dem Namen des (ursprünglichen) Familienoberhauptes des Einzelhofes bzw. der kleinen Gemeinschaftssiedlung, bedeutet also: „Lubbers-Stätte“. (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lübberstedt''; [[Saxonice]] ''Lübbs'')&lt;/small&gt;
* [[Luccavia (Saxonia Inferior)|Luccavia]]&lt;ref name=&quot;Luccavia&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Luckau'' forma &quot;Luccavia&quot; latinizari solet. Cf. [[Luccavia]]m apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Luckau'')&lt;/small&gt;
* [[Luchovia]]&lt;ref name=&quot;Luchovia&quot;&gt;Vide [https://ia801403.us.archive.org/28/items/antiquitatessele00keys/antiquitatessele00keys.pdf ''Antiquitates selectae septentrionales et Celticae''], ubi dicitur &quot;(...) De Venedicis aut Germanicis prope Luchoviam effossis Epistola ''Georgii Frid, Mithofii'' data Luchovia d. 17. Maji 1691 (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüchow''; [[Polabice]] ''Ljauchüw'')&lt;/small&gt;
* [[Ludersburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lüdersburg''; [[Saxonice]] ''Lüsborg'')&lt;/small&gt;
* [[Ludersfelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lüdersfeld''; [[Saxonice]] ''Lüschenfeile'')&lt;/small&gt;
* [[Luerdissa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Lüerdissen'')&lt;/small&gt;
* [[Luhda]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Luhden''; [[Saxonice]] ''Liuen'')&lt;/small&gt;
* [[Luneburgum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;magna urbs sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lüneburg''; [[Saxonice]] ''Lümborg'' seu ''Lünborg''; [[Lingua Saxonica antiqua|Palaeosaxonice]] ''Hliuni'')&lt;/small&gt;
* [[Lunne]]&lt;ref name=&quot;Lunne&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/haseluenne/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''civibus opidi nostri in Lunne'' (...)&quot;. Latinum autem gentilicium &quot;Haselunnensis-e&quot; est. Quo de gentilicio, vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Haselünne''; quoque [[Saxonice]] ''Lünne'')&lt;/small&gt;
* [[Lunni (commune generali Spella)|Lunni]]&lt;ref name=&quot;Lunni&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/Fontes/AltdeutschesNamenbuch-Bd2OrtsnamenLbisZ-3A-1913.pdf?utm ''Altdeutsches Namenbuch'']; ubi dicitur &quot;(...) '''Lunni.''' 9. 1) Altlünne bei Plantlünne (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Lünne'')&lt;/small&gt;
* [[Lutetsburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Lütetsburg''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Lütsbörg'')&lt;/small&gt;
* [[Luttera Regalis]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königslutter am Elm'')&lt;/small&gt;
* [[Lyese]]&lt;ref name=&quot;Lyese&quot;&gt;Vide [https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783835341944_A39332036/preview-9783835341944_A39332036.pdf?utm ''Urkundenbuch des Klosters Loccum''], ubi dicitur &quot;(...) in marchia Lyese proprietatis iure (...) in campis de Lyese trans Werram (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Leese'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== M ===
{{div col|3}}
* [[Maasa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Maasen'')&lt;/small&gt;
* [[Magna Palus]]&lt;ref name=&quot;Magna Palus&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/magnus?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum praefixum ''Große-'' Latino adiectivo &quot;magnus-a-um&quot;] et [https://www.koeblergerhard.de/germanistischewoerterbuecher/altsaechsischeswoerterbuch/asF.pdf Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine &quot;palus paludis&quot; (f.)] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Großefehn''; [[Saxonice]] ''Grootfehn'')&lt;/small&gt;
* [[Maius Vrelstede]]&lt;ref name=&quot;Maius Vrelstede&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der stadt WoLfsburg''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) 1318 ''in Maiori Vrelstede'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Frellstedt''; [[Saxonice]] ''Frillstidde'')&lt;/small&gt;
* [[Markloha]]&lt;ref name=&quot;-loha&quot;&gt;Germanica praesentia aut antiqua toponyma cum suffixis ''-loh(e)'' et ''-lo'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-loha-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ascloha]], [[Buohloha]], [[Eiloha]], [[Hadaloha]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;  &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marklohe'')&lt;/small&gt;
* [[Marlare (Saxonia Inferior)|Marlare]]&lt;ref name=&quot;Marlare&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Marl'' forma &quot;Marlare&quot; latinizari solet. Cf. [[Marlare|Marlare Rhenaniae Septentrionalis et Vestfaliae]] apud [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050913 ''Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 2. E-M''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marl'')&lt;/small&gt;
* [[Marsunnon]]&lt;ref name=&quot;Marsunnon&quot;&gt;Vide [https://historischer-rueckklick-bielefeld.com/wp-content/uploads/2026/01/07svhvr-texte_ocr.pdf?utm ''Die Ortsnamen des Osnabrücker Raumes''], ubi dicitur &quot;(...) ''Merzen (Marsunnon)'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Merzen'')&lt;/small&gt;
* [[Marxa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Marxen'')&lt;/small&gt;
* [[Masingi]]&lt;ref name=&quot;Messingen&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2258/WOB%2011%20Die%20Ortsnamen%20des%20Kreises%20Paderborn.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''WOB 11 Die Ortsnamen des Kreises Paderborn''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''silva Masingorum'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Messingen'')&lt;/small&gt;
* [[Mechtersa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Mechtersen''; [[Saxonice]] ''Mechtsen'')&lt;/small&gt;
* [[Meckelsa Maior]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Groß Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Groot Meckels'')&lt;/small&gt;
* [[Meckelsa Minor]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Klein Meckelsen''; [[Saxonice]] ''Lütt Meckels'')&lt;/small&gt;
* [[Media Lu]]&lt;ref name=&quot;Media Lu&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/mittelnkirchen/?utm ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi &quot;(...) Mittelnkirchen ist nach 1305 und 1322 als ''medie Lu'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Mittelnkirchen''; [[Saxonice]] ''Mittelskark'')&lt;/small&gt;
* [[Meinersa]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Meinersen''; [[Saxonice]] ''Maanze'')&lt;/small&gt;
* [[Melbike]]&lt;ref name=&quot;Melbeck&quot;&gt;Vide [https://www.samtgemeinde-ilmenau.de/PortalData/10/Resources/historie/dokumente/Orts-_und_Gewaessernamen_im_Landkreis_Lueneburg.pdf?utm ''Orts- und Gewässernamen im Landkreis Lueneburg'']. ubi &quot;(...) Melbeck 1296 in Melbeke. 1300 in villa Melbike. 1303 in villa Melbeke (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melbeck'')&lt;/small&gt;
* [[Mella]]&lt;ref name=&quot;Mella&quot;&gt;Vide [https://www.lemgo.de/fileadmin/user_upload/Dokumente/Stadtarchiv/Bib_974.pdf?utm ''Album studiosorum Academiae'']. ubi &quot;(...) Henrich Carl Kahmann Mella-Osnabrugensis (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Melle'')&lt;/small&gt;
* [[Mellinghusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Mellinghausen''; [[Saxonice]] ''Mellgenhusen'')&lt;/small&gt;
* [[Menslaga]]&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Menslage''; [[Saxonice]] ''Menslaoge'')&lt;/small&gt;
* [[Meppea]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Meppen''; quoque [[Saxonice]] ''Möppen'')&lt;/small&gt;
* [[Merdvelde]]&lt;ref name=&quot;Merdvelde&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/martfeld/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) 1318 ''Curtem in Merdvelde'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Martfeld''; [[Saxonice]] ''Mattfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Meribiki]]&lt;ref name=&quot;Meribiki&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&amp;langType=reviews&amp;lemmaID=3296&amp;utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur &quot;(...) '''Meerbeck''' (...) Meribiki MGd. 3 (1013) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Meerbeck''; [[Saxonice]] ''Mierbke'')&lt;/small&gt;
* [[Messencampus]]&lt;ref name=&quot;campus-i&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Messenkamp''; [[Saxonice]] ''Messenkampe'')&lt;/small&gt;
* [[Meynum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Meine'')&lt;/small&gt;
* [[Mittelstenaha]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Mittelstenahe''; [[Saxonice]] ''Mittelsnohn'')&lt;/small&gt;
* [[Moisburgum]]&lt;ref name=&quot;-burg&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-burg'' et ''-borg'' et ''-burgh'' et ''-bourg'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-burgum-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Wisingsburgum]], [[Edinburgum]], [[Alburgum]], [[Altenburgum]], [[Brandeburgum]], [[Caroburgum]], [[Doesburgum]], [[Friburgum]], [[Hamburgum]], [[Iulioburgum]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Moisburg''; [[Saxonice]] ''Mesborg'')&lt;/small&gt;
* [[Molberga]]&lt;ref name=&quot;Molberga&quot;&gt;Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camena/loescher2/loescherthreni.html ''THRENI, SEU LAMENTATIOnes Ieremiae Prophetae...''], ubi dicitur &quot;(...) 1318 ''Molberga vocatur'' (...) ''Sensit et externas Molberga innoxia vires'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Molbergen''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Molbiergen'')&lt;/small&gt;
* [[Mons Catonis (Saxonia Inferior)|Mons Catonis]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Cadenberge''; [[Saxonice]] ''Cuddeldutt'' seu ''Kumbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Monstere]]&lt;ref name=&quot;Monstere&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/munster-st-urbani/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''decima in Monstere'' (...)&quot;&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Munster''; [[Saxonice]] ''Munste'')&lt;/small&gt;
* [[Moormerlandia]]&lt;ref name=&quot;-landia&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-land'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-landia-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amelandia]], [[Bevelandia Australis]], [[Bevelandia Septentrionalis]], [[Bolandia]], [[Iutlandia]], [[Curlandia]], [[Estlandia]], [[Finlandia]], [[Flevolandia]], [[Friedlandia]], [[Islandia]], [[Gothlandia]], [[Hollandia]], [[Ingermanlandia]], [[Isalandia]] [[Lalandia]], [[Langelandia]], [[Oehtlandia]] [[Olandia]], [[Sallandia]], [[Samlandia]] [[Zelandia]], [[Selandia]] [[Fotlandia]], [[Wermelandia]] [[Withlandia]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moormerland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Moormerlound'')&lt;/small&gt;
* [[Moranga Curtis]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Moringen'')&lt;/small&gt;
* [[Mundia Hannoverana]]&lt;ref name=&quot;Mundia Hannoverana&quot;&gt;Vide [https://spatial.demo.geocode.earth/explore/place/wof/101810167?utm ''Geocode Earth''], ubi dicitur &quot;(...) LAT preferred '''Mundia Hannoverana''' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Hann. Münden'' seu ''Hannoversch Münden''; [[Saxonice]] ''Hannöversch Münnen'')&lt;/small&gt;
* [[Munimeri]]&lt;ref name=&quot;Dronke 1844&quot;&gt;Dronke, E. F. J. (Ed.) (1844). ''Traditiones et Antiquitates Fuldenses: Chartae et registra historica saeculi IX''. Fuldense: Typis Müllerianis.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Münder am Deister''; [[Saxonice]] ''Bad Münner'')&lt;/small&gt;
* [[Mutha]]&lt;ref name=&quot;Mutha&quot;&gt;Vide [https://niedersaechsischer-heimatbund.de/wp-content/uploads/2022/10/1022-Die-echte-und-die-gef%C3%A4lschten-Urkunden-f%C3%BCr-das-Kloster-St.-MIchaelis-in-Hildesheim_compressed.pdf?utm ''Niedersächsischer Heimatbund''], ubi dicitur &quot;(...) III. ''Mutha'' Güter (Urk. II S. 307); ''Mutha'' Güter (Urk. III S. 66) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Müden'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== N ===
{{div col|3}}
* [[Nahrendorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nahrendorf''; [[Saxonice]] ''Norndörp'')&lt;/small&gt;
* [[Nenndorfium (circulus Widmundensis)|Nenndorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nenndorf''; [[Saxonice]] ''Nenndörp'')&lt;/small&gt;
* [[Netesse]]&lt;ref name=&quot;Netesse&quot;&gt;Vide [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/item/WG33LCQUIIHK3OA7DR6IKIOFHW6FXKYJ?utm ''12 Lüneburger Ratsmannen bekunden, dass der Magister Bernard de Netesse (Neetze) ½ Rump Salz...''], ubi dicitur &quot;(...) Magister Bernard de Netesse (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neetze''; [[Saxonice]] ''Neetz'' seu ''Näätz'')&lt;/small&gt;
* [[Neuenhusa]]&lt;ref name=&quot;-husa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-haus(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-husa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Petrishusa]], [[Sachsenhusa]], [[Sangerhusa]], [[Sunthusa]], [[Ahusa]], [[Bebenhusa]], [[Buozolteshusa]], [[Chuzenhusa]], [[Husa]], [[Francohusa]], [[Gisinhusa]], [[Harthusa]], [[Hilpertohusa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenhaus''; [[Saxonice]] ''Neenhuus'')&lt;/small&gt;
* [[Neyenkerken]]&lt;ref name=&quot;Neyenkerken&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-lueneburger-heide/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''bona, que Vriban vulgariter nuncupantur, in Neyenkerken et Hellewede'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Ericetum Luneburgense|Ericeto Luneburgensi]]&lt;ref name=&quot;Ericetum&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Lüneburger&quot;&gt;Theodiscum gentilicium ''Lüneburger'' Latino &quot;Luneburgensis-e&quot; vertitur, quod ad [[Luneburgum]] refertur. Quo de toponymo, vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lüneburger Heide&quot;&gt;Theodisce ''Lüneburger Heide''.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkerken'')&lt;/small&gt;
* [[Niedernwohra]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Niedernwöhren''; [[Saxonice]] ''Niernweuern'')&lt;/small&gt;
* [[Nienstide]]&lt;ref name=&quot;Nienstide&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-07-2017/AAAKoeblerGerhardSamtgemeindeinderdeutschenOrtsgeschichte20170710%20-%20111.htm?utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur &quot;(...)  (Samtgemeinde in dem Landkreis Schaumburg,) rund 11000 Einwohner, Nienstide (1153-1170) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nienstädt''; [[Saxonice]] ''Nienstie'')&lt;/small&gt;
* [[Nighunburni]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Negenborn''; [[Saxonice]] ''Niägenborn'')&lt;/small&gt;
* [[Norda]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norden''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Nörden'')&lt;/small&gt;
* [[Nordcele]]&lt;ref name=&quot;Nordcele&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/wikiling/index.php?f=lemmaFull&amp;langType=reviews&amp;lemmaID=2774&amp;utm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur &quot;(...) '''Nordsehl''', 13. Jh., Gemeinde in Schaumburg, s. GOV Schaumburg 384, (in) Nordcele Cal (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nordsehl''; [[Saxonice]] ''Nordsiele'')&lt;/small&gt;
* [[Nordenhamia]]&lt;ref name=&quot;-ham&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-ham'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-hamia-ae&quot; aut &quot;hamium-i&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-ham''' : -''hamia,'' -''hamium'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordenham'')&lt;/small&gt;
* [[Norderneia]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Norderney''; [[Saxonice]] et [[lingua Saxonica|Eofrisosaxonice]] ''Nördernee'')&lt;/small&gt;
* [[Nordtmor]]&lt;ref name=&quot;Nordtmor&quot;&gt;Hoc Latinum toponymum regressive derivatur Latino e gentilicio &quot;Nordtmorensis-e&quot;. Quo de gentilicio, vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nortmoor/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''Nordtmorensis: Hermannus Gueneranus'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Nortmoor'')&lt;/small&gt;
* [[Norhtunon-Hardenberga]]&lt;ref name=&quot;Nörten&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/noerten/ ''Kirchengemeindelexikon'']. ubi dicitur &quot;(...) ''Norhtunon'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-berga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-berg'' aut ''-berge'' aut ''-bergen'' aut ''-berghe'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-berga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Amberga]], [[Annaberga]], [[Arensberga]], [[Asschaberga]], [[Bamberga]], [[Berga]], [[Blancoberga]], [[Bobbinberga]], [[Brunsberga]], [[Cassonberga]], [[Coloberga]], [[Eversberga]], [[Freiberga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nörten-Hardenberg''; [[Saxonice]] et [[Saxonice|Ostfalice]] ''Nörten-Harenbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Northarpa]]&lt;ref name=&quot;-tharpa&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-trup'' seu ''-drup'' seu ''-trop'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-tharpa-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Butilingtharpa]], [[Graftharpa]], [[Gumorodingtharpa]], [[Haringtharpa]], [[Heppingtharpa]], [[Holttharpa]], [[Hurstharpa]], [[Kathingtharpa]], [[Kiedeningtharpa]], [[Marastharpa]], [[Markiligtharpa]], [[Meinbrahtingtharpa]], [[Peingtharpa]], [[Radistharpa]], [[Sutharpa]], [[Tettingtharpa]], [[Vilomaringtharpa]], [[Winikingtharpa]], [[Varetharpa]], [[Vrilingtharpa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nortrup''; [[Saxonice]] ''Norpen'')&lt;/small&gt;
* [[Northemium]]&lt;ref name=&quot;Nothemium&quot;&gt;Vide [https://mateo.uni-mannheim.de/camenahist/wassenberg1/Wassenberg_florus.html ''FLORUS GERMANICUS''] , ubi dicitur &quot;(...) Et VVolferbytum, Northemium, Steinbruggam, Nienburgum (...) Primo vere Tillius tribunos suos Northemium misit (...) Caesaeriani Northemium expugnant (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Northeim''; [[Saxonice]] ''Nuurten'')&lt;/small&gt;
* [[Northorna]]&lt;ref name=&quot;Egli 1893&quot;&gt;Egli, J. J. (1893). ''Nomina Geographica: Sprach- und Sacherklärung von 42000 Geographischen Namen aller Erdräume''. [[Lipsia]]e: Friedrich Brandstetter.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nordhorn''; [[Saxonice]] ''Nothoorn'' seu ''Notthoarn'' seu ''Netthoarn'' seu ''Noordhoorn'')&lt;/small&gt;
* [[Nortleda]]&lt;ref name=&quot;Nortleda&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordleda/?utm ''Kirchengemeindelexikon''] , ubi dicitur &quot;(...) urkundlich erstmals 1312 als ''Nortleda'' belegt (...) ''Marquardus de Nortleda'' (...) ''Thidericus rector ecclesie in Nortleda'' (...) ''rector parochialis ecclesia in Nortleda'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nordleda''; [[Saxonice]] ''De Lee'' seu ''Lee'')&lt;/small&gt;
* [[Notendorpe]]&lt;ref name=&quot;Notendorpe&quot;&gt;Vide [https://mgh.de/storage/app/media/v-ed/Urkunden_Heinrich_VI_deut_franzoes_italien_Empfaenger_DD_Vorabedition_Pferschy-Maleczek_2020-02-16.pdf?utm ''Die Urkunden Heinrichs VI: Vorabedition''], ubi dicitur &quot;(...) ''confirmamus ducentos mansos in Notendorpe'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Natendorf''; [[Saxonice]] ''Natendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Nottensdorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Nottensdorf''; [[Saxonice]] ''Nottensdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Civitas (Saxonia Inferior)|Nova Civitas]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neustadt am Rübenberge'' seu ''Neustadt a. Rbge.''; [[Saxonice]] ''Niestadt'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Darchavia]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;-avia&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-au'' seu ''-aw'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-avia-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Iereslavia]], [[Iunonwladislavia]], [[Labiavia]], [[Landavia]], [[Lindavia]], [[Liptavia]], [[Lobavia]], [[Lochavia]], [[Lublavia]], [[Luccavia]], [[Mitavia]], [[Multavia]], [[Namslavia]], [[Neoboleslavia]], [[Olavia]], [[Oppavia]], [[Pegavia]], [[Pillavia]], [[Premislavia]], inter alia, apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neu Darchau''; [[Saxonice]] ''Nee Darchau'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Domus (Saxonia Inferior)|Nova Domus]]&lt;ref name=&quot;Nova Domus&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Neuhaus'' Latino &quot;Nova Domum&quot; verti solet. Cf. Novas Domus apud {{Graesse}} aut [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB00050912?p=1&amp;cq=Antonius%20%E3%80%88de%20Brixia%E3%80%89&amp;lang=de ''Orbis latinus : Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit / 1. A-D''].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuhaus''; [[Saxonice]] ''Neehuus'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Ecclesia (prope Birsinam)|Nova Ecclesia]]&lt;ref name=&quot;Nova Ecclesia&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Neuenkirchen'' Latino &quot;Nova Ecclesia&quot; verti solet. Cf. [[Nova Ecclesia (Liebenburgum)|Novam Ecclesiam Liebenburgensem]] apud [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/2262/NOB%20X%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Goslar.pdf?utm ''NOB X Die Ortsnamen des Landkreises Goslar''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; [[Nova Ecclesia (Rugia)|Novam Ecclesiam in Rugia]] apud Fabricii (anno 1862) ''Urkunden zur Geschichte des Fürstenthums Rügen unter den eingebornen Fürsten''; [[Nova Ecclesia (prope Anclamum)|Novam Ecclesiam]] prope [[Anclamum]] apud Eggert (anno 1970) ''Geschichte Pommerns: Vol. 1. Bis zum Westfälischen Frieden''; [[Nova Ecclesia (prope Brandenburgum Novum)|Novam Ecclesiam]] prope Brandenburgum Novum apud ''Mecklenburgisches Urkundenbuch'' (Vol. 9); et Novam Ecclesiam Pomeranam apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(prope [[Birsina]]m&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Ecclesia-Vorda]]&lt;ref name=&quot;Nova Ecclesia&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;-a&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen-Vörden''; [[Saxonice]] ''Nienkerken-Vörden'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Exclusa Harlingana]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;exclusa&gt;Vocabulum et suffixum [[lingua Saxonica|Saxonicum]] ''(-)Siel'' Theodisco vocabulum ''Schleuse'' respondet, ut iam Adelungus in ''Grammatisch-kritischem Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart'' s. v. ''Schleuse'' testatur: &quot;Im Niederdeutschen wird eine Schleuse ... ein Siel ... [vocatur]&quot;; ipsum autem Theodiscum ''Schleuse'' Latine &quot;exclusa, -ae&quot; f. redditur, nam Adelungus ibidem ''Schleuse'' inter mediae Latinitatis vocabula &quot;exclusa&quot;, &quot;inclusura&quot;, &quot;conclusio&quot;, &quot;sclusa&quot;, &quot;clusa&quot; refert, et ''Lexicon Latinum Hodiernum'' quoque ''Schleuse'' = &quot;exclusa, -ae&quot; f. tradit.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Harlinganus-a-um&quot;&gt;Theodiscum gentilicium interfixum ''-harlinger-'' Latino &quot;harlinganus-a-um&quot; vertitur. Quo de Latino gentilicio, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3275/Altharlingersiel.pdf?utm Heinze, A. (2015). ''Altharlingersiel''. Ostfriesische Landschaft, Bibliothek/Ortsdatenbank], ubi dicitur &quot;(...) claustrum Harlinganum (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuharlingersiel''; [[Saxonice]] ''Neeharlingersiel'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Indago (Circulus terrae Cellensis)|Nova Indago]]&lt;ref name=&quot;Nienhagen&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Nienhagen'' &quot;Nova Indago&quot; latinizari solet. Cf. [https://archive.org/stream/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ/bub_gb_WfU-AAAAcAAJ_djvu.txt ''&quot;Meklenburgisches Urkundenbuch / 4 1297-1300 ; Nachträge und Register zu Band I - IV''], ubi dicitur &quot;(...) Nienhagen, A. Doberan, Kspl. Lichtenhagen, 13 NO Rostock, Nigenhaghen, Noua Indago, Nygenhaghen (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nienhagen'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Leha]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;-e&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Neulehe'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Lu]]&lt;ref name=&quot;Nova Lu&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-altes-land/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) urkundlich erstmals 1274 als ''Nova Lu'' belegt (...) Landesgemeinde Altes Land (1361 eigenes Siegel, Umschrift: ''Sigillum communitates veteris terrae'') (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Vetus Terra|Vetere Terra]]&lt;ref name=&quot;Nova Lu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Vetus Terra&quot;&gt;Theodisce ''Altes Land''.&lt;/ref&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neekark'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Palus Campensis]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;campensis&quot;&gt;Theodiscum interfixum ''-kamper-'' Latino gentilicio &quot;campensis-e&quot; vertitur, quod ad vocabulum &quot;campus-i&quot; (Theodisce ''Kamp'') refertur. Revera, [https://ewa.saw-leipzig.de/articles/80250/en?utm Germanica toponyma cum lexemate ''-kamp'' seu ''-kampf'' seu ''-camp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-campus-i&quot;], quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;-fehn&quot;&gt;Theodiscum suffixum ''-fehn'' Latino nomine &quot;palus paludis&quot; (f.)] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neukamperfehn''; [[Saxonice]] ''Neeikamperfehn'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Scona Mora]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Scona Mora&quot;&gt;Vide [https://www.holtgast-urlaub.de/cgi-bin/hvv/index.pl?gid=&amp;id=&amp;mid=40&amp;utm ''Die Benediktinerzeit''], ubi dicitur &quot;(...) Der Visiator fand um 1290 im Kloster &quot;Scona Mora&quot; (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Neuschoo''; [[Saxonice]] ''Neeschoo'')&lt;/small&gt;
* [[Nova Urbs (Saxonia Inferior)|Nova Urbs]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Nienburg/Weser''; [[Saxonice]] ''Näinborg'' seu ''Nienborg'' seu ''Neenborg'' seu ''Negenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Novale Frigidum]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Colnrade''; [[Saxonice]] ''Kollenroad'')&lt;/small&gt;
* [[Novum Burgium]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Neu?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum adiectivum aut praefixum ''Neu(-)'' Latino adiectivo &quot;novus-a-um&quot;] vertitur.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Remling VII 2026&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neubörger''; [[Saxonice]] ''Naiboorger'')&lt;/small&gt;
* [[Novum Wulmstorpium]]&lt;ref name=&quot;Neu&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;-torpium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-torf'' et ''-torp'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-torpium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ebbestorpium]] apud Jaitner, K. (Ed.) (1985). ''Urkundenbuch des Klosters Ebstorf (Lüneburger Urkundenbuch, 14. Abteilung)''. Lax Verlag; [[Ermelstorpium]] apud Pratje, J. H. (1759). ''Historische Nachrichten von den ehemaligen vicedominis in ditione Bremensi:...''. Stadae: Typis H. C. Götheli; [[Gottorpium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neu Wulmstorf''; [[Saxonice]] ''Vosshusen'')&lt;/small&gt;
* [[Nyenkerken (Circulus Osnabrugae)|Nyenkerken]]&lt;ref name=&quot;NyenkerkenII&quot;&gt;Vide [https://www.dbnl.org/tekst/_bij005190401_01/_bij005190401_01_0009.php?utm ''dbnl''], ubi dicitur &quot;(...) ''Item curtis in Nyenkerken'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Osnabrugae|Circulo Osnabrugae]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Osnabrück&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Nienkerken'')&lt;/small&gt;
* [[Nyenkerken (Haduloha)|Nyenkerken]]&lt;ref name=&quot;Nyenkerken&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/neuenkirchen-land-hadeln/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''rector parrochialis ecclesie in Nyenkerken'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Haduloha (commune generale)|Haduloha]]&lt;ref name=&quot;Haduloha&quot;&gt;Vide [https://www.lwl.org/westfaelische-geschichte/txt/wz-9396.pdf?utm ''Westfälische Geschichte''], ubi dicitur &quot;(...) &quot;Haduloha ... - hoc enim loco nomen, ubi oceanus Saxoniam alluit (...)&quot;.&lt;/ref&gt; ([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Land Hadeln'')&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Neuenkirchen''; [[Saxonice]] ''Neenkarken'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== O ===
{{div col|3}}
* [[Oberndorfium (Osta)|Oberndorfium]]&lt;ref name=&quot;-dorf&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixo ''-dorf'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-dorfium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ensdorfium]], [[Burgdorfium]], [[Altdorfium]], [[Oberndorfium]], [[Rebdorfium]], [[Schenckendorfium]], [[Wilhelmersdorfium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Oberndorf''; [[Saxonice]] ''Öberndörp'')&lt;/small&gt;
* [[Obernfelda]]&lt;ref name=&quot;-felda&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-feld(en)'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-felda-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Falufelda]], [[Frauenfelda]], [[Heresfelda]], [[Hirutfelda]], [[Ilfelda]], [[Mansfelda]], [[Salfelda]], [[Sualafelda]], [[Alfelda]], [[Alsfelda]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Obernfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Obernholtia]]&lt;ref name=&quot;-holtia&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Obernholz''; [[Saxonice]] ''Obernholt'')&lt;/small&gt;
* [[Obernkircha]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Obernkirchen''; [[Saxonice]] ''Öwernkerken'')&lt;/small&gt;
* [[Ochtersum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Ochtersum'')&lt;/small&gt;
* [[Odenhus]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Osloß'')&lt;/small&gt;
* [[Oderquatum]]&lt;ref name=&quot;Oderquatum&quot;&gt;Germanica et Romanica toponyma cum terminationibus ''-at'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-atum-i&quot;. Qua de latinizatione, vide [https://es.scribd.com/document/441536698/1983-Stearn-Botanical-Latin-pesquisavel-pdf ''Botanical Latin''], ubi dicitur &quot;(...) '''-at''' : -''atum'' (...)&quot;. Hoc casu, latinizantia suffixa formae antiquae huius toponymi &quot;Oderquat&quot; applicantur; quo de toponymo, vide [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/99/Zeitschrift_des_Historischen_Vereins_f%C3%BCr_Niedersachsen_%28IA_zeitschriftdeshi1889hist%29.pdf?utm ''Zeitschrift des Historischen Vereins für Niedersachsen''], ubi dicitur &quot;(...) Cadenberghe, Oppele, Oderquat (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oederquart'')&lt;/small&gt;
* [[Odishemium]]&lt;ref name=&quot;-hemium&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-he(i)m'' et ''-hjem'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-hemium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Ingelhemium]], [[Eboreshemium]], [[Arnhemium]], [[Oppenhemium]], [[Forchemium]], [[Gerineshemium]], [[Benthemium]], [[Buxhemium]], [[Dronthemium]], [[Enshemium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Odisheim''; [[Saxonice]] ''Godshem'')&lt;/small&gt;
* [[Oen (Saxonia Inferior)|Oen]]&lt;ref name=&quot;NOB XV&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/3014/NOB%20XV%20Grafschaft%20Bentheim.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''NOB XV Grafschaft Bentheim''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}; ubi dicitur &quot;(...) ''de dotali manso ecclesie Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de curia Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) 1110 (A. 14. Jh.) ''de domo Bernhardi Oen'' (Niesert, Beiträge I Nr. 83 S. 258) um 1150 ''in Toń'' (Urb. Werden I S. 234 Z. 19) 1188-1331 (A. 1331) ''in parrochia On'' (Philippi/Bannier, Güterverzeichnis S. 420) 1213 ''in parochia On'' (Niesert, Urkundensammlung IV Nr. 48 S. 188) 1263 ''de domo Herewici de One'' (WUB III Nr. 706 S. 366) 1282-1306 (A. Mitte 16. Jh.) ''curtem dictam Runhoff in parochia On'' (...) ''in parrochia On'' (...) ''domum des Doven in parochia Oen'' (...) ''curtem dictam Ruvenhoff, Cortehus in parochia On'' (...) ''in parochia Oen'' (Bruns, LB Steinfurt Nr. K53 S. 58) 1367 ''in parrochia, in qua et legione dictis Oen'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Ohne'')&lt;/small&gt;
* [[Oesinga Maior]]&lt;ref name=&quot;-inga&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-ing'' et ''-ingen'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-inga-ae&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Huninga]], [[Ihilinga]], [[Incinga]], [[Isininga]], [[Lauginga]], [[Leichlinga]], [[Liuchinga]], [[Liutmuntinga]], [[Lollinga]], [[Machtolvinga]], [[Mecchinga]], [[Memminga]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;KleinGrosse&quot;&gt;De interpretatione toponymica adiectivorum Germanicorum &quot;Klein&quot; et &quot;Gross&quot; per Latina &quot;Minor-us&quot; et &quot;Maior-ius&quot;, vide: Casemir, K., Ohainski, U., &amp; Udolph, J. (2018). ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg (Niedersächsisches Ortsnamenbuch, Teil VII)''. Verlag für Regionalgeschichte.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Groß Oesingen''; [[Saxonice]] ''Groot Oesingen'')&lt;/small&gt;
* [[Oetza]]&lt;ref name=&quot;-a&quot;&gt;Germanica toponyma cum terminatione ''-en'' plerumque latinizari solent addita terminatione latinizata &quot;-a-ae&quot;, quamquam huius terminationis variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Stolpa]], [[Dresda]] apud articulum Vicipaedia de [https://la.wikipedia.org/wiki/Index_urbium_et_communium_Saxoniae indice urbium et communium Saxoniae]; et Ala, [[Amma]], [[Brema]], [[Salancema]], Wisa, [[Groninga]], [[Toringa]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nieder&quot;&gt;Theodiscum praefixum ''Nieder-'' Latino adiectivo &quot;inferior-ius&quot; vertitur. V.gr., cf. [[Saxonia Inferior|Saxoniam Inferiorem]].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Oetzen''; [[Saxonice]] ''Ötzen'')&lt;/small&gt;
* [[Ohrum]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ohrum''; [[Saxonice]] ''Ohrn'')&lt;/small&gt;
* [[Oldenburgum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;&gt;{{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Oldenburg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ooldenbuurich''; [[Saxonice]] ''Ollnborg'' seu ''Ollenbörg'' seu ''Ollenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Oldendorfium (Luya)|Oldendorfium]]&lt;ref name=&quot;Oldendorfium&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Oldendorf'' in Latinam &quot;Oldendorfium&quot; verti solet. V.gr. vide [https://www.bavarikon.de/object/bav:BSB-MDZ-00000BSB10932874?p=378&amp;cq=ad&amp;lang=de ''Boicae Gentis Annalium Partis III Liber XXXIII''], ubi dicitur &quot;(...) Ergo comperto, Vrangelium coactis ad Oldendorfium copijs (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(ad [[Luya]]m&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olndörp'')&lt;/small&gt;
* [[Oldendorpe]]&lt;ref name=&quot;Oldendorpe&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/oldendorf-landkreis-stade/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''dominus Hermannus, rector ecclesie in Oldendorpe'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(in [[Circulus Stadae|Circulo Stadae]]&lt;ref name=&quot;Landkreis Stade&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Olendörp'')&lt;/small&gt;
* [[Osta (Saxonia Inferior)|Osta]]&lt;ref name=&quot;Osta&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osten-oste/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''dominus Otto, rector ecclesie in Osta'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Osten''; [[Saxonice]] ''Oosten'')&lt;/small&gt;
* [[Osterbroke]]&lt;ref name=&quot;Osterbroke&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/osterbruch/ ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''ecclesia in Osterbroke'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Osterbruch''; [[Saxonice]] ''Osterbrook'')&lt;/small&gt;
* [[Ostereistadium]]&lt;ref name=&quot;-stadt&quot;&gt;Germanica toponyma cum suffixis ''-stadt'' et ''-stedt'' plerumque latinizari solent addito suffixo latinizato &quot;-stadium-i&quot;, quamquam huius suffixi variantes inveniri possunt. Exempli gratiā: [[Arnstadium]], [[Bernstadium]], [[Berolstadium]], [[Carolostadium]], [[Hermannostadium]], [[Darmstadium]], [[Freistadium]], [[Eisenstadium]], [[Fraustadium]], [[Harpstadium]], [[Helmstadium]], [[Altstadium]], [[Auerstadium]] apud {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ostereistedt''; [[Saxonice]] ''Oostereis'')&lt;/small&gt;
* [[Osteroda ad Harthicos montes|Osteroda ad Harthicos Montes]]&lt;ref name=&quot;Osterode am Harz&quot;&gt;Vide [https://www.geonames.org/advanced-search.html?q=Goettingen ''www.geonames.org''], ubi dicitur &quot;(...) Osterode am Harz Osteroda ad Harthicos montes (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Osterode am Harz''; [[Saxonice]] ''Ostroe'')&lt;/small&gt;
* [[Osterwald]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')&lt;/small&gt;
* [[Ostrhauderfehn]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')&lt;/small&gt;
* [[Ottenstein (Niedersachsen)|Ottenstein]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] '''')&lt;/small&gt;
* [[Otter]]
* [[Otterndorf]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Ottersberg]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt;
* [[Ovelgönne]]
* [[Ovenhagium]]&lt;ref name=&quot;Schlegel 1703&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Auhagen'')&lt;/small&gt;
* [[Oyten]]	
{{div col end}}

=== P ===
{{div col|3}}
* [[Padingbüttel]]
* [[Palus Hagensis]]&lt;ref name=&quot;Palus Hagensis&quot;&gt;[https://www.latin-is-simple.com/de/vocabulary/noun/13172/ Theodiscum toponymicum suffixum ''-marsch'' Latino vocabulo &quot;palus paludis&quot; vertitur] et Latinum gentilicium &quot;Hagensis-e&quot;, quod ad [[Haga (Saxonia Inferior)|Hagam]] refertur, Theodiscum gentilicium praefixum ''Hager-'' vertitur. Quo de gentilicio et toponymo, vide [https://bibliothek.ostfriesischelandschaft.de/wp-content/uploads/sites/3/dateiarchiv/3191/Hage.pdf?utm ''Historische Ortsdatenbank für Ostfriesland''], ubi dicitur &quot;(...) Erscheinung trat der Ort als „curatus Hagensis“ im Jahr 1400. Spätere Bezeichnungen waren „Haga“ (um 1409)  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hagermarsch'')&lt;/small&gt;
* [[Palus Hilcae]]&lt;ref name=&quot;Hilkenbrook&quot;&gt;Theodiscum toponymum ''Hilkenbrook'', quamquam hodiernum est, syntagmate ''Palus Hilcae'' Latine verti potest. Nomen Germanicum ''Hilcke'', variatio nominis Theodisci ''Hilken-'', apud Stark ad formam Latinam &quot;Hilca-ae&quot; refertur, quae saeculo XII testata est (''Monumenta Garsensia'', n. 37; ''Monumenta Boica'' I, 27): Stark, F. (1866), ''Die Kosenamen der Germanen'', p. 318. Brook, i. e. bruoh «Sumpf, sumpfiges Gelände», Latine &quot;palus, paludis&quot; reddi potest. Itaque, anthroponomycum praefixum ''Hilken-'' ad nomen ''Hilca'' relatum et suffixum ''brook'' per vocabulum &quot;palus, paludis&quot; redditum, ''Hilkenbrook'' interpretari licet &quot;Palus Hilcae&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Hilkenbrook'')&lt;/small&gt;
* [[Palus Regis]]&lt;ref name=&quot;Palus Regis&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum suffixum ''-moor'' Latino vocabulo &quot;palus-udis&quot; vertitur] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/rex?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum praefixum genetivo casu ''Königs-'' Latino genetivo &quot;regis&quot;] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Königsmoor'')&lt;/small&gt;
* [[Papenburg]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Parsau]]
* [[Pattensen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Pegestorf]]
* [[Pennigsehl]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Pennigsähle'')&lt;/small&gt;
* [[Petrimons]]&lt;ref name=&quot;Perizonius 1758&quot;&gt;Perizonius, J. (1758). ''Compendium historiarum antiquissimarum, civilium et ecclesiasticarum, usque ad seculum decimum octavum: Cum appendice de ducatu Westphaliae et comitatu Petrimontano''. Ex officina Wetsteniana.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Pyrmont''; [[Saxonice]] ''Bad Puurmont'')&lt;/small&gt;
* [[Pohle]]
* [[Pollhagen]]
* [[Pons Cobbanus]]&lt;ref name=&quot;Leuckfeld 1714&quot;&gt;Leuckfeld, J. G. (1714). ''Antiquitates Blankenburgenses, oder Historische Beschreibung derer vormals berühmten Grafen von Blankenburg, nebst dazugehörigen diplomatibus und Chartis''. Gottfried Freytag.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Coppenbrügge'')&lt;/small&gt;
* [[Poynum]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Peine''; [[Saxonice]] ''Paane''; [[Lingua Theodisca alta recens|Protoneoaltotheodisce]] ''Peina'')&lt;/small&gt;
* [[Praefectura Neohusana]]&lt;ref name=&quot;Grupen II 1742&quot;&gt;Grupen, C. U. (1742). ''Disceptationes Forenses cum Observationibus Juris: De originibus et iurisdictione praefecturarum ditionis Brunsvicensis (Caput de Praefectura Neohusana)'' (Vol. II). Hannoverae: Förster.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Amt Neuhaus'')&lt;/small&gt;
* [[Pratum Vitulorum]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Calberlah'')&lt;/small&gt;
* [[Prezelle]]
* [[Prinzhöfte]]
{{div col end}}

=== Q ===
{{div col|3}}
* [[Quakenbrück]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Quendorf]]
* [[Querenhorst]]
* [[Quernheim]]
{{div col end}}

=== R ===
{{div col|3}}
* [[Räbke]]
* [[Radbruch]]
* [[Raddestorf]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rastörpe'')&lt;/small&gt;
* [[Rastdorf]]
* [[Rastede]]
* [[Rätzlingen (Niedersachsen)|Rätzlingen]]
* [[Rechtsupweg]]
* [[Reeßum]]
* [[Regesbostel]]
* [[Rehburg-Loccum]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rehborg-Locken'')&lt;/small&gt;
* [[Rehden]]
* [[Rehlingen]]
* [[Reinstorf]]
* [[Remlingen (Niedersachsen)|Remlingen]]
* [[Renkenberge]]
* [[Rennau]]
* [[Reppenstedt]]
* [[Rethem (Aller)]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Rhade]]
* [[Rhauderfehn]]
* [[Rhede (Ems)]]
* [[Rhumspringe]]
* [[Ribbesbüttel]]
* [[Riede (Landkreis Verden)|Riede]]
* [[Rieste]]
* [[Ringe]]
* [[Ringstedt]]
* [[Rinteln]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Ritterhude]]
* [[Rodenberg]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Rodewald]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rowohle'')&lt;/small&gt;
* [[Rohrsen]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Rohßen'')&lt;/small&gt;
* [[Roklum]]
* [[Rollshausen]]
* [[Römstedt]]
* [[Ronnenberg]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Ronnenbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Rosche]]
* [[Rosdorf]]
* [[Rosengarten (Landkreis Harburg)|Rosengarten]]
* [[Rotenburgum ad Wemmam]]&lt;ref name=&quot;Rotenburgum ad Wemmam&quot;&gt;De Latino toponymico syntagmate &quot;[[Rotenburgum ad Wemmam]]&quot; -ad quod Latinum gentilicium &quot;Rotenburgensis-e&quot; refertur-, vide homonymas urbes apud {{Graesse}} et {{Hofmannus}}. De hydronymo &quot;[[Wemma]]&quot;, etiam vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Rotenburg''; quoque [[Theodisce]] ''Rotenburg an der Wümme''; [[Saxonice]] ''Rodenborg'')&lt;/small&gt;
* [[Rötgesbüttel]]
* [[Rüdershausen]]
* [[Rühen]]
* [[Rullstorf]]
{{div col end}}

