Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVII

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="la">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>lawikisource</dbname>
    <base>https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specialis</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Disputatio</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usor</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Disputatio Usoris</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vicifons</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Disputatio Vicifontis</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fasciculus</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Disputatio Fasciculi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Disputatio MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Formula</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Disputatio Formulae</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Auxilium</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Disputatio Auxilii</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Disputatio Categoriae</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Scriptor</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Disputatio Scriptoris</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Disputatio Paginae</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Liber</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Disputatio Libri</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulus</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Disputatio Moduli</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVII</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4639</id>
    <revision>
      <id>266553</id>
      <parentid>86440</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:21:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2993" sha1="lhi1i5i5k96fdz5cgrxzml7de8htp9l" xml:space="preserve">{{titulus2
|Scriptor= Quintus Horatius Flaccus
|OperaeTitulus= Carmina 
|OperaeWikiPagina= Carmina (Horatius)
|Annus= 23 a.Ch.n.
|SubTitulus= Liber III &lt;br /&gt; Carmen XXVII
}}
&lt;div class=text&gt;
{{Liber
|Ante= III, XXVI
|AnteNomen= Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVI
|Post= III, XXVIII
|PostNomen= Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVIII
}}
&lt;poem&gt;

'''I'''npios parrae recinentis omen{{r|1|}}
ducat et praegnans canis aut ab agro
rava decurrens lupa Lanuvino
fetaque volpes;

rumpat et serpens iter institutum,{{r|5}}
si per obliquum similis sagittae
terruit mannos: ego cui timebo,
providus auspex,

antequam stantis repetat paludes
imbrium divina avis imminentium,{{r|10}}
oscinem corvum prece suscitabo
solis ab ortu.

sis licet felix, ubicumque mavis,
et memor nostri, Galatea, vivas
teque nec laevos vetet ire picus{{r|15}}
nec vaga cornix.

sed vides, quanto trepidet tumultu
pronus Orion. ego quid sit ater
Hadriae novi sinus et quid albus
peccet Iapyx.{{r|20}}

hostium uxores puerique caecos
sentiant motus orientis Austri et
aequoris nigri fremitum et trementis
verbere ripas.

sic et Europe niveum doloso{{r|25}}
credidit tauro latus et scatentem
beluis pontum mediasque fraudes
palluit audax.

nuper in pratis studiosa florum et
debitae Nymphis opifex coronae{{r|30}}
nocte sublustri nihil astra praeter
vidit et undas.

quae simul centum tetigit potentem
oppidis Creten, ‘pater, o relictum
filiae nomen pietasque’ dixit{{r|35}}
‘victa furore!

unde quo veni? levis una mors est
virginum culpae. vigilansne ploro
turpe conmissum an vitiis carentem
ludit imago{{r|40}}

vana, quae porta fugiens eburna
somnium ducit? meliusne fluctus
ire per longos fuit an recentis
carpere flores?

siquis infamem mihi nunc iuvencum{{r|45}}
dedat iratae, lacerare ferro et
frangere enitar modo multum amati
cornua monstri.

inpudens liqui patrios Penates,
inpudens Orcum moror. o deorum{{r|50}}
siquis haec audis, utinam inter errem
nuda leones.

antequam turpis macies decentis
occupet malas teneraeque sucus
defluat praedae, speciosa quaero{{r|55}}
pascere tigris

“vilis Europe” pater urget absens:
“quid mori cessas? potes hac ab orno
pendulum zona bene te secuta
laedere collum.{{r|60}}

sive te rupes et acuta leto
saxa delectant, age te procellae
crede veloci, nisi erile mavis
carpere pensum

regius sanguis dominaeque tradi{{r|65}}
barbarae paelex.’” aderat querenti
perfidum ridens Venus et remisso
filius arcu.

mox ubi lusit satis, ‘abstineto’
dixit ‘irarum calidaeque rixae,{{r|70}}
cum tibi invisus laceranda reddet
cornua taurus.

uxor invicti Iovis esse nescis.
mitte singultus, bene ferre magnam
disce fortunam; tua sectus orbis{{r|75}}
nomina ducet.’

&lt;/poem&gt;
{{Liber
|Ante= III, XXVI
|AnteNomen= Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVI
|Post= III, XXVIII
|PostNomen= Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVIII
}}
&lt;/div&gt;
{{finis}}
{{textquality|75%}}

[[Categoria:Sapphici]]

[[fr:Ode III.27 - À Galatée]]
[[it:Le odi di Orazio/Libro terzo/XXVII]]</text>
      <sha1>lhi1i5i5k96fdz5cgrxzml7de8htp9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/406</title>
    <ns>104</ns>
    <id>81954</id>
    <revision>
      <id>266552</id>
      <parentid>264781</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>266552</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1948" sha1="c9hcrp2jaoy0tl4a0qpovy6mnbtj3tt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|374|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;br&gt;

&lt;p&gt;{{r|8}}In ‘or’ vero terminantia tres species habent: passivam, quae ex, activis nascitur et semper passionem significat exceptis supra dictis, communem, quae una terminatione tam actionem quam passionem significat, deponentem, quae cum similem habeat communibus positionem in ‘or’ desinendi, tamen deponens vocatur, quasi simplex et absoluta, quod per se ponitur, vel quae deponit alteram significationem et unam per se tenet, quomodo positivus gradus dicitur, qui absolutus per se ponitur non egens alterius coniunctione. haec quoque tamen species [id est deponens] quomodo neutralis diversas habet significationes, de quibus latius in sequentibus tractabimus.

&lt;p&gt;{{r|9}}Activa igitur et passiva et communia certam et praefinitam habent significationem, neutra vero et deponentia variam. 

&lt;p&gt;Haec autem verba proprie activa vel recta vocantur, quae in o desinentia et assumpta r facientia ex se passiva, confestim cum dicuntur, possunt transire in quem fit actus et coniunguntur vel genetivo vel dativo vel accusativo casui, ut ‘abstineo irarum’ – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}} libro III}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Mox ubi lusit satis, abstineto,
{{gap|4em}}Dixit, irarum}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen XXVII#65|Carmina (Horatius) 3.27.69-70]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘impero tibi’, ‘maledico tibi’, ‘invideo tibi’, ‘oro te’, ‘amo te’, ‘accuso te’.

&lt;p&gt;Haec enim faciunt ex se passiva, quae ablativo casui cum praepositione ‘ab’ vel ‘a’ solent iungi, ut ‘abstineor a te’, ‘imperor a te’, ‘maledicor a te’, ‘invideor a te’, ‘oror a te’, ‘accusor a te’. possunt tamen passiva dativo etiam adiungi, ut ‘servor tibi’. et est quaerendum, cur activa ablativo per se non adiunguntur, et puto, quod ille casus proprius est passivorum. ideo autem dixi per se, quia cum alio casu sociata&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c9hcrp2jaoy0tl4a0qpovy6mnbtj3tt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De animalibus/Liber XXII</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82371</id>
    <revision>
      <id>266526</id>
      <parentid>266153</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T15:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228864" sha1="6rchpulg5wjv3fhka9trjvn3fhfjmpm" xml:space="preserve">{{Titulus2
|Scriptor = Albertus Magnus
|OperaeTitulus = De animalibus
|OperaeWikiPagina = De animalibus
|Annus = Saeculo XIII
|SubTitulus = liber XXII de naturis animalium
|Editio = Münster 1. W. 1920, Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung; [[Wikipedia:de:Hermann Stadler (Wissenschaftshistoriker)|Hermann Stadler]] recensuit
|Fons = [https://archive.org/details/albertusmagnusde00albe/page/1349/mode/1up archive.org]
}}
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}

==Index==
* [[#I|I- De homine.]]
** [[#I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.]]
* [[#II|II- Tractatus secundus de quadrupedis.]]
** [[II.1|1- De natura et moribus quadrupedum in communi.]]

=={{ancora+|I|I- De homine.}}==

==={{ancora+|I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.}}===

Nos tamen adhuc sub alterius libri principio specialiter secun- 1 
dum ordinem nostri alfabeti quasdam sub nonıinibus propriis ponemus 
naturas. Quamvis enim hunce modum non proprium phylosophiae 

ı0 supra esse dixerimus eo quod in eo saepe eadem reiterare oportet, 
tamen quia sapientibus et insipientibus nos esse recognoscimus debi- 
tores, et ea quae particulariter de particularibus narrantur, rusticam 
melius instruant contionem, talem in fine nostro libro tractatum appo- 
nemus, incipientes ab hiis quae singulis literis in principio praeno- 
tantur animalibus. 

Incipiemus autem a perfectiorum ordine. Et quia perfectior 
inter omnes est homo, tractabimus primo de ipso assignantes pro- 
prietates quae conveniunt ei communes et proprias, quarum licet as- 
signaverimus causas in praehabitis, tamen hic summatim recolligemus 
20 absque causae indagatione. 

Generatio igitur hominis universaliter est per coitum in quo 
virtutes sexuum permiscentur, et ex spermate viri quod est sicut ope- 
rator et factor, et ex spermate sive gutta muliebri et sanguine men- 
struo quae sunt sicut materia. | Creator enim sicut in libro de Coitu 

25 dieit Constantinus Cassinensis volens animalium genus firmiter ac 
stabiliter permanere, et non perire, per coitum illud ac per genera- 
tionem disposuit renovari, ut renovatum non ex toto haberet interitum. || 

| Ideoque sicut idem Constantinus in consequentibus eiusdem 2 
libri dieit, complevit animalibus naturalia membra quae huic apta 


jet 
a 


24 Const. African. de coitu p. 299 


1 secundus m. 1 (del.) quartus m. 2 11 nos sup. lin. m. 3 pro n 
non B 14 ante ab del. ea m. 1 21 est m. 2 BP ex m.1 27 ante 
disposuit del. ille ac per generationem m. 1. 


fol. 35w 


forent operi, et propterea eis tam ammirabilem virtutem delectationis 
inseruit. Nam si animalia coitum abhorrerent || cum hoc quod gra- 
vantur praegnantia et dolent parientia et occupantur sollieitudine 
partus nutrientia, | animalium genus pro certo periret. || 

Quia autem omnia haec primo derivantur ab anima, ideo idem in 
eodemdiecitin coitu tria esse necessaria, appetitus videlicet ymaginativus, 
et spiritus, et humor: et hiis quartum addit Avicenna ventositatem. Et 
horum quidem | appetitus, ut dieit Constantinus, est ab epate, spiritus 
autem a corde et humor a cerebro || praecipue, sed est communiter 
a toto corpore. Ventositas autem est a calore humidum in ventosi- 
tatem resolvente et ad membra genitalia dirigente. 

Licet autem haec communiter de generatione animalium. dieta 
sint, in homine tamen maxime sunt cuius natura dignior et, com- 
plexio nobilior: et ideo coitus est cum maiore quam in aliis anima- 
libus delectatione: et agit in coitu hominis forma sexus apprehensa, 
ita quod ymago mulieris amabilis agit in viro prae oculis cordis posita 
et ymago apprehensa viri desiderati agit in muliere coitus concu- 
piscentiam, et est haec quasi primum praecipiens in hiis quae ad 
coitum faeiunt: et huie sicut virtu tiprineipanti materiae oboedit virtus 
semen decindens, et cum illud descendit ad vasa seminaria, partem 
humoris qui secum defluit calor in ventositatem resolvit et per illam 
membra genitalia extendit: et cum sint disparis sexus, viri membra 
tumescunt et rigescunt, feminae autem aperiuntur et intumescunt, sed 
minus quam genitalia viri. Et quando ventositas est sicca et multa, 
fit virga viri quasi ossea, ita quod aliquando ventositate opilantur 
meatus per quos eici debebat sperma, et non exit nisi quando ali- 
quantulum ventositas remissa fuerit. Et est mirabile quod in hoc 
subito operantur accidentia animi: quia cum retrahit cogitationem a 
desiderio coitus, remittitur ventositas et exit semen. 


De hiis autem et huiusmodi satis in praehabitis determinatum est. : 


Gar. 11. 
De qualitate seminum in matrice. 


Semen autem hominis testante Galieno est substantia humida 
pura et calida, ex qua fit homo. Unde idem Galienus in libro de Cura 
membrorum dicit quod semen est spiritus et humor spumosus. Hoc 
autem in libro de Spermate idem Galienus dieit descendere ex humore 
omnis corporis et fieri ex subtiliori natura quatuor humorum humani 
corporis. Habet enim nervos et venas proprias attrahentes ipsum a 
toto corpore ad toto corpore ad testiculos: et nervi et venae ut ibidem 


7 Avicen. can. III 20 1,1 33 er Const. ll. p. 299/300 34 ibidem 
p. 300 36 Pseudogal. de spermate 1. 


10 


15 


157 


0 


or 


10 


15 


20 


25 


30 


3 


4 


or 


oO 


dieit, emittunt ipsum completum et animatum. Et tunce associatum 
guttae mulieris recipitur in matricem et impinguescit cum calore 
matricis et spiritu attracto per artheryas subtiles: et ille exterior 
spiritus non permiittit exire interiorem et constringit eum ad nutrien- 
dum puerum et calefaciendum. Postea venit in matricem ut ibidem 
Galienus diecit, alius spiritus et vertit sperma et guttam feminae in 
naturam carnalem calore matrieis coadiuvante. 

Dieit enim ibidem Galienus quod spiritus qui est in spermate, 
tres habet proprias virtutes, quarum prima est necessitas, secunda 
virtus, tertia est sicut organum. Necessitas autem duo habet opera: 
custodit enim calorem, et est nutrimentum spiritus animalis, quorum 
utrumque est necessarium. Virtus vero estin eo quod facit formationis 
complementum. Organum se exhibet in hoc quod decurrit ad omnia 
ex operatione animae quae sicut artifex est in artificiato, est in sper- 
mate. Sperma quoque sive gutta mulieris frigidior est spermate viri 
et est quasi sit nutrimentum spermatis viri. Cum autem ex hiis con- 
crescit embrio, venit unumquodque ad suam naturam et proprietatem, 
ita quod simile suo unitur simili, ut acutum cum acuto, digitus cum 
digito, arteria cum arteria: et hoc vocavit Empedocles cervices 
capitum germanorum quae in generatione per amicitiam iungi dicebat: 
et hoc totum fit in matrice. Ut enim in Pantegni ait Constantinus, id 
quod recipit matrix, undique ita brancat atque claudit, ne sieut 
Ypocras dieit, punetum acus intrare possit: et sie ut frequenter 
orificium interius manet clausum, quousque forma infantis compleatur. 


Gap. IN. 


De dispositionibus seminum et natorum ex parentibus et humoribus 
et signis caeli. 

Propter quod etiam causam diversitatis sexus in partu Con- 

tsantinus in libro de Coitu Ypocratem inducens attribuit huiusmodi 


[DL | 


6 


causis seminis. Dicit enim | Ypocratem dixisse quod si masculus in 


tempore pubertatis viderit sibi dextrum testiculum prominentiorem 
esse quam sinistrum, generabit filios mares, si sinistrum, generabit 
feminas. || | Galienus autem in libro de Spermate dieit quod sisperma 


tempore coitus ceciderit in dexteram patrem matricis, ut irequenter 


conceptus erit masculus, propter epar calidum et humidum et el calidum 
et siceum quae sunt in parte illa. Si autem ceciderit in sinistram, 
propter splen frigidum et siccum coadiuvat locus ad generationem 
feminarum. Ad tantam etiam potest venire debilitatem et confusionem 
semen, quod natum erit utriusque sexus, ut ibidem dieit Galienus. 
Multum enim matrix coadiuvat ad natorum dispositiones. In ipsa 


8 Pseudogal. de sp. ce. 12 19 Emped. frgm. 61 Diels? 21 Con- 
stantinus pantegni ubi? 23 Hippoer. ubi? 29 Const. ll. p. 301. 


fol. 360r 


enim sunt ut ibidem dicit Galienus, receptacula septem: et in quot 
vasa semen ceciderit, tot concipiet natos: et si longa et stricta fuerit 
matrix, longus erit et gracilis conceptus: si autem longa et grossa, 
longus erit et grossus, et si curta et strieta, curtus et strietus ut fre- 
quenter et non semper. Istae enim non sunt nisi causae coadiuvantes. 5 
Et secundum easdem causas, in eodem libro dieit Galienus quod Si in 
concepto habundaverit sperma viri super sperma matris, erit con- 
ceptus similis patri tam in facie quam in ceteris membris. Si autem 
habundaverit virtute et quantitate sperma matris super sperma 
viri, erit conceptus similis matri tam in facie quam in membris aliis. 10 
De omnibus tamen hiis subtiliter est disputatum in praehabitis. 

| Adhuc ibidem dieit Galienus quod contingit aliquando in sperma- 
tibus habundare virtutes unius humoris super alios: et tune conceptus 
sequitur humorem illum et erit sanguineus vel colericus vel fleumaticus 
vel melancolicus, in nullo similis parentibus. Aliquando etiam deficit 
in aliqua virtute et generantur strabones vel claudi vel aliter occa- 
sionati. Aliquando etiam patre vel matre laborante vel occupato 
aliquibus passionibus, trahit puer similes passiones ex spermate, et 
tales etiam aliquando trahit ex nutrimento lactis. 

| Aliquando etiam ut dicunt Galienus et Avicenna in tantum 20 
sequitur parentes quod etiam sequitur animae eorum accidentia: 
sicut in coitu cuiusdam regis ymaginabatur rex monstruosum nigrum 
et fecit de hoc «| mentionem reginae interim dum cum ea coiret, et 
conceptus natus fuit monstruosus et niger. 

| Amplius in tantum produeit sermonem Galienus quod dieit quod 25 
in tantum agile est sperma ad mutationes, quod sicut corpora mutantur 
secundum quatuor horas diei et secundum diversitatem temporum 
mensis et anni et astrorum cursus et respectus, ita etiam mutantur 
semina concepta in matrieibus. 

Aliter enim ab initio fuissent omnes homines unius et eiusdem 30 
complexionis. Ypocras etiam dieit ut ibidem dieit Galienus, quod 
omnis substantia sit ligata et coniuncta in planetis etsignis et nexibus 
quatuor elementorum. Et ideo Nectanabus naturalis Alexandri pater 
cum matre sua Olympyade tempus observans coivit sole Leonem 
intrante et Saturno in Taurum, a quibus planetis suum filium volebat 3; 
recipere figuram et potestatem. || 


De 


5 


Cap. IV. 
De nocumento coitus. 
Quia tamen semen est de conventiori humido corporis, ideo dieit 
Constantinus quod multum coeuntes citius moriuntur. Et Avicenna 40 


20 Pseudogal.ll.c.5 Avicen. de animal. IX 7, fol. 20v 21 Pseudogal. 
de sp. 2 egs. 31 Pseudogal. de sp. 14 40 Const. ll. p. 304 Avicen. 
de animal. IX 6 fol. 19r. 


10 


15 


20 


25 


30 


35 


40 


concordat in idem. Tantum enim coire potest quod cum natura non 
habeat semen quod eiciat, quod emittit sanguinem, et destruit corpus 
et cito facit senescere hominem. Et hac de causa eunuchi aliquando 
diutius vivunt non castratis. Sperma autem nimis emissum, praecipue 
debilitat cerebrum et membra cerebro vicina: et ideo suspicatus 
est Ypocras semen a cerebro descendere adiungens aliud eiusdem 
signum: quoniam quibus venae quae post aures ducuntur, ineiduntur 
et praeciduntur, deinceps non spermatizant: et si etiam in coitu tales 
aliquid emiserint, erit aquosus humor et non proficiens ad gene- 
rationem. 

Haec igitur sunt, ex quibus proprietates accipi possunt hominis 
in generatione: multa dieta in praehabitis magis sunt consideranda 
quam ista. 


Car. V. 


De naturalibus proprietatibus hominis et divinis. 

De proprietatibus autem hominis praecipua est quam dieit 
Hermes ad Esclepium scribens quod solus homo nexus est Dei et 
mundi: eo quod intellectum divinum in se habet et per hunc aliquando 
ita supra mundum elevatur ut etiam mundi materia sequatur con- 
ceptiones eius, sicut in optime natis videmus hominibus qui suis ani- 
mabus agunt ad corporum mundi transmutationem ita ut miracula 
facere dicantur. Et ideo etiam in ea parte qua homo mundo nectitur, 
non mundo subiecitur, sed praeponitur ut gubernator. Hinc etiam 
causatur fascinatio qua anima unius agit ad alterius impedimentum 
vel expeditionem per visum vel alium sensum. Et ideo sicut idem 
testatur Hermes, si aliquando aliquis hominum per electionem se 
mundo inferiorem fecerit, iam quasi honore humanitatis exutus, pro- 
prietatem aceipit bestiae, et per concupiscentiam porcus, per iram 
canis, per rapinam leo, et sic de aliis dieitur fieri: quod Plato secun- 
dam vocavit animarum incorporationem. Perseverante enim homine 
in mentis culmine, trahit ad se corpus et mundum: quia anima nata 
est praecipere corpori et mundo. Si autem per electionem se corpori 
supposuerit cum accidentia corporis animam transmutent, tunc aceipit 
corruptionis proprietates, et tunc etiam corpus non continet, etsic inflexa 
etiracta ad corpus festinat per ymaginationes et passiones et accelerat 
corporis corruptiones. Et ideo dieit Avicenna quod ymaginans colores 
rubeos auget sanguinis motum et fluxum: et multum tristis et timens 
lepram erit aliquando leprosus: et cetera multa in homine contingunt 
huiusmodi. 

Aliquando autem unius membri figura significat dispositiones 
alterius, passiones sicut gybositas unguium futurum apostema pulmonis: 


6 Hippocrat. desemine2 17 Pseudo Apul. Asclep. VI eqs.? 29 Plato 
Tim. Chalcid. comm. 198. 


9 


10 


fol. 360v 


11 


12 


et motus aliquis cerebri inducit oblivionem sieut in libro de Accidente 
et morbo narrat Galienus quod Popchydyus philosophus refert quod 
omnes qui erant in quadam civitate postquam pestilentia aeris et 
corruptionis liberati fuerunt, in tantam ceciderunt oblivionem, quod 
parentes et amicos suos suaque nomina ignoraverunt. Transmutantur 5 
enim ad invicem anima et corpus: et naturalis est ordo quod anima 
contineat corpus ne dissolvatur. Et ratione huius continentiae 
accidentia animae transmutant corpus, forma delectabilis ymaginata 
movet corpus et e converso passiones corporis redundant in animae 
conturbationem sicut patet in somno. De hiis autem et huiusmodi in 10 
aliis determinatum est. 

Una autem de proprietatibus hominis secundum id quod homo 
est, verecundari est in turpi perpetrato quod non convenit alicui 
animali nisi homini. Propter quod inemendabiles dieuntur inverecundi, 
quia in aliquo mutati sunt a rationis honore pecorinae naturae assu- 15 
mentes irrationabilitatem. 

Adhue autem discernere inter honestum et turpe soli convenit 
homini inter animalia.. Ex quo consequitur solius hominis esse 
honestum prosequi, cum omnia bruta non nisi utilia et delectabilia 
prosequantur. 20 

Adhue soli homini convenit passiones ordinare virtutis ordine, 
et continere ea quae sunt in sensu moventia, ad limitem rationis. 
Similiter autem cum amica sibi sint animalia, non habent amieitiae 
speciem nisi quae est similis illi quae delectationis est vel connutri- 
torum vel collacteneorum quam ethayricam Graeci appellant. Homo 25 
autem amicitiam habet secundum omne genus amicitiae. 

Adhue solius hominis est in intellectualibus theorematibus et 
speculari et delectari delectatione contrarium non habente. Et prop- 
terea solus homo perfecte coniugale est animal eo quod honestas 
legibus ordinatas facit nuptias: et simpliceiter solus est civile animal, 30 
quia communicationes et distributiones et cohabitationes et foedera 
et pugnas habet, urbanitatibus ordinatas et perfectas. 

Est autem adhuc proprium hominis disciplinae esse perceptibilem 
propter rationis usum, et esse animal mansuetum natura propter 
civilitatem et esse animal risibile et gloriabile propter perfectas gau- 35 
dendi rationes quae soli contingunt homini. 

De membris autem hominis in praehabitis satis est determinatum. 
De hiis autem quae secundum corpus homini conveniunt est quod 
solus homo longi et lati et erecti est corporis. 

Adhuce quod saliva hominis ieiuni linita sanat apostemata et 40 
delet maculas sive cicatrices et quod mirabilius esse videtur, si sagitta 
vel ensis tingatur ore ieiuni et ex illa ma&lt;di)»da sagitta aliquis vulneretur, 


2 Gal. U. V 7 (Thucydides II 49). 


intoxicatur. sicut dieitur ab expertis. Et si saliva hominis diu ieiuni 
cuius saliva bene est subtiliata a eibi viscositate, caditin os vel vulnus 
scorpionis vel serpentis vel alterius venenati animalis ita quod ad 
interiora penetret, interficit ipsum animal. 

5 Et haec de homine dicta sufficiant. 


=={{ancora+|II|I. Tractatus secundus de quadrupedibus.}}==  

==={{ancora+|II.1|1. De natura et moribus quadrupedum in communi.}}===

De animalium quadrupedum natura determinantes diecimus om- 

ı0 nium quadrupedum genera in hoc convenire ut dieit Galienus in 
libro de Spermate quod in generatione brutorum animalium sperma 
non sic mutatur secundum horarum ordinem et planetarum et signorum 
opera sicut hominis, sed ex prima ei indita proprietate, omnia unius 
sunt complexionis. Post modica autem causam huius assignans dieit 
ı5 quod adeo fluxum et inconvertibile est sperma eorum ut numquam 
omnino et universaliter, sed aliquando et secundum partem aliquam 
sperma eorum mutari contingat quod in hominibus e contra est. 
Causa autem pro certo huius est quam Galienus non tangit quoniam 
materialia et terrestria sunt corpora brutorum: corpus autem hominis 
20 magis est accedens ad caeli similitudinem: et ideo caeli facilius 
sequitur impressiones, et praecipue quia motor hominis est ymago 
motoris hominis, et mundi est similitudo: propter quod omnia quae 
sunt universalium motorum et mobilium mundi, magis praeiulgent 
in homine quam in aliiss. Ea autem quae sunt communes aurae 


13 


3; et aeris impressiones ex caelo contingentes, facilius sentiuntur ab . 


aliis quam ab homine in quantum circa propria minus sollieitantur 
et oceupantur. 

Cum autem multa sint valde quadrupedia, omnium tamen pro- 
prium dieit esse Constantinus in libro de Coitu, quod omne animal 

30 agreste furibundum est antequam coeat et postquam coierit, magis est 
domesticum. 

Adhuc autem voces multas emittit, quando est in libidine se- 
questratum &amp;a femina, per quas vocat feminam, et feminae propter 
frigiditatem parvae sunt libidinis et paucae vocationis. 

35 Adhuc observandum &lt;' in quadrupedibus an sint sicca an humida 
et frigida. Sicca quidem et frigida melancolica sicut vaccae et haec 
_ quidem parum coneipiunt propter frigidum et raro geminos pariunt 
propter siccum. Observa igitur si quandoque vaccae plerumque con- 


10 Pseudogal. ll. 10 29 Const. Afr. ll. p. 300 


9 post natura del. cum homine in eodem libro determi m. 1 21 supra 
hois pos. omnium m. 3 23 praefulget CBP. : 


14 


fol. 361r 


15 


cipiant geminos in aestate et pariant et erit pronosticum multae 
pluviae in hieme. Idem autem est quando vaccae multum moriuntur:! 
hoc enim signum est corrupti humoris qui iam in causis suis humido 
corrupto corrumpit animatorum corpora: et hoc est signum habun- 
dantissimas futuras esse pluvias. 5 

Eodem autem modo pronosticatur in ovibus quae sunt humidae 
et frigidae, et antiquae sunt magis frigidae. Quod si igitur aliquando 
iuvenes cum antiquis eodem tempore moventur ad coitum, et antiquae 
fervent ad coitum sicut iuvenes, signum est caloris habundantis qui 
corrumpet humidum in iuvenibus propter subtilitatem ipsius: et illae 10 
morientur illo anno. In antiquioribus autem non corrumpet sed 
subtiliat, et ideo illo anno antiquae oves fortificabuntur et proficient. 

Et iuxta huiusmodi causas multa sunt valde notabilia.. Omnia 
autem huiusmodi animalia prona sunt in terram, tum propter pondus 
capitis tum propter terrestritatem corporis quod calor complexionalis 
erigere non potest et quia multa dieta et fere omnia de quadrupedibus 
dicenda, transeamus ad singula nichil eorum quae diceta sunt in ante- 
cedentibus libris repetentes: et sequemur ordinem alfabeti Latini 
sieut fecimus de lapidibus et plantis. 

{{pn|1}}| Alehes secundum Solinum animal est figura, colore, quan- 20 
titate muli praetendens similitudinem : sed labium superius adeo habens 
protensum quod nisi retrograde incedens, herbas in terra dentibus 
carpere non possit. || 

{{pn|2}}Alfech Arabice est animal, quod multi Ytalicorum et Ala- 
mannorum et Gallicorum lunzam vocant; natum autem est ex leone et 25 
leopardo et est ferox nimis etnocivum. Aliquando autem domesticatum, 
cum dueitur ad venandum nisi multum blandiatur ei venator, retrocedit 
et oceidit homines et canes: lupos etiam libenter interfiecit. 

{{pn|3}}| Aloy a Plinio dieitur esse animal mulo propemodum simile, 
carens flexura poblitum in anterioribus cruribus, in quo convenit 30 
cum elefante: et ideo non cubat inter dormiendum, sed innititur 
arbori qua secta in una parte fere ad ruinam a venatore, cadit 
ruente arbore: et tunce vix resurgit propter rigorem crurium et 
capitur. Aliter autem vix capi potest, propter nimiam suae fugae 
velocitatem. || 35 

4.| Ana autem animal dicunt esse Orientis fortissimis dentibus 
acutis et longis, et unguibus acutis, saevum nimis, diligens multum ea 


_ 


5 


1 Thom. (Sol. 20, 6 —= Plin. 8, 40) lib. IV [Vinc. 19,2]. Alces alces L. 
5 Alfech v. ind. Arab. et lunza. 
0 Thom. (Plin. 8,39 [alces] er Caes. bell. Gall. 6, 27 [Vine. 19,2.]. 
7 Thom. (Arist.?). 

to m 3. 
33 vena Te 


quae sunt sui generis et gregatim vadens ea autem quae sunt alterius 
generis sibi non permittens coniungi, sed potius si quid alienum 
appropinquaverit, concurrentia invadunt illud et vel efugant vel peri- 
munt. Si autem aliquod istorum animalium aliquando solitarie inventum 
invaditur a fortiori se animali, armis dentium et unguium frequenter 
defenditur et evadit. |] 

{{pn|5}}|Anabula, ut scribit Plinius, bestia est Ethyopiae || quam 
Arabum quidam et Ythalicorum seraph appellant. | Est autem capite 
cameli, collo equi, cruribus et pedibus, bovis praetendens similitudines, 
per totum corpus nitentem habens rubedinem albis maculis immixtam, 
et est miri decoris longo collo, et altis anterioribus pedibus et 
posterioribus curtioribus: et pellis eius propter pili decorem caro 
venditur pretio. || Unam harum secum temporibus nostris habuit Fe- 
dericus Imperator in partibus nostris. 

15 6. | Analopos, ut in libro suo de Animalibus dieit Jorach, 
animal est acutis cornibus, ita quod cornibus resecat arbores: etcum 
eisdem arbusta resecare nititur, cedunt et involuntur in frutectis, et 
ligatur cornibus et tunc ligatum clamat: clamore vero proditum a 
venatoribus interfieitur. || ; 

22 7.| Asinus animal|| notum est, turpe | pigrum || laboriosum 
| frigidum, et ideo in frigidissimis regionibus non vivens:! et si illuc ad- 
dueitur, non concipit nec generat nec de facili ibi coit: laboriosum 
valde &lt; et oneriferum: sed super renes melius sustinet onus quam 
super dorsum vel super scapulas || quia melancolicum existens ossa 

25 inferiora ubi sedes est melancoliae, fortiora habet et sicciora: | cuius 
signum est quod ossa asini multum sunt canora inter animalia cetera. || 
Pellis est durae et spissae: et ideo magis verberibus afflicetum vix 
cedit ab eo quod desiderat in cibo et coitu: cooperatur tamen etiam 
ad hebetem seımsum verberum complexio terrestris et frigida et 

30 sicca: | propter quod etiam parum est disciplinabile et macrum semper, 
vix ad parum impinguabile. || Hac etiam de causa gravitatem patitur 
capitis | et moritur frequentius || capite | fluente ad laterum unum et || a 
gravitate capite spisso valde et viscoso | reumate || fluente | super 
pulmonem || ipsius difficultatem patitur spirandi et incurrit asma. 

35 Hoc autem etiam propter siceitatem et frigiditatem | eo tempore 
non movetur ad coitum quo alia animalia, hoc est ante aequinoctium 
vernale vel sub aequinoctio sed post in mense Magio quando sol iam 
ascendit fere ad medietatem anguli recti ab aequinoctio: et tune dis- 


or 


1 


© 


7 Thom. (Plin. 8,69 nabum) [Vinc. 19,3] Anabula = Girafa came- 
lopardalis L. seraph. v. ind. arab. [cf. Vinc. 19, 97]. 
15 Arnold. II 4,22 c. Analopos = Calopus v. N.18 Physiol. 18 Antho- 
lopos [Vine. 19, 3 Aptalon]. Antiloparum spe. 
20 Thom. (25 Plin. 11, 215). 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 56 


17 


fol. 361v 


18 


fol. 362r 


soluto suo grosso humido ferventissime movetur ac si insaniat, et 
maxime si asinus adhuc virgo sit, et pueritiam transierit. 

Corium autem ipsius significat grossitiem humoris eius. Sienim 
calciorum soleae de corio in loco in quo diu onus portavit asinus, 
fiant, non consumuntur, etiamsi ille qui utitur eis, continue peregrinando 
in lapidibus portaverit et tandem adeo indurantur quod pede sustinere 
non poterit: et hoc vidi expertum. 

Ex siccitate etiam provenit quod lac feminae asinae adeo subtile 
est quod parum habet de caseo: et ideo datur &lt;h)e&lt;ceythieis. | Albedo 
autem sua dicitur conferre ad munditiam et candorem cutis. Et ideo 
dieit Plinius quod Popea Neronis concubina in lacte calido asinae 
balneata est. 

| Est autem huius animalis consuetudo vix relinquere pullum, et 
si violenter separetur, non recedit pullus a loco in quo a matre dere- 
lictus est, ad tres vel quatuor passus. Paritura autem asina lucem 
fugere dieitur || forte propter debilitatem oculorum partus: profieit 
autem hoc animal in terris parvae latitudinis calidis. In hiis autem 
quae ultra sextum clima dilatantur, continue defieit, ita quod in terris 
quinquaginta graduum latitudinis non convaleseit. 

| De expertis autem est quod epar asini assum comestum a ieiuno 
omni die, et si hoc multotiens et diu fiat, confert caducis. Similiter 
autem operantur ungues eorum sicomburuntur et bibitur ex eis pondus 
trium aureorum et unciae singulis diebus. Et si quis asini medulla et 
sepo eius perunxerit calida loca, erit iuvamentum manifestum. Sifiat 
ex unguibus combustis emplastrum, dissolvit scrofulas et curat fissuram 
pellis ex frigiditate provenientem. Triti etiam ungues et pulverizati 
super apostemata aperta pedum vel corporum conferunt. Urinae 
etiam asinorum bibitae, conferunt contra dolorem renum. || Et habet 
consuetudinem mingendi in loco ubi ante alius asinus minxit: et si 
talem locum non invenerit, vult mingere super fimum: et hoc faeit 
etiam mulus filius eius. | Urinae autem praecipue valent renibus ut 
diximus quando dolor causatur ex humiditate grossa. Stercus etiam 
asini cum fit ex eo emplastrum combustum aut incombustum, restringit 
fluxum sanguinis. || Si domus cum asini pulmone suffumigetur, vermes 
fugient ab ea. Stercus asini calidum in vino acri infusum, et liciniis 
impositis bene et diu imbibitum, et liciniis de bombace existentibus 
perfecte madefactis, si licinia illa naribus 7 immittantur, fluxum sangui- 
nis restringunt. Emplastrum ex eo in fronte positum, sanat a fluxu. 
Combustum epar tritum in modum collirii et liquefactum cum sepo 
ursi et oleo donec fiat in spissitudine mellis, deinde ex eo superpona- 
tur supercilio depilato, renascuntur pili. 


11 (Plin. 11,238; 14 Experiment.) 21 Avicen. can. II 55 [Vine. 18, 10 egs.]. 
20 assum in marg. m. 1 22 si sup. lin. m. 1, 


20 


25 


30 


35 


40 


10 


15 


30 


35 


40 


lib.. XXII traet. 2 cap. 1. 1359 


{{pn|8}}| Asinus autem etiam est silvestris, quem onagrum Graeeci 
vocant quod sonat Latine asinus agrestis || est sicut domesticus sed 
virtutes dietae fortiores sunt in eo et membris eius. 

Et huius caro valet contra dolorem lateris et duarum ancharum. 
Medulla autem asini silvestris si inungatur ex ea, curat podagram et 
aufert dolorem eius. Stercus asini silvestris tritum cum felle boum 
si ex eo mulieres inungant capillos suos, incrispantur. Stercus etiam 
asini silvestris desiccatum, cum vino bibitum, valet contra morsum 
scorpionis et puncturam. 

{{pn|9}}| Aper silvestris bestia est saeva, || quae etiam a nonnullis 
singularis ferus appellari consuevit, est autem armis dentium qui culmi 
vocantur ad impugnandum armata et spissitudine pellis ad defensionem, 
quam tamen pellem indurant luto et arborum confricatione. | Si agitetur 
mane antequam urinaverit, facilius capitur; lassus posterioribus in- 
sidens lassitudinem dissimulat duellum exspectat cum venatore. Culmos 
in India habet monopedales in longitudine: || alibi vix perveniunt ad 
semipedem: tales enim in longitudine aliquando aput nos inveniuntur. | 
Super ictum cuspidis currit et nisi letaliter vulneretur, venatorem 
prosternit, nisi in terram humilem cadens iaceat, vel retro arborem, 
vel superius in arborem se recipiens evadat, quia culmis recurvis 
ad superius ad inferius secare non poterit, sed iacentem humo con- 
euleat. || 

Femina autem culmos non habens, dentibus lacerat, gregatim 
vadit, et de alia nisi de sua generatione pullos secum comedere non 
sinit. | Culmi eius quasi ferrum incidunt, dum in vivo sunt animali: et 
ideo magna infligit vulnera. Saevum nimis est et est pugnax in coitu, 
et femina in partu: et hoc fere omnibus competit animalibus. Caro 
eius viscosa est et frigida et maxime quanto vicinior est lacti. || 

Et ad invicem apri corrixantes, cum viderint lupos, quasi con- 
foederati se iuvant mutuo et [concurrunt] ad vocem quereiantis apri 
omnes qui audiunt concurrunt et iuvant!: et hoc convenit multis ani- 
malibus. Quidam etiam cornuti parvis cornibus inveniuntur. 

Aper autem domesticus secundum minus istas partieipat pro- 
prietates: et utrique convenit quod rostro defossa in terra eiodit et 
comedit. | Domesticus autem magis immoratur foetidis quam silvestris. 
Et quando multi apri conpugnant, ille qui ultimo praevalet, omnibus 
aliis dominatur. 

| Proprium autem aprorum generi quod et porcorum est, dieitur 
esse concitari ad rabiem uno stridente: et tunc periculosum est inci- 
dere in gregem eorum, et praecipue in candida veste, et maxime si 


1 Thom. onager ci. N. 83 2 Isid. XII 1,39 [Vine. aliter 19, 94 eqs.]. 
10 Aper silvestris Thom. (10 lib. rer. 15 Plin. 8,212 26 Plin. ll.) 


33 Aper domesticus Thom. (38 Plin. 10,181). 
86 * 


20 


22 


feminae tunc sunt in coitu, ut dieit Plinius. Exoculatus etiam altero 
oculo non diu vivit. | Et propter humorem habundantem | multum coit|| 
et diu coit quia non est calidum. 

| Infirmitas poreis accidit quam lanchos vocant quae plerumque 
in aure vel in cauda ineipit vel in pede et perraro in alia parte cor-5 
poris: et serpit haec in carnem vicinam et vivam donec per inflationem 
alicuius venae pervenit ad pulmonem, et tunce moritur: et ideo reme- 
dium est a principio resecare partem in qua ineipit. 

Hice autem multum dormit et praecipue in aestate quando calor 
humidum eius resolvit: et tunc etiam nisi frequenter excitetur, Iytargiam 10 
incurrit et moritur: et quia somnus corpus humectat, ideo caro eius 
in aestate est infirmior. || In terris autem calidis propter viscosi motum 
humidi, magis crescit et plus impinguatur quam in frigidis. 

Hoc animal multa in se habet monstruosa, quae in praecedentibus 

fol. 362v libris determinata sunt: et ideo dicta hie sufficiant. 15 
23 10. Alzabo ut in libro sexaginta Animalium dieitur, | animal est 
multum valens medicinae in desertis Arabiae conversans. Caro autem 
eius cocta cum aceto, quae calida est et humida, valet podagrieis: 
valet etiam dolori iuncturarum quando est ex frigiditate. Haec autem 
caro cocta in aqua et posita in cupa balneari curat podagricum in- 20 
trantem in eam maximo iuvamento. 

Haec autem animalia fugiunt ab eo qui radicem fert coloquintidae. 
Dieunt etiam quod pili in collo huius animalis accepti et mixti pul- 
verizati combusti cum pice, unctum in ano sodomitam curant a vitio. 
Fel autem ad pondus unciae potatum cum aqua spicae nardi valet &gt;; 
contra ydropisim quae est ex ventositate. Sanguis autem eius contra 
lepram valet, si loca patientia inungantur cum eo calido. Dens eius 
suspensus super brachium dextrum ab humeris ad cubitum, valet 
contra oblivionem. Pes sinister et ungues eius positi in panno lineo 
ligati brachio dextro alicuius, non tradet oblivioni quidquid audierit 30 
vel seiverit. Fel masculi ligatum super femur alicuius sinistrum, non 
cessabit coire cum muliere quousque super femur habuerit. Manus 
eius dextra si cum corio ab eo viro abscidatur, et suspendatur super 
eum qui intrat ad regem vel aliquem alium pro obtinendo negotio, 
optinebit illud. Adhuc autem manus eius dextra absceisa cum ictu 3 
sinistrae manus hominis, et suspendatur super aliquem, facit eum 
diligi ab omni vidente ipsum praeter alzabo. Dicunt etiam quod me- 
dulla pedis sinistri trita valet mulieri quae non diligit virum suum, et 
si proiciatur in nare eius, diliget eum plus quam alium. || 


1 Plin.ll. 4 Arist. Zı9 21 p. 603 a31 Bodyyxos [Vinc. 18, 78 egs. 19.5] 
14 Alb. VII 105 egs. 


16 Alzabo v. ind. Arab. medicinae ex Razis lib. desumptae sunt v. 
ind. auct. 


1 


1 


2 


2 


Bi) 


8 


=) 


or 


&gt;) 


B) 


) 


a 


{{pn|11}}| Hahane animal est ad magnitudinem cervi quod fel contra 
consuetudinem aliorum animalium est in auriculis, per quas etiam 
colera purgatur: est autem simile felli hominis et amarum valde, con- 
citativum vehementis irae et ferocitatis. || 

{{pn|12}}Bonachus in genere vaccino computatur de quo nos in 
antehabitis exposuimus. 

| Est enim’ ut Solinus dicit habens caput taurinum,-corpus vero 
et iubas habet sicut equus. Cornua autem habet ita multipliei flexu 
ita in se recurvata, quod etiam in cornua offendentem laedere non 
possit. Hoc animal cum in fugam a venatoribus convertitur, fluxu 
ventris ad longitudinem iugeris stercus proieit cuius odor vel sub- 
stantia quem attigerit, adurit, et hiis armis se defendit. || 

{{pn|13}}| Bubalus est generis bovini corpore maius quam bos com- 
munis || fortissimis cruribus et brevibus respectu sui corporis, | cornua 
habens longa || valliculosa et nigra sicut capra, caput parvum respectu 
sui corporis, corpus valde spissum:!: et omnis eius defensio est in 
fixione ungularum et conculcat ea quibus nocet, nec de facili inse* 
quitur ea extra viam rectam. | Nigrum autem est parvi pili et parvae 
caudae. || Circulo posito in naribus circumfertur et trahit fere ad vices 
duorum equorum pondera. Colorem varium et rubicundum valde 
persequitur. Et de hoc multa diximus in praehabitis. 