=== S ===
{{div col|3}}
* [[Sachsenhagen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Sagterlandia]]&lt;ref name=&quot;BOV 2013&quot;&gt;Bischöfliches Offizialat Vechta (2013). ''Findbuch des Offizialatsarchivs Vechta: Altes Archiv (Abteilung A: Saterlandia, Kirchliche Unterlagen, Akte A 8: „Informatio de Sagterlandia“ aus dem Jahre 1710)''. Vechtae, in Germania: Bischöfliches Offizialat.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Saterland''; quoque [[Theodisce]] ''Sagterland''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Seelterlound'')&lt;/small&gt;
* [[Salis Cancellum]]&lt;ref name=&quot;Cellarius 1703&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Salzgitter''; [[Saxonice]] ''Soltgitter'')&lt;/small&gt;
* [[Salzbergen]]
* [[Salzdetfordium]]&lt;ref name=&quot;Marcard 1805&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Salzdetfurth'')&lt;/small&gt;
* [[Salzhausen]]
* [[Salzhemmendorf]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt;
* [[Samern]]
* [[Sandbostel]]
* [[Sande (Frisia)|Sande]]
* [[Sanctae Mariae Vallis]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus E-M&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Mariental'')&lt;/small&gt;
* [[Sarstedt]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Sassenburg]]
* [[Sathsa]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bad Sachsa'')&lt;/small&gt;
* [[Sauensiek]]
* [[Schapen]]
* [[Scharnebeck]]
* [[Scheden]]
* [[Scheeßel]]
* [[Schellerten]]
* [[Schiffdorf]]
* [[Schladen-Werla]]
* [[Schnackenburg]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schnega]]
* [[Schneverdingen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schola Dei]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Ihlow''; [[Saxonice]] ''Ihl'')&lt;/small&gt;
* [[Scholen]]
* [[Schönewörde]]
* [[Schöningen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schöppenstedt]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schortens]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schüttorf]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Schwaförden]]
* [[Schwanewede]]
* [[Schwarme]]	
* [[Schwarmstedt]]
* [[Schweindorf]]
* [[Schweringen]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Swering'')&lt;/small&gt;
* [[Schwerinsdorf]]
* [[Schwienau]]
* [[Schwülper]]
* [[Seeburg (Niedersachsen)|Seeburg]]
* [[Seedorf (bei Zeven)|Seedorf]]
* [[Seelze]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Seesen]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Seevetal]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Seggebruch]]
* [[Sehlde]]
* [[Sehlem (Niedersachsen)|Sehlem]]
* [[Sehnde]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Seinje'')&lt;/small&gt;
* [[Selsingen]]
* [[Semmenstedt]]
* [[Seulingen]]
* [[Sibbesse]]
* [[Sickte]]
* [[Siedenburg]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt;
* [[Sittensen]]
* [[Soderstorf]]
* [[Sögel]]	
* [[Söhlde]]
* [[Söllingen (Niedersachsen)|Söllingen]]
* [[Soltau]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Soltendieck]]
* [[Sottrum]]
* [[Spahnharrenstätte]]
* [[Spella]]&lt;ref name=&quot;Spella&quot;&gt;Vide [https://www.emsland.com/la/tour/emsland-route-395-km?utm ''www.esland.com''], ubi dicitur &quot;(...) A Spella ad Rhenum: circiter XVI km (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Spelle'')&lt;/small&gt;
* [[Spiekeroog]]
* [[Sprakensehl]]
* [[Springe]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Stadae]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Stade''; [[Saxonice]] ''Stood'')&lt;/small&gt;
* [[Stadlandia]]&lt;ref&gt;Ioannes Iustus Wynkelman, [https://books.google.com/books?id=WvgaAAAAYAAJ&amp;pg=PA617&amp;lpg=PA617&amp;dq=statlandia+saxonia&amp;source=bl&amp;ots=Ysl9JI4L06&amp;sig=2y6x3I38sU3-RcrP0HtnSkUxssI&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0CCwQ6AEwA2oVChMIwqiv-NWMxgIVQgmSCh2CZwDj#v=onepage&amp;q=statlandia%20saxonia&amp;f=false ''Notitia historico-politica veteris Saxo-Westphaliae finitimarumque regionum,''] 1667:277.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Stadland'')&lt;/small&gt;
* [[Staffhorst]]
* [[Staufenberg]]
* [[Stavern]]
* [[Stedesdorf]]
* [[Steimbke]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Steembke'')&lt;/small&gt;
* [[Steinau (Niedersachsen)|Steinau]]
* [[Steinfeld (Oldenburg)]]
* [[Steinhorst (Niedersachsen)|Steinhorst]]
* [[Steinkirchen (Altes Land)|Steinkirchen]]
* [[Stelle]]
* [[Stemmen (Landkreis Rotenburg)|Stemmen]]
* [[Stemne]]&lt;ref name=&quot;Stemne&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/nordstemmen/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''novem iugera sitam Stemne'' (...) ''novem iugeribus in Nortstempne'' (...) ''capellam in northstemne'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Nordstemmen'')&lt;/small&gt;
* [[Stemshorn]]
* [[Steyerberg]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Staarbarg'')&lt;/small&gt;
* [[Stinstedt]]
* [[Stöckse]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stöckse'')&lt;/small&gt;
* [[Stoetze]]
* [[Stolzenau]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Stoltnaa'')&lt;/small&gt;
* [[Stuhr]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Südbrookmerland]]
* [[Suderburg]]
* [[Südergellersen]]
* [[Südheide]]
* [[Sudwalde]]
* [[Suhlendorf]]
* [[Sulingen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Süpplingen]]
* [[Süpplingenburg]]
* [[Süstedt]]
* [[Sustrum]]
* [[Surwold]]
* [[Suthfeld]]
* [[Syke]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== T ===
{{div col|3}}
* [[Tappenbeck]]
* [[Tarmstedt]]
* [[Tespe]]
* [[Teuderium]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Detern''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Tjootern''; [[Saxonice|Eofrisicosaxonice]] ''Däitern'')&lt;/small&gt;
* [[Thransfellensis Ecclesia]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dransfeld'')&lt;/small&gt;
* [[Thedinghausen]]
* [[Theodolfestorpum]]&lt;ref name=&quot;Asseburg 1855&quot;&gt;Asseburg, J. von der. (1855). ''Urkundenbuch des Geschlechts von der Asseburg (Vol. 1)''. Hahnschen Hofbuchhandlung.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Dedelstorf'')&lt;/small&gt;
* [[Thomasburg]]
* [[Thorpum]]&lt;ref name=&quot;Thorpum&quot;&gt;Vide [https://www.koeblergerhard.de/ZIER-HP/ZIER-HP-06-2016/AAAKoeblerGerhardDorfinderdeutschenOrtsgeschichte20160831-7111.htm ''www.koeblergerhard.de''], ubi dicitur &quot;(...) '''Dörpen''', 9. Jh., bei Aschendorf nördlich Meppens, F2-1090 THURP (Dorf) Dorfa (7), Thorpum (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Dörpen'')&lt;/small&gt;
* [[Thuine]]
* [[Tiddische]]
* [[Tiste]]
* [[Toppenstedt]]
* [[Tostedt]]
* [[Tosterglope]]
* [[Trebel]]
* [[Triburi]]&lt;ref name=&quot;Philippi &amp; Bar 1892&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Drebber'')&lt;/small&gt;
* [[Tülau]]
* [[Twieflingen]]
* [[Twilpstede Maius]]&lt;ref name=&quot;Twilpstede Maius&quot;&gt;Vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B76-2/NOB%20VII%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20Helmstedt%20und%20der%20Stadt%20Wolfsburg.pdf?isAllowed=y&amp;sequence=1&amp;utm ''Die Ortsnamen des Landkreises Helmstedt und der Stadt Wolfsburg'']{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) 1311 ''Twilpstede Maiori'' (...) 1311 ''Twilpstede Maiori et Minori'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Groß Twülpstedt''; [[Saxonice]] ''Groot Twülpstidde'')&lt;/small&gt;
* [[Twist (Emsland)|Twist]]
* [[Twistringen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== U ===
{{div col|3}}
* [[Uchte]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Uchte'')&lt;/small&gt;
* [[Uehrde]]
* [[Uelsen]]
* [[Uetze]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Ulsena]]&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]]  et [[Saxonice]] ''Uelzen''; quoque [[Saxonice]] ''Ülz’n'')&lt;/small&gt;
* [[Ummern]]
* [[Undeloh]]
* [[Upgant-Schott]]
* [[Uplengen]]
* [[Urlaha]]&lt;ref name=&quot;&quot;&gt;Vide [https://oerrel.feuerwehr-munster.de/---orla---die-kleine-oertze-.html ''Freiwillige Feuerwehr Oerre''], ubi dicitur &quot;(...) „Vrlaha“ als das Kirchdorf „Oerel“ (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Oerel'')&lt;/small&gt;
* [[Uslar]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Utarp]]
{{div col end}}

=== V ===
{{div col|3}}
* [[Vahlberg]]
* [[Vahlbruch]]
* [[Vahlde]]
* [[Vallis Ambrae]]&lt;ref name=&quot;Ambra&quot;&gt;Latino de toponymo &quot;Ambra&quot; (Theodisce ''Emmer''), vide {{Graesse}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Vallis&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Tal?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum vocabulum ''T(h)al'' aut Theodiscum suffixum ''-t(h)al'' Latino vocabulo &quot;vallis-is&quot;] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Emmerthal''; [[Saxonice]] ''Emmerdaal'')&lt;/small&gt;
* [[Vallis Augae]]&lt;ref name=&quot;SLH 1988&quot;&gt;Societas Latina Hannoverana (1988). ''Fasciculi geographici et historici: De parvis provinciis ditionis Hannoveranae et Schaumburgensis''. Hannoverae: Typis Exscripsit Libraria Scripturarum.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Auetal'')&lt;/small&gt;
* [[Vallis Claustra-Cella]]&lt;ref name=&quot;Conring 1730&quot;&gt;Conring, H. (1730). ''De Antiquitatibus Academicis Dissertationes Septem''. Officina Smeinkiana.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Clausthal-Zellerfeld''; [[Supraharthice]] ''Clasthol-Zallerfall'')&lt;/small&gt;
* [[Vallis Mimedensis]]&lt;ref name=&quot;Vallis&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Mimedensis&quot;&gt;Theodiscum hydronymicum praefixum ''Nieme-'' Latino gentilicio &quot;Mimedensis-e&quot; vertitur, quod ad flumen Mimede seu Mymede (Theodisce ''Nieme'') refertur. Quo de Latino hydronymo, vide [https://rep.adw-goe.de/bitstream/handle/11858/00-001S-0000-0023-9B74-6/NOB%20IV%20Die%20Ortsnamen%20des%20Landkreises%20G%C3%B6ttingen.pdf?utm ''NOB IV Die Ortsnamen des Landkreises Göttingen''] {{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ubi dicitur &quot;(...) ''riuum, qui teutonice Mimede vocatur'' (...) ''riuum, qui toutonice Mymede vocatur'' (...) ''flumine Mimede'' (...) ''riuum, qui Mymede vocatur''  (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Niemetal'')&lt;/small&gt;
* [[Varel]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Varrel]]
* [[Vastorf]]
* [[Vechelde]]
* [[Velpke]]
* [[Veltheim (Ohe)]]
* [[Vetha]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus A-D&quot;/&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Vechta''; [[Saxonice]] ''Vechte'')&lt;/small&gt;
* [[Via Paludis]]&lt;ref name=&quot;Via Paludis&quot;&gt;[https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Moor?wb=gross&amp;nr=1 Theodiscum nominale praefixum ''Moor-'' Latino substantivo casu genetivo &quot;paludis&quot; (f.)] et [https://www.navigium.de/latein-woerterbuch/Weg?wb=gross&amp;nr=2 Theodiscum nominale suffixum ''-weg'' Latino nomine &quot;via-ae&quot; (f.)] vertitur.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] et [[Saxonice]] ''Moorweg'')&lt;/small&gt;
* [[Vicus Adelaidis]]&lt;ref name=&quot;ALF 2016&quot;&gt;Academia Latinitati Fovendae (2016). ''Commentarii Academiae Latinitati Fovendae: De novis parochiis et communibus Saxoniae Inferioris textus'' (Vol. XXIV). Romae: Herder.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Adelheidsdorf'')&lt;/small&gt;
* [[Vicus Vetus Hassicus]]&lt;ref name=&quot;Vicus Vetus Hassicus&quot;&gt;Vide [https://www.fallingrain.com/world/GM/06/Hessisch_Oldendorf.html?utm ''www.fallingrain''], ubi dicitur &quot;(...) '''Other (Latin) names: Vicus Vetus Hassicus,Vicus Vetus Hassicus,Hessisch-Oldendorf,Hessisch-Oldendorf''' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Hessisch Oldendorf''; [[Saxonice]] ''Eolendörpe'')&lt;/small&gt;
* [[Vierden]]
* [[Vierhöfen]]
* [[Vildhusia]]&lt;ref name=&quot;Hofmannus&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Wildeshausen''; [[Saxonice]] ''Wilshusen'')&lt;/small&gt;
* [[Villa Cremilonis]]&lt;ref name=&quot;Meiborn III 1688&quot;/&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Cremlingen'')&lt;/small&gt;
* [[Vintlum]]&lt;ref name=&quot;Vintlum&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/schneverdingen-peter-und-paul/?utm ''Schneverdingen, Peter und Paul''], ubi dicitur &quot;(...) ''capella in honorem sancti Anthonii in villa Vintlo parrochie Snewerdinge'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Fintel'')&lt;/small&gt;
* [[Visbek]]
* [[Visselhövede]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Vögelsen]]
* [[Vollersode]]
* [[Voltlage]]
* [[Vorda Bremensis]]&lt;ref name=&quot;Orbis Latinus N-Z&quot;/&gt; &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Bremervörde''; [[Saxonice]] ''Bremervöör'')&lt;/small&gt;
* [[Vordorf]]
* [[Vorwerk (Niedersachsen)|Vorwerk]]
* [[Vrees]]
{{div col end}}

=== W ===
{{div col|3}}
* [[Waake]]
* [[Waddeweitz]]
* [[Wagenfeld]]
* [[Wagenhoff]]
* [[Wahrenholz]]
* [[Walchum]]
* [[Walkenried]]
* [[Wallenhorst]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Wallmoden]]
* [[Walsrode]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Wangelnstedt]]
* [[Wangerland]]
* [[Wangerooge]]
* [[Wanna]]
* [[Warberg]]
* [[Wardenburg]]
* [[Warmsen]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warmsen'')&lt;/small&gt;
* [[Warpe]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Warpe'')&lt;/small&gt;
* [[Wasbüttel]]
* [[Wathlingen]]
* [[Wedemark]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Weener]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Weenzen]]
* [[Wehrbleck]]
* [[Welle]]
* [[Wendeburg]]
* [[Wendisch Evern]]
* [[Wennigsen]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wenngessen'')&lt;/small&gt;
* [[Wenzendorf]]
* [[Werdum]]
* [[Werlte]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Werpeloh]]
* [[Wesendorf]]
* [[Weste (Niedersachsen)|Weste]]
* [[Westergellersen]]
* [[Westerholt]]
* [[Westertimke]]
* [[Westerwalsede]]
* [[Westfeld (Niedersachsen)|Westfeld]]
* [[Westoverledingen]]
* [[Wetschen]]
* [[Wettrup]]
* [[Weyhausen]]
* [[Weyhe]] &lt;small&gt;commune sui iuris&lt;/small&gt;
* [[Wieda]]
* [[Wiedensahl]] &lt;small&gt;[[oppidum]]&lt;/small&gt;
* [[Wiefelstede]]
* [[Wielen]]
* [[Wienhausen]]
* [[Wiesmoor]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Wietmarschen]]
* [[Wietze]]
* [[Wietzen]] &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wietzen'')&lt;/small&gt;
* [[Wietzendorf]]
* [[Wilhelmshaven]] &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Wilstedt]]
* [[Wilsum]]
* [[Wingst]]
* [[Winkelsett]]
* [[Winnigstedt]]
* [[Winsen (Aller)]] 
* [[Winsenia]]&lt;ref name=&quot;Büttner&quot;&gt;Büttner, D. S. (1710). ''Rudera Diluvii Testes, i.e. Zeichnung und Abbildung derer Columnarum Sceletonum''. Gottfried Zimmermann.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(ad [[Luya]]m&lt;ref name=&quot;Graesse&quot;/&gt;)&lt;/small&gt; &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Winsen'')&lt;/small&gt;
* [[Winzenburg]]
* [[Wippingen]]
* [[Wirdum]]
* [[Wischhafen]]
* [[Wistedt]]
* [[Witmundia]]&lt;ref&gt;E.g., [[Ioannes Luyts|Ioannis Luyts]] ''Introductio ad Geographiam novam et veterem'', Ultraiecti 1692, [https://books.google.fr/books?id=_o0YP3-9VTMC&amp;pg=PA281&amp;dq=Witmundia&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjShLT7vdDrAhVJw4sKHZLLCokQ6AEwAnoECAMQAg#v=onepage&amp;q=Witmundia&amp;f=false p. 281].&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[urbs]] et [[Index circulorum Germanicorum|circuli terrae]] [[caput (urbs)|caput]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] et [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wittmund'')&lt;/small&gt;
* [[Wittingen]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Wittmar]]
* [[Wittorf]]
* [[Wohnste]]
* [[Wolfsburgum]]&lt;ref&gt;Vide nomini arcis: Samuel Pufendorfus, ''Commentariorum de rebus Suecicis libri XXVI'' {{Google Books|lV1PAAAAcAAJ|pag. 457 et 475}}, ''Nova Acta Eruditorum'' {{Google Books|eGFlITDJFSMC|pag. 487}}, Lipsiae, anno 1756, ac ''Itininerarium Thomae Carve, Tipperariensis'' ([https://archive.org/details/itinerariumthom00kerngoog/page/n182 pag. 108]).&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;[[Index circulorum Germanicorum|circulus urbanus]] et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Wolfsburg''; [[Saxonice]] ''Wulfsborg''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''Wolfsbuurich'')&lt;/small&gt;
* [[Wollbrandshausen]]
* [[Wollershausen]]
* [[Wölpinghausen]]
* [[Wolsdorf]]
* [[Woltersdorf (Wendland)|Woltersdorf]]
* [[Woltershausen]]
* [[Worde]]&lt;ref name=&quot;Worde&quot;&gt;Vide [https://kirchengemeindelexikon.de/einzelgemeinde/grossenwoerden/?utm ''Kirchengemeindelexikon''], ubi dicitur &quot;(...) ''Hinricus rector ecclesie in Worde'' (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Großenwörden''; [[Saxonice]] ''Grootweurn'')&lt;/small&gt;
* [[Worpswede]]
* [[Wremen]]
* [[Wrestedt]]
* [[Wriedel]]
* [[Wulfsen]]
* [[Wulften ad Harthicos montes]]
* [[Wunstorf]] &lt;small&gt;commune sui iuris et [[urbs]]&lt;/small&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''''; [[lingua Frisica|Sagterlandice]] ''''; [[Saxonice]] ''Wunsdörp'')&lt;/small&gt;
* [[Wurster Nordseeküste]]
* [[Wustrow (Saxonia Inferior)]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== Y ===
{{div col|3}}
* [[Ylsede]]&lt;ref name=&quot;Ylsede&quot;&gt;Vide [https://kleinilsede.hier-im-netz.de/historis.htm ''Historisches über Klein Ilsede''], ubi dicitur &quot;(...) minori ylsede (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Ilsede''; [[Saxonice]] ''Ilse'')&lt;/small&gt;
* [[Yppenerdhe]]&lt;ref name=&quot;Yppenerdhe&quot;&gt;Vide [https://www.gross-ippener.de/gemeinde/geschichte.html?utm ''Groß Ippene''], ubi dicitur &quot;(...) Parrochia Yppenerdhe (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] ''Groß Ippener''; [[Saxonice]] ''Groot Ippner'')&lt;/small&gt;
* [[Ysinibutle]]&lt;ref name=&quot;Ysinibutle&quot;&gt;Vide [https://www.arcinsys.niedersachsen.de/arcinsys/showArchivalDescriptionDetails?archivalDescriptionId=5905372&amp;utm ''Arcinsys''], ubi dicitur &quot;(...) Isenbüttel, Kr. Gifhorn (Ysinibutle, Ysenebutle) (...)&quot;.&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;([[Theodisce]] et [[Saxonice]] ''Isenbüttel'')&lt;/small&gt;
{{div col end}}

=== Z ===
{{div col|3}}
* [[Zernien]]
* [[Zetel]]
* [[Zeven]] &lt;small&gt;[[urbs]]&lt;/small&gt;
* [[Zorge]]
{{div col end}}

==Notae==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Communia Saxoniae Inferioris|!]]</text>
      <sha1>49w32yyo0b5y1fu78fk76t9fum5nez8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonaëropolis (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221313</id>
    <redirect title="Provincia Bonaëropolitana" />
    <revision>
      <id>3994479</id>
      <parentid>3706638</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Argentina]] to [[Provincia Bonaëropolitana]]</comment>
      <origin>3994479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="qhx1lue70enke1hkymr4vnfovc8gmrr" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Provincia Bonaëropolitana]]</text>
      <sha1>qhx1lue70enke1hkymr4vnfovc8gmrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laimdota Straujuma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225121</id>
    <revision>
      <id>3994591</id>
      <parentid>3602842</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Great Brightstar</username>
        <id>57044</id>
      </contributor>
      <origin>3994591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1972" sha1="tk787smnofae383zc576wphtfsx72ln" xml:space="preserve">{{L1}}
{{Capsa hominis Vicidata}}
[[Fasciculus:Valdis Dombrovskis un Laimdota Straujuma.jpg|thumb|upright=1.5|[[Valdis Dombrovskis]] praecessor (media imagine) et Laimdota Straujuma eo die [[22 Ianuarii]] [[2014]] quo prima ministra facta est]]
'''Laimdota Straujuma''' (in regione [[Lettigalia]] nata die [[24 Februarii]] [[1951]]) est politica [[Lettonia]]e et ab anno [[2014]] prima ministra patriae.

Alumna [[Universitas Latviensis|universitatis Lettonicae]] ubi mathematicis studuit, Laimdota Straujuma gradum doctoris meruit apud [[Academia scientiarum Latviensis|academiam scientiarum Latviensium]]. Ab anno [[1998]] sodalis fuit [[Factio popularis (Lettonia)|factionis popularis]], sed ab anno [[2014]] [[Unitas (factio Lettoniae)|Unitatis]]. Fuit annis [[2000]]-[[2010]] secretaria civica ministeriorum pro agricultura et pro evolutione regionali. Die [[25 Octobris]] [[2011]] ministra agriculturae creata est, praecessore [[Ioannes Dūklavs|Ioanne Dūklavs]], primo ministro [[Valdis Dombrovskis]]. Quo anno [[2014]] ad commissionem Europaeam promoto, Laimdota Straujuma ad officium primi ministri selecta est et die [[22 Ianuarii]] [[2014]] suscepit. Die [[7 Decembris]] [[2015]] propter altercationes inter ministros dimissionem tam suam quam regiminis protulit.

== Bibliographia ==
* &quot;[http://www.economist.com/news/europe/21593502-latvias-president-nominates-laimdota-straujuma-prime-minister-new-currency-new-leader New currency, new leader: Latvia’s president nominates Laimdota Straujuma as prime minister]&quot; in ''[[The Economist]]'' (11 Ianuarii 2014)

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Laimdota Straujuma}}

{{Primi ministri Lettoniae}}
{{Ministri Lettones Straujuma}}

{{DEFAULTSORT:Straujuma, Laimdota}}

[[Categoria:Nati 1951]]
[[Categoria:Homines vivi]]
[[Categoria:Mulieres]]
[[Categoria:Gubernatores civitatum]]
[[Categoria:Politici Lettoniae]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Latviensis]]
[[Categoria:Alumni Academiae Scientiarum Lettonicae]]</text>
      <sha1>tk787smnofae383zc576wphtfsx72ln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salta (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>231583</id>
    <revision>
      <id>3994597</id>
      <parentid>2993819</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:11:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="978" sha1="e0tvzcmogamz690zpabjjv1gqiab7cj" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]. In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut haec [[oecoregio]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planitie|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá''.&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>e0tvzcmogamz690zpabjjv1gqiab7cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994598</id>
      <parentid>3994597</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="979" sha1="7sl84e5vnu4e7f7ugmgv6vh4s1jcj1m" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]. In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut haec [[oecoregio]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planitie|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá'').&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>7sl84e5vnu4e7f7ugmgv6vh4s1jcj1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994606</id>
      <parentid>3994598</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1025" sha1="sflqvi4v5hhtyzeorajnfzmnfgzxexb" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]. In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut haec [[oecoregio]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planitie|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá'').&lt;/ref&gt;.

[[Flumen Salsum]] est flumen Saltae maximum.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>sflqvi4v5hhtyzeorajnfzmnfgzxexb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994607</id>
      <parentid>3994606</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1032" sha1="jeic07ov1gro1ufhexgzbftio2yfotd" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]. In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut haec [[oecoregio]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planitie|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá'').&lt;/ref&gt;.

[[Salado|Flumen Salsum]] est flumen Saltae maximum.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>jeic07ov1gro1ufhexgzbftio2yfotd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994608</id>
      <parentid>3994607</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1034" sha1="8picsuyr692d7vx69f3wf6qmq1al51l" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]. In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut hoc [[oecosystema]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planities|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá'').&lt;/ref&gt;.

[[Salado|Flumen Salsum]] est flumen Saltae maximum.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>8picsuyr692d7vx69f3wf6qmq1al51l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994609</id>
      <parentid>3994608</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1035" sha1="ogmrjcko2yofujszfrvjayjdn36uqgt" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Salta}} vel {{res|provincia Saltensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sala|Archidioecesis Saltensis}} cf. binomina ''Echinopsis saltensis, Lobivia saltensis, Chamaecereus saltensis, Lessingianthus saltensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Salta'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1214441}} incolarum (anno [[2010]]). In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Chilia]]e, [[Bolivia]]e et [[Paraquaria]]e sita est. Pars provinciae occidentlis in decliviis [[Andes|Andium]] et in ''punis'' (ut hoc [[oecosystema]] Hispanice appellatur) sita est, pars orientalis in [[planities|planitie]] Chaco Grande. 

Caput provinciae est urbs [[Salta]]. Ceterae urbes [[Cafayate]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|cafa|Praelatura Territorialis Cafayatensis}}&lt;/ref&gt;, [[Obera]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|ober|Dioecesis Oberensis}} ([[Hispanice]] ''Oberá'').&lt;/ref&gt;.

[[Salado|Flumen Salsum]] est flumen Saltae maximum.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>ogmrjcko2yofujszfrvjayjdn36uqgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aetas Reconstructionis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>240043</id>
    <revision>
      <id>3994572</id>
      <parentid>3944954</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22976" sha1="a6vdwrt796vuwyfwpp9w1g4grirqceu" xml:space="preserve">[[Fasciculus:ReconstructionEraColl.png|thumb|300px|Ruinae [[Ricmondia]]e [[Virginia]]e sub [[Bellum Civile Americanum]]; [[Afroamericani]] nuper [[libertus|liberati]] suffragia primum dant, anno [[1867]]&lt;ref&gt;[http://objectofhistory.org/objects/extendedtour/votingmachine/?order=2''The First Vote.''] Pictura Gulielmi Waud, ''Harpers Weekly,'' 16 Novembris 1867.&lt;/ref&gt;; officina [[Ministerium Libertorum|Ministerii Libertorum]] [[Memphis (Tennesia)|Memphide]] [[Tennesia]]e sita; [[tumultus Memphitici anni 1866]].]]

'''Aetas Reconstructionis''' in [[historia Civitatum Foederatarum]] est omne [[Civitates Foederatae|Civitatum Foederatarum]] tempus [[historia|historicum]] ab anno [[1865]] ad annum [[1877]] post [[Bellum Civile Americanum]] confectum, animum attendens ad transformationem [[Civitates Foederatae Meridionales|Civitatum Foederatarum Meridianarum]] per refectionem [[civitas|civitatis]] et [[societas hominum|societatis]] ab anno [[1863]] ad [[1877]], iussu [[Congressus Civitatum Foederatarum]].

[[Praeses Civitatum Foederatarum|Praesides]] [[Abrahamus Lincoln]] et [[Andreas Johnson]] rationes modicas ab anno [[1863]] ad [[1865]] capiebant ad [[Civitatum Foederatarum civitas|civitates]] meridianas in integrum reducendas quam primum, cum autem [[Republicani Toti]]&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;Radical Republicans,&quot; ut sese appellare solebant.&lt;/ref&gt; Congressu uterentur ad consilia moderata obstruenda, rationes asperas imponendas, et [[ius|iura]] [[libertus|libertorum]] (olim [[servus|servorum]]) amelioranda. Johnson consilium lene erga ex-Confoederatos multo sicut consilium Lincolnianum inivit. [[Oratio]]nes ultimae Lincolnianae monstrant eum sustinendum suffragii ius nonnullorum libertorum favisse, quandoquidem Johnson huic contradixerit.&lt;ref&gt;James M. Campbell et Rebecca J. Fraser, [http://books.google.com/books?id=wGmD0Zl27GIC&amp;pg=PR15 ''Reconstruction: People and Perspectives''] (ABC-CLIO, 2008), 15.&lt;/ref&gt;

Interpretationes Johnsonianae consiliorum Lincolnianorum obtinebant usque ad comitia Congressionalia anni [[1866]] in [[Civitates Foederatae Septentrionales|civitatibus Septentrionibus]], quae facultatem Republicanis Totis dedit rationum continendarum, potestatis a [[Civitates Confoederatae Americae|rebellibus]] amovendae, [[ius|iurumque]] [[suffragium|suffragii]] [[libertus|libertis]] dandorum. Coniunctio Republicana potestatem in paene omnibus civitatibus meridianis exercere societatemque per liberam [[labor]]is [[oeconomia]]m statutam commutare coepit, [[Exercitus Civitatum Foederatarum|Exercitu Civitatum Foederatarum]] et [[Ministerium Libertorum|Ministerio Libertorum]] utens. Ministerium legitima libertorum iura protegebat, locationes de labore agebat, et [[schola]]s et etiam [[ecclesia]]s eis statuit. Milia hominum septentrionales ad Meridiem venerunt [[missionarius|missionarii]], [[doctor|docentes]], [[negotium|negotiatores]], virique civilium rerum periti; quos indigenae ''[[carpetbaggers]]'' appellare solebant.
[[Fasciculus:Broad Street Charleston South Carolina 1865.jpg|thumb|left|[[Oeconomia]] meridiana per bellum destructa est: Broad Street, [[Carolopolis (Carolina Meridiana)|Carolopoli]] [[Carolina Meridiana|Carolinae Meridianae]], 1865.]]

Ruinosa ratio [[ferriviaria]] reficienda fuit maior finis, qui autem collapsus est cum [[depressio oeconomica]] per rempublicam omnem ([[Pavor anni 1873]] vulgo appellatam) [[oeconomia]]m vastaret. Republicani Toti, quia Johnson Reconstructionem a Congressu administratam opposuit incommodati, accusationem&lt;!--impeachment--&gt; praesidis fecerunt, sed haec actio uno suffragio in [[Senatus Civitatum Foederatarum|Senatu]] defecit.

[[Fasciculus:Lincoln and Johnsond.jpg|thumb|300px|&quot;The Rail Splitter At Work Repairing the Union,&quot; [[civilitas|politica]] [[Andreas Johnson|Andreae Johnson]] et [[Abrahamus Lincoln|Abrahami Lincoln]] [[adumbratio]] (1865). Inscriptio sic legitur: (Johnson) ''Take it quietly Uncle Abe and I will draw it closer than ever''; (Lincoln) ''A few more stitches Andy and the good old Union will be mended.'']]
[[Fasciculus:Grand Army of the Republic by Swatjester.jpg|thumb|[[Monumentum]] [[Grandis Reipublicae Exercitus|Grandi Reipublicae Exercitui]], post bellum ordinato, dicatum.]]
[[Fasciculus:AbrahamLincolnOilPainting1869Restored.jpg|thumb|175px|[[Abrahamus Lincoln]], [[Praeses Civitatum Foederatarum]] sextus decimus (1861–1865).]]
[[Fasciculus:EmancipationPhoto.jpg|thumb|Celebratio [[Manumissionis Edictum|Manumissionis Edicti]] in [[Massachusetta]], 1862.]]
[[Fasciculus:Andrew Johnson portrait.jpg|thumb|175px|[[Andreas Johnson]] [[Praeses Civitatum Foederatarum]] septimus decimus, 1865–1869.]]
[[Fasciculus:The Union as It Was.jpg|200px|thumb|[[Thomas Nast|Thomae Nast]] [[adumbratio]] editoria in ''[[Harper's Magazine]]'' (24 Octobris 1874) neces [[nigricolor|nigricolorum]] innocentium a [[KKK]] et [[Foedus Alborum|Foedere Alborum]]&lt;!--White League--&gt; admissas reprehendit.]]
[[Fasciculus:President Ulysses S. Grant seated portrait Brady.jpg|thumb|upright|[[Ulixes S. Grant]], [[Praeses Civitatum Foederatarum]] duodevicensinus, 1869–1877. [[Photographema]] a [[Matthaeus B. Brady|Matthaeo B. Brady]] factum.]]
[[Fasciculus:Atlanta roundhouse ruin3.jpg|thumb|Ruinae agri [[ferrivia]]rii et [[domus rotunda|domus rotundae]] [[Atlanta]]e sub [[Bellum Civile Americanum|bellum]] finitum.]]
[[Fasciculus:A Visit from the Old Mistress.jpg|thumb|''A Visit from the Old Mistress'' ('Salutatio veteris dominae'). [[Pictura]] [[Winslow Homer]], [[1876]].]]
[[Fasciculus:Rhayes.png|thumb|175px|[[Rutherford B. Hayes]], undevicensimus [[Praeses Civitatum Foederatarum]], 1877–1881.]] 

Praeses [[Ulixes S. Grant]], Reconstructioni toti favens, tutelam [[Afroamericani|Afroamericanorum]] in Meridie per [[Leges Virium]]&lt;!--Force Acts--&gt; a Congressu sanctorum adhibendas exercuit. Praeterea [[Ku Klux Klan]] repressit, sed altercationes ingravescentes inter carpetbaggers et ''[[scalawags]]'' (albos in Meridie natos) intra Factiones Republicanas finire non poterat. Intererea, Conservativi, ut se appellabant, cum [[Factio Democratica (CFA)|Factione Democratica]]) arte coniuncti, imperium Republicanum vehementer contradicebant.&lt;ref&gt;John C. Rodrigue, ''Reconstruction in the Cane Fields: From Slavery to Free Labor in Louisiana's Sugar Parishes, 1862–1880'' (LSU Press, 2001), 168.&lt;/ref&gt; Arguebant esse corruptionem divulgatam a [[carpetbaggers|furciferis Septentrionibus]] admissam, nimium impensarum [[Civitatum Foederatarum civitas|publicarum]], et [[tributum|tributa]] saeva.

Impetum contra Republicanorum impetum efficienter fecerunt, et potestatem in quaque civitate Meridiana ante [[1877]] &quot;redempta&quot; recuperavit. Interea, publicum rationum Reconstructionis studium in Septentrionibus evanescebat, cum suffragatores [[bellum civile]] finitum [[servitus|servitumque]] mortuum esse instituerent. Politici [[Factio Democratica (CFA)|Democratici]], qui rationibus Reconstructionis vehementer repudiabant, [[Camera Repraesentantium Civitatum Foederatarum|Cameram Repraesentantium]] moderatam anno [[1874]] recupaverunt. [[Comitia praesidentialia Civitatum Foederatarum anni 1876|Suffragiis electoralibus anno 1876]] indefinitis et turbatis, Congressui necesse erat ultimum decretum facere. [[Exercitus Civitatum Foederatarum|Exercitus]] expeditus fundamentum erat civitatum Republicanarum administrandarum; quae ex [[1877]] collabi coeperunt, cum [[Exercitus Civitatum Foederatarum|exercitus]] secundum pactum [[Congressus Civitatum Foederatarum|Congressionale]] amoveretur ut [[Rutherford B. Hayes]] Republicanum [[praeses Civitatum Foederatarum|praeses]] eligeretur.