{{pn|14}}Bos autem communis scitur et omnia quae videntur de 
ipso notanda, in praehabitis sunt determinata. Hoc animal si non 
castratur, ferox est et praecipue quando fuerit provocatus. 

{{pn|15}}| Camelus est animal deforme bina habens in dorso tubera: 
et sunt ei crura prolixa, collum longum: dum graditur, vix umquam 
pedes atterit. Sunt enim ei reciprocis quibusdam pulmunculis et carnum 
pulpis vestigia carnilenta || et ideo etiam lapides vix sustinent in mul- 
tum ambulando. 

| Habetur autem in usum duplicem, onerum videlicit et vecturae. 
Sed de facili non recipiunt ultra onera consueta ad portandum: et si 
vehunt, non de facili vadunt ultra spatium consuetum: et cum onerantur, 
modicis percussionibus flectunt genua ad onera suseipienda. Odiunt 
autem omne genus equinum. Sitim sustinent per triduum sed cum 
inveniunt aquam, tantum bibunt get ut futurae et praeteritae siti 
satisfaciant. Bibunt autem aquam turbidam vel turbatam: puteos autem 
non libenter bibunt. || Tempore coitus solitudinem diligunt et tune non 


1 Thom. (Arist. Zı8 15 p. 506 a 24) r@v Eidpwv ai &quot;Ayaivaı doxoöcıv 
Eyeıv Ev ın neonp xyoAiv [Vinc. 19,2]. 

5 Thom. (Sol. 40,10 = Plin. 8,40) [Vinc. 16,4] cf. Alb. VIII 205 egs. 
Bos bonasus L. 

13 Thom. (lib. rer.) [Vinc. 18, 21]. Bos bubalis L. 21 Alb. IT 30, 

23 Alb. III 176 al... 

25 Thom. (25,32 Jacob. 1102, 55; 26-37 Solin. 49, 9). 


2 est OBP legas: habet. 


24 


fol. 363r 


sustinent secum esse hominem nisi forte pastorem. Rabies autem et 
podagra camelis accidit ex quibus facile moriuntur. Ungulas non 
abieiunt, sed longis et duris in viis lapidosis gravantur: propter quod 
duri corii parantur eis in talibus viis calcii ut pedes eius minus 
atterantur. Ordeum amant, cuius pabulum subito glutiunt et postea 
tota nocte ruminant. Uno abstinente in stabulo alii quasi compatie 
aliquando secum abstinent. 

Cameli communes unum gibum habent in dorso. | Hii vero qui 
dromedarii vocantur, magnae veloecitatis sunt jet duos habent gibos. 

| Cerebrum etiam cameli cum aceto in potum sumptum dieitur 
valere caducis. Camelus in complexione est calidus et siccus. Galie- 
nus dieit quod medulla cameli desiccata parata cum vino et sumpta 
valet caducis qui causam habent ex melancolia nigra et praecipue 
si singulis mensibus sumatur semel. Spuma cameli cum aqua mixta 
et sumpta ab ebrio daemoniacum reddit. Si quis de pulmone cameli 
desiceato et trito potaverit ad pondus aurei, incurret oculorum caeci- 
tatem. Lac camelorum subtilius est omni lacte et laudabilius et 
subtilioris actionis: unde extenuat superfluitatem et solvit ventrem 
et aperit strieturas propter calorem vehementem naturalem qui estin 
eo et roborat epar et aperit opilationes eius et subtiliat grossitiem 
splenis et confert ydropieis sumptum in potu calidum et praecipue, 
quando ponitur cum zucharo alchabiar. || 

Multa de camelis in antehabitis dieta sunt: et ideo haec hic 
sufficiunt: non enim repetere oportet. N 

{{pn|16}}Canis animal notum est, de cuius diversitate multum in 
antehabitis disseruimus. 

Est autem animal fidele domino, ita ut nec a mortuo nisi vix 
separetur et mortem aliquando pro domino subeat. | Fertur quod in 
Albania adeo magni sunt quod leones et elefantes prosternunt, et ad ursos 


et lupos indignantur nee nocent eis. Jorach dieit quod multum vigent 3 


odoratu: et hoc verum esse de quibusdam. Ex diversis animalibus 
generantur et ideo diversi sunt in figura, quantitate etiam differunt 
multum propter eibi diversitatem. Ante mensam genus canum igno- 
bilius quod ad custodiam deputatur ita se frequenter disponit, quod 
uno oculo ostium, alio autem inspieiat largam domini manum. Cum 
autem omnes caeci nascantur, optimus in numero natorum esse dicitur, 
qui ultimus videre incipit vel quem primo mater deportat in cubile. 


6 lib. rer. 10 Plin. 28, 91 11-12 Galen. de theriac. 9 (XIV 240) 
11 Camelus in complexione—21 zucharo alchabiar fol. 362v—363r in marg. 
inf. m. 1 14 Avicen. can. II 464 22 alchabiar v. ind. Arab. 23 Alb. 
II 19; VIII 209 [Vinc. 18, 23]. 

25 Alb. VII 109 VIII 4 Thom. (27 Solin. 15, 6 egs. 30 Algazel supra 
libr. de sensu et sensato Arnold. II 4,23d 33 Jacob ll. 35 Plin. 8, 151). 

37 prim’ CB primo P. 


6) 


25 


1 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


a 


0 


or 


| Rabiei canis mederi dicitur fimo gallinacio cibis eorum immixto. 
Morsui autem rabidi canis dicitur esse medicina radix rosae silvestris. || 

| Canis omnis hoc habere videtur quod urinas et posterioria 
odorant ac si iuvamentum ex hoc habeant: || forte quia cum odore 
vigeant, qualitates habitudinum in resolutionum corporis odore cogno- 
seunt. | Infirmi abhominabiles herbas comedunt ut humores malos 
evomere cogantur. Curare autem vulnera sua et aliena dieuntur 
lingua et si lingua tangere non possunt, pedem saliva infeetum locum 
laesum tangunt et sanant. || 

Nos autem multa de canibus in antehabitis diximus, quae hie 
non repetimus. Sed quia hoc animal multis usibus humanis aptum est, 
ideo hic volumus artem tradere qua nobiles canes habeantur et 
nutriantur et sanentur si sunt infirmi. 

Indicandum igitur nobis videtur quod in canibus venaticis non 
leverariis illi nobiles sunt, quorum aures magnae et latae directe ad 


 maxillas dependent, et rictus bene a&lt;m&gt;plus, et nares apertae, et 


(=) 


we 


0 


or 


(=) 


superius labium longe dependens, et vox sonora, cauda non admodum 
longa plus ad dextrum incurvata et frequenter erecta portatur, et 
anus liber ad evaporandum: ed ideo talibus inventis canibus, quantum 
fieri potest feminae et mares similes quantitate, colore, aetate et robore 
aceipiantur. Color tamen in hiis minus attenditur. Et femina accepta 
recludatur et maceretur donec evacuetur: et similiter masculus ex- 
crucietur ieiunio donec evacuetur in toto: deinde cibo usque ad per- 
fectam satietatem, butiro multo immixto recenti caseo et reclude in 
conelavi ad hoc apto per novem dies vel donec videas catulam con- 
cepisse. Cavebis autem ne aliquo modo ante hoc tempus evagari 
possint. Cum autem conceperit femina, emittes masculum et feminam 
tenebis in custodia, aliquando et raro permittens eam deambulare et 
iterum ad locum stramentis commodum revocabis, et secundum quod 
magis appropinquat ad partum, plus in cibo amministrabis ut con- 
ceptus inveniat quod sugat a matrice: ministrabis autem humida ut 
lac, serum, cum aliquanto butiro et huiusmodi et immisce panis ali- 
quantulum et carnis coctae. Quando autem peperit, secundum 
numerum catulorum est nutrienda cavendo ne maciem incurrat nec 
pinguedinem: quia &lt; macies induceret defectum in lactatione, et pin- 
guedo generaret malam dispositionem in lacte. Lac enim canum 
spississimum est propter calorem complexionis: et hie calor hebetatur et 
remittitur in nimia pinguedine[m]. Macies igitur trahendo nutrimentum 
ad corpus matris lactis inducit diminutionem, sed nimia pinguedo 
indueit lactis frigiditatem et tenuitatem. Competenti etiam tempore 
ab uberibus matris avellendi sunt et tunc etiam non nutriendi sunt 


3 Thom. 10 Alb. vid. ind. 
11 Sed quia hoc egs. ignotos mihi fontes sequitur Alb. [Vinc. 19, 10—28] 
25 apto (-a?). 


G 


28 


fol. 363V 


ad pinguedinem nec macerandi ad defectum, sed proportionaliter 
eibandi secundum quod suflicit sustentationi et augmento et con- 
fortationi. Serum autem cum aliquanto lacte primo dandum est eis 
et sit lac butirosum, et secundum quod magis et magis proficiunt, 
minus in cibum eorum de huiusmodi humore infundendum est. Tune 5 
enim ita completis octo mensibus, pane mollificato in sero sine multo 
liquore sunt nutriendi propter siccam canum complexionem, et tuncin 
spatio anni sani et agiles et fortes et sagaces inveniuntur. 

29 Post anni vero et dimidii spatium exerceri debentad venationem: 
primo quidem moderatis laboribus incipiendo ut per seipsos de die 10 
in diem plus et plus se exerceant:!: quia si nimio cursu et labore 
primitus exerceantur, labor tenella adhuc exsiccabit membra: et 
humido in eis exsiccato, nec poterunt nec volent laborare, sed ab- 
horrebunt venationem. Si autem moderate laboribus exponentur, 
calor motus in cruribus attrahet ad crura et non consumet nutrimen- 15 
tum: et tunce demum cruribus confortati, fortes erunt et venationes per 
seipsos desiderantes. 

Per omina autem idem faciendum estin generatione et nutrimento 
de leverariis, nisi quod aliter nobilitas horum cognoscitur. Hii enim 
optimi sunt longis et planis capitibus non enormibus et auriculis in 20 
acutum retrorsum directis et parvis, labio superiori super inferius non 
dependente nisi valde parum, collo longo et aliquantulum tumenti supra 
capitis quantitatem in loco ubi continuatur capiti, pectore enormi et 
bene acuto inferius, costis longis et fortibus, yliis strietis, cauda non 
spissa nec admodum longa, cruribus altis, et macris plus quam pin- 25 
guibus:! et quod raro vel numquam latrent, quia istius canis proprium 
est ad parvorum canum latratus qui pro custodia latrant, indignari: 
propter quod etiam non quodlibet invadit reputans sibi hoc esse in- 
dignum. Iste autem canis magis lacte quam seracio est nutriendus 
quando ablactatur. 30 

Canis autem qui mastinus vocatur et lupo est similis, similiter 
quidem se habet in generatione, sed cum ablactatur, magis grossis 
nutritur et siceis. In hiis tamen hii qui ex leveraria et mastino bene 
magno et nobili generantur, cum fortitudine habent agilitatem et ideo 
meliores sunt. 35 

30 Est autem canis universaliter animal multum diseiplinabile: et 
ideo mimica discunt &lt;h&gt;ystrionum opera. Si quis autem ad haec in- 
geniari voluerit, accipiat canem ex vulpecula natum vel ex vulpe si 
fieri potest: et si non potest, accipiat rufum canem de hiis qui custodes 
sunt, et consuescat eum ut iuvenis conversetur cum simia: ad illam 40 
enim consuescit multa humana facere: et si coierit cum ea et generet 
symia, ille canis erit prae omnibus ad ludos mirabilior. 

Ad latrones autem investigandos non omnis utilis est canis, sed 
attendendum ad canem ferocem qui indignetur discernere inter ho- 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1365 


mines: et hic quando docetur, primo armatur aliquis homo pelle spissa 
quam canis lacerare non possit, et incitatur canis in illum et illo fu- 
giente tandem a cane se permittat capi et cadendo ante canem per- 
mittat mordere bene canem: et in crastino iterum similiter ineitetur 
5 ad alium, et hoc fiat frequenter quia tandem beneficio odoratus inse- 
quitur eum super cuius vestigium ponitur. Causa autem quare eli- 
gendus canis qui non discernit inter homines est quia si discat blandiri 
hominibus, tunc sequitur vestigium eorum quos diligit, et illorum 
forma et odor remanens apud eum confundit cerebrum eius in tantum 
10 quod non discernit vestigia eius qui insequendus est. Multi autem 
tales inveniuntur canes qui quasi neminem cognoscere dignantur. Huius 
autem signum est, quia etiam canes venatiei aliquando confundunrtur 
quando super diversa vestigia ferarum ponuntur, et errare incipiunt. 
Qui autem canes melius odorant, alibi in praecedentibus libris deter- 
15 minavimus. 

Canes autem qui ad aves valent, magis hoc a diseiplina habere 
videntur, quam ab odoratu: tamen ab utroque habent et docentur hoc 
modo. Captis perdieibus primo circumducuntur saepius et per minas 
tandem discunt circeuire: sed invenire perdices discunt ab odoratu, Ire 

20 quod primo ponuntur saepius super vestigia captarum. 

Sie ergo canes enutriuntur igitur et docentur et generantur. 

Regimen auiem sanitatis canum est quod non permittantur 
multum dormire, quia cum caloris magni sit animal, quando dormit 
multum ealor qui est circa locum nutrimenti intensus, attrahit malos 

25 humores ad stomachum et inficitur canis et infirmatur. Permittatur 
ergo dormire paululum post cibum et tantum quod cibus digeratur. 
Et quia siceus est canis, cibetur humidis. Tune enim magis tiempe- 
ratur complexio ipsius. Signum autem bonae purgationis est quod 
aliquantulum et non multum longi sit pili: quia tunc per pilositatem 

so purgatur. Si autem nimis longos habeat pilos et spissos, tunc sub pilis 
corrumpitur ei pellis et convertitur in fetorem et scabiem. 
= Aceidunt autem cani ut frequenter novem infirmitates, scilicet 
scabies sive impetigo vel forte lepra quod totum pro una computamus 
infirmitate, vermes in ulceribus, tumor, spina in membro aliquo, ra- 

35 bies, macies inordinata, pigrities, pulices et constipatio ventris. 

Si ergo impetigine vel lepra vel scabie tactus fuerit canis, prius 
fiat minutio de omnibus cruribus in vena maiori quae in exteriori 
erurium descendit: postea fac unguentum de argento vivo sulfure, 
semine acalipis trito, aequalia de quolibet aceipiendo cum duplo anxun- 

40 giae veteris vel butiri commixtis et inunge loca laesa et eurabitur 
Ad hoc etiam valet aqua in qua cocti sunt lupini vel etiam aqua 


7 quae cursiva scriptura dedimus, desunt in C abscissa terfia folü 
parte 41 Ad hoc—salsa deest C_ vell. 


39 ante semine del. seie acaltpis tri m. 1  acalipis dxa/ngn. 


fol. 364 r 


sl 


32 


33 


fol. 364V 


salsa. Si autem in vulneribus vel plagis vermes innascuntur, succo 


yppiae quae vocatur tanacetum agreste, perfundantur tamdiu quod ad 


interitum ducantur. Venatorum iamen quidam experti dieunt quod 
omnes vermes tales in omnibus brutis animalibus moriuntur si stycados 
eitrinum ad collum eius suspendatur, statim' cum fuerit arefactum. 
Et dixit mihi multum expertus quod hoc valet multum contra pestem 
boum et equorum et omnium animalium, quando tritum cum potu 
datur animalibus. Quando vero praedicto modo vermes mortificantur, 
butiro mense Magii facto inungantur: et per hoc etiam ipsi tumores 
depelluntur, et ipsa loca uncta praedieto modo libentius lingentur: et 
hoc est canibus peruiile. 

Si autem tumor innatus in aliquo membro canis innatus fuerit, 
et eum deprimere volueris, de hine alteam contritam in aqua con- 
pasta donec ad modum cerae se tractari permittat, superpone: pannus 
etiam ceratus superpositus valet, praecipue si cimino sit immixtus. 
Similiter lac acitum et bene commiztum et superpositum sedat dolo- 
rem et totum celeriter expellit tumorem. Adhuc lini semen cum re- 
centi sanguine coctum et appositum valet. Adhuc pannus canabinus 
aqua madefactus et tumoria pilis bene raso superpositus valet multum. 
Adhue betula trita et apposita valet. Adhuc seneciones cum lardo 
recenti triti ei appositi faciunt idem et saniem funditus extrahunt, et 
ulcus et vulnus consolidant. 

Si autem canis spinam in pede vel aculeum in alio quovis membro 
habuerit, furfuresca cum lardo recenti trita et apposita spinam et acu- 
leum extrahit et saniem denudando aperit. Hoc idem etiam faecit 
pulvis hyrundinellarum in olla nova cum suis interioribus combusta- 
rum. 9 Hie pulvis servetur in pyxide, quia multum valet ad talia. 

Si autem Iynphaticus sive rabiosus fuerit canis, statim seque- 
stretur ab aliis, ne alios mordendo In rabiem convertat. Doctrina autem 


Armeria regis Valentiae est, ut canis rabidus in aqua calida per longi-: 


tudinem corporis immergatur per novem dies, ita quod pedibus po- 
sterioribus vix terram attingat anterioribus sursum erectis: et tune 
extractum de aqua caput radatur et bene depiletur ita etiam vulnere- 
tur corium, et tune succo betae ungatur, et saepius profundetur: et 
si qua comedit tunc canis, eodem succo intingantur: et detur eis me- 
dulla sambuei, quia illa prodest et si hoc infra spatium septem die- 
rum non prodest, interficiatur quia non curabitur. 

Si autem canis non subtractione cibi, sed naturali aliqua desti- 
tutione in maciem convertitur, tribus vieibus aut quafuor butiro ad 
plenum refice: et si ex hoc non impinguatur sensibiliter, vermes habet 
sub lingua:! et illos acu extrahe et impinguabitur: et si tune non im- 
pinguatur, naturali defectu tendit ad mortem. 


2 yppiae ef. Jessen ad Alb. de veget.p.750 33 extractum corr. in -us m.3. 


20 


25 


or 


15 


20 


to 
or 


30 


wo 
or 


Si autem pigritiem in velocitatem mutare volueris, pane ave- 
natio peroptime cocto et bene fermentato assidue refice et erunt 
cursu veloces. 

Contra pulices unge oleo olivae ei recedent et non eito re- 
vertentur. 

Incommoda autem latentia praeter praedicta aceidentia canibus, 
sola ignis calefactione et graminis comestione curantur. Scias autem 
| quod sicut dieit Galienus in primo libro de Complezione, canis ca- 
lidus est vivus, mortuus autem non. Calidus autem est respectu ho- 
minis et frigidus respectu leonis: et similiter siccus est respectu ho- 
minis, humidus autem respectu formicae et apis: || et ideo si cibi na- 
turaliter sicei et stiptiei dantur canibus, constipantur et frequenter 
pereunt. 

Signum autem constipationis est, quia frequenter gementes cla- 
mant et de loco ad locum discurrunt et ex nimio conatu deponendi 
sicut febrieitantes tremunt: et hoc saepius videtur in catellis domina- 
rum qui fere omnes ex ventris constipatione moriuntur. Detur ergo 
eis pasta avenatia distemperata cum aqua calida ad modum spissae 
pultis, vel cibentur pane avenatio molli fermentato: et detur aliquando 
serum lactis, et liberantur et veloces fiunt et sani: nec aliud extra 
praedicta est quod multum oporteat attendere in cura canum. 

Si autem optimos ad custodiam canes facere intendis, fortes 
elige et omni die ligatos reclude et de nocte solve, et erunt in custodia 
mirabiles, nullum penitus cognoscentes nec ad domum tuam admittentes. 

Haec autem cum aliis quae ante determinata sunt de canibus, 
sufficiant. 

Dieitur autem in libro sexaginta animalium quod caro canis 
calida est et sicca. Dentes autem canini suspensi super ictericum 
conferunt: et qui dentes super se habet suspensos, non inlatrabitur a 
canibus ut dieunt. Costa ben luce dicit quod si quis cor canis super 
se habuerit, non invadetur morsu canum: sed si ad ipsum venerint et 
olfecerint eum, statim fugient ab eo. 

Dieunt etiam quidam quod si dens canis nigri in palma teneatur, 
non latrabunt canes contra tenentem eum: et ideo talem dentem se- 
cum ferunt latrones nocturni. Mulier etiam in utero laborans a partu 
mortuo si sumat de lacte canis cum modico mellis, alleviabitur partus 
eius. Stercus etiam canis sumptus constringit ventrem, maxime si sit 
sterecus ossa comedentium canum et desiccatum sit per viginti dies 
in mense Julio et ante solis ortum sumatur ad pondus aurei cum 


8 Galen. U.I5 27 v. supra N. 10 30 Costa ben Luce vid. ind. auet. 


15 eis B 27 Dieitur autem—39 Julio et desunt C (fors. in marg. 
absciss.) 32 eum L eos B 35 nocturni B noctium edd. 39 ante solis 
ortum —pag. 1368, 9 corium in marg. inf. m. 1. 


3 


@ 


36 


decoctione galli decrepiti. Et hoc idem optimum est ad squinantiam 
et apostemata amigdalarum gulae, quia velociter constringit ea et tritum 
cum semine coriandri et linitum super apostemata rubea curat ea. 

Dieunt etiam quidam quod sordes aurium canum si congregentur, 
et ex eis licinia bombacii novi inungantur, et in cerucibulo viridi in 
oleo ertendantur, videbuntur capita praesentium omnia calva. Galienus 
dieit quod caput canis combustum tritum oleo infusum et sepo canis 
eiusdem, desiccat ulcera capitis et scabiem. 

Dieunt etiam quod corium &lt; virgae canis involutum in terra in 
quam minxit aliquis, et ligatum super eum prohibet mingere quamdiu 
fuerit super eum. Si sumatur coagulum de ventre catuli parvuli et 
cum vino confectum sumatur, dissolvit ad tempus laborem ex colica. 
Sordes etiam aurium canis cum vino mixtae statim inebriant. Dicunt 
etiam quod lapis morsus a cane et in vino sumptus, cogit elamare 
sumentem. 

17.| Cama bestia est alio nomine rufinus dieta, in Ethyopa || sub 
aestivo tropico | habens generationem. Est autem ad modum lupi 
in figura, maculis albis ut pardus per totum respersa ludis apta || eo 
quod disciplinae multum est perceptibilis, et in hoc convenit cum 
natura canis. 

{{pn|18}}Calopus dieitur esse animal Syriae iurta Euiratem habitans, 
et de Eufrate propter aquae frigiditatem bibens, astutum et velor esse 
dieitur, ita ut venator sibi appropinquare non possit. Cornua gestat 
longa serrae modum praetendentia, quibus etiam arbores deicere di- 
eitur: sed virgulta ante impulsum cornuum suorum cedentia frangere 
non potest, licet ad hoc saepe nitatur: et ideo in eis frequenter invo- 
lutis cornibus captum tenetur, tentum stridet et audito stridore a ve- 
natore capitur. 

{{pn|19}}| Camelopardulus bestia Ethiopiae, colore rubea, collo 
equi, capite cameli, pedibus cervi vel bovis exhibens speciem. || 

{{pn|20}}Caper et capra nota sunt animalia, sed multorum gene- 
rum. Domesticum quidem longorum et acutorum cornuum, multi laetis, 
nutritum herbis et arborum ramusculis, seandens montes et in monta- 
nis pascuis magis valens, fortissimum fronte et cornibus: in quo con- 
venit cum ariete, | de quo in Viafico dicit Constantinus quod si per 


6 Galen. ubi? 

16 Thom. e Plin. 8,70 (chama) male intellecto (ab. Alb.) vocabalo ludi. 
Lynz lynz L. 

21 Thom. (Physiol. 18) ef. N. 6 Analopos. 

29 Thom. (Glosa) Isid. XII 2,19 [Vinc. 19, 9] vid. supra N. 5. 

31 Thom. (35 Const. Serap. Gal. er Arnold. II 4,33 a). 


9 virgae canis—14 clamare sumentem f. 365r in marg. infer. m. 1 
16 quae cursiva scriptura dedimus, abscissa sunt in (©. 21 esse—iux egs. 
eursive seripta absceissa in C. 30 equi capite abseissa in C. 34 fortissimum 
ceorr. in -us m. 3. 


15 


20 


25 


30 


quadraginta dies foliis thamarisci pascatur, splenem non habebit. Et 
in libro de Simpliei medicina dieit Serapion inducens Galienum di- 
centem quod vidit capras foliis thamarisei cibari et invenit splenes 
earum parvissimos, 7 quas ut dieit idem Galienus, vidit serpentes 

5 excoriatos lingere et postea minus senescere et albescere. || 

Huiusmodi animalis sanguis bulliens de novo calidus extractus 
mollificat adamantem. Fel etiam huiusmodi palpebris vel superciliis 
superpositum depilando facit non apparere: quia acutissimum est et 

&quot;forte facit idem in aliis pilis. Hoc etiam fel in terra in vase aliquo 

10 repositum ad se dieitur ranas congregare, ac si iuvamentum aliquod 
inveniant in eo. 

Est autem animal hoc discens percutere cornibus forti ietu ita 
quod quicumque sibi asserem vel scutum exhibuerit, statim pereutit 
et aliquando scutum scindens hominem prosternit. 

15 Huiusmodi etiam animalis sanguis si diureticis nutriatur sicut 
petrosilino et vino potetur, frangit lapidem in renibus et in vesica si 
pulverizatus aceipiatur. Jecur etiam dicitur comestum contra visus 
valere obscuritatem. 

Hoc autem gregatim vadit, et si quod de grege attractum fuerit, 

20 alia quasi in stuporem versa eminus aspiciunt. In die cum pascun- 
tur, dieuntur respicere ea quae e regione sunt opposita.. In sero autem 
respieiunt ea quae iuxta sunt posita. | Hoc autem multis herbis et 
serpentibus venenatis utitur et proficit ex eis, et hausto melle multum 
debilitatur et forte moritur. Spinam vel sagittam vel aliud alicui 

25 suorum membrorum infixum dieitur extrahere polegio silvestri. |] 

Collirio facto ex felle caprarum silvestrium vel domesticarum 
valet contra telam oculi. Ungues caprarum combusti facto emplastro 
cum aceto forti fortem curant allopieiam. | Cornu caprarum ineine- 
ratum si ex hoc coniricentur dentes et gingivae, confortantur ambo. || 

30 | Etiam dieunt quod qui comedit duos testiculos capri et coit, ex super- 
fluo digestionis eiusdem cibi generabit filium masculum nisi sit impe- 
dimentum in femina cum qua coit: et si comedit unum, habebit puer 
tantum unum testiculum. Sepum etiam capri cum stercore caprae 
confeetum fricatum super podagram lenit dolorem: stercus etiam ca- 

35 prarum combustum, commixtum cum aceto aut oximelle coniricando 
sanat allopiciam. || 

Diximus autem in antehabitis libris quod est aliud genus illius ani- 
malis quod non magnum &lt;est)&gt; est et curva ad modum unci habet cornua, 
quibus tenet se quando cadit per devexa montium: et tertium genus 


2 Serapion vid. ind. auct. 32 Thom. 28 Avicen. can. II 2, 182 
[Vine. 18, 27—31] 37. AIDS 1022. 

26 Collirio facto— 29 confortantur ambo in marg. sinistra m.1 30 Etiam 
dieunt—36 sanat allopieciam in marg. deztr. m. 1 35 acct C acie B acte P. 


fol. 365 r 


38 


39 


40 


fol. 365V 


1370 | Alberti Magni de animalibus 


quod caper montanus et alio nomine ybex vocatur. Et de hiis satis 
diectum est in aliis libris. 

{{pn|21}}Capreolus autem in cornibus magis praetendit speciem 
cervi et dicitur visu esse acutum vocem habens debilem quam venator 
imitatur sibilo folii: et tunce capreolum quasi ad sui generis aliquod 
animal prosiliens, interficit vel deprehendit. De capro montano dietum 
est alibi, nec hie repeti oportet. 

{{pn|22}}| Castor est animal posteriores pedes habens anserinos ad 
natandum et anteriores ut canis, eo quod in terra frequenter ambulat. || 

| Dieitur autem castor a castrando, non quod seipsum castret 
ut dieit Ysidorus, sed quia ob castrationem maxime quaeritur. || Falsum 
enim est quod agitatus a venatore castret seipsum dentibus et proi- 
ciat castoreum et quod si alia vice castratus exagitetur, erigendo se 
ostendat castoreo se carere sicut frequentissime in partibus nostris 
est compertum. 

| Hoc animal dente deiecit satis mensuratae quantitatis arbores et 
casas construit in ripis aquarum ante antra in quibus frequenter ha- 
bitat, | quas etiam bicameratas vel tricameratas cum solariis faeit, ut 
crescente vel decrescente aqua ascendat vel descendat. | Comportans 
autem ligna ad huiusmodi structuras dieitur peregrinos castores in 


15 


servitutem redigere et resupinos impositis inter cerura lignis et supra 


ventrem diligenter aptatis per caudam ad locum aedificii trahere et 
sic domos exstruere. || 

Pellis autem castoris cinerea est ad nigredinem declinans: et 
aliquando fuit pretiosa, sed nunc parum valet. Spissi autem est et 
eurti pili. Cibus eius melica est piscis: comedit etiam arborum cortices. 

Castoreum autem interius habet in corpore quod calidum est et sic- 
cum, nervosconfortans, etideo contra tremorem membrorum et paralisim 
bene operatur, est enim divisivum et exsiccativum fleumatici humoris. 

Caudam habet latam quasi corio squamoso pinguem valde: et 


25 


30 


hanc in aquam vult quasi semper dependere. Est autem cauda apta 


ad natandum sicut gubernaculum in navi: sed non est verum quod 
numquam retrahat eam ab aqua quia ex nimio frigore glacialis aquae 
retrahit eam ab aqua: et ideo falsum est quod | hoc animal luterem 
cogat ut aquam hyeme circa caudam suam moveat ne congeletur: |j 
sed praevalet luthery et expellit eum vel oceidit: est enim acutissimi 
morsus. Tota autem caro eius abhominabilis est praeter caudam. 

| Est autem castoreum quod in quantitate aequale compari et 


2 Alb. XII 222, 226. Rupicapra rupicapra L et Capra ibes L. 

3 Thom. Capra silvestris /Vince. 18,32] ef. Alb. VIII 41. Capreolus 
capreolus L. 

8 Thom. (17 Jacob 1102, 32 et Solin 13,2 = Isid. XII 2,21 19 er- 
perim. 30 experim.) 38 Avicen. canon. II 2, 126 [Vinc. 19, 28]. Castor fiber L. 


38 post castoreum ras. 5 lit. 


35 


or 


10 


15 


20 


XD 
© 


B) 


oO 


35 


extractum cum humore qui circa ipsum est, et sic exsiccatum et cum 
sieeum fuerit, debet esse subtilis substantiae declinans ad colorem 
non nigrum, sed obscuri sanguinis. Si autem est varium declinans ad 
nigredinem, venenum est et quandoque interficit eodem die, et ali- 
quando convertit ad aliam malam aegritudinem. Quando autem bo- 
num est, est calidum et siccum subtilissimae exsiccationis, et ideo con- 
fert nervis et paraliticis quando cum saliva calidum bibitur. Bibitum 
etiam a pariente cum calamento et melle ad pondus duarum uncia- 
rum, post minutionem saphenae quae est vena epatis in inferiori parte 
brächii, salubriter eicit fetum et secundinam: et hoc etiam modo pro- 
vocat menstrua salubriter, || quia si vena non minueretur, forte minus 
provocaret: | hoc etiam modo bibitum a viris calere facit testiculos. || 

23.| Cacum ferunt esse animal in Archadia || super ripam flu- 
minis Tyberis habitans | in antris, infestum bobus, ita ut tres aliquando 
simul per caudas ad antrum trahat: timet autem hominem multum, et 
tamen interficit et insidiatur ei. Est autem spiritus pulmonis eius 
adeo calidi et subtilis veneni ut ad modum flammae consumat ea 
quae tetigerit. || 

24.| Cathus est animal a capiendo dietum, muribus infestum |] 
et dieitur moribus esse verecundum et pulcritudinis amativum. Habet 
autem colorem griseum glaciei fortiter congelatae similem: hunc enim 
colorem habet naturalem, et alios habet ex accidentali cibi, et praeci- 
pue qui domesticus est. Est autem mordax valde in multis simile 
leoni seeundum figuram, unguibus et dentibus armatum sicut leo et 


5 intrahit et emittit ungues sicut leo. 


Carnem autem habet laxam calidam et mollem et dicitur valere 
podagrae caro cati agrestis quando desuper inungitur. Fel autem 
cati agrestis magni iuvamenti est contra oris torturam. Aceipitur 
autem jel cati nigri medietas unciae et miscetur cum zambach et 
sic fit ex eo sternutorium. Fel etiam cati praecipue agrestis extrahit 
fetum mortuum de matrice, quando fit ex eo suffumigatio subtus mu- 
lierem in os vulvae et fuerit commixtum cum stercore nigro cati ali- 
cuius vel eiusdem cuius est fel. Idem etiam operatur fel cati quando 
miscetur aquae coloquintidae et humectatur inde spongia, et teneat 
penes se mulier et praecipue si tenet subtus iuxta extrinsecum os 
matricis. 

{{pn|25}}| Ceiusam dicit Solinus esse bestiam monstruosam cuius 
anteriora crura praetendunt similitudinem brachiorum et manuum ho- 
minis, et posteriora praetendunt similitudinem erurium et pedum ho- 


13 Thom. (Adelin. 12) cf. Livius I 7, Verg. Aen. 8, 194, H. Stadler, 
Archiv f. d. Gesch. d. Naturw. u. d. Technik II 137 (1909). 

19 Isid. XII 2,38. Felix ocreata domestiea Briss. 

37 Thom. (Solin. 30, 20 cephus.) /[Vine. 19, 34] Gorilla? 


41 


42 


43 


fol. 366r 


minis: quam bestiam dicit tempore Caesaris Romam esse deductam || 
et hanc etiam temporibus nostris vidimus in silvis Sclaviae depre- 
hensam masculum et feminam sicut in antehabitis diximus: et haec 
procedente tempore voces quasdam expressit: et est hoc animal de 
genere symiarum. 

26.| Cervus animal notum est pro aetate culmos augens in 
cornibus et hoc usque ad sex annos, ut dieit Solinus: tunc enim non 
ultra culmos ut dieit producunt, sed in spissum cornua grandescunt. || 
Quot autem producant, non est certum. Ego enim vidi cornu quod 
undecim in uno et undecim habuit in alio. | Plinius autem narrat quod 
cum sentit se cervus gravari senectute, spiritu per nares serpentes 
de cavernis attrahit: || et cum veneno diffuso per corpus aestuare se 
sentit, fontem petens limpidum bibit et sic a vetustate pellis paulatim 
expoliatus iuvenescit: et hoc puto ego verum non esse. | Senectutis 
autem eius indicium certissimum est multitudo vel paucitas dentium 
vel nullos habere dentes si est antiquissimus. || 

| Natantes cervi per flumen propter pastum si magna est lati- 
tudo quam transnatare cupiunt, caput unius super clunes alterius 
ponunt propter pondus cornuum, fortissimum in primo et debilissimum 
in ultimo statuentes ordine, et sic se invicem subportant. 

| Coeuntes ad coitum insaniunt et pugnant pro feminis usque 
ad mortis vulnera: et hoc facere in fine Augusti oriente Arcturi sydere 
cum sole: et tunce feminae herbae silesys vocatae uterum per esum 
praeparant ut facilius concipiant, eo quod propter duritiam virgae 
maris non accipiunt semen nisi fugiendo. Agitatus autem cervus 
magis fugit ad vias hominum publicas, quam ad latibula ne sua oc- 
ceulta prodantur. 

| Geminos etiam cerva aliquando parit: et eius partus casti- 
gatione pedum infra irutecta latenter abscondit ne egrediantur: et 
cum maturi fiunt ad cursum, assiduitatem ad currendum et fructecta 
transeunda docet ne per condensa currentes cornibus haereant et 
capiantur. 

| Dieitur etiam de hoc animali quod omnia visa rara miratur et 
audita, et ideo frequenter etiam videri propius volens et in fistulis et 
cantu delectatum, incidit in periculum capturae vel mortis. 

| Dieunt etiam experti quod tam cervus quam aliae bestiae dy- 
tamno tela et spinas membris infixas eiciunt, quando edunt eum. 
Percussi autem a phalangio quod genus aranearum est, cancros Si 
habere possunt, comedunt et sic vincunt veneni virtutem. 


3 Alb. U. 
6 Thom. (Solin. 19, 9-18 10 Plin.8, 118; Isid. XII1,18 17 Solin. ll. 12, 
Jac. 1113,14; 33 experim. 36 Plin. 8, 97). 


22 oriente pro del. apparente m. 1 23 silesys —= seselis Plin, u. 
36-37 dytamno = dietamnus. 


u 


= 


32 


30 


5 


10 


15 


20 


30 


40 


| Dieunt autem haec animalia vitam immunem febribus habere 
et ideo sanas valde esse carnes cervorum si mane ante omnes alios 
cibos comedantur per duas horas in aliqua quantitate quae totum in- 
fundere possit corpus. 

| Dieunt etiam quod Alexander probavit amplius per centum 
annos vixisse cervos circulis aureis insertis in naribus, qui post mortem 
Alexandri per centum annos et amplius capti nullum dederunt senectutis 
vestigium. 

| Venenata autem fugiunt, ita quod si etiam venenata iacula in 
loca eorum iaciuntur, recedunt. Agitati contra ventum currunt ut 
ventus ab eis auferat voces canum. Unguentum etiam ex eorum 
medullis confectum immunem ut dicunt servat a febribus. 

| Cornua eieiunt in aquis ut dicunt ne cornu dextrum inveniatur 
quasi aliquid in illo sentiant iuvamenti. || Hoc tamen ego comperi non 
generaliter esse verum: ego enim alibi abiectum in silva sub fron- 
dibus absconsum inveni cornu sinistrum. 

| Cervi pugnantes in pascuis victori ut domino oboediunt. || In 
partu observant locum ad quem non nisi in una parte sit introitus ut 
ibi pugnando contra adversarium defendatur. 

| Dieunt autem quod abortivum cervi intra uterum maternum 
oceisi multum valet contra venenum si carnes eius comedantur. || 

| Dieunt etiam quod in spondili colli ubi caput collo iungitur quod’ 
basis capitis vocatur, vermes esse numero viginti. 

| Dieunt etiam in senectute in capite eius intra os oculi vespas 
et formicas generari et aliquando progredi. Dentes autem quaternos 
habet in utraque mandibula et inferius quatuor alios qui in masculo 
maiores sunt quam in femina. || 

Os autem cordis eius exsiccatum et pulverizatum contra cardia- 
cam dieit valere Plathearius. Ysaac dicit quod caro eius est melanco- 
lica dura ad digerendum. Cerebrum autem eius et sepum contra 
pulsum cordis valere dicitur et dolorem ancharum et laterum et confert 
ad reparationem fracturae et lenificat eam. Sepum autem si cum eo 
fiat unctio, vermes fugat. Sanguis autem cervi frietus cum oleo si 
fiat ex eo clistere valet contra intestinorum ulcera et removet 
fluxum antiquum. Si potetur cum vino, valet contra apostemata vene- 
nata. Cerebrum lenificat apostemata dura si sunt in musculis et cordis 
iuncturarum. Serpentes etiam fugiunt odorem cornu cervi si inde et 
üngue caput domus suffumigetur. 

Dicunt etiam quod cornu cervi decoctum cum aceto si moveatur 
in ore, sedat dolorem dentium et consolidat gingivas. Si sumatur 
pulvis eius et fiat inde dentifrigium, emundat dentes. Combustum 


9 ib. rer. 20 Solin. ll. 16 29 Platearius de med. simplici f. XXX 7 
Isaac dietarum partieul. s. v. fol. 135v 39 cf. Galen. de theriae. 9 (XIV 240). 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 87 


44 


fol. 366v 
46 


autem bibitum ad pondus unciae et duorum aureorum restringit fluxum 
sanguinis sine putredine et valet contra fluxum intestinorum anti- 
quum et contra dolorem vesicae, et abscidit humiditates provenientes 
ex matrieibus, et valet contra ycteritiam. Cornu cervi combustum si 
potetur cum modico melle, expellit vermes. Virga cervi desiccata 5 
potata valet contra morsum serpentum qui dieuntur tyri, ex quibus 
fit tyriaca. Virga cervi desiccata data homini patienti difficultatem 
mingendi aut colicam hoc modo ut abluatur et potetur aqua ablutionis, 
removet mingendi difficultatem et sedat colicam. 

| Viscera autem cervi fetida sunt valde: cuius causam dieit Plinius 10 
esse quia fel diffusum est in eis. Alii autem in auribus cervi dieunt 
diffundi et alii in cauda. || Plura autem de cervis in antehabitis dieta 
sunt. 

27.| Chymeram dicunt esse bestiam monstruose anterius altam 
et posterius demissam in partibus Babiloniae || in Caldea | inventam, 15 
motus hystrionum plures exprimentem: et ideo vestitur et dieitur in 
vestitu gloriari quando pretiosis induitur. 

28.| Cyrogrillus est animal parvum debile in terrae foveis 
habitans et animalibus parvulis terrenis, hoc est in terra habitantibus 
in quae potest, infestum. || 20 

29.| Cuniculus est animal minus lepore, sed fortius, in antris | 


“sub terra habitans, vineis ubi potest infestum et colore et figura 


47 


fere sicut lepus. Quaerit autem antra in collibus terreis et antra 
adaequat pulvere ne deprehendatur: in vespere autem et mane ante 
antra sedet. 25 

| Coit autem posterioribus adversis eo quod porus seminis et virga 
maris ad posterius dirigitur: et valde est sui generis multiplicativum. 

| Est autem albae carnis et animal timidum: et ideo iniuriatum 
relinquit habitationem, quod videns grex totus de loco transit ac si 
indignetur ad iniurias sociorum. || 30 

30.| Cricetus ut dieunt animal est parvulum in antris in terra 
habitans, capite vario, dorso rubeo, ventre candente, pilum adeo tena- 
eiter pelli habens infixum, quod eitius pars pellis de carne recedit, 
quam pilus possit avelli. De antro etiam non extrahitur de facili nisi 
aqua ferventi vel alia in antrum infusa: || et in hoc convenit cum 35 
eunieulo et cycello de qua in superioribus huius scientiae diximus 
quod habet pilum fere sicut euniculus et non habet aures, sed vias 
auditus habet sicut avis. 


10 Plin. 11,192 [Vinc. 18, 34—43] 12 Alb. II 32 VIII 29, 36 al. 
14 Thom. (Jacob. 1103, 21). 

18 Thom. [Vine. 19, 35 (aliter)] goıooyoöiluos Procavia syriaca Schreb. 
21 Thom. [Vine. 18,44]. Oryctolagus Cuniculus L.. 

31 Thom. (lib. rer.) Cricelus Cricetus L. 36 Alb. II 63. 


1 ante uncie numerus quidam deletus esse videtur. 


a 


15 


3 


=] 


35 


Cricetus autem est animal quod nos hamester Germanice vo- 
camus et est animal mordax valde et iracundum. 

31.| Cyrocrothes ut dieit Solinus, bestia est quae ut hyena 
voces hominum imitatur, oculos numquam claudit, in ore nullam habens 
gingivam, sed dentem habet os unum continuum, ne retundatur, capsulis 
elausum. Tantae est virtutis ut omnia mcx comminuat, et de lupo et 
cane generari dieitur. || 

32.| Cathapleba animal est modicum etiners caput aegre ferens 
propter gravitatem, in ripis Nili iuxta iontem qui Niger dicitur habitans, 
adeo subtilis spiritus venenosi in oculis ut qui in oculos eius oifenderit, 
statim moriatur. || 

{{pn|33}}| Damma bestia est magnitudinis capreae figurae et pili 
sicut cervus cornua habens non ramosa, sed plana longa et acuta. 
Est autem cursu velox, vitae provida, cornupeta in adversas sibi bestias. || 

Haec bestia Arabice vocatur algazel, cuius caro frigida est et 
sicca emorroydarum generativa, nisi cum pipere et cinamomo con- 
ficiatur et sinapi. Stercus huius animalis crescere facit capillos et 
meliorat eos praeparatum cum oleo. 

Dieunt etiam quod si cum eo ungatur virga virilis et sic coeat 
cum uxore sua, semper diliget eum. Si cum lingua desiccata suffumi- 
getur guttur in quo est sanguisuga, cadet: calecaneus combustus- im- 
pletus in concavum fistulae, confert. 

Dieunt etiam quod si fel huius animalis et semen testiculorum 
vulpis et piper et semen erucae de quolibet aequale acceptum ad 
pondus aurei et mellis duae unciae et fiat ex eo electuarium, et ip- 
sum teneat mulier in lana quando cum viro concumbit, coneipit: et 
si fel sit ex femina coneipit feminam: si autem ex masculo, coneipit 
masculum. 