Reconstructionem, quae partes magni momenti in [[historia]] [[iura civilia et politica|iurum civilium et politicorum]] in Civitatibus Foederatis egit, plurimi [[historicus|historici]] putant offensionem, quia civitates Meridianae factae sunt [[regio]] pauperior et miseranda, ad [[agricultura]]m ligata, cum [[politicus|viri civilium rerum periti]] Democratici imperium per [[violentia]]m, minas, et opinionem praeiudicatam redintegrarent, libertos plenis [[iura civilia et politica|iuribus civilibus]] privantes eosque a [[civilitas|republica]] omnino excludentes. [[Ericus Foner]], [[historicus|rerum gestarum scriptor]] Americanus, arguit: &quot;Quod certum manet est offensio Reconstructionis, defectio quae [[nigricolor]]ibus calamitas fuit cuius [[magnitudo]] per veras peractiones quae duraverunt obscurari non potest.&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]]: &quot;What remains certain is that Reconstruction failed, and that for blacks its failure was a disaster whose magnitude cannot be obscured by the genuine accomplishments that did endure.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Eric Foner, ''Reconstruction: America's unfinished revolution, 1863–1877'' (1988), 604; reimpressus in Francis G. Couvares, ed., 
[http://books.google.com/books?id=DVNhXPy6suoC&amp;pg=PA409 ''Interpretations of American History, Vol. I Through Reconstruction''] (ed. 7a, 2000), 409.&lt;/ref&gt;

==Reditus legatorum Congressionalium==
*[[Tennesia]], 24 Iulii 1866
*[[Arcansia]], 22 Iunii 1868
*[[Florida]], 25 Iunii 1868
*[[Carolina Septentrionalis]], 4 Iulii 1868
*[[Carolina Meridiana]], 9 Iulii 1868
*[[Ludoviciana]], 9 Iulii 1868
*[[Alabama]], 13 Iulii 1868
*[[Virginia]], 26 Ianuarii 1870
*[[Mississippia]], 23 Februarii 1870
*[[Texia]], 30 Martii 1870&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131118215204/https://www.tsl.state.tx.us/ref/abouttx/secession/30march1870.html ''An Act to admit the State of Texas to Representation in the Congress of the United States.'']&lt;/ref&gt;
*Georgia, 15 Iulii 1870

==Notae==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

==Bibliographia==
===Fontes secundarii===
*Barney, William L. [[1987]]. ''Passage of the Republic: An Interdisciplinary History of Nineteenth Century America.'' D. C. Heath. ISBN 0669047589.
*Behrend, Justin. [[2015]]. ''Reconstructing Democracy: Grassroots Black Politics in the Deep South after the Civil War.'' University of Georgia Press. 
*Blair, William. [[2005]]. The use of military force to protect the gains of reconstruction. ''Civil War History'' 51(4).
*Blum, Edward J. [[2005]]. ''Reforging the White Republic: Race, Religion, and American Nationalism, 1865–1898.''
*Bradley, Mark L. [[2009]]. ''Bluecoats and Tar Heels: Soldiers and Civilians in Reconstruction North Carolina.'' University Press of Kentucky. ISBN 9780813125077.
*Brogan, Hugh. [[1985]]. ''The Penguin History of the United States of America.'' Londinii: Penguin Books. ISBN 0140134603.
*Brown, Thomas J., ed. [[2006]]. ''Reconstructions: New Perspectives on Postbellum America.''
*Cimbala, Paul Alan, Randall M.Miller, et Brooks D. Simpson. [[2002]]. ''An Uncommon Time: The Civil War and the Northern Home Front.'' Fordham University Press. ISBN 0823221954.
*Donald, David H., et al. [[2001]]. ''Civil War and Reconstruction.''
*Du Bois, W. E. B. [[1910]]. Reconstruction and Its Benefits. ''American Historical Review'' 15:781–799. [https://web.archive.org/web/20110927173232/http://srufaculty.sru.edu/m.matambanadzo/readings/reconstruction_and_its_benefits.pdf PDF.]
*Du Bois, W. E. B. [[1935]]. ''Black Reconstruction in America 1860–1880.''
*Dunning, William Archibald. [[1905]]. ''Reconstruction: Political &amp; Economic, 1865–1877.'' [http://books.google.com/books?hl=en&amp;lr=&amp;id=XgIOAAAAIAAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PR13&amp;dq=Dunning,+William+Archibald.+%27%27Reconstruction:+Political+%26+&amp;ots=hfgL3IVGbC&amp;sig=hJEGx4hCEmMeJr0FqSVkvr9ECPg Editio interretialis.]
*Egerton, Douglas. [[2014]]. ''The Wars of Reconstruction: The Brief, Violent History of America's Most Progressive Era.'' ISBN 9781608195664. Bloomsbury Press.
*Etcheson, Nicole. Reconstruction and the Making of a Free-Labor South. ''Reviews in American History'' 37(2).&lt;!--in [[Project MUSE]]--&gt;
*Fitzgerald, Michael W. [[2007]]. ''Splendid Failure: Postwar Reconstruction in the American South.''
*Frantz, Edward O., ed. [[2014]]. ''A Companion to the Reconstruction Presidents 1865–1881.''
*Fleming, Walter L. [[1918]]. [https://web.archive.org/web/20060213110155/http://www.blackmask.com/books11c/sequelapdex.htm ''The Sequel of Appomattox, A Chronicle of the Reunion of the States.'']
*Fleming, Walter L. [[1905]]. ''Civil War and Reconstruction in Alabama.'' [http://books.google.com/books?id=k59scrAh_LQC&amp;dq=reconstruction+%22conservative+party%22&amp;lr=&amp;as_drrb_is=q&amp;as_minm_is=0&amp;as_miny_is=&amp;as_maxm_is=0&amp;as_maxy_is=&amp;as_brr=0&amp;source=gbs_navlinks_s Editio interretialis.]
*Foner, Eric, et Olivia Mahoney. ''America's Reconstruction: People and Politics After the Civil War.'' ISBN 0807122343.
*Foner, Eric. [[1988]]. ''Reconstruction: America's Unfinished Revolution, 1863–1877.'' ISBN 0060158514.
*Foner, Eric. [[2005]]. ''Forever Free: The Story of Emancipation and Reconstruction.''
*Ford, Lacy K., ed. [[2005]]. ''A Companion to the Civil War and Reconstruction.'' Blackwell.
*Franklin, John Hope. [[1961]]. ''Reconstruction after the Civil War.'' ISBN 0226260798.
*Guelzo, Allen C. [[2004]]. ''Lincoln's Emancipation Proclamation: The End of Slavery in America.'' Novi Eboraci: Simon &amp; Schuster.
*Harris, William C. [[1997]]. ''With Charity for All: Lincoln and the Restoration of the Union.''
*Henry, Robert Selph. [[1938]]. ''The Story of Reconstruction.''
*Holzer, Harold, Edna Greene Medford, et Frank J. Williams. [[2006]]. ''The Emancipation Proclamation: Three Views (Social, Political, Iconographic).'' Louisiana State University Press. 
*Jenkins, Wilbert L. [[2002]]. ''Climbing up to Glory: A Short History of African Americans during the Civil War and Reconstruction.''
*Litwack, Leon. [[1979]]. ''Been in the Storm So Long.''&lt;!--Pulitzer Prize--&gt;
*McPherson, James, et James Hogue. [[2009]]. ''Ordeal By Fire: The Civil War and Reconstruction.''
*Milton, George Fort. [[1930]]. ''The Age of Hate: Andrew Johnson and the Radicals.'' [https://web.archive.org/web/20120515112151/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=14804076 Editio interretialis.]
*McCarthy, Charles Hallan. [[1901]]. ''Lincoln's Plan of Reconstruction.'' Novi Eboraci: McClure, Philips, &amp; Company. [http://books.google.com/books?id=BkAOAAAAIAAJ Editio interretialis.]
*Perman, Michael. [[1984]].''The Road to Redemption: Southern Politics, 1869–1879.'' Chapel Hill Carolinae Septentrionalis: University of North Carolina Press. ISBN 0807841412, ISBN 9780807841419.
*Perman, Michael. [[2003]]. ''Emancipation and Reconstruction.''
*Peterson, Merrill D. [[1994]]. ''Lincoln in American Memory.'' Novi Eboraci: Oxford University Press.
*Randall, J. G. [[1953]]. ''The Civil War and Reconstruction.''
*Rhodes, James G. [[1920]]. ''History of the United States from the Compromise of 1850 to the McKinley–Bryan Campaign of 1896.'' Vol. 6: 1865–1872; vol. 7: 1872–1877
*Richardson, Heather Cox. [[2007]]. ''West from Appomattox: The Reconstruction of America after the Civil War.''
*Simpson, Brooks D. [[2009]]. ''The Reconstruction Presidents.''
*Stalcup, Brenda, ed. [[1995]]. ''Reconstruction: Opposing Viewpoints.'' Greenhaven Press.
*Stampp, Kenneth M. [[1967]]. ''The Era of Reconstruction, 1865–1877.''
*Stampp, Kenneth M., et Leon M. Litwack, eds. [[1969]]. ''Reconstruction: An Anthology of Revisionist Writings.''
*Summers, Mark Wahlgren. [[2009]]. ''A Dangerous Stir: Fear, Paranoia, and the Making of Reconstruction.''
*Summers, Mark Wahlgren. [[2014]]. ''The Ordeal of the Reunion: A New History of Reconstruction.''
*Thompson, C. Mildred. [[1915]], [[2010]]. [http://books.google.com/books?id=i5shAQAAIAAJ ''Reconstruction In Georgia: Economic, Social, Political 1865–1872.'']
*Trefousse, Hans L. [[1991]]. ''Historical Dictionary of Reconstruction.'' Greenwood.
*Wagner, Margaret E., Gary W. Gallagher, et James M. McPherson. [[2002]]. ''The Library of Congress Civil War Desk Reference.'' Novi Eboraci: Simon &amp; Schuster Paperbacks. ISBN 1439148848.
*Woodward, Comer Vann. [[1966]]. ''Reunion and Reaction: The Compromise of 1877 and the End of Reconstruction. Oxford University Press. ISBN 0195064232.
*Woodward, Comer Vann. [[1974]]. ''Responses of the Presidents to Charges of Misconduct.'' Novi Eboraci: Delacorte Press. ISBN 0440059232.
*Zuczek, Richard. [[2006]]. ''Encyclopedia of the Reconstruction Era.'' 2 vol. &lt;!--

===Libri annui===
*''American Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... 1868'' (1869), [http://books.google.com/books?id=maIoAAAAYAAJ online], highly detailed compendium of facts and primary sources; details on every state
*''American Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1869'' (1870) [http://books.google.com/books?id=ZyMVAAAAYAAJ online edition]
*[http://books.google.com/books?id=LJ4YAAAAIAAJ ''Appleton's Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1870''] (1871)
*[http://books.google.com/books?id=Jp8YAAAAIAAJ  ''American  Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1872''] (1873)
*''Appleton's Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1873'' (1879) [http://books.google.com/books?id=c6QoAAAAYAAJ online edition]
*[http://books.google.com/books?id=2WcMAAAAYAAJ  ''Appleton's Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1875''] (1877)
*''Appleton's Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1876'' (1885) [http://books.google.com/books?id=r6MYAAAAIAAJ&amp;source=gbs_navlinks_s online edition]
*[http://books.google.com/books?id=Do4EAAAAYAAJ ''Appleton's Annual Cyclopedia&amp;nbsp;... for 1877''] (1878)--&gt;

===Fontes primarii===
*Barnes, William H., ed. [[1868]]. [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?sid=70e7f9526905ba30&amp;idno=ABZ4229.0001.001&amp;view=header&amp;c=moa ''History of the Thirty-Ninth Congress of the United States.'']{{Nexus deficit|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*Berlin, Ira, ed. [[1982]]. ''Freedom: A Documentary History of Emancipation, 1861–1867.''
*Berlin, Ira, Barbara J. Fields, et Steven F. Miller, eds. [[1993]]. ''Free at Last: A Documentary History of Slavery, Freedom, and the Civil War.''
*Blaine, James G. [[1886]]. ''Twenty Years of Congress: From Lincoln to Garfield: With a review of the events which led to the political revolution of 1860.''&lt;!--[http://books.google.com/books?id=CBLOAAAAMAAJ vol. 2 online--&gt;
*Fleming, Walter L. [[1906]]. ''Documentary History of Reconstruction: Political, Military, Social, Religious, Educational, and Industrial.'' 2 vol.&lt;!--vol. 1: national politics; vol. 2: states [http://books.google.com/books?id=1OoLAAAAIAAJ&amp;dq vol. 2 online.--&gt;
*Ford, Lacy K., ed. [[2005]]. ''A Companion to the Civil War and Reconstruction.''
*Holden, W. W. [[1911]]. [https://web.archive.org/web/20060623150026/http://docsouth.unc.edu/holden/holden.html ''Memoirs of W. W. Holden.'']
*Hyman, Harold M., ed. [[1967]]. ''The Radical Republicans and Reconstruction, 1861–1870.''
*Lynch, John R. [[1913]]. ''The Facts of Reconstruction.'' Novi Eboraci.
*McPherson, Edward. [[1875]]. [http://books.google.com/books?vid=LCCN04007498&amp;id=kaG2Am68tuAC&amp;pg=PP3&amp;dq=mcpherson+period+of+reconstruction '' The Political History of the United States of America During the Period of Reconstruction.''] 
*Palmer, Beverly Wilson, et Holly Byers Ochoa, eds. [[1998]]. ''The Selected Papers of Thaddeus Stevens.'' 2 vol.
*Palmer, Beverly Wilson, ed. [[1990]]. ''The Selected Letters of Charles Sumner.'' 2 vol.
*Pike, James Shepherd. [[1874]]. [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=AFK4119.0001.001 ''The prostrate state: South Carolina under negro government.'']{{Nexus deficit|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*Reid, Whitelaw. [[1866]]. [http://www.hti.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=moa;idno=AFJ8942.0001.001 ''After the war: a southern tour, May 1, 1865 to May 1, 1866.'']{{Nexus deficit|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*Sumner, Charles. [[1863]]. [http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/moa-cgi?notisid=ABK2934-0012-69 Our Domestic Relations: or, How to Treat the Rebel States.] ''Atlantic Monthly'' September.&lt;!-- 
*[http://www.gutenberg.org/files/16158/16158-h/16158-h.htm Full text online] One of first black congressmen during Reconstruction.--&gt;
 
===Diaria et magazinae===
*[https://web.archive.org/web/20091216125013/http://www.thomasnast.com/TheCartoons/NastCartoons.htm Adumbrationes editoriae Thomae Nast, pro Republicanis Totis dicatae,] www.thomasnast.com.
*[http://www.hti.umich.edu/m/moajrnl/browse.journals/debo.html?sid=4214fd5d270a6573025ab1d49d8151fa ''DeBow's Review,''] maior magazina conservativa Meridiana, www.hti.umich.edu.&lt;!--stress on business, economics and statistics--&gt;
*[https://web.archive.org/web/20100610170423/http://www.gilderlehrman.org/teachers/module11/mod_primary.html Fontes primarii in congerie Gilder-Lehrman]
*[http://blackhistory.harpweek.com/ ''Harper's Weekly,''] prima magazine nuntiorum Novi Eboraci; pro Republicanis Totis, blackhistory.harpweek.com.
*''[[The New York Times]].'' 

==Nexus externi==&lt;!--
{{Portal|Civitates Foederatae Americae}}--&gt;
*[http://www.pbs.org/wgbh/amex/reconstruction/activism/sf_rights.html ''American Experience: Reconstruction,''] colloquium historicorum Erico Foner, Davide Blight, et Eduardo Ed Ayers; www.pbs.org (PBS)
*[https://web.archive.org/web/20150801093403/http://tigger.uic.edu/~rjensen/recon.htm Dux Historiae Reconstructionis,] tigger.uic.edu
*[http://www.bartleby.com/43/42.html Edictum Augusti 1866, rebellionem finitam declarans,] www.bartleby.com
*[https://web.archive.org/web/20150921231649/http://www.mrlincolnandfreedom.org/inside.asp?ID=60&amp;subjectID=3 Lincoln et Libertas: Reconstructio,] www.mrlincolnandfreedom.lorg
*[http://www.history.com/topics/reconstruction Reconstructio,] www.history.com (The History Channel)
*[https://web.archive.org/web/20170302230636/http://www.pbs.org/wgbh/amex/reconstruction/index.html ''Reconstruction: The Second Civil War,''] [[pellicula]] et transcriptio a PBS anno 2004 divulgatae&lt;!--
 
*[http://historicaltextarchive.com/sections.php?op=viewarticle&amp;artid=587 Reconstruction in Mississippi] by Donald J. Mabry
*[http://www.alaskool.org/resources/teaching/socialstudies/Reconstruct_historiography.htm &quot;Reconstruction Historiography: A Source of Teaching Ideas&quot; by Robert P. Green, Jr. (1991)]
*Simkins, W. S. [[1916]]. &quot;[[s:William Stewart Simkins 1914 Thanksgiving Day observance address|Why the Ku Klux]]&quot;, 4 ''The Alcalde'' (Iunio): 735–748. [http://www.law.du.edu/russell/lh/alh/docs/simkins.html online]
*[http://histclo.com/essay/war/cwa/recon.html The Civil War: Reconstruction]: [http://oyc.yale.edu/history/hist-119#overview HIST 119: ''The Civil War and Reconstruction Era, 1845–1877'' with Professor David Blight].--&gt;

[[Categoria:Aetas Reconstructionis| ]]
[[Categoria:Bellum Civile Americanum]]
[[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]]&lt;!--en:History of the Southern United States--&gt;&lt;!--
[[Category:Aftermath of war]]
[[Category:History of civil rights in the United States]]
[[Category:History of African-American civil rights]]
[[Category:History of voting rights in the United States]]
[[Category:Reparations for slavery]]
[[Category:American military occupations]]
[[Category:African-American history between emancipation and the civil rights movement]]--&gt;</text>
      <sha1>a6vdwrt796vuwyfwpp9w1g4grirqceu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antiquitates Romanae (Dionysius Halicarnassensis)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248109</id>
    <revision>
      <id>3994586</id>
      <parentid>3898168</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15006" sha1="1i4x3u5r043t6kxku4ze8sjvyoh7fiv" xml:space="preserve">{{Titulus italicus}}
{{L1}}
'''''Antiquitates Romanae''''' ([[Graece]] Ῥωμαϊκὴ ἀρχαιολογία '[[archaeologia]] Romana') sunt [[historia|opus historicum]] viginti libris digestum et a [[Dionysius Halicarnasseus|Dionysio Halicarnassensi]] [[saeculum 1 a.C.n.|primo saeculo a.C.n.]] exeunte Graece compositum: quod opus [[historia Romae|historiam Romanam]] ad usum lectorum Graece loquentium explicatam a remotissimis et fabulosis initiis usque ad [[primum bellum Punicum]] complectitur. Ita cum ''[[Historiae (Polybius)|Historiis]]'' [[Polybius|Polybii]] [[chronologia|chronologice]] conectitur, quae a primo bello Punico exordium capiunt. Ex viginti libris exstant decem primi integri, undecimus dimidius, reliquorum autem fragmenta tantum supersunt quae plerumque in collectaneis excerptorum iussu [[Imperatores Byzantini|imperatoris Byzantini]] [[Constantinus VII Porphyrogenitus|Constantini VII Porphyrogeniti]] [[saeculum 10|decimo saeculo]] confectis servata sunt. Quae fragmenta in totum instar longitudinis unius libri exstantis efficiunt.

== Quid sibi proposuerit Dionysius ==
Dionysius ex Asia circa [[30 a.C.n.]] [[Roma]]m venit, ubi docenda [[Rhetorice|rhetorica]] Graeca victum quaesivit. Dum autem filios nobilium hominum instituit patronos sibi potentes conciliavit, in primis Aelios Tuberones&lt;ref&gt;Quibus dissertationem suam de [[Thucydides|Thucydide]] dedicavit.&lt;/ref&gt;. Per viginti annos linguae litteris historiae institutis Romanis studuit antequam anno 7 a.C.n. primum librum ''Antiquitatum Romanarum'' ederet&lt;ref&gt;I,7.&lt;/ref&gt;. Nam hoc opere civitati quae eum velut adoptaverat gratiam reddere voluit&lt;ref&gt;I,6.&lt;/ref&gt;, dum benevolentiam Graecorum Romanis conciliat, praecipue eorum Graecorum qui barbaros esse Romanos etiamtunc censebant atque iniuriam deorum querebantur quod tam rudium hominum in dicionem venissent.

Doctrinam in illo libro defendit Dionysius, quae nobis hodie mira et aliena videtur : Romanos enim primam originem suam a Graecis duxisse vult. Si ei credimus non tantum [[Evander]] et [[Hercules]] e Graecia in Italiam ante Romam conditam transierunt sed etiam ipsi [[Aborigines (mythologia)|Aborigines]] ex [[Arcadia]]&lt;ref&gt;I,9-16.&lt;/ref&gt; et [[Pelasgi]] ex [[Argolis|Argolide]]&lt;ref&gt;I,17-31.&lt;/ref&gt; multo antea advenerant et [[Siculi|Siculos]] barbaros e [[Latium|Latio]] expulerant. [[Troia]]ni et [[Aeneas]] quoque, [[Genealogia|genealogiarum]] mythicarum testimonio, Graeci fuisse ei videntur&lt;ref&gt;I,42.&lt;/ref&gt; : ita ex omni parte Romani Graeci sunt ! Qua doctrina fretus partes in civitate Romana instituenda [[Etrusci|Etruscorum]] omnino oblitteravit. Non inventor tamen talis doctrinae fuit Dionysius, qui Romanos fontes refert : nam multi eruditi (inter quos [[Varro Reatinus|Varro]] nominandus est) linguas Latinam et [[Aeolica (lingua Graeca)|Aeolicam]] (i.e. dialectos Graecas Aeolici generis) cognatas esse docebant&lt;ref&gt;Cf. Aemilius Gabba, « Il latino come dialetto greco », in ''Studi alessandrini in memoria di A. Rostagni'', Augustae Taurinorum, 1963 : 188-194. Quod aliquatenus verum est si ad aetatem Indoeuropaeorum reverteris.&lt;/ref&gt;. Videlicet origo illiusmodi Romanis non displicebat. Haec doctrina primo libro quidem per omnes numeros explicatur ; sed in reliquis libris quoque, cum instituta Latina cum Graecis comparat Dionysius, similitudines cum aliqua civitate [[Peloponnesus|Peloponnesiaca]], plerumque [[Sparta]], invenire solet, quibus sententiam suam de originibus corroborari putat. Nec umquam sapientiam morum Romanorum ad admirationem Graecorum proponere desinit (in primis benignitatem qua populos victos in civitatem suam admittebant, ita numerum civium augentes).

Simul et artem oratoriam suam ostentare non praetermittit, dum plurimas et longissimas orationes in ore personarum suarum ponit. Omnino et in narrationibus rhetoricae ornamentis variis uti solet. Ita historiam copiosam et ornatam scripsit, quae sine dubio cum praeceptis [[Cicero]]nianis congruebat.

In summa Dionysios hac historia scribenda aliquid [[Augustus (imperator)|Augusteo]] proposito&lt;ref&gt;PM Martin, « La propagande augustéenne dans les Antiquités Romaines de Denys d’Halicarnasse (livre 1) », ''Revue d'études latines'' 49, 1971 : 162-179.&lt;/ref&gt; contulit imperii Graecolatini condendi, ubi et cultura Graeca et cultura Latina aequo iure et concorditer florerent.

== De fide historica ==
Dionysius prehistoriam et primam aetatem rerum Romanarum sibi elegit quia parum notae Graecis hominibus ei videbantur et illis temporibus maxime eluxisse virtutes putabat quibus Romani ceteris nationibus praestabant atque imperium orbis terrarum sibi meruerunt. Praeterea sibi persuasum habebat de rebus Romanis Romanos auctores optime scire : itaque veteres annales ([[Quintus Fabius Pictor|Fabius Pictor]], Cincius Alimentus, Valerius Antias, Calpurnius Frugi, [[Gaius Licinius Macer|Licinius Macer]], Gnaeus Gellius, Aelius Tubero…) et antiquarios Romanos ([[Cato maior|Cato Maior]], [[Varro Reatinus|Varro]]…) accurate perlegit. Cum illi fontes inter sese discrepabant, traditionem quae veri similior videbatur argumentatione adhibita comprobabat ita tamen ut plerumque traditionem diversam et postpositam referre non omitteret, lector ipse quod sibi videatur ut eligere posset. Miracula et deorum intercessiones fabularum poeticarum esse potius quam verae historiae arbitrabatur, nihilominus iucunditatis causa et quia vulgo circumferebantur, ex opere suo non reiciebat. Omnino nihil nisi fonte Romano fretus adfirmare solebat.

Quocirca usque ad octavum decimum saeculum unus ex optimis historicis antiquis ab eruditis habebatur. Tam genus scribendi quam studium in fontibus comparandis aestimandisque laudabatur. Mox tamen in contrarium res vertit : nam sagaces homines tum dubitare coeperunt an res vere gestas narraverint annalium scriptores qui multa post saecula vixerunt, eo magis quod in incendio urbis circa [[390 a.C.n.]] plerique fontes perierant. Cum alii tum in primis [[Ludovicus de Beaufort]]&lt;ref&gt;''Dissertation sur l'incertitude des cinq premiers siècles de l'histoire romaine'', [[Ultraiectum|Ultraiecti]], 1738. Huic libro inest capitulum inscriptum : ''Du caractère de Denys d'Halicarnasse et du fond qu'on peut faire de son histoire''. Ad eandem sententiam facit hodie Iacobus Poucet, ''Les origines de Rome : tradition et histoire'', Bruxelles, 1985.&lt;/ref&gt; docebat omnia quae ante Romam a [[Galli]]s captam gesta dicebantur dubiae fidei esse. A quo tempore Dionysius a doctis contemni coepit tamquam fictarum rerum scriptor verbosus, qui non multum ad veram historiam contulerat.

Nihilominus multis modis utiles sunt ''Antiquitates Romanae'' :
* Primo de rebus quae in veteribus annalibus hodie deperditis narrabantur nos certiores faciunt. Cum Dionysius fontes suos nominat velut fragmenta operum amissorum nobis restituit.
* Deinde postquam mores et instituta Romana ad aetates iusto multo antiquiores falso rettulit, saepe diuturnitatem et stabilitatem rerum Romanarum laudare cupiens eadem suo tempore fieri ipse vidisse adfirmat : ita velut testis ocularis morum sui temporis nobis fit.
* Tertio quia sibi persuasum habet multa ignorare Graecos homines ad quorum usum scribit, multas res accurate describit quas Romani auctores tamquam obvias praetervolant (etiamsi nonnumquam oculis nimis Graecis eas videt vel Graecis similes eas reddere nimis vult).
* Quarto nonnumquam (raro quidem!) fonte Graeco optimo et antiquo utitur, ut libro septimo in bello inter [[Etrusci|Etruscos]] et [[Cumae|Cumanos]] tempore [[Tarquinius Superbus|Tarquinii Superbi]] et [[Porsenna]]e gesto. Cumanum quendam tum sequi fontem videtur, a [[Titus Livius|Tito Livio]] et ceteris scriptoribus Latinis neglectum. Contra an re vera chronologiae multum contulerit dum res Romanas ad [[Olympias|olympiadas]] Graecas refert dubitare licet&lt;ref&gt;Cl. E. Schultze, « Dionysius of Halicarnassus and Roman Chronology », PCPS 41, 1995 : 192-214.&lt;/ref&gt; : nam in temporibus remotis illi [[Synchronia et diachronia|synchronismi]] merae coniecturae eruditorum erant.

== Editiones ==
=== Primae editiones ===
* [[Editio princeps]] Graeca librorum I-XI, a typographo regio [[Robertus Stephanus|Roberto Stephano]] praelo mandata, Parisiis anno 1546 in lucem prodiit.
* Prima interpretatio Latina [[Lapus Biragus|Lapi Biragi]], [[Mediolanum|Mediolanensis]] viri mortui anno 1472, iamdudum [[Trevisium|Trevisii]] anno 1480 typographice prodierat&lt;ref&gt;Sub titulo : ''Dionysii Halicarnassei Originum sive Antiquitatum Romanarum libri XI''.&lt;/ref&gt; atque per magnam partem sedicimi saeculi iterum et saepius edita est&lt;ref&gt;Editio Basilensis anni 1532 annotationibus et chronologia ab [[Hendricus Loriti|Henrico Glareano]] locupletata est.&lt;/ref&gt;. Mox aliae interpretationes Latinae fuere, a [[Sigismundus Gelenius|Sigismundo Gelenio]] ([[Basilea]]e, 1549) et [[Aemilius Portus|Aemilio Porto]] ([[Geneva]]e,1588).
* Anno 1582 [[Fulvius Ursinus]] ''Excerpta de legationibus'' primus Romae edidit, quibus continentur fragmenta ''Antiquitatum''&lt;ref&gt;Raphaële Mouren, « La redécouverte des fragments de Denys et les premières éditions du De legationibus », in ''Fragments d’historiens grecs. Autour de Denys d’Halicarnasse,'' cur. Sylvie Pittia, Romae, École française de Rome, 2002 (Collection de l’École française de Rome, 298), p. 27-84.&lt;/ref&gt;.
* Anno 1586 [[Fridericus Sylburgius]] primam editionem Graecolatinam&lt;ref&gt;Cum interpretatione Gelenii emendata.&lt;/ref&gt; [[Francofurtum ad Moenum|Francofurti]] curavit, undecim primos libros et fragmenta librorum XII-XX continentem. Eadem etiam prima editio critica dici potest quia plurium manuscriptorum lectiones comparat (editio princeps manuscriptum Parisiensem recentiorem sequebatur).

=== Editiones hodie in usu ===
* [[Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana|Bibliotheca Teubneriana]], quattuor volumina (1885-1905), cum apparatu critico locupletissimo.
* [[Collection des Universités de France]] : ad hunc diem liber primus tantum (1998) et liber tertius (1999)&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2002_num_80_1_7160_t1_0268_0000_2 Recensio critica]&lt;/ref&gt; cum annotatione et versione Francica in lucem editi sunt.
* [[Loeb Classical Library|The Loeb classical library]], septem volumina (1937-1950, recusum 1960), cum versione Anglica.

== Plura legere si cupis ==
* [Acta colloquii die 28 Aprilis 1999 [[Aquae Sextiae|Aquis Sextis]] habiti], 'Denys d'Halicarnasse, historien de l'Italie : études des fragments des livres XIV-XX' (cur. Sylvie Pittia) in ''Palla''s, 2000, 53. ISBN 2-85816-516-5 [https://books.google.fr/books?id=o4tNx1JXwPQC&amp;pg=PP1&amp;lpg=PP1&amp;dq=pallas+revue+denys+halicarnasse&amp;source=bl&amp;ots=6gHkGSLrMz&amp;sig=KeUiH2-jwFwqq1hvWMeoKVVpXaY&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0CDsQ6AEwBmoVChMI-oWeiaD5yAIVAs8aCh1nrAzg#v=onepage&amp;q=pallas%20revue%20denys%20halicarnasse&amp;f=false]
* [Acta colloquii diebus 20-21 Martii 1992 [[Monspessulanus|Montepessulani]] habiti], 'IIe table ronde internationale sur [https://www.persee.fr/issue/palla_0031-0387_1993_num_39_1?sectionId=palla_0031-0387_1993_num_39_1_1274 Denys d'Halicarnasse, historien des origines de Rome]', ''Pallas'', 1993, 39. 
* [Acta colloquii diebus 16-17 Iunii 1988 [[Divio]]ne habiti], 'Autour de Denys d'Halicarnasse' in ''Mélanges de l'Ecole française de Rome. Antiquité'', 101, n°1. [http://www.persee.fr/issue/mefr_0223-5102_1989_num_101_1?sectionId=mefr_0223-5102_1989_num_101_1_1627 Hic legere potes]
* Aemilius Gabba 1996, ''Dionigi e la storia di Roma arcaica'', Bari : Edipuglia ISBN 88-7228-159-8
** 2000: ''Roma arcaica : storia e storiografia'', Romae ISBN 88-87114-68-4
* Anuca Delcourt 2003, 'Denys d'Halicarnasse, historien de la Grèce ? Réflexions sur l'horizon grec des Antiquités romaines', ''Revue belge de philologie et d'histoire'', 81 : 117-135 [http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2003_num_81_1_4717 Hic legere potes]
** 2005, '' Lecture des Antiquités romaines de Denys d'Halicarnasse : un historien entre deux mondes'', Brussellis, Academia Regia Belgarum. ISBN 2-8031-0214-5 [http://dial.academielouvain.be/handle/boreal:4879 Hic textum dissertationis academicae quam anno 2003 defendit legere potes]{{Nexus deficit|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Recensiones criticae per Iacobum Poucet, ''Folia Electronica classica'' 9 ([https://web.archive.org/web/20160303181116/http://bcs.fltr.ucl.ac.be/FE/09/DH.html hic legere potes]), per Isabellam Cogitore, ''L'antiquité classique'', 76 : 291-292 ([http://www.persee.fr/doc/antiq_0770-2817_2007_num_76_1_2635_t2_0291_0000_2 hic legere potes]), per Nicolaum Wiater, ''Bryn Mawr Classical Review'' 10.46 ([http://bmcr.brynmawr.edu/2005/2005-10-46.html hic legere potes])
*''[https://www.persee.fr/issue/efr_0223-5099_2002_act_298_1?sectionId=efr_0223-5099_2002_act_298_1_7309 Fragments d’historiens grecs : autour de Denys d’Halicarnasse]''. Rome : École Française de Rome, 2002.
*Valérie Fromentin, &quot;[https://www.persee.fr/doc/keryl_1275-6229_2001_act_11_1_1037 Denys d'Halicarnasse, historien grec de Rome]&quot; in ''Actes du 11ème colloque de la Villa Kérylos à Beaulieu-sur-Mer les 13 &amp; 14 octobre 2000'', 2001ː 123-142
* H. Hill 1961, « Dionysius of Halicarnassus and the origins of Rome », ''Journal of Roman Studies'' 51 : 88-93. 
* Adolphus Kiessling 1858, ''[https://books.google.fr/books?id=n6iIuScAIcYC&amp;printsec=frontcover&amp;hl=fr&amp;source=gbs_ViewAPI&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false De Dionysi Halicarnasei Antiquitatum auctoribus Latinis, dissertatio philologica...]'', [[Lipsia]]e, typis B.G. Teubneri.
* Iohannes Kuschel 1846, ''De fontibus et auctoritate Dionysii Halicarnassei in primo Antiquitatum Romanarum libro'', dissertatio [[Breslau|Breslaviensis]]
* Paulus Marius Martin 1969, « Le dessein de Denys d’Halicarnasse dans les Antiquités Romaines et sa conception de l’histoire à travers sa préface du livre 1 », ''Caesarodunum'', 4 : 197-209.
* Dominicus Musti 1970, 'Tendenze nella storiografia romana e greca su Roma arcaica : studi su Livio e Dionigi d'Alicarnasso', ''Quaderni urbinati di cultura classica'' 10 : 1-158.
* I-H. Sautel 2015, 'Discours et récits dans les Antiquités Romaines de Denys d’Halicarnasse : différents niveaux d’énonciation', ''Pallas'', 97 : 51-67 [https://pallas.revues.org/2268 Hic legere potes]
*Clementia Schultze, '[http://research.ncl.ac.uk/histos/documents/2000.02SchultzeAuthorityOriginalityandCompetence649.pdf Authority, originality and competence in the Roman Archaeology of Dionysius of Halicarnassus] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}', ''Histos'' 2000.
* H. Verdin 1974, 'La fonction de l'histoire selon Denys d'Halicarnasse', Ancient society 5 : 289-307.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
* [https://web.archive.org/web/20150204135549/http://bcs.fltr.ucl.ac.be/ENCYC-1/DenysH..htm Excerpta cum introductione (Francice)]

[[Categoria:Litterae Graecae antiquae]]
[[Categoria:Libri historici]]
[[Categoria:Mythologia Romana]]
[[Categoria:Scripta saeculo 1 a.C.n.]]</text>
      <sha1>1i4x3u5r043t6kxku4ze8sjvyoh7fiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yankee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>248751</id>
    <revision>
      <id>3994551</id>
      <parentid>3988638</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9272" sha1="fzk78kamgupgh2w71x5ocsfl380eo5z" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Boston1775.jpg|thumb|300px|[[Adumbratio]] in [[diarium|diario]] [[Bostonia]]e in fide manente [[militia]] copias Britannicas intra [[urbs|urbem]] circumdantes nomine &quot;Yankie Doodles&quot; irridet.]]
'''''Yankee,''''' etiam forma imminuta '''''Yank,''''' est [[vocabulum]] [[Anglice|Anglicum]] cui sunt nonnullae significationes coniunctae, quarum omnes [[Civitates Foederatae|Americanos]] designant [[homo|homines]]. Eius significationes de spatio contextuali dependent. Latissime:
*Extra Civitates Foederatas, ''Yank'' haud sollemni more adhibetur ad ullum Americanum attingendum, hominibus ex [[Civitates Foederatae Meridionales|Meridie]] non exceptis.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbcamerica.com/mind-the-gap/2013/01/24/10-things-brits-dont-realize-are-offensive-to-americans/ |title=&lt;nowiki&gt;10 Things That Brits Don’t Realize Are Offensive to Americans | Mind The Gap | BBC America.&lt;/nowiki&gt;}}&lt;/ref&gt;
*Intra Civitates Foederatas, homines ex [[Civitates Foederatae Septentrionales|Septentrionibus]] usitate attingit, plerumque incolas [[Civitates Foederatae Boreorientales|Boreorientalis]], sed praecipue incolas cum [[Nova Anglia]] coniunctos, sicut progenies colonorum [[coloniae Novae Angliae|Novae Angliae colonicae]], ubicumque [[habitatio|habitant]].&lt;ref name=ruth&gt;Schell 1963:121–123.&lt;/ref&gt; Significatio est res [[cultura]]e, potius quam res [[geographia|geographica]]. [[Lingua Anglica Novae Angliae|Dialectos Novae Angliae]] Yankee vel dialectos Yankee appellatur.&lt;ref&gt;Robert Hendrickson, ''The Facts on File Dictionary of American Regionalisms'' (Infobase, 2000), 326.&lt;/ref&gt;  
*Intra [[Lingua Anglica Americana Meridiana|linguam Anglicam Americanam Meridianam]], ''Yankee'' [[Civitates Foederatae Septentrionales|Septentrionales]] vel homines ex [[regio]]nibus partium [[Unio (CFA)|Unionis]] per [[Bellum Civile Americanum]] attingit.

''Yank'' haud sollemni more in [[lingua|linguis]] [[Lingua Anglica Britannica|Britannica]] et [[Lingua Anglica Hibernica|Hibernica]] praecipue inter [[Britanniarum Regnum|Britannos]] et [[Australia]]nos gratum est, et aliquando negativa significationes latentes fert.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/british/yank_2#yank_2__3 |title=Cambridge Advanced Learner's Dictionary Online |publisher=Cambridge University Press}}&lt;/ref&gt; ''Yank'' in lingua Anglica Meridiei Civitatum Foederatarum usitate est saltem aliquantum indignum, quamquam minus vehementer cum tempus a [[Bellum Civile Americanum|Bello Civili Americano]] transit. 
[[Fasciculus:Nieuw Nederland.png|thumb|[[Nova Nederlandia]] ad boreoccidentem, [[Nova Anglia]] ad boreorientem est.]]

[[Aphorismus]] festivus [[E. B. White]] attributus haec discrimina summatim describit:
::Alienis, Yankee est [[Americani|Americanus]].
::Americanis, Yankee est [[Unio (CFA)|Septentrionalianus]].
::Septentrionalianis, Yankee est [[Civitates Foederatae Boreorientales|Orientalianus]].
::Orientalianis, Yankee est [[Nova Anglia|Novanglianus]].
::Novanglianis, Yankee est [[Mons Viridis|Monsviridianus]].
::Et in [[Mons Viridis|Monte Viride]], Yankee est quis [[crustum]] in [[ientaculum]] edit.

Alia variatio huius aphorismi in loco versus ultimi legitur: 
::Monsviridiano, Yankee est quisque [[domus extrinseca|domo extrinseca]]&lt;!--?outhouse--&gt; iam utitur.

Vocabulo etiam sunt nonnullae aliae [[etymologia]]e [[etymologia falsa|vulgares]] et festivae.

{{NexInt}}
*[[Ars coquinaria Novae Angliae]]
*[[Brother Jonathan]]&lt;!--
*''[[Carpetbagger]]''--&gt;
*''[[A Connecticut Yankee in King Arthur's Court]]''
*[[New York Yankees]]
*[[Yankee Doodle]]

==Notae==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;

==Bibliographia==
;Generalia
*Beals, Carleton. [[1970]]. ''Our Yankee Heritage: New England's Contribution to American Civilization'' Freeport Novi Eboraci: Books for Libraries Press. ISBN 0836915933.
*Bushman, Richard L. [[1967]]. ''From Puritan to Yankee: Character and the Social Order in Connecticut, 1690–1765.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
*Conforti, Joseph A. [[2001]]. ''Imagining New England: Explorations of Regional Identity from the Pilgrims to the Mid-Twentieth Century.'' ISBN 0807826251.
*Daniels, Bruce C. [[2012]]. ''New England Nation: The Country the Puritans Built.'' Palgrave Macmillan.
*Ellis, David M. [[1951]]. The Yankee Invasion of New York 1783–1850. ''New York History.'' 32:1–17.
*Fischer, David Hackett. [[1989]]. ''Albion's Seed: Four British Folkways in America.''
*Gjerde, Jon. [[1999]]. [https://web.archive.org/web/20091216105311/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=37104314 ''The Minds of the West: Ethnocultural Evolution in the Rural Middle West, 1830–1917.'']
*Gray, Susan E. [[1996]]. [https://web.archive.org/web/20090501160331/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=37104065 ''The Yankee West: Community Life on the Michigan Frontier.'']
*Handlin, Oscar. [[1980]]. Yankees. In ''Harvard Encyclopedia of American Ethnic Groups,'' ed. Stephan Thernstrom, 1028–1030.
*Hill, Ralph Nading. [[1960]].  [https://web.archive.org/web/20110605041927/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=1805631 ''Yankee Kingdom: Vermont and New Hampshire.'']
*Holbrook, Stewart H. [[1950]]. ''Yankee Exodus: An Account of Migration from New England.''
*Holbrook, Stewart H. [[1961]]. ''Yankee Loggers: A Recollection of Woodsmen, Cooks, and River Drivers.''
*Hudson, John C. [[1986]]. Yankeeland in the Middle West. '' Journal of Geography'' 85 (Sept.).
*Jensen, Richard. [[2005]]. [https://web.archive.org/web/20060222004143/http://www.encyclopedia.chicagohistory.org/pages/1391.html Yankees.] In ''Encyclopedia of Chicago.''
*Kleppner, Paul. [[1979]]. ''The Third Electoral System 1853–1892: Parties, Voters, and Political Cultures.'' Chapel Hill: University of North Carolina Press.
*Knights, Peter R. [[1991]]. [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=94816324 ''Yankee Destinies: The Lives of Ordinary Nineteenth-Century Bostonians.''] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*Mathews, Lois Kimball. [[1909]], [[2011]]. ''The expansion of New England: the spread of New England settlement and institutions to the Mississippi River, 1620-1865.'' Bostoniae: New England Historic Genealogical Society. ISBN 9780880822695.
*Piersen, William Dillon. [[1988]]. ''Black Yankees: The Development of an Afro-American Subculture in Eighteenth-Century New England.''
*Power, Richard Lyle. [[1953]]. ''Planting Corn Belt Culture.''&lt;!--De Indiana--&gt;
*Rose, Gregory. [[2006]]. Yankees/Yorkers. In ''The American Midwest: An Interpretive Encyclopedia,'' ed. Richard Sisson, 193–195, 714–715, 1094, 1194.
*Sedgwick, Ellery. [[1994]]. ''The Atlantic Monthly, 1857–1909: Yankee Humanism at High Tide and Ebb.'' [https://web.archive.org/web/20090501194119/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=11038856 Situs interretialis.]
*Smith, Bradford. [[1956]]. ''Yankees in Paradise: The New England Impact on Hawaii.''
*Taylor, William R. [[1961]], [[1979]]. ''Cavalier and Yankee: The Old South and American National Character.'' Cantabrigiae Massachusettae: Harvard University Press.
*Works Progress Administration. [[1937]]. ''Massachusetts: A Guide to Its Places and People.'' Federal Writers' Project of the Works Progress Administration of Massachusetts.

;Linguistica
*Davis, Harold. [[1938]]. On the Origin of Yankee Doodle. ''American Speech'' 13(2):93–96. [http://www.jstor.org/stable/451952 JSTOR.]
*Fleser, Arthur F. [[1966]]. Coolidge's Delivery: Everybody Liked It. ''Southern Speech Journal'' 32(2):98–104. ISSN 00384585.
*Kretzschmar, William A. [[1994]]. ''Handbook of the Linguistic Atlas of the Middle and South Atlantic States.''
*Lemay, J. A. Leo. [[1976]]. The American Origins of Yankee Doodle. ''William and Mary Quarterly'' 33:435–64. [http://www.jstor.org/stable/1921542 JSTOR.]
*Logemay, Butsee H. [[1929]]. The Etymology of 'Yankee.' ''Studies in English Philology in Honor of Frederick Klaeber,'' 403–413.
*Mathews, Mitford M. [[1951]]. ''A Dictionary of Americanisms on Historical Principles.''
*Mencken, H. L. [[1919]], [[1921]]. ''The American Language.''
*Schell, Ruth. [[1963]]. Swamp Yankee. ''American Speech'' 38(2):121–123. [http://www.jstor.org/stable/453288 JSTOR.] doi:10.2307/453288.
*Sonneck, Oscar G. [[1909]]. [http://books.google.com/books?vid=ISBN0486222373&amp;id=dSqWAvMJbuYC&amp;pg=PA83&amp;lpg=PA83&amp;dq=yankee+etymology&amp;sig=g_ntd2CZ3d0zV4V3frgrgZP9s-c ''Report on &quot;The Star-Spangled Banner,&quot; &quot;Hail Columbia,&quot; &quot;America,&quot; &quot;Yankee Doodle.&quot;'']&lt;!--pp 83ff--&gt; 
*Stollznow, Karen. [[2006]]. ''Key Words in the Discourse of Discrimination: A Semantic Analysis.'' Dissertatio, University of New England.

==Nexus externi==
*[http://www.etymonline.com/index.php?term=Yankee ''Online Etymology Dictionary,''] www.etymonline.com
*[https://web.archive.org/web/20171206011455/http://www.wordorigins.org/index.php/site/comments/yankee/ &quot;Yankee,&quot;] www.wordorigins.org

[[Categoria:Cultura Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Nova Anglia]]
[[Categoria:Verba Anglica]]&lt;!--
[[Category:American regional nicknames]]
[[Category:English-American history]]
[[Category:Ethnic and religious slurs]]
[[Category:Reclaimed words]]
[[Category:Regional nicknames]]
[[Category:White Americans]]--&gt;</text>
      <sha1>fzk78kamgupgh2w71x5ocsfl380eo5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Resistentia (Argentina)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>251851</id>
    <redirect title="Resistencia" />
    <revision>
      <id>3994558</id>
      <parentid>2993818</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:46:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>9619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Resistencia]]</comment>
      <origin>3994558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="c19ljnzab4yd15493xmgjkm5iz3g0zo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Resistencia]]</text>
      <sha1>c19ljnzab4yd15493xmgjkm5iz3g0zo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tridecasyllabus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262349</id>
    <revision>
      <id>3994600</id>
      <parentid>3488593</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frognall</username>
        <id>147188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Tridecasyllabus Latinus */ nexus rectior</comment>
      <origin>3994600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4277" sha1="cubx0dpc4iil8l545zgvvit7envgli3" xml:space="preserve">'''Tridecasyllabus''' est [[versus]] tredecim [[syllaba|syllabis]] compositus.

== Tridecasyllabus Latinus==

Poetae Latinatis [[Medium Aevum|Aevi Medii]] tridecasyllabo utebantur. [[Caesura]]m necessariam post syllabam septimam habet, ut in carmine ''[[Multi sunt presbyteri...]]'':
&lt;blockquote&gt;
''Cavete ne steriles / nec avari sitis,&lt;br&gt;
''si vos Christi stipite / vivere velitis!
&lt;/blockquote&gt;
Saepe rhythmum [[trochaeus|trochaicum]], si ex [[Lex paenultimae|lege paenultimae]] legimus, tridecasyllabus Latinus habet: 
&lt;blockquote&gt;
''Cum vos exueritis / chlamydem carnalem, &lt;br&gt;
''induat vos Dominus / stolam aeternalem!
&lt;/blockquote&gt;
Cum dimidiae partes priores versuum etiam [[Rima (poësis)|fines similiter sonantes]] accipiunt, [[strophe]] quattuor versuum, quorum quisque quattuor pedes trochaicos habet, fit. Interdum versus huius strophae tertius (vel tridecasyllabi secundi dimidia pars prior) repetitur, ut in ''[[Gaudeamus igitur]]...'':
&lt;blockquote&gt;
''Vita nostra brevis est, /  brevi finietur, &lt;br&gt;
''venit mors velociter, / rapit nos atrociter / nemini parcetur! 
&lt;/blockquote&gt;

==Tridecasyllabus Polonus==
Tridecasyllabus ([[Polonice]] ''trzynastozgłoskowiec'') [[litterae Poloniae|litterarum Polonarum]] versus princeps est. E poesi Latina translatum est.&lt;ref&gt;Wiktor Jarosław Darasz, ''Mały przewodnik po wierszu polskim'', [[Cracovia]]e 2003, p. 80-85.&lt;/ref&gt; Etiam caesuram post syllabam septimam habet. Primus exemplum est poema ''Godzinki'' (''Horae canonicae Salvatoris'') saeculo XV versum: 
{|
| valign=&quot;top&quot; |
:''Patris sapientia, / veritas divina,'' &lt;br&gt;
:''Deus homo captus est / hora matutina:''&lt;br&gt;
:''A notis discipulis / cito derelictus:''&lt;br&gt;
:''A Iudaeis traditus, / venditus, afflictus.''&lt;ref&gt;[http://www.preces-latinae.org/thesaurus/Filius/HoraeCrucis.html ''Horae Sanctae Crucis''].&lt;/ref&gt;
| valign=&quot;top&quot; |
:''Jezus Chrystus, Bóg Człowiek, / mądrość Oćca swego,''&lt;br&gt;
:''Po czwartkowej wieczerzy / czasu jutrzennego,''&lt;br&gt;
:''Gdy się modlił w ogrodzie / Oćcu Bogu swemu,''&lt;br&gt;
:''Zdradzon, jęt i wydań jest / ludu żydowskiemu.''&lt;ref&gt;[http://staropolska.pl/sredniowiecze/poezja_religijna/Jezus_Chrystus.html ''Jezus Krystus, Bog Człowiek, mądrość Oćca swego''] auctoris ignoti.&lt;/ref&gt;
|}
[[Adam Mickiewicz|Adami Mickiewicz]] ''Pan Tadeusz'', poema Polonum maxime notum, tridecasyllabis scriptum est:
&lt;blockquote&gt;
''Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie...''&lt;ref&gt;Scilicet Latine ''Lithuania, mea patria, tu es sicut salus...''&lt;/ref&gt;,
&lt;/blockquote&gt;

==Tridecasyllabus Russicus==

In poesi Russica syllabica saeculorum XVII et XVIII tridecasyllabus e Polonia sumptus versus usitatissimus fuit. Caesuram post septimam syllabam habet. [[Antiochus Cantemir|Antiochi Cantemiri]] satura prima sic incipitur:
&lt;blockquote&gt;
''Уме недозрелый, плод / недолгой науки!&lt;br&gt;
''Покойся, не понуждай / к перу мои руки&lt;ref&gt;Scilicet Latine ''O mens immatura, haud longae artis fructus, maneas nec manus meas ad stilum moveas!''&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;

[[Basilius Trediacovensis]] in sua ''Nova et brevis via ad compositionem versuum Russicorum'' anni 1735 rhythmum trochaicum tridecasyllabo Russico addere voluerat, quod temptatio prima versuum Russicorum syllabo-tonicorum fuit.

==Tridecasyllabus Hispanicus==

Tridecasyllabus Hispanicus versus ''artis maioris'' ([[Hispanice]] ''arte mayor'') est, sed rarus. Rhythmum trochaicum plerumque non habet:
&lt;blockquote&gt;
''Yo palp'''i'''to tu gl'''o'''ria mir'''a'''ndo subl'''i'''me''&lt;ref&gt;Gertrudis Gómez de Avellaneda, «Noche de insomnio y el alba».&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;
Caesura interdum non post septimam, sed post sextam syllabam stat:
&lt;blockquote&gt;
''¿Sus dioses? El miedo, / las sombras y la muerte. &lt;br&gt;
''¿Sus odios? El arte, / la vida y el placer''&lt;ref&gt;Scilicet Latine ''Qui dei tibi sunt? Metus, umbrae et mors. Quid odio tibi est? Ars, vita et voluptas''.(Manuel González Prada, «Ritmo sin rima»).&lt;/ref&gt;.
&lt;/blockquote&gt;

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* Lucylla Pszczołowska, ''Wiersz polski. Zarys historyczny'', [[Vratislavia]]e 1997.

[[Categoria:Litterae Polonicae]]
[[Categoria:Versus]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]
[[Categoria:Litterae Hispanicae]]
[[Categoria:Litterae Russicae]]</text>
      <sha1>cubx0dpc4iil8l545zgvvit7envgli3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provincia Neuqueniana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262394</id>
    <revision>
      <id>3994447</id>
      <parentid>3706042</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Argentina]]</comment>
      <origin>3994447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="618" sha1="8rytdznlrkmka4d2lmn7bu6r0qshb5m" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}} Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.
&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén (urbs Argentinae)|Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>8rytdznlrkmka4d2lmn7bu6r0qshb5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994448</id>
      <parentid>3994447</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Neuquén (provincia)]] ad [[Provincia Neuqueniana]]: ut dioecesis</comment>
      <origin>3994447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="618" sha1="8rytdznlrkmka4d2lmn7bu6r0qshb5m" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}} Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.
&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén (urbs Argentinae)|Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>8rytdznlrkmka4d2lmn7bu6r0qshb5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994450</id>
      <parentid>3994448</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="591" sha1="r815m9nre8ufjx1zdo33dygeno2jjsz" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}} Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.
&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>r815m9nre8ufjx1zdo33dygeno2jjsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994453</id>
      <parentid>3994450</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="635" sha1="32wpq9qun2vky5s5ak8cuef61wh55uc" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}}&lt;/ref&gt; (vel {{res|provincia Neuquenensis}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.&lt;/ref&gt; [[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>32wpq9qun2vky5s5ak8cuef61wh55uc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994454</id>
      <parentid>3994453</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="byezdq9p0knxg79zy6tbseadr8naxhw" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}}&lt;/ref&gt; (vel {{res|provincia Neuquenensis}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.&lt;/ref&gt;; [[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>byezdq9p0knxg79zy6tbseadr8naxhw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994492</id>
      <parentid>3994454</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="626" sha1="qal1xnx1upjz3bkqy95iqilb4r6tle3" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Neuqueniana}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|neuq|Dioecesis Neuqueniana}}&lt;/ref&gt; (vel {{res|provincia Neuquenensis}}&lt;ref&gt;Cf. adiectivum in binominibus ''Ixodes neuquenensis,  Markalius neuquenensis, Nemotelus neuquenensis''.&lt;/ref&gt;; [[Hispanice]]: ''provincia del Neuquén'') est [[Argentina]]e provincia {{num|551266}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Neuquén]]. In parte Argentinae occidentali in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Neuqueniana}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>qal1xnx1upjz3bkqy95iqilb4r6tle3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mendoza (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262795</id>
    <revision>
      <id>3994443</id>
      <parentid>3843851</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Argentina#Divisio administrativa]]</comment>
      <origin>3994443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="mfm0l006a5oq3cq60y5fyivpmaljmea" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Provincia de Mendoza (Argentina).svg|thumb|Ubi provincia in Argentina sita est]]
'''Mendoza'''&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]), cuius caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]. In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>mfm0l006a5oq3cq60y5fyivpmaljmea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994445</id>
      <parentid>3994443</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notae */</comment>
      <origin>3994445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="h6pbf45uvub1zhcp7sr2bm9wdqvgifn" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
[[Fasciculus:Provincia de Mendoza (Argentina).svg|thumb|Ubi provincia in Argentina sita est]]
'''Mendoza'''&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]), cuius caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]. In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus interni==
* [[Aconcagua]]

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>h6pbf45uvub1zhcp7sr2bm9wdqvgifn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994446</id>
      <parentid>3994445</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="502" sha1="acwsqlu3h0anf5u970wigtn1nzqsb3n" xml:space="preserve">{{in usu}}{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Mendoza}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]), cuius caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]. In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus interni==
* [[Aconcagua]]

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>acwsqlu3h0anf5u970wigtn1nzqsb3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994452</id>
      <parentid>3994446</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="492" sha1="jzsugj8ziv599evd8ijyxxcq9jmrefh" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Mendoza}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]), cuius caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]]. In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus interni==
* [[Aconcagua]]

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>jzsugj8ziv599evd8ijyxxcq9jmrefh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994458</id>
      <parentid>3994452</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="9jde0nw1l3rikso21dxckd3u8zxgai4" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Mendoza}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]). In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]], alia urbs maior [[Forum Raphaelis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sraf|Dioecesis Fororaphaëliensis}}&lt;/ref&gt; (''San Rafael'').

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus interni==
* [[Aconcagua]]

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>9jde0nw1l3rikso21dxckd3u8zxgai4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994459</id>
      <parentid>3994458</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="646" sha1="4djiw143v6xyeij425t9vtjlf1pd9g9" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Mendoza}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|mend|Archidioecesis Mendozensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''provincia de Mendoza'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1738929}} incolarum (anno [[2010]]). In parte occidentali Argentinae in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. Caput est urbs [[Mendoza (Argentina)|Mendoza]], alia urbs maior [[Forum Sancti Raphaelis (Argentina)|Forum Sancti Raphaelis]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|sraf|Dioecesis Fororaphaëliensis}}&lt;/ref&gt; (''San Rafael'').

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus interni==
* [[Aconcagua]]

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>4djiw143v6xyeij425t9vtjlf1pd9g9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quintus Fufius Calenus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>262815</id>
    <revision>
      <id>3994497</id>
      <parentid>3922881</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marcus Terentius Bibliophilus</username>
        <id>2059</id>
      </contributor>
      <comment>/* Fontes */</comment>
      <origin>3994497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7602" sha1="389wm960qvg5zocswabqb1ij3r9f303" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Roma, denario di quintus fufius calenus e marcus cordi, 70 ac.JPG|thumb|Denarius serratus KALENI inscriptus circa 70 a.C.n. percussus, in quo capita Honoris et Virtutis conspicua sunt.]]
'''Quintus Fufius Calenus''' (mortuus [[40 a.C.n.]]) fuit [[Senatus Romanus|senator Romanus]] qui bellis civilibus [[Gaius Iulius Caesar|Gai Caesaris]] atque post eius necem [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] fautor erat. Ultima parte anni [[47 a.C.n.]] cum [[Publius Vatinius|Publio Vatinio]] consulatum gessit, ab ipso Gaio Caesare designatus. In summa semper [[Optimates|optimatibus]] in republica adversabatur.
== De gente ==
Ipsum cognomen ''Calenus'' indicare videtur hunc gentis Fufiae ramum e municipio [[Cales|Calibus]] oriundum esse. Quintus Fufius homo novus erat ; habuit filium quocum in Gallia anno 40 a.C.n. erat et filiam quam [[Gaius Vibius Pansa Caetronianus|Vibio Pansae]], anno 43 a.C.n. consuli, collocavit&lt;ref&gt;[[Cicero]] ''[[Philippicae (Cicero)|Phil]]''. X,6.&lt;/ref&gt;.

== Cursus honorum ==
* 70 a.C.n. (circa) [[triumviri monetales|triumvir monetalis]] siquidem [[Denarius|denarium]] KALENI inscriptum percussit ex una parte capita iuxta posita [[Honos (deus)|Honoris]] et [[Virtus (dea)|Virtutis]], ex altera Romam et Italiam dextras iungentes&lt;ref&gt;Quae figurae ad concordiam post Sociorum Bellum renatam alludunt.&lt;/ref&gt; praebentem&lt;ref&gt;Crawford 403/1. E. Babelon Fufia 1. Alterum nomen in hoc denario legitur CORDI, quod ad [[Gens Mucia|gentem Muciam]] pertinere videtur et Caleni collegam in triumviratu annuo designat.&lt;/ref&gt;.. Ita et patrocinium [[Gaius Marius|Gai Mari]] sibi eligebat qui templum Honoris et Virtutis dedicarat et Italiae incolas civitate donatos post Bellum Sociorum celebrabat (ipse [[Campania (Italia)|Campanus]] erat).
* 61 a.C.n. [[Tribunus plebis]] [[Publius Clodius Pulcher|Publium Clodium]] sacrorum Bonae Deae violatorum accusatum defendit&lt;ref&gt;[[Cicero]], ''Ad Att.'' I,14.&lt;/ref&gt; atque a iudicibus ut absolveretur impetravit.
* 59 a.C.n. [[Praetor]] (eo anno Gaius Caesar consul erat) legem Fufiam de iudicum suffragiis in quaestionibus separatim per ordines dandis tulit&lt;ref&gt;Dio Cassius XXXVIII.8.1.&lt;/ref&gt;.
* 51-48 a.C.n. Legatus Caesaris in [[Bellum Gallicum|bello Gallico]]&lt;ref&gt;[[Aulus Hirtius|Hirtius]], ''Bell. Gall.'' VIII.39.4&lt;/ref&gt; et [[Bellum civile (Caesar)|bello civili]]&lt;ref&gt;[[Plutarchus]], ''Brutus'' VIII(6). [[Gaius Iulius Caesar|Caesar]], ''Bell. civ.'' III.56.&lt;/ref&gt;. Anno 48 a.C.n. [[Achaia (provincia Romana)|Achaiam]] volentem nolentem imperatori suo subegit&lt;ref&gt;[[Dio Cassius]] 42.13-14.&lt;/ref&gt;.
* 48-47 a.C.n. Post [[Pharsalia|Pharsalicam victoriam]] Fufius Calenus a Caesare [[Achaia (provincia Romana)|Achaiae]] praepositus est (legatus pro praetore).
* 47 a.C.n. (anno exeunte) [[Consul]] Romae cum [[Publius Vatinius|Publio Vatinio]] fuit. Nam illo anno respublica consulibus diu caruit : [[Comitia|comitia]] consularia antequam [[Dictator|dictator]] Caesar ex [[Asia (provincia Romana)|Asia]] redisset, non habita sunt : ipse enim illis praesidere volebat et consules huius anni  autumno tantum renuntati sunt.
* 44-43 a.C.n. Mortuo Caesare in [[Senatus Romanus|senatu]] [[Marcus Antonius|Marci Antonii]] rebus consulebat, [[Cicero]]nis consiliis obstabat, quam ob causam orator eum in [[Philippicae (Cicero)|Philippicis]] saepe vituperat.
* 43-42 a.C.n. Republica [[Triumviratus|triumvirum]] arbitrio subiecta doctum et clarum scriptorem [[Marcus Terentius Varro|Marcum Terentium Varronem]] in villa quadam sua occultavit&lt;ref&gt;[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC IV,202-203. Cf François Hinard (1985), ''Les proscriptions de la Rome républicaine''. Romae: École française de Rome. ISBN 2-7283-0094-1 (''Collection de l'École française de Rome'', 83) : 527 [http://www.persee.fr/web/ouvrages/home/prescript/monographie/efr_0000-0000_1985_ths_83_1 Hic legere potes]&lt;/ref&gt; donec e catalogo [[Proscriptiones (43 a.C.n.)|proscriptorum]] eraderetur.
* 42 a.C.n. Dum Marcus Antonius in [[Thracia]] bellum gerit, Fufius praesidio Italiae relictus est cum duabus [[legio]]nibus.
* 41-40 a.C.n. Cum undecim legionibus [[Gallia|Galliis]] Narbonensi et Comatae a Marco Antonio praefectus est ; [[Octavianus Augustus|Octavianus]] autem, [[Perusinum bellum|Perusina obsidione]] confecta, cum magno exercitu adversus eum progreditur. Tum forte Fufius obiit nec filius eius obstare Caesari ausus est quin in sese legiones converteret atque provincias in suam dicionem redigeret&lt;ref&gt;[[Appianus Alexandrinus|Appianus]] BC V,213-215. [[Dio Cassius]] XLVIII,20.3.&lt;/ref&gt;

== De Fufio apud Dionem ==
[[Philippicae (Cicero)|Philippicae]] Ciceronem Calenumque acerbe de republica disceptantes nobis ostendunt. Quapropter tertio saeculo rerum gestarum Romanarum scriptori Graeco, [[Dio Cassius|Dioni Cassio]], placuit longissimam (dimidiam partem libri sexti et quadragesimi occupat!)&lt;ref&gt;XLVI.1-28.&lt;/ref&gt; et fictam orationem, primis diebus anni [[43 a.C.n.]] habitam, in ore consularis viri Quinti Fufii Caleni ponere qua argumentis Ciceronis responderet atque Marcum Antonium defenderet. Simul ut paria cum Cicerone faceret, qui cum adversario contumeliose agere solebat, [[Arpinum|Arpinatem]] oratorem nefandis accusationibus onerabat (quod uxoris usum pretio praeberet, quod cum filia Tullia concubuisset etc.), de arte oratoria ut taceam quibus verbis Ciceronianum genus dicendi et patroni officium irriserit. Quae verba contumeliosa, quamvis tralaticia illo tempore et fortasse ex ipsis libellis vel epistulis vel orationibus Marci Antonii ducta&lt;ref&gt;Nam paene eadem in ''Invectiva'' pseudo-Sallustii inveniuntur.&lt;/ref&gt;, multos lectores modernos ([[Michael Montanus]], [[Dionysius Diderotus|Diderotus]]...) non a Caleno sed ab historico Dione ipso abalienaverunt quia in magnum virum mortuum ita invehi indignum putabant.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Fontes ==
* [[Appianus Alexandrinus|Appianus]], libro quinto ''Bellorum civilium'' 14, 46, 95, 213-215.
* ''[[Bellum Alexandrinum]]'', capitulo 44.
* [[Gaius Iulius Caesar|Caesar]] libro primo ''[[De bello civili|de Bello Civili]]'' capitulo 87, necnon libro tertio capit. 8, 14. 26, 56, 106.
* [[Cicero]]nis ''[[Philippicae (Cicero)|Philippicae]]''
** ''[[Epistulae ad familiares|Ad Familiares]]'' V.6.1
* [[Cassius Dio]], libro XLII ''[[Historia Romana (Dio)|Historiae Romanae]]'', cap. 13-14 necnon libro XLVI cap. i-28 et libro XLVIII 10 et 20.
* [[Aulus Hirtius|Hirtius]] libro octavo ''[[de Bello Gallico]]'' cap. 39(4)
*[[Plutarchus]], ''[[Vita Iulii Caesaris (Plutarchus)|Caesar]]'' 43

== Plura legere si cupis ==
* Marie-Claire Ferriès, ''[https://books.openedition.org/ausonius/4514 Les partisans d'Antoine : des orphelins de César aux complices de Cléopâtre]''. Burdigalae : Ausonius, 2007 : [https://books.openedition.org/ausonius/4586#anchor-toc-1-70 403-405].
*Anna B. Miączewska, &quot;[https://www.jstor.org/stable/26740134 Quintus Fufius Calenus: a forgotten career]&quot;, ''Hermathena'', 2014ː 163-204

{{NexInt}}
* [[Marcus Tullius Cicero]]
* [[Caerellia]]

{{Index consulum rei publicae|
praedecessores=[[Gaius Iulius Caesar]] II, [[Publius Servilius Isauricus]] I|
annus= 47 a.C.n.&lt;br /&gt;cum&lt;br /&gt;[[Publius Vatinius|Publio Vatinio]]|
successores= [[Gaius Iulius Caesar]] III, [[Marcus Aemilius Lepidus, triumvir|Marcus Aemilius Lepidus]] I}} 

{{Lifetime|saeculo 2 aut 1 a.C.n.|40 a.C.n.|Fufius Calenus, Quintus}}

[[Categoria:Gens Fufia]]
[[Categoria:Consules]]
[[Categoria:Tribuni plebis]]
[[Categoria:Triumviri monetales]]
[[Categoria:Proconsules Achaeae]]
[[Categoria:Participes Belli Civilis (49-45 a.C.n.)]]
[[Categoria:Participes Belli Civilis (44-30 a.C.n.)]]</text>
      <sha1>389wm960qvg5zocswabqb1ij3r9f303</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bellum Septem Annorum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>265699</id>
    <revision>
      <id>3994623</id>
      <parentid>3893999</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T10:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11066" sha1="4q71ee82lyp1z2qzrfre4ek8vd5yiqo" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Seven Years' War Collage.jpg|thumb|300px|[[Motus horologii|Modo horologii]] a laeva superiori: [[Proelium Plasseianum]] (23 Iunii 1757); [[Proelium Castelli Carillon]] (6–8 Iulii 1758); [[Proelium Zorndorfianum]] (25 Augusti 1758); [[Proelium Kunersdorfianum]] (12 Augusti 1759).]]
[[Fasciculus:Schlacht-Kolin-1.jpg|thumb|[[Proelium Kolinianum]].]]
[[Fasciculus:Batte of Leuthen.jpg|thumb|[[Proelium Leuthenianum]] a [[Carolus Röchling|Carolo Röchling]] pictum.]]
[[Fasciculus:Frederick the Great and his staff at the Battle of Leuthen by Hugo Ungewitter.jpg|thumb|[[Fridericus Magnus]] et eius praefectu ad Leuthen.]]
[[Fasciculus:Bataille des Cardinaux en 1759 peinte par Richard Paton.jpg|thumb|[[Proelium Sinus Quiberon]].]]
[[Fasciculus:Battle of Krefeld - Map of the area printed in The Gentleman's Magazine.jpg|thumb|Proelium Krefeldianum. Tabula regionis in ''The Gentleman's Magazine'' edita.]]
[[Fasciculus:Fall of Kolberg in 1761.jpg|thumb|[[Obsidio Kolbergi (1761)]].]]
'''Bellum Septem Annorum''' fuit [[bellum]] ab anno [[1754]] ad annum [[1763]] gestum, cuius principalia proelia annos septem ab [[1756]] ad [[1763]] commissa sunt. Quod omnem illius temporis amplectum est [[magna potestas|magnam potestatem]] [[Europa]]eam praeter [[Imperium Ottomanicum]], quinque [[continens|continentes]] attingens, magnasque Europae, [[America|Americarum]], [[Africa Occidentalis|Africae Occidentalis]], [[India]]e, [[Insulae Philippinae|Philippinarum]] [[regio]]nes afficiens. Europam in duas coniunctiones fidit certamen, quarum alia a [[Britanniarum Regnum|Britanniarum Regno]] (cum [[Prussia]], [[Portugallia]], [[Electoratus Brunsvici-Luneburgi|Hanoveria]], aliisque parvis [[civitas|civitatibus]] [[Germania|Germanicis]]), atque alia a [[Francia]] (cum [[Sacrum Imperium Romanum|Sacro Imperio Romano]], [[Imperium Russicum|Russia]], [[Hispania]], et [[Suecia]]) ducta est. Interim in India, [[Imperium Mogolicum]], Francicis adiuvantibus, conatu Britannico ad [[Bengalia]]m vincendam frustrari conabatur. 

Quamquam levia certamina Anglicorum et Francicorum de [[colonia|coloniis]] [[America]]nis anno [[1754]] coeperant, lata luctatio quae plurimas potestates Europaeas contraxit in consilium [[Austria]]cum ad [[Silesia]]m a dicione Prussica recuperandam nata est. Francia et Austria, inter se reconciliantes ut gratiam Britanniae et Prussiae minuerent, coniunctionem grandem constituerunt, quae plurimas ex aliis [[potestas|potestatibus]] Europaeis traxit; Britannia vicissim, hanc acerbitatem subitam bene intellegens, se cum Prussia consociavit, eventuum conficiens seriem quae [[Res Novae Diplomaticae]] postea appellabatur. Defecerunt autem conatus Francici, cum coniunctio Anglo-Prussica superaret, ortusque Britanniae [[superpotentia|potestatis praevalentis]] dominatum Francicum in [[continens|continente]] destruxit, [[aequilibrium potestatis Europaeum]] magnopere mutans.

{{NexInt}}
*[[Bellum Franco-Indianum]]&lt;!--

==Notae==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;&lt;references/&gt;&lt;/div&gt;--&gt;

==Bibliographia==
*Anderson, Fred. [[2000]]. ''Crucible of War: The Seven Years' War and the Fate of Empire in British North America, 1754–1766.'' Faber and Faber. [http://www.amazon.com/Crucible-War-British-America-1754-1766/dp/0375706364/ Pars et investigatio textualis.]
*Anderson, Fred. [[2006]]. ''The War That Made America: A Short History of the French and Indian War.''
*Asprey, Robert B. [[1986]]. ''Frederick the Great: The Magnificent Enigma.'' Novi Eboraci: Ticknor &amp; Field Publishing.
*Baugh, Daniel. [[2011]]. ''The Global Seven Years War, 1754–1763.'' Pearson Press.&lt;!-- [http://www.h-france.net/vol13reviews/vol13no5osman.pdf online review in H-FRANCE]; [https://www.amazon.com/Global-Seven-Years-War-1754-1763/dp/0582092396/ excerpt]--&gt;
*Blanning, Tim. [[2016]]. ''Frederick the Great: King of Prussia.''
*Browning, Reed. [[1971]]. The Duke of Newcastle and the Financing of the Seven Years’ War. ''Journal of Economic History'' 31(2):344-377. [http://www.jstor.org/stable/2117049 JSTOR.]
*Browning, Reed. [[1975]]. ''The Duke of Newcastle.'' Yale University Press.
*Carter, Alice Clare. [[1971]]. ''The Dutch Republic in Europe in the Seven Years' War.'' MacMillan.
*Charters, Erica. [[2014]]. ''Disease, War, and the Imperial State: The Welfare of the British Armed Forces During the Seven Years' War.'' University of Chicago Press.
*Crouch, Christian Ayne. [[2014]]. ''Nobility Lost: French and Canadian Martial Cultures, Indians, and the End of New France.'' Ithacae Novi Eboraci: Cornell University Press.
*Dodge, Edward J. [[1998]]. ''Relief Is Greatly Wanted: the Battle of Fort William Henry.'' Heritage Books. ISBN 9780788409325. OCLC 39400729.
*Duffy, Christopher. [[2000]]. ''Instrument of War: The Austrian Army in the Seven Years War.'' The Austrian Army in the Seven Years War, 1.
*Duffy, Christopher. [[2008]]. ''By Force of Arms.'' The Austrian Army in the Seven Years War, 2.
*Dull, Jonathan R. [[2009]]. [https://books.google.com/books?id=4ns-VTh45SMC&amp;pg=PA88 ''The Age of the Ship of the Line: the British and French navies, 1650–1851.''] University of Nebraska Press. ISBN 9780803219304.
*Dull, Jonathan R. [[2005]]. ''The French Navy and the Seven Years' War.'' University of Nebraska Press.
*Fish, Shirley. [[2003]]. [https://books.google.com/books?id=ROGYubVVtVIC ''When Britain ruled the Philippines, 1762–1764: the story of the 18th-century British invasion of the Philippines during the Seven Years' War.''] 1stBooks Library. ISBN 1410710696, ISBN 9781410710697.
*Fowler, William H. [[2005]]. ''Empires at War: The Seven Years' War and the Struggle for North America.'' Vancuverii: Douglas &amp; McIntyre. ISBN 1553650964.
*Füssel, Marian. [[2010]]. ''Der Siebenjährige Krieg: Ein Weltkrieg im 18. Jahrhundert.'' Monaci: Beck. ISBN 9783406606953.
*García Arenas, Mar. [[2004]]. [https://web.archive.org/web/20250401003348/https://rua.ua.es/dspace/bitstream/10045/1369/1/RHM_22_14.pdf El periplo ibérico del general Dumouriez: Una aproximación a las relaciones diplomáticas hispano-portuguesas (1765–1767).] ''Revista de Historia Moderna, Anales de la Universidad de Alicante'' 22:403–430. ISSN 0212-5862.
*Keay, John. [[1993]]. ''The Honourable Company: A History of the English East India Company.'' Harper Collins.
*de Ligne, Prince Charles-Joseph. [[2008]]. ''Mon Journal de la guerre de Sept Ans.'' Ed. Jeroom Vercruysse et Bruno Colson. L'Âge des Lumières, 44. Lutetiae: Editions Honoré Champion. {{ling|Francice}} 
*Marston, Daniel. [[2001]]. ''The Seven Years' War.'' Essential Histories. Osprey. ISBN 1841761915. [http://www.amazon.com/Seven-Years-War-Daniel-Marston/dp/1579583431/ Excerptum et investigatio textualis.]
*McLynn, Frank. [[2004]]. ''1759: The Year Britain Became Master of the World.'' Jonathan Cape. ISBN 022406245X.
*Middleton, Richard. [[1985]]. ''Bells of Victory: The Pitt-Newcastle Ministry &amp; the Conduct of the Seven Years' War.''
*Nester, William R. [[2014]]. ''The French and Indian War and the Conquest of New France.'' University of Oklahoma Press.
*Redman, Herbert J. [[2014]]. ''Frederick the Great and the Seven Years' War, 1756-1763.''
*Robson, Martin. [[2015]]. ''A History of the Royal Navy: The Seven Years War.'' I. B. Tauris.
*Rodger, N. A. M. [[2006]]. ''Command of the Ocean: A Naval History of Britain 1649–1815.'' Penguin Books.
*Schumann, Matt, et Karl W. Schweizer. [[2012]]. ''The Seven Years War: A Transatlantic History.'' Routledge.
*Smith, Digby George. [[2012]]. ''Armies of the Seven Years' War: Commanders, Equipment, Uniforms and Strategies of the &quot;First World War.&quot;''
*Syrett, David. [[2005]]. ''Shipping and Military Power in the Seven Year War, 1756-1763: The Sails of Victory.''
*Szabo, Franz A. J. [[2007]]. ''The Seven Years' War in Europe 1756–1763.'' Longman. ISBN 0582292727. [https://www.amazon.com/Seven-Years-War-Europe-1756-1763/dp/0582292727/ Pars.]
*Terrage, Marc de Villiers du. [[1904]]. [https://books.google.com/books?id=L_1YAAAAMAAJ&amp;q=%22d%C3%A9faites+en+Allemagne+et+en+Portugal%22&amp;dq=%22d%C3%A9faites+en+Allemagne+et+en+Portugal%22 ''Les dernières années de la Louisiane française.''] E. Guilmoto. {{ling|Francice}}

===Fictio===
*[[Gulielmus Makepeace Thackeray|Thackeray, William M.]] [[2001]]. [https://books.google.com/books?id=hyK19Yj0eu4C ''The Luck of Barry Lyndon.''] [[Mythistoria]].

==Nexus externi==
{{CommuniaCat|Seven Years' War|Bellum Septem Annorum}}
*[http://www.heritage.nf.ca/exploration/7years.html De bello.] Memorial University of Newfoundland.
*[http://www.kronoskaf.com/syw/ Seven Years' War Knowledge Base.]
*[https://web.archive.org/web/20190519073106/http://faculty.marianopolis.edu/c.belanger/quebechistory/encyclopedia/SevenYearsWar-FrenchandIndianWar-TheWaroftheConquest.htm Bellum Septem Annorum in Canada.]
*[http://www.civilization.ca/cwm/exhibitions/gallery1/clash_e.shtml Clash of Empires and The Battle of the Plains of Abraham.] The Canadian War Museum]
*[https://web.archive.org/web/20190519073106/http://faculty.marianopolis.edu/c.belanger/quebechistory/encyclopedia/SevenYearsWar-FrenchandIndianWar-TheWaroftheConquest.htm Events and the participants in the Seven Years' War.]
*[http://napoleonistyka.atspace.com/FRENCH_ARMY.htm The French Army 1600–1900.]
*[https://web.archive.org/web/20080404000807/http://leuthenjournal.com/ ''Leuthen Journal.'']
*[https://web.archive.org/web/20110806000000/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&amp;Params=a1ARTA0007300 The Seven Years' War.] ''The Canadian Encyclopedia.''
*[https://web.archive.org/web/20131221124712/http://ns1763.ca/remem/7yw-timeline-w.html Tempora Belli Septem Annorum.]
*[http://1759.ccbn-nbc.gc.ca 1759: From the Warpath to the Plains of Abraham.] [[Exhibitio]] virtualis.

[[Categoria:Bellum Septem Annorum| ]]
[[Categoria:Historia Civitatum Foederatarum]]
[[Categoria:Tredecim Coloniae]]&lt;!--
[[Category:1750s in France]]
[[Category:1750s in Austria]]
[[Category:1750s in Great Britain]]
[[Category:1750s in Canada]]
[[Category:1750s in the United States]]
[[Category:1750s in the British Empire]]
[[Category:1750s in the Thirteen Colonies]]
[[Category:1760s in France]]
[[Category:1760s in Austria]]
[[Category:1760s in Great Britain]]
[[Category:1760s in the British Empire]]
[[Category:1760s in Canada]]
[[Category:1760s in the United States]]
[[Category:1760s in the Thirteen Colonies]]
[[Category:18th-century conflicts]]
[[Category:Anglo-French wars]]
[[Category:Colonization history of the United States]]
[[Category:Global conflicts]]
[[Category:1750s in the Habsburg Monarchy]]
[[Category:1760s in the Habsburg Monarchy]]
[[Category:1754 in the Habsburg Monarchy]]
[[Category:1763 in the Habsburg Monarchy]]
[[Category:1754 in the British Empire]]
[[Category:1763 in the British Empire]]
[[Category:1754 in Austria]]
[[Category:1763 in Austria]]
[[Category:1754 in France]]
[[Category:1763 in France]]
[[Category:1754 in Canada]]
[[Category:1763 in Canada]]
[[Category:1754 in the Thirteen Colonies]]
[[Category:1763 in the Thirteen Colonies]]--&gt;

{{Myrias|Historia}}</text>
      <sha1>4q71ee82lyp1z2qzrfre4ek8vd5yiqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antonius deBrum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>269459</id>
    <revision>
      <id>3994589</id>
      <parentid>3294002</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T05:59:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="0q1iudo1f4m15sioic82bw9px6mbo7f" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}
'''Antonius''', vulgo ''Tony'' '''deBrum'''&lt;ref&gt;&quot;Tony deBrum&quot; apud fontes Marsalienses, e.g. &quot;[http://marshallislandsjournal.com/Journal_WP/?p=4221 First nuclear legacy conference]&quot; (2017). Alibi interdum &quot;de Brum&quot;, &quot;Debrum&quot; etc.&lt;/ref&gt; (in [[Tuvalu]] natus die [[26 Februarii]] [[1945]]; ad [[Majuro]] mortuus die [[22 Augusti]] [[2017]]) fuit politicus [[insulae Marsalienses|insularum Marsaliensium]].

Nomen habuit coloni, origine [[Azores|Azorensis]], [[Ioachim de Brum|Ioachimi de Brum]] qui {{Creanda|en|Debrum House|Villa deBrum|villam suam}} in insula [[atollum Likiep|Likiep]] anno [[1888]] aedificaverat. In qua insula educatus, Antonius deBrum alumnus fuit [[Universitas Havaiorum|universitatis Havaiorum]]. Minister rerum externarum Marsaliensis ter meruit, ab anno [[1979]] (libertate nuper nacta) usque in [[1987]], iterum ab [[2008]] ad [[2009]], denuo ab anno [[2014]] usque in [[2016]]. Inter principales de [[mutatio climatica|mutatione climatum]] [[Lutetia]]e anno [[2015]] iamque antea agitabat.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* &quot;[http://marshallislandsjournal.com/Journal_WP/?p=4221 First nuclear legacy conference]&quot; in ''Marshall Islands Journal'' (9 Martii 2017)
* &quot;[http://marshallislandsjournal.com/Journal_WP/?p=2954&amp; Tony nominated for Nobel award]&quot; in ''Marshall Islands Journal'' (5 Februarii 2016)
* Lisa Friedman, &quot;[https://www.nytimes.com/2017/08/22/world/tony-de-brum-dead-climate-change-advocate.html Tony de Brum, Voice of Pacific Islands on Climate Change, Dies at 72]&quot; in ''[[New York Times]]'' (22 Augusti 2017)
* Nick Perry, &quot;[http://www.miamiherald.com/news/nation-world/article168782502.html Tony de Brum, global voice for fighting climate change, dies]&quot; in ''Miami Herald'' (23 Augusti 2017)
* Shawn Raymundo, &quot;[http://www.guampdn.com/story/news/2017/08/22/former-marshall-islands-minister-nobel-nominee-tony-de-brum-dies/588769001/ Former Marshall Islands minister, Nobel nominee Tony de Brum dies] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot; in ''Pacific Daily News'' (22 Augusti 2017)
* John Vidal, &quot;[https://www.theguardian.com/environment/2014/may/05/australia-risks-going-backwards-on-climate-change-and-straining-pacific-ties Australia risks ‘going backwards’ on climate change and straining Pacific ties]&quot; in ''[[The Guardian]]'' (5 Maii 2014)

{{Ministri rerum externarum Marsalienses}}

{{DEFAULTSORT:Debrum, Antonius}}

[[Categoria:Nati 1945]]
[[Categoria:Mortui 2017]]
[[Categoria:Politici insularum Marsaliensium]]
[[Categoria:Politici internationales]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Havaiorum]]
[[Categoria:Incolae Tuvalus]]
[[Categoria:Incolae Likiep]]</text>
      <sha1>0q1iudo1f4m15sioic82bw9px6mbo7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lex paenultimae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276047</id>
    <revision>
      <id>3994593</id>
      <parentid>3510977</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frognall</username>
        <id>147188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Frognall movit paginam [[Pronuntiatus paenultimus]] ad [[Lex paenultimae]]: Obscura locutio, nullis Latinis fontibus confirmata atque ab usore ficta</comment>
      <origin>3510977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1137" sha1="ivw25wfwajka62r6zub19koin3g9c8a" xml:space="preserve">
'''Pronuntiatus paenultimus '''(vel etiam '''regula paenultimi pronuntiatus''') praecipit qua in parte Latina verba rite sunt [[Pronuntiatus|pronuntianda]], id est aut in parte ''paenultima aut antepaenultima.''

Verba duarum [[syllaba]]rum longiora in paenultima pronuntiari solent, si haec syllaba natura est longa sive compluria consonantia integrali verbi parte nituntur.

Exempla:

* a'''gri'''cola: paenultima syllaba est brevis: itaque in antepaenultima pronuntiatur.
* im'''prī'''mīs: paenultima syllaba natura est longa; itaque eadem in parte pronuntiatur.
* se'''cun'''dus: licet vocalis paenultimae syllabae brevis sit, tamen compluribus consonantibus obstruitur, qua re in paenultima pronuntiatur.

Excipiuntur hac regula syllabae ''mutae cum liquidis'' dictae, id est coalitio consonantium [g], [k], [d], [t],
[b], [p] atque [l], [ł] et [r]. Exempli gratia eo modo fit in verbo '''te'''nebrae.

== Bibliographia ==

* Christian Touratier: ''Lateinische Grammatik.'' Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadtiae 2013, ISBN 978-3-534-72634-9, p. 30 s

[[Categoria:Grammatica Latina]]
[[Categoria:Pronuntiatus]]</text>
      <sha1>ivw25wfwajka62r6zub19koin3g9c8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994595</id>
      <parentid>3994593</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frognall</username>
        <id>147188</id>
      </contributor>
      <comment>definitio nova</comment>
      <origin>3994595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="6trsd3a1rxt8tf58xdyrzcxp1szu3p1" xml:space="preserve">'''Lex paenultimae'''&lt;ref&gt;{{Opus|nomen auctoris=Axel W. |cognomen auctoris=Ahlberg |url=https://archive.org/details/studiadeaccentu00ahlbgoog/page/n22/mode/2up |titulus=Studia de accentu Latino |domus editoria=typis pressit Håkan Holsson |locus=[[Lunda|Lundae]] |annus=1905 |pagina=10 |lingua=la}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Opus|nomen auctoris=Blasius |cognomen auctoris=Amata|url=https://archive.org/details/CompositioLatinaIAProfessoreBlasioAmataSdbRomaeA.mmviii/page/38/mode/2up |titulus=Compositio Latina |domus editoria=Pontificium Institutum Altioris Latinitatis |locus=[[Roma|Romae]] |annus=2008 |pagina=39 |lingua=Latina}}.&lt;/ref&gt;, quae communiter dicitur, est accentus regula precipua apud Latinos, ex qua in hyperdisyllabis vocabulis paenultimae [[syllaba]]e tempus vel quantitas accentus locum constituit: si paenultima sive natura sive positione longa est, ipsa cum accentu [[Pronuntiatus|pronuntiatur]]; si autem paenultima brevis est, accentus in antepaenultimam recedit.

Exempla:

* im'''prī'''mīs: paenultima syllaba natura est longa; itaque eadem in parte pronuntiatur.
* a'''gri'''cola: paenultima syllaba est brevis: itaque in antepaenultima pronuntiatur.
* se'''cun'''dus: licet vocalis paenultimae syllabae brevis sit, tamen compluribus consonantibus obstruitur, qua re in paenultima pronuntiatur.