34.| Dampnia sive damula bestiola parvula est et debilis sicut 
dieit Ysydorus vocata, quia de manu fugit. Haec cum parit, subito 
devorat secundinam antequam ad terram cadat, et est hoc animal 
praeda animalibus aliis. 

{{pn|35}}| Daxus animal est || pingue valde et anxungia eius valet ad 
renum dolores. Est autem animal latum in dorso, | brevibus cruribus 
multum mordax, pilo plus albo quam nigro, || sed in dorso plures habet 
nigros et in lateribus plures albos: et caput in medio nigrum etin 
lateribus habet album: et quando est domesticum, multum est lusivum. 


3 Thom. (25 Solin. 27,26 corocottas et Jacob.) (crocotta Plin. 8, 72; 
107) [Vine. 19, 34]. Hyaena crocata Erel. 

8 Thom. (Plin. 8,77 et Solin. 30, 22 catoblepas) [Vinc. 19, 38). Con- 
nochaetes gnu Zim. 

12 Thom. (3 Plin. XI 1242). Gazella dorcas L. 

29 Thom. (31 Isid. XII 1,22 experim.) [Vinc. 18,45). Dama dama L. 

33 Thom. (35 lib. rer.) [Vinc. 19, 110 taxus] Meles meles L. 


31 post antequam del. de manu m. 1. g7* 


48 


49 


fol. 367 r 
50 


51 


1376 nr Alberti Magni de animalibus 


| Dieunt cerura sinistri lateris breviora esse quam dextri. || Et hoc 
ego non deprehendi cum tamen saepius hoc animal consideraverim. 
| Sed durum habet pilum et est spissae pellis et est ad quantitatem 
vulpis. || 

Et est duorum generum: dieitur enim daxus caninus qui in multa 5 
findit pedem sicut canis et dieitur daxus porcinus qui in duo findit 
ungulam sicut porcus. 

| Morsus aliquando habet venenosos sed non semper. Dieitur quod 
scrabonibus et aliis vermibus vivit quia non est velox ad venandum. || 

36.| Durau dicunt esse bestiam crudelem velocem fortem in 10 
venatores et canes stercus intorquentem et fetore stercoris et vis- 
cositate, impedire venatores et canes ab insecutione sui. || 

37.| Elefas est animal || maius inter quadrupedia de cuius qui- 
dem figura et coitu et generatione satis in antehabitis dietum est, 
| promuscidam enim habens longitudine decem cubitorum utitur ea ı5 
loco manus tam in bello quam in cibo quam in aliis operibus; et 
sonans aliquando sonat per os et tunc terribilis est sonus, aliquando 
autem sonat per promuscidam: et tune effieitur duleis sieut est sonus 
in concavo magnae fistulae. 

| Dieitur autem hoc animal timere murem et abhorrere grunnitum 20 
porcorum ita ut aliquando fugiat ex hiis. Infestum autem dieitur esse 
thauris silvestribus. Dracones autem ut quidam dieunt, magni corpore 
pugnant cum elefantis et devictis eis bibunt sanguinem eorum, ex quo 
ut dicunt refrigerantur ex aestu. || Sed hoc puto esse fabulosum. 

| Hoc autem propter pondus sui corporis testiculos habet intra 25 
ut sit velocioris coitus: tamen tempore coitus emittit eos. Pellem 
habet nigram quasi pumiceam et scabiosam in quam cadunt muscae, 
quas in rugas contrahendo pellem interfieit. Dicuntur etiam animalia 
casta esse et adulteria nescire || et combinata incedere tempore libi- 
dinis. | Fortia autem sunt adeo quod in turre lignea super se ferant 30 
homines duodecim et amplius ita quod aliqui magni quadraginta 
homines dieuntur posse portare. Duorum enim generum esse dicuntur, 
et nobiliores eorum corporis ostendit magnitudo. 

Crura autem sunt magna et inferius et superius fere aequalis 
magnitudinis sieut columnae: et licet in multa dividat pedem, tamen 35 
natura coniunxit digitos ut ex hoc pes fortificetur: et hac de causa etiam 
flexuras post genua in cruribus dieuntur non habere: et forte habet 
flexuras non laxas, sed strictas: et ideo putatur non habere ab imperitis: 
quia si nullas haberet flexuras, non posset habere gressum ordinatum. 


10 Tur? Thom. [= bonacus Vince. 19, 36] vid. ind. 
13 Thom. (16 Jacob 1101,30 20 Solin. 25,9 egs.) [Vinc. 19, 38—52]. 
14 Alb. IT 5 VII 57, 118 VIII 30,208 XII 180 al. 


30 turre P. cf. Jacob. 1101, 29 non liquetin C, intra lignea D, 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


or 


o 


15 


Est autem caro eius frigida sicca abhominabilis: et qui gustat 
de ea cum aqua et sale et seminibus ferulae, curatur a tussi antiqua. 
Decocta autem et liquefacta cum aceto et semine ferulae, si praegnans 
hanc gustaverit decoctionem, proicit quidquid habet in utero. Fel eius 
ad pondus aurei per nares immissum, diceitur conferre contra caducum 
morbum. Extremitas epatis comesta cum aqua et foliis citranguli, 
valet doloribus epatis. Stercus elefantis si inungatur corium in quo 
sunt pediculi apparentes et dimittatur donec desiccetur super ipsum, 
non remanebunt in eo pediculi, sed statim egredientur. Sepum ele- 
fantis si cum eo ungatur patiens dolorem capitis, dieitur curare do- 
lorem. Dieitur etiam quod si uncia de osse elefantis cum decem 
unciis mentastri montani potetur ab eo quem primum tetigit lepra, 
confert ei plurimum. Si cum stercore elefantis suffumigetur domus 
aut locus in quo sunt cinifes, fugantur et moriuntur. 

{{pn|38}}| Equi dicuntur ab &lt;a»equalitate sive paritate eo quod 
pares antiquitus curribus iungebantur. Est autem animal notum fere 
ubique terrarum generationem accipiens: sed illi dieuntur excellere 
qui in Siria et Capadocia generantur. Secundum äautem quod videre 


- possumus temporibus nostris maiores corpore a tertio climate usque 


oO 


ö 


(=&gt;) 


B) 


oO 


ad finem sexti climatis procreantur, et praecipue in Hyspania. Fortiores 
autem et satis magnos etiam in septimo climate procreari videmus: 
et sunt plus durantes in laboribus quam hii qui a tertio climate vel 
quarto veniunt. 

| In equis autem considerantur quatuor, forma videlicet, pulcri- 
tudo, meritum et color. 

| Forma autem est quando corpus est validum et robustum et 
robori respondens altitudo, latera longa, clunes rotundi, corpus totum 
musculorum densitate et plenitudine quasi nodosum, crura fortia sicca 
et aequaliter a genu usque ad pedem porrecta sine nodositate et sine 
tumore et mollitie aliqua nullas habentia nascentias. Pes autem 
aequalis et planae superficiei, hoc est non asperae, rotundus tamen, 
cornu concavo undique terram tangens. 

| Puleritudo autem est ut sit caput parvum respectu corporis et 
sicecum valde ita quod pellis quasi ossibus immineat, oculi magni 
quasi ante caput iacentes, aures breves et argutae quasi in ante 
porrectae, nares apertae quas cum bibit profunde in aquam mergat, 
cervix erecta, coma densa, cauda magna et longa, et toto corpore 
soliditate fixa rotunditas. 

| Ad meritum autem deputatur ut sit audax valde, pedibus terram 
fodiens et terens, ginniens, membris tremens: hoc enim fortitudinis est 


15 Isid. XII 1, 41,16 Thom. (18 Solin. 45,5, 24 egs. Isid. XII, 1.45) [Vine. 
18,47 egqs.]. 


fal. 367v 


4 


indieium:!: et quod ex quiete summa facile concitetur, et ex maxima 
conecitatione facile sistatur et quiescat. || 

Color autem naturalis equi est qui in silvestribus deprehenditur 
cinereus, per dorsum linea fusca a capite usque ad caudam protracta. 
| In domesticis tamen boni inveniuntur nigri et rufi et albi aliquando 
et similiter grisei, || qui quasi circulis parvis interpositis nigros albis 
immixtos habent pilos. | Dieitur autem quod in pullo equi quando nas- 
citur caruncula quaedam in fronte connascitur quae adeo efficax est 
venenum, quod statim interfieit: sed equa mater illam lambendo statim 
annichilat et abstrahit a pullo. || 10 

Sunt autem aput nos inter domitos equos quatuor g modi equo- 
rum, belliei videlicet qui dextrarii vocantur, et palefridi et curriles 
equi et runeini vocati. 

Bellicorum autem equorum est non castrari quia ex castratione 
efficiuntur timidi:! | et horum equorum est sonis musicis gaudere, et 15 


[2,0 


sonis armorum excitari et cum aliis dextrariis congredi. Horum etiam 
est dare saltus et irrumpere acies mordendo et calce feriendo et ali- 
quando adeo diligunt dominos et ministros suos, quod perditis eis 
ieiunant et tristantur usque ad mortem. Aliquando etiam in tristitia 
lacrimantur et ex hoc etiam quidam pronosticantur de victoria futura 
vel quod succumbere debeant hostibus. || 

Palefridorum autem usus est vectio quae equitatio dieitur:! et 


DD 


0 


horum etiam est non castrari ne effeminentur. 

Sed currilium equorum usus est ad fugas et insecutiones prae- 
cipue:! et ne indurescant eis nervi nimis ex calore cursus, castrantur 25 
ut frigiditate et humore oceurratur siccitati quae ex calore motus et 
ceursus indueitur. 

Runeini autem sunt qui habentur ad labores onerum vel tractus 
quadrigarum et redarum: licet etiam alii aliquando illis laboribus 
deputentur. 30. 

Similiter sunt quatuor equorum motus: cursus qui ex saltibus in 
equo componitur, trotatio, ambulatio et peditatio. Cursus autem per- 
ficitur quando simul anteriores pedes elevantur, et posterioribus simul 
equus se impingit anterius. Trotatio autem quando velocius quam 
ordinato gressu in oppositis lateribus simul unum anteriorem cum 35 
uno posteriori levat pedem. Et hoc modo fit peditatio, sed est praeter 
equi coneitationem. Ampbulatio autem fit quando simul in eodem latere 
unum anteriorem et unum posteriorem levat pedem: sed suavius illa 
perfieitur siiuxta terram non alte levando sed quasitrahendo dueit pedes 
et aliquantulum citius anteriorem quam posteriorem figit pedem: 40 
diffieilius autem, quo magis a tali modo motus deviaverit. Unde ne- 


15 ef. Isid. XII 1,43. 


cesse est optime ambulantes equos, frequentius cespitare praecipue 

in via aspera. 

Est autem equorum magis conveniens pabulum durum quidem 5 
non ventosum et hoc est avena, vel triticum et aliquando spelta: minus 
autem convenit ordeum et minime siligo propter ventositates. Hii 
autem qui eito impinguare equos desiderant, tortucas cum pabulo molli 
decoquunt et ex hoc equi falsam et magnam accipiunt pinguedinem. 

Est autem hoc animal cui plurimae accidunt infirmitates quas 
oportet marescalcum cognoscere, qui curare habet equos. 

10 Aliquando enim in equis habundat sanguis corruptus vel etiam 
non corruptus. Et signa huius infirmitatis sunt haec: delectat eum 
iricari valde, fetent egestiones eius praeter solitum, urina eflicitur 
rubea et spissa, oculi rubei aliquando et lacrimosi. 

Aliquando etiam per corpus ipsius nascuntur pustulae quae 
ıs magis digitis sentiri quaerunt quam videri propter pilositatem. 

Aliquando etiam amittit voluntatem comedendi propter reple- 56 
tionem vasorum: tunc ergo minuendus est equus de vena in medio 
colli descendente. Minuatur autem fleubotomio lato non spisso, secun- 
dum equi fortitudinem et aetatem. Si enim fortis est et quinque vel 
amplius annorum, subtrahantur tres vel quatuor librae. Si autem 
debilis sit et pullus, subtrahatur libra et dimidia vel ad plus duae 
librae. Etsi haec evacuatio obmittatur, eveniunt multa inconvenientia 
quae secundum diversas actiones diversa sortiuntur vocabula. Ali- 
quando enim incurrunt quasi quaedam ulcera quae in carne vagantur 
25 et cutem in diversis perforant locis. -Aliquando autem pruriginem sive 

impetiginem aut serpiginem et aliquando incidunt scabiem: et tunc 
uno equo corrupto, etiam alii secum commanentes corrumpuntur tribus 
modis. Uno quidem quia dentibus aliquando se invicem equi scal- 
punt, et quando unus corruptus est, per anhelitum et salivam corrum- 

30 pitur alius. 7 Secundus autem quando unus fricat se ad locum ubi se fol. 368r 

 fricuit alius: humor enim corruptus infunditur loco et hie corrumpit 

alium quando tangit ad eumdem locum. Tertius modus est et prae- 

eipuus quia per hanhelitum corrumpitur aer, et hie corruptus in stabulo, 

facile corrumpit omnes alios eo quod equi calidi sunt et humidi et 

talia corpora facile corrumpuntur. Signum huius est quod et pueri 

qui calidi sunt et humidi, prohibentur accedere ad aegrotantes ex 

sanguine corrupto, ne corrumpantur. 

Si sanguis de vulnere equi alicuius nimis fluat, filtrum aliquan- 57 
tulum combustum per se vel semiustum et in suco urticae madefactum 
40 desuper positum iuvat, velsumatur fungus quem quidam vocant vesicam 

lupi, aut etiam pulvis fungi illius misceatur cum stercore porci qui 
gramina vel herbas campestres depastus est: et haec bene contrita, 


Qu 


Dr 


2 


oO 


3 


or 


6 törtucas ©. 


»8 


»9 


multum calida emplastrentur super locum et usque ad tertium diem 
alligentur. Valet etiam ad hoc stereus equi contritum, adhuc autem 
pulvis antiquae wimplae sive pepli si supponatur pulvis auricularis et 
saepe vulneri inieciatur donec stet sanguis. In omnibus autem aposte- 
matibus et vulneribus equorum cavendum est ne lumen lunae cadat 5 
de nocte super equum et praecipue super locum laesum, quia lumen 
lunae equo laeso mortem frequentissime indueit. | 

Lampistus infirmitas equi est ex habundantia sanguinis pro- 
veniens: et nascitur in superiori parte oris iuxta dentes et inter 
dentes protensa inflatio, ita quod sulei qui inter dentes sunt eminent, 10 
ita quod escam equus dimittit de ore recidere. Si autem istae infila- 
tiones magnae sunt, oportet quod ferro inferius tenui et curvo ad hoc 
parato in modum ST talem [parato] candenti inflationes exurantur ali- 
quantulum. Si autem parvae sunt, ferro una earum remotior a medio 
minuatur donec sanguis exeat, vel etiam sulcus ipse permedium ineidatur. 15 

Foscellae sunt inflationes intra os equi in labiis natae contra 
extremos dentes quae inflationes in medio nigrescunt. Nascuntur 
autem ex comestione gelidarum herbarum et asperarum super labia et 
maxillas diu iacentium, et in locum proprium pabulum equi in ore 
locari non permittunt ut in lampastro. Curatur autem -haec infirmitas 20 
per hune modum. Ferrum fiat gracile anterius ad modum stili et 
incurvetur in uncum et sit bene acutum et cum illo in medio cutis 
foscella percutiatur et extrahatur, et cum exsiccatus fuerit locus, for- 
fice bene acuta vel cultello cutis in rotundum abseidatur quae texerat 
foscellam: et tunc sanatur. 95 

Barbulae quaedam aliquando fiunt in palato equi siccae in mo- 
dum conorum mamillarum alicuius bestiolae: et quando ultra quan- 
titatem parvi grani frumenti crescunt in longitudinem, equum a come- 
dendo impediunt. Cura autem huius infirmitatis est quod unco ad 
hoc parato sicut iam diximus, barbulae de palato trahantur et sic ;0 
iuxta palatum forcipe vel forfice abscidantur. 

Malum in lingua equi aliquando nasecitur quod ex putrida esca 
sanguinem putridum et fleumaticum generante, exoritur. Esca enim a 
stomacho digesta calore suo semper meliorem sucum trahit ad se et 
in sanguinem commutat in venis, et ex huius calore et humore con- 35 
fovetur et nutritur equus et cum malus sit sanguis, calore pectoris 
equi. aliquando ad guttur et ad linguam derivatur propter motum 
linguae et frenum comprimens et tunc linguam putrefacit. Signa 
autem huius linguae malae sunt quod lingua excoriatur fleumate 
glutinoso quod etiam fluit tunc de ore equi, et venae sub lingua 4 
nigrescunt. Contingit etiam hoc malum aliquando ad pedes descen- 
dere et tunc equus vix stare potest. 


13 post in modum 2 del. m. 1 20 promitt. C 34 post ad se del. 
trahit m. 2? 


or 


- 
oO 


&lt;= 


5 
o 


35 


40 


lib. XXII tract. 2 cap. 1. ; 1381 


Cura autem huius est quod ulcerositas et viscositas quae sub 
lingua est, primo radetur et postea duo coclearia fuliginis et unum 
salis commisceantur et bene terantur et cum uno capite allii com- 
misceantur. et ex illis locus fricetur: postea duae venae quae sub 
lingua sunt incidantur: et deinde quarto vel quinto die vena colli 
secundum proportionem fortitudinis equi minuatur. Quidam vero 
dieunt in principio huius infirmitatis quasi dimidiam unciam sanguinis 
debere subtrahi. Si autem malum hoc ad pedes descenderit, tunc 
oportet quod infra tertium vel quartum diem supra sotularem pedis in 
quolibet pede intus et extra quolibet pede fleubotomato minuatur. 

Scias etiam quod caput equi macresecit et siccatur, si antequam 
septem annos habeat, saepe aqua frigida abluatur et fricetur: collum 
autem eius grosseseit et crines eius melius crescunt, si aqua calida 
saepe ac bene iuxta-scapulas humectetur et crines digitis scalpantur 
et prope caput, sed non cum aqua calida, sed cum frigida quia caput 
debet esse gracile. 

Stina quaedam est infirmitas quae accidit in collo equi. Est 
enim stina quoddam instrumentum inflexibile 7 et per methaforam 
dieitur haec infirmitas stina quando collum equi sine dolore huc 
atque illuc flecti non potest, nec potest escam nisi per intervalla 
accipere, et quasi rapiendo accipit a terra quod accipit festinanter. 
Oritur autem ex scapularum pondere et extensione nervorum colli 
et est ex repletione. Cura autem huius est quod iubae equi de manu 
leventur fortiter et ex utraque parte colli iuxta gibum colli subula 
candenti perforatur ita quod caro iuxta collum aliquantulum aduratur 
sine contactu nervorum!: et hoc fiat in quinque loecis per colli longitu- 
dinem et per quamlibet periorationem liecinium de canabo vel lino vel 
de pilis caudae equi immittatur et quindecim diebus sic dimittatur et 
moveatur filum ut humorem educat. Quidam tamen in cura huius 
infirmitatis in sinistra parte colli iuxta summitatem colli multas faciunt 
cocturas et licinia non immittunt. Quocumque autem modo primo vel 
secundo fiat, per omnes quindecim dies de aqua tepida omni die collum 
et scapulae equi abluantur et fomententur. 

Turtae sunt quaedam apostemata in superficie carnis intra 
cutem exorta in modum panis qui turta vocatur. Fit autem maxime 
haec infirmitas ex habundantia sanguinis humorisque putridi inter- 
cutanei. Aliquando etiam nascuntur quando caro laeditur ictu aliquo. 
Cura autem huius est quod corium super medium turtae incidatur 
et postea cum subtus ubi inflatio desicuit et humor qui intus est, 
commoveatur et bene fricetur et sie totus exprimatur humor: et 
postea immissa zona tantum findatur de corio quoadusque ad sanum 


6 post minuatur del. et incidatur m. 7 39 desicuit © destituit D deli- 
tuit P edd. 


60 
fol. 368V 


61 


62 


corium fissura descendat: et quidquid putredinis vel putridae carnis 
invenitur, abiciatur et vulnus stuppa impleatur, et sie fiat omni die 
donec vulnus periecte sanetur. Si autem aestimetur quod iterum 
collectio fiat talis apostematis, iterum corium findatur et digitorum 
expressione putredo exprimatur, et ex utraque parte colli primo die 
et septimo et nono et quintodecimo minuatur: et hoc fiat provida 
consideratione secundum proportionem humoris ex quo nascitur apo- 
stema et secundum alia accidentia ex quibus aliquando nasecitur haec 
infirmitas. 

Ficus est mala congelatio humoris rubicundi coloris vel lividi 
vel etiam fusei sine pilis extra corium crescentis in modum ficus 
maturae: unde etiam tale nomen accepit. Nascitur autem ex nimio 
intercutaneo sanguine. Cura autem istius morbi est quod si gibus 
fici in collo vel in alio membro latus apparuerit, oportet quod tunc 
eo latius de corio quod figuram fici ambit, findatur et bene aperiatur, 
ita quod foramen in medio rotundum fiat. Inter ficum autem etsanum 
corium ponatur pasta de subtili farina bene glutinosa vel argilla si pasta 
in promptu non habetur ne forte sanum corium laedatur. Fiat autem 
postea de viridi marubio tortula bene trito et calefacto super lapidem cali- 
dum vel ferrum latum calidum et bene calida haeec tortula fico immittatur 
et comprimatur quamdiu est calida, et cum infrigidata fuerit, apponatur 
alia calida et sic fiat, donee ficus incipiat albescere. Deinde fiant 
tortelli de nasturtio aquatico vel viridi et cortice arboris nueis: illi 
tortelli super ficum comprimantur vieissim calefacti donec aequalis 
fiat corio sano gibus fici et bene permittatur exire humor putrefactus. 
Deinde pulvere calcis vivae vel pulvere cretae cum qua fiunt per- 
gamena, ficus impleatur et ferro aequalis latitudinis cum ficu combu- 
ratur usque ad carnem vivam et corium sanum cavendo diligenter ne 
nervorum aliquis qui forte ibi est vel musculus vel membrum sive 
iunctura aliqua ferro tangatur: et tunc fimus bovis recens vel stercus 
galli vel columbae cum sapone bene tritum et commixtum per duos 
dies alligetur: et tunce cum aliquo unguento calido per diem semel 
inungatur ut pentamiron vel aliud simile donece sanetur: et tune ali- 
quamdiu aqua frigida lavetur et foveatur locus. 

Si autem gybus fiei fuerit latus in summitate secundum longi- 
tudinem et latitudinem et iuxta sanumjcorium fuerit strietus, aceipiatur 
unum fillum de serico et seta vel pilus de cauda pulli equi virginis 
quinon coierit: ethaec simul cocta prius et complicata, fiant corda cum 
qua corium fiei strietissime ligetur: etsilaxetur, iterum religetur donec 
cadat per seipsum id quod in ligatura apprehensum est. 

Si autem iterum ficus renascatur, tunc oportet eirculum pastae 
vel argillae tenacissimae sicut superius diximus cireumponere inter 
sanum locum et laesum et findere ficum et mel calidum infundere 
quia illud est mundificativum providendo diligenter ne mel calidum 


20 


30 


40 


2 


3 


3 


4 


o 


or 


0 


Dr 


oO 


per sanam pellem distillet: et post paucam moram tam mel quam 
eireulus abstergantur et sanetur locus laesus sicut superius dietum est. 

Si autem tales nascentiae in corpore equi multae crescunt, 
oportet quod secundum suae fortitudinis proportionem minuatur. 

Si autem forte locus sic laesus nervosus fuerit, cavendum est ne 
nervus aqua frigida lavetur: quia nervus ipse frigidus est per naturam 
et ex aqua in stuporem vertitur et putrescit:! et si necesse fuerit quod 
nervus ipse incidatur, melius. est praecidere quam pungere vel lapide 
conterere: quia nimius dolor puncturae impedit sanitatem magis quam 
praeeisio nisi sit de nervis magnis qui abscidi non possunt. Cura 
autem nervi sie laesi calidis debet fieri et periora = tivis, sicut cum oleo 
et sa[ln]gimine et melle bene coctis, quibus fomentari debet locus: et 
fiat emplastrum de pulvere bacarum lauri et cimini et commisceatur 
mel et apponatur, et foramen aperturae apertum servetur, donec totum 
egrediatur pus. Si autem nervus lapidis percussione vel casu equi 
vel alia de causa obtundatur et stupescat, prius cum aqua et cinere 
ligni calidis fortiter fricetur et fomentetur et comprimatur et deinde 
unguento calido quod haberi potest ungatur et fortiter fricetur. Si 
vero caro sit vulnerata et nervus collisus ac putridus effectus, em- 
plastrum factum de farina fabae vel ordei cum melle et vino insimul 
coctis donee inspissentur et super dolorem appositum iuvat. 

Adhuc autem emplastrum factum de melle et radice ebuli et 
alteae et brioniae et lilii super dolorem nervorum ligatum multum 
confert. Attendendum etiam quod si nervus per longitudinem vel 
obliquitatem ineidatur, non de facili consolidatur et forte impossibile 
erit ipsum consolidari. Cum autem talis ineisio aliquando facta fuerit, 
longi vermes terrae qui lumbriei terrae vocantur, accipiantur et bene 


contriti cum melle commixti calefiant ad ignem et parum calefiacti‘ 


nullo alio mediante medicamine apponantur: hoc enim iuvat. 
Venarum ineisio aliquando fit in equo et hee inciduntur per 
medium sieut inciditur lignum cum serra. Ne ergo tune sanguis vel 
reuma ad membra fluat debilia sicut sunt oculi et pedes et cetera 
membra, haec ergo incisio sic fieri debet. Corium in loco incisionis 
primum aqua calida fomentatum et a pilis primo rasum manibus diu 
fricetur, ita quod aperiatur aliquantulum et tunc ab alio corio ele- 
vatum findatur corium secundum longitudinem venae quae findenda 
est, et tunce vena a carne separetur et findatur: et si grossa est et 
repleta, extrahatur ex fissura sanguinis quantum sufiicit, et tunc ele- 
vetur cum sude mollis ligni ad spatium duorum digitorum et tunc filo 
molli ligetur ex utraque parte eius quod abscidendum est: et quando 
facta fuerit praecisio, capita venarum ex utraque parte aliquantulum 
adurantur et tam filum quam capita venarum extra vulnus dependeant 
ut vena quae inter ligaturas est putreiacta, leviter abstrahi possint 
tam fila quam partes abseissae venae. Si autem sanguis in aliquo 


64 


fol. 369r 


65 


66 


67 


fol. 369v 


membro et praecipue in pede congregatus fuerit, antequam extrahatur 
debet vena ex inferiori parte ligari et non ex ea parte quae ad cor 
dirigitur et tune aperiri et sanguis exibit. 

Si nervi aut musculi spatulae ex punctura calcaris vel ex alia 
causa laedantur vel etiam inflentur, radantur primo pili in cireuitu, et5 
tunc calido oleo vel sagimine lardi saepe locus laesus ungatur: et 
tunc folia absinthii vel eiusdem teneri ramusculi vel ebuli bene con- 
terantur et cum buthiro conficiantur et emplastrum inde factum 
superligetur et foramen puncturae aliquamdiu apertum detineatur et 
sie curabitur. 10 

Si autem huiusmodi inflatio sine adiutorio medicaminis diu stans 
inveterata fuerit, corium in fine ad duas extremitates ubi inflatio desinit 
caute aperiatur et zona immittatur cavendo de nervis et venis, et haec 
moveatur donec pus collectum extractum fuerit. 

Si autem iuxta collum ex punctura spatulae aut lateris inflatus ı5 
fuerit equus, oportet quod inzonetur in pectore: et tune cavendum 
est ne nimis prope spatulam haeec fiat inzonatio. 

Inflatio autem frequenter fit, quando aqua frigida per puncturas 
intra corium equi ex motu calefacti intraverit, et postea per duos vel 
tres dies sine labore et sudore quieverit. Cura autem est quod prius 20 
locus inflatus cum ebulo aut livistico aut absinthio bene suffumigetur, 
ut laesa loca bene sudent: deinde furfures tritici in faece vini vel 
bonae cervisiae vel suco ebuli vel foliorum sambuci commisceantur 
usque ad spissitudinem et sic loco laeso alligentur: et tunc duae vel 
tres zonae si opus est inter spatulas et ylya equi caute ne nervi» 
laedantur immittantur: quia nisi caute fiat, nervus qui a virga usque 
ad pectus per medium ventrem descendit, aut magna vena lateris 
laedetur. 

Si autem equus inter cingulas ex eo quod nimis einetus diu 
pergit, laedatur aut forte in vena lateris pungatur et propter stric- 30 
turam puncturae sanguis emanare non potest, et forte ex hoc inflatur, 
oportet quod post quinque dies quando maturum est pus, apertura 
corii pus extrahatur ita quod digitorum compressione noxius humor 
exire compellatur. 

Est autem morbus equi quem quidam radunculum vocant: est 3; 
autem tumor latus rubei coloris occupans cutem et carnem usque ad 
profundum cum ingenti continuoque fervore et cutis pulsatione loci 
illius: = et hie fit in vulneribus et in puncturis nervorum ac muscu- 
lorum atque in magnis laesionibus dorsi et lateris animalis, aligquando 
etiam accidit sine aliqua extrinseca laesione: sicut etiam in homine 40 
aliquando accidit in loco in quo confluunt humores, quamdiu humo- 
res confluentes sunt in motu et manentinfervore: tali autem membro 


25 ante ne del. nec m. 1. 


or 


10 


15 


20 


30 


35 


40 


non convenit nisi frigidis tangi ne membro illi vel vicinis dolores 
maiores eveniant: vel ne forte ad interiora humores confluant et 
mortem animalis inducant, si calida apponantur quae attractiva humo- 
rum esse dinosceuntur. Oportet igitur humores sic confluentes em- 
plastris repercussivis repellere et evaporativis educere, aut' compri- 
mere aut desiecare. Naseitur autem haec infirmitas ex sanguinolentis 
humoribus superhabundantibus ad laesum locum defluentibus propter 


debilitatem a se repellere non valens, nec ad evaporationem aut ad 


saniem mutare. Diversificatur autem radunculus secundum diversi- 
tatem qualitatis et naturae humoris qui in corpore dominatur. 

In eura autem ante omnia oportet cognoscere originem omnium 
causarum, ut secundum quod causa postulat, medicamina adhibeantur. 
Oportet igitur seire quid in principio et quid in augmento, quid in statu, 
quid in declinatione singulis causis adhibere conveniat et maxime in 
tumoribus: quia tumores in diversis membris ex diversis aceidunt cau- 
sis: etideo gravia pericula et multotiens instabilia corpora efficiunt nisi 
diligenter congruis succeurratur medicaminbus. Si autem sanguinem 
subtrahit propter plenitudinem conveniat, minutio fiatin contraria parte 
doloris, hoc est si inferior pars dextrae molestetur, de superiori parte 
sinistrae sanguis extrahatur. Si vero superior pars molestetur, extra- 
hatur de inferiori sinistrae. Et hoc intelligendum est si fluxus est in 
prineipio velin augmento. Si autem est in declinatione vel in statu, fiat 
subtractio de proximo membro illius partis. Verbi gratia si tumor in 
femore vel genu descenderit, fiat minutio in pede. Si vero tumor ex 
multo tempore, iam transacto fervore et impetu doloris minuatur, atque 
color mutetur, et tamen spissus humor grossitudine sua loco inhaereat, 
quasi quiddam glutinosum et aliter non possit auferri, locus aliquan- 
tulum profunde scarificetur quando equus est calidus, et tunc spissus 
humor et sanguis appositione ventosae extrahatur: et tune sieut 
vulnera curentur ipsae plagae scarificationis. Fit autem medicamen 
emplastri generalis quod optime facit ad secandos omnes tumores, 
scarificationes, radunculos, dolores et adustiones ferro factas et duras 
et ad calidos tumores infrigidandos ac mollificandos. Sumatur absinthii 
pars aliqua cum vitello ovi et cum tantumdem puri sagiminis et com- 


misceantur et modicum subtilissimae farinae ordei velavenae addatur. 


et loco doloris in hyeme calidum, in aestate frigidum apponatur. 

Est etiam aliud emplastrum quod radunculum curat et tumores 
et vulnera sanat: et hoc est quod duae mensurae suci api et duae 
vini cum una veteris anxungiae a sale mundatae commisceantur, ita 
quod anxungia liquefiat et per vasa coletur: tunc enim sal in fundum 


13 principio corr. ex -iu m. 2 25 ante fervore del. minore m. 1 
26 ante mutetur del. minuatur m.1 29 ante extrahatur del. scarificatur m.1 
34 sagiminis in marg. pro deleto sanguinis m. 1. 


69 


fol. 370r 


descendit: et cum factum fuerit frigidum, duae mensurae crudi mellis 
sibi commisceantur et hiis omnibus flos farinae triticeae usque in- 
spissationem addatur, et hoc calidum radunculo apponatur, et valebit. 
Fit etiam emplastrum ad tumorem dispergendum cute integra existente. 
Porri igitur gracilibus radicibus abiectis, subtilissime secentur, et in5 
sagimine frigentur et calidum hoc alligetur. 

Est adhuc aliud emplastrum ad tumorem repellendum et com- 
primendum ubi cutis est integra radunculi. Sumantur tres mensurae 
fimi arietis qui numquam aqua madefactus fuerit, et duae mensurae 
suci herbae benedictae sive gariofilatae et tantumdem crudorum ovo- 10 
rum vitelli et una mundi sepi arietis et una floris farinae siliginis vel 
irumenti et haec omnia bene commisceantur etaliquantulum coquantur 
et calidum totum alligetur. 

Stranguilina dieitur infirmitas eo quod omnes meatus gutturis 
equi per quos hanhelitus ad nares a profundo pectoris dirigitur, cum 15 
tussis gravedine constringit. Fit igitur ex putrida esca et contraria et 
ex aqua nimis spissa. Fleuma enim in pectore et corpore equi coad- 
unatur et in eo multa otiositate. Fit etiam aliquando ex sSicea esca 
cum pulvere comesta vel ex potu nimis frigido, vel etiam in tempore 
trigido quando nimis de eo equus sumserit et post illud sine cale- 20 
factione vel sine coopertorio in frigido loco steterit, et maxime si 
ante hoc lassus fuerit et vacuus ab esca. Sanguis autem nullo modo 
attrahatur donec fleuma maturatum fuerit et reuma per os et nares 
sine tussi desinat et hanhelitus seecundum morem sani exeat animalis. 
Quod si sanguis forte fluat, humor difficile excoquitur ex frigiditate 35 
quae contingit ex sanguinis inopia nisi valde in eo sanguinis habunda- 
verit. Haec autem infirmitas equum ad perniciem eito dedueit, si cito, 
hoc est infra octo dies laboraverit. Est autem «) attendendum quod 
in hac equus laborans infirmitate frequenter infra duodecim dies evadit 
vel in morvellam transibit et tunc periclitabitur. Sie igitur dietis de 30 
causis aceidit stranguilina. 

Aceidit autem etiam aliquando ex nimia frequentatione alterius 
equi stranguilinam patientis propter hanhelitum, sieuit iam ante dic- 
tum est. 

Cura autem huius infirmitatis est quod aceipiantur cortices alni 35 
arboris quae crescunt super ripas aquarum et bene mundentur ab 
exterioribus superfluitatibus, et ponantur in olla nova et aqua clara 
superfundatur, quae bulliat fere usque ad consumptionem et iterum 
alia et tertia similiter infusa bulliat usque quod fere consumatur et 
tunc id quod remanet cum sagimine lardi quae tantumdem sit sicut 40 
aquae: et hoc totum colatum bene et depuratum in disco vel alio 
vase ponatur et cum aliquo instrumento in nares equi ponatur, et 
caput equi capistro vel freno fortiter sursum ligetur doneec liquor a 
naribus in caput decurrat: et tunc pascatur herbis calidis aliquibus 


2 


3 


4 


or 


oO 


or 


0 


[37 


o 


quae calefacere et extenuare possunt humores. Furfures etiam ad 
hoc plurimum valent. Si autem hyemps est, comedat herbam quae 
dieitur seneciones et pultem tenuem de fritici furfuribus cum aqua 
calida. Si vero stranguilina ex frigiditate capitis vel tussis sicca 
pectus equi concutiat, herba quae dicitur semperviva trita cum aqua 
ad trasglutiendum ei detur tribus diebus. Odorifera etiam calida 
iuxta ipsum ad calorem excitandum ponantur, et quae interiora 
humectent. Adhuc autem folia ebuli et seneciones tritae imponantur 
ei et valent. Adhuc autem tegulae calidae et alia calida super eum 
ponantur et praedicta herba et panni linei humidi, quibus tegulae 
eireumvolvuntur, equo circumponantur et herba etiam in vase ponatur 
et nares equi inde sufiiumigentur et cooperiatur caput equinead alium 
loeum nisi ad nares possit evaporare, et sie diu sufiumigetur: et si 
fumus forte nimis cito deficiat, aqua calida naso imponatur: deinde 
ante aliam escam radix malvae cocta et contrita cum butiro quod 
non est salsum vel cum sagimine commixta in collo equi ut trans- 
glutiat ponatur, et pultem factam de foliis malvae et senecionum et 
detur equo. Adhuc autem valet in casu isto quod zonae lini vel ca- 
nabi bene mundati ponantur per collum equi ex utraque parte cannae 
gulae ita quod zona a zona distet spatio trium digitorum: et hee zonae 
dimittantur donee cadant per se vel donec a stranguilina equus sanetur. 

Cancer morbus est equi qui corium late comedit cum carne, et 
est coloris fusci eo quod ex nigro et spisso sanguine generatur. Si 
autem hie morbus labium equi comedat, semen canabi valde desiccetur, 
et pulvis subtilissimus inde factus superaspergatur bis in die donec 
sanetur. Interim autem ab omni aquae humec&lt;ta)tione praeservetur, 
et sanguis sinistrae partis colli si necesse est extrahatur. 

Frenes morbus vocatur eo quod in eo morbo maxima discursio 
humorum renes equi mordicat et immobiles facit: bestia vero ipsa 
sicut ex gutta caduca ad terram cadit, et sic humores ad cor discur- 
runt: et ideo cito aliquando infra duas horas moritur. Haec autem 
passio saepius in calido quam in frigido aceidit tempore propter hu- 
morum calefactionem. 

Est autem cura huius infirmitatis quod vena grossa quae est 
intra ambas coxas, et vena quae sub cauda est, per spatium longitu- 
dinis quatuor digitorum a natibus incidatur ut sanguis a natibus ex- 
trahatur. Et hoc fiat cito quia differre evacuationem in tali passione 
est periculum. Sanguis autem usque ad defectum fere fluere sinatur, 
quia immoderata repletio immoderata indiget evacuatione. Si autem 
renes debiles post aliquot dies convalescere non valeant, duae cocturae 
per medium renum equo fia&lt;n)t et cerefolium coctum cum adipe tri- 
tum saepe desuper imponatur ne adusta loca sine pilis appareant. 

Cornu vocatur infirmitas, eo quod corium in carne dorsi vel 
sola caro antea laesa videatur sicut cornu indurata. Solet vero 


fol. 370v 
4 


1388 Alberti Magni de animalıibus 


contingere cum equus ex nimia sarcina laeditur et inflatur, et quando 
grave honus super se tulerit, antequam inflatio sedetur. Aceidit etiam 
aliquando cum tergum laesum sit et inflatum et excoriatum et ante- 
quam omnino sanetur, equitatur et ex multo labore tergum multum 
sudet calidum et humidum sudorem. Cum autem hoc aceidit, oportet 
quod per tres vel quatuor horas sella non remota stare in pace di- 
mittatur donec tergum sit infrigidatum et iterum sic sella remanente 
iterum equitetur: quia aliquando cornu aceidit cum pili tergi nimis 
longi sunt, quia tunc sudore coadunantur et villosi efficiuntur et forte 


5 


aliqua dura res sicut lapis vel lignum vel pannus involutus est inter 10 


sellam et dorsum, et tunc titubat pondus, « et laeditur equus. 

Si autem radunculus in cornu aceiderit et latera et dorsum 
occupaverit, antequam cornu totum aut in maiori parte auferatur, 
animal moritur aut vix evadit et cum magno labore. Est autem cura 
huius infirmitatis ut pili primo eireumeirca radantur, et si cornu sine 
apertura sit et radunculo quod per totum cornu scarificetur multis 
scarificationibus et in profundum ut laesus sanguis possit exire. Si 
autem inflatura sit diu inveterata, tunce per duas horas aqua calida 
locus fomentetur ante scarificationem, in qua aqua apium vel elle- 
borus vel myr quod alio nomine morsus gallinae vocatur, sit decoctum 
ut sanguis subtilietur. Postea emplastrum factum de ebolo et apio et 
foliis sambuci bene contritis cum modico sagiminis vel vino calefactis, 
calidum superligetur aut emplastrum factum cum suco morsus gallinae 
vel senecionum vel subtilissima farina siliginis vel frumenti cum qua- 
tuor vel quinque ovis calidum apponatur, et post hoc corium cornu 
cum candenti subula per diversa loca perforetur, et postea cum gTosso 
panno canabi vel lini cornu tegatur ita quod pannus cornu undique 
quatuor digitorum latitudine excedat, et postea frustum lardi baculo 
de corilo vel salice infixum super flammam accendatur ita quod sa- 
gimen per baculum decurrens per pannum cornu superpositum loecis 
perforatis in cornu instilletur ita quod ad interiora per pannum pe- 
netret, et postea alio panno mundo super priorem pannum supposito 
equitetur donec equus sudet bene: postea si necesse fuerit de eodem 
sagimine in aliquo vase collecto equus cum penna inungatur in loco 
cornu donee penitus evelli valeat, et postea testudines cum suis conchis 
contritae desuper emplastrentur, donec cornu solvatur: et si necesse 
sit eum equitare, interim emplastrum auferatur. Ablato autem cornu, 
uleus cum stuppa non multum ineisiva, sed bene mundata semel in 
die impleatur: stuppa enim lini vel canabi magnam habet efficaciam 
ad ulcera vel vulnera mundanda et sananda et ne caro mortua inna- 
scatur: sed caveatur ne stuppa madefiat. 


11 post equus: Item manipulus m. 1 20 myr cf. de veget. ed. Jessen 
2&gt;429. 


15 


20 


10 


15 


25 


30 


35 


40 


Caro mortua in vulnere equi nascitur cum cura vulneris 
prolongatur, aut non congruis curatur medicamentis. Signum autem 
huius est infirmitatis, quod haec caro aliquando cutem transcendit et 
alii carni non assimilatur et in tactu non sentit de facili. Si ergo 
cutem transcendat et dura sit, rasorio acutissimo usque ad bonam 
carnem incidatur nisi venae vel nervi impediant vel urtica Graeca 
immittatur: haec enim corrodit carnem mortuam. Deinde fimus bovis 
recens apponatur vel stuppae cum vitellis ovorum madefactae usque 
in tertium diem alligentur, ita tamen quod ante hoc ferro candenti 
vulnus aliquantulum excoquatur, et postea saliva ponatur. 

Caro etiam mortua sine ferro deponitur hoc modo. Aceipiantur 
tres partes caleis vivae et duae concharum ostreorum et una salis et 
una cornu cervi et subtilissime conterantur et commisceantur cum 
forti lixivia vel urina hominis melior tamen in hoc est urina pueri 
virginis et commixta formentur in modum panis et in furno deco- 
quantur et postea in pulverem redigantur, et hie pulvis semel per 
diem super carnem mortuam apponatur. Si autem in aliqua parte 
vulneris ceitius caro viva appareat quam in alia, illa pars in qua viva 
caro apparet, stuppa aliquantulum madefacta cum saliva impleatur 
et alii parti pulvis inieiatur donec ubique caro viva appareat: deinde 
stuppae madefactae aliquantulum in butiro vel sagimine apponantur 
donec viva caro cuti sive corio coaequetur. Et postea sicut superius 
de sanatione vulnerum dietum est, sanetur. 

Dieunt etiam quidam quod qui recipit ossa crurium vel lateris 
equi, et cornu cervi vel arietis et veteres scissuras soliarum de coriis 
et unumquodque per se teratur, et pulvis fiat de quolibet et de cuius- 
libet pulvere aequaliter aceipiatur, et bene commisceantur, et ad utili- 
tatem reservetur, quia multum exsiccat vulnera et rodit carnem mor- 
tuam. Quidam etiam hiis apponunt origanum et corticem quercus. 
Si vero oporteat animal interim sarcinam ferre, tunc interim stuppa 
et emplastrum auferatur et peracto labore vulnus cum vino calido aut 
urina aut aqua maris vel salsa aut aqua in qua origanum vel apium 
vel marrubium vel ebolus cocta sint, calida locus lavetur et iterum 
de supradietis aliquod alligetur. 

Est iterum emplastrum ad malam carnem auferendam, si albumen 
ovorum et vetus sapo liquefiant et cum pulvere caleis vivae desuper 
ponantur bene commixta et mediocriter spissa et festinanter super- 
posita, et valebit. 

Farcina est infirmitas a farciendo dieta quae ex nimia carnis 
humectatione et immoderata repletione vocabulum sumpsit: quam 
quidam vermem vocaverunt, eo quod superfluus humor in carne et 


12 ante duae del. una uel m. 1. 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 88 


76 


fol. 371r 
77 


1 


1390 Älberti Magni de animalıbus 


cute foramina faecit quasi foramina vermium. Naseitur autem ex san- 
guine reumatizante extra venas frequentius. Aliquando etiam nasecitur 
ex magna plaga vel ictu et livore, si haec infra duos menses curata 
non fuerint et sint in loeis concavis et inter spatulas et in lateribus. 
Aliquando etiam nascitur ex morsu alterius equi farcinam patientis. 5 

Est autem curatio istius citius providenda diligenter et quam 
eitius quia si in musculosis et nervosis et ossium iuncturis et locis 
cavernosis contingat, difficulter curatur. Sie ergo curetur: conside- 
retur enim si infirmitas in anteriori corporis contingat et ex sanguinis 
habundantia, econtra tunc de vena colli minuatur: deinde tres mani- 10 
puli gariofilatae et tres plantaginis et tres agrimoniae et unus radieis 
raphani et cum aqua puthei vel foveae parum humectentur et dentur 
equo ad gluciendum aut emplastrum factum de gariophilata et radice 
raphani aequaliter acceptis et cum modico veteris saponis vel mellis 
contritis super foramina pilis abrasis alligetur. Vel de pulvere atra- 15 
menti adusti et caleis vivae, et saponis et aliquanto melle pulvis fiat 
et intra foramina ponatur: et hoc fiat bis in die in mane et in sero 
donec infirmitas desiccetur. Si autem sint nimis strieta foramina, cum 
rasorio aliquantulum amplientur, et interim stramen ordei vel frumenti 
vel fenum comedat equus et ab avena custodiatur et a potu aquae. 20 
Si autem locus non in cavernis ossium vel musculorum fuerit, sed in 
loco carnoso, tune autem cum rasorio incidere et denudare omnem 
occultam carnositatem usque ad profunditatem farcinae melius est, 
quam foris ponere emplastrum ac postea cum ferro calido adurere 
locum, et deinde emplastrum de farina ordei vel siliginis et vitellis 25 
ovorum et agrimonia vel porris contritis bene factum apponatar. Qui- 
dam etiam omnia foramina furfuris pulte implent et deinde subula 
calefacta usque ad finem foraminis adurunt. 

Si equo grana ordei vel alicuius alterius bladi dentur aut ali- 
cuius leguminis grana pro pabulo ministrentur, et haec grana nichil 30 
penitus aut parum masticaverit et sic ventrem suum superimpleverit, 
calor naturalis stomachi pro nimia repletione illa non potest digerere, 
neque caput suum bene sursum tenere, sed illud nimis a se extendit 
et sitiens nimis potare desiderat: propter quod multi peritiam equo- 
rum habentes suis equis post multum laborem primo dant escam 35 
paleae vel feni antequam potent, et deinde grana sparsa ante eos bis 
vel ter paulatim proieiunt ex quibus non multum simul aceipere pos- 
sunt donec fame aliquantulum remissa bene commasticare consuescant: 
et si annona quam dant nimis dura sit, illam ter vel quater bene 
humectant. Si autem sicut praedietum est equus superadimpleatur, 4 
eura eius est ut a potu custodiatur donec egerat et urinam faciat: et 
si dieto modo a potu non servetur, ex nimia inflatione granorum et 


20 fenum supra del. feniculi m. 1. 


an 


10 


1 


Li 


30 


35 


40 


humiditate aquae suffocabitur, aut fluxum ventris patietur, et multum 
laborabit in illoe. Si autem in uno die vel duobus stercus vel etiam 
urinam non emiserit, duas partes radicis ebuli vel sambuci et unam 
radieis flammulae et unam malvarum accipe et in aqua bene coque, 
et decolato illo potus equo detur ad quantitatem &lt;s»&gt;eiphi unius et 
deinde equus parum laboret ut calefiat, et deinde cooperiatur:! et si 
infra sex horas non egerit, alius &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;eiphus supradictae decoctionis 
detur eidem. Sunt tamen quidam qui ipsa die manum per posterius 
equi immittentes grana attrahunt et sie viam aperiunt, sed primum 
est rationabilius et salubrius. 

Vermes aliquando in ventribus equorum superhabundant: et 
huius infirmitatis signum est quod frequenter equus super latera volvi- 
tur et ventrem pedibus posterioribus scalpere nititur, et pili in eo quasi 
in horripilatione stant erecti et gracilior efficitur solito: et nisi eito 
succurratur antequam vermes intestina perforent, raro aut numquam 
evadet. Nascuntur autem ex mala esca cum potus inopia. 

Huius autem infirmitatis haec est cura, quod omnia intestina 
iuvenis gallinae accipiantur, et integra et calida in collum equi pro- 
iciantur, et caput equi sursum teneatur, donec illa transgluciat, et sie 
per tres dies semper in mane fiat, nec permittatur interim aliquid 
comedere aut potare nisi parum aut nichil usque ad horam nonam. 
Item manipulus  unus sambuei et unus ramusculorum miricae valde 
in aqua coquantur et aqua per pannum colata infra corpus equi pro- 
iciatur si non vult potare. 

Quidam etiam periti in marescallia extremitates savinae et 
abrotani et genestae minutatim fractas pabulis equorum permiscent 
ut comedant, et aquam salsam dant ad potandum. Adhuc tres mani- 
puli vel quatuor siliginis per unam horam in aqua iacere permittantur 
et postea idem manipuli in aliquo loco ad quem ventus accedere non 
potest super nudam terram deponantur donec pullulare et germinare 
videantur, et postea minutatim secentur et successive per tres dies, 
ita quod quolibet die unus manipulus equo vacuo ventre ad comeden- 
dum proieciatur. 

Et si equus mingere non potest et minus hylaris fit solito, et 
tumor apparuerit in ventre eius, pro certo periculum vitae portendit. 
Aceidit autem haec infirmitas aliquando cum diu perrexerit post appe- 
titum mingendi et mingere non est permissus. Aliquando etiam accidit 
ex subita frigiditate post nimium calorem et aliquando ex alio aliquo 
accidente. Curatur autem tunce per hunc modum. Accipiatur mani- 
pulus unus radieis achori et unus eboli et unus agrimoniae et unus 
apii vel cer&lt;e&gt; folii et in aqua fontis bene coquantur, et postea ex 


22 Item man. cf. p. 1388 not. 11 34 ÜÜ super 7 scriptum esse vide- 
tur. Et siP SiD. ante mingere del. postea m. 1. 
88 * 


79 


fol. 371v 


s0 


82 


illa aqua duo aut tres &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;ciphi in gulam equi proieiantur ut transgluciat. 
Deinde ducatur per campum cursu mediocri donec sudare incipiat et 
postea cum palma sub ventre circa ylia cito et fortiter fricetur et 
ducatur in locum in quo equi mingere solent: et hoc saepius fiat donec 
mingat: et deinde iuxta rivos fontium aut in pratis pascatur. Atten- 
dendum autem est quod equus quanto maioris est vacuitatis, tanto 
magis se extendit ad mingendum: et ideo cavendum est ne post talem 
extensionem cito cursitetur: quia forte nervus aliquis exiliret de loco 
suo vel debilitaretur ne prius per paulativum motum in statum membra 
redirent post talem extensionem. 

Prurigo dieitur a pruriendo vel ardendo, et in hac equus se 
dentibus mordendo scalpere desiderat et assidue stare delectat. Nascitur 
autem ex putrido sanguine et ex combusto cum sanguinoso fleumate 
immixto, et praecipue quando equus in autumno cum parva esca et 
potu nimis laborare compellitur et postea cito requiescit et post ma- 
ciem cito sine minutione pingueseit et quando cito post laborem et 
sudorem, in nocte non tegitur et non bene tergitur et post purgatur. 
Aliquando etiam nascitur ex subita infrigidatione, quando post laborem 
et sudorem in frigido loco vel aere frigido stare non tectus in pace 
dimittitur. 

Prurigo vero primo iuxta carnem in collo parvis incipit ulceribus 
et per totum corium et corpus depilato equo se diffundit: et nisi cito 
succurratur, in scabiem convertitur. 

Est autem huiusmodi infirmitatis cura quod si sanguinis habun- 
dantia in causa fuerit, equus est minuendus et sagimine calido loca 
prurigentia fricanda, et die tertia cum lexivia bene lavandus est equus: 
et lexivia fiat de cinere vel favilla manipuli ordei adusti et aqua. 
Potest etiam fieri ablutio forti cervisia vel aqua in qua marubium vel 
mirica vel herba benedicta quam quidam cicutam vocant, vel grana 
ederae vel ramusculi ebol iet summitates in quibus vigeat adhuc virtus 
naturalis, et haec omnia diu sint cocta et exinde loca pruriginosa bene 
abluantur: et cum purgatorio quod strigilem vocant bene fricentur, 
et postquam desiccata fuerint loca, sequenti die bene ungantur de 
unguento quod fit hoc modo. Radices rubeae campestris et radices 
cicutae accipiantur et cum iam antedicto liquore coquantur donec 
mollescant, et postea quod durum est radicum, abiciatur et molle cum 
veteri anxungia bene commisceatur, et de illo ad solem vel ignem 
equus in locis pruriginis perungatur. Adhuc ad eamdem curandam 
pruriginem, sumatur nasturtium aquaticum et marubium rubeum quia 
istud est maioris efficaciae et cum fuligine haec bene trita commisce- 
antur et ex illis equus in loco laeso bene fricetur. 

Scabies quaedam infirmitas est in cute equorum et dieitur 
scabies, eo quod squamas sicut sunt piscium vel ferri purgamenta a 
se emittat. Nascitur autem ex nimio et putrido sanguine et ex eisdem 


a 


10 


20 


25 


30 


40 


or 


1 


o 


2 


oO 


30 


35 


unde solet prurigo nasci accidentibus. Fit etiam aliquando ex usu 
alterius equi scabiosi cum se dentibus invicem &lt;q scalpserint. Aliquando 
etiam contingit ex hoc quod escam simul aceipiunt, et de uno loco in 
quo primo pabulum sumpsit scabiosus, postea comederit alius, aut 
forte si ad eumdem locum successive se coniricant aut de eodem 
panno vel strigile successive purgantur scabiosus et sanus. 

Curatur autem haec infirmitas per hunce modum: si enim fortis 
est scabies, oportet quod primum equus minuatur: deinde cum strigile 
purgentur loca scabiosa donec aliquantulum sanguinent, et postea 
forti lexivio saepe laventur. Hoc autem lexivio fit hoce modo: Acci- 
piantur tres partes cineris de fraxino, et duae de favilla straminis 
fabarum, et una calcis vivae, et bene commisceantur, et deinde vasi 
foramen in fundo habenti imponantur et bene conculcentur et coagi- 
tentur: et id quod per foramen subtile exierit colatum per cinerem, 
in puro vase colligatur: et si vis probare si bonum sit quod fecisti, 
ovum gallinae suaviter in filo ligatum in medium immitte:! et si susti- 
netur ovum, bonum est, sin autem profundatur ovum, non valet, sed 
malum est quod feeisti: et hanc lexiviam quidam vocant capitellum. 
Et cavendum est valde ne tam fortis lexivia ad sana loca deveniat 
quia cito depilaret ea. Postquam autem locus laesus a lotura tali 
desiccatus fuerit, locus ad solem ungatur vel ad ignem de unguento 
quod reeipit pulverem sulfuris, aluminis, ellebori nigri aequaliter Ii- 
bram et semis, et pulveris herbae quae dicitur pes equi sive ungula 
caballina, et argenti vivi uncias tres aequaliter, anxugiae veteris li- 
bras tres: et coniieiatur sic: Argentum vivum cum modica anxugia 
conteratur donec colorem suum amittat: deinde pulveres iam dicti 
cum reliqua addantur anxugia et simul terantur atque bene commisce- 
antur et usui totum sic confectum servetur. 

Fit etiam oleum ad scabiem sanandam per hunc modum: Aceci- 
piatur interior cortex qui est inter lignum et exteriorem corticem 
arboris quam quidam bul vocant, quae Latine mirica a quibusdam, 
a quibusdam autem dieitur fibex, et cortex proprie liber vocatur, de 
quo candelae fiunt aliquando ad illuminandum: et depuratus cortex 
per parva dividatur, et in ollam novam in fundo tria vel quatuor fora- 
mina habente et desuper bene tecta ponatur et ad ignem lentum po- 
natur: sitque sub lare alia olla suffossa nova et bene vitrata ut li- 
quorem qui in ipsam stillaverit sine combustione retineat, et directe 
stet os eius sub foraminibus ollae alterius: deinde duae partes ar- 
gillae tenacissimae cum quarta parte stercoris equi bene conterantur 


32 cf. de vegetab. VI 107 al.,; de animal. v. ind. 


2 ante scalpserint ödem vocabul. deletum esse videtur 5 se sup. 
lin. m. 2 10 lexivio corr. in lexivium m. 3 14 colatum per cinerem 
sup. lin. m. 1 20 post laesus del. ad so m. 1. 


fol. 372r 


33 


st 


fol. 372V 


55 


et ex illa argilla ostia ollae ubi ad ollam coniungitur, optime lineantur 
ne flamma in eam possit introire vel fumus vel evaporatio aliqua 
exire: et si fumus per aliquem exit locum, iterum de argilla liniatur. 
Postea circa ollam superiorem ignis de carbonibus fiat vel siceis lignis, 
et tunc olla inferior post ignem talem de terra tollatur, et de hoc 
quod in ea est, calido loca scabiosa equi perungantur cum panno in 
illud oleum immisso. 

Adhue autem fit oleum de cornu cervi comminuto et de cola- 
turis factis de suco ligni fraxini, et de medulla sicca sambuei, et de 
suco silvestris mali arboris, et de cortice nigrae spinae de qua fit 
incaustum, praediecto modo cum duabus ollis extractum. Multum autem 
istud oleum valet contra omnem equorum scabiem et contra omnem 
cutis infirmitatem. Cum autem ungitur equus, tribus vicibus vel plu- 
ribus ungatur per diem si necesse fuerit, et a die unctionis usque ad 
sextum vel nonum diem, custodiatur ne unguentum lavetur vel coniri- 
catione corporis deleatur. 

Est et alia equi infirmitas, quae superos vocatur quando collectio 
aliqua in membris siceis colligitur, et calore naturali et calore motus 
equi ad modum ossis induratur. Nascitur autem superos praecipue 
in membris siceis quibus fortis motus exercetur, et nascitur in loco 
iuneturarum eo quod calore motus nutrimentum melancolicum nimis 
ad ossa attrahitur: quod iuncturae quia multum est a se expellunt, et 
caloris eflicacia exsiccat et indurat iuxta iuncturas, et ex hoc rigescunt 
nervi, et motus iuncturae laeditur quia quae laxa fuit, strieta ex su- 
perosse efflicitur, et equus ineipit claudicare. Cum autem primum ge- 
nerari ineipit, ceitius consideratur quando tibiae equi lavantur, quia 
tunce apparet colleectio 7 humorum in tumore iuxta iuncturas laxas 
quando pili ex humore aquae deprimuntur et coniacent. Est autem 
aliud signum antecedens istud quando scilicet calet sensibiliter crus 
iuxta iuneturam plus quam alia loca corporis: hoc enim signum est 
quod superos ibidem calore attrahente &lt;incipit&gt; erumpere. Equus autem 
sic dispositus ad superos vel habens ipsum, crure saepe cespitat et 
impingit ad loca aspera propter difficultatem flexionis. 

Curatur autem secundum hunc modum: Stantes pili prius abra- 
dantur: postea vero cum unguento pentamyron multotiens ungatur et 
bene fricetur, et calida tabula de cornu cervi cum buxo saepe super- 
ponatur, ut unguentum calore illius bene ad superos perveniat. Un- 
guentum autem pentamyron dietum sic fit: Aceipiatur veteris annonae 
apii duas partes et duas sagiminis ovorum quod fit hoc modo. Vitella 


b) 


- 


0 


ovorum duriter infra ova cocta trita aceipiantur et in patella ferri 4 


supra lentum ignem tamdiu coquantur et cum cocleario semper mo- 


17 superos —= Überbein 23 rigescit corr. in -unt m. 2 31 ineci- 
pit ante erumpere sup. lin. m. 3. 


veantur, ne patellae adhaereant donec fex a sagimine bene separetur 
et insimul conglobetur: et tunc illud sagimen aceipiatur et duae partes 
guttae mellis et una virgineae cerae et purae, et una guttae pieis 
resinae et quinque partes de oleo laurino. Oleum vero laurinum sic 

5 fit: Bacae subtiliter conterantur et in aqua diu coquantur: deinde 
per fortem pannum lineum et spissum colentur, atque duobus baculis 
fortiter exprimantur, cumque aqua infrigidata fuerit, illud pingue quod 
supernatat, cum penna colligatur et usui reservetur. Omnia igitur ista 
quinque praedieta simul supra ignem ponantur donec liquefiant et 

ı0 liquefacta simul per pannum colentur: postea isto unguento rigidi 
nervi equi ungantur et superos maxime. Sed quando in ipsis crescit 
iuncturis, ibi non est laudabile ignem vel emplastrum multum corro- 
sivum apponere, sed sicut praediximus ungatur. Visi sunt enim qui- 
dam imperiti qui laeserunt nervos propter ferri super iuncturas appo- 

15 sitionem. 

Amplius si superos in iunctura sit, tali modo bene auferri potest: 86 
Corium superossis pilis abrasis in pluribus locis cum gracili subula 
perfodiatur, ita ut foratio ad medietatem superossis perveniat: deinde 
baculus per medium findatur et fortis pannus lini vel canabi impo- 

20 natur in fissuram, in quo panno involvatur in nodum fimus arietis et 
parum salis, et in calido melle vel butiro et sagimine aequaliter ac- 
ceptis bene calefiat, atque nodus panni calidus cum baculo fisso super 
superos saepe comprimatur, donec cutis albescere incipiat: et locus 
superossis per septem dies ab aqua servetur ne aqua ad superos 

25 deveniat. 

Amplius ad idem curandum duae calcis mundatae et una de 
forti sapone et una salis bene conterantur, et in testa supra carbones 
ponantur donec bene comburantur, et postea ille pulvis super corium 
mittatur et calidus superossi alligetur et per unam diem et noctem 

30 ligatus dimittatur, et corium superossis in pluribus locis scarificetur, 
sed pilis ante abrasis, taco veteris sotularis in medio foraminis caute 
mittatur, ne pulvis ad sanum corium perveniat et illud laedat, et 
postquam supradieta ablata erunt, aequaliter cum melle vel aliquo 
alio unguento ungatur. 

35 Amplius quidam superossum cum calida subula ‚perforatum pilis 87 
abrasis, postea cum viridi virga et mediocriter grossa corili cortice 
ablato, fortiter et diu per totum superossum fricant: ac deinde empla- 
strum factum de vitellis ovorum et duriter coctis valde calidum per 
tres dies ita quod in qualibet die alligant, et taconem sicut praedictum 

40 est circa superossum apponunt. Quinque etiam vel novem rotuli 
fiant de radice raphani, et super tegulam calidam ponantur, et unus- 


18 ut sup. lin. m. 2 31 taco vid. ind, 


fol. 373r 
tale) 


sy 


quisque per se superossi alligetur quousque infrigidetur: et postquam 
recesserit, mitigantia ad cutem sanandam adhibeantur. 

Calx utrum sit viva vel non, sie videtur: Calx bene sibi cohae- 
rens in magnitudine ovi infra aquam cooperta ponatur quod si in 
parva hora dissipatur per seipsam, et ex illa aqua caluerit et parum 5 
fumaverit, &lt; viva dieitur. Sin autem, non dieitur viva. 

Attactus est infirmitas a tangendo dieta, quando videlicet pes 
posterior tangit nervum pedis anterioris qui in crure interius est, et 
tibia circa nervum tumet aliquando et aliquando non et inde gressus 
equi contrahit impedimentum. 1 

Curatur autem sic quod pili circumstantes primo abradantur, et 
deinde locus scarificetur, ut sanguis coagulatus inde exeat, providendo 
ne nervus cruris scarificatione laedatur: et si attactus novus est, post 
scarificationem gallus per medium dorsi fissus vivus palpitans cum 
omnibus interioribus calidus desuper ligetur. Siautem diutius attactus ı 
sine medicamento duravit, aceipiantur radices filicis et bene tritae 
cum modico melle vel butiro calefacto apponantur vel radices alteae 
prius in aqua coctae donec mollescant, cum pauco aliquo unguento 
vel pinguedine contritae apponantur per modum emplastri: vel duo 
coclearia sagiminis accipiantur et tria fuliginis et mellis et unum salis, 2 
et aliquantulum aceti vel de fecibus antiquae cervisiae et unus mani- 
pulus stuparum canabi vel lini, et haec omnia bene contrita super- 
ligentur calefacta per modum emplastri semel in die donec dolor re- 
cedat, et circa attactum fiant cum tenui et curvo cauterio parvae et 
longae cocturae quibus nervus non laedatur: et postea cutis laesa 
cum lardo spisso non multum calido superligato curetur. Si autem 
corium propter emplastra calida nimis ruptum fuerit, curetur unguento 
pentamyron dicto quod fieri ante docuimus. 

Equus etiam aliquando per frigidissimam et glacialem aquam 


[9 


0 


B) 


transiens ultra genua infrigidatur in nervis poblitis et cruris: et si 30 


immediate postquam de aqua exierit, infrigidatur, propter contractionem 
et rigiditatem nervorum inflexibiliores nervi efficiuntur, et sohtam 
amittit velocitatem donec per calorem iterum nervi relaxentur: propter 
quod equi adaquandi in hyeme parum in aquam sunt inducendi et in 


aestate multum. 35 


Fiunt etiam quaedam posteriorum crurium et pedum laesiones 
quas quidam mulas vocant in tempore frigido factae, quando equus 
diu via difficili et cenulenta via pergens, multum laboraverit et 
postea cenulentis et madidis pedibus in loco ubi parum straminis est 


vel nichil, ad praesepe super nudam terram vel lapidem tota nocte 4 


frigido steterit tempore: tunce enim primo ex calore motus si equus 


24 cauterio fiant del m 2 fiant BP 28 docuimus cf. p. 1394, 38 
34 adaquandi P edd. adequ. C. 


or 


10 


1 


[318 


2 


o 


25 


30 


39 


40 


iuvenis est infra aetatem sex annorum, humores ad posteriores pedes 
descendunt et per frigus sequens ibidem coagulantur, et aliquando 
generant inflationes a pede usque a&lt;d&gt; genu. Aliquando etiam seis- 
surae fiunt ac si crus sit scarificatum. Aliquando autem dum est in 
prineipio haec infirmitas sine inflatione est, sed horripilatione cognosci- 
tur, quia pili pedis et cruris in modum setarum poreci eriguntur. 
Aceidit autem maxime in hyeme, et aliquando in vere praecipue 
eirca principium, et raro in aestate. Aliquando etiam evenit in 
autumno praecipue circa finem. 

Est autem cura huius aegritudinis quod pilis abrasis inter un- 
gulam sic scarificetur locus, quod solummodo cutis incidatur ne nervi 
vel arteriae laedantur. Ante scarificationem vero oportet diu crura 
et pedes aqua tepida foveri ut humores attenuentur: et postea acci- 
piantur duae mensurae calcis vivae et duae salis et duae subtilissimae 
farinae siliginis et tres fuliginis et cum aceto vel vino conterantur, et 
emplastrum inde factum aliquantulum calidum super locum doloris 
ligetur. 

Si autem haec infirmitas per aliquod tempus inveterata fuerit, 
tune oportet pedem retro super iuncturam secari ut humor exeat, 
sicut exit gummi ex arbore viscosus et coagulatus. Oportet etiam ut 
corium versus genu findatur ita quod cum acuto ligno per modum 
subulae facto nervus qui ibi invenitur et ad modum grani ordei factus 
est, sursum elevetur et aliquantulum foris extrahatur, et illo extracto 
absinthium vel apium vel radices apii cum veteri anxungia in subti- 
lissima stupa canabi vel lini bene contrita et mundata immixta desuper 
emplastrentur et inflaturae et venae tibiarum infra crus et extra omnes 
per modum minutionis aperiantur. 

Aliquando laeditur equus ligno vel lapide vel alia re dura retro 
in pede infra ungulam sive sotularem sine tibiae inflatione et cre- 
pando finditur et humor fetidus emanat, eo quod omnis dolor reuma 
provocat: et ideo inferiora sie reumatizantia et frigido et calido in- 
digent adiutorio. Curatur autem haec infirmitas sic quod unum coclear 
mellis aceipiatur et tria iuliginis et aliquantae telae aranearum et 
urticarum symae quae suntcirca stipitem et bene conterantur, et postea 
emplastrum inde factum calidum alligetur, donec cesset reumatis fluxus. 
Ad idem etiam curandum pulvis atramenti et duo vitella ovorum et 
duo porri cum foliis simul terantur vel quatuor partes subtilissimi nitri 
et quatuor atramenti commixta cum veteri anxungia simul liquefiant 
et calida pedi alligentur: vel calida stercora hominis vel canis qui 
per unum vel plures dies ante sicca esca pastus fuerit ut pane fru- 
menti vel ordei et ossibus semel in die et haec per tres dies alligentur 


3 usque ad ?P usque a C. 


90 


fol. 3730 


9 


92 


et locus laesus ab humectatione eustodiatur. Quidam autem in ceura 
istius infirmitatis parumper ungulam findunt et corium ex utraque 
parte infra divisionem ungulae ut noxius humor possit exire. 

Aegritudo quae infundatura vocatur, accidit equo ex comestione 
multae annonae quando nimis festinanter ducitur, et postea statim 5 
cum nimia siti vel desiderio nimis biberit antequam esca sua bene 
sit digesta. Digesta autem esse esca cognoseitur si minxerit atque 
egesserit. Accidit etiam si post magnum laborem de pura et bona 
annona vel alia esca cum magna fame et ventre vacuo non potatus 
equus multa grana annonae parumper cum dentibus fracta cum suo 10 
cortice vel palea transglueiat: propter quod ut superius diximus qui- 
dam post magnum laborem ante equos suos paulatim ter vel quater 
proiciendo spargunt et sie paulatim plus addunt: et post magnum 
laborem si equus calidus sit, illico multum bibere non permittunt, sed 
equum etiam cooperiunt ne subito infrigidetur quia ex omnibus hiis 
equi saepe infunduntur: post tales enim labores cibus et potus eitius 
accepta cum humoribus miscentur et praecipue cum sanguine quia calor 
motus attrahit et praecipue in equo amplas venas habente et carnem 
spongiosam, et sic ad pedes descendit et infusionem facit. Si autem 
inter corium et carnem fluxerint, pruritum facient: et ideo caveri 20 
oportet ne statim post magna bibant exereitia nisi prius spatio unius 
horae quieverlnt. 

Signa autem infusionis sive infundaturae sunt ista: quando vadit, 
vadit titubando sicut si super ardentes carbones ambulet, et quando 
stat, tremunt pedes ipsius, nec stat membris extensis, sed quasi con- 35 
tractis, et cupit iacere continue, et non poterit propter gravedinem 
posteriora a terra erigere ac si freno anterius retrahatur, et super 
genua quasi cadit posteriora. 

Curatur autem per hunc modum. Si infusio eodem die facta 
{uerit, herba ganda qua tinetores utuntur bene teratur et de illa plena 30 
scutella cum aliquanta aqua equo ad transgluciendum detur. Idem 
etiam facit tormentilla herba omni animali infirmo si trita detur ad 
transgluciendum cum aliqua aqua. Et si in secunda die curatus non 
fuerit, tunc sanguis colli tantum extrahatur, quousque prae debilitate 
stare non possit: et dum sanguis currit, in aqua frigida ultra genua 3 
per spatium unius horae stare permittatur et postea per duos dies 
mane et sero in frigida aqua usque ad ventrem stare permittatur per 
spatium trium horarum et non sinatur per hos dies potare vel anno- 
nam comedere, sed stramen vel fenum bene humectatum comedat 
atque in frigido loco stet et in quarto die furfures tritici cum aqua 40 
tepida commisceantur et equo dentur ad sorbendum, et illis gustatis 


1 


B) 


14 ylico C 18 ante amplas del. lax m. 1 27 post terra del. re- 
pellere m. 1 30 ganda c‘. Alb. de veget. VI 352. 


or 


15 


2 


(=) 


25 


3 


oO 


3 


[210 


40 


paulatim detur ei bibere: et si per hoc usque in tertium vel quartum 
diem non curatur, trahatur ei sanguis de utrisque tymporibus inter 
oculum et mandibulam, caputque eius capistro ligetur dum sanguis 
exit: deinde per subsequentes dies fiat eidem modo praedicto. Ad 
idem autem accipiatur favilla de stramine ordei et fabarum iacta et 
ex illa fiat non fortis lexivia et cum illa cinis ligni vel favilla com- 
misceatur donec mediocriter spissum fiat: deinde graciles ligaturae 
de feno vel de stramine fiant et circulariter in lexiviam factam intinctae 
eirca crura stricte ligentur ab ungula usque ad genu continue quod unus 
eirculus alium contingat ita quod per modum spirarum totum crus 
involvatur:! et etiam dum ligantur crura, aliquid de supradicto lexivio 
inter ligaturas super tibias aliquid superponatur: et postquam infunda- 
tura sive infusio descenderit, ungula ante extenuetur et venae aperi- 
antur et sanguis exire permittatur. 

Est autem infirmitas in equo quam quidam curvam vocant eo 
quod eurve crus inflectit et impedit flexibilitatem. Est autem inilatio 
in tibia iuxta iuncturam post ‚vel ante supra genu jacta, ex concus- 
sione vel impactione alicuius duri facta. Curatur autem sic quod pili 
abradantur et per totam inilagturam multis et profundis ietibus scari- 
ficetur, et hoc caute ne nervus vel iunctura laedatur et deinde cum 
viridi baculo corili valde fricetur: postea cum ferro curvo corium quod 
est super curvam, fortiter elevetur immisso gracili et forti filo amedio 
inflaturae usque deorsum ubi desinit, et cum acutissimo ferro rotun- 
dum fiat foramen unum vel plura per quae humor concussus exire 
valeat:! et deinde forti sapone addito sale modico, fortiter fricetur et 
tune eurabitur. 

Et haec de cura equorum dicta sint a nobis. 


Ea etiam quae equi sunt, sunt in medieinam homini: quoniam 


sudor equi mixtus cum vino potatus a muliere praegnante, proicit 
fetum. Pilus autem colli equi qui iuba equi vocatur, si praeci- 
datur, aufert ab equo desiderium coitus. Sudor etiam equi in- 
flat .faciem et inducit squinanciam et sudorem fetidum. Equa si 
sentiat fumum candelae vel crueibuli exstincti, aborciet: et hoc 
similiter provenit quibusdam praegnantibus. Stercus equinum si 
cum aceto temperatum emplastretur, stringit iluxum sanguinis sive 
sit combustum sive incombustum: et si fluxus recens sit, etiam 
odoratum stercus equi stringit eum. Si cultelli vel gladii calefacti 
in sudore equi ponantur et illum humorem sibi imbiberint, toxicati 


'sunt ita quod quidquid vulnerat, continue sanguinat donec moritur. 


Si mulier aliqua non conceperit et illi lac equinum ignorante ea da- 
tum fuerit ad bibendum et postea statim vir eius cum ea coierit, fre- 
quenter coneipit. Dieitur etiam quod si pilus ad hostium domus 


15 Est au au ©. 


95 


fol. 374r 


9 


95 


96 


ponatur, non permittit cinifes in domum illam ingredi per hostium. 
Dentes equi masculi sub capite vel super caput stertentis in sommo 
positi prohibent ne stertat. Dentes pulli equini anniculi suspensi 
super puerum cui dentes cadunt, facient egressum festinum et indo- 
lorosum. Equa praegnans si super vestigia lupi incesserit, irascetur. 5 
Dieitur etiam quod equus si diu vestigia lupi vel leonis sequatur, ob- 
dormiunt et stupescunt pedes eius ita quod moveri non potest. 

39.| Equicervus || est duorum generum: quidam enim est de 
quo plura diximus in praehabitis, quem nos lingua Germana elent 
vocamus. | Solinus autem dieit equicervum esse animal ÖOrientis et ı0 
Graeciae quod habet cornua mas non femina et iubas habet per collum 
descendentes usque post scapulas et barbam habet sub mento et 
soleas sieut equus et corpus ad cervi quantitatem. || 

{{pn|40}}| Eale sicut idem testatur Solinus bestia est ut equus, cau- 
dam habens similem elefantis caudae, colore nigra, maxillas habens ı; 
ut aper, cornua habens longiora quam sit cubitus. Ad obsequium 
ceuiuslibet vecturae commoda esse dieuntur cornua quia non rigent, 
sed moventur a radicibus sicut membrum a iunctura sua: et ideo cum 
pugnat aliquando protendit unum et alterum replicat, ut si unum re- 
tundatur vel laedatur, succedat alterum ad deiensionem: et hoc animal 20 
est aquaticum et gaudet aquis fluminum. || 

41.| Enychyros animal est Orientis ad magnitudinem tauri et 
est simile aliquantulum tauro, sed sunt in eo longi crines descendentes 
ad duas spatularum partes et hii molliores et breviores sunt pilis 
equinis. Color autem corporis eius est inter nigrum et ruflum magis 35 
ad nigredinem declinans. Pili autem eius in aliis membris lanae as- 
similantur. Vox animalis huius est velut vox tauri et cornua eius 
multum ad interius inflexa et ad pugnandum habilia. Pili autem 
irontis irsutam faciunt frontem dependentes hinc et inde super oculos, 
et caret dentibus superioribus sicut taurus et crura eius sunt rari pili. 30 
In pedibus autem habet sotulares corneos sicut equus: et cauda eius 
est brevis respectu corporis sui! et cavat terram pede sicut equus: 
corium habet durum et patiens ictus, carnem dulcem et convenientem: 
et ideo venatores ipsum persequuntur: et dum fugit venatorem, ali- 
quando subsistit et pugnat quando lassatur in fuga: et tunc stercus 3; 
per quatuor passus eicit, quia fluxum cum magna ventositate patitur 
ex timore. Praeter hoc autem etiam naturaliter est multi stercoris. 


8 Thom. (10 Solin. — tragelaphus 19,19 cf. Isid. XII 1, 20; Arist. 
Zıß 1 p. 498 b 31 egs. [Vinc. 18, 55]. 9 Alb. IT 22—Alces alces L. 

14 Thom. (Solin. 52,35; 17 Jacob. 1102,48) [Vinc. 19, 37] Rhinoceros 
bicornis L. 

22 Thom. (Arist. 6vaoos ?) [bonacus Vinc. 19, 53] Poephagus gruniens L. 

3 post equini del. poiti m. 1 4 ante egressum del.ingres m. 1 17 post 
dicuntur del. ista bestia m. 1. 


a 


1 


o 


15 


20 


2 


3 


d 


o 


[es] 
[371 


Et est mirabile quia cum appropinquat tempus partus huius animalis, 
multa eiusdem speeciei animalia circa parientem adunantur et egerentia 
multum, singula stercora aggregant ad instar muri circa parientem. || 

{{r|II.1.97|97}}42. Emptra ut quidam dicunt animal est parvulum in Germania, et est animal cuius mas et femina simul cibos congregant in aestate quibus vivant in hyeme: et hos cibos per cumulos in terra recondunt: et naturaliter femina in sumendis ceibis prodiga est et avida: mas autem e contra parcus &lt; et ideo cibi aviditate ab antro ciborum reconditorum eicit feminam, et aditum: obstruit nec eam ingredi permittit. Illa autem de contra retro aditum occultum parat et cibos vorando prodige consumit. Congregant autem eibos feni et ideo in vere femina pinguis et mas macie consumptus egrediuntur. Hoc animal est quod murem montanum vocant nec invenitur nisi in 
montibus, et est maior mus qui visus est in terra nostra. 

{{pn|43}}| Ericius et erinacius et cyrogrillus sunt idem animal. Totum 
autem hoc animal est spinosum quia frigiditate complexionis viscosas 
et multas habet superiluitates quae in spinas convertuntur. Est autem 
habitans in cavernis praesagum animal ventorum et ventos timens: 
propter quod duo vel quatuor facit in antro [hJostia et ubicumque 
praecognoverit ventum spiraturum, se convertit ad plagam oppositam 
et claudit hostium per quod venit ventus: Inter quadrupedia vero 
habet hoc proprium quod testiculos intus habet super renes sicut avis, 
et ideo est velocis coitus, et duos anos ad stercus eiciendum solus 
dieitur habere. Caro autem eius dicitur esse desiccativa et disso- 
lutiva et confortans stomachum, et ventrem solvit et urinam provocat. 
Utilis autem est hiis qui ad lepram elefanticam sunt dispositi. 

| Yrieius etiam quando antequam urinam faciat agitatur, per 
redundantiam urinae ita inficitur quod etiamsi evadat venatorem, 
spinae computresceunt: et ideo a peritis post urinae proiectionem 
agitatur. Est autem yrieius pinguis porcelli modum exprimens quando 
excoriatur. Cinis autem combusti ericii cum spinis, si pici commi- 
sceatur, eicatricibus pilos reddit. | Coit autem ericius stans cum femina 
et erectus propter spinas || sicut in antehabitis naturis animalium 
diximus. 

Dieitur autem hoc animal esse ad multa medicinale. Caro enim 
eius valde est dissolutiva. Si autem siccetur caro eius et bibatur cum 
oximelle, valet contra ydropem carnosam et contra tumidam et contra 
citrinam et contra paralisim et dolores renum et contra fluxum hu- 
morum ad viscera. Epar eius desiccatum ad solem calidum super 


4 Eniptra? Thom. (5 lib. rer.) [Vinc. 19, 54] Marmota marmota L. 

15 Thom. erinacius (15 Glosa 16 Exrperim. 19 Ambros.VI 4, 20: 20 Plin. 
8,133 cf. Arnold II 4,23b ex Jorach; Isid. XII 3,7 Jacob. 1113, 31; 27 lib. 
rer.) [Vinc. 19,59] Erinaceus europaeus L. vid. ind. 

32 Alb. IV 53 egs. 


9 


@ 


fol. 374V 


9 


® 


s 


99 


100 


fol. 375r 


testam confert sicut et caro eius ad ptisim et dolores renum: et si 
fiat ex eo emplastrum, valet contra contractum nervorum et dolorem 
provenientem in ventre ex ventositate grossa et contra difficultatem 
digestionis. Valet autem contra ea quae diximus comestus assus calidus 
a patiente comestus. Hericius salsus bullitus in aqua donec separetur 
ab eo pinguedo, si cum eius adipe inungatur virga et ponatur in domo 
vel camera vel lecto, congregantur ad eam pulices. Si fiat ex jelle 
collirium et mittatur in oculos, valet contra lepram. Et si ex renibus 
eius sumatur pondus unius unciae a patiente difficultatem urinae, cum 
aqua cicerum nigrorum, dissolvit statim et dissinteriam et tussim. 
Assiduitas autem comestionis eius, generat guttationem urinae, et est 
optimum contra ventum puerorum, et contra eos qui mingunt in lectis. 

Dieitur etiam, quod oculus eius dexter frixus ad pondus unciae 
assatus cum oleo alnulae si ponatur in vase aereo rubeo, deinde 
colliriatur ex eo qui videre voluerit de nocte, nichil occultabitur ei in 
tenebris quin videat sicut de die. Sinister vero oculus frixus positus 
in vasculo infert somnum homini quando cum summitate stili ex eo 
in aurem eius miittitur. 

Hyrieius autem qui montanus sive marinus vocatur, si COM- 
buratur, purgat materiam subtilem et attenuat. Quidam etiam utuntur 
eo in ulceribus quibus superveniunt carnes pessimae. Corium autem 
ericii silvestris combustum cum mixtum cum pice liquida, si confricetur 
cum eo allopieia, curatur. Hericius etiam combustus tritus curat 
fistulam si imponatur in eam. Sanguis eius mixtus cum melle si ex 
eo fiat gargarismus cum aqua calida, removet grossitiem vocis et 
raucedinem. Sanguis autem eius ex decollatione sumptus cum tan- 
tumdem olei mixtus, si inungatur cum eo corpus viri ignorantis, ligatur 
ab omnibus mulieribus usque ad mensem: et si abscidatur caro eius 
absque decollatione, deinde suspendatur super bestiam vel super ho- 
minem ceuius minctura difficilis est, statim minget. 

Hericius montanus melior est domestico et habet spinas in mo- 
dum acuum et consimilis est in cura. Melioris etiam est comestionis 
et magis iuvat stomachum, et fortior est super mollificatione ventris, 
et ad inducendam urinam. Omnis ericius combustus positus super 
plagam habentem carnem superfluam removet carnis superfluitatem. 
Allopiciae etiam est medieina. Sumatur cinis ericiorum marinorum 
et ex gallis rubeis et amygdalis amaris et quantum est hoc totum, 
pro media parte sumatur de stercore &lt; muris et teratur hoc totum 
cum aceto multum et supponatur loco allopiciae et curat eam: et tanti 
iuvamenti est si sumatur de cinere aut de cinere corii eius aut de 
ceinere capitis eius aut de cinere interiorum eius cum sepo ursi. Jam 
enim incipiet humor recurrere absque labore postquam inde fricatur 


8 eolligium? € 19 Hyrieius marinus = Echinus esculentus L. 


Bu 


[8 
[dt 


30 


locus donec rubescat. Hericius etiam marinus permixtus cum medi- 
cinis scabiei confirmat eas in suo effectu. | Plinius autem narrat quod 
et vulgare est quod ericius uvam vel poma portat involvens se in ea 
et infixa spinis defert secum. Dicit etiam quod cum timet involvendo 
se intra sua arma recipit: sed cum in aqua calida ponitur, delectatus 
aqua membra relaxat et ad propriam se formam convertit. |) 
44.| Erminium || quod quidam ermelinum vocant | animal est 101 
parvulum figurae mustelarum, hyeme candens ad instar nivis, aestate 
autem fulvum sicut mustela: candet tamen semper in ventre etin ex- 
tremitate caudae nigerrimum est: mures insequitur et aves et carnibus 
vescitur, et pellibus eius decorantur hii qui in vestitu gloriantur. |] 
45.| Falenam dicunt animal Libiae in desertis agens superbis 
et se contra ipsum erigentibus hominibus infestum et decerpens eos 
cum vicerit, et humiliatis coram se hominibus parcens et eos evadere 
aliquando permittens.|| 
46.| Furonem vel furunculum Gallici furettum vocant, et est 
animal parvum. maius mustela inter album et buxeum habens co- 
lorem. Est autem ferum et audax, cuniculos de antris in retia ex- 
pellens, omnibus animalibus infestum aut propter iram ut dicunt 
20 quidam, aut propter sanguinem quem bibit, licet carnes non comedat. 
Partu est fecundum, septem vel novem aliquando simul edens partus: 
prostratum coire dicitur: femina tempore luxuriae mare carens tumeseit 
et moritur, quadraginta diebus impraegnatur. Partus XXXta diebus 
manet non videns et cum aetatem LXX ta dierum impleverit, venatur. || 
25 Est autem hoc animal medieinale ut dicunt. Virga enim 102 
furonis masculi magnae utilitatis est eis qui patiuntur in vesica 
et eis qui guttatim et cum difficultate mingunt, si teratur ex 
eo uncia et misceatur cum modico gari et potetur. Si hoc ani- 
mal momorderit aliquem et locus morsus sit subnigri coloris, et 
so augeatur in eo dolor, cura illius est ut potetur vinum purum et 
ponatur in hora una emplastrum super morsum ex cepis tritis et alliis 
tritis. Melius tamen est ut fiat emplastrum ex akl)iis et foliis ficus 
et cimino tritis. Fel eius si potetur perimit nisi potanti per medicinam 
subveniatur. Furonis autem cerebrum cum aceto frixum et bibitum, 
35 eurare dieitur morbum caducum. Si ex sanguine eius apostema post 
aurem proveniens inungatur, confert. Medulla eius combusta si cinis 
eius sumatur cum cera liquefacta cum oleo lilii, confert ad idem. 
47.| Furioz autem animal est Arabice sie vocatum et est in- 108 


a 


1 


o 


1 


or 


7 Thom. [Vinc. 19, 55J). Mustela erminea L. 

12 Thom. [Vinc. 19, 56]. Mungos ichneumon L. 

16 Thom. [Vine. 19,57]. Mustela furo L. 

38 Thom. (alkovoos Arist. Zıe 2 p. 540 a 10) [Vinc. 19, 57]. 


35 ante apostema del. cera m 1. 