Excipiuntur hac regula syllabae ''mutae cum liquidis'' dictae, id est coalitio consonantium [g], [k], [d], [t],
[b], [p] atque [l], [ł] et [r]. Exempli gratia eo modo fit in verbo '''te'''nebrae.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Bibliographia ==

* Christian Touratier: ''Lateinische Grammatik.'' Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadtiae 2013, ISBN 978-3-534-72634-9, p. 30 s

[[Categoria:Grammatica Latina]]
[[Categoria:Pronuntiatus]]</text>
      <sha1>6trsd3a1rxt8tf58xdyrzcxp1szu3p1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Modernismus litteratus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>283004</id>
    <revision>
      <id>3994493</id>
      <parentid>3805097</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T19:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>de Ernesto Mach et &quot;Ulysses&quot; Iaconi Joyce</comment>
      <origin>3994493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31178" sha1="lug5mdln8bh0xywv3wwsodnegzngcxe" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Claude Monet, Water-Lily Pond and Weeping Willow.JPG|thumb|upright=1.4|David Thorburn, litterarum modernisticarum eruditus, coniunctiones inter [[stilus|stilum]] litteratum et stilum operum [[pictor]]um [[impressionismus|impressionisticorum]] proponit. [[Scriptor]]es modernistici, sicut [[Claudius Monet]] cum [[pictura]]m [[Nelumbo (genus)|nelumbonum]]&lt;!--water lilies (melius nymphaeaceae?)--&gt; pingeret, [[conscientia]]m [[ars|artis]] ut ars proponebant, [[realitas|realisticas]] [[mundus|mundi]] [[interpretatio]]nes reiciebant, notionemque &quot;Vis ad abstractum&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;a drive towards the abstract&quot; (Thorburn 2007).&lt;/ref&gt; exprimebant.]]
'''Modernismus litteratus,''' sive '''litterae modernisticae,''' sunt [[litterae]] [[avant-garde]] quae plus minus inter annos [[1900]] et [[1940]] [[floruit|florebant]]. [[Saeculum|Saeculis]] [[saeculum 19|undevicensimo]] exeunte et [[saeculum 20|vicensimo]] ineunte, plerumque in [[Europa]] et [[America Septentrionalis|America Septentrionali]] ortae sunt, et eorum proprietas erat se ex prioribus modis [[scriptura|scribendi]] diffidente eripere, ad ambas [[poesis|poesin]] et [[fictio]]nem in [[prosa]] expositam spectantes. Modernistae experimenta formarum et [[modus|modorum]] expressionis faciebant, ut dixit [[Ezra Pound]], cuius praeceptum erat &quot;Renova.&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;Make it new&quot; (Pound 1935).&lt;/ref&gt; Hic motus in litteris agebatur e desiderio conscio ad [[traditio]]nales repraesentationis modos evertendos et sensibilitates novas eorum aetatis exprimendas.&lt;ref&gt;Childs 2008: 4.&lt;/ref&gt; Horrores [[primum bellum mundanum|primi belli mundani]] fecerunt ut homines [[fides|fidem]] acceptam de [[societas humana|societate humana]] dubitarent.&lt;ref name=&quot;MORLEY2012&quot;&gt;Morley 2012: 4.&lt;/ref&gt;

==Origo et praecursores==
[[Auctor]]es annis [[1880]] magis magisque notionem accipiebant necessarium esse normas priores omnino summovere, potius [[scientia (ratio)|scientiam]] ex temporibus praeteritis renovatam per technicas rationes hodiernas. [[Theoria]]e [[Sigmundus Freud]] (1856–1939) et [[Ernestus Mach|Ernesti Mach]] (1838–1916) apud primas litteras modernisticas magnum potebant. Mach in ''The Science of Mechanics'' (1883) arguit [[mens|menti]] structuram fundamentalem esse, et [[experientia]]m subiectivam in implicationibus partium [[mens|mentis]] condi. Primum opus maius Freudianum erat ''Studies on Hysteria,'' cum [[Iosephus Breuer|Iosepho Breuer]] anno [[1895]] editum. Secundum Freud et Breuer, omnis [[realitas]] subiectiva in ludo [[vis|virium]] [[instinctus naturae|instinctorumque]] conditur, per quos mundus externus percipitur. Mach, [[philosophia scientiae|philosophus scientiae]] [[Austria]]cus, magnum apud [[positivismus logicus|positivismum logicum]] valebat, et per eius iudicium [[Isaacus Newtonus|Isaaci Newtoni]], praecursor [[theoria relativitatis|theoriae relativitatis]] [[Albertus Einstein|Alberti Einstein]] erat.
[[Fasciculus:CGJung.jpg|thumb|upright=0.5|left|[[Carolus Jung]] (1875–1961).]]

Multa [[theoria]]e priores de [[epistemologia]] arguerunt [[realitas|realitatem]] externam et absolutam se imprimere posse, sicut sit, in hominem singulum, ut, exempli gratia, [[empirismus]], notio [[Ioannes Lockius|Ioannis Lockii]] (1632–1704), qui originem dixit mentis esse [[tabula rasa]]&lt;ref&gt;''An Essay Concerning Human Understanding'', 1690.&lt;/ref&gt; Freudiana statuum subiectivorum descriptio, quae mentem inconsciam implicavit plenam instinctorum primalium et exceptionum a se impositarum et 
obsistentium, coniuncta est a [[Carolus Jung|Carolo Jung]] (1875–1961) cum notione [[inconscientia communis|inconscientiae communis]]&lt;!--?collective unconscious--&gt;, quam mens conscia aut pugnat aut amplectitur. Cum opera [[Carolus Darwin|Caroli Darwinii]] [[Aristoteles|Aristotelianam]] &quot;hominis [[animal]]is&quot; imaginem in mente publico reficeret, Jung suadebat inclinationes humanas ad normas [[societas humana|sociales]] frangendas non consecutionem [[puer]]ilitatis vel [[ignorantia]]e esse, sed potius ex necessaria animalis humani [[natura]] deduci.

[[Fridericus Nietzsche]], alius modernismi praecursor,&lt;ref&gt;Gooding-Williams 1987.&lt;/ref&gt; suadebat vires [[psychologia|psychologicas]], diserte &quot;[[animus ad potestatem|animum ad potestatem]]&quot; exhibere, maius momentum haberent quam facta et [[res]]. [[Henricus Bergson]] (1859–1941), e contrario, vehementius dixit differentiam inter [[tempus]] [[horologium|horologicum]] scientificumque et humanam temporis experientiam, rectam et subiectivam.&lt;ref&gt;Collinson 2006: 131.&lt;/ref&gt; Eius opera de tempore et conscientia &quot;multum apud [[scriptor mythistoriarum|scriptores mythistoriarum]] saeculi vicensimi habebat,&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;had a great influence on twentieth-century novelists.&quot;&lt;/ref&gt; praecipue apud modernisticos qui arte [[flumen conscientiae|fluminis conscientiae]] utebantur, sicut [[Dorothea Richardson]] in [[liber|libro]] ''Pointed Roofs'' (1915), [[Iacobus Joyce]] in ''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' (1922), et [[Virginia Woolf]] (1882–1941) in ''[[Mrs Dalloway]]'' (1925) et ''[[To the Lighthouse]]'' (1927).&lt;ref&gt;Williams 1992: 108-109.&lt;/ref&gt; Alia res magni momenti in [[philosophia]] Bergsoniana est notio cuiusdam ''élan vital,'' virium [[vita]]lium, quae &quot;creatricem omnium [[evolutio]]nem 
efficiunt.&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;brings about the creative evolution of everything.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Collinson, 132&quot;&gt;Collinson 2006: 132.&lt;/ref&gt; Eius philosophia magni aestimavit [[intuitio]]nem cum autem momentum intellectus non reiceret.&lt;ref&gt;Collinson 2006: 132.&lt;/ref&gt; Hi cogitatores diffidentiam [[positivismus|positivismi]] et certitudinis [[aevum Victorianum|Victorianae]] inter se communicabant. Modernismus, motus litteratus, etiam responsum [[industrializatio]]ni, [[urbanizatio]]ni, [[technologia|technologiis]] novis videtur.
[[Fasciculus:§Whitman, Walt (1819-1892) - 1887 - ritr. da Eakins, Thomas - da Internet.jpg|thumb|upright=0.7|[[Gualterius Whitman]]. [[Pictura]] [[Thomas Eakins|Thomae Eakins]], 1887–1988.]]

Litterarii modernismi praecursores magni momenti erant fuerunt [[Theodorus Dostoyevskij]] (1821–81) (''[[Преступление и наказание]],'' 1866, et ''[[Братья Карамазовы]],'' 1880); [[Gualterius Whitman]] (1819–92) (''[[Leaves of Grass]],'' 1855–91); [[Carolus Baudelaire]] (1821–67) (''[[Les Fleurs du mal]]''); [[Arthurus Rimbaud]] (1854–91) (''Illuminations'', 1874); atque [[Augustus Strindberg]] (1849–1912), praecipue eius ludi ultimis, trilogia ''[[To Damascus]]'' 1898–1901, ''[[A Dream Play]]'' (1902), et ''[[The Ghost Sonata]]'' (1907) non exceptis.

Inter initia, nonnulli modernistae [[spiritus|spiritum]] [[utopia]]num petebant, innovationibus in [[anthropologia]], [[psychologia]], [[philosophia]], [[philosophia politica|theoria politica]], [[physica]], [[psychoanalysis|psychoanalysique]] respondentes. [[Poeta]]e motus [[imagismus|imagistici]], ab [[Ezra Pound]] anno [[1912]] pro novo stilo poetico conditi, [[energia]]m modernismo saeculo vicensimo ineunte dederunt,&lt;ref&gt;Pratt 2001.&lt;/ref&gt; et poesi imaginum&lt;!--imagery (Traupman)--&gt; exactarum, brevitatis, [[versus liber|versusque liberi]] favebant.&lt;ref&gt;Pratt 2001.&lt;/ref&gt; Hic autem [[idealismus]] [[secundum bellum mundanum|secundo bello mundano]] conflato desiit, scriptoresque opera cuiusdam acerbitatis generare coeperunt, quae frustrationem praevalentem implicabant. Multi eorum numeri etiam [[institutio]]nibus [[potestas|potestatis]] diffidebant, sicut [[rectio]] et [[religio]], atque adeo notionem [[veritas|veritatum]] absolutarum reiciebant. ''[[The Waste Land]]'' [[Thomas Stearns Eliot|Thomae Stearns Eliot]] (1922) et alia opera modernistica se ipsa magis magisque inspiciebant, obscuriores [[humanitas|humanitatis]] proprietates nove explorantia.&lt;ref name=&quot;Modernism 1995 1236&quot;&gt;{{cite book|last=&quot;Modernism&quot;|title=Merriam Webster's Encyclopedia of Literature|year=1995|publisher=Merriam-Webster|location=Springfield, MA|page=1236}}.&lt;/ref&gt;

[[Vocabulum]] ''modernismus'' multos artis et litterarum motus coniuncts et imbricatos significat, inter quos [[imagismus]], [[symbolismus (artes)|symbolismus]], [[futurismus]], [[vorticismus]], [[cubismus]], [[surrealismus]], [[expressionismus]], et [[Dada]].

==Primi scriptores modernistici==
[[Fasciculus:Joseph Conrad.PNG|thumb|upright=0.5|[[Iosephus Conrad]] anno [[1904]]. [[Photographema]] a [[Georgius Carolus Bereford|Georgio Carolo Beresford]] factum.]]
Primi scriptores modernistici, praecipue qui post primum bellum mundanum et frustrationes sequentis scriberent, [[pactum]] [[aesthetica|aestheticum]] cum publico generali fregerunt, quod dixit artifices esse fidos [[cultura]]e notionumque solitarum (&quot;bourgeois&quot;) interpretes et vicarios, ac potius notionem [[narrator non fidus|narratorum non fidorum]] evolverunt, irrationalitatem sub mundi rationalis putati fundamentis retegentes.&lt;ref&gt;Bossy 2001: 100.&lt;/ref&gt;

Ei etiam mutantis realitatis notiones a [[Carolus Darwin|Darwin]], [[Ernestus Mach|Mach]], [[Freud]], [[Einstein]], [[Nietzsche]], [[Henricus Bergson|Bergson]], aliisque evolutis accommodare conabantur. Ex quo conatu ortae sunt novae artes technicae, sicut flumen conscientiae, monologus interior, et usus multarum [[cosmotheoria]]rum. Qui usus dubia philosophicis [[realismus (artes)|realismi]] fundamentis, vel vicissim incrementum humanae intellegentiae rerum quas realismus significat implicare potest. Exempli gratia, usus fluminis conscientiae vel monologi interioris necessitatem maioris realismi [[psychologia|psychologici]] significare potest.
[[Fasciculus:Alfred Jarry.jpg|thumb|upright=0.5|left|[[Alfredus Jarry]] (1873–1907).]]

Eruditi arguunt de initio motus litterati modernistici, sed nonnulli annum [[1910]] elegerunt quia [[Virginia Woolf]], [[scriptor mythistoriarum]] [[Britanniarum Regnum|Britannica]], clarissime dixit [[humanitas|naturam humanam]] in aut circa Decembrem [[1910]] funditus commutavisse.&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;on or about December 1910&quot; (Woolf 1966 1: 319-337.&lt;/ref&gt; Sed conspicuae modernismi proprietates iam ante [[1902]] videntur in operibus sicut ''[[Heart of Darkness]]'' [[Iosephus Conrad|Iosephi Conrad]] (1857–1924), et ''[[Ubu Roi]],'' [[ludus scaenicus|ludus]] [[Absurditas|absurdus]] [[Alfredus Jarry|Alfredi Jarry]] (1873–1907), iam ante apparuerat, anno [[1896]].

Inter primas res gestas non litteratas sunt [[atonalitas|atonalis]] [[quadricinium chordarum|quadricinii chordarum]] [[String Quartet No. 2 (Schoenberg)|secundi]] [[Arnoldus Schoenberg|Arnoldi Schoenberg]] finis anno [[1908]] compositus; [[expressionismus|expressionisticae]] [[Basilius Kandinsky|Basilii Kandinsky]] [[pictura]]e anno [[1903]] incipientes et in eius prima pictura abstracta et [[expressionismus|expressionistici]] [[Der Blaue Reiter|Blue Rider]] grex [[Monacum|Monaci]] anno [[1911]] conditus finientes; ortus [[fauvismus|fauvismi]] et introductio [[cubismus|cubismi]] ex operibus [[Henricus Matisse|Henrici Matisse]], [[Paulus Picasso|Pauli Picasso]], [[Georgius Braque|Georgii Braque]], aliorum que pictorum inter [[1900]] et [[1910]].

''[[Winesburg, Ohio (mythistoria)|Winesburg, Ohio]],'' [[mythistoria]] [[Sherwood Anderson]], scriptoris [[Civitates Foederatae|Americani]] (1919) haberi potest unum e primis modernismi operibus propter eius simplicem [[oratio soluta|orationis solutae]] [[stilus|stilum]] et [[mores]] ac penitus perspecta [[persona]]rum ingenia quae habet.
[[Fasciculus:James Joyce by Alex Ehrenzweig, 1915 restored.jpg|thumb|upright=0.6|[[Iacobus Joyce]] [[Turicum|Turici]] anno [[1915]].]]

[[Iacobus Joyce]] fuit maior scriptor modernisticus cuius rationes in ''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' [[mythistoria]] (1922) ad eventus per tempus viginti quattuor [[hora]]rum in [[vita]] [[Leopoldus Bloom|Leopoldi Bloom]] [[protagonista]]e adhibitas exemplum modernistici conspectus in [[fictio]]nem exponere fiunt. Quas proprietates T. S. Eliot poeta anno [[1923]] descripsit, artem Joycianam esse dicens &quot;rationem ad immensum [[panorama]] futilitatis [[anarchia]]eque quod hodierna [[historia]] est continendum, ordinandum, formandum, et significatione imbuendum. . . . Contra rationem narrativam, ratione [[mythologia|mythica]] uti possumus. Quod est, serio credo, gradus ad [[mundus|mundum]] modernum arti fieri licet.&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;a way of controlling, of ordering, of giving a shape and a significance to the immense panorama of futility and anarchy which is contemporary history. . . . Instead of narrative method, we may now use the mythical method. It is, I seriously believe, a step toward making the modern world possible for art&quot; (Eliot 1923).&lt;/ref&gt; ''[[The Waste Land]]'' (1922), poema modernisticum ipsius Eliot, &quot;futilitatem anarchiamque&quot; suo genere repraesentat, per structuram incompositam et conspicuam soliditatis narrationem absentem. Quae re vera est ratio [[rhetorica]] ad thema poematis significandum, quod vicissim est &quot;tabes et fragmentatio [[cultura Occidentalis|culturae Occidentalis]].&quot;&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;The decay and fragmentation of Western Culture&quot; (Williams 1992: 311).&lt;/ref&gt; Cui poemati, contra absentiam [[narratio]]nis linearis, re vera est structura, quae per [[symbolismus (artes)|symbolismum]] [[fertilitas|fertilitatis]] ex [[anthropologia]] derivatae, et per alia elementa sicut usus locorum allatorum&lt;!--quotations--&gt; et propinquitatum subitarum suppeditatur.&lt;!--Bloom 311--&gt;

Litterae modernisticae quaestiones similes tractabat hodiernam artem modernisticam. [[Scriptura]]e abstractae [[Geretrudis Stein]]'s, exempli gratia, cum [[pictura|picturis]]&lt;!--+multiperspective--&gt; [[cubismus|cubisticis]] [[Paulus Picasso|Pauli Piacasso]] eius amici comparatae sunt.&lt;ref&gt;Dubnick 1984: 16–20.&lt;/ref&gt; Dubitans modernismi ingenium, pars indagationis necessariae modorum mundi fracti intellegendi etiam videntur, quamquam alius formae, in ''A Drunk Man Looks at the Thistle'' (1928) [[Hugo MacDiarmid|Hugonis MacDiarmid]], poetae [[Scotia|Scotici]]. In quo poemate, MacDiarmid technicas artes Eliotiana ad quaestionem [[nationalismus|nationalismi]] adhibet, [[parodia]] [[comoedia|comica]] utens, in [[optimismus|optimisticum]] (quamquam similiter desperatum) modernismi genus, quo [[artifex]] [[heros]] complexitatem amplecti novasque significationes invenire conatur.

[[Fasciculus:Rilke, 1900.jpg|thumb|upright=0.6|[[Rainerius Maria Rilke]] anno [[1924]], aetatis suae 24.]]

Inter primos scriptores modernisticos et eorum opera selecta sunt:
*[[Knut Hamsun]] (1859–1952): ''[[Hunger (mythistoria)|Hunger]]'' (1890)
*[[Ludovicus Pirandello]] (1867–1936): ''[[The Late Mattia Pascal]]'' (1904), ''[[Sei personaggi in cerca d'autore]]'' (1921)
*[[Rainerius Maria Rilke]] (1875–1926): ''[[The Notebooks of Malte Laurids Brigge]]'' (1910), ''[[Sonnets to Orpheus]]'' (1922), ''[[Duineser Elegien]]'' (1922)
*[[Gulielmus Apollinaire]] (1880–1918): ''[[Alcools]]'' (1913)
*[[Andreas Bely]] (1880–1934): ''[[Petersburg (mythistoria)|Petersburg]]'' (1913)
*[[Georgius Trakl]] (1887–1914): ''Poemata'' (1913)
*[[Franciscus Kafka]] (1883–1924): ''[[Metamorphosis (Kafka)|Metamorphosis]]'' (1915), ''[[Der Prozess]]'' (1925), ''[[Das Schloss]]'' (1926)
*[[Constantinus Gamsakhurdia]] (1893–1975):''The Smile of Dionysus'' (1925), ''Kidnapping the Moon'' (1935—1936), ''[[The Right Hand of the Grand Master]]'' (1939) 
*[[Grigol Robakidze]] (1880–1962): ''[[The Snake's Skin]]'' (1926)
*[[Miroslaus Krleža]] (1893–1981), ''Kristofor Kolumbo'' (1918), ''Michelangelo Buonarroti'' (1919), ''[[The Return of Philip Latinowicz|Povratak Filipa Latinovicza]]'' (1932)
*[[Wyndham Lewis]] (1882–1957): ''[[Tarr]]'' (1918)
*[[Hope Mirrlees]] (1887–1978): ''[[Paris (mythistoria)|Paris]]'' (1919)
*[[Carolus Čapek]] (1890–1938): ''[[R.U.R.]]'' (1920)
*[[Italus Svevo]] (1861–1928): ''[[Zeno's Conscience]]'' (1923)
*[[Ryūnosuke Akutagawa]] (1861–1928): &quot;[[The Nose (Akutagawa short story)|Hana]]&quot; (1916); &quot;[[Rashōmon (short story)|Rashōmon ]]&quot; (1915); &quot;[[In a Grove]]&quot; (1922)
*[[Andreas Gide]] (1869–1951): ''[[Les faux-monnayeurs]]'' (1925)

==Continuatio: anni 1920 et 1930==
[[Fasciculus:Marcel Proust 1900-2.jpg|thumb|upright=0.6|[[Marcellus Proust]] anno [[1900]].]]
Opera modernistica magni momenti annis [[1920]] et [[1930]] iam generabantur, inter quae [[mythistoria]]e additae [[Marcellus Proust|Marcelli Proust]], Virginiae Woolf, [[Robertus Musil|Roberti Musil]] (''[[Man without Qualities]]''), et [[Dorothea Richardson|Dorotheae Richardson]]. Cursus [[Eugenius O'Neill|Eugenii O'Neill]] [[modernismus Americanus|modernistae Americani]] anno [[1914]] coepit, sed eius opera maxima annos 1920 et 1930 et [[1940]] ineuntibus apparebant. [[Scriptor scaenicus|Dramatistae]] magni momenti annis 1920 et 1930 erant [[Bertoldus Brecht]] et [[Fridericus García Lorca]]. Mythistoria ''[[Lady Chatterley's Lover]]'' [[D. H. Lawrence]] anno [[1928]] edita est, cum alia res gesta magni momenti in [[historia]] mythistoriarum recentium esset [[Gulielmus Faulkner|Gulielmi Faulkner]] ''[[The Sound and the Fury]]'' anno [[1929]]. [[Decennium 193]] culmen erat in poesi modernistica, cum [[T. S. Eliot]] nonnulla ex suis operibus notabilissimis ederet, praecipue ''[[The Waste Land]]'', ''[[The Hollow Men]]'', et ''[[Ash Wednesday (poema)| Ash Wednesday]]''.
[[Fasciculus:Carl Van Vechten - William Faulkner.jpg|thumb|upright=0.6|left|[[Gulielmus Faulkner]] anno [[1954]]. [[Photographema]] [[Carolus Van Vechten|Caroli Van Vechten]].]]

Annis 1930, praeter alia opera magna [[Gulielmus Faulkner|Gulielmi Faulkner]] (''[[As I Lay Dying]]'', ''[[Light in August]]''), [[Samuel Beckett]] eius primum opus maius edidit, mythistoriam ''[[Murphy (mythistoria)|Murphy]]'' (1938), cum anno [[1932]] [[Ioannes Cowper Powys]] ''[[A Glastonbury Romance]]'' ederet, eodem anno ac [[Hermannus Broch|Hermanni Broch]] ''[[The Sleepwalkers (Broch)|The Sleepwalkers]].'' Una ex rebus gestis maximi momenti in [[poesis modernistica|poesi modernistica]] tum videbatur anno [[1936]] in ''[[Ballads of Petrica Kerempuh]]'' [[Miroslaus Krleža|Miroslai Krleža]]. Tum anno [[1939]] apparuit ''[[Finnegans Wake]]'' [[Iacobus Joyce|Iacobi Joyce]]. Eodem anno obiit [[Gulielmus Butler Yeats]], alius modernista [[Hibernia|Hibernicus]]. [[E. E. Cummings]] et [[Wallace Stevens]], poetae Americani, annis [[1950]] scribere continuabant. Praeterea, [[T. S. Eliot]] hoc tempore componere coepit ''[[Four Quartets]],'' suum ultimum opus poeticum, nonnullosque [[ludus scaenicus|ludos scaenicos]], praecipue ''[[Murder in the Cathedral]].''
[[Fasciculus:Ezra Pound passport photograph undated.jpg|thumb|upright=0.6|[[Ezra Pound]], anno ignoto.]]

Cum poesis modernistica [[Anglice]] concepta saepe res Americana habeatur, ducibus [[Ezra Pound]], [[Hart Crane]], [[Marianna Moore]], [[Gulielmus Carolus Williams|Gulielmo Carolo Williams]], [[H.D.]], et [[Ludovicus Zukofsky|Ludovico Zukofsky]], erant poetae Britannicae magni momenti, praecipue [[T. S. Eliot]], [[David Jones (poeta)|David Jones]], [[Hugo MacDiarmid]], [[Basilius Bunting]], [[W. H. Auden]]. Inter notabiles poetas [[Europa|continentales]] erant [[Fridericus García Lorca]], [[Fernandus Pessoa]], [[Anna Akhmatova]], [[Constantinus Cabaphes]], [[Paulus Valéry]].

==Litterae modernisticae post 1939==
[[Fasciculus:Thomas Stearns Eliot by Lady Ottoline Morrell (1934).jpg|thumb|upright=0.6|[[Thomas Stearns Eliot]] anno [[1934]]. [[Photographema]] a [[Domina Ottoline Morrell]] factum.]]
Secundum ''The Oxford Encyclopedia of British Literature,'' modernismus in litteris Britanniarum Regni et [[litterae Civitatum Foederatarum|Civitatum Foederatarum]] ante [[1939]] desiit,&lt;ref&gt;Dettmar 2006.&lt;/ref&gt; sed &quot;Tempus cum modernismus deficeret et [[postmodernismus]] ortus esset disputabatur paene tam acriter quam transitio a [[aevum Victorianum|Victorianismo]] ad [[modernismus|modernismum]].&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;When Modernism petered out and postmodernism began has been contested almost as hotly as when the transition from Victorianism to Modernism occurred&quot; (&quot;modernism&quot; in ''The Oxford Companion to English Literature,'' ed. Dinah Birch, Oxford University Press, Oxford Reference Online.&lt;/ref&gt; Secundum Clement Greenberg, modernismus annis [[1930]] desiit, [[ars|artibus]] [[ars visualis|oculorum]] [[ars activa|activisque]] exceptis.&lt;ref&gt;Greenberg 1980.&lt;/ref&gt; Re vera, multi modernistae litterarum usque ad annos [[1950]] et [[1960]] vixerunt, quamquam plerumque nova opera magni momenti non iam generantes.

===Modernismus serius===
Vocabulum ''[[modernismus serius]]'' aliquando ad opera modernistica post [[1930]] edita adhibetur.&lt;ref&gt;Hindrichs 2011.&lt;/ref&gt; Inter modernistas (vel modernistas serios) qui iam post [[1945]] opera edebant erant [[Wallace Stevens]], [[Gottfried Benn]], [[T. S. Eliot]], [[Anna Akhmatova]], [[Gulielmus Faulkner]], [[Dorothea Richardson]], [[Ioannes Cowper Powys]], et [[Ezra Pound]]. [[Basilius Bunting]], natus anno [[1901]], ''[[Briggflatts]],'' suum poema modernisticum maximi momenti, anno [[1965]] edidit. Praeterea, [[Hermannus Broch]] ''[[The Death of Virgil]]'' anno [[1945]], et [[Thomas Mann]] ''[[Doctor Faustus (mythistoria)|Doctor Faustus]]'' anno [[1947]] edidit. (''[[Der Zauberberg]]'' (1924) et ''[[Tod in Venedig]]'' (1912), prima opera Thomae Mann, aliquando modernistica habentur.) [[Samuel Beckett]], qui anno [[1989]] obiit, &quot;modernista serius&quot; descriptus est.&lt;ref&gt;[[Anglice]] &quot;later modernist&quot; (Dickstein 1997).&lt;/ref&gt; Beckett, [[auctor]] cui fontes in [[expressionismus|expressionistica]] modernismi [[traditio]]ne sunt, opera ab annis [[1930]] ad annos [[1980]] generavit, inter quae ''[[Molloy (mythistoria)|Molloy]]'' (1951), ''[[En attendant Godot]]'' (1953), ''[[Happy Days (ludus)|Happy Days]]'' (1961), et ''[[Rockaby]]'' (1981). Vocabula ''[[minimalista]]'' et ''[[postmodernista]]'' eis operibus seriores adhibebantur.&lt;ref&gt;Foster 2006.&lt;/ref&gt; [[Carolus Olson]] (1910–1970) et [[J. H. Prynne]] (n. 1936) poetae quoque modernistae serii descripti sunt.&lt;ref&gt;Mellors 2005.&lt;/ref&gt;&lt;!--

More recently the term late modernism has been redefined by at least one critic and used to refer to works written after 1945, rather than 1930.--&gt; [[Ideologia]] modernismi penitus reformata est per eventus [[secundum bellum mundanum|secundi belli mundani]], praecipue per [[Soa|Holocaustum]] et usum [[bomba atomica|bombarum atomicarum]]. [[Ali Smith]], [[scriptor|scriptrix]] [[Scotia|Scotica]], serissimus [[auctor]] a nonnullis habetur.

===Theatrum absurditatum===
[[Fasciculus:Samuel Beckett, Pic, 1 (cropped).jpg|thumb|upright=0.8|[[Samuel Beckett]] anno [[1977]].]]
Notio [[theatrum absurditatum|theatri absurditatum]] ad ludos plerumque ab [[Europa|Europaeis]] [[scriptor scaenicus|scriptoribus scaenicis]] compositos adhibetur, ad opera quae fidem exprimunt [[exsistentia]]m humanam [[significatio (linguistica)|significatione]] et fine caret, et ergo omnes communicationes deficiunt. Constructio et argumentum logicum [[oratio]]ni irrationali illogicoque atque ultimae conclusioni cedit, quae est [[silentium]].&lt;ref&gt;The Hutchinson Encyclopedia, Millennium Edition, Helicon 1999.&lt;/ref&gt; Cum sint praecursores magni momenti, inter quos [[Alfredus Jarry]] (1873–1907), theatrum absurditatum annis [[1950]] in ludis [[Samuel Beckett|Samuelis Beckett]] coepisse late videtur.

[[Martinus Esslin]], [[criticus]] [[Britanniarum Regnum|Britannicus]] [[vocabulum]] promulgavit in commentario &quot;Theatre of the Absurd&quot; (1960), certos ludos consocians inter se propter eorum latum [[absurditas|absurditatis]] [[thema]], quod usum vocabulum absurditatis ab [[Albertus Camus|Alberto Camus]] in ''[[Le Mythe de Sisyphe]],'' commentario anni [[1942]], in memoriam redigit.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.arts.gla.ac.uk/Slavonic/Absurd.htm |title=The Theatre Of The Absurd |publisher=Arts.gla.ac.uk |date= |accessdate=2014-01-13 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090823075755/http://www.arts.gla.ac.uk/Slavonic/Absurd.htm |archivedate=2009-08-23 |df= }}.&lt;/ref&gt; Inter absurditates in his ludis visas sunt hominis responsum mundo ut videtur sine significatione, et aut vel homo mere [[pupa]] ab externis viribus invisibilibus contenta vel in [[periculum]] ab eis positus. Quamquam vocabulum ad variisimos ludos adhibetur, nonnullae proprietates inveniuntur in multis ludis: [[comoedia]] lata, saepe [[vaudeville]] similis, cum imaginibus horrificis vel [[tragoedia|tragicis]] commixta; [[persona]]e in rebus desperatis captae, quae actus iteratos vel sine significatione facere coacti; [[dialogus]] plenus clichés, ludis verborum, et nugarum; argumenta quae sunt cyclica aut absurde prolata; aut [[parodia]] aut reiectio realismi et notionis &quot;[[ludus bene factus|ludi bene facti]].&quot;

Inter scriptores scaenici plerumque cum theatro absurditatum consociatos sunt [[Samuel Beckett]] (1906–1989), [[Eugenius Ionesco]] (1909–1994), [[Ioannes Genet]] (1910–1986), [[Haroldus Pinter]] (1930–2008), [[Thomas Stoppard]] (b. 1937), [[Alexander Vvedensky (poeta)|Alexander Vvedensky]] (1904–1941), [[Daniel Kharms]] (1905–1942), [[Fridericus Dürrenmatt]] (1921–1990), [[Alexander Jodorowsky]] (b. 1929), [[Fernandus Arrabal]] (b. 1932), [[Venceslaus Havel]] (1936–2011), [[Eduardus Albee]] (1928–2016).

{{NexInt}}
{{div col|2}}
*[[Aetas amissa]]
*[[Dada]]
*[[Paulus Laurentius Dunbar]]
*[[Expressionismus]]
*[[Futurismus]]
*[[Ernestus Hemingway]]
*[[Historia theatri]]
*[[Imagismus]]&lt;!--
*[[Litterae Anglicae saeculi vicensimi]]--&gt;
*[[Litterae experimentales]]
*[[Litterae postmodernisticae]]
*[[Nihilismus]]
*[[Boris Pasternak]]
*[[Sisyphus]]
*[[Surrealismus]]
*[[Symbolismus (artes)]]
*[[Vorticismus]]
&lt;!--
*[[Expressionismus (theatrum)]]
*[[Grex Bloomsburiensis]]--&gt;
{{div col end}}

==Notae==
&lt;references/&gt;

==Bibliographia==
*Baym, Nina, ed. [[2007]]. ''The Norton Anthology of American Literature.'' Novi Eboraci: W. W. Norton.
*Bossy, Michel-André. [[2001]] ''Artists, Writers, and Musicians: An Encyclopedia of People Who Changed the World.'' Westport Connecticutae: Oryx Press. ISBN 978-1-57356-154-9.
*Bradbury, Malcolm, et James McFarlane, eds. [[1978]]. ''Modernism: A Guide to European Literature 1890–1930.'' Penguin Literary Criticism series. Penguin Books. ISBN 0-14-013832-3.
*Childs, Peter. [[2008]]. ''Modernism.'' Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0415415462.
*Collinson, Diané. [[2006]]. ''Fifty Major Philosophers: A Reference Guide.'' Londinii et Novi Eboraci: Routledge. ISBN 0415346088, ISBN 0415346096.
*Dettmar, H. [[2006]]. &quot;Modernism.&quot; ''The Oxford Encyclopedia of British Literature,'' ed. David Scott Kastan. Oxoniae: Oxford University Press.
*Dickstein, Morris. [[1997]]. &quot;An Outsider to His Own Life.&quot; [Recognitio libri.] ''[[The New York Times]].'' 3 Augusti 1997.
*Dubnick, Randa K. [[1984]]. ''The Structure of Obscurity: Gertrude Stein, Language, and Cubism.'' Champaign: University of Illinois Press. ISBN 0-252-00909-6.
*Eliot, T. S. [[1923]]. &quot;''Ulysses,'' Order and Myth&quot; [recognitio ''Ulysses'' Iacobi Joyce]. ''The Dial,'' Novembri.
*Fekadu, Sarah. [[2013]]. ''Musik in Literatur und Poetik des Modernism: Lowell, Pound, Woolf.'' Monaci.
*Foster, John Wilson, ed. [[2006]]. ''The Cambridge Companion to Irish Literature.'' Cantabrigiae: Cambridge University Press.
*Gillies, Mary Ann, et Aurelea Mahood. [[2007]]. ''Modernist literature: an introduction.'' Monte Regal Canadae et Ithacae Novi Eboraci: McGill-Queen's University Press. ISBN 9780773532922, ISBN 9780773532939.
*Goldman, Jonathan. [[2011]]. ''Modernism Is the Literature of Celebrity.'' Austinopoli: University of Texas Press.
*Gooding-Williams, Robert. [[1987]]. &quot;Nietzsche's Pursuit of Modernism.&quot; ''New German Critique'' 41, Special Issue on the Critiques of the Enlightenment (Spring–Summer): 95-108.
*Greenberg, Clement. [[1980]]. [https://web.archive.org/web/20190901163630/http://www.sharecom.ca/greenberg/postmodernism.html &quot;Modernism and Postmodernism.&quot;] William Dobell Memorial Lecture. Sydneii, 31 October 1979. ''Arts'' 54, no. 6 (Februarius).
*Hindrichs, Cheryl. [[2011]]. &quot;Late Modernism, 1928–1945: Criticism and Theory.&quot; ''Literature Compass'' 8, no. 11 (Novembris): 840–55. doi:10.1111/j.1741-4113.2011.00841.x.
*Mellors, Anthony Matthew. [[2005]]. ''Late modernist poetics: from Pound to Prynne.'' Mancunii et Novi Eboraci: Manchester University Press; Novi Eboraci: distributus in Civitatibus Foederatis a Palgrave. ISBN 9780719058851, ISBN 0719058856, ISBN 9780719058851.
*Morley, Catherine. [[2012]]. ''Modern American Literature.'' Edimburgi: Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-2506-2. [https://books.google.com/books?id=20jEJ14-ILIC Google Books.]
*Potter, Rachel. [[2012]]. ''Modernist literature.'' Edimburgi: Edinburgh University Press. ISBN 9780748634316, ISBN 0748634312, ISBN 9780748634323, ISBN 0748634320, ISBN 9780748634330 (webready PDF), ISBN 9780748655298 (epub), ISBN 9780748655281 (Amazon ebook).
*Pound, Ezra. [[1935]]. ''Make it New.'' Londinii.
*Pratt, William. (1963) [[2001]]. ''The Imagist Poem: Modern Poetry in Miniature.'' Ed. 2a. Story Line Press. ISBN 1-58654-009-2.
*Quéma, Anne. [[1999]]. ''The Agon of Modernism: Wyndham Lewis's Allegories, Aesthetics, and Politics.'' Bucknell University Press.
*Thorburn, David. [[2007]]. ''Masterworks of Early 20th-Century Literature.'' MIT: The Great Courses: The Teaching Company.&lt;!--p. 12 of guidebook Part I--&gt;
*Williams, Linda R., ed. [[1992]]. ''The Bloomsbury Guides to English Literature: The Twentieth Century.'' Londinii: Bloomsbury.
*Woolf, Virginia. [[1966]]. &quot;Mr. Bennett and Mrs. Brown.&quot; In ''Collected Essays,'' ed. Leonard Woolf, 319–337. Vol. 1. Londinii: Hogarth.

==Nexus externi==
*[http://amr.obook.org/ ''Absurdist Monthly Review: The Writers Magazine of The New Absurdist Movement.'']
*Bryne, C. J. [http://www.writing.com/main/view_item/item_id/943010-Understanding-Modernism--Postmodernism &quot;Understanding Modernism and PostModernism.&quot;] Writing.com.
*Carey, John, Laura Marcus, et Valentine Cunningham. [[2001]]. [http://www.bbc.co.uk/programmes/p00547fv &quot;Literary Modernism,&quot; colloquium interrogativum,] ''In Our Time'', BBC, 26 Aprilis 2001.
*[https://web.archive.org/web/20110414103501/http://www.brighthub.com/education/k-12/articles/29453.aspx &quot;Modernism in Literature: What Is Modernism?&quot;] ''Bright Hub,'' 23 Martii 2011.
&lt;!--
*{{dmoz|Arts/Literature/Periods_and_Movements/Modernism/}}--&gt;
*[https://web.archive.org/web/20120328113345/http://beinecke.library.yale.edu/digitallibrary/modernism.html Picturing Literary Modernism.] Photographemata Americanorum artificum et litteratorum domi et foris per aetatem modernisticam in collectione [https://web.archive.org/web/20090706032827/http://www.library.yale.edu/beinecke/ Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University.]
*[https://web.archive.org/web/20091118181352/http://www.sprog.asb.dk/tt/Giddens/Lectures/some_characteristics_of_modernism.htm &quot;Some Characteristics of Modernism in Literature.&quot;] Fakultet for Sprog Og Erhvervskommunikation: Handelshøjskolen I Århus, 23 Martii 2011.

{{DEFAULTSORT:Litterae modernisticae}}&lt;!--
[[Categoria:Litterae saeculi 20]]--&gt;
[[Categoria:Modernismus litteratus| ]]&lt;!--
[[Categoria:Opera modernistica|Scripta]]--&gt;

{{Myrias|Ars}}</text>
      <sha1>lug5mdln8bh0xywv3wwsodnegzngcxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Conceptio (discretiva)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286635</id>
    <revision>
      <id>3994563</id>
      <parentid>3512374</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="257" sha1="idz94lpr9exjuzx385l5cbqrxc7vjef" xml:space="preserve">{{discretiva}}
{{videhom|conceptum (discretiva)}}
'''Conceptio''' potest esse:
* [[Conceptio|pars fertilizationis]]
* in [[Chilia]]
** [[Urbs Conceptionis]]
** [[Magna Conceptio]]
* in [[Argentina]]
** [[Conceptio (Argentina)]]
** [[Conceptio de Uraquaria]]</text>
      <sha1>idz94lpr9exjuzx385l5cbqrxc7vjef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994599</id>
      <parentid>3994563</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>+{{[[Formula:Nexus ad paginam creandam creatamve|subst:pcc]]}}</comment>
      <origin>3994599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="386" sha1="gqf9mm4xnu60zqwjodz5jiy3ipp8xt4" xml:space="preserve">{{discretiva}}
{{videhom|conceptum (discretiva)}}
'''Conceptio''' potest esse:
* [[Conceptio|pars fertilizationis]]
* in [[Chilia]]
** [[Urbs Conceptionis]]
** [[Magna Conceptio]]
* in [[Argentina]]
** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Conceptio (Argentina)|&lt;&gt;|es|qid=Q1123806}}
** {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Conceptio de Uraquaria|&lt;&gt;|es|qid=Q727464}}</text>
      <sha1>gqf9mm4xnu60zqwjodz5jiy3ipp8xt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Armin Navabi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290332</id>
    <revision>
      <id>3994592</id>
      <parentid>3978699</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T07:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2076" sha1="38skmi1xqjnnt0vsjpv5vyuy6mriy2s" xml:space="preserve">{{capsa hominis Vicidata}}
'''Armin Navabi''' ([[Persice]] scriptum آرمین نوابی), natus  [[Teheranum|Teherani]] die 25 Decembris 1983, est [[activismus|activista]] [[atheismus|atheista]] [[humanismus saecularis|saecularis]] [[Irania|Iranicus]] et [[Canada|Canadiensis]], praesens incola [[Vancuverium|Vancuverii]]. 