104 


temperatissimae comestionis ita ut propter cibum saepe incurrat 
periculum, et est parvae vitae propter excessum suae corruptionis. 
Est autem ferventissimum in coitu ita quod in feminam grassare vi- 
deatur: et cum coitum perficere non poterit, clamat: coitum autem ex- 
ercet prostratum super feminam more hominum siceut et simyarum genus.|| 5 

{{pn|48}}| Feles bestiam Plinius dieit in antris habitantem quantitate 
parvam, malicia et dolis maximam: stercus ex antro proicit et humo 
operit ne deprehendi possit indicio stercoris eius habitatio. Bestias 
autem in quas potest tractu gravi et doloso corporis insidians ubi 
apte locatas videt insilit et interficit et devorat. || 10 

49.) Fingae ut PPlinius dieit animalia sunt Ethiopiae fusei coloris, 
mamillas geminas in pectore habentes sicut homo, nee fera multum 
quae domari non possint nec etiam ita mansueta ut nocentibus non 
noceant. Pacem enim habent cum pacem secum habentibus. || 

50.| Glis animal est notum et estcolore varium in dorso griseum 15 
et in ventre album, brevioris pili et tenerioris corii quamid quod vere 
varium vocatur. Animal autem est de genere muris, suco pomorum 
vescitur, in silvis vagatur, hyeme tota dormit et aestate evigilat etin 
dormiendo pingueseit: || et ideo versus Boemiam et Carinthiam in 
autumno rustici in silvis cellaria parant et in hiis se collocant ista 20 
animalia in numero permaximo et in eis ad esum hominum colligun- 
tur. | Est autem contra paralisim valens eius arvina, ut dieit Plinius. |] 

51.| Gali est animal quod muribus vescitur propter quod etiam 
cum serpentibus qui etiam mures comedunt pugnat et cum vicerit 
eos devorat et postea rutam comedit contra venenum. Hoc animal 
cavernis habitat et ad Meridiem et ad Aquilonem [hJostia parat ut unde- 
cumque ventus veniat, tutum sit contra ventum. || 

52.| Genetha bestia est paulo minor vulpecula, colorem habet 
inter nigrum et croceum maculis nigris interpositis: mansueta est si 
non lacessitur iniuriis, super rivos aquarum cibum quaerens. || 30 

{{pn|53}}| Guesseles velroserulae vulgariter vocantur mures quidam, 
quorum stereus habet musci odorem: et hunc odorem habet etiam 
pellis muris. Est autem hie mus in dorso fulvus et in ventre albus, 
in pratis habitans et super rivos et aliquando in domibus si prata eis 
viridantia adiacentia sint. Hoc animal stercus suum in unum congerit 35 
quasi iuvamenti aliquid sciat in ipso. 


tD 
a 


6 Thom. (Plin. 10,202). Felis ocreata domestica Briss. ; 

11 Thom. (Plin. 8,72 sphingae) cf. Isid. XII 2, 32. Cercopithecus 
diana Erzl? 

15 Thom. (lib. rer. 21 Isid. XII 3, 6; 22 Plin. 30, 86) [Vinc. 19, 131] 
Glis glis Schreb. 

23 Thom. (Arist. Zu 1 p. 609 b 29 yaAn) [Vine. 19, 58] Mustela 
putorius L. 

28 Thom. [Vince. 19,58]. Genetta genetta L. 

31 Thom. [Vine. 19,103 Rosurella]. Crocidura russulus Herm, 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1405 


{{pn|54}}Ibex est animal de genere capri colore fulvum in Alpibus 105 
Alemaniae habundans, quantitate maius magno hyrco, | vastis valde 
cornibus capite honustis, ita ut cadens de rupibus totum corpus corni- 
bus excipiat, || scandens valde rupes et cum ulterius scandere ante 

5 venatorem non valet, aliquando redit et venatorem deicere nititur: 
sed peritus venator cruribus divaricatis dorso eius insilit et cornua 
manibus apprehendit et sic aliquando de rupe depositus evadit. De 
hoc autem animali multa in praehabitis dieta sunt. 

55.| Ibrida animal est quadrupes bigenerum sive ex duobus 

ıo natum, apro videlicet silvestri et porca domestica sicut et tyturus 
nascitur ex ove femina et hirco; e contra autem musino ex capra et 
ariete:||quae enim animalia idem tempus habent impraegnationis et 
aequalitatem uteri et non multum distant in figura, commiscentur 
sicut in antehabitis diximus. 

15 56. | Istrix est animal quod vulgariter porcus spinosus vocatur, 
et est de genere ericii et habitat iuxta marina et aliquando in mon- 
tibus: valet enim et in terra et in montibus. Latet autem aestate et 
de cavernis prodit hyeme e contrario multis animalibus: et est gravis 
irae in dorso longas habens spinas quas ad libitum aliquando in 

20 canes et in homines iaculatur. |) 

57.| Tena animal est ad quantitatem lupi fere, in sepulcris mor- 106 
tuorum frequenter habitans: stabula autem libenter sequitur equorum: 
auditu frequenti discit et nominat homines et canes et vocatuls] 
deceptos oceidit et devorat: vomitus etiam singuleiendo ut homines 

&gt;; aliquando mentitur. Dieitur quod canes venatici umbra eius contacti 
latratum perdunt. Dicitur etiam quod colorem variat ad libitum. Di- 
ceunt etiam quidam quod omne animal quoa lustraverit, haeret vestigio 
ipsius. Gemmariorum etiam artifices narrant hanc bestiam in oculis 
vel verius in ironte gestare lapidem pretiosum. In collo autem huius 

go animalis pili sunt sicut in collo equi. Dicunt quidam quod ita rigent 
sibi spondilia quod collum flectere nequit, nisi toto rotato corpore. 
lorach etiam dieit quod aliquando est mas et aliquando femina et 
quod in cauda virus colligit. || Sed iste Iorach frequenter mentitur. 

{{pn|58}|Leonum tria sunt genera, breves scilicet multum hirsuti 

ss in collo, et hii sunt imbecilles: et graciles de leopardis quasi com- 
positi, et hii sunt timidi: et sunt longi et hii fortes. || 


2 Thom. [Vine. 19,59 (18,32)] 8 Alb. XXII 38 Capra ibex L. 
9 Thom. hibrida cf. Isid. XIT 1,61. 
15 Thom. (15 Solin. 30, 28 hystrix Plin. 8, 125) Isid. XII 2,35. Hystrix 
- eristata L. 
21 Thom. (Plin. 8,105 hyaena Solin. 27,23 22 Jacob 1102, 51 Arist. 
Zı9 59.594 a 31 egs. 32 Arnold. IT4, 22 d) [Vinc. 19, 61]. Hyaena hyaena L. 
34 Thom. (35 Isid. XII 2,4 ex Solin. 17, 13). 


5 non sup. lin. m. 2 10 tyturus = zirvoos. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 39 


107 


108 


fol. 376r 


| Est autem animal magnis gaudens et liberalibus: propter quod 
rex dicitur ferarum: et quia communicativum est praedae, ideo in- 
dignatur providere in crastinum et abhorret iterum redire ad sui cibi 
reliquias, sed permittit accipi a quocumque et maxime ab homine 
quem etiam non perimit nisi in magna fame quando alium non invenit 5 
cibum. Obviantes autem et provocantes discerpit et prostratis et 
veniam petentibus aliquando pareit: et cum raro formidet, scorpionem 
mirabiliter fugit et abhorret. Album etiam gallum multum timere 
dieitur: et quando domitus est, catuli percussione diseiplinatur. Cibo 
etiam superimpletus praecipue si currendum in fuga praesumserit, 10 
inmissis per os unguibus eieit, cibum etiam secundum nisi primus 
digestus sit, vix acecipit. 

| Dieunt Plinius et Solinus quod aliquando in pede vel ore in- 
fixum et impediens aliquid habens, blanditur homini occurrenti ut 
impediens extrahat, et quaerenti efugium, claudit vias nisi hoc per- 15 
ficiat. Dicunt etiam leaenam esse in concupiscentia coitus et leonem 
non multum potentem coire propter nimium calorem: et ideo leaenam 
adulterari a pardo et hoc odore percipere leonem: sed illa priusquam 
ad leonem redeat, se lavat aquis vivis et sic odorem adulterii deponit: 
sed hoc ego puto esse falsum. In blandimento caudam habet immo- 20 
bilem: in ira autem primo cauda percutit terram et postea dorsum et 
tunc insilit, et in ira calore consumitur intra seipsum. Cor tamen eius 
praecipue calet inter membra. 

| Leo proportione corporis sui fortiora et maiora et duriora habet 
ossa ceteris animalibus: propter quod collisa emicant ignem. Nec 25 
habet medullam nisi in cruribus et focilibus. Infestum habet onagrum 
et hunc ex odio venatur. 

| Dieitur etiam quasi continue febricitare de quartana. || Sed hoc 
pro certo falsum est, quia natura nullum animal facit nisi aequalitatem 
habet complexionis suae speciei debitam, et in illa est sanum. | In- 50 
firmus autem aliquando, venatur symiam et cibatus ea sanatur: po- 
tatus etiam sanguine canis sanatur aliquando. Adeps eius calidior 
est omnium animalium adipibus et perunctus eo, fugat omne animal 
et etiam serpentes. Os colli sive spondiles continui sunt et caro dura 
sicut tota sit nervus: et ideo retro aspicere non potest. Interiora 
autem eius sunt sicut canis et etiam dentes nisi quod maiores sunt, 
exteriora vero sicut cati, et cum per lapidosa graditur, intrahit ungues 
et parecit eis quasi suis armis. || 

| Caro leonis calidior est canina et cum hoc sicea: valet autem in 
cibo paralitieis, et quia tarde digeritur, generat 7 in cibo ventositates 40 


w 


5 


4 Thom. (4 lib. rer. 8 Jacob.? 9 Solin. 27, 14 egs. Plin. 8,46 13 Plin. 
8,56 Solin.? 16 Plin. 8,42 20 Solin.? Plin. 8,49 24 Plin. 11,214 25 Erperim. 
30-31 Ambros. VI 4,26 34 lib. rer. 35 Arist. Zuy 149.674 a 25 37 Solin. 
27,19) medieinae er Isaac diaet. partie. fol. 135v et Razis [Vinc. 19, 56—75]. 


a 


10 


30 


35 


40 


et tortiones. Vestes in corio eius devolutae, securae sunt a tinea. 
Corium etiam eius cum corio lupi positum, depilat ipsum et similiter 
alia coria. Si suffumigatio ex sepo eius circa aquam fiat vel ex ea 
aliquid in-aquam veniat, prohibet lupos ne bibant eam. Si sepo eius 
cum alliis trito ita quod odorem allii vincat, corpus aliquod perunga- 
tur, numquam lupi accedent ad ipsum. Si cum sepo eius liquefacto 
eireuitus ovium inungatur, numquam accedent ad eum lupi nec anima- 
lia rapacia. Si dens leonis qui caninus vocatur, collo pueri suspen- 
datur antequam cadant dentes et in ortu dentium secundorum, se- 
curum reddet a dolore dentium. Sepum leonis permixtum unguentis 
aliis delet maculas in homine. Sanguis eius confricatus super can- 
crum, curat eum. Fel leonis potatum parum curat ietericiam. Epar 
eius in vino positum et bibitum, dolorem aufert epatis. Cerebrum 
eius acceptum inducit amentiam. Instillatum autem auri cum oleo 
aliquo acuto, valet contra surditatem. Testiculus eius tritus. cum rosis 
datus, sterilitatem inducit in potu acceptus: similiter facit comestus 
assus vel crudus. Stercus eius in vino potatum, facit abhorrere vinum. 

59.| Leopardum quidam eamdem specie bestiam vocant cum 
pardo, licet diversa sit et consimilis quia leopardus componitur ex 
leaena et pardo, rufus est autem nigris maculis interpositis. 

| Est autem animal fortis irae, et cum aegrotat, sanguine capreae 
silvestis pasci quaerit et stercus hominis quaerit in medicinam: et 
quod mirabile est, camphora delectatur et custodit arborem eius ne 
accipiatur. Quando domesticatur si in saltu tertio vel quarto praedam 
non accipit indignatur, ita quod nisi sanguine placetur, aliquando in 
venatorem insilit. 

| Caro autem huius animalis est calida et sicca: pinguedo autem 
grossa cum acuitate et utilis est paralitieis, et pulsum cordis patientibus 
et capitis revolutionem, quando assatur, et patiens etiam odorem eius 
recipit, valet. Sepum etiam huius cum oleo lauri mixtum curat scabi- 
osum cuius scabies cutum ineidit. Sanguis eius confert tumori venarum 
si locus cum eo calido confricetur. Fel eius parvo pondere cum aqua 
sumptum, abscidit generationem et indueit sterilitatem. Fel recenter 
sumptum, est venenum letiferum, nec habet aliquam desiccationem: 
unde si ex eo sumatur pondus aurei, necat ipsa die: unde quidam 
potans de ipso ad pondus unciae incurrit mortem sequenti die cum 
dormiret. Testiculus dexter comestus a muliere cuius abseisa sunt 
menstrua, restaurantur: si autem assuescat esum eius, crebra fient 
menstrua ipsius. Leopardus diligit vinum ita quod inebriatus capitur. 
Cerebrum leopardi cum suco erucae mixtum corroborat coitum si 
cum eo virga viri inungatur. Medulla eius potata aufert vulvae dolores. 


{{pn|18}}Thom. (18 Isid. XII 2,11 21 Ambros. VI 4,26 24 Jacob. 1101, 5) 
[Vinc. 19, 76] medicinae e Razis. Felis pardus L. 
ee 


109 


110 


111 


fol. 376v 


60.| Lepus notum est animal celeritate vigens, posterioria 
crura habens longiora quam anteriora et ideo montem melius scandit 
quam descendat. Pilosum habet pedem, timidum est animal || ettamen 
magni cordis, sed irigidi sanguinis et frigidi cordis: | et ideo ad pastum 
non nisi nocte progreditur. Numquam multum pingueseit: et quando 
sub tectis nutritur et non movetur, aliquando ren eius dexter sepo 
operitur, et tunce moritur. Inter animalia in utraque mandibula dentes 
habentia solus habet coagulum: et hoc est melius quanto lepusculus 
est antiquior. In terris valde frigidis albi sunt || sieut in Alpibus |: in 
aliis autem quidam eorum hyeme albescunt et aestate revertuntur ad 
proprium colorem. In locis autem in quibus esse consueverunt, vix 
umquam eradicari possunt propter multiplicem eorum impraegnationem. 
Dicunt autem in Cytacha non esse lepores || sicut nec cervi nec apri 
nec capreae nec ursi vivunt in Affrica. 

| Est autem animal simplex, nullius defensionis nisi per fugam, 
et apertis oculis dormiens. Cum hoc animali mustelam dicunt dolose 
ludere, quod cum ludo lassaverit, per guttur apprehendit et fortiter 
adhaerens stringit nec propter cursum leporis separatur et tandem 
lassatum interfieit et comedit. 

| Caro autem leporina sanguinem grossum generat || multiplica- 
tivum colerae nigrae: desiccat autem et subtiliat ! et ideo valet contra 
viscerum dolorem et abseidit fluxum ventris: caro etiam eius frixa 
cum oleo si ex ea fiat clistere fluxum ventris removet et ulcera in- 
testinorum. Si comedatur caro eius assa in furno vel in patella, idem 
operatur. Si maculae nigrae umbrosae pessimae, cum sanguine eius 
ungantur, removentur. Caput leporis combustum tritum cum aceto si 
inungatur cum eo allopicia curatur. Caput assum et cerebrum comestum 
iuvat contra tremorem ex infirmitatibus provenientem. Epar leporis 
desiccatum si ex eo sumat epilenticus pondus uneciae, iuvat. Stercus 


leporis liquefactum cum aceto, si ex eo inungantur ulcera grossa vel 


impetigo ex qua exit aqua eitrina, curat ea. Stercus leporis positum 
super mulierem quae numquam peperit, numquam pariet quamdiu 
tenuerit: et si ex eo modicum in vulvam posuerit, desiccat menstruum 
et desieccat matricem exsiceatione vehementi. Qui habuerit dolorem 
dentium et posuerit unum ex dentibus leporis in parte ubi dolor fuerit, 
aufert dolorem. Leporis integri combusti einis confert contra lapidem 
in renibus. || 7 Si potaverit mulier post purgationem suam tribus diebus 
continue coagulum leporis, dieunt quidam quod prohibet conceptionem, 
et aliquando iuvat ut dieit Avicenna. Si autem imposuerit vulvae 
post suam purgationem, semper iuvat ad conceptum. | Fel leporis 


1 Thom. (1 lib. rer) 3 cf. Arist. Zuy 4 p. 667 a20 13 Cytacha &amp;v 
’Isdan Arist. Zıd 28 p. 606 a 2 egs. 39 Avicen. can. II397 ceterae med. e 
Razis elhavi XXI 110 [Vinc. 18, 61—64]. 

35 post posuerit del. dolorem dentium m. 17 38 continue sup. lin. m 1. 


mixtum cum melle albo valet contra albuginem oculorum. Pulmo 
etiam leporis superpositus oculis medetur: contritus vero et illinitus 
pedes sanat. || 

61.| Leucrocotham dicunt quidam esse bestiam ex multis 
compositam:! nam corpus habet velut asini, clunes ut cervi, pectus et 
crura ut leonis, caput ut cameli, sed oris hyatum usque ad aures, 
bifidas habet ungulas, dentes ut leo et voces hominum imitatur et 
universas bestias praecedit velocitate. 

62.| Leoncophona ut dieit Solinus est bestia modica quae 
capta exuritur in cineres, et si cineres illius aspergantur vestigia 
leonum, et necantur leones quando modicum ex eis attiigerint et ideo 
leones naturali odio hanc persecuntur bestiam et comprehensam con- 
fringunt: leones tamen in morsu ipsius exanimes fiunt:! bestia etiam 
ipsa urinam quam leo abhorret spargit contra leonem. || 

{{pn|63}}Lacta animal est in sepulcris habitans et delectatur in ca- 
daveribus mortuorum. 

64.| Lamia est animal magnum et crudelissimum, nocte silvas 
exiens et &lt;h&gt;ort[hlos intrans et frangens arbores et dissipans eo quod 
habet brachia fortia in omnenı actum habilia: et cum homines super- 
venerint ut dieit Aristoteles pugnat cum eis et morsibus vulnerat. 
Sauciatus autem morsibus eius non sanatur donec eiusdem bestiae 
rugientis vocem audierit. 

| Hoc animal in desertis et ruinosis habitare diligit et aliquantu- 
lum in vultu figurat feminam et est pium catulis quando lactat. Dicunt 
autem quidam quod quaedam lamiae sunt in Caldea capris in quanti- 
tate aequales et domesticantur et uberes sunt in lacte. || 

{{pn|65}}| Lauzany ut dieit Solinus animal est saevissimum ita quod 
etiam ipsos deterret leones: persequitur tamen omnes bestias et prae- 
eipue quae alias depraedantur, et prae omnibus odit hominem, sed 
suo pareit generi. || 

66.| Linx est animal notum, perspicax oculis ita ut secundum 
poeticas fabulas corpora solida penetret, linguam habet serpentinam 
quam ultra modum extendit, collum ceircum agit et oculos habet pro- 
minentes, ungues magnos. Lupo longior est, sed crura habet breviora: 
velox est saltu et venatu vivit, innocuum est homini, in collo varium 
fere omnis coloris, hyeme hirsutum et aestate quasi nudum. De urina 


4 Thom. (Plin. 8, 72 et Jacob. 1102, 45 leucrocota) [Vine. 19, 77]. 
Hyaena spe. 


9 Thom. (Solin. 27, 21 leoniophonos et Jacob. 1103,31) cf. Isid. XII 


2,34 [Vinc. 19, 77] vid. ind. 
15 Thom. (Glosa = 43) cf. Arnold II 4 22d de hiena ex Jorach. 
17 Thom. (17 lib. rer. 20 Arist. Zıı 37,621 a 202) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
27 Thom. (Solin.? et Jacobus 1101,1) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
31 Thom. (31 Plin. 28,122 Jacob. 1102,10 Lapidarius) Isid. XII 2, 20 
[Vine. 19, 79]. Lynx lynx L. 


112 


115 


114 


115 


fol. 377r 


eius dieitur nasei lapis ligurius, sed hune invidere dieitur homini et 
urinam sub harenis abscondere. 

67.| Lintisius animal est ex cane patre et lupa matre pro- 
creatum et colorem et mores imitans utriusque: et est ferox et acer- 
rimum. || 5 

{{pn|68}}| Lupus est animal notum, ferox et dolosum de quo dieunt 
quod si hominem videns praevenerit intuitu oculorum, vocem aufert: 
et si praevenitur ab homine, audaciam amittit: et si homo solverit 
amictum, vocem recuperat. Si lupus aliquem sequitur et ille subsi- 
stens signum inter se ponit et lupum, lupus subsistit timens illaquea- !9 
tionem. Vadens lupus per frondes lambit et lubricos facit pedes ne 
incessus audiatur. Aliquando visum est quod lupus in ore frondes 
et ramusculos salieis accepit et sic se abscondit, tantum os porrigens, 
ut capras irondes salicis pascentes deciperet. Oves odit naturaliter 
et non satis sibi, sed omnes quantumlibet multas interficit si potest: 15 
raptam tamen ovem cum audit persequentes, illaesam portat ne morsa 
et laesa sibi cursus faciat impedimentum.“ 

| Lupi in toto anno non nisi duodeceim coeunt diebus, et est virga 
eorum ossea, et tunc sunt ferociores. Ululando unus praecinit et alii 
conclamant. Famelici terra aliquando satiantur quae glis vocatur. % 
Hac etiam superimplentur cum equum vel bovem vel aliud forte animal 
prosternere quaerunt, et cum prostraverint, terram evomunt et ad 
praedam revertuntur: si quandoque praedam habent et alia se optu- 
lerit, iterum secundam invadunt quasi praesentis obliti. Quod autem 
superest, abscondunt suffodientes: tamen ex aequo dividunt hiis qui 3 
in venatione fuerint, et si superest, alios ulalatu advocant. Et guod 
dieitur quod latratu carent, est falsum. In vesica lupi syrothes lapis 
nasei dicitur. 

| Lupus vorat carnes potius quam comedat et ideo non impinguatur 
nec multo utitur potu, quia potus non iuvat cibum indigestum: non 30 
masticatus autem cibus non bene digeritur. Stercus lupi siccum est 
et cum ventositate eieitur et frequenter super albam spinam, et urina 
eius est odora. Lupi etiam aliquando homines comedunt, sed raro: 
sed postquam gustaverint, tunc homines impetunt propter carnis dulce- 
dinem. Lupi ferunt secum catulos quando fugiunt sicut et canes. 35 
Viscera habent debilia et quando infirmantur in eis, herbas comedunt . 
et praecipue draconteam ad acuendos dentes. Cetera autem ani- 
malia sana herbas non comedunt praeter hominem et ursum, si carnibus 
vivunt. Lupi senescentes difficile 7 venantur, et tunc villis approxi- 
mant et in periculum se praecipitant quasi vitam fastidientes: sunt 40 


3 Thom. (3 Experim. in libro suo) ef. Isid. XII 2,28 [Vine. 19, 78] vid. ind. 

6 Thom. (6 Jacob. 1113,9 Isid. XII 2, 24 8 Ambros. VI 4,26 = 
Plin. 8,80 11 Experim. 16 Jacob. 1113,10 18 lib. rer. 23 Solin.? Plin. 
8.83 26 Jacob. ll. 27 Plin. 11,208 syrites. 36 Ambros. ?). 


[37 


10 


15 


20 


&amp; 
[371 


oo 
o 


40 


enim longae vitae et in senectute dentes perdunt. In exterioribus 
corporis sustinent multos ictus et vulnerati se gregi luporum non 
immiscent quia oceiderentur-ab eis timentibus deprehendi sanguine ipso- 
rum, || propter quod etiam soli euntes vulnerati sanguinem suum lambunt 
ne deprehendantur, et hoc ego sum expertus. | Morsus autem lupi 
rabidi periculosus est sicut morsus rabidi canis. Est autem animal 
audax dolosum domesticabile et tune ludit sieut catulus, sed non 
deponit odium ad venatorem et agnos et animalia minuta quae lupi 
comedunt. 

| Dieunt quod Ethiopia lupos habet varios crine iubatos. || Breves 
autem lupi inter ceteros sunt magis audaces: canes solivagos inter- 
fieiunt comprehensos et suffodiunt. 

Cerebrum lupi et canis praecipue crescit et decreseit crescente 
luna, licet hoc in omnibus fiat animalibus. Cor lupi desiccatum et 
servatum, multum aromaticum dieitur fieri. Caro lupi dieitur esse fri- 
gidior carne canis et fetida. Odium autem quod est inter lupum et 
oves in omnibus membris est radicatum, ita quod cordae de visceribus 
ovium factae cum cordis de visceribus lupi factis permixtae non so- 
nant. Timpana de coriis luporum pulsata insurdant audientes. Si 
virga lupi in alicuius nomine vivi vel mulieris ligetur non poterit 
coire donece nodus ille solutus fuerit. Vestimentum de lana animalis 
quod lupus comederit factum semper est pediculosum. Cauda lupi 
suspensa ad praesepe boum, prohibet boves comedere. Epar lupi 
desiecatum et tritum si ex eo bibatur coclear, valet contra epatis 
dolorem cuiuscumque fuerit complexionis. 

Dieit etiam Gyrgyr philosophus quod epata omnium animalium 
valent contra dolores epatis. Unde vultur patiens dolorem epatis 
venatur aves magnas et epata comedit. Galienus dicit quod pulmo 
lupi coctus et siecatus et tritus cum capare et lacte iumentino com- 


9 mixtus, in potu sumptus valet patientibus defectum hanhelitus. Si caput 


lupi columbario suspendantur, non accedet murilegus vel furo nec 
animal columbis nocivum. Si aliquis in lancea calcaneum lupae fe- 
minae deferat et alii lanceati contra ipsum veniant, non ei nocebunt 
quamdiu in lancea calcaneus remaneat. Fel lupi cum grano musci 


5 mixtum et ad nares in principio et in medio mensis positum, iuvat 


eum qui est caducus. Mixtum autem cum oleo rosacio si inungatur quis 
in superciliis, diligetur a mulieribus cum deambulaverit cum eis. Si quis 
testiculum dextrum lupi cum oleo nucum misceat et mulieri cum lana 
ad imponendum vulvae dederit, removebitur ab ea coeundi desiderium, 
etiamsi fornicaria fuerit. Sanguis lupi permixtus cum oleo et auribus 
instillatus confert surditati. Dentes corium oculos lupi si quis secum 


10 (Solin. 30, 24 = Plin. 8,123 14 Experim.) medic. e Razis. 26 Gyrgyr? 
28 Galen. haec de vulpe dicit de simpl. med. fac. XI (XII 356) [Vine. 82—88]. 


116 


117 


118 


fol. 377v 


deferat, in causa obtinebit si advocatum habeat et erit dives aput 
omnes gentes. Virga lupi in furno assa et incisa si masticetur ex ea 
pars, statim excitat coitus desiderium. Dens suspensus super aliquem, 
non timebit. Timpanum magnum factum ex corio lupi et percussum 
facit crepare alia timpana. 5 

Caro lupi trita cum modico piperis confecta et cum melle despu- 
mato, coniert patientibus colicam. Si cum corio lupi venter patientium 
constringatur, valet et si assuescat patiens sedere super ipsum corium, 
valet ei. Stercus lupi cum vino albo et subtili coetum sumptum nimis 
coniert colieis, et dieitur quod corium super coxam eiusdem suspen- 10 
datur et cum filo lanae quam lupus momordit, ligetur, confert ad 
idem. Oculus dexter lupi super puerum suspensus amovet timorem et 
similiter dentes eius et corium. Si cauda in villa sepeliatur, prohibet 
ab introitu eius lupos et muscas quamdiu duraverit. 

{{pn|69}}| Luter animal est notum, longius catto et latioris corporis 15 
et longioris et longa cauda et brevium crurium, colore fuscum colore 
nitente: propter quod ornamenta in [hJoris vestium inde fiunt. In antris 
habitat super aquas et venatione piscium vivit, et licet spiret, tamen 
diu est sub aqua: et ideo pro praeda piscium gurgustia intrans ali- 
quando submergitur. Antra tanta replet piscium multitudine quod 20 
inficiunt a@rem vieinum. Domatur etiam aliquando et tunc. pellit 
pisces in retia et est animal multum lusivum quando est domitum. 
Est etiam acutorum dentium et valde mordax. || 

Caro eius est irigida et fetida: et corium eius dieitur contra 
paralisim habere effectum: alios etiam cibos quam pisces comedit, 35 
sed pisces inter omnes cibos magis diligit. 

70.) Mulus animal notum est, laboribus aptum, plus sequens 
asinum quam equum:! burdo autem e contrario || eo quod sperma maris 
operator est et formativum: et ideo mulus asini et burdo vocem habet 
equi: utrum&lt;que» tamen ex dissimilibus in complexione seminibus valde 30 
generatur et haec est causa sterilitatis in eis sicut in antehabitis late 
disputatum est. Pariunt tamen mulae in terris valde calidis aliquando 
in quibus exterior calor frigiditatem asini temperat interiorem. 

| Mulus habet ungulam cum qua si domus suffumigetur, fugiunt 
ab ea mures. || Si homo de medulla mulae ad pondus trium aureorum 35 
sumpserit, stupidus efficietur. Si duo testiculi muli in pelle eiusdem 
corii constringantur et super mulierem suspendantur, non coneipiet 
quamdiu eos super se habuerit. 

Cetera de hoc animali in antehabitis dieta sunt. 


15 Thom. (15 lib. rer.) [Vinc. 19, 89]. Lutra lutra L. 
27 Thom. (27 lin rer. cf. Isid. XII 1, 61 32 Alb. XVI 130 egs. 
34 Belbetus de sensibus secund. Arnold. Saz. IV 3, 30 d) [Vin. 18, 65—69]. 


17 quod sup. lin. m. 2 34 Mulus habet—38 habuerit in marg. sin. m. 1. 


1 


2 


2 


3 


3 


or 


d 


=) 


or 


0 


or 


{{pn|71}}| Monocerontem vocant animal ex multis compositum, 119 


mugitu horridum, equino corpore, elefantinis pedibus, cauda suilla, 
capite cervino, in media fronte cornu gestans splendore miro pulcrum 
longitudinis quatuor pedum adeo acutum quod facili ictu perforat omne in 
quod impingit. Vix autem aut numquam domari potest et vix vivum in 
hominis venit potestatem: vinci enim se videns, occidit furore seipsum. |! 

72.| Molosus bestia est magna valde in multis locis inventa. 
Rietus magnos et ingentes habet, dentes fortes et prominentes et 
ideo dure bellatur: quae licet hominibus horrenda sit et infesta, tamen 
puerorum timet verbera et fugit eosdem. || 

73.| Maricon morion sicut in antehabitis diximus bestia est 
Orientis raro visa, cuius magnitudo est ut leonis, coloris rubicundi 
tres ordines dentium habet in ore, pedes habet ut leonis, facies eius 
et oculi et aures ut hominis, cauda eius ut scorpionis agrestis, sonus 
eius ut tubae et voces imitatur hominis: velocitas eius sicut cervi et 
deceptos homines devorat. || 

74.| Manticora animal est ex multis compositum: faciem enim 
habet sicut hominis, oculis glaueis, colore sanguineo, corpore leonino, 
cauda scorpionis aculeo forti spiculata, voce tam sibila ut modulos 
imitetur fistularum et tubarum concinentium, et humanas carnes avi- 
dissime comedit et tres ordines dentium habet in ore sicut dicunt 
Plinius et Solinus, et fere est praecedenti similis. |! 

75.| Musquelibet animal est Orientis ad magnitudinem capreo- 
lae in cuius inguine sicut Platearius dieit apostema crescit de collectis 
humoribus quod maturatum collidit ad arborem, et decurrens sanies 
ibi indurata muscus vocatur:! et licet tota caro eius et stercus muscus 
sit dieta, tamen sanies est nobilior. Muscus ipse virtute perdita in 
latrinis et stercorum fetoribus recuperat et valet contra sincopim et 
cordis debilitatem et cerebri et epatis et stomachi dolores. || 

76.| Mamonetus est animal minus quam simia fuscum in dorso, 
in ventre candidum, cauda longa et villosa, collum ita magnum habet 
ut caput, et ideo ligatur in yliis non in collo.. Nasum habet distinetum 
ab ore sicut homo non continuum sicut simia, et vocatur aput ytali- 
cos spinga. Pugnat autem implacabili odio cum simiis: et licet sit 
viribus impar, tamen audacia praevalet eis, et in Oriente nascitur, sed 


1 Thom. (1 Solin. 52,39 egs. Plin. 8,76 5 Jacob. 1102, 6) [Vinc. 19, 91]. 
Rhinoceros unicornis L. 

7 Thom. (7 Adelin. aenigm. I 12) [Vinc. 19, 91] vid. ind. 

11 Thom. non ex Arist. sed er Avicenna de animal. I 1 f. 3v [Vinec. 
19, 90] Alb. II 49. 

17 Thom. (22 Plin. 8,75 Solin. 52, 37) cf. Jacob. 1102,41 [Vinc. 19, 90]. 

23 Thom. (24 Platear. de simp. med. f. XXVII 17) [Vinc. 19, 93]. Mo- 
schus moschiferus L. 

30 Thom. (31 lib. rer.) [Vinc. 19, 90] cf. Nr. 39. 


9 licet sup. lin. m. 1 30 marionetus? C. 


120 


121 


122 


fol. 378r 


bene vivit in nostris climatibus et saepe visum est. Caput habet ro- 
tundum et faciem similiorem cum homine quam symia. || 

{{pn|77}}| Migale dieitur animal parvum venenosum quod alicuius est 
vigoris in iuventute, sed continue per aetatis incrementa torpescit. Cru- 
dele est animo, sed hune dissimulans blanditur bestiis et si potest veneno 5 
interfieit, maxime equos et mulos et praecipue equas praegnantes. || 

78.| Musio est animal notum, quod murilegum quidam, alii 
cattum a capiendo vel astutia vocant: mures legit, quos carbunculosis 
oculis nocte contemplatur et in antris tenebrosis conspicit. Tempore 
luxuriae quaerit solitudinem et ideo silvestre tunc efficitur quasi 
verecundetur. Munditiam diligit et ideo lambendo pedes priores 
loturam imitatur faciei, totam etiam pellem lambendo complanat. 
Pugnant autem haec animalia obsidentia terminos suae venationis. 
Serpentes etiam et bufones interficit, sed non comedit et laeditur 
veneno nisi aquam cito bibat. Gaudet hoc animal leniter tractari 
manibus hominem et lusivum est praecipue in iuventute || et formam 
suam in speculo aspiciens ludit ad eam: | et si aliquando ab alto putei 
eamdem in aqua aspexerit, volens ludere cadit et mergitur quia aqua 
madefactum multum laeditur et moritur nisi cito siecetur. Loca &lt;calida&gt; 
diligit et auribus abeisis facilius domi tenetur quia guttas noctium 20 
in aures stillantes sustinere non potest. || Est autem agrestis et dome- 
sticus, et omnis agrestis grisei est coloris, domesticus autem diver- 
sorum est colorum. | Granones habet circa os quibus abeisis perdit 
audaciam. || 

De medieinis eius in litera © dietum invenies. 25 

79.| Mustela est animal notum, quasi mus longus || Tcum tamen 
in figura corporis magis assimilatur martaro quam muri, et habet 
anteriores dentes breviores quod non habet mus. | Similiter infesta est 
muribus || quod non esset si esset de genere muris. 

| Sunt autem duo genera, maius et minus. Maius estin ventre 30 
candidum et in dorso fulvum, cavernas terrae et petrarum fissuras 
Inhabitat, cum serpente pugnans ruta agresti se munit, catulos de loco 
transfert ad locum ne inveniantur. || Infestum est gallinis et ova earum 
sorbet et ipsas interficit: facile valde domesticatur. | In Proselenam 
insulam mustelae non transeunt et illatae moriuntur. Similiter in 35 
Boetiam illatae fugiunt. Solinus dieit quod basiliscum interfieit et 
ipsi mortuo commoritur. || 


u 


0 


- 


5 


3 Thom. (Experim.) [Vine. 19, 132]. Crocidura spe. 

7 Thom. (7 Jacob.? Isid. XII 2,38 14 ezperim.) [Vinc. 19, 92]. 

26 Thom. (26 lib. rer. = Isid. XII 3,3 30 Isid. ll. 34 Plin. 8. 226 
36 Solin. 27,53 [Vine. 19, 133—135]J. Mustela erminea L et M. nivalis L. 


19 calida suppl. er Thom. deest in omn. codd. 27 quam muri—28 mus 


2 
in marg. m. I habet mus DP edd. hr’ mur C in marg. inf. add. m. 3 hoc 
mus 
defieit supra: et habet anteriores dentes duales longos ut cata 


a 


10 


1 


or 


[807 
=} 


[897 
[371 


30 


oo 
or 


40 


Mustela posita super morsum scorpionis confert valde. Mustela 
si salsetur valet contra morbum caducum. Cinis eius apertivus est 
pororum et ideo valet contra podagram si coniricetur cum aceto. 
Caro eiusdem siccata si potetuf cum ruta, valet contra morsum om- 
nium animalium. Coria masculi confecta si scribatur in eis et suspen- 
dantur super daemoniacos et incantatos, confert. Si calcaneus eius 
ab ea viva extrahatur et super mulierem suspendatur, non impraegna- 
bitur, quamdiu ibi fuerit. 

{{pn|80}}Mus animal est notum, et est multorum valde generum: 
animal enim est agreste in terra in agris habitans et est duorum 
colorum, rubeum et nigrum. Et aliud est domesticum in horreis et 
domibus habitans, et est nigrum. Et est parvulum genus rubeum, 
brevi cauda, acutae voeis, quod proprie sorex vocatur et est vene- 
nosum: et ideo non capitur a musionibus. Est autem magnum quod 
nos ratum vocamus, et est in arboribus habitans fuscum nigris in 
facie maculis. Et est corilinum quod comedit avellanas et hoc est 
rubeum cauda pilosa. Et sunt multa alia genera. | Et ut Alexander rex 
dieit, in Oriente sunt mures vulpium quantitatem aequantes et homines 
et alia animalia infestantes. In Arabia etiam invenitur mus magnus 
anteriores pedes habens ad latitudinem palmi et posteriores ad modum 
digiti. || 

Hoc animal coitu complectitur caudis et ruminat solum inter ea 
quae dentes habent serrales. | In coitu urina eius dicitur venenosa 
quae si tetigerit hominem, corrodit usque ad ossa. Nascitur autem 
omne genus muris de terra, licet etiam ex coitu sui generis generetur. 
Unde in Thebis Egiptiis quando pluit, plurimi generantur. Quidam in 
hoc genere albi inveniuntur et lapilli albi inveniuntur in stercoribus 
eorum, et sunt multae valde generationis. || 

Omne autem genus muris grano vescitur et pane: sed libentius 
durum comedit quam mollem: | multos aliquando caseos inveniens 
omnes attemptat et postea de meliori comedit. Cum pansilenos est 
luna, iecur eius crescit et diminuitur in utroque interlunio. |] 

Muris caro calida est et pinguis aliquantulum etin ea est virtus 
expulsiva melancoliae: et si comedatur mus assus, desiccat salivam 
fluentem ab ore puerorum. Mus etiam fissus et morsui scorpionis 
superpositus, sedat dolorem eius, et quando ponitur super verrucas, 
eradicat eas. Caput muris in panno lini suspensum et portatum ab 
eo qui habet dolorem capitis, sedat eum: et si suspendatur caput eius 
super hominem caducum, curatur. Stercus eius si cum sale et oleo 
super nares alicuius 'ponatur, solvit ventrem. Galienus dieit stereus 


9 Thom. (17 Jacob. 1103,37 ex Epist. Alexandri ed. Kuebler, p. 101,16) 
[Vine. 19, 126—130] 40 Galen.? de murium generibus vid. ind. 


22 anie ruminat duo tractus obscuri C ; ruminat D. 


123 


124 


125 


fol. 378Vv 


muris conferre contra allopiciam si stercus muris teratur et cum suco 
erucae confieiatur et suco nasturtii et ceparum et alliorum et fiat ex 
eo emplastrum super locum ipsum. Si domorum murium combustorum 
pulvis in olla misceatur cum oleo lauri et fiat ex eo emplastrum super 
allopiciam postquam confricatus fuerit locus cum alliis singulis diebus, 
nascuntur pili hoc faciendo. 

Si arsenico ceitrino in farina impastato mus cibetur, morietur 
Si litargirium cum elleboro et farina conficiatur, et mures inde ceibentur, 
morientur. 

{{pn|81}}Martarus est animal figurae mustelae, sed quantitatem ıo 
habet catti, sed longius est et brevia habet crura, in dorso fulvum, in 
ventre et gutture album sicut mustela. Ungues habet breviores quam 
cattus et est duorum generum: unum fagorum et alterum abietum 
dietum: sed illud quod nidifieat in abietibus multo est pulerius: et 
commiscentur sibi mutuo ambo genera, sed fagineum nuptias quaerit ı5 
cum eo quod vocatur abietum quasi pro magna sui nobilitatione. 
Pellis autem utriusque est pretiosa et diu durans pulcra. Et omnia 
genera illius animalis et mustelae habent hoe quod cum sunt iracunda, 
valde efficiuntur fetida, et sunt animalia vix umquam quiescentia 
etiam quando domesticantur. 20 

82.| Neomon Graece bestia vocatur quae Latine suillus dieitur 
eo quod setas habet pro pilis: et haec odore cibum convenientem a 
venenoso distinguit. Haec bestia serpentes persequitur: quae cum 
aspide pugnat, caudam erigit quam aspis quasi minacem observat, 
et ad vim suam cum ea transiert aspidem deceptam. || 25 

{{pn|83}}| Onager est asinus ferus qui ut dicunt quidam quinto- 
decimo die mensis Martii duodecies rugit in nocte et duodecies in die 
aequinoctium indieans. Sunt autem in Alfrica silvestres et singuli 
masculi praesunt singulis gregibus feminarum, et feminae valde sunt 
libidinosae ita quod ex hoc odiosae masculis efficiuntur. Dieitur 30 
etiam mas esse zelotipus et ideo filio nato truncare dentibus testiculos, 
propter quod a matribus absconduntur in ocultis. Quando onagrum 
venator canibus insequitur, stercus odoriferum delectabile canibus 
emittit et sie eirca stercus canes detinet et ipse ad tutiora fugit. 
Hominum frequentiam prae omnibus fugit animalibus. Sitis est | im- 35 
patiens valde, et aquam limpidissimam quaerit ad potandum. Libidine 
ineitati in rupibus stant ventum ad temperandum libidinis calorem 
attrahentes. |] 


oa 


10 Martes martes L. et M. foina L. 

21 Thom. (21 Isid XII 2,37 ichneumon) [Vinc. 19, 124] ef. Nr. 45. 
26 Thom. (26 Isid. XII1,39 Solin. 27, 27 [Vinc. 19, 94]. Equus onager Pall. 
11 uulvum C 16 post cum del. abigegeo m. 1 25 ad quam cum 


vim suam transfert aspis decepta a bestia corripitur Thom, = Isid, 35 im- 
patiens valde abseissa C. 


= 


an 


or 


2 


oO 


30 


lib. XXI tract. 2 cap. il. 1417 


{{pn|84}}| Onager autem Indieus |] alius est a praedicto, | magnitu- 
dinis magnae et fortitudinis, cornu ingens gestans in medio frontis: 
et hoc animal quasi iactans fortitudinem aliquando saxa frangit de 
rupibus non ob aliud nisi in suarum virium demonstrationem. Ungulas 
habet acutas valde et continuas. |) 

85.| Onocentaurus ut dicunt animal est compositum: caput 
enim asini et corpus hominis habet. Quidam etiam dieuntur inveniri 
corpore equino et superiore parte humana, et est horrida setis et 
manus habens habiles ad omnem actum, et aliquando loqui incipiunt, 
sed vocem hominis perfecte formare non possunt et post se inse- 
quentes ligna mittit et lapides. || 

{{pn|86}}Orix animal est capreae simile et quantitatis hirci et habet 
barbam sub mento, in heremo habitans et facile deeipitur ad laqueum: 
habundat autem in Affricae desertis hoc habens proprium quod pilus 
eius vertitur ad caput. Gignitur autem in ea Africae parte quae 
aquis. caret. 

Dieitur etiam quod aqua vesicae eius quantumlibet parva de- 
feratur, remedium est contra longam sitim, et ideo latrones Getuliae 
quae aquis caret, eam secum deferunt. Hoc animal in ortu Canis 
mirabiliter exultat quasi tunc convalescat. 

{{pn|87}}| Oraflus animal est specie coloris omnia praecedens ani- 
malia: in anteriori parte est valde altum ita ut capite extenso alti- 
tudinem viginti attingat cubitorum. In posteriori autem parte demissum 
instar cervi, pedes cervi habet et caudam, collum extensum et caput 
equinum, licet minus sit aliquantulum: colores multos habet, tamen 
album et rubeum habet frequentiores. Cum viderit se contemplantes 
ammirari, huc et illuc se vertit praebens se bene videndum. Hoc 
animal temporibus nostris visum est || et seraf Arabice vocatum. 

{{pn|88}}Ovis animal notum est et mansuetum et innocens | et utile 
lana corio carne lacte visceribus egestione et fimo in quo quiescit 
compatiens suae speciei, ut cum sana infirmam videt aestu laborare, 
sana se soli obieit et laboranti umbram facit. Agnus in tota gregis 
multitudine matrem noscit balantem (et ideo ab agnoscendo agnus 
dieitur) et mater agnum odore posteriorum: et cum lactat agnus cau- 
dam veloeissime agitat. Oves exceutientes a caudis glaciem fortiores 


1 Thom. (40 Arist. övos ’Ivöınöds 3 Adelin.) [Vinc. 19, 95], Rhinoceros 
unicornis L. 

6 Thom. (6 Isid. XT 3,39 Adelin. II 11? 10 exverim.) [Vine. 19, 97] 
cf. Jacob. 1103, 1. 

12 Thom. (12 Plin. 8,214 17 Plin. 10 201) [Vinc. 19,98]. Oryx beisa Ripp. 
21 Thom. hoc animal nostro tempore Friderico Imperat. Romano ab Sol: 
dano Babiloniorum rege transmissum est [Vine. 19, 97]. Giraffa camelopard.L, 

29 Thom. (29 Jacob.? 32 Ambros. VI 4,25 = Jacob. 1113,34 p, 1418, 6 
Isid. XII 1,9 10 Jacob. ll. [Vinc, 18, 69—77, 95]. 


33 et ideo—34 dieitur in marg. m, 1 (Isid, XII 1,12). 


127 


128 


129 


130 


sunt et melius et diutius durant: non excutientes autem eito moriuntur. 
Oves in calidis et siceis regionibus dilatantur in caudis vehementer 
et duresceunt in lana: in frigidis autem et humidis salsis mollescunt in 
lana et stringuntur in caudis. 

| Vervex qui est dux gregis, fortissime cornibus percutit et5 
durissimae est frontis, ad quod quidam verme in capite existente 
mentientes dicunt verveces excitari. Cornua autem frequenter sunt 
torta et aliquando habet plura quam duo. Aries per dimidium annum 
dieitur dormire super latus unum et per dimidium super alterum:; 
lupum fugit etiamsi numquam ante vidit. Arieti dieitur naturale esse 10 
agnellos fastidire et provectiores diligere. Arieti etiam aetas confert. 
Cornu etiam eius iuxta aurem terebrato, ferocitatem deponit, dextro 
testiculo ligato vel exciso feminas generare dieitur. Solitariis ovibus 
tonitrua aborsum faciunt:!: non autem in coetu existentibus. Flante 
Borea masculos coneipiunt, in Austro vero feminas: unde et in hieme 15 
parti agni sunt meliores. In terris calidis et humidis bis coneipiunt 
sieut in Mesopotamia. Oves brevium crurium et ventre vellitae gene- 
rosiores sunt. Lanae molles crispae sunt meliores et arietis lanam 
sequitur tota generatio ipsius. Aquam multam et turbidam bibentes, 
{requentius impinguantur. Pinguedo autem nimia impedit in eis im- 20 
praegnationem. Lac nigrarum ovium melius est, et in capris est e 
contra. Inter omnia animalia ovis diu dat lac respectu suae quanti- 
tatis quoniam lac habet per octo menses. Ad colorem autem venae 
quae sub lingua est partum colorat. In locis aridis pastae melius 
convalescunt et in locis palustribus morbidae efficiuntur. Musicis 25 
autem sonis delectatae melius pascuntur. Vivit ovis decem vel duo- 
deceim annis et parit octo annis. In vere autem moriuntur pastae rore 
melleo. In autumno vero si aristis superimpleantur et postea statim 
bibant, diruptis visceribus moriuntur. Herbas radicitus carpunt_ et 
arbores destruunt et plurimis plantis mörsus earum est exitialis. Ovis 30 
de domo vix eicitur et eiecta recurrit. Oves iuvenes anteriorantes 
coitum, malum pestis illo anno futurum portendunt. Si autem antiquae 
post tempus coitum appetunt, idem pronosticantur. 

| Dixerunt aliqui quod ovis non ex cibo, sed tantum ex aqua 
impinguatur, et ob hoc ceibatur ex sale singulis quinque diebus et in 35 
autumno cibatur ex cucurbitis salsis, quoniam sitim inducunt: quod 
si de sale post partum comederit, ubera eius dilatantur et si negetur 
ei cibus tribus diebus et post satietur, magis impinguatur. || 

Cerebro eius inuncti oculi aquam patientes, iuvantur. Stercus 
ovis cum aceto emplastratum tollit verrucas et variolas: permixtum 40 
cerae liquefactae cum oleo rosacio curat ignis combustionem. Et si 
sanguis alicui in loco magnae percussionis conglobatur, si super- 


20 impinguantur P.edd. Thom. Vinc. impregnantur € D medicinae e Razis. 


ponatur corium ovis calidum statim excoriatum dissolvit illum san- 
guinem et confert flagellatis maximo iuvamento et forte curat per 
diem et noctem, = et confert apostemati venientiin radice auris, ut fiat 
tantum emplastrum ex stercore .ovis mixto cum pinguedine anseris aut 
5 gallinae. Urina etiam ovis rubeae aut nigrae multum coniert ydropisi 
carnosae: confert etiam mixta cum melie ydropisi. Stercus ovis 
bibitum ad pondus duarum unciarum cum decoctione caprifolii valet 
contra ycetericiam. Si splen exterius inungatur cum aceto et stercore 
ovis combusto, attenuatur eius magnitudo. Emplastrum ex stercore 
10 ovis cum melle superpositum verrueis levibus, et carni supereminenti, 
delet eas et removet formicam: et permixtum cerae et olo curat com- 
bustionem ignis. Medulla agni ad ignem liquefacta cum oleo nucum 
admixto zucharo albo distillata super sambachum et postea bibita 
dissolvit lapidem in vesica et confert mingenti sanguinem et confert 
ı5 patientibus dolores in virga et vesica et in renibus. Si cum felle ovis 
inungantur loca corporis in quibus ineidit cancer, confert manifeste. 

Si vis ut maturentur ficus in arbore, sepeliantur ad radicem 
arboris cornua arietis, et maturabuntur cito. Si vis removere morbum 
ovium interficientem eas, accipe ventrem arietis et coque cum vino et 

20 aqua et admisce eum aquae et da ovibus in potu et removebitur morbus. 

{{pn|89}}| Pardi a similitudine pantherae propter varietatem quasi 
pantheri dicuntur: et sicut quidam dicunt a pantheris aliquotiens et 
canibus procreantur. Pardus autem in Affrica habundat ubi propter 
defectum aquae multa animalia conveniunt ad amnes, et ibi leaenae 

25 a pardis adulteratae generant leones, sed ignobiles. Est autem animal 
pardus praeceps in sanguinem saltibus potius quam ceursibus insequens: 
et aliquotiens inter frondes et frutecta latens, in aves grassatur suae 
veloeitati confidens. || 

{{pn|90}}| Panthera animal est totum varietate distinetum et ma- 

so eulositas eius est orbiculata ad modum oculorum ex fulvo colore 
interdum ad album et interdum ad caeruleum terminatorum. 

Dieunt autem hoc animal facile mansuescibile, et parvi esse 
partus et pauci et difficilis propter suorum unguium longitudinem et 
acumen quibus frequenter matricem laedit matris.. Hoc animal in 

35 cibo aliquotiens supersatiatur sicut et alia acutorum unguium propter 
famis caliditatem, et tunc inira antrum se colligens diu dormit: etcum 
evigilat, boni odoris fumus ab ipso egreditur, quem odorem ut diecit 
Plinius animalia cetera gregatim insequuntur. || Sed hoc falsum esse 
per hoc seimus quod sicut in scientia de Sensu et sensato ostendimus, 


22 Thom. (22 Jacob. ll. 24 Solin. 17,11 26 experim. — Isid. XII 
2,10 [Vinc. 19,101]. Felis pardus spe. 

29 Thom. (29 Solin. 17,8 32 Isid. XII 2,9 36 Physiol. 4 = Jacob. 
1101,7 38 Plin. 8,62 39 de sensu et s. 2, 12 [Vine. 19, 99—100] item, 


13 sambachum cf. Alb. de veget. VI 115, 


fol. 379r 


131 


132 


133 


fol. 379v 


cetera animalia praeter hominem odoribus nec gaudent neque tri- 
stantur. 

| Est autem animal vocativum frequentis vocationis propter desi- 
derium coitus, et ad hoc quaedam- sui generis vel sibi vicini generis 
animalia congregantur ad ipsum. Dicitur etiam hoc animal infestum 
esse draconi et draconem ab ipso fugere in latibula antrorum. Qui- 
dam etiam dieunt quod in armo dextro figuram lunae habet incre- 
menta lunae imitantem tam crescendo quam decrescendo cum luna. || 

{{pn|91}}| Pirader est animal quantitatem habens bovis, ramosis 
cornibus sicut cervus, suillum sive porcinum habens vestigium, colorem 
habens ursi, pilos villosos et condensos. Hoc animal dicunt in timore 
colorem variare ad similitudinem corporum iuxta se positorum! et 
ideo delitescens inter saxa alba, album efficitur et latens inter frutecta 
effieitur viride: || in quo sicut dieit Hermes convenit cum basilisco, | et 
propter huiusmodi imitationem aliquotiens effugit venatorem. || 

92.| Pegasus, cuius figuram in caelo esse dicunt astronomi, 
animal est compositum, in Ethyopia generationem habens, magnum 
valde et horrendum, ante equi formam habens. Alas etiam habet ut 
aquila, sed multo maiores, caput cornutum et adeo monstruosum, ut 
multa animalia terreantur solo visu ipsius. Alis autem non volat in 
altum se extollens, sed potius aörem coneitat ad sui cursus veloci- 
tatem. Est autem omnibus animalibus infestum, maxime tamen ho- 
minibus. 

| 93. Pilosus animal est compositum ex homine superius et 
capra inferius: sed cornua habet in fronte et est de genere symiarum:! 
sed multum monstruosum et aliquotiens incedit erectum et efficitur 
domitum. Hoc asserunt in desertis habitare Ethopiae et aliquotiens 
captum et in Alexandriam deductum, et mortuum sale infusum in 
Constantinopolim delatum: multae enim tales ut in antehabitis dixi- 
mus, inveniuntur animalium compositiones. || 

94.| Papio animal est circa Caesaream «| habundans civitatem, 
parum vulpibus maius, luporum habens mores: adunata enim haec 
ululant animalia uno praeeunte et aliis postea simul respondentibus. 
Pilosa autem sunt haec animalia ut vulpes et ubi unum istius speeiei 
oceisum fuerit, cetera circa ipsum ululant sicut plangant mortuum: et 
sunt eorum voces adeo sonorae quod cum eminus sunt, tamquam de 
propinquo putantur audiri, 

Hoc animal dieitur sepulera hominum in fame aliquotiens intrare, 


9 Thom. (9 Solin. 30, 25 of. V. Rose, Arist. pseudepigr. p. 364 eqs, 
Jacob. 1103,2 parandri) [Vinc. 19, 101 et 109]. Rangifer tarandus L. 

16 Thom, (16 Plin. 10,136) [Vinc, 19, 102]. 

24 Thom. (Glosa sup, Isai hanc bestiam diffinit beatus Jeroöny&gt;mus 
in vita beati Pauli primi heremitae) [Vinc, 19, 102] vid. ind, 

31 Thom. (Jacob, 1101,6). Canis (Th.) aureus L, 


or 


— 


0 


25 


30 


35 


el 


or 


© 


or 


et cadaveribus hominum vesci, et est quasi sit compositum ex lupo et 
vulpe. || 

95.| Pathyo animal est quod naturae decorem mirabilem habet: 
colore enim purpureo pollens adeo est radiosum ut visus in ipso 
quasi seintillare videatur: mortuum autem ruborem retinet pellis, sed 
subdueitur radiositas, etest ad modum canis in quantitate, mansueseibile 
valde et delectabilibus gaudet in cibo.. Quidam etiam antiquorum 
hoc animal putabant aliquid habere divinitatis. Ossa huius animalis 
fortissima sunt et durissima et nervi adeo fortes, quod non nisi magna 
violentia valeant dirumpi. 

9.| Putorius animal est !|non secundum speciem, sed secun- 
dum genus determinatum. | Dietum autem est hoc nomine quia fetetr 
et maxime cum irasecitur: ||et hoc est quod vocamus martarum se- 
cundum omnem sui diversitatem: et mustela est eiusdem generis et 
herminium. | Sunt autem omnia huiusmodi muribus infesta et gallinis 
et cum capiunt gallinas, primo caput et cerebrum auferunt ne clamare 
possint. || 

97.| Pirolus est animal quod alio nomine spiryolus vocatur, et 


est animal maius aliquantulum quam mustela, sed non longius, || et ut 


20 


3 


35 


S 


oO 


dieunt quidam, a vario non differt nisi secundum locum. Nam quod 
in Germania rubeum est antiquum, et nigrum primo suae nativitatis 
anno, in Polonia ruborem miscet cum griseo, et in Rusciae partibus 
totum efficitur griseum: et ideo in figura et quantitate et moribus et 
cibo nulla penitus inter pirolum et varium invenitur diversitas. 

Sunt autem haec animalia sicut cetera de genere muris dentes 
duales inferiores valde longos habentia | et valde inquieta, in ar- 
boribus nidum construentia, caudas habentia villosas et longas et 
saltantia de arbore in arborem vicinam, et tunc caudam movent ac si 
se gubernent cauda. || Cum autem moventur, caudam post se trahunt: 
et cum sedent, caudam super dorsum suum erigunt:!: et eum cibum 
capiunt, pedibus anterioribus sicut cetera de genere muris cibum quasi 
manibus aceipiunt et ori suo imponunt. | Cibus autem eorum est nuces || 
et poma et huiusmodi et caro eorum est dulcis et bona. 

98.| Rangyier animal est ||in Aquilonis partibus versus polum 
ar&lt;c&gt;thycum generatum, etiam et | in partibus Norwegiae || et Sueciae, 
et in hiis quae sunt maioris latitudinis regionibus generatum |: et 
dieitur rangifer quasi ramifer: est enim quasi de figura cervi, sed 
maius corpore, et robore fortissimum et fuga celerrimum, tres ordines 


3 Thom. [Vinc. 19,102].. Mandrillus sphinz L (maimon)? 
11 Thom. (12 lib. rer.) [Vine. 19, 102]. 

18 Thom. (34 lib. rer.) [Vinc. 19,102]. Sciurus vulgaris L. 
34 Thom. [Vinc. 19, 103]. Rangifer tarandus L. 


31 ante anterioribus del. anter m. 1 32 ante ori del. h m. 1. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 90 


134 


135 


136 


fol. 380r 


137 


cornuum gerens in capite et in quolibet habens duo cornua, ita quod 
caput eius videtur virgultis cirecumpositum. Duo ex hiis ceteris maiora 
habet in loco cornuum cervi, et haec efficiuntur in bestia perfectae 
quantitatis aliquando quinque cubitorum et ramorum viginti quinque: 
duo autem habet in medio capitis quae sunt lata in modum cornuum ! 
damae. Sed sunt circumposita ramis multis et brevibus. Duo autem 
alia habet in fronte anterius versa: sed haec magis ossibus .videntur 
esse similia: et cum hiis omnibus pugnat contra bestias adversantes. || 

99.| Symia animal || notum est et ut in antehabitis diximus, 
multarum specierum. Id autem quod frequentius invenitur, | simi- 
litudinem habet hominis in figura capitis et aurium et manibus et 
pedibus et membris genitalibus, et etiam habet mamillas in pectore 
sicut mulier, sed pilosum est, || minoris tamen pilositatis est in facie, 
et habet nates latas, et locum in eis quasi paratum ad sedendum, | et 
est hominis imitativum et aemulativum humanorum operum : propter 15 
quod etiam frequenter incidit in manus venatorum. Habitantibus enim 
in rupibus vel arboribus symiis venator ubi ab eis asspiei potest, 
calcios multos ponit et quosdam fortiter ligando in conspectu symiarum 
induit, aut forte multo visco ibi posito oculos suos se linire mentitur, 
et tunce cum latet venator, symiae se ca'lciantes vel oculos visco 20 
linientes decipiuntur et capiuntur. || 

| Haec bestia duos fetus frequentius parit: sed eum quem diligit, 
ulnis complectitur et portat: qui autem minus diligitur, dorso matris in- 
sidet:et dum aliquando a venatore agitatur, ne-« cessitate compulsa filium 
sive partum quem ulnis gestat abieit ut fugere possit. Dorso autem 35 
adhaerens excuti non potest: et si forte tunce cum illo evaserit, dili- 
gere incipit quem ante minus dilexit. || 

| Est autem animal dolosum et malorum morum, quantumeumque 
dometur, semper rabidum et in malis hominis imitativum potius quam 
in bonis, | cum partibus parvis hominum et canum lusivum, sed ali- 30 
quando non custoditos strangulat pueros et aliquando ab alto prae- 
eipitat. || Vermes in capitibus et vestibus colligit et comedit. | Iniuriae 
multo tempore recordatur et || sieut in antehabitis diximus, | homini in 
exterioribus simile existens, in nullo similitudinem habet cum interio- 
ribus hominis, et minus fere omnibus aliis bestiis. Sed quandoque 35 
parit in domibus habitans domesticum, partus suos ostendit hominibus 
quasi puleros et delectabiles. Mamillas autem habet in pectore sicut 
mulier eo quod manus dedit ei natura quibus ad pectus potest ele- 
vare partum sicut mulier. Cetera autem animalia inferius habent 
mamillas, ut a suis partibus attingi possint. || 40 

Sieut autem diximus in antehabitis saepius, symiarum plurima 
sunt genera, et quoddam quidem componi videtur ex simia et catto 


or 


ei 


0 


9 Thom. (15 lib. rer. Plin. 8,215 = Physiol. 1 22 Erperim. 30 Er- 
perim. 35 Plin. 8,216). 


ot 


10 


15 


20 


180) 
or 


agresti quod vultum simiae habet duabus nigris maculis in maxillis 
variatum, sed caudam longam habet valde coloris grisei, in extremo 
nigram: et hoc quidam spingam appellant. | Quidam autem haec animalia 
eythosicas dieunt symias. Sunt autem etaliae facie valde gratae etblandae 
et ceteris simeis dissimiles, et sunt barbatae caudas valde longas ha- 
bentes, etillae dieuntur Ethyopicae, et extra Ethyopiam delatae, parum 
vivunt. Sunt etiam Indicae toto corpore candidae barbatae et caudis 
latis caudatae, quas sagittis venantur Indi: et cum domesticantur, in 
omnem ludum sunt habiles ac si non nisi ad ludum sint creatae. || 

Ea autem quae sunt symiae membra ad multas dieuntur valere 
medieinas: sed quia expertum non est et alii scientiae magis pro- 
prium, hie videtur esse praetereundum. 

100.| Tygris animal est in Hircanorum regionibus generatum 
mirae velocitatis et ferocitatis, | ad quantitatem leporarii canis et 
amplius excrescens. | Est autem varium nigri coloris fulvis virgulis 
quasi-undatim intercepti, et est uncorum unguium et acutorum dentium, 
et in multa fissi pedis et multorum partuum, quos cum aliquando 
venator acceperit, non nisi praesidio navis effugere poterit: et si 
longe navis destiterit et eum mater tigris insecuta fuerit,‘ unum catu- 
lum de multis prope existenti matri proicit, cum quo dum ad antrum 
referendo occupatur, venator procedit longius: et si secundo rediens 
iterum venatorem insecuta fuerit, iterum unum de pluribus matri 
red[ildit et tandem in toto recedens aliquos retinet de filiis. Aliqui 
etiam venatores speras vitreas secum habentes matri obiciunt in 
quibus natorum similitudines apparent sicut in speculo cum maäter ad 
speram aspiecit: et sic speram post speram abicientes deludunt matrem 
quae sperae motu fillum moveri putat!: sed cum speram confringens 
pedibus filium lactare quaerit, delusam se deprehendit et multotiens sic 
delusa venator vel ad civitates vel ad naves evadit et illa natos perdit. |] 

{{pn|101}}| Taurus animal est notum || quod cum non castratur, | ferum 
est valde, cornibus pugnans et extra armenta semper solitarie non 
longe tamen a vaceis pascens: et cum castratur, efficitur magis iugo 
ferendo aptus et tunc quasi speciali affectu diligit socium secum 
iugum ferentem ita ut cum illo et pascatur libentius et eumdem multo 


5 mugitu vocet et quaerat motu corporis si forte perdiderit. 


| Hoc animal secundum suum genus dentibus herbas carpit, sed 
radices dimittit et dentibus nil nocere poterit:|] uno ictu vaccam im- 
praegnat quia illa virgae duritiam diutius sustinere non poterit. | Lac 
vaccae primum si aqua mixtum fuerit, in lapidem dieitur converti |) 


Thom. (5 Plin. ll. 7 Plin.8,76 8Jacob. 1113, 13; Solin. 27,56) 4 cey- 
thosicas (tithelicas Thom.) = cercopithecas Isid. XII 2,31? [Vinc. 19, 106—108]. 
13 Thom. (13 Plin. 8,66 17 Plin. ll. [Solin. 17,5] 23 Ambros. VI 


4,21 Jacob. 1102,15) [Vine. 19, 112]. 


30 Thom. (30 lib. rer. 38-39 Arist. Zıd 21 P2 908. DE.11): 
90* 


138 


139 


fol. 380r 


140 


141 


per coagulationem. | Dieitur etiam quod impinguantur si frequenter 
aqua calida laventur. |) 

Signa generosi j tauri sunt frons torva, facies comminans, fixio 
fortis pedum anteriorum et fossio terrae et erectio caudae cum ali- 
quanta incurvatione, et quod cornu saepe praebeat ad feriendum. | Caput 
autem tauri fortissimum est membrum et ideo cornu in capite gerit: 
et hoc cornu ad iugum ligatur. Collum etiam creatum habet ex carne 
cartillaginosa et forti et ideo a quibusdam iugum tauro alligatur ad 
collum. Et hoc animal secundum totum genus suum duriores aliis 
animalibus habet nervos cordis: taurus tamen duriores habet quam 
bos castratus. 

| Et est hoc animal carnis siccae et melancolicae difficulter 
digestibilis, sed bonum et multum praestans nutrimentum, et separatum 
a labore pingueseit!: sed si ante laborem fuerit in deliciis et otio, 
ceitius moritur. Hoc autem delectatur in aqua clara stans et bibens, 
sed in locis palustribus libenter paseitur. || 

Et cornua quidem tauri molliora sunt cornibus vaccae, et sinon 
completur in utero matris ungula eius, moritur fetus et ideo parti 
ante decem menses, moriuntur. Et si in aliqua aestate multum pariunt 
vaccae, signum est quod hyems sequens multarum erit pluviarum. 

Accidit autem vacecis podagra non facile curabilis et infirmitas 
pulmonis cuius signum est declinatio aurium. | Sanguinis etiam taurini 
haustus, letalis est ut quidam diceunt. Solus autem animalium taurus 
stimulo exardescit ad laborem. || Sanguis etiam tauri non cito con- 
gelatur: sed lac vaccae propter sui spissitudinem coagulatur de facili. 

Diximus etiam in antehabitis quod vaccae quarumdam regionum 
adeo magnae sunt quod mulgentem eas stare oportet et multum dant 
lactis. Aliquando etiam per quinque et quinque menses in eis men- 
struum apparet in calidis valde regionibus: alio autem tempore se- 


paratur cum urina: cuius signum est quod urina feminarum omnium : 


animalium tenuior est cum gravida sunt quam alio tempore. 

| Cum etiam duo greges sunt in armento, pugnant et victor saltat 
vaccas:!: et cum ille nimio coitu debilitatus fuerit, qui primo vietus 
fuerat, redit et pugnat: et cum vicerit, saltat vaccas. || Si corium tauri 
vel bovis findatur et in ipsum sufletur et postea cibetur, eitius im- 
pinguabitur. 

| Sanguis tauri calidus ossa fracta fomentat. Fel boum cum 
melle mixtum infixum ferrum vel spinam extrahit || et valet ad colliria 
contra ungulam oculorum. 

| Et, si credendum est verbis Solini philosophi, tauri Indiae fu- 
scum habent colorem, caput grande, setas condensas et horridas, oris 


32 Thom. (32 Arist. Zıd 21 p. 575 40 Solin. 52,36 Isid. XII 1,29 
Jacob. 1103,24) [Vinc. 18, 87—94]. 


&gt; 


-_ 
or 


20 


&gt; 


[4 
.,) 


x 
o 


35, 


i 


ur 


S 


or 


&amp; 


[89] 
a 


27 
OU 


3) 


© 


rietum usque ad aures patentem, veloces valde ita quod quasi volare 
videantur, et pilus eorum in contrarium est versus, cornua habent 
mobilia sicut volunt ad pugnam ante flexa vel posterius, et producunt 
ea et intrahunt. Eiciunt etiam stercus post se vehementissime cuius 
calore et viscositate retardant et canes et venatores. Dura etiam 
habent terga et coria ita quod tela non curant. Tanti furoris sunt 
quod capti aliquando se interficiunt prae furore. 

| Dieunt etiam quidam in Oriente esse boves qui unum cornu 
tantum habent, et alios qui tribus in fronte cornibus armantur, et hii 
ungulam non dividunt, sed corneum et integrum habent sotularem 
sieut equus. || b 

{{pn|102}}| Tranez animal est parvum speciosum rubei coloris, cuniculi 
habens quantitatem, pugnax mirabiliter et animosum in cuius signum 


ad protectionem capitis et cerebri a natura galeam osseam accepit. ||. 


103.| Tragelafus secundum suum nomen animal est compo- 


situm ex cervo et hirco cornua habens ramosa ut cervus et mentum 


barbatum ut hircus, et in pectore est villosum et est animal robustum 
et pugnax contra adversantia, in regione quae Fasida vocatur gene- 
rationem habens. |] 

{{pn|104}}| Trogodytae sunt animalia quaedam longissima habentia 
cornua a capite ante maxillas usque ad terram descendentia. Cervices 
autem habent longissimas et ideo incurvata et deflexa cervice longi- 
tudine capitis et cornuum in terra positis, ita quod frons tota in terra 
iacet, pastum contra omnem morem animalium sumentia, quia aliter 
pasci non possunt propter suorum longitudinem cornuum: et ideo 
pasei non possunt nisi longis herbis quae potius secare videntur 
quam a radicibus mordere sicut alia faciunt animalia. || 

{{pn|105}}| Talpa est animal parvum de genere muris quod et mus 
terrenus et caecus vocatur. || Est autem brevissimorum crurium et acuti 
unguis, quinque ante et quatuor posteriores habens digitos, | coloris 
nigri, || pili mollis et brevis sed spissi, loca oculorum habens non oculos: 
unde pellem in locis oculorum non habet pilosam. 

| Vermibus pascitur, || et expertus sum quod libenter pascitur 
bufonibus et ranis: unde inveni quod talpa sub terra per pedem 
fortiter tenuit magnum bufonem etsbufo fugiens de terra iam eduxerat 
totum corpus et clamavit fortiter propter morsum talpae. Expertus 
etiam sum, quod tam ranae quam bufones comedunt mortuam talpam. 
Comedit etiam tulpa vermes qui lumbrici terrae vocantur: | et si fa- 
mescit comedit radices herbarum || et praecipue « frugum. 


12 Thom. (Plin.2).? 

15 Thom. (Isid. XII 1,20) [Vinc. 19,113]. Alces alces L. ? 

20 Thom. (Plin. 11,125 Trogodytarum armenta) [Vinc. 19, 113]. 

28 Thom. (28 lib. rer. et glosa 38 Jorach ex Arnold. II 4,23 b 
ef. Isid. XII 3,5 p. 1426,1 glosa) [Vinc. 19, 137—139]J. Talpa curopaea L. 


142 


143 


fol. 381r 


144 


145 


1426 


| Generatur autem de terra compluta et putrefacta hoc animal. 

| Dieunt autem quod talpa in cinerem combusta et cum albumine 
ovi supra locum leprae linita valet plurimum. Sanguis etiam talpae 
occeisae super nudatum pilis caput linitus, pilos redire facit. 

i Hoc animal diu extra terram vivere non potest et multum viget 
in auditu, || et ideo longe in terra trahentes vermes audit: sed hoc 
non est ex auditus bonitate, sed potius ex commotae terrae continui- 
tate: quia si fiat sub terra foramen longissimum et aliquis in eo 
locutus fuerit, longe auditur sicut et ille qui loquitur per hastas et 
ligna cavata, quantumvis longe auditur: et haec est causa quod talpa 
undique circa se facit multos longos tractus et concavos. 

{{pn|106}}| Unicornis est animal moderatae quantitatis respectu 
suae fortitudinis, buxei coloris et fissae in duo ungulae pedis, in 
montibus et desertis habitans longum valde cornu in fronte gestans 
quod ad saxa limat, et cum ipso perforat etiam elefantem nec timet 
venatorem. Hoc animal magnus Pompeius ad spectaculum Romae 
exhibuit. 

| Dieunt autem quod hoc animal adeo virgines puellas veneratur 
quod ipsis visis mansuescit et aliquando iuxta eas soporatum capitur 
et ligatur: || capitur etiam cum adhuc est pullus iuvenis et tunce domatur. 

107.| Ursus est animal notum, || humidum valde | et informe et 
spissae et villosae pellis, extrema similia habens homini et aliquando 
erigitur sicut homo, sed non diu. 

| Fortitudinem autem habet in brachiis et in lumbis, || et utitur 
brachiis ad multa opera ita quod cum illis proicit canes lignis forte 
inventis | et frangit || oliveta et | alvearia apum et scandit cum eis. In 
capite autem debilis est et praecipue in sincipite. || 

Est autem aquaticus et agrestis, sed aquaticus est albus et 
venatur sub aqua sicut luter et castor. | Agrestis autem carnes comedit 


et herbas et mel et arborum fructus et habet anhelitum valde fetidum || : 


et sieut in antehabitis determinavimus est de animalibus hyeme tem- 
pore fleumatis latentibus: | et ideo ursa tunc parit || propter caloris 
confortationem. | In partu membra videntur incompleta propter humoris 
superhabundantiam: propter quod ursa fetum diu lambit et fovet. 


Sanguinem autem habet ursus paucissimum nisi circa cor: et caro: 


eius cocta fere contra naturam omnis carnis, increscere videtur || eo 
quod multum humidum ipsius inventum resolutum per calorem decoc- 
tionis ipsam facit intumescere. 

| Pugnans autem ursus animalibus insilit et si cornuta sunt, 


12 Thom. (12 Isid. XII 2,12 15 Plin. 8,71 18 Jacob. 1101,56 TIsid. Ü. 
—= Physiol. 17) [Vinc. 19, 114]. Rhinoceros unicornis L. 

21 Thom. (26—27 Solin. 26,7 33 Plin. 10,176 34 Ambros. VI 4,18 
35 Plin. 8,128) 31 cf. Alb. VII 89, 154 egs. Ursus arctos L et U. manriti- 
mus Phipps. 


a 


jr 
_ 
= 


15 


0 


[I 


&gt; 


ee un Me 


ur 


1 


- 
SS 


20 


= 
ot 


cornua eorum manibus apprehendit et ea prosternit: cum homine vero 
non de facili praeliatur nisi vulnus ab eo receperit:- frequenter quasi 
frendens ungues lambit contra dolores corporis: vulneratus et per- 
foratus herbis siccae complexionis vulnera sanare temptat: contra 
infirmitates autem formicas devorat et herbam quae Graece fleonus 
vocatur et Latine vocatur herba ursi. 

| Dieunt etiam quidam ursum semper crescere et ideo aliquando 
ursi longitudine quindecim cubitorum inveniuntur:||et apud nos trium 
sunt colorum, albi et nigri et fusci coloris, | et capiuntur multis modis || 
de quibus non est diecendum hic. Aliquando enim capti domesticantur 
et tunc fiunt valde lusivi, sed facile conecitantur et tune saeviunt et 
oceidunt homines: et aliquando ambulando cirecumvolvunt rotas et 
trahunt aquas de puteis vel saxa super altos muros per trocleas: et 
hoc saepius est expertum. | Hoc animal non ut alia quadrupedia, sed 


5 ut homo coit||sicut et symia. 


{{pn|108}}| Vesontes animal est bovi simile, collum habens setosum 
et iubas ut equus tam immanis pervicacitatis et truculentiae ut captum 
domari vix vel numquam possit. | 

{{pn|109}}| Urnillsunt boves quos nos Germanice wisent vocamus, 
| cornua ingentia duo gestantes, quae capere possint multum liquorem, 
ita etiam quod potus multorum fundatur in ea et conservetur in eis! 
et hiis cornibus ventilant hominem cum equo || quando agitantur. De 
hiis autem animalibus in praehabitis multa dieta sunt a nobis. 

{{pn|110}}| Vulpes quasi volipes dicta est bestia | ad modum moderati 
canis qui domos custodit, | rubea pilis |in anteriori parte canis, cali- 
dum animal ita quod etiam mortuum calefacit, | caudam habet villo- 
sam ||et magnam. | Dolosa est valde et cum canis eam insequitur, 
caudam per os canis huc et illue dueit et sic aliquando canem deludit. 
Infirmata resinam pini arboris comedit et curatur et vita eius pro- 
longatur per ipsam. 

| Jorach dieit quod pulices habens stipulam feni in os aceipit 
quantum potest molliorem vel pilos, et sie paulatim posterius in aquam 
se immergit, primo caudam et sie paulatim immittit totum corpus, ut 
pulices aquam fugientes ad caput asscendant: et tunc paulatim caput 
immergit ita quod pulices in stipulam quam in ore habet ascendunt: 
et tunc stipulam evomit et de aqua fugit. |] 

| Haec bestia in foveis deliteseit quas tamen ut dieunt dolose 


2 Thom. (2 Erperim. 4 Plin. 29, 133 5 Ambros. ll. 19 14 Plin. 
10, 174) cf. Isid. XII 2,22 [Vinc. 19, 116—120]. 

16 Thom. (Solin. 20,4) [Vine. 18,21]. Bos bonasus L. 

19 Thom. (19 Solin. 20,5 et Jacob. 1103) [Vinc. 19, 115] vid. ind. 

24 Thom. (24 Isid. XII 2, 29 27 Experim. 29 Ambros. VI 4, 19 
31 Jorach unde? 37—p. 1428,6 Erperim.). 


5 fleonus pAduos 14 hoc animal—15 sieut et symia in marg. m. 1. 


146 


147 


fol. 381v 


animali quod daxus vocatur, praeripit. Cum enim daxus foveam 
fecerit, vulpes foveam factam ingrediens fetore stercoris inquinat, et 
daxus horrens inquinatam foveam amplius non ingreditur, sed vulpes 
eam inhabitat et in ea saepe comprehenditur vulpes effossa. || 

| Est autem animal hoc fetidum ore et ano: || carnes enim comedit 5 
et muribus sieut et catus insidiatur. Aliquando etiam capit cuniculos 
et lepores, gallinis etiam insidiatur. 

148 | Hoc animal mori dicunt si amygdala comederit. Capitis etiam 
aliquando patitur calefactionem et praecipue tempore aestivo, et curatur 
sanguine ad extra fluente et pellem ulcerante et ideo tunc cadunt ei 10 
pili. Et cum dolosa sit, cum lepore aliquando se velle ludere simulat 
et apprehensum devorat: propter quod multi lepores fugiunt vulpem 
ut inimicam: latratus canum imitatur et gannit in fame. Aliquando 
etiam se mortuam simulat resupina et insensibiliter spiritum trahens 
linguam eicit, et aves super se cadentes rapit et devorat. || 15 

| Mas vulpis osseam habet virgam et in latere iacens feminam 
in latere iacentem amplexans coit. 

| Si hoc animal cum pelle coquatur et in brodio calido paraliticus 
balneetur, confert: et si carnes eius in cinerem comburantur et cum 
vino asmaticis dentur, conferre dieuntur. Sagimen etiam adipis eius, 20 
multum confert doloribus aurium. || 

149 111.| Varius ||ut iam ante diximus | de genere est pyroli et 
est parva||lut pirolus | in ventre alba est bestiola et in dorso grisei 
sive cinerei et delectabilis coloris, et pellis eius utilem et ornatum 
praestat vestium:!: nidum autem et mores et cibum habet 'piroli. || 25 

112.| Zubrones ut dicunt bovini sunt generis, longitudine ali- 
quando quindeeim cubitorum, cornua habentes maxima trium cubi- 
torum longitudinem habentia, colore subnigra, adeo velocia quod 
stereus posterius eieetum, conversum animal cornibus exeipiat ante- 
quam cadere possit ad terram. 30 

Est autem animal iu silvis aquilonaribus degens et tantae forti- 
tudinis quod hominem et equum cornibus ventikat: et cum ventilat in 
altum proicit et iterum excipit donec conquassatum interficit. 

Hoc animal cum ventositate vehementi stercus eieit, ita quod 
canem vel venatorem stercore tactum, inutilem reddit: nec capi 35 
potest nisi ingenio fovearum, vel venatore per circuitum grossae 
arboris ambulante et animal insequens continue venabulo ad latera 
perforante. || 


11 Thom. (11 Const. viat.? 13 Plin.? Physiol.5 16 Plin. 11, 261; 
10, 174) [Vine, 19, 121—123]. 

22 Thom. [Vinc. 19, 114]. Seiurus vulgaris varius Kerr. 

26 Thom. (ef. Solin. 40, 10 = Plin. 8, 40) [Vine. 19,125]. Bos bonasus L. 
vid. ind. ; 


{{pn|113}}| Zilio || ut in antehabitis diximus | animal est quantitatis 
lupinae, nimium crudele in mortem hominum et aliarum bestiarum. 
Hoc animal imitatur voces hominum et in condensis silvae vocans ut 
homines, homines se quaerentes devorat et simili ingenio devorat 

5 canes, canum latratus imitans. 

Est autem hoc animal compositum ex hyena et symia quae 
maritonmorion vocatur, et intrat in sepulcra et cadavera comedit 
mortuorum. || 

Haeec igitur de natura quadrupedum sufficiant quia si qua alia 

10 sunt, facile ex ante disputatis agnosci possunt. 


1 Thom. (= hyaena) cf. Alb. VII 46 (Zalio).
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}</text>
      <sha1>6rchpulg5wjv3fhka9trjvn3fhfjmpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266527</id>
      <parentid>266526</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T15:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Index */</comment>
      <origin>266527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228865" sha1="aopml2gxnwe8fykod82ronqpxyv08qg" xml:space="preserve">{{Titulus2
|Scriptor = Albertus Magnus
|OperaeTitulus = De animalibus
|OperaeWikiPagina = De animalibus
|Annus = Saeculo XIII
|SubTitulus = liber XXII de naturis animalium
|Editio = Münster 1. W. 1920, Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung; [[Wikipedia:de:Hermann Stadler (Wissenschaftshistoriker)|Hermann Stadler]] recensuit
|Fons = [https://archive.org/details/albertusmagnusde00albe/page/1349/mode/1up archive.org]
}}
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}

==Index==
* [[#I|I- De homine.]]
** [[#I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.]]
* [[#II|II- Tractatus secundus de quadrupedis.]]
** [[#II.1|1- De natura et moribus quadrupedum in communi.]]

=={{ancora+|I|I- De homine.}}==

==={{ancora+|I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.}}===

Nos tamen adhuc sub alterius libri principio specialiter secun- 1 
dum ordinem nostri alfabeti quasdam sub nonıinibus propriis ponemus 
naturas. Quamvis enim hunce modum non proprium phylosophiae 

ı0 supra esse dixerimus eo quod in eo saepe eadem reiterare oportet, 
tamen quia sapientibus et insipientibus nos esse recognoscimus debi- 
tores, et ea quae particulariter de particularibus narrantur, rusticam 
melius instruant contionem, talem in fine nostro libro tractatum appo- 
nemus, incipientes ab hiis quae singulis literis in principio praeno- 
tantur animalibus. 

Incipiemus autem a perfectiorum ordine. Et quia perfectior 
inter omnes est homo, tractabimus primo de ipso assignantes pro- 
prietates quae conveniunt ei communes et proprias, quarum licet as- 
signaverimus causas in praehabitis, tamen hic summatim recolligemus 
20 absque causae indagatione. 

Generatio igitur hominis universaliter est per coitum in quo 
virtutes sexuum permiscentur, et ex spermate viri quod est sicut ope- 
rator et factor, et ex spermate sive gutta muliebri et sanguine men- 
struo quae sunt sicut materia. | Creator enim sicut in libro de Coitu 

25 dieit Constantinus Cassinensis volens animalium genus firmiter ac 
stabiliter permanere, et non perire, per coitum illud ac per genera- 
tionem disposuit renovari, ut renovatum non ex toto haberet interitum. || 

| Ideoque sicut idem Constantinus in consequentibus eiusdem 2 
libri dieit, complevit animalibus naturalia membra quae huic apta 


jet 
a 


24 Const. African. de coitu p. 299 


1 secundus m. 1 (del.) quartus m. 2 11 nos sup. lin. m. 3 pro n 
non B 14 ante ab del. ea m. 1 21 est m. 2 BP ex m.1 27 ante 
disposuit del. ille ac per generationem m. 1. 


fol. 35w 


forent operi, et propterea eis tam ammirabilem virtutem delectationis 
inseruit. Nam si animalia coitum abhorrerent || cum hoc quod gra- 
vantur praegnantia et dolent parientia et occupantur sollieitudine 
partus nutrientia, | animalium genus pro certo periret. || 

Quia autem omnia haec primo derivantur ab anima, ideo idem in 
eodemdiecitin coitu tria esse necessaria, appetitus videlicet ymaginativus, 
et spiritus, et humor: et hiis quartum addit Avicenna ventositatem. Et 
horum quidem | appetitus, ut dieit Constantinus, est ab epate, spiritus 
autem a corde et humor a cerebro || praecipue, sed est communiter 
a toto corpore. Ventositas autem est a calore humidum in ventosi- 
tatem resolvente et ad membra genitalia dirigente. 

Licet autem haec communiter de generatione animalium. dieta 
sint, in homine tamen maxime sunt cuius natura dignior et, com- 
plexio nobilior: et ideo coitus est cum maiore quam in aliis anima- 
libus delectatione: et agit in coitu hominis forma sexus apprehensa, 
ita quod ymago mulieris amabilis agit in viro prae oculis cordis posita 
et ymago apprehensa viri desiderati agit in muliere coitus concu- 
piscentiam, et est haec quasi primum praecipiens in hiis quae ad 
coitum faeiunt: et huie sicut virtu tiprineipanti materiae oboedit virtus 
semen decindens, et cum illud descendit ad vasa seminaria, partem 
humoris qui secum defluit calor in ventositatem resolvit et per illam 
membra genitalia extendit: et cum sint disparis sexus, viri membra 
tumescunt et rigescunt, feminae autem aperiuntur et intumescunt, sed 
minus quam genitalia viri. Et quando ventositas est sicca et multa, 
fit virga viri quasi ossea, ita quod aliquando ventositate opilantur 
meatus per quos eici debebat sperma, et non exit nisi quando ali- 
quantulum ventositas remissa fuerit. Et est mirabile quod in hoc 
subito operantur accidentia animi: quia cum retrahit cogitationem a 
desiderio coitus, remittitur ventositas et exit semen. 


De hiis autem et huiusmodi satis in praehabitis determinatum est. : 


Gar. 11. 
De qualitate seminum in matrice. 