Navabi anno 1985 [[Germania]]m migravit et anno 1986 [[Londinium]], sed anno 1988 remigravit Teheranum.  Iuvenis [[Muslimus]] fervens erat et [[Islamus|Islamo]] attente studebat. Nihilominus quanto studebat tanto dubitabat et denique conclusit deum illusionem esse.

Navabi in [[Universitas Teheranensis|Universitate Teheranensi]] [[Biologia molecularis|biologia moleculari]] studebat per unum annum, sed tum [[ratihabitio]]nem obtinuit ut rebus fiscalibus in [[Universitas Columbiae Britannicae|Universitate Columbiae Britannicae]] studere posset. Die 10 Octobris 2004 Vancuverium advenit. Postea incola permanens et denique civis Canadiensis factus est.

== Respublica atheistarum ==
In Canada communitatem ''Atheist Republic'' (i.e. Rempublicam Atheisticam) creavit anno 2012 ad retem faciendum pro atheistis in terris ubi atheismus vel [[apostasia]] lege vel socialiter punitur. Liber primus scriptoris erat ''Why There Is No God'' (Cur nullus deus exstet) anno 2014.
== Bibliographia ==
*{{Cite book |last1=Navabi |first1=Armin |last2=Hise |first2=Nicki |date=2014 |title=Why There Is No God. Simple Responses to 20 Common Arguments for the Existence of God |url=https://archive.org/details/whythereisnogods0000nava |publisher=CreateSpace Independent Publishing Platform |pages=[https://archive.org/details/whythereisnogods0000nava/page/128 128] |isbn=9781502775283}}

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Armin Navabi}}
* [https://web.archive.org/web/20200807213803/https://www.atheistrepublic.com/ Situs Reipublicae Atheisticae]

{{Lifetime|1983|LIVING|Navabi, Armin}}
[[Categoria:Atheistae]]
[[Categoria:Humanistae saeculares]]
[[Categoria:Alumni Universitatis Columbiae Britannicae]]
[[Categoria:Incolae Iraniae]]
[[Categoria:Incolae Canadae]]</text>
      <sha1>38skmi1xqjnnt0vsjpv5vyuy6mriy2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Platanus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292289</id>
    <revision>
      <id>3994543</id>
      <parentid>3788730</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kevmin</username>
        <id>18805</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Fossil Platanus Fruit 0444.jpg]] → [[File:Fossil Macginicarpa manchesteri fruit 0444.jpg]] move to current combination</comment>
      <origin>3994543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4323" sha1="b4ya8mn3t2feocwkl68lk6zpkmffsyl" xml:space="preserve">{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| image = Plataan_bladeren.jpg
| image_caption = [[Folium|Folia]] et [[fructus]] ''Platani × acerifolia''
| fossil_range = {{fossilrange|Cretaceum|Cretaceo exeunte|Praesens}}
| dominium = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Plantae]]
| cladus = [[Tracheophytes]]
| cladus = [[Angiospermae]]
| cladus = [[Eudicotyledones]]
| ordo = [[Proteales]]
| familia = [[Platanaceae]]
| genus = '''''Platanus'''''
| taxon = Platanus
| genus+authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = ''Vide commentarium.''
}}
[[Fasciculus:Platane, Trsteno.JPG|thumb|upright=0.6|[[Truncus]] ''Platani'' senis, Trsteno in [[urbs|urbe]] prope [[Dubrovnik]] [[Croatia]]e.]]
[[Fasciculus:Plane tree fruit 20180707 092951.jpg|thumb|upright=0.5|[[Fructus]] maturus.]]
[[Fasciculus:Plane Tree bark at Tayac, Dordogne.jpg|thumb|upright=0.5|[[Cortex]] ''Platani × acerifolia.'']]
'''''Platanus''''' ([[Graece]] πλάτανος, [[vocabulum]] quod ''[[Platanus orientalis|Platanum orientalem]]'' attingit) est [[genus (taxinomia)|genus]] paucarum [[arbor]]um [[species|specierum]], quae in [[hemisphaerium septentrionale|hemisphaerio septentrionali]] [[endemismus|endemicae sunt]], solae [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Platanaceae|Platanacearum]] species exstantes.

==Pinacotheca==
&lt;gallery&gt;
Fasciculus:Skhtorashen176.jpg|''Platanus orientalis'' anno aetatis suae 2033 [[Tnjri]] in [[urbs|urbe]] [[Nagorno-Karabakh]].
Fasciculus:Fossil Platanus leaf.jpg|[[Folium]] ''Platani'' [[fossile]] ex [[Palaeocaenum|Palaeocaeno]] [[Alberta]]e [[Canada]]e.
Fasciculus:Fossil Macginicarpa manchesteri fruit 0444.jpg|[[Fructus]] ''Platanis'' [[fossile|fossilis]] ex [[Palaeocaenum|Palaeocaeno]] [[Alberta]]e [[Canada]]e.
&lt;/gallery&gt;

==Bibliographia==
;Libri
* {{Cite book|first=Helmut |last=Naumann|chapter= Die Platane von Gortyna |title=Studien zu Ritual und Sozialgeschichte im Alten |trans-title=Orient / Studies on Ritual and Society in the Ancient Near East. Tartuer Symposien 1998–2004 |editor-first= Thomas Richard |editor-last=Kämmerer. |location=Berlin, de Gruyter |year=[[2007]] |pages =207–26|ref=harv}}.
*{{cite book|title=Sunset Western Garden Book|year= [[1995]]|pages=606–607|ref={{sfnref|Sunset Western Garden Book|1995}} }}.

;Periodica
* Feng, Y., S. H. Oh, et P. S. Manos. [[2005]]. &quot;Phylogeny and Historical Biogeography of the Genus ''Platanus'' as Inferred From Nuclear and Chloroplast DNA.&quot; ''Systematic Botany'' 30 (4): 786–99. doi:10.1600/036364405775097851. S2cid 86021109.
* {{cite journal|last1=Nixon|first1= K. C. |last2=Poole|first2= J. M. |year=[[2003]]|title= Revision of the Mexican and Guatemalan species of Platanus (Platanaceae)|journal=Lundellia |volume=6|pages=103–137 |url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:n9IES08hSxYJ:vivo.library.cornell.edu/entity%3Fhome%3D1%26id%3D4558+platanus+rzedowskii&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;cd=14|ref=harv|doi= 10.25224/1097-993X-6.1.4 |doi-access=free}}

;Interrete
* Floyd, Sandra K., et al. [[1999]]. [https://web.archive.org/web/20080512014945/http://www.amjbot.org/cgi/content/full/86/11/1523 &quot;A developmental and evolutionary analysis of embryology in ''Platanus'' (Platanaceae), a basal eudicot.&quot;] ''American Journal of Botany'' 86: 1523–37.
*{{citation | contribution-url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/sycamore | contribution = Sycamore | title = Merriam-Webster Online Dictionary | accessdate = 4 Augusti [[2009]] |ref={{sfnref|Merriam Webster}} }}
*{{cite web| url=http://www.forestry.gov.uk/pdf/pathology_note07.pdf/$FILE/pathology_note07.pdf|title=Pathology note 7|publisher=The Research Agency of the Forestry Commission|year=[[2008]]|ref={{sfnref|Pathology note 7|2008}} }}

==Nexus==
{{Wikispecies|Platanus|''Platanum''}}
{{CommuniaCat|Platanus|''Platanum''}}
{{Fontes biologici}}
* [http://www.aranya.co.uk/planes/text/botany.html Botanice arborum ''Planatorum.'']
* [https://web.archive.org/web/20050123130552/http://www.botgard.ucla.edu/html/MEMBGNewsletter/Volume5number2/Speakingtheplanetruth.html De specie Americae Septentrionalis.]
* [http://www.monumentaltrees.com/en/photos-londonplane/ Photographemata, mensurae, locique maximarum ''Platanorum'' per orbem terrarum.]

[[Categoria:Genera plantarum]]
[[Categoria:Platanaceae]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
{{Myrias|Biologia}}</text>
      <sha1>b4ya8mn3t2feocwkl68lk6zpkmffsyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994544</id>
      <parentid>3994543</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:45:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kevmin</username>
        <id>18805</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Fossil Platanus leaf.jpg]] → [[File:Fossil Macginitiea nobilis leaf.jpg]] move to current combination</comment>
      <origin>3994544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4334" sha1="38x4u8ybwl90gx3y43sok4naqmnqwlh" xml:space="preserve">{{Titulus italicus}}
{{Taxobox
| image = Plataan_bladeren.jpg
| image_caption = [[Folium|Folia]] et [[fructus]] ''Platani × acerifolia''
| fossil_range = {{fossilrange|Cretaceum|Cretaceo exeunte|Praesens}}
| dominium = [[Eukaryota]]
| regnum = [[Plantae]]
| cladus = [[Tracheophytes]]
| cladus = [[Angiospermae]]
| cladus = [[Eudicotyledones]]
| ordo = [[Proteales]]
| familia = [[Platanaceae]]
| genus = '''''Platanus'''''
| taxon = Platanus
| genus+authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = ''Vide commentarium.''
}}
[[Fasciculus:Platane, Trsteno.JPG|thumb|upright=0.6|[[Truncus]] ''Platani'' senis, Trsteno in [[urbs|urbe]] prope [[Dubrovnik]] [[Croatia]]e.]]
[[Fasciculus:Plane tree fruit 20180707 092951.jpg|thumb|upright=0.5|[[Fructus]] maturus.]]
[[Fasciculus:Plane Tree bark at Tayac, Dordogne.jpg|thumb|upright=0.5|[[Cortex]] ''Platani × acerifolia.'']]
'''''Platanus''''' ([[Graece]] πλάτανος, [[vocabulum]] quod ''[[Platanus orientalis|Platanum orientalem]]'' attingit) est [[genus (taxinomia)|genus]] paucarum [[arbor]]um [[species|specierum]], quae in [[hemisphaerium septentrionale|hemisphaerio septentrionali]] [[endemismus|endemicae sunt]], solae [[familia (taxinomia)|familiae]] [[Platanaceae|Platanacearum]] species exstantes.

==Pinacotheca==
&lt;gallery&gt;
Fasciculus:Skhtorashen176.jpg|''Platanus orientalis'' anno aetatis suae 2033 [[Tnjri]] in [[urbs|urbe]] [[Nagorno-Karabakh]].
Fasciculus:Fossil Macginitiea nobilis leaf.jpg|[[Folium]] ''Platani'' [[fossile]] ex [[Palaeocaenum|Palaeocaeno]] [[Alberta]]e [[Canada]]e.
Fasciculus:Fossil Macginicarpa manchesteri fruit 0444.jpg|[[Fructus]] ''Platanis'' [[fossile|fossilis]] ex [[Palaeocaenum|Palaeocaeno]] [[Alberta]]e [[Canada]]e.
&lt;/gallery&gt;

==Bibliographia==
;Libri
* {{Cite book|first=Helmut |last=Naumann|chapter= Die Platane von Gortyna |title=Studien zu Ritual und Sozialgeschichte im Alten |trans-title=Orient / Studies on Ritual and Society in the Ancient Near East. Tartuer Symposien 1998–2004 |editor-first= Thomas Richard |editor-last=Kämmerer. |location=Berlin, de Gruyter |year=[[2007]] |pages =207–26|ref=harv}}.
*{{cite book|title=Sunset Western Garden Book|year= [[1995]]|pages=606–607|ref={{sfnref|Sunset Western Garden Book|1995}} }}.

;Periodica
* Feng, Y., S. H. Oh, et P. S. Manos. [[2005]]. &quot;Phylogeny and Historical Biogeography of the Genus ''Platanus'' as Inferred From Nuclear and Chloroplast DNA.&quot; ''Systematic Botany'' 30 (4): 786–99. doi:10.1600/036364405775097851. S2cid 86021109.
* {{cite journal|last1=Nixon|first1= K. C. |last2=Poole|first2= J. M. |year=[[2003]]|title= Revision of the Mexican and Guatemalan species of Platanus (Platanaceae)|journal=Lundellia |volume=6|pages=103–137 |url=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:n9IES08hSxYJ:vivo.library.cornell.edu/entity%3Fhome%3D1%26id%3D4558+platanus+rzedowskii&amp;hl=en&amp;ct=clnk&amp;cd=14|ref=harv|doi= 10.25224/1097-993X-6.1.4 |doi-access=free}}

;Interrete
* Floyd, Sandra K., et al. [[1999]]. [https://web.archive.org/web/20080512014945/http://www.amjbot.org/cgi/content/full/86/11/1523 &quot;A developmental and evolutionary analysis of embryology in ''Platanus'' (Platanaceae), a basal eudicot.&quot;] ''American Journal of Botany'' 86: 1523–37.
*{{citation | contribution-url = http://www.merriam-webster.com/dictionary/sycamore | contribution = Sycamore | title = Merriam-Webster Online Dictionary | accessdate = 4 Augusti [[2009]] |ref={{sfnref|Merriam Webster}} }}
*{{cite web| url=http://www.forestry.gov.uk/pdf/pathology_note07.pdf/$FILE/pathology_note07.pdf|title=Pathology note 7|publisher=The Research Agency of the Forestry Commission|year=[[2008]]|ref={{sfnref|Pathology note 7|2008}} }}

==Nexus==
{{Wikispecies|Platanus|''Platanum''}}
{{CommuniaCat|Platanus|''Platanum''}}
{{Fontes biologici}}
* [http://www.aranya.co.uk/planes/text/botany.html Botanice arborum ''Planatorum.'']
* [https://web.archive.org/web/20050123130552/http://www.botgard.ucla.edu/html/MEMBGNewsletter/Volume5number2/Speakingtheplanetruth.html De specie Americae Septentrionalis.]
* [http://www.monumentaltrees.com/en/photos-londonplane/ Photographemata, mensurae, locique maximarum ''Platanorum'' per orbem terrarum.]

[[Categoria:Genera plantarum]]
[[Categoria:Platanaceae]]
[[Categoria:Taxa Linnaei]]
{{Myrias|Biologia}}</text>
      <sha1>38x4u8ybwl90gx3y43sok4naqmnqwlh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ius moriendi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>296673</id>
    <revision>
      <id>3994470</id>
      <parentid>3703961</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DaddyCell</username>
        <id>94839</id>
      </contributor>
      <origin>3994470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1258" sha1="a3hy2l4myyhrjlkgci8nh3rtcgltc23" xml:space="preserve">[[Fasciculus:David - The Death of Socrates.jpg|thumb|Pictura mortis [[Socrates|Socratis]] a [[Iacobus Ludovicus David|Iacobi Ludovici David]] ]]
'''Ius moriendi''' est opinio [[bioethica]]e quae cuius homo ius vitam propiam finire possedet ratione [[autonomia]]e et qualitatis vitae. In generali ius moriendi casu [[morbus|morbi]] fatali quod therapia non potest et [[euthanasia]] voluntaria postulat.&lt;ref&gt;[http://www.nhs.uk/conditions/euthanasia-and-assisted-suicide/ Euthanasia et mors voluntaria assistata]&lt;/ref&gt;
 
Quaestiones [[ethica medica|ethicae medicae]] de morbus fatalis sunt;
#Mors voluntaria?
#Morbus fatalis sine possibilitate salvationis curae?
#Doctor de [[euthanasia]] [[medicamentum]] ad auxilium sua morte dari potest?
#Homines cum morbo fatali cum [[dolor]]e et [[miseria]] ius moriendi habent?
#Qui potentiam ad decrendum tenet?

[[Hinduismus]] vel [[Buddhismus]] exempli gratia, de iure moriendi [[tolerantia|tolerans]] est. Sed multae [[religio]]nes [[monotheismus|monotheismi]] non tolerantiae sunt et auxilium ad mortem voluntariam vel euthanasiam [[peccatum]] putant.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

{{NexInt}}
*[[Antinatalismus]]
*[[Ius vitae]]
*[[Mors adiuta]]

[[Categoria:Bioethica]]
[[Categoria:Mors]]
[[Categoria:Mors voluntaria]]</text>
      <sha1>a3hy2l4myyhrjlkgci8nh3rtcgltc23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rioia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297574</id>
    <revision>
      <id>3994533</id>
      <parentid>3689628</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Rioia (Argentina)]] ad [[Rioia]]: explicatio inutilis</comment>
      <origin>3689624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="447" sha1="tfmxtaj20cd52lmjvep88sraduz00jt" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidata}}
'''Rioia'''&lt;ref&gt;Cf. {{CathHierDiocese|lari|Dioecesis Rioiensis}}&lt;/ref&gt; in [[Argentina]] ([[Hispanice]] ''La Rioja'') est urbs 178&amp;thinsp;872 incolarum et [[Caput (urbs)|caput]] provinciae eiusdem nominis. Anno 1591 ab Ramírez de Velazco, gubernatore provinciae Tucumanensis, condita est.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{Fontes geographici}}

[[Categoria:Rioia (Argentina)|!]]
[[Categoria:Condita 1591]]</text>
      <sha1>tfmxtaj20cd52lmjvep88sraduz00jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usor:Demetrius Talpa/Harenarium</title>
    <ns>2</ns>
    <id>300124</id>
    <revision>
      <id>3994611</id>
      <parentid>3985374</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Miscellanea */</comment>
      <origin>3994611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="ey91raqmjbstvjfg5kwz9ii24vfdmvr" xml:space="preserve">&lt;small&gt;[[Fasciculus:Versiculi mnemonici.jpg|right|200px]]
''[[Magna charta libertatum|Magnam chartam libertatum]] talparum'' compositurus sum. Haec sunt libertates maximae includendae:
*[[Libertas fodiendi]]
*[[Libertas rodendi]]
*[[Libertas caecuttiendi]]
*[[Libertas dormiendi]]


====incolis abundant, nomine carent====
{{div col|4}}&lt;small&gt;
*''Ačinsk''
*''Al'met'evsk''
*''Angarsk'' Angaropolis
*''Artëm''
*''Balakovo'' 
*Balaschicha
*''Barentsburg'' Barentiopolis
*''Batajsk''
*''Berdsk''
*''Berezniki''
*''Čerkessk''
*''Chasavjurt''
*Chimkae
*''Dimitrovgrad'' 
*''Domodedovo''
*''Dzeržinsk'' Nigrum (de priore ''Tschernoje'')
*''Èlektrostal' '' Electrichalybs
*''Essentuki''
*''Kamensk-Ural'skij'' Petra Uralensis
*''Kaspijsk'' Caspia
*''Kopejsk''
*''Kovrov''
*''Krasnogorsk'' 
*''Ljubercy''
*''Neftejugansk''
*''Neftekamsk'' Naphticamium ut Solicamium
*''Nevinnomyssk''
*''Nižnekamsk'' Utbs Camae Inferioris
*''Nižnevartovsk'' Ripa Vartovensis Inferior
*''Nojabr'sk''
*''Novočeboksarsk'' Tscheboxari Novi
*''Novočersassk'' Circassium Novum
*''Novokujbyševsk''
*''Novomoskovsk'' Mosqua Nova
*''Novošachtinsk'' Fodinae Novae
*''Novyj Urengoj''
*''Obninsk''
*''Oktjabr'skij''
*''Orechovo-Zuevo''
*''Pervoural'sk''
*''[[Podolsk]]''
*''Prokop'evsk'' Procopiopolis
*''Puškino''
*''Ramenskoe''
*''Rubcovsk''
*''Šachty'' Fodinae
*''Salavat''
*''Ščëlkovo''
*''Severodvinsk'' Urbs Duinae Borealis (''in Urbe Duinae Boreali'') 
*''Seversk''
*''Železnodorožnyj'' Ferriviarium
*''Železnogorsk'' Ferrimontium
*''Žukovskij''
&lt;/small&gt;{{div col end}}


===Miscellanea===
&lt;div style=&quot;width:100%&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; width:90%&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-size:130%; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:#FFFFFF&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; width:10%&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;mw-customtoggle-1&quot; style=&quot;cursor:pointer; text-align:center; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:white; color:#495388&quot;&gt;monstrentur&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; id=&quot;mw-customcollapsible-1&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;toccolours mw-collapsible-content&quot; style=&quot;float:left; width:100%; border:0; background:#FFFFFF&quot;&gt;
[[Imago:Novies toties.png|thumb|e ''[https://books.google.ru/books?id=8A0Cp0_WNdMC Capistrano triumphante]'']]
{{coord|55|29|24|N|28|45|35|E|display=title}}
{{Creanda|sv|Erik Väderhatt|Ericus Ventosi Pilei}}&lt;ref&gt;[https://books.google.ru/books?id=uEFSAQAAIAAJ&amp;q=Ventosi+pilei#v=snippet&amp;q=Ventosi%20pilei&amp;f=false ''Saxonis Grammatici Historia Danica'', vol. I, Hauniae 1839].&lt;/ref&gt; — {{Creanda|ru|Клейнмихель, Пётр Андреевич|Petrus Kleinmichel|Petrus Andreides comes Kleinmichel}}&lt;ref&gt;[[Eduardus Eichwald]], [https://books.google.ru/books?hl=fr&amp;id=fGlxVUvGpBQC&amp;q=Andreidi#v=snippet&amp;q=Andreidi&amp;f=false ''Fauna Caspio-Caucasica'', Petropoli 1841, dedicatio].&lt;/ref&gt; [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;id=9IJnAAAAcAAJ&amp;q=Catcovius#v=snippet&amp;q=Catcovius&amp;f=false Michael Nicephorides Catcovius]  [https://books.google.ru/books?id=Mz1GAAAAcAAJ&amp;q=pristavorum#v=snippet&amp;q=pristavorum&amp;f=false Pristavus] — [https://old-smolensk.ru/?p=12670 Smolenscensis obsidionis...] [https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_RU_NLR_DIGIT_75071/ idem]  
[https://books.google.fr/books?id=uGV3SHOFe8YC ''Relationes status dioecesium in magno ducatu Lituaniae''] [https://digital.ub.uni-duesseldorf.de/ihd/content/structure/1598225 ''Etymologica Vandalica et Slavica Megapolitana''] — [https://books.google.ru/books?id=iznC2Z7suJAC&amp;pg=PA293&amp;dq=regiopolitana&amp;hl=fr&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjBl8eXzt-AAxV-JxAIHZSGBpUQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&amp;q=regiopolitana&amp;f=false Regiopolitana] [[:commons:File:Heinrich_Kiepert._Asia_citerior.jpg|Asia Citerior]] — [https://web.archive.org/web/20070302034320/http://www.yunanmitolojisi.net/ilyada-1bolum/ Μῆνιν ἄειδε Turcice] 
paginae absunt, genii adsunt: [[gubernium Bessarabiae|Bessarabiae]] (regio), [[gubernium Caucasi|Caucasi]],  [[gubernium Liflandiae|Liflandiae]], [[gubernium Curlandiae|Curlandiae]], [[gubernium Estlandiae|Estlandiae]] [[:el:Αγίες_Τεσσαράκοντα_Παρθένες_και_Αμμούν_ο_διδάσκαλος|παρθένοι μ']]  [https://linguax.com/lexica/forc.php?searchedLG=crepido crepidines]&lt;ref&gt;{{Symeon|набережная}}&lt;/ref&gt; 

Alliteratio&lt;ref&gt;Carolus Boetticher, [https://books.google.ru/books?id=L6xDAAAAIAAJ ''De alliterationis apud Romanos vi et usu'', 1884]; Ferdinandus Mering, [https://books.google.ru/books?id=EEo8AQAAMAAJ ''De alliteratione Luciliana'', 1891]. [[Pontanus]] primus vocabulum usus esse dicitur, — [[Ioannes Christophorus Adelung]], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=inu.30000108984414&amp;seq=316 ''Über den Deutschen Styl'', Berolini, 1789—90, p. 282]. (in ''Actio'')&lt;/ref&gt; [[Giraldus Cambrensis]] [https://archive.org/details/giraldicambrensi06gira/page/187/mode/1up?q=Cassandra de adnominatione]  {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ricardus Rolle|Ricardi Rolle|en|qid=Q2345308}} [https://www.google.ru/books/edition/Richard_Rolle_of_Hampole/3D_LATbZr8cC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=Cogitavi+in+claustro+cordis+mei+constans+esse+in+caritate&amp;pg=PR18&amp;printsec=frontcover ''melus''?] [https://www.reddit.com/r/asklinguistics/comments/771hro/latinization_of_indigenous_place_names/ tabula deperdita]
&lt;references /&gt;

'''Tassus''': [https://books.google.ru/books?id=pi2xDwAAQBAJ Sense] [https://oaktrust.library.tamu.edu/bitstream/handle/1969.1/192737/SCN%2079%201%262%20Complete%20%281%29.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y recensio] [https://books.google.ru/books?id=QXV42_oywj0C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false vindicata] [https://books.google.ru/books?id=hWBUAAAAcAAJ&amp;pg=PA17&amp;dq=hierosolymae+liberatae&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=hierosolymae%20liberatae&amp;f=false xvi] [https://books.google.ru/books?id=WIt4Jjo_my4C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false solymeis] [[:it:Scipione Gentili|scipione]]


&lt;hr&gt;
hic volucres armenta viros genus omne ferarum&lt;br&gt;
ne quid diluvii perdat violentia, Noe&lt;br&gt;
colligit atque vnam tot condita condit in arcam
[[Fasciculus:Cat tail ani.gif|left|noborder|37px]] 
[[Fasciculus:Exit from Noah's Ark - British Library Add MS 18850 f16v (detail).jpg|100px]]
[[Fasciculus:Autumn leaves in a rainy day at Hiroshima Peace Memorial Park.jpg|108px|top]]
[[Fasciculus:Новочеркасск Вид с горы 3.jpg|137px|top]]
[[Fasciculus:Lieutenant Schmidt Bridge - grating.jpg|120px|top]]&lt;br&gt;
[https://photos.wikimapia.org/p/00/07/49/37/47_960.jpg ]
[https://photos.wikimapia.org/p/00/02/53/52/27_big.jpg ]


[[Fasciculus:Anagramma Quid est veritas = Est vir qui adest.gif|right|80px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
[[ru:Участник:Demetrius Talpa]]</text>
      <sha1>ey91raqmjbstvjfg5kwz9ii24vfdmvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994612</id>
      <parentid>3994611</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Miscellanea */</comment>
      <origin>3994612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6845" sha1="ncevhxvwjgmnnl8shwecvdf7w4xn55g" xml:space="preserve">&lt;small&gt;[[Fasciculus:Versiculi mnemonici.jpg|right|200px]]
''[[Magna charta libertatum|Magnam chartam libertatum]] talparum'' compositurus sum. Haec sunt libertates maximae includendae:
*[[Libertas fodiendi]]
*[[Libertas rodendi]]
*[[Libertas caecuttiendi]]
*[[Libertas dormiendi]]


====incolis abundant, nomine carent====
{{div col|4}}&lt;small&gt;
*''Ačinsk''
*''Al'met'evsk''
*''Angarsk'' Angaropolis
*''Artëm''
*''Balakovo'' 
*Balaschicha
*''Barentsburg'' Barentiopolis
*''Batajsk''
*''Berdsk''
*''Berezniki''
*''Čerkessk''
*''Chasavjurt''
*Chimkae
*''Dimitrovgrad'' 
*''Domodedovo''
*''Dzeržinsk'' Nigrum (de priore ''Tschernoje'')
*''Èlektrostal' '' Electrichalybs
*''Essentuki''
*''Kamensk-Ural'skij'' Petra Uralensis
*''Kaspijsk'' Caspia
*''Kopejsk''
*''Kovrov''
*''Krasnogorsk'' 
*''Ljubercy''
*''Neftejugansk''
*''Neftekamsk'' Naphticamium ut Solicamium
*''Nevinnomyssk''
*''Nižnekamsk'' Utbs Camae Inferioris
*''Nižnevartovsk'' Ripa Vartovensis Inferior
*''Nojabr'sk''
*''Novočeboksarsk'' Tscheboxari Novi
*''Novočersassk'' Circassium Novum
*''Novokujbyševsk''
*''Novomoskovsk'' Mosqua Nova
*''Novošachtinsk'' Fodinae Novae
*''Novyj Urengoj''
*''Obninsk''
*''Oktjabr'skij''
*''Orechovo-Zuevo''
*''Pervoural'sk''
*''[[Podolsk]]''
*''Prokop'evsk'' Procopiopolis
*''Puškino''
*''Ramenskoe''
*''Rubcovsk''
*''Šachty'' Fodinae
*''Salavat''
*''Ščëlkovo''
*''Severodvinsk'' Urbs Duinae Borealis (''in Urbe Duinae Boreali'') 
*''Seversk''
*''Železnodorožnyj'' Ferriviarium
*''Železnogorsk'' Ferrimontium
*''Žukovskij''
&lt;/small&gt;{{div col end}}


===Miscellanea===
&lt;div style=&quot;width:100%&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; width:90%&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align:center; font-size:130%; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:#FFFFFF&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;float:left; width:10%&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;mw-customtoggle-1&quot; style=&quot;cursor:pointer; text-align:center; padding:0.2em 0.6em 0.2em 0.6em; border-right:1px solid #BEBEBE; background:white; color:#495388&quot;&gt;monstrentur&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; id=&quot;mw-customcollapsible-1&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;toccolours mw-collapsible-content&quot; style=&quot;float:left; width:100%; border:0; background:#FFFFFF&quot;&gt;
[[Imago:Novies toties.png|thumb|e ''[https://books.google.ru/books?id=8A0Cp0_WNdMC Capistrano triumphante]'']]
{{coord|55|29|24|N|28|45|35|E|display=title}}
{{Creanda|sv|Erik Väderhatt|Ericus Ventosi Pilei}}&lt;ref&gt;[https://books.google.ru/books?id=uEFSAQAAIAAJ&amp;q=Ventosi+pilei#v=snippet&amp;q=Ventosi%20pilei&amp;f=false ''Saxonis Grammatici Historia Danica'', vol. I, Hauniae 1839].&lt;/ref&gt; — {{Creanda|ru|Клейнмихель, Пётр Андреевич|Petrus Kleinmichel|Petrus Andreides comes Kleinmichel}}&lt;ref&gt;[[Eduardus Eichwald]], [https://books.google.ru/books?hl=fr&amp;id=fGlxVUvGpBQC&amp;q=Andreidi#v=snippet&amp;q=Andreidi&amp;f=false ''Fauna Caspio-Caucasica'', Petropoli 1841, dedicatio].&lt;/ref&gt; [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;id=9IJnAAAAcAAJ&amp;q=Catcovius#v=snippet&amp;q=Catcovius&amp;f=false Michael Nicephorides Catcovius]  [https://books.google.ru/books?id=Mz1GAAAAcAAJ&amp;q=pristavorum#v=snippet&amp;q=pristavorum&amp;f=false Pristavus] — [https://old-smolensk.ru/?p=12670 Smolenscensis obsidionis...] [https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_RU_NLR_DIGIT_75071/ idem]  
[https://books.google.fr/books?id=uGV3SHOFe8YC ''Relationes status dioecesium in magno ducatu Lituaniae''] [https://digital.ub.uni-duesseldorf.de/ihd/content/structure/1598225 ''Etymologica Vandalica et Slavica Megapolitana''] — [https://books.google.ru/books?id=iznC2Z7suJAC&amp;pg=PA293&amp;dq=regiopolitana&amp;hl=fr&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjBl8eXzt-AAxV-JxAIHZSGBpUQ6AF6BAgBEAI#v=onepage&amp;q=regiopolitana&amp;f=false Regiopolitana] [[:commons:File:Heinrich_Kiepert._Asia_citerior.jpg|Asia Citerior]] — [https://web.archive.org/web/20070302034320/http://www.yunanmitolojisi.net/ilyada-1bolum/ Μῆνιν ἄειδε Turcice] 
paginae absunt, genii adsunt: [[gubernium Bessarabiae|Bessarabiae]] (regio), [[gubernium Caucasi|Caucasi]],  [[gubernium Liflandiae|Liflandiae]], [[gubernium Curlandiae|Curlandiae]], [[gubernium Estlandiae|Estlandiae]] [[:el:Αγίες_Τεσσαράκοντα_Παρθένες_και_Αμμούν_ο_διδάσκαλος|παρθένοι μ']]  [https://linguax.com/lexica/forc.php?searchedLG=crepido crepidines]&lt;ref&gt;{{Symeon|набережная}}&lt;/ref&gt; [https://www.reddit.com/r/asklinguistics/comments/771hro/latinization_of_indigenous_place_names/ tabula deperdita]

Alliteratio&lt;ref&gt;Carolus Boetticher, [https://books.google.ru/books?id=L6xDAAAAIAAJ ''De alliterationis apud Romanos vi et usu'', 1884]; Ferdinandus Mering, [https://books.google.ru/books?id=EEo8AQAAMAAJ ''De alliteratione Luciliana'', 1891]. [[Pontanus]] primus vocabulum usus esse dicitur, — [[Ioannes Christophorus Adelung]], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=inu.30000108984414&amp;seq=316 ''Über den Deutschen Styl'', Berolini, 1789—90, p. 282]. (in ''Actio'')&lt;/ref&gt; [[Giraldus Cambrensis]] [https://archive.org/details/giraldicambrensi06gira/page/187/mode/1up?q=Cassandra de adnominatione]  {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Ricardus Rolle|Ricardi Rolle|en|qid=Q2345308}} [https://www.google.ru/books/edition/Richard_Rolle_of_Hampole/3D_LATbZr8cC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=Cogitavi+in+claustro+cordis+mei+constans+esse+in+caritate&amp;pg=PR18&amp;printsec=frontcover ''melus''?] 
&lt;references /&gt;

'''Tassus''': [https://books.google.ru/books?id=pi2xDwAAQBAJ Sense] [https://oaktrust.library.tamu.edu/bitstream/handle/1969.1/192737/SCN%2079%201%262%20Complete%20%281%29.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y recensio] [https://books.google.ru/books?id=QXV42_oywj0C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false vindicata] [https://books.google.ru/books?id=hWBUAAAAcAAJ&amp;pg=PA17&amp;dq=hierosolymae+liberatae&amp;hl=ru&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=hierosolymae%20liberatae&amp;f=false xvi] [https://books.google.ru/books?id=WIt4Jjo_my4C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false solymeis] [[:it:Scipione Gentili|scipione]]


&lt;hr&gt;
hic volucres armenta viros genus omne ferarum&lt;br&gt;
ne quid diluvii perdat violentia, Noe&lt;br&gt;
colligit atque vnam tot condita condit in arcam
[[Fasciculus:Cat tail ani.gif|left|noborder|37px]] 
[[Fasciculus:Exit from Noah's Ark - British Library Add MS 18850 f16v (detail).jpg|100px]]
[[Fasciculus:Autumn leaves in a rainy day at Hiroshima Peace Memorial Park.jpg|108px|top]]
[[Fasciculus:Новочеркасск Вид с горы 3.jpg|137px|top]]
[[Fasciculus:Lieutenant Schmidt Bridge - grating.jpg|120px|top]]&lt;br&gt;
[https://photos.wikimapia.org/p/00/07/49/37/47_960.jpg ]
[https://photos.wikimapia.org/p/00/02/53/52/27_big.jpg ]


[[Fasciculus:Anagramma Quid est veritas = Est vir qui adest.gif|right|80px]]
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
[[ru:Участник:Demetrius Talpa]]</text>
      <sha1>ncevhxvwjgmnnl8shwecvdf7w4xn55g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rioxa (Argentina)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303070</id>
    <redirect title="Rioia" />
    <revision>
      <id>3994554</id>
      <parentid>3689629</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>9619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Rioia]]</comment>
      <origin>3994554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="k9d9kwctoyd6tj2o0v635t09gfa1eq4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Rioia]]</text>
      <sha1>k9d9kwctoyd6tj2o0v635t09gfa1eq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Temala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305181</id>
    <revision>
      <id>3994437</id>
      <parentid>3737448</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:39:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <origin>3994437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1277" sha1="1y7c2wiabmcs86h8cpl39b42d3a558g" xml:space="preserve">{{flumen| Temalas| [[Fasciculus:Sagaing3.jpg|350px|thumb|Temalas in ''Sagaing'' urbe]] | 2300 |  | 14 000 | 411 000 | [[Himalaya]] | [[Mare Andamanense]] | [[Birmania]]}}
'''Temala'''&lt;ref&gt;[[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaei]] ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'', VII 2, 3, cf. {{Scatebranus|479}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;William Smith (1857), ''[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aentry%3Dtemala-geo TEMALA]'', Dictionary Of Greek And Roman Geography&lt;/ref&gt; ([[Graece]] Τημάλας) vel '''Aeravati'''&lt;ref&gt;&quot;Airāvatī&quot;, nomen [[Sanscritice|Sanscriticum]].&lt;/ref&gt; ([[Birmanice]] ဧရာဝတီ, ''Eiavadi''), vulgo '''Irrawaddy''', est flumen [[Birmania]]e maximum. In regione Kachin e confluentia fluviorum Mali et Nmai oritur, qui e decliviis [[Himalaya|Himalaiorum]] fluunt, circa 2300 [[chiliometrum|chm]] fluit et in [[mare Andamanense]] [[Oceanus Indicus|oceani Indici]] per [[delta fluminis|delta]] maximum effunditur. [[Mandalay]],
[[Amarapura]], [[Sagaing]], [[Ava]], [[Katha]] ‎urbes ad Temalam sitae sunt. 

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Ayeyarwady River|Temalam}}

[[Categoria:Flumina Birmaniae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Indici Asiae]]

{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>1y7c2wiabmcs86h8cpl39b42d3a558g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994438</id>
      <parentid>3994437</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>PastelKos movit paginam [[Temalas]] ad [[Temala]]: nomen correxi</comment>
      <origin>3994437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1277" sha1="1y7c2wiabmcs86h8cpl39b42d3a558g" xml:space="preserve">{{flumen| Temalas| [[Fasciculus:Sagaing3.jpg|350px|thumb|Temalas in ''Sagaing'' urbe]] | 2300 |  | 14 000 | 411 000 | [[Himalaya]] | [[Mare Andamanense]] | [[Birmania]]}}
'''Temala'''&lt;ref&gt;[[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaei]] ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'', VII 2, 3, cf. {{Scatebranus|479}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;William Smith (1857), ''[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aentry%3Dtemala-geo TEMALA]'', Dictionary Of Greek And Roman Geography&lt;/ref&gt; ([[Graece]] Τημάλας) vel '''Aeravati'''&lt;ref&gt;&quot;Airāvatī&quot;, nomen [[Sanscritice|Sanscriticum]].&lt;/ref&gt; ([[Birmanice]] ဧရာဝတီ, ''Eiavadi''), vulgo '''Irrawaddy''', est flumen [[Birmania]]e maximum. In regione Kachin e confluentia fluviorum Mali et Nmai oritur, qui e decliviis [[Himalaya|Himalaiorum]] fluunt, circa 2300 [[chiliometrum|chm]] fluit et in [[mare Andamanense]] [[Oceanus Indicus|oceani Indici]] per [[delta fluminis|delta]] maximum effunditur. [[Mandalay]],
[[Amarapura]], [[Sagaing]], [[Ava]], [[Katha]] ‎urbes ad Temalam sitae sunt. 

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Ayeyarwady River|Temalam}}

[[Categoria:Flumina Birmaniae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Indici Asiae]]

{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>1y7c2wiabmcs86h8cpl39b42d3a558g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994442</id>
      <parentid>3994438</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <origin>3994442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1274" sha1="a4iuf221hnub5gfhjqq6hpxstad9w3l" xml:space="preserve">{{flumen|Temala| [[Fasciculus:Sagaing3.jpg|350px|thumb|Temala in ''Sagaing'' urbe]] | 2300 |  | 14 000 | 411 000 | [[Himalaya]] | [[Mare Andamanense]] | [[Birmania]]}}
'''Temala'''&lt;ref&gt;[[Claudius Ptolemaeus|Ptolemaei]] ''[[Geographia (Ptolemaeus)|Geographia]]'', VII 2, 3, cf. {{Scatebranus|479}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;William Smith (1857), ''[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aentry%3Dtemala-geo TEMALA]'', Dictionary Of Greek And Roman Geography&lt;/ref&gt; ([[Graece]] Τημάλας) vel '''Aeravati'''&lt;ref&gt;&quot;Airāvatī&quot;, nomen [[Sanscritice|Sanscriticum]].&lt;/ref&gt; ([[Birmanice]] ဧရာဝတီ, ''Eiavadi''), vulgo '''Irrawaddy''', est flumen [[Birmania]]e maximum. In regione Kachin e confluentia fluviorum Mali et Nmai oritur, qui e decliviis [[Himalaya|Himalaiorum]] fluunt, circa 2300 [[chiliometrum|chm]] fluit et in [[mare Andamanense]] [[Oceanus Indicus|oceani Indici]] per [[delta fluminis|delta]] maximum effunditur. [[Mandalay]],
[[Amarapura]], [[Sagaing]], [[Ava]], [[Katha]] ‎urbes ad Temalam sitae sunt. 