Semen autem hominis testante Galieno est substantia humida 
pura et calida, ex qua fit homo. Unde idem Galienus in libro de Cura 
membrorum dicit quod semen est spiritus et humor spumosus. Hoc 
autem in libro de Spermate idem Galienus dieit descendere ex humore 
omnis corporis et fieri ex subtiliori natura quatuor humorum humani 
corporis. Habet enim nervos et venas proprias attrahentes ipsum a 
toto corpore ad toto corpore ad testiculos: et nervi et venae ut ibidem 


7 Avicen. can. III 20 1,1 33 er Const. ll. p. 299/300 34 ibidem 
p. 300 36 Pseudogal. de spermate 1. 


10 


15 


157 


0 


or 


10 


15 


20 


25 


30 


3 


4 


or 


oO 


dieit, emittunt ipsum completum et animatum. Et tunce associatum 
guttae mulieris recipitur in matricem et impinguescit cum calore 
matricis et spiritu attracto per artheryas subtiles: et ille exterior 
spiritus non permiittit exire interiorem et constringit eum ad nutrien- 
dum puerum et calefaciendum. Postea venit in matricem ut ibidem 
Galienus diecit, alius spiritus et vertit sperma et guttam feminae in 
naturam carnalem calore matrieis coadiuvante. 

Dieit enim ibidem Galienus quod spiritus qui est in spermate, 
tres habet proprias virtutes, quarum prima est necessitas, secunda 
virtus, tertia est sicut organum. Necessitas autem duo habet opera: 
custodit enim calorem, et est nutrimentum spiritus animalis, quorum 
utrumque est necessarium. Virtus vero estin eo quod facit formationis 
complementum. Organum se exhibet in hoc quod decurrit ad omnia 
ex operatione animae quae sicut artifex est in artificiato, est in sper- 
mate. Sperma quoque sive gutta mulieris frigidior est spermate viri 
et est quasi sit nutrimentum spermatis viri. Cum autem ex hiis con- 
crescit embrio, venit unumquodque ad suam naturam et proprietatem, 
ita quod simile suo unitur simili, ut acutum cum acuto, digitus cum 
digito, arteria cum arteria: et hoc vocavit Empedocles cervices 
capitum germanorum quae in generatione per amicitiam iungi dicebat: 
et hoc totum fit in matrice. Ut enim in Pantegni ait Constantinus, id 
quod recipit matrix, undique ita brancat atque claudit, ne sieut 
Ypocras dieit, punetum acus intrare possit: et sie ut frequenter 
orificium interius manet clausum, quousque forma infantis compleatur. 


Gap. IN. 


De dispositionibus seminum et natorum ex parentibus et humoribus 
et signis caeli. 

Propter quod etiam causam diversitatis sexus in partu Con- 

tsantinus in libro de Coitu Ypocratem inducens attribuit huiusmodi 


[DL | 


6 


causis seminis. Dicit enim | Ypocratem dixisse quod si masculus in 


tempore pubertatis viderit sibi dextrum testiculum prominentiorem 
esse quam sinistrum, generabit filios mares, si sinistrum, generabit 
feminas. || | Galienus autem in libro de Spermate dieit quod sisperma 


tempore coitus ceciderit in dexteram patrem matricis, ut irequenter 


conceptus erit masculus, propter epar calidum et humidum et el calidum 
et siceum quae sunt in parte illa. Si autem ceciderit in sinistram, 
propter splen frigidum et siccum coadiuvat locus ad generationem 
feminarum. Ad tantam etiam potest venire debilitatem et confusionem 
semen, quod natum erit utriusque sexus, ut ibidem dieit Galienus. 
Multum enim matrix coadiuvat ad natorum dispositiones. In ipsa 


8 Pseudogal. de sp. ce. 12 19 Emped. frgm. 61 Diels? 21 Con- 
stantinus pantegni ubi? 23 Hippoer. ubi? 29 Const. ll. p. 301. 


fol. 360r 


enim sunt ut ibidem dicit Galienus, receptacula septem: et in quot 
vasa semen ceciderit, tot concipiet natos: et si longa et stricta fuerit 
matrix, longus erit et gracilis conceptus: si autem longa et grossa, 
longus erit et grossus, et si curta et strieta, curtus et strietus ut fre- 
quenter et non semper. Istae enim non sunt nisi causae coadiuvantes. 5 
Et secundum easdem causas, in eodem libro dieit Galienus quod Si in 
concepto habundaverit sperma viri super sperma matris, erit con- 
ceptus similis patri tam in facie quam in ceteris membris. Si autem 
habundaverit virtute et quantitate sperma matris super sperma 
viri, erit conceptus similis matri tam in facie quam in membris aliis. 10 
De omnibus tamen hiis subtiliter est disputatum in praehabitis. 

| Adhuc ibidem dieit Galienus quod contingit aliquando in sperma- 
tibus habundare virtutes unius humoris super alios: et tune conceptus 
sequitur humorem illum et erit sanguineus vel colericus vel fleumaticus 
vel melancolicus, in nullo similis parentibus. Aliquando etiam deficit 
in aliqua virtute et generantur strabones vel claudi vel aliter occa- 
sionati. Aliquando etiam patre vel matre laborante vel occupato 
aliquibus passionibus, trahit puer similes passiones ex spermate, et 
tales etiam aliquando trahit ex nutrimento lactis. 

| Aliquando etiam ut dicunt Galienus et Avicenna in tantum 20 
sequitur parentes quod etiam sequitur animae eorum accidentia: 
sicut in coitu cuiusdam regis ymaginabatur rex monstruosum nigrum 
et fecit de hoc «| mentionem reginae interim dum cum ea coiret, et 
conceptus natus fuit monstruosus et niger. 

| Amplius in tantum produeit sermonem Galienus quod dieit quod 25 
in tantum agile est sperma ad mutationes, quod sicut corpora mutantur 
secundum quatuor horas diei et secundum diversitatem temporum 
mensis et anni et astrorum cursus et respectus, ita etiam mutantur 
semina concepta in matrieibus. 

Aliter enim ab initio fuissent omnes homines unius et eiusdem 30 
complexionis. Ypocras etiam dieit ut ibidem dieit Galienus, quod 
omnis substantia sit ligata et coniuncta in planetis etsignis et nexibus 
quatuor elementorum. Et ideo Nectanabus naturalis Alexandri pater 
cum matre sua Olympyade tempus observans coivit sole Leonem 
intrante et Saturno in Taurum, a quibus planetis suum filium volebat 3; 
recipere figuram et potestatem. || 


De 


5 


Cap. IV. 
De nocumento coitus. 
Quia tamen semen est de conventiori humido corporis, ideo dieit 
Constantinus quod multum coeuntes citius moriuntur. Et Avicenna 40 


20 Pseudogal.ll.c.5 Avicen. de animal. IX 7, fol. 20v 21 Pseudogal. 
de sp. 2 egs. 31 Pseudogal. de sp. 14 40 Const. ll. p. 304 Avicen. 
de animal. IX 6 fol. 19r. 


10 


15 


20 


25 


30 


35 


40 


concordat in idem. Tantum enim coire potest quod cum natura non 
habeat semen quod eiciat, quod emittit sanguinem, et destruit corpus 
et cito facit senescere hominem. Et hac de causa eunuchi aliquando 
diutius vivunt non castratis. Sperma autem nimis emissum, praecipue 
debilitat cerebrum et membra cerebro vicina: et ideo suspicatus 
est Ypocras semen a cerebro descendere adiungens aliud eiusdem 
signum: quoniam quibus venae quae post aures ducuntur, ineiduntur 
et praeciduntur, deinceps non spermatizant: et si etiam in coitu tales 
aliquid emiserint, erit aquosus humor et non proficiens ad gene- 
rationem. 

Haec igitur sunt, ex quibus proprietates accipi possunt hominis 
in generatione: multa dieta in praehabitis magis sunt consideranda 
quam ista. 


Car. V. 


De naturalibus proprietatibus hominis et divinis. 

De proprietatibus autem hominis praecipua est quam dieit 
Hermes ad Esclepium scribens quod solus homo nexus est Dei et 
mundi: eo quod intellectum divinum in se habet et per hunc aliquando 
ita supra mundum elevatur ut etiam mundi materia sequatur con- 
ceptiones eius, sicut in optime natis videmus hominibus qui suis ani- 
mabus agunt ad corporum mundi transmutationem ita ut miracula 
facere dicantur. Et ideo etiam in ea parte qua homo mundo nectitur, 
non mundo subiecitur, sed praeponitur ut gubernator. Hinc etiam 
causatur fascinatio qua anima unius agit ad alterius impedimentum 
vel expeditionem per visum vel alium sensum. Et ideo sicut idem 
testatur Hermes, si aliquando aliquis hominum per electionem se 
mundo inferiorem fecerit, iam quasi honore humanitatis exutus, pro- 
prietatem aceipit bestiae, et per concupiscentiam porcus, per iram 
canis, per rapinam leo, et sic de aliis dieitur fieri: quod Plato secun- 
dam vocavit animarum incorporationem. Perseverante enim homine 
in mentis culmine, trahit ad se corpus et mundum: quia anima nata 
est praecipere corpori et mundo. Si autem per electionem se corpori 
supposuerit cum accidentia corporis animam transmutent, tunc aceipit 
corruptionis proprietates, et tunc etiam corpus non continet, etsic inflexa 
etiracta ad corpus festinat per ymaginationes et passiones et accelerat 
corporis corruptiones. Et ideo dieit Avicenna quod ymaginans colores 
rubeos auget sanguinis motum et fluxum: et multum tristis et timens 
lepram erit aliquando leprosus: et cetera multa in homine contingunt 
huiusmodi. 

Aliquando autem unius membri figura significat dispositiones 
alterius, passiones sicut gybositas unguium futurum apostema pulmonis: 


6 Hippocrat. desemine2 17 Pseudo Apul. Asclep. VI eqs.? 29 Plato 
Tim. Chalcid. comm. 198. 


9 


10 


fol. 360v 


11 


12 


et motus aliquis cerebri inducit oblivionem sieut in libro de Accidente 
et morbo narrat Galienus quod Popchydyus philosophus refert quod 
omnes qui erant in quadam civitate postquam pestilentia aeris et 
corruptionis liberati fuerunt, in tantam ceciderunt oblivionem, quod 
parentes et amicos suos suaque nomina ignoraverunt. Transmutantur 5 
enim ad invicem anima et corpus: et naturalis est ordo quod anima 
contineat corpus ne dissolvatur. Et ratione huius continentiae 
accidentia animae transmutant corpus, forma delectabilis ymaginata 
movet corpus et e converso passiones corporis redundant in animae 
conturbationem sicut patet in somno. De hiis autem et huiusmodi in 10 
aliis determinatum est. 

Una autem de proprietatibus hominis secundum id quod homo 
est, verecundari est in turpi perpetrato quod non convenit alicui 
animali nisi homini. Propter quod inemendabiles dieuntur inverecundi, 
quia in aliquo mutati sunt a rationis honore pecorinae naturae assu- 15 
mentes irrationabilitatem. 

Adhue autem discernere inter honestum et turpe soli convenit 
homini inter animalia.. Ex quo consequitur solius hominis esse 
honestum prosequi, cum omnia bruta non nisi utilia et delectabilia 
prosequantur. 20 

Adhue soli homini convenit passiones ordinare virtutis ordine, 
et continere ea quae sunt in sensu moventia, ad limitem rationis. 
Similiter autem cum amica sibi sint animalia, non habent amieitiae 
speciem nisi quae est similis illi quae delectationis est vel connutri- 
torum vel collacteneorum quam ethayricam Graeci appellant. Homo 25 
autem amicitiam habet secundum omne genus amicitiae. 

Adhue solius hominis est in intellectualibus theorematibus et 
speculari et delectari delectatione contrarium non habente. Et prop- 
terea solus homo perfecte coniugale est animal eo quod honestas 
legibus ordinatas facit nuptias: et simpliceiter solus est civile animal, 30 
quia communicationes et distributiones et cohabitationes et foedera 
et pugnas habet, urbanitatibus ordinatas et perfectas. 

Est autem adhuc proprium hominis disciplinae esse perceptibilem 
propter rationis usum, et esse animal mansuetum natura propter 
civilitatem et esse animal risibile et gloriabile propter perfectas gau- 35 
dendi rationes quae soli contingunt homini. 

De membris autem hominis in praehabitis satis est determinatum. 
De hiis autem quae secundum corpus homini conveniunt est quod 
solus homo longi et lati et erecti est corporis. 

Adhuce quod saliva hominis ieiuni linita sanat apostemata et 40 
delet maculas sive cicatrices et quod mirabilius esse videtur, si sagitta 
vel ensis tingatur ore ieiuni et ex illa ma&lt;di)»da sagitta aliquis vulneretur, 


2 Gal. U. V 7 (Thucydides II 49). 


intoxicatur. sicut dieitur ab expertis. Et si saliva hominis diu ieiuni 
cuius saliva bene est subtiliata a eibi viscositate, caditin os vel vulnus 
scorpionis vel serpentis vel alterius venenati animalis ita quod ad 
interiora penetret, interficit ipsum animal. 

5 Et haec de homine dicta sufficiant. 


=={{ancora+|II|I. Tractatus secundus de quadrupedibus.}}==  

==={{ancora+|II.1|1. De natura et moribus quadrupedum in communi.}}===

De animalium quadrupedum natura determinantes diecimus om- 

ı0 nium quadrupedum genera in hoc convenire ut dieit Galienus in 
libro de Spermate quod in generatione brutorum animalium sperma 
non sic mutatur secundum horarum ordinem et planetarum et signorum 
opera sicut hominis, sed ex prima ei indita proprietate, omnia unius 
sunt complexionis. Post modica autem causam huius assignans dieit 
ı5 quod adeo fluxum et inconvertibile est sperma eorum ut numquam 
omnino et universaliter, sed aliquando et secundum partem aliquam 
sperma eorum mutari contingat quod in hominibus e contra est. 
Causa autem pro certo huius est quam Galienus non tangit quoniam 
materialia et terrestria sunt corpora brutorum: corpus autem hominis 
20 magis est accedens ad caeli similitudinem: et ideo caeli facilius 
sequitur impressiones, et praecipue quia motor hominis est ymago 
motoris hominis, et mundi est similitudo: propter quod omnia quae 
sunt universalium motorum et mobilium mundi, magis praeiulgent 
in homine quam in aliiss. Ea autem quae sunt communes aurae 


13 


3; et aeris impressiones ex caelo contingentes, facilius sentiuntur ab . 


aliis quam ab homine in quantum circa propria minus sollieitantur 
et oceupantur. 

Cum autem multa sint valde quadrupedia, omnium tamen pro- 
prium dieit esse Constantinus in libro de Coitu, quod omne animal 

30 agreste furibundum est antequam coeat et postquam coierit, magis est 
domesticum. 

Adhuc autem voces multas emittit, quando est in libidine se- 
questratum &amp;a femina, per quas vocat feminam, et feminae propter 
frigiditatem parvae sunt libidinis et paucae vocationis. 

35 Adhuc observandum &lt;' in quadrupedibus an sint sicca an humida 
et frigida. Sicca quidem et frigida melancolica sicut vaccae et haec 
_ quidem parum coneipiunt propter frigidum et raro geminos pariunt 
propter siccum. Observa igitur si quandoque vaccae plerumque con- 


10 Pseudogal. ll. 10 29 Const. Afr. ll. p. 300 


9 post natura del. cum homine in eodem libro determi m. 1 21 supra 
hois pos. omnium m. 3 23 praefulget CBP. : 


14 


fol. 361r 


15 


cipiant geminos in aestate et pariant et erit pronosticum multae 
pluviae in hieme. Idem autem est quando vaccae multum moriuntur:! 
hoc enim signum est corrupti humoris qui iam in causis suis humido 
corrupto corrumpit animatorum corpora: et hoc est signum habun- 
dantissimas futuras esse pluvias. 5 

Eodem autem modo pronosticatur in ovibus quae sunt humidae 
et frigidae, et antiquae sunt magis frigidae. Quod si igitur aliquando 
iuvenes cum antiquis eodem tempore moventur ad coitum, et antiquae 
fervent ad coitum sicut iuvenes, signum est caloris habundantis qui 
corrumpet humidum in iuvenibus propter subtilitatem ipsius: et illae 10 
morientur illo anno. In antiquioribus autem non corrumpet sed 
subtiliat, et ideo illo anno antiquae oves fortificabuntur et proficient. 

Et iuxta huiusmodi causas multa sunt valde notabilia.. Omnia 
autem huiusmodi animalia prona sunt in terram, tum propter pondus 
capitis tum propter terrestritatem corporis quod calor complexionalis 
erigere non potest et quia multa dieta et fere omnia de quadrupedibus 
dicenda, transeamus ad singula nichil eorum quae diceta sunt in ante- 
cedentibus libris repetentes: et sequemur ordinem alfabeti Latini 
sieut fecimus de lapidibus et plantis. 

{{pn|1}}| Alehes secundum Solinum animal est figura, colore, quan- 20 
titate muli praetendens similitudinem : sed labium superius adeo habens 
protensum quod nisi retrograde incedens, herbas in terra dentibus 
carpere non possit. || 

{{pn|2}}Alfech Arabice est animal, quod multi Ytalicorum et Ala- 
mannorum et Gallicorum lunzam vocant; natum autem est ex leone et 25 
leopardo et est ferox nimis etnocivum. Aliquando autem domesticatum, 
cum dueitur ad venandum nisi multum blandiatur ei venator, retrocedit 
et oceidit homines et canes: lupos etiam libenter interfiecit. 

{{pn|3}}| Aloy a Plinio dieitur esse animal mulo propemodum simile, 
carens flexura poblitum in anterioribus cruribus, in quo convenit 30 
cum elefante: et ideo non cubat inter dormiendum, sed innititur 
arbori qua secta in una parte fere ad ruinam a venatore, cadit 
ruente arbore: et tunce vix resurgit propter rigorem crurium et 
capitur. Aliter autem vix capi potest, propter nimiam suae fugae 
velocitatem. || 35 

4.| Ana autem animal dicunt esse Orientis fortissimis dentibus 
acutis et longis, et unguibus acutis, saevum nimis, diligens multum ea 


_ 


5 


1 Thom. (Sol. 20, 6 —= Plin. 8, 40) lib. IV [Vinc. 19,2]. Alces alces L. 
5 Alfech v. ind. Arab. et lunza. 
0 Thom. (Plin. 8,39 [alces] er Caes. bell. Gall. 6, 27 [Vine. 19,2.]. 
7 Thom. (Arist.?). 

to m 3. 
33 vena Te 


quae sunt sui generis et gregatim vadens ea autem quae sunt alterius 
generis sibi non permittens coniungi, sed potius si quid alienum 
appropinquaverit, concurrentia invadunt illud et vel efugant vel peri- 
munt. Si autem aliquod istorum animalium aliquando solitarie inventum 
invaditur a fortiori se animali, armis dentium et unguium frequenter 
defenditur et evadit. |] 

{{pn|5}}|Anabula, ut scribit Plinius, bestia est Ethyopiae || quam 
Arabum quidam et Ythalicorum seraph appellant. | Est autem capite 
cameli, collo equi, cruribus et pedibus, bovis praetendens similitudines, 
per totum corpus nitentem habens rubedinem albis maculis immixtam, 
et est miri decoris longo collo, et altis anterioribus pedibus et 
posterioribus curtioribus: et pellis eius propter pili decorem caro 
venditur pretio. || Unam harum secum temporibus nostris habuit Fe- 
dericus Imperator in partibus nostris. 

15 6. | Analopos, ut in libro suo de Animalibus dieit Jorach, 
animal est acutis cornibus, ita quod cornibus resecat arbores: etcum 
eisdem arbusta resecare nititur, cedunt et involuntur in frutectis, et 
ligatur cornibus et tunc ligatum clamat: clamore vero proditum a 
venatoribus interfieitur. || ; 

22 7.| Asinus animal|| notum est, turpe | pigrum || laboriosum 
| frigidum, et ideo in frigidissimis regionibus non vivens:! et si illuc ad- 
dueitur, non concipit nec generat nec de facili ibi coit: laboriosum 
valde &lt; et oneriferum: sed super renes melius sustinet onus quam 
super dorsum vel super scapulas || quia melancolicum existens ossa 

25 inferiora ubi sedes est melancoliae, fortiora habet et sicciora: | cuius 
signum est quod ossa asini multum sunt canora inter animalia cetera. || 
Pellis est durae et spissae: et ideo magis verberibus afflicetum vix 
cedit ab eo quod desiderat in cibo et coitu: cooperatur tamen etiam 
ad hebetem seımsum verberum complexio terrestris et frigida et 

30 sicca: | propter quod etiam parum est disciplinabile et macrum semper, 
vix ad parum impinguabile. || Hac etiam de causa gravitatem patitur 
capitis | et moritur frequentius || capite | fluente ad laterum unum et || a 
gravitate capite spisso valde et viscoso | reumate || fluente | super 
pulmonem || ipsius difficultatem patitur spirandi et incurrit asma. 

35 Hoc autem etiam propter siceitatem et frigiditatem | eo tempore 
non movetur ad coitum quo alia animalia, hoc est ante aequinoctium 
vernale vel sub aequinoctio sed post in mense Magio quando sol iam 
ascendit fere ad medietatem anguli recti ab aequinoctio: et tune dis- 


or 


1 


© 


7 Thom. (Plin. 8,69 nabum) [Vinc. 19,3] Anabula = Girafa came- 
lopardalis L. seraph. v. ind. arab. [cf. Vinc. 19, 97]. 
15 Arnold. II 4,22 c. Analopos = Calopus v. N.18 Physiol. 18 Antho- 
lopos [Vine. 19, 3 Aptalon]. Antiloparum spe. 
20 Thom. (25 Plin. 11, 215). 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 56 


17 


fol. 361v 


18 


fol. 362r 


soluto suo grosso humido ferventissime movetur ac si insaniat, et 
maxime si asinus adhuc virgo sit, et pueritiam transierit. 

Corium autem ipsius significat grossitiem humoris eius. Sienim 
calciorum soleae de corio in loco in quo diu onus portavit asinus, 
fiant, non consumuntur, etiamsi ille qui utitur eis, continue peregrinando 
in lapidibus portaverit et tandem adeo indurantur quod pede sustinere 
non poterit: et hoc vidi expertum. 

Ex siccitate etiam provenit quod lac feminae asinae adeo subtile 
est quod parum habet de caseo: et ideo datur &lt;h)e&lt;ceythieis. | Albedo 
autem sua dicitur conferre ad munditiam et candorem cutis. Et ideo 
dieit Plinius quod Popea Neronis concubina in lacte calido asinae 
balneata est. 

| Est autem huius animalis consuetudo vix relinquere pullum, et 
si violenter separetur, non recedit pullus a loco in quo a matre dere- 
lictus est, ad tres vel quatuor passus. Paritura autem asina lucem 
fugere dieitur || forte propter debilitatem oculorum partus: profieit 
autem hoc animal in terris parvae latitudinis calidis. In hiis autem 
quae ultra sextum clima dilatantur, continue defieit, ita quod in terris 
quinquaginta graduum latitudinis non convaleseit. 

| De expertis autem est quod epar asini assum comestum a ieiuno 
omni die, et si hoc multotiens et diu fiat, confert caducis. Similiter 
autem operantur ungues eorum sicomburuntur et bibitur ex eis pondus 
trium aureorum et unciae singulis diebus. Et si quis asini medulla et 
sepo eius perunxerit calida loca, erit iuvamentum manifestum. Sifiat 
ex unguibus combustis emplastrum, dissolvit scrofulas et curat fissuram 
pellis ex frigiditate provenientem. Triti etiam ungues et pulverizati 
super apostemata aperta pedum vel corporum conferunt. Urinae 
etiam asinorum bibitae, conferunt contra dolorem renum. || Et habet 
consuetudinem mingendi in loco ubi ante alius asinus minxit: et si 
talem locum non invenerit, vult mingere super fimum: et hoc faeit 
etiam mulus filius eius. | Urinae autem praecipue valent renibus ut 
diximus quando dolor causatur ex humiditate grossa. Stercus etiam 
asini cum fit ex eo emplastrum combustum aut incombustum, restringit 
fluxum sanguinis. || Si domus cum asini pulmone suffumigetur, vermes 
fugient ab ea. Stercus asini calidum in vino acri infusum, et liciniis 
impositis bene et diu imbibitum, et liciniis de bombace existentibus 
perfecte madefactis, si licinia illa naribus 7 immittantur, fluxum sangui- 
nis restringunt. Emplastrum ex eo in fronte positum, sanat a fluxu. 
Combustum epar tritum in modum collirii et liquefactum cum sepo 
ursi et oleo donec fiat in spissitudine mellis, deinde ex eo superpona- 
tur supercilio depilato, renascuntur pili. 


11 (Plin. 11,238; 14 Experiment.) 21 Avicen. can. II 55 [Vine. 18, 10 egs.]. 
20 assum in marg. m. 1 22 si sup. lin. m. 1, 


20 


25 


30 


35 


40 


10 


15 


30 


35 


40 


lib.. XXII traet. 2 cap. 1. 1359 


{{pn|8}}| Asinus autem etiam est silvestris, quem onagrum Graeeci 
vocant quod sonat Latine asinus agrestis || est sicut domesticus sed 
virtutes dietae fortiores sunt in eo et membris eius. 

Et huius caro valet contra dolorem lateris et duarum ancharum. 
Medulla autem asini silvestris si inungatur ex ea, curat podagram et 
aufert dolorem eius. Stercus asini silvestris tritum cum felle boum 
si ex eo mulieres inungant capillos suos, incrispantur. Stercus etiam 
asini silvestris desiccatum, cum vino bibitum, valet contra morsum 
scorpionis et puncturam. 

{{pn|9}}| Aper silvestris bestia est saeva, || quae etiam a nonnullis 
singularis ferus appellari consuevit, est autem armis dentium qui culmi 
vocantur ad impugnandum armata et spissitudine pellis ad defensionem, 
quam tamen pellem indurant luto et arborum confricatione. | Si agitetur 
mane antequam urinaverit, facilius capitur; lassus posterioribus in- 
sidens lassitudinem dissimulat duellum exspectat cum venatore. Culmos 
in India habet monopedales in longitudine: || alibi vix perveniunt ad 
semipedem: tales enim in longitudine aliquando aput nos inveniuntur. | 
Super ictum cuspidis currit et nisi letaliter vulneretur, venatorem 
prosternit, nisi in terram humilem cadens iaceat, vel retro arborem, 
vel superius in arborem se recipiens evadat, quia culmis recurvis 
ad superius ad inferius secare non poterit, sed iacentem humo con- 
euleat. || 

Femina autem culmos non habens, dentibus lacerat, gregatim 
vadit, et de alia nisi de sua generatione pullos secum comedere non 
sinit. | Culmi eius quasi ferrum incidunt, dum in vivo sunt animali: et 
ideo magna infligit vulnera. Saevum nimis est et est pugnax in coitu, 
et femina in partu: et hoc fere omnibus competit animalibus. Caro 
eius viscosa est et frigida et maxime quanto vicinior est lacti. || 

Et ad invicem apri corrixantes, cum viderint lupos, quasi con- 
foederati se iuvant mutuo et [concurrunt] ad vocem quereiantis apri 
omnes qui audiunt concurrunt et iuvant!: et hoc convenit multis ani- 
malibus. Quidam etiam cornuti parvis cornibus inveniuntur. 

Aper autem domesticus secundum minus istas partieipat pro- 
prietates: et utrique convenit quod rostro defossa in terra eiodit et 
comedit. | Domesticus autem magis immoratur foetidis quam silvestris. 
Et quando multi apri conpugnant, ille qui ultimo praevalet, omnibus 
aliis dominatur. 

| Proprium autem aprorum generi quod et porcorum est, dieitur 
esse concitari ad rabiem uno stridente: et tunc periculosum est inci- 
dere in gregem eorum, et praecipue in candida veste, et maxime si 


1 Thom. onager ci. N. 83 2 Isid. XII 1,39 [Vine. aliter 19, 94 eqs.]. 
10 Aper silvestris Thom. (10 lib. rer. 15 Plin. 8,212 26 Plin. ll.) 


33 Aper domesticus Thom. (38 Plin. 10,181). 
86 * 


20 


22 


feminae tunc sunt in coitu, ut dieit Plinius. Exoculatus etiam altero 
oculo non diu vivit. | Et propter humorem habundantem | multum coit|| 
et diu coit quia non est calidum. 

| Infirmitas poreis accidit quam lanchos vocant quae plerumque 
in aure vel in cauda ineipit vel in pede et perraro in alia parte cor-5 
poris: et serpit haec in carnem vicinam et vivam donec per inflationem 
alicuius venae pervenit ad pulmonem, et tunce moritur: et ideo reme- 
dium est a principio resecare partem in qua ineipit. 

Hice autem multum dormit et praecipue in aestate quando calor 
humidum eius resolvit: et tunc etiam nisi frequenter excitetur, Iytargiam 10 
incurrit et moritur: et quia somnus corpus humectat, ideo caro eius 
in aestate est infirmior. || In terris autem calidis propter viscosi motum 
humidi, magis crescit et plus impinguatur quam in frigidis. 

Hoc animal multa in se habet monstruosa, quae in praecedentibus 

fol. 362v libris determinata sunt: et ideo dicta hie sufficiant. 15 
23 10. Alzabo ut in libro sexaginta Animalium dieitur, | animal est 
multum valens medicinae in desertis Arabiae conversans. Caro autem 
eius cocta cum aceto, quae calida est et humida, valet podagrieis: 
valet etiam dolori iuncturarum quando est ex frigiditate. Haec autem 
caro cocta in aqua et posita in cupa balneari curat podagricum in- 20 
trantem in eam maximo iuvamento. 

Haec autem animalia fugiunt ab eo qui radicem fert coloquintidae. 
Dieunt etiam quod pili in collo huius animalis accepti et mixti pul- 
verizati combusti cum pice, unctum in ano sodomitam curant a vitio. 
Fel autem ad pondus unciae potatum cum aqua spicae nardi valet &gt;; 
contra ydropisim quae est ex ventositate. Sanguis autem eius contra 
lepram valet, si loca patientia inungantur cum eo calido. Dens eius 
suspensus super brachium dextrum ab humeris ad cubitum, valet 
contra oblivionem. Pes sinister et ungues eius positi in panno lineo 
ligati brachio dextro alicuius, non tradet oblivioni quidquid audierit 30 
vel seiverit. Fel masculi ligatum super femur alicuius sinistrum, non 
cessabit coire cum muliere quousque super femur habuerit. Manus 
eius dextra si cum corio ab eo viro abscidatur, et suspendatur super 
eum qui intrat ad regem vel aliquem alium pro obtinendo negotio, 
optinebit illud. Adhuc autem manus eius dextra absceisa cum ictu 3 
sinistrae manus hominis, et suspendatur super aliquem, facit eum 
diligi ab omni vidente ipsum praeter alzabo. Dicunt etiam quod me- 
dulla pedis sinistri trita valet mulieri quae non diligit virum suum, et 
si proiciatur in nare eius, diliget eum plus quam alium. || 


1 Plin.ll. 4 Arist. Zı9 21 p. 603 a31 Bodyyxos [Vinc. 18, 78 egs. 19.5] 
14 Alb. VII 105 egs. 


16 Alzabo v. ind. Arab. medicinae ex Razis lib. desumptae sunt v. 
ind. auct. 


1 


1 


2 


2 


Bi) 


8 


=) 


or 


&gt;) 


B) 


) 


a 


{{pn|11}}| Hahane animal est ad magnitudinem cervi quod fel contra 
consuetudinem aliorum animalium est in auriculis, per quas etiam 
colera purgatur: est autem simile felli hominis et amarum valde, con- 
citativum vehementis irae et ferocitatis. || 

{{pn|12}}Bonachus in genere vaccino computatur de quo nos in 
antehabitis exposuimus. 

| Est enim’ ut Solinus dicit habens caput taurinum,-corpus vero 
et iubas habet sicut equus. Cornua autem habet ita multipliei flexu 
ita in se recurvata, quod etiam in cornua offendentem laedere non 
possit. Hoc animal cum in fugam a venatoribus convertitur, fluxu 
ventris ad longitudinem iugeris stercus proieit cuius odor vel sub- 
stantia quem attigerit, adurit, et hiis armis se defendit. || 

{{pn|13}}| Bubalus est generis bovini corpore maius quam bos com- 
munis || fortissimis cruribus et brevibus respectu sui corporis, | cornua 
habens longa || valliculosa et nigra sicut capra, caput parvum respectu 
sui corporis, corpus valde spissum:!: et omnis eius defensio est in 
fixione ungularum et conculcat ea quibus nocet, nec de facili inse* 
quitur ea extra viam rectam. | Nigrum autem est parvi pili et parvae 
caudae. || Circulo posito in naribus circumfertur et trahit fere ad vices 
duorum equorum pondera. Colorem varium et rubicundum valde 
persequitur. Et de hoc multa diximus in praehabitis. 

{{pn|14}}Bos autem communis scitur et omnia quae videntur de 
ipso notanda, in praehabitis sunt determinata. Hoc animal si non 
castratur, ferox est et praecipue quando fuerit provocatus. 

{{pn|15}}| Camelus est animal deforme bina habens in dorso tubera: 
et sunt ei crura prolixa, collum longum: dum graditur, vix umquam 
pedes atterit. Sunt enim ei reciprocis quibusdam pulmunculis et carnum 
pulpis vestigia carnilenta || et ideo etiam lapides vix sustinent in mul- 
tum ambulando. 

| Habetur autem in usum duplicem, onerum videlicit et vecturae. 
Sed de facili non recipiunt ultra onera consueta ad portandum: et si 
vehunt, non de facili vadunt ultra spatium consuetum: et cum onerantur, 
modicis percussionibus flectunt genua ad onera suseipienda. Odiunt 
autem omne genus equinum. Sitim sustinent per triduum sed cum 
inveniunt aquam, tantum bibunt get ut futurae et praeteritae siti 
satisfaciant. Bibunt autem aquam turbidam vel turbatam: puteos autem 
non libenter bibunt. || Tempore coitus solitudinem diligunt et tune non 


1 Thom. (Arist. Zı8 15 p. 506 a 24) r@v Eidpwv ai &quot;Ayaivaı doxoöcıv 
Eyeıv Ev ın neonp xyoAiv [Vinc. 19,2]. 

5 Thom. (Sol. 40,10 = Plin. 8,40) [Vinc. 16,4] cf. Alb. VIII 205 egs. 
Bos bonasus L. 

13 Thom. (lib. rer.) [Vinc. 18, 21]. Bos bubalis L. 21 Alb. IT 30, 

23 Alb. III 176 al... 

25 Thom. (25,32 Jacob. 1102, 55; 26-37 Solin. 49, 9). 


2 est OBP legas: habet. 


24 


fol. 363r 


sustinent secum esse hominem nisi forte pastorem. Rabies autem et 
podagra camelis accidit ex quibus facile moriuntur. Ungulas non 
abieiunt, sed longis et duris in viis lapidosis gravantur: propter quod 
duri corii parantur eis in talibus viis calcii ut pedes eius minus 
atterantur. Ordeum amant, cuius pabulum subito glutiunt et postea 
tota nocte ruminant. Uno abstinente in stabulo alii quasi compatie 
aliquando secum abstinent. 

Cameli communes unum gibum habent in dorso. | Hii vero qui 
dromedarii vocantur, magnae veloecitatis sunt jet duos habent gibos. 

| Cerebrum etiam cameli cum aceto in potum sumptum dieitur 
valere caducis. Camelus in complexione est calidus et siccus. Galie- 
nus dieit quod medulla cameli desiccata parata cum vino et sumpta 
valet caducis qui causam habent ex melancolia nigra et praecipue 
si singulis mensibus sumatur semel. Spuma cameli cum aqua mixta 
et sumpta ab ebrio daemoniacum reddit. Si quis de pulmone cameli 
desiceato et trito potaverit ad pondus aurei, incurret oculorum caeci- 
tatem. Lac camelorum subtilius est omni lacte et laudabilius et 
subtilioris actionis: unde extenuat superfluitatem et solvit ventrem 
et aperit strieturas propter calorem vehementem naturalem qui estin 
eo et roborat epar et aperit opilationes eius et subtiliat grossitiem 
splenis et confert ydropieis sumptum in potu calidum et praecipue, 
quando ponitur cum zucharo alchabiar. || 

Multa de camelis in antehabitis dieta sunt: et ideo haec hic 
sufficiunt: non enim repetere oportet. N 

{{pn|16}}Canis animal notum est, de cuius diversitate multum in 
antehabitis disseruimus. 

Est autem animal fidele domino, ita ut nec a mortuo nisi vix 
separetur et mortem aliquando pro domino subeat. | Fertur quod in 
Albania adeo magni sunt quod leones et elefantes prosternunt, et ad ursos 


et lupos indignantur nee nocent eis. Jorach dieit quod multum vigent 3 


odoratu: et hoc verum esse de quibusdam. Ex diversis animalibus 
generantur et ideo diversi sunt in figura, quantitate etiam differunt 
multum propter eibi diversitatem. Ante mensam genus canum igno- 
bilius quod ad custodiam deputatur ita se frequenter disponit, quod 
uno oculo ostium, alio autem inspieiat largam domini manum. Cum 
autem omnes caeci nascantur, optimus in numero natorum esse dicitur, 
qui ultimus videre incipit vel quem primo mater deportat in cubile. 


6 lib. rer. 10 Plin. 28, 91 11-12 Galen. de theriac. 9 (XIV 240) 
11 Camelus in complexione—21 zucharo alchabiar fol. 362v—363r in marg. 
inf. m. 1 14 Avicen. can. II 464 22 alchabiar v. ind. Arab. 23 Alb. 
II 19; VIII 209 [Vinc. 18, 23]. 

25 Alb. VII 109 VIII 4 Thom. (27 Solin. 15, 6 egs. 30 Algazel supra 
libr. de sensu et sensato Arnold. II 4,23d 33 Jacob ll. 35 Plin. 8, 151). 

37 prim’ CB primo P. 


6) 


25 


1 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


a 


0 


or 


| Rabiei canis mederi dicitur fimo gallinacio cibis eorum immixto. 
Morsui autem rabidi canis dicitur esse medicina radix rosae silvestris. || 

| Canis omnis hoc habere videtur quod urinas et posterioria 
odorant ac si iuvamentum ex hoc habeant: || forte quia cum odore 
vigeant, qualitates habitudinum in resolutionum corporis odore cogno- 
seunt. | Infirmi abhominabiles herbas comedunt ut humores malos 
evomere cogantur. Curare autem vulnera sua et aliena dieuntur 
lingua et si lingua tangere non possunt, pedem saliva infeetum locum 
laesum tangunt et sanant. || 

Nos autem multa de canibus in antehabitis diximus, quae hie 
non repetimus. Sed quia hoc animal multis usibus humanis aptum est, 
ideo hic volumus artem tradere qua nobiles canes habeantur et 
nutriantur et sanentur si sunt infirmi. 

Indicandum igitur nobis videtur quod in canibus venaticis non 
leverariis illi nobiles sunt, quorum aures magnae et latae directe ad 


 maxillas dependent, et rictus bene a&lt;m&gt;plus, et nares apertae, et 


(=) 


we 


0 


or 


(=) 


superius labium longe dependens, et vox sonora, cauda non admodum 
longa plus ad dextrum incurvata et frequenter erecta portatur, et 
anus liber ad evaporandum: ed ideo talibus inventis canibus, quantum 
fieri potest feminae et mares similes quantitate, colore, aetate et robore 
aceipiantur. Color tamen in hiis minus attenditur. Et femina accepta 
recludatur et maceretur donec evacuetur: et similiter masculus ex- 
crucietur ieiunio donec evacuetur in toto: deinde cibo usque ad per- 
fectam satietatem, butiro multo immixto recenti caseo et reclude in 
conelavi ad hoc apto per novem dies vel donec videas catulam con- 
cepisse. Cavebis autem ne aliquo modo ante hoc tempus evagari 
possint. Cum autem conceperit femina, emittes masculum et feminam 
tenebis in custodia, aliquando et raro permittens eam deambulare et 
iterum ad locum stramentis commodum revocabis, et secundum quod 
magis appropinquat ad partum, plus in cibo amministrabis ut con- 
ceptus inveniat quod sugat a matrice: ministrabis autem humida ut 
lac, serum, cum aliquanto butiro et huiusmodi et immisce panis ali- 
quantulum et carnis coctae. Quando autem peperit, secundum 
numerum catulorum est nutrienda cavendo ne maciem incurrat nec 
pinguedinem: quia &lt; macies induceret defectum in lactatione, et pin- 
guedo generaret malam dispositionem in lacte. Lac enim canum 
spississimum est propter calorem complexionis: et hie calor hebetatur et 
remittitur in nimia pinguedine[m]. Macies igitur trahendo nutrimentum 
ad corpus matris lactis inducit diminutionem, sed nimia pinguedo 
indueit lactis frigiditatem et tenuitatem. Competenti etiam tempore 
ab uberibus matris avellendi sunt et tunc etiam non nutriendi sunt 


3 Thom. 10 Alb. vid. ind. 
11 Sed quia hoc egs. ignotos mihi fontes sequitur Alb. [Vinc. 19, 10—28] 
25 apto (-a?). 


G 


28 


fol. 363V 


ad pinguedinem nec macerandi ad defectum, sed proportionaliter 
eibandi secundum quod suflicit sustentationi et augmento et con- 
fortationi. Serum autem cum aliquanto lacte primo dandum est eis 
et sit lac butirosum, et secundum quod magis et magis proficiunt, 
minus in cibum eorum de huiusmodi humore infundendum est. Tune 5 
enim ita completis octo mensibus, pane mollificato in sero sine multo 
liquore sunt nutriendi propter siccam canum complexionem, et tuncin 
spatio anni sani et agiles et fortes et sagaces inveniuntur. 

29 Post anni vero et dimidii spatium exerceri debentad venationem: 
primo quidem moderatis laboribus incipiendo ut per seipsos de die 10 
in diem plus et plus se exerceant:!: quia si nimio cursu et labore 
primitus exerceantur, labor tenella adhuc exsiccabit membra: et 
humido in eis exsiccato, nec poterunt nec volent laborare, sed ab- 
horrebunt venationem. Si autem moderate laboribus exponentur, 
calor motus in cruribus attrahet ad crura et non consumet nutrimen- 15 
tum: et tunce demum cruribus confortati, fortes erunt et venationes per 
seipsos desiderantes. 

Per omina autem idem faciendum estin generatione et nutrimento 
de leverariis, nisi quod aliter nobilitas horum cognoscitur. Hii enim 
optimi sunt longis et planis capitibus non enormibus et auriculis in 20 
acutum retrorsum directis et parvis, labio superiori super inferius non 
dependente nisi valde parum, collo longo et aliquantulum tumenti supra 
capitis quantitatem in loco ubi continuatur capiti, pectore enormi et 
bene acuto inferius, costis longis et fortibus, yliis strietis, cauda non 
spissa nec admodum longa, cruribus altis, et macris plus quam pin- 25 
guibus:! et quod raro vel numquam latrent, quia istius canis proprium 
est ad parvorum canum latratus qui pro custodia latrant, indignari: 
propter quod etiam non quodlibet invadit reputans sibi hoc esse in- 
dignum. Iste autem canis magis lacte quam seracio est nutriendus 
quando ablactatur. 30 

Canis autem qui mastinus vocatur et lupo est similis, similiter 
quidem se habet in generatione, sed cum ablactatur, magis grossis 
nutritur et siceis. In hiis tamen hii qui ex leveraria et mastino bene 
magno et nobili generantur, cum fortitudine habent agilitatem et ideo 
meliores sunt. 35 

30 Est autem canis universaliter animal multum diseiplinabile: et 
ideo mimica discunt &lt;h&gt;ystrionum opera. Si quis autem ad haec in- 
geniari voluerit, accipiat canem ex vulpecula natum vel ex vulpe si 
fieri potest: et si non potest, accipiat rufum canem de hiis qui custodes 
sunt, et consuescat eum ut iuvenis conversetur cum simia: ad illam 40 
enim consuescit multa humana facere: et si coierit cum ea et generet 
symia, ille canis erit prae omnibus ad ludos mirabilior. 

Ad latrones autem investigandos non omnis utilis est canis, sed 
attendendum ad canem ferocem qui indignetur discernere inter ho- 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1365 


mines: et hic quando docetur, primo armatur aliquis homo pelle spissa 
quam canis lacerare non possit, et incitatur canis in illum et illo fu- 
giente tandem a cane se permittat capi et cadendo ante canem per- 
mittat mordere bene canem: et in crastino iterum similiter ineitetur 
5 ad alium, et hoc fiat frequenter quia tandem beneficio odoratus inse- 
quitur eum super cuius vestigium ponitur. Causa autem quare eli- 
gendus canis qui non discernit inter homines est quia si discat blandiri 
hominibus, tunc sequitur vestigium eorum quos diligit, et illorum 
forma et odor remanens apud eum confundit cerebrum eius in tantum 
10 quod non discernit vestigia eius qui insequendus est. Multi autem 
tales inveniuntur canes qui quasi neminem cognoscere dignantur. Huius 
autem signum est, quia etiam canes venatiei aliquando confundunrtur 
quando super diversa vestigia ferarum ponuntur, et errare incipiunt. 
Qui autem canes melius odorant, alibi in praecedentibus libris deter- 
15 minavimus. 