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}
{{CommuniaCat|Ayeyarwady River|Temalam}}

[[Categoria:Flumina Birmaniae]]
[[Categoria:Systema fluviorum Oceani Indici Asiae]]

{{Myrias|Geographia}}</text>
      <sha1>a4iuf221hnub5gfhjqq6hpxstad9w3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aeravati</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305182</id>
    <redirect title="Temala" />
    <revision>
      <id>3994555</id>
      <parentid>3737436</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>9619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Temala]]</comment>
      <origin>3994555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Temala]]</text>
      <sha1>r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irrawaddy Flumen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305183</id>
    <redirect title="Temala" />
    <revision>
      <id>3994556</id>
      <parentid>3737437</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>9619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Temala]]</comment>
      <origin>3994556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Temala]]</text>
      <sha1>r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eiavadi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305185</id>
    <redirect title="Temala" />
    <revision>
      <id>3994557</id>
      <parentid>3737446</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>9619</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rectificatio redirectionis duplicis → [[Temala]]</comment>
      <origin>3994557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Temala]]</text>
      <sha1>r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iacobopolis (discretiva)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306588</id>
    <revision>
      <id>3994509</id>
      <parentid>3760863</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nexus interni */</comment>
      <origin>3994509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="t85ukj5e92e8osyo4gbowwgj0oywmty" xml:space="preserve">{{discretiva}}
* [[Iacobopolis]] vel [[Urbs Sancti Iacobi]], vulgo ''Santiago'', caput Chiliae (cf. [[Regio Metropolitana Iacobopolis]])
* [[Iacobopolis (Sancta Helena)|Iacobopolis]], vulgo ''Jamestown'', caput insulae Sanctae Helenae
* [[Iacobopolis (Virginia)|Iacobopolis]], vulgo ''Jamestown'', urbs relicta Virginiae civitatis (cf. [[Iacobopolis Historica]])
* [[Iacobopolis (Lettonia)|Iacobopolis]], vulgo ''Jēkabpils'', urbs [[Lettonia]]e

==Nexus interni==
* [[Sanctiacobi (Brasilia)|Urbs Sancti Iacobi]], vulgo ''Santiago'', in Brasilia
* [[Sanctus Iacobus de Estero]], urbs [[Argentinae]]
* [[Sanctus Iacobus (Caput Viride)|Sanctus Iacobus]], vulgo ''Santiago'', insula archipelagi Promontorii Viridis
* [[Santiago del Teide]], urbs Hispaniae
* [[Fanum Sancti Iacobi (discretiva)]]</text>
      <sha1>t85ukj5e92e8osyo4gbowwgj0oywmty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994510</id>
      <parentid>3994509</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nexus interni */</comment>
      <origin>3994510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="pjj2aavfn72d0qx9zpj3wd2o5l4josq" xml:space="preserve">{{discretiva}}
* [[Iacobopolis]] vel [[Urbs Sancti Iacobi]], vulgo ''Santiago'', caput Chiliae (cf. [[Regio Metropolitana Iacobopolis]])
* [[Iacobopolis (Sancta Helena)|Iacobopolis]], vulgo ''Jamestown'', caput insulae Sanctae Helenae
* [[Iacobopolis (Virginia)|Iacobopolis]], vulgo ''Jamestown'', urbs relicta Virginiae civitatis (cf. [[Iacobopolis Historica]])
* [[Iacobopolis (Lettonia)|Iacobopolis]], vulgo ''Jēkabpils'', urbs [[Lettonia]]e

==Nexus interni==
* [[Sanctiacobi (Brasilia)|Urbs Sancti Iacobi]], vulgo ''Santiago'', in Brasilia
* [[Sanctus Iacobus de Estero]], urbs [[Argentina]]e
* [[Sanctus Iacobus (Caput Viride)|Sanctus Iacobus]], vulgo ''Santiago'', insula archipelagi Promontorii Viridis
* [[Santiago del Teide]], urbs Hispaniae
* [[Fanum Sancti Iacobi (discretiva)]]</text>
      <sha1>pjj2aavfn72d0qx9zpj3wd2o5l4josq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Augustus Henricus Faschius</title>
    <ns>0</ns>
    <id>307237</id>
    <revision>
      <id>3994610</id>
      <parentid>3987509</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>139091</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>3994610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7327" sha1="e4ckqcdrj19z07fih3z5c69yf9et9vk" xml:space="preserve">'''Augustinus Henricus Faschius'''&lt;ref&gt;Johann Caspar Zeumer, Christoph Weissenborn: ''Vitae professorum theologiae, iurisprudentiae, medicinae et philosophiae qui in illustri Academia Ienensi, ab ipsius fundatione ad nostra usque tempora vixerunt et adhuc vivunt una cum scriptis a quolibet editis quatuor classibus''. Ienae 1711, pars de iatriae doctoribus, p. 76–80 ([https://books.google.de/books?id=GchXAAAAcAAJ&amp;pg=RA2-PA76&amp;dq=Faschivs#v=onepage&amp;q=Faschivs&amp;f=false hic in interreti])&lt;/ref&gt; (natus ''Augustin Heinrich Fasch''; die [[17 Februarii]] [[1639]] [[arnstadium|Arnstadii]], mortuus die [[24 Ianuarii]] [[1690]] [[Iena]]e) medicus atque botanista [[germania|Germanicus]] fuit.
==Vita== 
Augustus Henricus, filius Augustini Fasch, archidiaconi Arnstadiensis, baptizatus est ipso die nativitatis.&lt;ref&gt; Bernhard Möller: ''Thüringer Pfarrerbuch. Fürstentum Schwarzburg-Sondershausen''. Tomus II, Degner &amp; Co., Neustadt an der Aisch 1997, p. 145&lt;/ref&gt; Scholam et gymnasium urbis natalis frequentavit antequam die 14 Martii 1659 studium medicinae in [[universitas Litterarum Ienensis|Universitate Litterarum Ienensi]] inciperet. Postquam fundamenta in facultate philosophica sibi arripuit, medicis praelectionibus intererat quas fecerunt [[Varnerius Rolfinck]], [[Godofredus Möbius]], [[Ioannes Theodorus Schenck]] et [[Ioannes Arnoldus Friderici]]. Semestre hibernali anni 1664 gradum licentiati in medicina accepit et medicus Ienensis factus est. Hic die 2 Ianuarii 1667 promotus est inter doctores medicinae cum venia studiosos docendi.  

Die 29 Ianuarii 1673 Faschius ordinarius professor in facultate medica factus est et licuit ei appellari medicus Saxonico-Vimarianus. Post mortem Varnerii Rolfinck mense Septembri 1673 ordinarius professor de anatomia, chirurgia et botanica creatus est. 

Tamquam [[maieutica]]e peritus se praebuit operationibus chirurgicis anatomicisque famam magnam adepturus. Insuper [[botanica]]e artem callet et explicabat. Quamquam scripta medica propria relicta non sunt, plus quam quinquaginta opera sub nomine eius aut in fasciculis praelectionum universitariarum aut in laboribus collegarum servabantur.

Faschius neque organizationem universitariam abhorruit: saepius enim decanus facultatis medicae et semestribus hibernis annorum 1676, 1682, 1688 vel rector Almae Matris Ienensis fuit.

== Opera selecta ==
* ''Thea misoptchos vulgo medicorum opprobrium podagra.'' Ienae 1663 ([https://web.archive.org/web/20150530205351/http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/59649/1/cache.off digital.slub-dresden.de]).
* ''Ordo et methodus cognoscendi et curandi causum.'' Ienae 1665 ([https://web.archive.org/web/20160317221623/http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/55521/1/cache.off digital.slub-dresden.de]).
* ''Dissertatio medica de gutta rosacea.'' Ienae 1669 ([http://archive.thulb.uni-jena.de/hisbest/receive/HisBest_cbu_00017365 archive.thulb.uni-jena.de]).
* ''Dissertatio medica de morbo dominorum &amp; domino morborum.'' Ienae 1670 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN766560732&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Dissertationem medico-chirurgicam de vesicatoriis.'' Ienae 1673 ([https://web.archive.org/web/20160314212052/http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/58674/1/cache.off digital.slub-dresden.de]).
* ''Disputatio medica, exhibens aegrum laborantem colica.'' Ienae 1674 ([https://web.archive.org/web/20160304035438/http://diglib.hab.de/drucke/xb-1559/start.html diglib.hab.de]).
* ''Disputatio inauguralis medica de cholera humida.'' Ienae 1675 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN756685141&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Diss. de myrrha.'' Ienae 1676 ([http://reader.digitale-sammlungen.de/resolve/display/bsb10954354.html reader.digitale-sammlungen.de]).
* ''Dissertatio medica de latice.'' Jena 1677 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN768627680&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Disputatio medica inauguralis de dysenteria epidemica.'' Ienae 1678 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN770678750&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Disputatio medica inauguralis, de epilepsia.'' Ienae 1679 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN76975998X&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Disputatio inauguralis medica de autocheiria.'' Ienae 1681 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN769636861&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de]{{Nexus deficit|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Disputatio inauguralis medica, de diarrhoea.'' Ienae 1682 ([https://web.archive.org/web/20230515192653/https://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/6850652 digitale.bibliothek.uni-halle.de]).
* ''Parotidas physiologice &amp; pathologice consideratas.'' Ienae 1683 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN769063993&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Sterilitas.'' Jena 1684 ([https://web.archive.org/web/20230515192655/https://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/7704973 digitale.bibliothek.uni-halle.de]).
* ''Diss. med. inaug. de febre quartana intermittente.'' Ienae 1685 ([http://reader.digitale-sammlungen.de/resolve/display/bsb10978614.html reader.digitale-sammlungen.de]).
* ''Dissertationem inauguralem de amore insano.'' Ienae 1686 ([https://web.archive.org/web/20230515192650/https://digitale.bibliothek.uni-halle.de/vd17/content/pageview/7753208 digitale.bibliothek.uni-halle.de]).
* ''Intemperies corporis humani, morborum foecunda mater.'' Ienae 1687 ([http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PPN=PPN770291945&amp;DMDID=DMDLOG_0000 gdz.sub.uni-goettingen.de] {{Nexus deficit|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* ''Disputationem inauguralem medicam de cancro occulto.'' Ienae 1688 ([http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/13847/5/ digital.slub-dresden.de]).
* ''Specimen inaug. med. de febre amatoria.'' Ienae 1689 ([http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10651825_00002.html reader.digitale-sammlungen.de]).
* ''Gründliche Untersuchung von dem Liebesfieber.'' Salinis Saxonicis 1725 ([http://reader.digitale-sammlungen.de/resolve/display/bsb10471704.html reader.digitale-sammlungen.de]).

==Nexus externi==
*[https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=125143 Faschius eiusque discipuli in stemmate eruditorum]
*[https://www.zedler-lexikon.de/index.html?c=blaettern&amp;bandnummer=9&amp;seitenzahl=157 vita in encyclopaedia Zedler]

==Notae==
&lt;references/&gt;
{{DEFAULTSORT:Faschius, Augustus Henricus}}
[[categoria:Medici Germaniae]]
[[categoria:Iena]]
[[categoria:Eruditi Germaniae]]
[[categoria:Nati 1639]]
[[categoria:Mortui 1690]]
[[categoria:Arnstadium]]
[[categoria:Botanistae]]
[[categoria:Obstetricia]]</text>
      <sha1>e4ckqcdrj19z07fih3z5c69yf9et9vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salado</title>
    <ns>0</ns>
    <id>313595</id>
    <revision>
      <id>3994616</id>
      <parentid>3844236</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T09:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2047" sha1="d88b19y084r1ge2bezxvalyxh15iycm" xml:space="preserve">{{Videdis|Salsum}}{{flumen|Salado|[[Fasciculus:Río Salado del Norte desde el puente de Suncho Corral hacia el Norte.JPG|thumb|center|upright=1|Salado in urbe [[Suncho Corral]]]] | 1300 | |  170| 124&amp;thinsp;200 | [[Andes]] | [[Parana (flumen)|Parana]] | provinciae [[Salta (provincia)|Salta]] &lt;br&gt;[[Sanctus Iacobus ad Uligines (provincia Argentinae)|Sanctus Iacobus ad Uligines]] &lt;br&gt;et [[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sancta Fides]].}}
'''Salado'''&lt;ref&gt;{{Creanda|fr|Robert Chodat|Robertus Chodat}}, [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;id=ih4iAQAAMAAJ&amp;q=fluminis+Salado#v=snippet&amp;q=fluminis%20Salado&amp;f=false ''Plantae Hasslerianae'', Genavae, pars 1, 1898, pp. 72, 119]; cf. et [[binomen]] ''Notropis saladonis''.&lt;/ref&gt;, vel Latine '''Flumen Salsum'''&lt;ref&gt;Cf. de Flumine Salso [[Baetica]]e Romanae, nunc Salado, e.g. [[Alexander Macbean|Alexandri Macbean]] [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;id=EqwBAAAAYAAJ&amp;q=Salado#v=snippet&amp;q=Salado&amp;f=false ''A Dictionary of Ancient Geography''].&lt;/ref&gt;, saepe '''Flumen Salsum Boreale''' ([[Hispanice]] ''Río Salado del Norte'') est magnum [[flumen]] [[Argentina]]e, 1300 [[chiliometra|chm]] longum (vel cum fontibus 2355 chm). 

In Iugo Pascuorum Maiorum (''Sierra de Pastos Grandes'') [[Andes|Andium]] oritur, ubi ''Calchaquí'' nominatur; per [[Salta (provincia)|Salta]]m provinciam ad meridiem fluit, accolas diversos accipiens et nomina ''Guachipas'' (vel ''Las Conchas'') et ''Pasaje'' (vel ''Juramento'') mutans; prope ad [[Salta]]m urbem [[receptaculum aquae]] ''Cabra Corral'' transit. Postea per provincias [[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|Sancti Iacobi de Estero]] et [[Sancta Fides (provincia Argentinae)|Sanctae Fidei]] ad meridiem orientem per loca plana er aquosa saepe multis [[bracchium fluminis|bracchiis]] fluit et in [[Urbs Sanctae Fidei Verae Crucis|urbe Sanctae Fidei Verae Crucis]] in [[Parana (flumen)|Paranam]] se effundit.

==Notae==
&lt;references/&gt;

== Nexus externi ==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Flumina Argentinae]]
[[Categoria:Systema Argentei fluminis]]</text>
      <sha1>d88b19y084r1ge2bezxvalyxh15iycm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mercedes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316500</id>
    <revision>
      <id>3994430</id>
      <parentid>3881599</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notae */</comment>
      <origin>3994430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="cu21ebapmyqyq9ntn79k3dke6ezfjzi" xml:space="preserve">{{Titulus italicus}}
{{Disnomen}}
{{Nomen|genus=Femininum|origo=Hispanica|significatio=&quot;pietas&quot;|imago=Mercedes Sosa 1962 - Annemarie Heinrich.jpg|capitulum=[[Mercedes Sosa]], cantrix Argentina}}

'''''Mercedes''''' est [[praenomen]] femininum [[Hispanice|Hispanicum]] quod in honorem [[Virgo Maria|Virginis Mariae]] adhibetur, quae veneratur ut {{Creanda|it|Nostra Signora della Mercede|Nostra Domina Pietatis}} ([[Hispanice]] ''Nuestra Señora de las Mercedes'').&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;''Behind the Name'', s.v. &quot;[https://www.behindthename.com/name/mercedes Mercedes]&quot;. {{Ling|Anglice}}.&lt;/ref&gt; &quot;Mercedes&quot; est [[pluralis]] vocabuli latini ''merces'', quod in [[Sermo vulgaris Latinus|sermo vulgare Latino]] 'pietatem' significat.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Mulieres ==
* [[Mercedes Aráoz]]
* [[Mercedes Bresso]]
* {{Creanda|es|Mercedes Capsir}}
* {{Creanda|es|Mercedes de Jesús Molina|Mercedes Molina y Ayala}}
* [[Mercedes Sosa]]

== Notae ==
&lt;references /&gt;

{{NexInt}}
* [[1136 Mercedes]], asteroides
* [[Grex Mercedes et Benz]]
* [[Mercedes (urbs)|Mercedes]], urbs [[Provincia Bonaëropolitana|provinciae Bonaëropolitanae]]  [[Argentina]]e

[[Categoria:Praenomina feminina]]
[[Categoria:Praenomina Hispanica]]</text>
      <sha1>cu21ebapmyqyq9ntn79k3dke6ezfjzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anni novi rediit novitas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324486</id>
    <revision>
      <id>3994550</id>
      <parentid>3955694</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Minora</comment>
      <origin>3994550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3135" sha1="2v8y00fm8xoabs07yvwt65bo7qq0eak" xml:space="preserve">{{Titulus ad litteram}}
{{Pagina principalis|Index Carminum Buranorum}}
{{Carmen Carminum Buranorum
	| titulus =
	| imago =
	| descriptio =
	| categoria =
	| numerus =
	| auctor =
	| argumenta =
	| tempus =
	| lingua =
	| contextus =
	| praecedens =
	| sequens =
}}

{{lores|Anni novi rediit novitas}} est initium [[carmen|carminis]] a [[Goliardus|discipulis vagantibus]] [[Latinitas medii aevi|Latine]] scripti, quod in codice [[Carmina Burana|Carminum Buranorum]] sub numero LXXVIII reperitur.&lt;ref name=&quot;carmina-amatoria-71-87&quot;&gt;{{Opus
	| titulus = Carmina amatoria 71–87
	| url = https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost13/CarminaBurana/bur_cam2.html
}}.&lt;/ref&gt; 

== Textus ==
{{Versus numerati|
{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|1.}}Anni novi rediit novitas,
hiemis cedit asperitas,
breves dies prolongantur,
elementa temperantur
subintrante Ianuario.
mens estu languet vario
propter puellam, quam diligo.

{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|2.}}Prudens est multumque formosa,
pulchrior lilio vel rosa;
gracili coartatur statura,
prestantior omni creatura;
placet plus Francie regina.
michi mors est iam vicina,
nisi sanet me flos de spina.

{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|3.}}Venus me telo vulneravit
aureo, quod cor penetravit,
Cupido faces instillavit,
Amor amorem inspiravit
iuvencule, pro qua volo mori.
non iungar cariori,
licet accrescat dolor dolori.

{{Nota typographica|style=margin-right: .5em;|4.}}Illius captus sum amore,
cuius flos adhuc est in flore.
dulcis fit labor in hoc labore,
osculum si sumat os ab ore.
non tactu sanabor labiorum,
nisi cor unum fiat duorum
et idem velle. vale, flos florum!&lt;ref name=&quot;carmina-amatoria-71-87&quot;/&gt;
}}

== Descriptio ==
Hoc carmen, in sectione amatoria codicis positum, renovationem naturae mense [[Ianuarius|Ianuario]] cum statu intimi amatoris comparat, qui amore puellae formosae languet. Poëta puellam describit lilio vel rosā pulchriorem et reginā Franciae praestantiorem, asserens se moriturum esse nisi ab hoc “flore de spina” sanetur.&lt;ref name=&quot;carmina-amatoria-71-87&quot;/&gt;

Argumentum mythologica numina invocat, scilicet [[Venus (dea)|Venerem]] et [[Cupido|Cupidinem]], qui cor auctoris vulneraverunt et ignem passionis incenderunt. In fine, amator unitatem perfectam duorum cordium et voluntatum exoptat, desiderium unionis spiritualis et carnalis sub gratulationis formula “vale, flos florum” exprimens, quae est propria [[poësis]] lyricae [[medium aevum|medii aevi]].&lt;ref name=&quot;carmina-amatoria-71-87&quot;/&gt;

== Notae ==
&lt;references /&gt;

== Bibliographia ==
* {{Ecce citatio
	| id = Lehtonen, 1995
	| c = {{Opus
		| cognomen = Lehtonen
		| nomen = Thomas Martinus Samuel
		| nomenclatura = compendiaria
		| titulus = Fortuna, Money, and the Sublunar World: Eleventh-century Ethical Thought as a Paradigm for Late Medieval Moral Philosophy
		| annus = 1995
		| lingua = en
		| locus = [[Helsingia (Finnia)|Helsingiae]]
		| domus editoria = [[Societas Litterarum Finnicarum]]
		| isbn = 978-951-717-846-4
	}}
}}

{{Carmina Burana}}

[[Categoria:Index Carminum Buranorum]]
[[Categoria:Litterae Latinae mediaevales]]</text>
      <sha1>2v8y00fm8xoabs07yvwt65bo7qq0eak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Furry fandom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329354</id>
    <revision>
      <id>3994455</id>
      <parentid>3994413</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T13:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3994455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3458" sha1="q222ntjb3lhaday608ri36drk0vxg1c" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]&lt;nowiki/&gt; amictus suos gerentium.]]

{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}} seu [[homo|homines]] semiferi: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.&lt;ref&gt;Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom &quot;More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom.&quot;] ''Psychology Today.''&lt;/ref&gt; Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.&lt;/ref&gt;

Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''fursona''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi illi multum inter se conversantur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.&lt;/ref&gt; Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''fursuit''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''furry conventions''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.&lt;/ref&gt;

Ferme furri nec credunt se vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649&lt;/ref&gt; Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274&lt;/ref&gt; Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, itaque multi furri id celant a cognatis et sociis.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.&lt;/ref&gt;

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Fontes ==
* {{Ecce citatio
	| id = Plante et al., 2023
	| c = {{Opus
		| cognomen auctoris 1 = Plante
		| nomen auctoris 1 = Courtney N.
		| cognomen redactoris 2 = Stephen
		| nomen redactoris 2 = Reysen
		| cognomen redactricis 3 = Adams
		| nomen redactricis 3 = Camielle
		| cognomen redactricis 4 = Roberts
		| nomen redactricis 4 = Sharon E.
		| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
		| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
		| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
		| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
		| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
		| isbn = 978-0997628838
	}}
}}

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum

[[Categoria:Animalia anthropomorphica]]
[[Categoria:Subculturae]]</text>
      <sha1>q222ntjb3lhaday608ri36drk0vxg1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994512</id>
      <parentid>3994455</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <comment>homo semifer, secundum lexica, significat hominem bestiis comparatum pro saevitia</comment>
      <origin>3994512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3447" sha1="s4bj8ylbzu2t2rc6plimr695inhzssf" xml:space="preserve">[[Fasciculus:Parade Fursuit di Indonesia Weekend Anthro Gathering (IWAG) - Juli 2026.jpg|thumb|Turba furrorum in [[Indonesia]]&lt;nowiki/&gt; amictus suos gerentium.]]

{{res|Furry fandom|lingua=en}} est societas vel [[subcultura]] eorum, quos delectant [[animalia]] {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|anthropomorphismus|anthropomorphica|en|qid=Q132987}}: [[bestia]]e scilicet fictae, quae variis modis assimilatae sint hominibus, praecipue vi loquendi, more civili, ac bipedi figura.&lt;ref&gt;Aaron, Michael (2017). [https://www.psychologytoday.com/us/blog/standard-deviations/201705/more-than-just-a-pretty-face-unmasking-furry-fandom &quot;More Than Just a Pretty Face: Unmasking Furry Fandom.&quot;] ''Psychology Today.''&lt;/ref&gt; Illi sunt '''furri'''{{Convertimus}} (Anglice ''furry'', quod dicit villosum sicut bestiae [[pellis|pellem]]) et rebus student anthropomorphicis fere omni [[ars|arte]] apta, sive depingendi, sive [[narratio|narrandi]], sive imitandi, velut in [[pictura]], in [[ars animandi|animatione]], in [[vestitus|vestitu]], in [[cantus|cantu]], in [[fabula|fabulis]], et in [[ludus|ludis]]. At primae sunt [[ars oculorum|artes oculorum]], quia furri per speciem maxime huiusmodi animalibus fruuntur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 240–257.&lt;/ref&gt;

Plerique furri fingunt sibi animal sic anthropomorphicum in personam (Anglice ''fursona''), cuius genere et aspectu afficiuntur tanto peculiari sensu congruitatis, ut, dum nomen et imaginem eius aliis furris tamquam sua propria proponunt, id putent magis repraesentationem sui quam simulationem. Facile est hoc [[Interrete|interreti]], ubi illi multum inter se conversantur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 157–205.&lt;/ref&gt; Ut autem ista repraesentatio re vera visibilis ac palpabilis fiat, nonnulli etiam amictum habent pretiosum, qui formam talis personae exprimit (Anglice ''fursuit''). Hi amictus geruntur praesertim in conventibus furrorum (Anglice ''furry conventions''), ubi multi furri ex diversis locis congregantur.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 207–230.&lt;/ref&gt;

Ferme furri nec credunt se vere bestias esse, nec similes illis fieri volunt aut corpore aut more.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 644–649&lt;/ref&gt; Minime omnium cupiunt cum bestiis coire, quod nefas habent, sicut alii homines.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 271–274&lt;/ref&gt; Nihilominus apud vulgus nomen furri plenum est ignominiae, itaque multi furri id celant a cognatis et sociis.&lt;ref&gt;{{qc|Plante et al., 2023}}, pp. 657–681.&lt;/ref&gt;

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Fontes ==
* {{Ecce citatio
	| id = Plante et al., 2023
	| c = {{Opus
		| cognomen auctoris 1 = Plante
		| nomen auctoris 1 = Courtney N.
		| cognomen redactoris 2 = Stephen
		| nomen redactoris 2 = Reysen
		| cognomen redactricis 3 = Adams
		| nomen redactricis 3 = Camielle
		| cognomen redactricis 4 = Roberts
		| nomen redactricis 4 = Sharon E.
		| cognomen redactricis 5 = Gerbasi
		| nomen redactricis 5 = Kathleen C.
		| titulus = Furscience: A Decade of Psychological Research on the Furry Fandom
		| locus = {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Commercium (Texia)|Commercii Texiae|en|qid=Q979151}}
		| domus editoria = International Anthropomorphic Research Project
		| isbn = 978-0997628838
	}}
}}

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Furry|Furry fandom}}
* [[wikifur:WikiFur_Furry_Central/800|WikiFur]], libera encyclopaedia furrorum

[[Categoria:Animalia anthropomorphica]]
[[Categoria:Subculturae]]</text>
      <sha1>s4bj8ylbzu2t2rc6plimr695inhzssf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usor:Vulpecula Bella</title>
    <ns>2</ns>
    <id>329355</id>
    <revision>
      <id>3994486</id>
      <parentid>3994377</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3994486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="385" sha1="seiswum416l1g7m6vm0sx53s2hssyg0" xml:space="preserve">Versor in [[Furritas|furritate]], [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere, et fortasse aliis rebus quae inter se non congruunt.

Ipse sum vir, sed nomen meum, lingua ipsa imperante, feminini est generis: quare scito licere tibi de me loquendo iis semper pronominibus formisque uti, quibus maxime praeceptis grammaticae ac postulatis eloquentiae obsequaris, omnino securus meae dignitatis.</text>
      <sha1>seiswum416l1g7m6vm0sx53s2hssyg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994487</id>
      <parentid>3994486</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3994487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="385" sha1="fvsahuw7q0dyihu5nx58uab5xt8vgf7" xml:space="preserve">Versor in [[Furritas|furritate]], [[Ritus Romanus|ritu Romano]] vetere, et fortasse aliis rebus quae inter se non congruunt.

Ipse sum vir, sed nomen meum, lingua ipsa imperante, feminini est generis: quare scito tibi licere de me loquendo iis semper pronominibus formisque uti, quibus maxime praeceptis grammaticae ac postulatis eloquentiae obsequaris, omnino securus meae dignitatis.</text>
      <sha1>fvsahuw7q0dyihu5nx58uab5xt8vgf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Resistentia (urbs Argentinae)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329361</id>
    <redirect title="Resistencia" />
    <revision>
      <id>3994433</id>
      <timestamp>2026-10-14T12:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Resistentia (urbs Argentinae)]] ad [[Resistencia]]: ut dioecesis</comment>
      <origin>3994433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="c19ljnzab4yd15493xmgjkm5iz3g0zo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Resistencia]]</text>
      <sha1>c19ljnzab4yd15493xmgjkm5iz3g0zo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Temala</title>
    <ns>1</ns>
    <id>329362</id>
    <revision>
      <id>3994436</id>
      <timestamp>2026-10-14T12:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomine fluminis */ nova pars</comment>
      <origin>3994436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="mkup9wlobbs1q3jh3fz3cvhivko75bw" xml:space="preserve">== De nomine fluminis ==
Nonne nomen fluminis &quot;Temala&quot; debet esse, ut alia flumina e graeco latine versa ? [[Usor:PastelKos|PastelKos]] ([[Disputatio Usoris:PastelKos|disputatio]]) 12:37, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mkup9wlobbs1q3jh3fz3cvhivko75bw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994440</id>
      <parentid>3994436</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T12:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>PastelKos movit paginam [[Disputatio:Temalas]] ad [[Disputatio:Temala]]: nomen correxi</comment>
      <origin>3994436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="mkup9wlobbs1q3jh3fz3cvhivko75bw" xml:space="preserve">== De nomine fluminis ==
Nonne nomen fluminis &quot;Temala&quot; debet esse, ut alia flumina e graeco latine versa ? [[Usor:PastelKos|PastelKos]] ([[Disputatio Usoris:PastelKos|disputatio]]) 12:37, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mkup9wlobbs1q3jh3fz3cvhivko75bw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994462</id>
      <parentid>3994440</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T14:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomine fluminis */ Reply</comment>
      <origin>3994462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="380" sha1="djue42dsn1u7uyulziismia44rajlk1" xml:space="preserve">== De nomine fluminis ==
Nonne nomen fluminis &quot;Temala&quot; debet esse, ut alia flumina e graeco latine versa ? [[Usor:PastelKos|PastelKos]] ([[Disputatio Usoris:PastelKos|disputatio]]) 12:37, 14 Octobris 2026 (UTC)

:Quaenam haec alia? [[Eurotas]] vel [[Tyras]]? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 14:44, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>djue42dsn1u7uyulziismia44rajlk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994467</id>
      <parentid>3994462</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomine fluminis */ Reply</comment>
      <origin>3994467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1011" sha1="f7783yjj37z6sbqivmvzdq4zapnemas" xml:space="preserve">== De nomine fluminis ==
Nonne nomen fluminis &quot;Temala&quot; debet esse, ut alia flumina e graeco latine versa ? [[Usor:PastelKos|PastelKos]] ([[Disputatio Usoris:PastelKos|disputatio]]) 12:37, 14 Octobris 2026 (UTC)

:Quaenam haec alia? [[Eurotas]] vel [[Tyras]]? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 14:44, 14 Octobris 2026 (UTC)
:Τημάλα ποταμοῦ (ἐκβολαί) apud Ptolemaeum casus genitivus est (cf. Καρτέννου ποταμοῦ vel Σαύου ποταμοῦ), Smith errorem habet (cf. [https://www.google.ru/books/edition/Pauly_s_Real_Encyclopädie_der_classisch/pHGaEdUajOcC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=temalas+river&amp;pg=PA277&amp;printsec=frontcover Pauly — Wissowa] vel [https://www.google.ru/books/edition/Geografia_del_mondo_antico_ad_uso_delle/MS9OAQAAMAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=temalas&amp;pg=PA44&amp;printsec=frontcover Muellerum]. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:29, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f7783yjj37z6sbqivmvzdq4zapnemas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994468</id>
      <parentid>3994467</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T15:30:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="099dbd296p0f84srrc2xreqx6kcsk3n" xml:space="preserve">== De nomine fluminis ==
Nonne nomen fluminis &quot;Temala&quot; debet esse, ut alia flumina e graeco latine versa ? [[Usor:PastelKos|PastelKos]] ([[Disputatio Usoris:PastelKos|disputatio]]) 12:37, 14 Octobris 2026 (UTC)

:Quaenam haec alia? [[Eurotas]] vel [[Tyras]]? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 14:44, 14 Octobris 2026 (UTC)
:Τημάλα ποταμοῦ (ἐκβολαί) apud Ptolemaeum casus genitivus est (cf. Καρτέννου ποταμοῦ vel Σαύου ποταμοῦ), Smith errorem habet (cf. [https://www.google.ru/books/edition/Pauly_s_Real_Encyclopädie_der_classisch/pHGaEdUajOcC?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=temalas+river&amp;pg=PA277&amp;printsec=frontcover Pauly — Wissowa] vel [https://www.google.ru/books/edition/Geografia_del_mondo_antico_ad_uso_delle/MS9OAQAAMAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=temalas&amp;pg=PA44&amp;printsec=frontcover Muellerum]). [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 15:29, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>099dbd296p0f84srrc2xreqx6kcsk3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Temalas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329363</id>
    <redirect title="Temala" />
    <revision>
      <id>3994439</id>
      <timestamp>2026-10-14T12:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <comment>PastelKos movit paginam [[Temalas]] ad [[Temala]]: nomen correxi</comment>
      <origin>3994439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Temala]]</text>
      <sha1>r8hw6lkz4bbc82gaybkgpho81nljm2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Temalas</title>
    <ns>1</ns>
    <id>329364</id>
    <redirect title="Disputatio:Temala" />
    <revision>
      <id>3994441</id>
      <timestamp>2026-10-14T12:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PastelKos</username>
        <id>110819</id>
      </contributor>
      <comment>PastelKos movit paginam [[Disputatio:Temalas]] ad [[Disputatio:Temala]]: nomen correxi</comment>
      <origin>3994441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="1mde4zdbp4c64kwd12eeg9fdkshndb0" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Disputatio:Temala]]

{{De hac redirectione|ratio=collectio}}</text>
      <sha1>1mde4zdbp4c64kwd12eeg9fdkshndb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neuquén (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329365</id>
    <redirect title="Provincia Neuqueniana" />
    <revision>
      <id>3994449</id>
      <timestamp>2026-10-14T13:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Neuquén (provincia)]] ad [[Provincia Neuqueniana]]: ut dioecesis</comment>
      <origin>3994449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="5d1mbg0o03rer2fqcyisrvutup4j0he" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Provincia Neuqueniana]]</text>
      <sha1>5d1mbg0o03rer2fqcyisrvutup4j0he</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio:Furry fandom</title>
    <ns>1</ns>
    <id>329366</id>
    <revision>
      <id>3994457</id>
      <timestamp>2026-10-14T13:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomen furri */ nova pars</comment>
      <origin>3994457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="941" sha1="fhfbd7aydfpajkez6dnz3vz9sohhr16" xml:space="preserve">== De nomen furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fhfbd7aydfpajkez6dnz3vz9sohhr16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994527</id>
      <parentid>3994457</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomen furri */ Re</comment>
      <origin>3994527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1912" sha1="5jrt1zyvy14uscaxcqqdwi3td35z50j" xml:space="preserve">== De nomen furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)
: Quamquam ''villosus'' etiam homo dici potest, ut recte dicis, ''villus'' tamen ad bestias pertinere videtur et plerumque Anglicum ''fur'' significat. Nescio autem quae sit optima ratio verbum Anglicum ''furry'' Latine reddendi. Mihi placet ''semifer'', sed hoc vocabulum saepe aliam notionem habere solet, praesertim cum de iis dicitur qui partim homines, partim ferae sunt, ut centauri, Capricornus et cetera (quamquam non desunt huius vocis usūs ad homines pertinentes). Versio Hispanica ''furro'' magni momenti est ad vocabulum Latinum ''furrus'' recipiendum, quippe quae ostendat tale vocabulum a formatione Latina verborum non abhorrere. Porro, verba indeclinabilia magnum incommodum afferunt iis qui commentationes Latine scribunt. Mea sententia, ''furrus'' in pagina manere potest donec quis Vicipaedianorum fontem idoneum invenerit qui lemma confirmet aut refellat. --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:09, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5jrt1zyvy14uscaxcqqdwi3td35z50j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994528</id>
      <parentid>3994527</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* De nomen furri */</comment>
      <origin>3994528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1915" sha1="c79lmenwzmn89qph3pp5j38f6b5j500" xml:space="preserve">== De nomen furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)
: Quamquam ''villosus'' etiam homo dici potest, ut recte dicis, ''villus'' tamen ad bestias pertinere videtur et plerumque Anglicum ''fur'' significat. Nescio autem quae sit optima ratio verbum Anglicum ''furry'' Latine reddendi. Mihi placet ''semifer'', sed hoc vocabulum saepe aliam notionem habere solet, praesertim quum de iis dicitur qui partim homines, partim ferae sunt, ut centauri, Capricornus et cetera (quamquam non desunt huius vocis usūs ad homines pertinentes). Versio Hispanica ''furro'' magni momenti est ad vocabulum Latinum ''furrus'' recipiendum, quippe quae ostendat tale vocabulum a formatione Latina verborum non abhorrere. Porro, verba indeclinabilia magnum incommodum afferunt iis qui commentationes Latine scribunt. Mea sententia, ''furrus'' in pagina manere potest donec quis Vicipaedianorum fontem idoneum invenerit (qui lemma confirmet aut refellat). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:09, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>c79lmenwzmn89qph3pp5j38f6b5j500</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994532</id>
      <parentid>3994528</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* De nomen furri */</comment>
      <origin>3994532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1909" sha1="kfeuitqf6e9broh0zctyhwbgyoiw4e3" xml:space="preserve">== De nomen furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)
: Quamquam ''villosus'' etiam homo dici potest, ut recte dicis, ''villus'' tamen ad bestias pertinere videtur et plerumque Anglicum ''fur'' significat. Nescio quae sit optima ratio verbum Anglicum ''furry'' Latine reddendi. Mihi placet ''semifer'', sed hoc vocabulum saepe aliam notionem habere solet, praesertim quum de iis dicitur qui partim homines, partim ferae sunt, ut centauri, Capricornus et cetera (quamquam non desunt huius vocis usūs ad homines pertinentes). Versio Hispanica ''furro'' magni momenti est ad vocabulum Latinum ''furrus'' recipiendum, quippe quae ostendat tale vocabulum a formatione Latina verborum non abhorrere. Porro, verba indeclinabilia magnum incommodum afferunt iis qui commentationes Latine scribunt. Mea sententia, ''furrus'' in pagina manere potest donec quis Vicipaedianorum fontem idoneum invenerit (qui lemma confirmet aut refellat). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:09, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>kfeuitqf6e9broh0zctyhwbgyoiw4e3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994535</id>
      <parentid>3994532</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>“De nomen furri” → “De nomine furri”</comment>
      <origin>3994535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1910" sha1="00ciljn00f4h9mshak3us87uctque0x" xml:space="preserve">== De nomine furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)
: Quamquam ''villosus'' etiam homo dici potest, ut recte dicis, ''villus'' tamen ad bestias pertinere videtur et plerumque Anglicum ''fur'' significat. Nescio quae sit optima ratio verbum Anglicum ''furry'' Latine reddendi. Mihi placet ''semifer'', sed hoc vocabulum saepe aliam notionem habere solet, praesertim quum de iis dicitur qui partim homines, partim ferae sunt, ut centauri, Capricornus et cetera (quamquam non desunt huius vocis usūs ad homines pertinentes). Versio Hispanica ''furro'' magni momenti est ad vocabulum Latinum ''furrus'' recipiendum, quippe quae ostendat tale vocabulum a formatione Latina verborum non abhorrere. Porro, verba indeclinabilia magnum incommodum afferunt iis qui commentationes Latine scribunt. Mea sententia, ''furrus'' in pagina manere potest donec quis Vicipaedianorum fontem idoneum invenerit (qui lemma confirmet aut refellat). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:09, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>00ciljn00f4h9mshak3us87uctque0x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994560</id>
      <parentid>3994535</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vulpecula Bella</username>
        <id>216165</id>
      </contributor>
      <comment>/* De nomine furri */ Reply</comment>
      <origin>3994560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3178" sha1="ssvuxrvddrprn8l7xktu8qnqf3l8jof" xml:space="preserve">== De nomine furri ==
Quia forte aliqua controversia exorietur, vel iam exorta est, de nomine quo latine ''furries'' dicantur:

Mihi quidem placet nomen ex Anglico conversum ''furrus'', secundum consuetudinem multarum linguarum (ut Hispanice ''furro'', Francogallice ''furry''.) Si autem nomen magis latinum quaerendum sit, non oportet trahi ex verbis quae pilum aut pellem significant, velut ''villosus'' aut ''pelliger''; quippe quae dicant, aut pilos vel hominis vel bestiae sine discrimine, aut pellem bestiae vel vivae vel mortuae, item sine discrimine; ut ''villosus'' fieri possit merus homo (sicut Esau in libro Geneseos), et ''pelliger'' quoque pellibus bestiarum occisarum induendis. Melius est (mea sententia) nomen de ''bestia'' tracta, fortasse ''besticus'', quod iam non in usu est, sed haud mirum videtur. [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 13:56, 14 Octobris 2026 (UTC)
: Quamquam ''villosus'' etiam homo dici potest, ut recte dicis, ''villus'' tamen ad bestias pertinere videtur et plerumque Anglicum ''fur'' significat. Nescio quae sit optima ratio verbum Anglicum ''furry'' Latine reddendi. Mihi placet ''semifer'', sed hoc vocabulum saepe aliam notionem habere solet, praesertim quum de iis dicitur qui partim homines, partim ferae sunt, ut centauri, Capricornus et cetera (quamquam non desunt huius vocis usūs ad homines pertinentes). Versio Hispanica ''furro'' magni momenti est ad vocabulum Latinum ''furrus'' recipiendum, quippe quae ostendat tale vocabulum a formatione Latina verborum non abhorrere. Porro, verba indeclinabilia magnum incommodum afferunt iis qui commentationes Latine scribunt. Mea sententia, ''furrus'' in pagina manere potest donec quis Vicipaedianorum fontem idoneum invenerit (qui lemma confirmet aut refellat). --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 23:09, 14 Octobris 2026 (UTC)
::Recte me admonuisti de ''villo''! Sed alterum est, nomen aut casu aut re tantum ad bestias adhiberi; alterum vero proprietatem esse qua solent bestiae ab hominibus distingui. Huiusmodi nomen (ut ego puto) aptius est furris, illiusmodi minus. Nescio pro certo quale sit nomen ''villi'', sed noto id a Forcellino significationem accepisse [https://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=villus nimis propriam], et interdum ad textiles adhiberi non ex ipsis villis factas. (Notandum est quoque quod ''villus'' fortuito similis est ''villae'', et cum suffixus erit, forte non liquebit unde eventum tractum sit.)
::Semifer habet et significationem propriam--eam quam tu iam demonstrasti--quae est utilis et minime perdenda, et [https://lexica.linguax.com/forc2.php?searchedLG=semifer duas quoque significationes translatas], unam ad homines, unam ad bruta animalia pertinentem, quae molestae erunt, si hoc nomen ad res furrorum versum erit.
::(Mea sententia, furri sunt res tam nova ut, etsi vocabulum antiquum ex fontibus inventum erit, quod ipsis aptum videatur, eius nominis usurpatio proinde linguam torquebit, ac si nomen novum fictum esset.) [[Usor:Vulpecula Bella|Vulpecula Bella]] ([[Disputatio Usoris:Vulpecula Bella|disputatio]]) 02:06, 15 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ssvuxrvddrprn8l7xktu8qnqf3l8jof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mors adiuta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329369</id>
    <revision>
      <id>3994469</id>
      <timestamp>2026-10-14T15:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-55037-28</username>
        <id>216209</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '{{discretiva}} '''Mors adiuta''', '''mors auxiliata''', '''mors cum auxilio''', '''auxilium ad moriendum''', '''adiumentum ad mortem''', '''mors voluntaria''', '''finis vitae adiutus''' aut '''auxilium in morte''' est terminus generalis ad auxilium moriendi designandum, qui ad quemlibet ex sequentibus modis procedendi referri potest: * [[Euthanasia]], interventus qui mortem aegroti terminalis efficit vel accelerat, eo consilio ut dolor et cruciatus vitentur. *...'</comment>
      <origin>3994469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="809" sha1="0g18i1mqnxqkxzfa0ge6609h7dz8o1x" xml:space="preserve">{{discretiva}}
'''Mors adiuta''', '''mors auxiliata''', '''mors cum auxilio''', '''auxilium ad moriendum''', '''adiumentum ad mortem''', '''mors voluntaria''', '''finis vitae adiutus''' aut '''auxilium in morte''' est terminus generalis ad auxilium moriendi designandum, qui ad quemlibet ex sequentibus modis procedendi referri potest:
* [[Euthanasia]], interventus qui mortem aegroti terminalis efficit vel accelerat, eo consilio ut dolor et cruciatus vitentur.
* [[Suicidium adiutum]], auxilium vel adiumentum alteri personae praestitum ad propriam vitam finiendam.
* [[Sedatio terminalis]], admini6stratio medicamentorum effectum tranquillandi vel sedandi habentium personae quae morti appropinquat, quae mortem aegroti accelerare potest.

{{NexInt}}
* [[Ius moriendi]]
* [[Mors digna]]

[[Categoria:Mors]]</text>
      <sha1>0g18i1mqnxqkxzfa0ge6609h7dz8o1x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rivus Gallaecus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329370</id>
    <revision>
      <id>3994480</id>
      <timestamp>2026-10-14T17:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="dr31opspxdug27ofs1cqp8thuyouzr5" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Rivus Gallaecus}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|riog|Dioecesis Rivogallaecensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Río Gallegos'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|provinciae Sanctae Crucis]] caput. Incolas {{num|105047}} habuit anno 2015.  Ad litus [[oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] in ostio [[Rivus Gallaecus (flumen)|fluminis eiusdem nominis]] situ est. Flumen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcia Galfridus de Loaísa|}} anno 1525 invenit et nomen urbis sancti Ildefonsi dedit. Urbs post annum 1885 crescere coepit, cum [[Patagonia]] ab Argentina occupata est. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>dr31opspxdug27ofs1cqp8thuyouzr5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994481</id>
      <parentid>3994480</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="737" sha1="8b2lijnpv1ypmtg9zp5o3u433bmc9c2" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Rivus Gallaecus}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|riog|Dioecesis Rivogallaecensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Río Gallegos'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|provinciae Sanctae Crucis]] caput. Incolas {{num|105047}} habuit anno 2015.  Ad litus [[oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] in ostio [[Rivus Gallaecus (flumen)|fluminis eiusdem nominis]] situ est. Flumen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcia Galfridus de Loaísa|es}} anno 1525 invenit et nomen urbis sancti Ildefonsi dedit. Urbs post annum 1885 crescere coepit, cum [[Patagonia]] ab Argentina occupata est. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>8b2lijnpv1ypmtg9zp5o3u433bmc9c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994482</id>
      <parentid>3994481</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T17:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="dr31opspxdug27ofs1cqp8thuyouzr5" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Rivus Gallaecus}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|riog|Dioecesis Rivogallaecensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Río Gallegos'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|provinciae Sanctae Crucis]] caput. Incolas {{num|105047}} habuit anno 2015.  Ad litus [[oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] in ostio [[Rivus Gallaecus (flumen)|fluminis eiusdem nominis]] situ est. Flumen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcia Galfridus de Loaísa|}} anno 1525 invenit et nomen urbis sancti Ildefonsi dedit. Urbs post annum 1885 crescere coepit, cum [[Patagonia]] ab Argentina occupata est. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>dr31opspxdug27ofs1cqp8thuyouzr5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994483</id>
      <parentid>3994482</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="smi85aijxnirhsf4qziofffiwfj7ukb" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Rivus Gallaecus}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|riog|Dioecesis Rivogallaecensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Río Gallegos'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|provinciae Sanctae Crucis]] caput. Incolas {{num|105047}} habuit anno 2015.  Ad litus [[oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] in ostio [[Rivus Gallaecus (flumen)|fluminis eiusdem nominis]] situ est. Flumen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcia Galfridus de Loaisa||es|qid=Q474602}} anno 1525 invenit et nomen urbis sancti Ildefonsi dedit. Urbs post annum 1885 crescere coepit, cum [[Patagonia]] ab Argentina occupata est. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>smi85aijxnirhsf4qziofffiwfj7ukb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994484</id>
      <parentid>3994483</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T18:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nexus externi */</comment>
      <origin>3994484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="5ndhjol452ic090x4ybwiuehtfvxdga" xml:space="preserve">{{Capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Rivus Gallaecus}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|riog|Dioecesis Rivogallaecensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Río Gallegos'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sancta Crux (provincia Argentinae)|provinciae Sanctae Crucis]] caput. Incolas {{num|105047}} habuit anno 2015.  Ad litus [[oceanus Atlanticus|oceani Atlantici]] in ostio [[Rivus Gallaecus (flumen)|fluminis eiusdem nominis]] situ est. Flumen {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Garcia Galfridus de Loaisa||es|qid=Q474602}} anno 1525 invenit et nomen urbis sancti Ildefonsi dedit. Urbs post annum 1885 crescere coepit, cum [[Patagonia]] ab Argentina occupata est. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [http://www.riogallegos.gov.ar/ Situs proprius]

[[Categoria:Urbes Argentinae]]</text>
      <sha1>5ndhjol452ic090x4ybwiuehtfvxdga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tucumana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329371</id>
    <revision>
      <id>3994494</id>
      <timestamp>2026-10-14T19:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="903" sha1="52va7be7q2yejl4t0s7sp7gjo6kzjhj" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Tucumana}}&lt;ref&gt;[https://www.google.ru/books/edition/Annales_Minorum/WTBGAAAAYAAJ?hl=ru&amp;gbpv=1&amp;dq=tucumanae&amp;pg=PA229&amp;printsec=frontcover ''Annales Minorum seu Trium Ordinum a S. Francisco institutorum'', vol. 22, 1847, p. 229]; cf. binomen ''Litoblatta tucumanae'' et fontes de [[Universitas Cordubensis Tucumanae|Universitate Cordubensi Tucumanae]].&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Tucumán'') est [[Argentina]]e provincia {{num|1 731 820 }} incolarum (anno [[2022]]). cuius caput est [[Sanctus Michael Tucumanensis|urbs Sancti Michaelis Tucumanensis]]. In media Argentina sita est. Pars proviniciae occidentalis montibus [[Serra Pampeana|Serrae Pampeanae]] occupata est, orientalis plana. ''[[Citrus limon]]'' et ''[[Saccharum officinarum]]'' in Tucumana coluntur. 

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>52va7be7q2yejl4t0s7sp7gjo6kzjhj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Corrientes (provincia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329372</id>
    <revision>
      <id>3994496</id>
      <timestamp>2026-10-14T19:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="628" sha1="8tf600qyrmg3xw44730o4asks39tohf" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Corrientes]]. In parte Argentinae boreoridentali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>8tf600qyrmg3xw44730o4asks39tohf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994501</id>
      <parentid>3994496</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="9oeggyc54ky2uj12khhlo9ivsu2f7ae" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]) cuius caput est urbs [[Corrientes]]. In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>9oeggyc54ky2uj12khhlo9ivsu2f7ae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994521</id>
      <parentid>3994501</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:47:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="7k343fbh10o7ha62yceu5wj6brsrj99" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>7k343fbh10o7ha62yceu5wj6brsrj99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994562</id>
      <parentid>3994521</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="850" sha1="8k9pdk5tyos5ndfe7jo5guteuvdfw8c" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;, alia [[Conceptio (Argentina)|Conceptio]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|conn|Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>8k9pdk5tyos5ndfe7jo5guteuvdfw8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994567</id>
      <parentid>3994562</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="by0dusfvrb9ahythqc2egkj1oqkr6ur" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;, aliae [[Conceptio (Argentina)|Conceptio]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|conn|Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina}}&lt;/ref&gt; et [[Urbs Sancti Thomae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snto|Dioecesis Sancti Thomae in Argentina}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>by0dusfvrb9ahythqc2egkj1oqkr6ur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994568</id>
      <parentid>3994567</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T02:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="980" sha1="5jwk8efy6d8qfnwxab7co8cqwth2rou" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;, aliae [[Conceptio (Argentina)|Conceptio]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|conn|Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina}}&lt;/ref&gt; et [[Urbs Sancti Thomae (Argentina)|Urbs Sancti Thomae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snto|Dioecesis Sancti Thomae in Argentina}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

{{DEFAULTSORT:Corrientensis}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>5jwk8efy6d8qfnwxab7co8cqwth2rou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994602</id>
      <parentid>3994568</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="fgoy5x4jc20bj64aahgju77zmvba9hs" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Corrientes}} vel {{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;, aliae [[Conceptio (Argentina)|Conceptio]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|conn|Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina}}&lt;/ref&gt; et [[Urbs Sancti Thomae (Argentina)|Urbs Sancti Thomae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snto|Dioecesis Sancti Thomae in Argentina}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>fgoy5x4jc20bj64aahgju77zmvba9hs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994603</id>
      <parentid>3994602</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T08:18:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Provincia Corrientensis]] ad [[Corrientes (provincia)]]: ut ceterae</comment>
      <origin>3994602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="fgoy5x4jc20bj64aahgju77zmvba9hs" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Corrientes}} vel {{res|Provincia Corrientensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|corr|Dioecesis Corrientensis}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Provincia de Corrientes'') est [[Argentina]]e provincia {{num|992595}} incolarum (anno [[2010]]). In parte Argentinae boreorientali inter flumina [[Uraquaria (flumen)|Uraquariam]] et [[Parana]]m sita est. Linguae publicae provinciae sunt [[Hispanice|Hispanica]] et [[Lingua Guaranica|Guaranica]] (ab anno 2004).

Caput provinciae est urbs [[Corrientes]]. Secunda maxima urbs est [[Goya]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|goya|Dioecesis Goyanensis}}&lt;/ref&gt;, aliae [[Conceptio (Argentina)|Conceptio]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|conn|Dioecesis Sanctissimae Conceptionis in Argentina}}&lt;/ref&gt; et [[Urbs Sancti Thomae (Argentina)|Urbs Sancti Thomae]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|snto|Dioecesis Sancti Thomae in Argentina}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>fgoy5x4jc20bj64aahgju77zmvba9hs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formosa (discretiva)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329373</id>
    <revision>
      <id>3994504</id>
      <timestamp>2026-10-14T20:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="spn90tggw4lsh95prc34v74tml6mnqs" xml:space="preserve">{{discretiva}}
*[[Formosa]], quae et [[Taivania]], est insula [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici[[
*[[Formosa (Argentina)|Formosa]] est urbs [[Argentina]]e
*[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]] est provincia [[Argentina]]e

==Nexus interni==
*[[Formosa et Fera]], fabula Francogallica</text>
      <sha1>spn90tggw4lsh95prc34v74tml6mnqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994506</id>
      <parentid>3994504</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="4cvx7iif09whxj9dyj4vfvqj0kyv1ql" xml:space="preserve">{{discretiva}}
*[[Formosa]], quae et [[Taivania]], est insula [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici]]
*[[Formosa (Argentina)|Formosa]] est urbs [[Argentina]]e
*[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]] est provincia [[Argentina]]e

==Nexus interni==
*[[Formosa et Fera]], fabula Francogallica</text>
      <sha1>4cvx7iif09whxj9dyj4vfvqj0kyv1ql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994508</id>
      <parentid>3994506</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T20:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="o1ck8xn1wp3npozagpixqzhw48hb5er" xml:space="preserve">{{discretiva}}
*[[Formosa]], quae et [[Taivania]], est insula [[Oceanus Pacificus|Oceani Pacifici]]
*[[Formosa (Argentina)|Formosa]] est urbs [[Argentina]]e
*[[Formosa (provincia Argentinae)|Formosa]] est provincia [[Argentina]]e
*[[Formosa (Brasilia)|Formosa]] est urbs [[Brasilia]]e
*[[Formosa (mons)|Formosa]] est mons [[Africa Australis|Africae Australis]]
*[[Formosa (Guinea)|Formosa]] est insula [[Guinea Bissaviensis|Guineae Bissaviensis]]
*'''Formosa''' est [[Bioko]]nis insulae nomen priscum


==Nexus interni==
*[[Formosa et Fera]], fabula Francogallica</text>
      <sha1>o1ck8xn1wp3npozagpixqzhw48hb5er</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanctus Iacobus de Estero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329374</id>
    <revision>
      <id>3994513</id>
      <timestamp>2026-10-14T21:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="nhi7lint909oyqy74wimm4ovpm96c4l" xml:space="preserve">{{videdis|Sanctus Iacobus (discretiva)}}
{{res|Urbs Sancti Iacobi de Estero}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|saes|Archidioecesis Sancti Iacobi de Estero}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Santiago del Estero'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|provinciae eiusdem nominis]] caput. Incolas {{num|252192}} habuit anno 2010. Ad ripam [[flumen Dulce|fluminis Dulcis]] sita est.

Condita [[25 Iulii]] anno [[1553]], die sancti Iacobi, a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus de Aguirre|Francisco de Aguirre|es|qid=Q1442259}}; prima est urbs ab [[Hispani]]s in terris Argentinae hodiernae condita et ''Mater urbium'' interdum appellatur. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [http://www.santiagociudad.gov.ar/ Situs proprius]

[[Categoria:Urbes Argentinae]]
[[Categoria:Condita 1553]]</text>
      <sha1>nhi7lint909oyqy74wimm4ovpm96c4l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994516</id>
      <parentid>3994513</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T21:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="r90kkuq6fltni0gj76zjai20rxmf9x5" xml:space="preserve">{{videdis|Sanctus Iacobus (discretiva)}}{{capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Urbs Sancti Iacobi de Estero}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|saes|Archidioecesis Sancti Iacobi de Estero}}&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]] ''Santiago del Estero'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|provinciae eiusdem nominis]] caput. Incolas {{num|252192}} habuit anno 2010. Ad ripam [[flumen Dulce|fluminis Dulcis]] sita est.

Condita [[25 Iulii]] anno [[1553]], die sancti Iacobi, a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus de Aguirre|Francisco de Aguirre|es|qid=Q1442259}}; prima est urbs ab [[Hispani]]s in terris Argentinae hodiernae condita et ''Mater urbium'' interdum appellatur. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [http://www.santiagociudad.gov.ar/ Situs proprius]

[[Categoria:Urbes Argentinae]]
[[Categoria:Condita 1553]]</text>
      <sha1>r90kkuq6fltni0gj76zjai20rxmf9x5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994518</id>
      <parentid>3994516</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="915" sha1="i9vntds9nxhiify9pr02nxmyce8qwka" xml:space="preserve">{{videdis|Sanctus Iacobus (discretiva)}}{{capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Urbs Sancti Iacobi de Estero}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|saes|Archidioecesis Sancti Iacobi de Estero}}&lt;/ref&gt; vel {{res|Urbs Sancti Iacobi ad Uligines}} ([[Hispanice]] ''Santiago del Estero'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|provinciae eiusdem nominis]] caput. Incolas {{num|252192}} habuit anno 2010. Ad ripam [[flumen Dulce|fluminis Dulcis]] sita est.

Condita [[25 Iulii]] anno [[1553]], die sancti Iacobi, a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus de Aguirre|Francisco de Aguirre|es|qid=Q1442259}}; prima est urbs ab [[Hispani]]s in terris Argentinae hodiernae condita et ''Mater urbium'' interdum appellatur. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [http://www.santiagociudad.gov.ar/ Situs proprius]

[[Categoria:Urbes Argentinae]]
[[Categoria:Condita 1553]]</text>
      <sha1>i9vntds9nxhiify9pr02nxmyce8qwka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994523</id>
      <parentid>3994518</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T22:50:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <origin>3994523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="956" sha1="3rsncthiiphs3tk7ohjpboldcyq2ob1" xml:space="preserve">{{videdis|Sanctus Iacobus (discretiva)}}{{capsa urbis Vicidatorum}}
{{res|Urbs Sancti Iacobi de Estero}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|saes|Archidioecesis Sancti Iacobi de Estero}}&lt;/ref&gt; vel {{res|Urbs Sancti Iacobi ad Uligines}} ([[Hispanice]] ''Santiago del Estero'') est urbs [[Argentina]]e, [[Sanctus Iacobus de Estero (provincia)|provinciae eiusdem nominis]] caput. Incolas {{num|252192}} habuit anno 2010. Ad ripam [[flumen Dulce|fluminis Dulcis]] in [[Locus uliginosus|locis uliginosis]] sita est.

Condita [[25 Iulii]] anno [[1553]], die sancti Iacobi, a {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|Franciscus de Aguirre|Francisco de Aguirre|es|qid=Q1442259}}; prima est urbs ab [[Hispani]]s in terris Argentinae hodiernae condita et ''Mater urbium'' interdum appellatur. 

==Notae==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}
* [http://www.santiagociudad.gov.ar/ Situs proprius]

[[Categoria:Urbes Argentinae]]
[[Categoria:Condita 1553]]</text>
      <sha1>3rsncthiiphs3tk7ohjpboldcyq2ob1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sanctus Iacobus (discretiva)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329375</id>
    <redirect title="Iacobopolis (discretiva)" />
    <revision>
      <id>3994514</id>
      <timestamp>2026-10-14T21:07:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="doc9xu7u9h697myesem1r1mh6emnosu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Iacobopolis (discretiva)]]</text>
      <sha1>doc9xu7u9h697myesem1r1mh6emnosu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Disputatio Usoris:Vulpecula Bella</title>
    <ns>3</ns>
    <id>329376</id>
    <revision>
      <id>3994515</id>
      <timestamp>2026-10-14T21:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>{{subst:salve}}</comment>
      <origin>3994515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1988" sha1="qrxtqr1xdarwtalaboytb8ykle3i0x5" xml:space="preserve">&lt;!-- Substitutio formulae {{Salve}} secundum recensionem 3974721 hic incipitur --&gt;== Salve, Vulpecula Bella! ==
Gratus in Vicipaediam Latinam acciperis! Ob [[Specialis:Conlationes/Vulpecula Bella|contributa tua]] gratias agimus speramusque te delectari posse et manere velle.

Cum nostra Vicipaedia parva humilisque sit, paucae et exiguae sunt paginae auxilii, a quibus hortamur te ut incipias:

* [[Vicipaedia:Praefatio|Ops nexusque usoribus novis]] ({{Nexus ad alias linguas de opibus nexibusque pro usoribus novis}})
* [[Vicipaedia:De orthographia|De orthographia]] ({{Nexus ad alias linguas de fontibus nominum Latinorum}})
* [[Usor:Iustinus/Translator's Guide|Enchiridion interpretis]] ([[Lingua Anglica|Anglice]] scriptum)
* [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]]
* [[Lexica Neolatina]]
* [[Vicipaedia:Lexica Latina interretialia|Lexica Latina interretialia]]
* [[Vicipaedia:Fontes nominum Latinorum|Fontes nominum Latinorum]] ({{Nexus ad alias linguas de orthographia}})
* [[Vicipaedia:Fontes nominum locorum|Fontes nominum geographicorum]]
* [[Vicipaedia:Index formularum|Index formularum]]

Si plura de [[mos|moribus]] et institutis Vicipaedianis scire vis, tibi suademus, roges in nostra [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]], vel roges unum ex [[Vicipaedia:Magistratus|magistratibus]] directe.

In paginis encyclopaedicis mos noster non est nomen dare, sed in paginis disputationis memento editis tuis nomen [[Vicipaedia:Subscriptio|subscribere]], litteris impressis &lt;code&gt;--~~&lt;nowiki /&gt;~~&lt;/code&gt;, quibus insertis nomen tuum et dies apparebit. Quamquam vero in paginis ipsis nisi lingua Latina uti non licet, in paginis disputationum qualibet lingua scribi solet. Quodsi quid interrogare velis, vel [[Vicipaedia:Taberna|Taberna]] vel [[Disputatio Usoris:Grufo|pagina disputationis mea]] tibi patebit. Ave! Spero te “Vicipaedianum” fieri velle!&lt;!-- Substitutio formulae {{Salve}} hic finitur --&gt; --[[Usor:Grufo|Grufo]] ([[Disputatio Usoris:Grufo|disputatio]]) 21:08, 14 Octobris 2026 (UTC)</text>
      <sha1>qrxtqr1xdarwtalaboytb8ykle3i0x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fluxus conscientiae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329377</id>
    <revision>
      <id>3994522</id>
      <timestamp>2026-10-14T22:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LilyKitty</username>
        <id>18316</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '[[Fasciculus:UlyssesCover.jpg|thumb|Involucrum [[Ulysses (Joyce)|Ulysses]] ab Iacobo Joyce]] '''Flumen conscientiae''' ([[Anglice]]: ''stream of consciousness'') est ars scribendi in [[criticum litterarium|critico litterario]] qui [[cogitatio]]nes et [[sensus|sensos]] in mente erundi ut [[narratio]]nem scribat.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/stream-of-consciousness stream of consciousness] ([[Encyclopaedia Britannica]])&lt;/ref&gt; In genere flumen conscientiae...'</comment>
      <origin>3994522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1338" sha1="7ewc9avwd3w62156qe6ig7ksz390zln" xml:space="preserve">[[Fasciculus:UlyssesCover.jpg|thumb|Involucrum [[Ulysses (Joyce)|Ulysses]] ab Iacobo Joyce]]
'''Flumen conscientiae''' ([[Anglice]]: ''stream of consciousness'') est ars scribendi in [[criticum litterarium|critico litterario]] qui [[cogitatio]]nes et [[sensus|sensos]] in mente erundi ut [[narratio]]nem scribat.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/stream-of-consciousness stream of consciousness] ([[Encyclopaedia Britannica]])&lt;/ref&gt; In genere flumen conscientiae forma [[monologus|monologi]] interiori&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/interior-monologue interior monologue] (Encyclopaedia Britannica)&lt;/ref&gt; et a [[modernismus litteratus|modernista litterato]] amplificatus est. Inter scriptores qui flumen comscientiae usi [[Iacobus Joyce]]&lt;ref&gt;''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' et ''[[Finnegans Wake]]''&lt;/ref&gt;, [[T. S. Eliot]]&lt;ref&gt;''The Love Song of J. Alfred Prufrock''&lt;/ref&gt;, [[Marcellus Proust]] et [[Virginia Woolf]] sunt.

Origo notionis &quot;fluminis conscientiae&quot; est opere ''The Principles of Psychology''&lt;ref&gt;Latine: &quot;Principia psychologiae&quot;&lt;/ref&gt; anno [[1890]] a [[Gulielmus James|Gulielmo James]] introducta est.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Stream of consciousness|Flumen conscientiae}}

[[Categoria:Ars]]
[[Categoria:Modernismus litteratus]]
[[Categoria:Ars rhetorica]]
[[Categoria:Litterae]]</text>
      <sha1>7ewc9avwd3w62156qe6ig7ksz390zln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994539</id>
      <parentid>3994522</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Grufo movit paginam [[Flumen conscientiae]] ad [[Fluxus conscientiae]]: Stream, current = fluxus; videatur etiam idem lemma linguis Romanicis</comment>
      <origin>3994522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1338" sha1="7ewc9avwd3w62156qe6ig7ksz390zln" xml:space="preserve">[[Fasciculus:UlyssesCover.jpg|thumb|Involucrum [[Ulysses (Joyce)|Ulysses]] ab Iacobo Joyce]]
'''Flumen conscientiae''' ([[Anglice]]: ''stream of consciousness'') est ars scribendi in [[criticum litterarium|critico litterario]] qui [[cogitatio]]nes et [[sensus|sensos]] in mente erundi ut [[narratio]]nem scribat.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/stream-of-consciousness stream of consciousness] ([[Encyclopaedia Britannica]])&lt;/ref&gt; In genere flumen conscientiae forma [[monologus|monologi]] interiori&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/interior-monologue interior monologue] (Encyclopaedia Britannica)&lt;/ref&gt; et a [[modernismus litteratus|modernista litterato]] amplificatus est. Inter scriptores qui flumen comscientiae usi [[Iacobus Joyce]]&lt;ref&gt;''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' et ''[[Finnegans Wake]]''&lt;/ref&gt;, [[T. S. Eliot]]&lt;ref&gt;''The Love Song of J. Alfred Prufrock''&lt;/ref&gt;, [[Marcellus Proust]] et [[Virginia Woolf]] sunt.

Origo notionis &quot;fluminis conscientiae&quot; est opere ''The Principles of Psychology''&lt;ref&gt;Latine: &quot;Principia psychologiae&quot;&lt;/ref&gt; anno [[1890]] a [[Gulielmus James|Gulielmo James]] introducta est.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Stream of consciousness|Flumen conscientiae}}

[[Categoria:Ars]]
[[Categoria:Modernismus litteratus]]
[[Categoria:Ars rhetorica]]
[[Categoria:Litterae]]</text>
      <sha1>7ewc9avwd3w62156qe6ig7ksz390zln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994545</id>
      <parentid>3994539</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam redintegravi</comment>
      <origin>3994545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1484" sha1="9fttwvma7xukzvfpykaak8bh3jy4fs1" xml:space="preserve">[[Fasciculus:UlyssesCover.jpg|thumb|Involucrum [[Ulysses (Joyce)|Ulysses]] ab Iacobo Joyce]]

{{res|Fluxus conscientiae}}{{Convertimus|sicut=[[Italice]]|barbarice={{npc|it|Flusso di coscienza}}}} in [[critica litterarum]] est modus vel ratio [[narratio|narrandi]] qua scriptor multitudinem [[cogitatio]]num [[sensus|sensuum]]&lt;nowiki /&gt;que depingere conatur qui animum suum percurrunt.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/stream-of-consciousness stream of consciousness] ([[Encyclopaedia Britannica]])&lt;/ref&gt; Ei saepe est forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|monologus interior|monologi interioris|de|qid=Q466163}},&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/interior-monologue interior monologue] (Encyclopaedia Britannica)&lt;/ref&gt; qui nexibus caret aut interpunctione inaequabili distinguitur. [[Iacobus Joyce]]&lt;ref&gt;''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' et ''[[Finnegans Wake]]''&lt;/ref&gt;, [[T. S. Eliot]]&lt;ref&gt;''The Love Song of J. Alfred Prufrock''&lt;/ref&gt;, [[Marcellus Proust]] et [[Virginia Woolf]] inter scriptores qui fluxu comscientiae usi sunt numerantur.

Notio “fluxūs conscientiae” ex opere ''{{Op|The Principles of Psychology}}'',&lt;ref&gt;Latine: “Principia psychologiae”&lt;/ref&gt; quod [[Gulielmus James|Gulielmus James]] anno [[1890]] edidit, originem duxit.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Stream of consciousness|fluxum conscientiae}}

[[Categoria:Ars]]
[[Categoria:Modernismus litteratus]]
[[Categoria:Ars rhetorica]]
[[Categoria:Litterae]]</text>
      <sha1>9fttwvma7xukzvfpykaak8bh3jy4fs1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994546</id>
      <parentid>3994545</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T23:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3994546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="pvreuz9sni2e23yotvx3n9xqbp22zli" xml:space="preserve">[[Fasciculus:UlyssesCover.jpg|thumb|Involucrum [[Ulysses (Joyce)|Ulysses]] ab Iacobo Joyce]]

{{res|Fluxus conscientiae}}{{Convertimus|sicut=[[Italice]]|barbarice={{npc|it|Flusso di coscienza}}}} in [[critica litterarum]] est modus vel ratio [[narratio|narrandi]] qua scriptor multitudinem [[cogitatio]]num [[sensus|sensuum]]&lt;nowiki /&gt;que depingere conatur qui animum suum percurrunt.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/stream-of-consciousness stream of consciousness] ([[Encyclopaedia Britannica]])&lt;/ref&gt; Tali rationi saepe est forma {{safesubst:Nexus ad paginam creandam creatamve|monologus interior|monologi interioris|de|qid=Q466163}},&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/art/interior-monologue interior monologue] (Encyclopaedia Britannica)&lt;/ref&gt; qui nexibus caret aut interpunctione inaequabili distinguitur. [[Iacobus Joyce]]&lt;ref&gt;''[[Ulysses (Joyce)|Ulysses]]'' et ''[[Finnegans Wake]]''&lt;/ref&gt;, [[T. S. Eliot]]&lt;ref&gt;''The Love Song of J. Alfred Prufrock''&lt;/ref&gt;, [[Marcellus Proust]] et [[Virginia Woolf]] inter scriptores qui fluxu comscientiae usi sunt numerantur.

Notio “fluxūs conscientiae” ex opere ''{{Op|The Principles of Psychology}}'',&lt;ref&gt;Latine: “Principia psychologiae”&lt;/ref&gt; quod [[Gulielmus James|Gulielmus James]] anno [[1890]] edidit, originem duxit.

== Notae ==
&lt;references/&gt;

== Nexus externi ==
{{CommuniaCat|Stream of consciousness|fluxum conscientiae}}

[[Categoria:Ars]]
[[Categoria:Modernismus litteratus]]
[[Categoria:Ars rhetorica]]
[[Categoria:Litterae]]</text>
      <sha1>pvreuz9sni2e23yotvx3n9xqbp22zli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ostroe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329378</id>
    <redirect title="Osteroda ad Harthicos montes" />
    <revision>
      <id>3994531</id>
      <timestamp>2026-10-14T23:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cyprianus Marcus</username>
        <id>66550</id>
      </contributor>
      <comment>Redirigens ad [[Osteroda ad Harthicos montes]]</comment>
      <origin>3994531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="6mq9msrqumb2550rgb1ymziu6loik9x" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Osteroda ad Harthicos montes]]</text>
      <sha1>6mq9msrqumb2550rgb1ymziu6loik9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rioia (Argentina)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329379</id>
    <redirect title="Rioia" />
    <revision>
      <id>3994534</id>
      <timestamp>2026-10-14T23:17:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Rioia (Argentina)]] ad [[Rioia]]: explicatio inutilis</comment>
      <origin>3994534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="k9d9kwctoyd6tj2o0v635t09gfa1eq4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Rioia]]</text>
      <sha1>k9d9kwctoyd6tj2o0v635t09gfa1eq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flumen conscientiae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329380</id>
    <redirect title="Fluxus conscientiae" />
    <revision>
      <id>3994540</id>
      <timestamp>2026-10-14T23:24:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Grufo movit paginam [[Flumen conscientiae]] ad [[Fluxus conscientiae]]: Stream, current = fluxus; videatur etiam idem lemma linguis Romanicis</comment>
      <origin>3994540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="ku4qztbr9nfumg7wok78f8mr7sojm12" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Fluxus conscientiae]]</text>
      <sha1>ku4qztbr9nfumg7wok78f8mr7sojm12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:Nexus praefixo celato</title>
    <ns>10</ns>
    <id>329381</id>
    <revision>
      <id>3994541</id>
      <timestamp>2026-10-14T23:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Prima adumbratio</comment>
      <origin>3994541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="354" sha1="qt3ssp338fyepwr30mxl66zj8gqh7fk" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{safesubst:&lt;noinclude /&gt;#if:{{{2|}}}
	| {{safesubst:&lt;noinclude /&gt;#if:{{{1|}}}
		| [[:{{{1}}}:{{{2}}}|{{safesubst:&lt;noinclude /&gt;#if:{{{3|}}}|{{{3}}}|{{{2}}}}}]]
		| {{safesubst:&lt;noinclude /&gt;#if:{{{3|}}}
			| [[{{{2}}}|{{{3}}}]]
			| [[{{{2}}}]]
		}}
	}}
	| {{Error|Error: Nexus abest.}}
}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Documentatio}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qt3ssp338fyepwr30mxl66zj8gqh7fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:Npc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>329382</id>
    <redirect title="Formula:Nexus praefixo celato" />
    <revision>
      <id>3994542</id>
      <timestamp>2026-10-14T23:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Redirectionem creavi</comment>
      <origin>3994542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="e6sx9pgvi3x0pr2kbyh57cgyai8kdfb" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Formula:Nexus praefixo celato]]</text>
      <sha1>e6sx9pgvi3x0pr2kbyh57cgyai8kdfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Formula:Nexus praefixo celato/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>329383</id>
    <revision>
      <id>3994547</id>
      <timestamp>2026-10-15T00:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <comment>Prima adumbratio</comment>
      <origin>3994547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="evenqjcjhqys92obuekbp38mq7thucy" xml:space="preserve">{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Compendia formulae|npc}}

Haec formula nexum praefixo celato creat.

== De usu ==
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{Nexus praefixo celato|Categoria|Hispania Visigothica}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{Nexus praefixo celato|Categoria|Hispania Visigothica}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{Nexus praefixo celato|Template|Scholium}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{Nexus praefixo celato|Template|Scholium}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{Nexus praefixo celato|it|Flusso di coscienza}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{Nexus praefixo celato|it|Flusso di coscienza}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{Nexus praefixo celato|it|Flusso di coscienza|Fluxus conscientiae}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{Nexus praefixo celato|it|Flusso di coscienza|Fluxus conscientiae}}

== De argumentis ==
{{De formula adhibenda

	| summarium = Haec formula nexum praefixo celato creat.
	| dispositio = horizontalis

	| titulus 1 = Praefixum
	| descriptio 1 = Praefixum nexūs
	| forma 1 = textualis
	| praesentia 1 = suasa

	| titulus 2 = Titulus
	| descriptio 2 = Titulus paginae
	| forma 2 = textualis
	| praesentia 2 = necessaria

	| titulus 3 = Verba ostendenda
	| descriptio 3 = Verba ostendenda
	| forma 3 = vicitextualis
	| praesentia 3 = voluntaria

}}

== Synonyma ==
* {{Fn|Npc}}

== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae nexuales]]
* [[:Categoria:Formulae interviciales]]
* {{Fsn|Nexus ad paginam creandam creatamve}}

&lt;includeonly&gt;{{in harenario aut alibi||
&lt;!-- Categorias sub hac linea adde --&gt;
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae interviciales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>evenqjcjhqys92obuekbp38mq7thucy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994548</id>
      <parentid>3994547</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3994548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="8dn1yxoknxc9s4zicjpawnnh6honrzu" xml:space="preserve">{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Compendia formulae|npc}}

Haec formula nexum praefixo celato creat.

== De usu ==
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|Categoria|Hispania Visigothica}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|Categoria|Hispania Visigothica}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|Template|Scholium}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|Template|Scholium}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|it|Flusso di coscienza}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|it|Flusso di coscienza}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|it|Flusso di coscienza|Fluxus conscientiae}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|it|Flusso di coscienza|Fluxus conscientiae}}

== De argumentis ==
{{De formula adhibenda

	| summarium = Haec formula nexum praefixo celato creat.
	| dispositio = horizontalis

	| titulus 1 = Praefixum
	| descriptio 1 = Praefixum nexūs
	| forma 1 = textualis
	| praesentia 1 = suasa

	| titulus 2 = Titulus
	| descriptio 2 = Titulus paginae
	| forma 2 = textualis
	| praesentia 2 = necessaria

	| titulus 3 = Verba ostendenda
	| descriptio 3 = Verba ostendenda
	| forma 3 = vicitextualis
	| praesentia 3 = voluntaria

}}

== Synonyma ==
* {{Fn|Npc}}

== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae nexuales]]
* [[:Categoria:Formulae interviciales]]
* {{Fsn|Nexus ad paginam creandam creatamve}}

&lt;includeonly&gt;{{in harenario aut alibi||
&lt;!-- Categorias sub hac linea adde --&gt;
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae interviciales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>8dn1yxoknxc9s4zicjpawnnh6honrzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3994552</id>
      <parentid>3994548</parentid>
      <timestamp>2026-10-15T00:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>64423</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3994552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1744" sha1="7dzkafuk6gxo46mb9eewr9i83d66s9o" xml:space="preserve">{{Subpagina documentationis}}
{{Formula substituibilis|...}}
{{Compendia formulae|npc}}

Haec formula nexum praefixo celato creat.

== De usu ==
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|Categoria|Hispania Visigothica}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|Categoria|Hispania Visigothica}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|Template|Scholium}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|Template|Scholium}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|it|Flusso di coscienza}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|it|Flusso di coscienza}}
* &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; inline&gt;{{npc|Categoria|Hispania Visigothica|Categoria de Hispania Visigothica}}&lt;/syntaxhighlight&gt;
*: ↳ {{npc|Categoria|Hispania Visigothica|Categoria de Hispania Visigothica}}

== De argumentis ==
{{De formula adhibenda

	| summarium = Haec formula nexum praefixo celato creat.
	| dispositio = horizontalis

	| titulus 1 = Praefixum
	| descriptio 1 = Praefixum nexūs
	| forma 1 = textualis
	| praesentia 1 = suasa

	| titulus 2 = Titulus
	| descriptio 2 = Titulus paginae
	| forma 2 = textualis
	| praesentia 2 = necessaria

	| titulus 3 = Verba ostendenda
	| descriptio 3 = Verba ostendenda
	| forma 3 = vicitextualis
	| praesentia 3 = voluntaria

}}

== Synonyma ==
* {{Fn|Npc}}

== Ulteriora si cupis ==
* [[:Categoria:Formulae nexuales]]
* [[:Categoria:Formulae interviciales]]
* {{Fsn|Nexus ad paginam creandam creatamve}}

&lt;includeonly&gt;{{in harenario aut alibi||
&lt;!-- Categorias sub hac linea adde --&gt;
[[Categoria:Formulae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae intra versum accommodandae|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae nexuales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae interviciales|{{PAGENAME}}]]
[[Categoria:Formulae disputationis|{{PAGENAME}}]]
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>7dzkafuk6gxo46mb9eewr9i83d66s9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iuiuy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329384</id>
    <revision>
      <id>3994559</id>
      <timestamp>2026-10-15T02:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="mcm1ahof17lixg3egcsi98967i1t6kn" xml:space="preserve">{{Capsa subdivisionis Vicidata}}
{{res|Iuiuy}} vel {{res|Provincia Iuiuyensis}}&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|juju|Dioecesis Iuiuyensis}}; [https://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS-36-1944-ocr.pdf ''Acta apostolica Sanctae Sedis'', annus XXXVI, ser. II, vol. XI, 1944, p.291]; cf. binomina ''Berberis jujuyensis, Cleistocactus jujuyensis, Scaptotrigona jujuyensis'' etc.&lt;/ref&gt; ([[Hispanice]]: ''Jujuy'') est [[Argentina]]e provincia {{num|811611}} incolarum (anno [[2022]]). In extremitate Argentinae boreoccidentali ad fines [[Bolivia]]e et [[Chilia]]e in decliviis [[Andes|Andium]] sita est. 

Caput provinciae est urbs [[Sanctus Salvator Iuiuyensis|Sanctus Salvator de Iuiuy]]. Secunda maxima urbs est [[Humahuaca]]&lt;ref&gt;{{CathHierDiocese|humh|Praelatura Territorialis Humahuacensis}}&lt;/ref&gt;.

== Notae ==
&lt;references /&gt;

==Nexus externi==
{{fontes geographici}}

[[Categoria:Provinciae Argentinae]]</text>
      <sha1>mcm1ahof17lixg3egcsi98967i1t6kn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thaddaeus Ladislaus Lutak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329385</id>
    <revision>
      <id>3994574</id>
      <timestamp>2026-10-15T03:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bartholomite</username>
        <id>116968</id>
      </contributor>
      <comment>nova</comment>
      <origin>3994574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="1buznfyl2cbv1z2a2q6fc03bbd1axq5" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidatorum}}

{{res|Thaddaeus Ladislaus Lutak}} ([[Polonice]] ''Tadeusz Władysław Lutak''; [[29 Augusti]] [[1917]] – [[5 Octobris]] [[2026]]), nomen belli {{res|Pancerz}}, fuit [[miles]] [[Polonia|Polonicus]] et repugnator [[secundum bellum mundanum|secundi belli mundani]]. Post bellum munere [[lanius|lanii]] functus est. Tempore mortis suae, Polonus natu maximus erat.

== Scripta ==
* [[2001]]: {{op|Wojenne losy Strzyżowiaków}}
* [[2024]]: {{op|Tadeusz Lutak ps. &quot;Pancerz&quot;: opowieści wojenne}}

== Bibliographia ==
* Forystek, Iosephus (2024). [https://doi.org/10.30657%2Fpha.36.2024.06 &quot;Sokół&quot; – pierwszy partyzancki oddział szkoleniowy Rzeszowskiego Inspektoratu AK]. ''Prace Historyczno-Archiwalne, 36'': 119–136.
* Maglov, Stephanus (2026). [https://longeviquest.com/2026/10/tadeusz-lutak-polands-oldest-man-dies-at-109/ Tadeusz Lutak, Poland's Oldest Man, Dies at 109]. ''Longeviquest''.

== Nexus externi ==
* [https://www.opowiedziane.ipn.gov.pl/ahm/swiadkowie/40404,Lutak-Tadeusz.html De Thaddaeo Lutak] apud [[Institutum Memoriae Nationalis]]

{{bio-stipula}}

{{Anni vitae|1917|2026|Lutak, Thaddaeus Ladislaus}}
[[Categoria:Centenariani]]
[[Categoria:Milites Poloniae]]
[[Categoria:Participes secundi belli mundani]]</text>
      <sha1>1buznfyl2cbv1z2a2q6fc03bbd1axq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pronuntiatus paenultimus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329386</id>
    <redirect title="Lex paenultimae" />
    <revision>
      <id>3994594</id>
      <timestamp>2026-10-15T07:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frognall</username>
        <id>147188</id>
      </contributor>
      <comment>Frognall movit paginam [[Pronuntiatus paenultimus]] ad [[Lex paenultimae]]: Obscura locutio, nullis Latinis fontibus confirmata atque ab usore ficta</comment>
      <origin>3994594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="hkuojugm6v0a66qc4sdnij7egottk2c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Lex paenultimae]]</text>
      <sha1>hkuojugm6v0a66qc4sdnij7egottk2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Provincia Corrientensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329387</id>
    <redirect title="Corrientes (provincia)" />
    <revision>
      <id>3994604</id>
      <timestamp>2026-10-15T08:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Demetrius Talpa</username>
        <id>81729</id>
      </contributor>
      <comment>Demetrius Talpa movit paginam [[Provincia Corrientensis]] ad [[Corrientes (provincia)]]: ut ceterae</comment>
      <origin>3994604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="fqokekfz6czy2mbomsa5n7qk6k1nnb2" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Corrientes (provincia)]]</text>
      <sha1>fqokekfz6czy2mbomsa5n7qk6k1nnb2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>