Canes autem qui ad aves valent, magis hoc a diseiplina habere 
videntur, quam ab odoratu: tamen ab utroque habent et docentur hoc 
modo. Captis perdieibus primo circumducuntur saepius et per minas 
tandem discunt circeuire: sed invenire perdices discunt ab odoratu, Ire 

20 quod primo ponuntur saepius super vestigia captarum. 

Sie ergo canes enutriuntur igitur et docentur et generantur. 

Regimen auiem sanitatis canum est quod non permittantur 
multum dormire, quia cum caloris magni sit animal, quando dormit 
multum ealor qui est circa locum nutrimenti intensus, attrahit malos 

25 humores ad stomachum et inficitur canis et infirmatur. Permittatur 
ergo dormire paululum post cibum et tantum quod cibus digeratur. 
Et quia siceus est canis, cibetur humidis. Tune enim magis tiempe- 
ratur complexio ipsius. Signum autem bonae purgationis est quod 
aliquantulum et non multum longi sit pili: quia tunc per pilositatem 

so purgatur. Si autem nimis longos habeat pilos et spissos, tunc sub pilis 
corrumpitur ei pellis et convertitur in fetorem et scabiem. 
= Aceidunt autem cani ut frequenter novem infirmitates, scilicet 
scabies sive impetigo vel forte lepra quod totum pro una computamus 
infirmitate, vermes in ulceribus, tumor, spina in membro aliquo, ra- 

35 bies, macies inordinata, pigrities, pulices et constipatio ventris. 

Si ergo impetigine vel lepra vel scabie tactus fuerit canis, prius 
fiat minutio de omnibus cruribus in vena maiori quae in exteriori 
erurium descendit: postea fac unguentum de argento vivo sulfure, 
semine acalipis trito, aequalia de quolibet aceipiendo cum duplo anxun- 

40 giae veteris vel butiri commixtis et inunge loca laesa et eurabitur 
Ad hoc etiam valet aqua in qua cocti sunt lupini vel etiam aqua 


7 quae cursiva scriptura dedimus, desunt in C abscissa terfia folü 
parte 41 Ad hoc—salsa deest C_ vell. 


39 ante semine del. seie acaltpis tri m. 1  acalipis dxa/ngn. 


fol. 364 r 


sl 


32 


33 


fol. 364V 


salsa. Si autem in vulneribus vel plagis vermes innascuntur, succo 


yppiae quae vocatur tanacetum agreste, perfundantur tamdiu quod ad 


interitum ducantur. Venatorum iamen quidam experti dieunt quod 
omnes vermes tales in omnibus brutis animalibus moriuntur si stycados 
eitrinum ad collum eius suspendatur, statim' cum fuerit arefactum. 
Et dixit mihi multum expertus quod hoc valet multum contra pestem 
boum et equorum et omnium animalium, quando tritum cum potu 
datur animalibus. Quando vero praedicto modo vermes mortificantur, 
butiro mense Magii facto inungantur: et per hoc etiam ipsi tumores 
depelluntur, et ipsa loca uncta praedieto modo libentius lingentur: et 
hoc est canibus peruiile. 

Si autem tumor innatus in aliquo membro canis innatus fuerit, 
et eum deprimere volueris, de hine alteam contritam in aqua con- 
pasta donec ad modum cerae se tractari permittat, superpone: pannus 
etiam ceratus superpositus valet, praecipue si cimino sit immixtus. 
Similiter lac acitum et bene commiztum et superpositum sedat dolo- 
rem et totum celeriter expellit tumorem. Adhuc lini semen cum re- 
centi sanguine coctum et appositum valet. Adhuc pannus canabinus 
aqua madefactus et tumoria pilis bene raso superpositus valet multum. 
Adhue betula trita et apposita valet. Adhuc seneciones cum lardo 
recenti triti ei appositi faciunt idem et saniem funditus extrahunt, et 
ulcus et vulnus consolidant. 

Si autem canis spinam in pede vel aculeum in alio quovis membro 
habuerit, furfuresca cum lardo recenti trita et apposita spinam et acu- 
leum extrahit et saniem denudando aperit. Hoc idem etiam faecit 
pulvis hyrundinellarum in olla nova cum suis interioribus combusta- 
rum. 9 Hie pulvis servetur in pyxide, quia multum valet ad talia. 

Si autem Iynphaticus sive rabiosus fuerit canis, statim seque- 
stretur ab aliis, ne alios mordendo In rabiem convertat. Doctrina autem 


Armeria regis Valentiae est, ut canis rabidus in aqua calida per longi-: 


tudinem corporis immergatur per novem dies, ita quod pedibus po- 
sterioribus vix terram attingat anterioribus sursum erectis: et tune 
extractum de aqua caput radatur et bene depiletur ita etiam vulnere- 
tur corium, et tune succo betae ungatur, et saepius profundetur: et 
si qua comedit tunc canis, eodem succo intingantur: et detur eis me- 
dulla sambuei, quia illa prodest et si hoc infra spatium septem die- 
rum non prodest, interficiatur quia non curabitur. 

Si autem canis non subtractione cibi, sed naturali aliqua desti- 
tutione in maciem convertitur, tribus vieibus aut quafuor butiro ad 
plenum refice: et si ex hoc non impinguatur sensibiliter, vermes habet 
sub lingua:! et illos acu extrahe et impinguabitur: et si tune non im- 
pinguatur, naturali defectu tendit ad mortem. 


2 yppiae ef. Jessen ad Alb. de veget.p.750 33 extractum corr. in -us m.3. 


20 


25 


or 


15 


20 


to 
or 


30 


wo 
or 


Si autem pigritiem in velocitatem mutare volueris, pane ave- 
natio peroptime cocto et bene fermentato assidue refice et erunt 
cursu veloces. 

Contra pulices unge oleo olivae ei recedent et non eito re- 
vertentur. 

Incommoda autem latentia praeter praedicta aceidentia canibus, 
sola ignis calefactione et graminis comestione curantur. Scias autem 
| quod sicut dieit Galienus in primo libro de Complezione, canis ca- 
lidus est vivus, mortuus autem non. Calidus autem est respectu ho- 
minis et frigidus respectu leonis: et similiter siccus est respectu ho- 
minis, humidus autem respectu formicae et apis: || et ideo si cibi na- 
turaliter sicei et stiptiei dantur canibus, constipantur et frequenter 
pereunt. 

Signum autem constipationis est, quia frequenter gementes cla- 
mant et de loco ad locum discurrunt et ex nimio conatu deponendi 
sicut febrieitantes tremunt: et hoc saepius videtur in catellis domina- 
rum qui fere omnes ex ventris constipatione moriuntur. Detur ergo 
eis pasta avenatia distemperata cum aqua calida ad modum spissae 
pultis, vel cibentur pane avenatio molli fermentato: et detur aliquando 
serum lactis, et liberantur et veloces fiunt et sani: nec aliud extra 
praedicta est quod multum oporteat attendere in cura canum. 

Si autem optimos ad custodiam canes facere intendis, fortes 
elige et omni die ligatos reclude et de nocte solve, et erunt in custodia 
mirabiles, nullum penitus cognoscentes nec ad domum tuam admittentes. 

Haec autem cum aliis quae ante determinata sunt de canibus, 
sufficiant. 

Dieitur autem in libro sexaginta animalium quod caro canis 
calida est et sicca. Dentes autem canini suspensi super ictericum 
conferunt: et qui dentes super se habet suspensos, non inlatrabitur a 
canibus ut dieunt. Costa ben luce dicit quod si quis cor canis super 
se habuerit, non invadetur morsu canum: sed si ad ipsum venerint et 
olfecerint eum, statim fugient ab eo. 

Dieunt etiam quidam quod si dens canis nigri in palma teneatur, 
non latrabunt canes contra tenentem eum: et ideo talem dentem se- 
cum ferunt latrones nocturni. Mulier etiam in utero laborans a partu 
mortuo si sumat de lacte canis cum modico mellis, alleviabitur partus 
eius. Stercus etiam canis sumptus constringit ventrem, maxime si sit 
sterecus ossa comedentium canum et desiccatum sit per viginti dies 
in mense Julio et ante solis ortum sumatur ad pondus aurei cum 


8 Galen. U.I5 27 v. supra N. 10 30 Costa ben Luce vid. ind. auet. 


15 eis B 27 Dieitur autem—39 Julio et desunt C (fors. in marg. 
absciss.) 32 eum L eos B 35 nocturni B noctium edd. 39 ante solis 
ortum —pag. 1368, 9 corium in marg. inf. m. 1. 


3 


@ 


36 


decoctione galli decrepiti. Et hoc idem optimum est ad squinantiam 
et apostemata amigdalarum gulae, quia velociter constringit ea et tritum 
cum semine coriandri et linitum super apostemata rubea curat ea. 

Dieunt etiam quidam quod sordes aurium canum si congregentur, 
et ex eis licinia bombacii novi inungantur, et in cerucibulo viridi in 
oleo ertendantur, videbuntur capita praesentium omnia calva. Galienus 
dieit quod caput canis combustum tritum oleo infusum et sepo canis 
eiusdem, desiccat ulcera capitis et scabiem. 

Dieunt etiam quod corium &lt; virgae canis involutum in terra in 
quam minxit aliquis, et ligatum super eum prohibet mingere quamdiu 
fuerit super eum. Si sumatur coagulum de ventre catuli parvuli et 
cum vino confectum sumatur, dissolvit ad tempus laborem ex colica. 
Sordes etiam aurium canis cum vino mixtae statim inebriant. Dicunt 
etiam quod lapis morsus a cane et in vino sumptus, cogit elamare 
sumentem. 

17.| Cama bestia est alio nomine rufinus dieta, in Ethyopa || sub 
aestivo tropico | habens generationem. Est autem ad modum lupi 
in figura, maculis albis ut pardus per totum respersa ludis apta || eo 
quod disciplinae multum est perceptibilis, et in hoc convenit cum 
natura canis. 

{{pn|18}}Calopus dieitur esse animal Syriae iurta Euiratem habitans, 
et de Eufrate propter aquae frigiditatem bibens, astutum et velor esse 
dieitur, ita ut venator sibi appropinquare non possit. Cornua gestat 
longa serrae modum praetendentia, quibus etiam arbores deicere di- 
eitur: sed virgulta ante impulsum cornuum suorum cedentia frangere 
non potest, licet ad hoc saepe nitatur: et ideo in eis frequenter invo- 
lutis cornibus captum tenetur, tentum stridet et audito stridore a ve- 
natore capitur. 

{{pn|19}}| Camelopardulus bestia Ethiopiae, colore rubea, collo 
equi, capite cameli, pedibus cervi vel bovis exhibens speciem. || 

{{pn|20}}Caper et capra nota sunt animalia, sed multorum gene- 
rum. Domesticum quidem longorum et acutorum cornuum, multi laetis, 
nutritum herbis et arborum ramusculis, seandens montes et in monta- 
nis pascuis magis valens, fortissimum fronte et cornibus: in quo con- 
venit cum ariete, | de quo in Viafico dicit Constantinus quod si per 


6 Galen. ubi? 

16 Thom. e Plin. 8,70 (chama) male intellecto (ab. Alb.) vocabalo ludi. 
Lynz lynz L. 

21 Thom. (Physiol. 18) ef. N. 6 Analopos. 

29 Thom. (Glosa) Isid. XII 2,19 [Vinc. 19, 9] vid. supra N. 5. 

31 Thom. (35 Const. Serap. Gal. er Arnold. II 4,33 a). 


9 virgae canis—14 clamare sumentem f. 365r in marg. infer. m. 1 
16 quae cursiva scriptura dedimus, abscissa sunt in (©. 21 esse—iux egs. 
eursive seripta absceissa in C. 30 equi capite abseissa in C. 34 fortissimum 
ceorr. in -us m. 3. 


15 


20 


25 


30 


quadraginta dies foliis thamarisci pascatur, splenem non habebit. Et 
in libro de Simpliei medicina dieit Serapion inducens Galienum di- 
centem quod vidit capras foliis thamarisei cibari et invenit splenes 
earum parvissimos, 7 quas ut dieit idem Galienus, vidit serpentes 

5 excoriatos lingere et postea minus senescere et albescere. || 

Huiusmodi animalis sanguis bulliens de novo calidus extractus 
mollificat adamantem. Fel etiam huiusmodi palpebris vel superciliis 
superpositum depilando facit non apparere: quia acutissimum est et 

&quot;forte facit idem in aliis pilis. Hoc etiam fel in terra in vase aliquo 

10 repositum ad se dieitur ranas congregare, ac si iuvamentum aliquod 
inveniant in eo. 

Est autem animal hoc discens percutere cornibus forti ietu ita 
quod quicumque sibi asserem vel scutum exhibuerit, statim pereutit 
et aliquando scutum scindens hominem prosternit. 

15 Huiusmodi etiam animalis sanguis si diureticis nutriatur sicut 
petrosilino et vino potetur, frangit lapidem in renibus et in vesica si 
pulverizatus aceipiatur. Jecur etiam dicitur comestum contra visus 
valere obscuritatem. 

Hoc autem gregatim vadit, et si quod de grege attractum fuerit, 

20 alia quasi in stuporem versa eminus aspiciunt. In die cum pascun- 
tur, dieuntur respicere ea quae e regione sunt opposita.. In sero autem 
respieiunt ea quae iuxta sunt posita. | Hoc autem multis herbis et 
serpentibus venenatis utitur et proficit ex eis, et hausto melle multum 
debilitatur et forte moritur. Spinam vel sagittam vel aliud alicui 

25 suorum membrorum infixum dieitur extrahere polegio silvestri. |] 

Collirio facto ex felle caprarum silvestrium vel domesticarum 
valet contra telam oculi. Ungues caprarum combusti facto emplastro 
cum aceto forti fortem curant allopieiam. | Cornu caprarum ineine- 
ratum si ex hoc coniricentur dentes et gingivae, confortantur ambo. || 

30 | Etiam dieunt quod qui comedit duos testiculos capri et coit, ex super- 
fluo digestionis eiusdem cibi generabit filium masculum nisi sit impe- 
dimentum in femina cum qua coit: et si comedit unum, habebit puer 
tantum unum testiculum. Sepum etiam capri cum stercore caprae 
confeetum fricatum super podagram lenit dolorem: stercus etiam ca- 

35 prarum combustum, commixtum cum aceto aut oximelle coniricando 
sanat allopiciam. || 

Diximus autem in antehabitis libris quod est aliud genus illius ani- 
malis quod non magnum &lt;est)&gt; est et curva ad modum unci habet cornua, 
quibus tenet se quando cadit per devexa montium: et tertium genus 


2 Serapion vid. ind. auct. 32 Thom. 28 Avicen. can. II 2, 182 
[Vine. 18, 27—31] 37. AIDS 1022. 

26 Collirio facto— 29 confortantur ambo in marg. sinistra m.1 30 Etiam 
dieunt—36 sanat allopieciam in marg. deztr. m. 1 35 acct C acie B acte P. 


fol. 365 r 


38 


39 


40 


fol. 365V 


1370 | Alberti Magni de animalibus 


quod caper montanus et alio nomine ybex vocatur. Et de hiis satis 
diectum est in aliis libris. 

{{pn|21}}Capreolus autem in cornibus magis praetendit speciem 
cervi et dicitur visu esse acutum vocem habens debilem quam venator 
imitatur sibilo folii: et tunce capreolum quasi ad sui generis aliquod 
animal prosiliens, interficit vel deprehendit. De capro montano dietum 
est alibi, nec hie repeti oportet. 

{{pn|22}}| Castor est animal posteriores pedes habens anserinos ad 
natandum et anteriores ut canis, eo quod in terra frequenter ambulat. || 

| Dieitur autem castor a castrando, non quod seipsum castret 
ut dieit Ysidorus, sed quia ob castrationem maxime quaeritur. || Falsum 
enim est quod agitatus a venatore castret seipsum dentibus et proi- 
ciat castoreum et quod si alia vice castratus exagitetur, erigendo se 
ostendat castoreo se carere sicut frequentissime in partibus nostris 
est compertum. 

| Hoc animal dente deiecit satis mensuratae quantitatis arbores et 
casas construit in ripis aquarum ante antra in quibus frequenter ha- 
bitat, | quas etiam bicameratas vel tricameratas cum solariis faeit, ut 
crescente vel decrescente aqua ascendat vel descendat. | Comportans 
autem ligna ad huiusmodi structuras dieitur peregrinos castores in 


15 


servitutem redigere et resupinos impositis inter cerura lignis et supra 


ventrem diligenter aptatis per caudam ad locum aedificii trahere et 
sic domos exstruere. || 

Pellis autem castoris cinerea est ad nigredinem declinans: et 
aliquando fuit pretiosa, sed nunc parum valet. Spissi autem est et 
eurti pili. Cibus eius melica est piscis: comedit etiam arborum cortices. 

Castoreum autem interius habet in corpore quod calidum est et sic- 
cum, nervosconfortans, etideo contra tremorem membrorum et paralisim 
bene operatur, est enim divisivum et exsiccativum fleumatici humoris. 

Caudam habet latam quasi corio squamoso pinguem valde: et 


25 


30 


hanc in aquam vult quasi semper dependere. Est autem cauda apta 


ad natandum sicut gubernaculum in navi: sed non est verum quod 
numquam retrahat eam ab aqua quia ex nimio frigore glacialis aquae 
retrahit eam ab aqua: et ideo falsum est quod | hoc animal luterem 
cogat ut aquam hyeme circa caudam suam moveat ne congeletur: |j 
sed praevalet luthery et expellit eum vel oceidit: est enim acutissimi 
morsus. Tota autem caro eius abhominabilis est praeter caudam. 

| Est autem castoreum quod in quantitate aequale compari et 


2 Alb. XII 222, 226. Rupicapra rupicapra L et Capra ibes L. 

3 Thom. Capra silvestris /Vince. 18,32] ef. Alb. VIII 41. Capreolus 
capreolus L. 

8 Thom. (17 Jacob 1102, 32 et Solin 13,2 = Isid. XII 2,21 19 er- 
perim. 30 experim.) 38 Avicen. canon. II 2, 126 [Vinc. 19, 28]. Castor fiber L. 


38 post castoreum ras. 5 lit. 


35 


or 


10 


15 


20 


XD 
© 


B) 


oO 


35 


extractum cum humore qui circa ipsum est, et sic exsiccatum et cum 
sieeum fuerit, debet esse subtilis substantiae declinans ad colorem 
non nigrum, sed obscuri sanguinis. Si autem est varium declinans ad 
nigredinem, venenum est et quandoque interficit eodem die, et ali- 
quando convertit ad aliam malam aegritudinem. Quando autem bo- 
num est, est calidum et siccum subtilissimae exsiccationis, et ideo con- 
fert nervis et paraliticis quando cum saliva calidum bibitur. Bibitum 
etiam a pariente cum calamento et melle ad pondus duarum uncia- 
rum, post minutionem saphenae quae est vena epatis in inferiori parte 
brächii, salubriter eicit fetum et secundinam: et hoc etiam modo pro- 
vocat menstrua salubriter, || quia si vena non minueretur, forte minus 
provocaret: | hoc etiam modo bibitum a viris calere facit testiculos. || 

23.| Cacum ferunt esse animal in Archadia || super ripam flu- 
minis Tyberis habitans | in antris, infestum bobus, ita ut tres aliquando 
simul per caudas ad antrum trahat: timet autem hominem multum, et 
tamen interficit et insidiatur ei. Est autem spiritus pulmonis eius 
adeo calidi et subtilis veneni ut ad modum flammae consumat ea 
quae tetigerit. || 

24.| Cathus est animal a capiendo dietum, muribus infestum |] 
et dieitur moribus esse verecundum et pulcritudinis amativum. Habet 
autem colorem griseum glaciei fortiter congelatae similem: hunc enim 
colorem habet naturalem, et alios habet ex accidentali cibi, et praeci- 
pue qui domesticus est. Est autem mordax valde in multis simile 
leoni seeundum figuram, unguibus et dentibus armatum sicut leo et 


5 intrahit et emittit ungues sicut leo. 


Carnem autem habet laxam calidam et mollem et dicitur valere 
podagrae caro cati agrestis quando desuper inungitur. Fel autem 
cati agrestis magni iuvamenti est contra oris torturam. Aceipitur 
autem jel cati nigri medietas unciae et miscetur cum zambach et 
sic fit ex eo sternutorium. Fel etiam cati praecipue agrestis extrahit 
fetum mortuum de matrice, quando fit ex eo suffumigatio subtus mu- 
lierem in os vulvae et fuerit commixtum cum stercore nigro cati ali- 
cuius vel eiusdem cuius est fel. Idem etiam operatur fel cati quando 
miscetur aquae coloquintidae et humectatur inde spongia, et teneat 
penes se mulier et praecipue si tenet subtus iuxta extrinsecum os 
matricis. 

{{pn|25}}| Ceiusam dicit Solinus esse bestiam monstruosam cuius 
anteriora crura praetendunt similitudinem brachiorum et manuum ho- 
minis, et posteriora praetendunt similitudinem erurium et pedum ho- 


13 Thom. (Adelin. 12) cf. Livius I 7, Verg. Aen. 8, 194, H. Stadler, 
Archiv f. d. Gesch. d. Naturw. u. d. Technik II 137 (1909). 

19 Isid. XII 2,38. Felix ocreata domestiea Briss. 

37 Thom. (Solin. 30, 20 cephus.) /[Vine. 19, 34] Gorilla? 


41 


42 


43 


fol. 366r 


minis: quam bestiam dicit tempore Caesaris Romam esse deductam || 
et hanc etiam temporibus nostris vidimus in silvis Sclaviae depre- 
hensam masculum et feminam sicut in antehabitis diximus: et haec 
procedente tempore voces quasdam expressit: et est hoc animal de 
genere symiarum. 

26.| Cervus animal notum est pro aetate culmos augens in 
cornibus et hoc usque ad sex annos, ut dieit Solinus: tunc enim non 
ultra culmos ut dieit producunt, sed in spissum cornua grandescunt. || 
Quot autem producant, non est certum. Ego enim vidi cornu quod 
undecim in uno et undecim habuit in alio. | Plinius autem narrat quod 
cum sentit se cervus gravari senectute, spiritu per nares serpentes 
de cavernis attrahit: || et cum veneno diffuso per corpus aestuare se 
sentit, fontem petens limpidum bibit et sic a vetustate pellis paulatim 
expoliatus iuvenescit: et hoc puto ego verum non esse. | Senectutis 
autem eius indicium certissimum est multitudo vel paucitas dentium 
vel nullos habere dentes si est antiquissimus. || 

| Natantes cervi per flumen propter pastum si magna est lati- 
tudo quam transnatare cupiunt, caput unius super clunes alterius 
ponunt propter pondus cornuum, fortissimum in primo et debilissimum 
in ultimo statuentes ordine, et sic se invicem subportant. 

| Coeuntes ad coitum insaniunt et pugnant pro feminis usque 
ad mortis vulnera: et hoc facere in fine Augusti oriente Arcturi sydere 
cum sole: et tunce feminae herbae silesys vocatae uterum per esum 
praeparant ut facilius concipiant, eo quod propter duritiam virgae 
maris non accipiunt semen nisi fugiendo. Agitatus autem cervus 
magis fugit ad vias hominum publicas, quam ad latibula ne sua oc- 
ceulta prodantur. 

| Geminos etiam cerva aliquando parit: et eius partus casti- 
gatione pedum infra irutecta latenter abscondit ne egrediantur: et 
cum maturi fiunt ad cursum, assiduitatem ad currendum et fructecta 
transeunda docet ne per condensa currentes cornibus haereant et 
capiantur. 

| Dieitur etiam de hoc animali quod omnia visa rara miratur et 
audita, et ideo frequenter etiam videri propius volens et in fistulis et 
cantu delectatum, incidit in periculum capturae vel mortis. 

| Dieunt etiam experti quod tam cervus quam aliae bestiae dy- 
tamno tela et spinas membris infixas eiciunt, quando edunt eum. 
Percussi autem a phalangio quod genus aranearum est, cancros Si 
habere possunt, comedunt et sic vincunt veneni virtutem. 


3 Alb. U. 
6 Thom. (Solin. 19, 9-18 10 Plin.8, 118; Isid. XII1,18 17 Solin. ll. 12, 
Jac. 1113,14; 33 experim. 36 Plin. 8, 97). 


22 oriente pro del. apparente m. 1 23 silesys —= seselis Plin, u. 
36-37 dytamno = dietamnus. 


u 


= 


32 


30 


5 


10 


15 


20 


30 


40 


| Dieunt autem haec animalia vitam immunem febribus habere 
et ideo sanas valde esse carnes cervorum si mane ante omnes alios 
cibos comedantur per duas horas in aliqua quantitate quae totum in- 
fundere possit corpus. 

| Dieunt etiam quod Alexander probavit amplius per centum 
annos vixisse cervos circulis aureis insertis in naribus, qui post mortem 
Alexandri per centum annos et amplius capti nullum dederunt senectutis 
vestigium. 

| Venenata autem fugiunt, ita quod si etiam venenata iacula in 
loca eorum iaciuntur, recedunt. Agitati contra ventum currunt ut 
ventus ab eis auferat voces canum. Unguentum etiam ex eorum 
medullis confectum immunem ut dicunt servat a febribus. 

| Cornua eieiunt in aquis ut dicunt ne cornu dextrum inveniatur 
quasi aliquid in illo sentiant iuvamenti. || Hoc tamen ego comperi non 
generaliter esse verum: ego enim alibi abiectum in silva sub fron- 
dibus absconsum inveni cornu sinistrum. 

| Cervi pugnantes in pascuis victori ut domino oboediunt. || In 
partu observant locum ad quem non nisi in una parte sit introitus ut 
ibi pugnando contra adversarium defendatur. 

| Dieunt autem quod abortivum cervi intra uterum maternum 
oceisi multum valet contra venenum si carnes eius comedantur. || 

| Dieunt etiam quod in spondili colli ubi caput collo iungitur quod’ 
basis capitis vocatur, vermes esse numero viginti. 

| Dieunt etiam in senectute in capite eius intra os oculi vespas 
et formicas generari et aliquando progredi. Dentes autem quaternos 
habet in utraque mandibula et inferius quatuor alios qui in masculo 
maiores sunt quam in femina. || 

Os autem cordis eius exsiccatum et pulverizatum contra cardia- 
cam dieit valere Plathearius. Ysaac dicit quod caro eius est melanco- 
lica dura ad digerendum. Cerebrum autem eius et sepum contra 
pulsum cordis valere dicitur et dolorem ancharum et laterum et confert 
ad reparationem fracturae et lenificat eam. Sepum autem si cum eo 
fiat unctio, vermes fugat. Sanguis autem cervi frietus cum oleo si 
fiat ex eo clistere valet contra intestinorum ulcera et removet 
fluxum antiquum. Si potetur cum vino, valet contra apostemata vene- 
nata. Cerebrum lenificat apostemata dura si sunt in musculis et cordis 
iuncturarum. Serpentes etiam fugiunt odorem cornu cervi si inde et 
üngue caput domus suffumigetur. 

Dicunt etiam quod cornu cervi decoctum cum aceto si moveatur 
in ore, sedat dolorem dentium et consolidat gingivas. Si sumatur 
pulvis eius et fiat inde dentifrigium, emundat dentes. Combustum 


9 ib. rer. 20 Solin. ll. 16 29 Platearius de med. simplici f. XXX 7 
Isaac dietarum partieul. s. v. fol. 135v 39 cf. Galen. de theriae. 9 (XIV 240). 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 87 


44 


fol. 366v 
46 


autem bibitum ad pondus unciae et duorum aureorum restringit fluxum 
sanguinis sine putredine et valet contra fluxum intestinorum anti- 
quum et contra dolorem vesicae, et abscidit humiditates provenientes 
ex matrieibus, et valet contra ycteritiam. Cornu cervi combustum si 
potetur cum modico melle, expellit vermes. Virga cervi desiccata 5 
potata valet contra morsum serpentum qui dieuntur tyri, ex quibus 
fit tyriaca. Virga cervi desiccata data homini patienti difficultatem 
mingendi aut colicam hoc modo ut abluatur et potetur aqua ablutionis, 
removet mingendi difficultatem et sedat colicam. 

| Viscera autem cervi fetida sunt valde: cuius causam dieit Plinius 10 
esse quia fel diffusum est in eis. Alii autem in auribus cervi dieunt 
diffundi et alii in cauda. || Plura autem de cervis in antehabitis dieta 
sunt. 

27.| Chymeram dicunt esse bestiam monstruose anterius altam 
et posterius demissam in partibus Babiloniae || in Caldea | inventam, 15 
motus hystrionum plures exprimentem: et ideo vestitur et dieitur in 
vestitu gloriari quando pretiosis induitur. 

28.| Cyrogrillus est animal parvum debile in terrae foveis 
habitans et animalibus parvulis terrenis, hoc est in terra habitantibus 
in quae potest, infestum. || 20 

29.| Cuniculus est animal minus lepore, sed fortius, in antris | 


“sub terra habitans, vineis ubi potest infestum et colore et figura 


47 


fere sicut lepus. Quaerit autem antra in collibus terreis et antra 
adaequat pulvere ne deprehendatur: in vespere autem et mane ante 
antra sedet. 25 

| Coit autem posterioribus adversis eo quod porus seminis et virga 
maris ad posterius dirigitur: et valde est sui generis multiplicativum. 

| Est autem albae carnis et animal timidum: et ideo iniuriatum 
relinquit habitationem, quod videns grex totus de loco transit ac si 
indignetur ad iniurias sociorum. || 30 

30.| Cricetus ut dieunt animal est parvulum in antris in terra 
habitans, capite vario, dorso rubeo, ventre candente, pilum adeo tena- 
eiter pelli habens infixum, quod eitius pars pellis de carne recedit, 
quam pilus possit avelli. De antro etiam non extrahitur de facili nisi 
aqua ferventi vel alia in antrum infusa: || et in hoc convenit cum 35 
eunieulo et cycello de qua in superioribus huius scientiae diximus 
quod habet pilum fere sicut euniculus et non habet aures, sed vias 
auditus habet sicut avis. 


10 Plin. 11,192 [Vinc. 18, 34—43] 12 Alb. II 32 VIII 29, 36 al. 
14 Thom. (Jacob. 1103, 21). 

18 Thom. [Vine. 19, 35 (aliter)] goıooyoöiluos Procavia syriaca Schreb. 
21 Thom. [Vine. 18,44]. Oryctolagus Cuniculus L.. 

31 Thom. (lib. rer.) Cricelus Cricetus L. 36 Alb. II 63. 


1 ante uncie numerus quidam deletus esse videtur. 


a 


15 


3 


=] 


35 


Cricetus autem est animal quod nos hamester Germanice vo- 
camus et est animal mordax valde et iracundum. 

31.| Cyrocrothes ut dieit Solinus, bestia est quae ut hyena 
voces hominum imitatur, oculos numquam claudit, in ore nullam habens 
gingivam, sed dentem habet os unum continuum, ne retundatur, capsulis 
elausum. Tantae est virtutis ut omnia mcx comminuat, et de lupo et 
cane generari dieitur. || 

32.| Cathapleba animal est modicum etiners caput aegre ferens 
propter gravitatem, in ripis Nili iuxta iontem qui Niger dicitur habitans, 
adeo subtilis spiritus venenosi in oculis ut qui in oculos eius oifenderit, 
statim moriatur. || 

{{pn|33}}| Damma bestia est magnitudinis capreae figurae et pili 
sicut cervus cornua habens non ramosa, sed plana longa et acuta. 
Est autem cursu velox, vitae provida, cornupeta in adversas sibi bestias. || 

Haec bestia Arabice vocatur algazel, cuius caro frigida est et 
sicca emorroydarum generativa, nisi cum pipere et cinamomo con- 
ficiatur et sinapi. Stercus huius animalis crescere facit capillos et 
meliorat eos praeparatum cum oleo. 

Dieunt etiam quod si cum eo ungatur virga virilis et sic coeat 
cum uxore sua, semper diliget eum. Si cum lingua desiccata suffumi- 
getur guttur in quo est sanguisuga, cadet: calecaneus combustus- im- 
pletus in concavum fistulae, confert. 

Dieunt etiam quod si fel huius animalis et semen testiculorum 
vulpis et piper et semen erucae de quolibet aequale acceptum ad 
pondus aurei et mellis duae unciae et fiat ex eo electuarium, et ip- 
sum teneat mulier in lana quando cum viro concumbit, coneipit: et 
si fel sit ex femina coneipit feminam: si autem ex masculo, coneipit 
masculum. 

34.| Dampnia sive damula bestiola parvula est et debilis sicut 
dieit Ysydorus vocata, quia de manu fugit. Haec cum parit, subito 
devorat secundinam antequam ad terram cadat, et est hoc animal 
praeda animalibus aliis. 

{{pn|35}}| Daxus animal est || pingue valde et anxungia eius valet ad 
renum dolores. Est autem animal latum in dorso, | brevibus cruribus 
multum mordax, pilo plus albo quam nigro, || sed in dorso plures habet 
nigros et in lateribus plures albos: et caput in medio nigrum etin 
lateribus habet album: et quando est domesticum, multum est lusivum. 


3 Thom. (25 Solin. 27,26 corocottas et Jacob.) (crocotta Plin. 8, 72; 
107) [Vine. 19, 34]. Hyaena crocata Erel. 

8 Thom. (Plin. 8,77 et Solin. 30, 22 catoblepas) [Vinc. 19, 38). Con- 
nochaetes gnu Zim. 

12 Thom. (3 Plin. XI 1242). Gazella dorcas L. 

29 Thom. (31 Isid. XII 1,22 experim.) [Vinc. 18,45). Dama dama L. 

33 Thom. (35 lib. rer.) [Vinc. 19, 110 taxus] Meles meles L. 


31 post antequam del. de manu m. 1. g7* 


48 


49 


fol. 367 r 
50 


51 


1376 nr Alberti Magni de animalibus 


| Dieunt cerura sinistri lateris breviora esse quam dextri. || Et hoc 
ego non deprehendi cum tamen saepius hoc animal consideraverim. 
| Sed durum habet pilum et est spissae pellis et est ad quantitatem 
vulpis. || 

Et est duorum generum: dieitur enim daxus caninus qui in multa 5 
findit pedem sicut canis et dieitur daxus porcinus qui in duo findit 
ungulam sicut porcus. 

| Morsus aliquando habet venenosos sed non semper. Dieitur quod 
scrabonibus et aliis vermibus vivit quia non est velox ad venandum. || 

36.| Durau dicunt esse bestiam crudelem velocem fortem in 10 
venatores et canes stercus intorquentem et fetore stercoris et vis- 
cositate, impedire venatores et canes ab insecutione sui. || 

37.| Elefas est animal || maius inter quadrupedia de cuius qui- 
dem figura et coitu et generatione satis in antehabitis dietum est, 
| promuscidam enim habens longitudine decem cubitorum utitur ea ı5 
loco manus tam in bello quam in cibo quam in aliis operibus; et 
sonans aliquando sonat per os et tunc terribilis est sonus, aliquando 
autem sonat per promuscidam: et tune effieitur duleis sieut est sonus 
in concavo magnae fistulae. 

| Dieitur autem hoc animal timere murem et abhorrere grunnitum 20 
porcorum ita ut aliquando fugiat ex hiis. Infestum autem dieitur esse 
thauris silvestribus. Dracones autem ut quidam dieunt, magni corpore 
pugnant cum elefantis et devictis eis bibunt sanguinem eorum, ex quo 
ut dicunt refrigerantur ex aestu. || Sed hoc puto esse fabulosum. 

| Hoc autem propter pondus sui corporis testiculos habet intra 25 
ut sit velocioris coitus: tamen tempore coitus emittit eos. Pellem 
habet nigram quasi pumiceam et scabiosam in quam cadunt muscae, 
quas in rugas contrahendo pellem interfieit. Dicuntur etiam animalia 
casta esse et adulteria nescire || et combinata incedere tempore libi- 
dinis. | Fortia autem sunt adeo quod in turre lignea super se ferant 30 
homines duodecim et amplius ita quod aliqui magni quadraginta 
homines dieuntur posse portare. Duorum enim generum esse dicuntur, 
et nobiliores eorum corporis ostendit magnitudo. 

Crura autem sunt magna et inferius et superius fere aequalis 
magnitudinis sieut columnae: et licet in multa dividat pedem, tamen 35 
natura coniunxit digitos ut ex hoc pes fortificetur: et hac de causa etiam 
flexuras post genua in cruribus dieuntur non habere: et forte habet 
flexuras non laxas, sed strictas: et ideo putatur non habere ab imperitis: 
quia si nullas haberet flexuras, non posset habere gressum ordinatum. 


10 Tur? Thom. [= bonacus Vince. 19, 36] vid. ind. 
13 Thom. (16 Jacob 1101,30 20 Solin. 25,9 egs.) [Vinc. 19, 38—52]. 
14 Alb. IT 5 VII 57, 118 VIII 30,208 XII 180 al. 


30 turre P. cf. Jacob. 1101, 29 non liquetin C, intra lignea D, 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


or 


o 


15 


Est autem caro eius frigida sicca abhominabilis: et qui gustat 
de ea cum aqua et sale et seminibus ferulae, curatur a tussi antiqua. 
Decocta autem et liquefacta cum aceto et semine ferulae, si praegnans 
hanc gustaverit decoctionem, proicit quidquid habet in utero. Fel eius 
ad pondus aurei per nares immissum, diceitur conferre contra caducum 
morbum. Extremitas epatis comesta cum aqua et foliis citranguli, 
valet doloribus epatis. Stercus elefantis si inungatur corium in quo 
sunt pediculi apparentes et dimittatur donec desiccetur super ipsum, 
non remanebunt in eo pediculi, sed statim egredientur. Sepum ele- 
fantis si cum eo ungatur patiens dolorem capitis, dieitur curare do- 
lorem. Dieitur etiam quod si uncia de osse elefantis cum decem 
unciis mentastri montani potetur ab eo quem primum tetigit lepra, 
confert ei plurimum. Si cum stercore elefantis suffumigetur domus 
aut locus in quo sunt cinifes, fugantur et moriuntur. 

{{pn|38}}| Equi dicuntur ab &lt;a»equalitate sive paritate eo quod 
pares antiquitus curribus iungebantur. Est autem animal notum fere 
ubique terrarum generationem accipiens: sed illi dieuntur excellere 
qui in Siria et Capadocia generantur. Secundum äautem quod videre 


- possumus temporibus nostris maiores corpore a tertio climate usque 


oO 


ö 


(=&gt;) 


B) 


oO 


ad finem sexti climatis procreantur, et praecipue in Hyspania. Fortiores 
autem et satis magnos etiam in septimo climate procreari videmus: 
et sunt plus durantes in laboribus quam hii qui a tertio climate vel 
quarto veniunt. 

| In equis autem considerantur quatuor, forma videlicet, pulcri- 
tudo, meritum et color. 

| Forma autem est quando corpus est validum et robustum et 
robori respondens altitudo, latera longa, clunes rotundi, corpus totum 
musculorum densitate et plenitudine quasi nodosum, crura fortia sicca 
et aequaliter a genu usque ad pedem porrecta sine nodositate et sine 
tumore et mollitie aliqua nullas habentia nascentias. Pes autem 
aequalis et planae superficiei, hoc est non asperae, rotundus tamen, 
cornu concavo undique terram tangens. 

| Puleritudo autem est ut sit caput parvum respectu corporis et 
sicecum valde ita quod pellis quasi ossibus immineat, oculi magni 
quasi ante caput iacentes, aures breves et argutae quasi in ante 
porrectae, nares apertae quas cum bibit profunde in aquam mergat, 
cervix erecta, coma densa, cauda magna et longa, et toto corpore 
soliditate fixa rotunditas. 

| Ad meritum autem deputatur ut sit audax valde, pedibus terram 
fodiens et terens, ginniens, membris tremens: hoc enim fortitudinis est 


15 Isid. XII 1, 41,16 Thom. (18 Solin. 45,5, 24 egs. Isid. XII, 1.45) [Vine. 
18,47 egqs.]. 


fal. 367v 


4 


indieium:!: et quod ex quiete summa facile concitetur, et ex maxima 
conecitatione facile sistatur et quiescat. || 

Color autem naturalis equi est qui in silvestribus deprehenditur 
cinereus, per dorsum linea fusca a capite usque ad caudam protracta. 
| In domesticis tamen boni inveniuntur nigri et rufi et albi aliquando 
et similiter grisei, || qui quasi circulis parvis interpositis nigros albis 
immixtos habent pilos. | Dieitur autem quod in pullo equi quando nas- 
citur caruncula quaedam in fronte connascitur quae adeo efficax est 
venenum, quod statim interfieit: sed equa mater illam lambendo statim 
annichilat et abstrahit a pullo. || 10 

Sunt autem aput nos inter domitos equos quatuor g modi equo- 
rum, belliei videlicet qui dextrarii vocantur, et palefridi et curriles 
equi et runeini vocati. 

Bellicorum autem equorum est non castrari quia ex castratione 
efficiuntur timidi:! | et horum equorum est sonis musicis gaudere, et 15 


[2,0 


sonis armorum excitari et cum aliis dextrariis congredi. Horum etiam 
est dare saltus et irrumpere acies mordendo et calce feriendo et ali- 
quando adeo diligunt dominos et ministros suos, quod perditis eis 
ieiunant et tristantur usque ad mortem. Aliquando etiam in tristitia 
lacrimantur et ex hoc etiam quidam pronosticantur de victoria futura 
vel quod succumbere debeant hostibus. || 

Palefridorum autem usus est vectio quae equitatio dieitur:! et 


DD 


0 


horum etiam est non castrari ne effeminentur. 

Sed currilium equorum usus est ad fugas et insecutiones prae- 
cipue:! et ne indurescant eis nervi nimis ex calore cursus, castrantur 25 
ut frigiditate et humore oceurratur siccitati quae ex calore motus et 
ceursus indueitur. 

Runeini autem sunt qui habentur ad labores onerum vel tractus 
quadrigarum et redarum: licet etiam alii aliquando illis laboribus 
deputentur. 30. 

Similiter sunt quatuor equorum motus: cursus qui ex saltibus in 
equo componitur, trotatio, ambulatio et peditatio. Cursus autem per- 
ficitur quando simul anteriores pedes elevantur, et posterioribus simul 
equus se impingit anterius. Trotatio autem quando velocius quam 
ordinato gressu in oppositis lateribus simul unum anteriorem cum 35 
uno posteriori levat pedem. Et hoc modo fit peditatio, sed est praeter 
equi coneitationem. Ampbulatio autem fit quando simul in eodem latere 
unum anteriorem et unum posteriorem levat pedem: sed suavius illa 
perfieitur siiuxta terram non alte levando sed quasitrahendo dueit pedes 
et aliquantulum citius anteriorem quam posteriorem figit pedem: 40 
diffieilius autem, quo magis a tali modo motus deviaverit. Unde ne- 


15 ef. Isid. XII 1,43. 


cesse est optime ambulantes equos, frequentius cespitare praecipue 

in via aspera. 

Est autem equorum magis conveniens pabulum durum quidem 5 
non ventosum et hoc est avena, vel triticum et aliquando spelta: minus 
autem convenit ordeum et minime siligo propter ventositates. Hii 
autem qui eito impinguare equos desiderant, tortucas cum pabulo molli 
decoquunt et ex hoc equi falsam et magnam accipiunt pinguedinem. 

Est autem hoc animal cui plurimae accidunt infirmitates quas 
oportet marescalcum cognoscere, qui curare habet equos. 

10 Aliquando enim in equis habundat sanguis corruptus vel etiam 
non corruptus. Et signa huius infirmitatis sunt haec: delectat eum 
iricari valde, fetent egestiones eius praeter solitum, urina eflicitur 
rubea et spissa, oculi rubei aliquando et lacrimosi. 

Aliquando etiam per corpus ipsius nascuntur pustulae quae 
ıs magis digitis sentiri quaerunt quam videri propter pilositatem. 

Aliquando etiam amittit voluntatem comedendi propter reple- 56 
tionem vasorum: tunc ergo minuendus est equus de vena in medio 
colli descendente. Minuatur autem fleubotomio lato non spisso, secun- 
dum equi fortitudinem et aetatem. Si enim fortis est et quinque vel 
amplius annorum, subtrahantur tres vel quatuor librae. Si autem 
debilis sit et pullus, subtrahatur libra et dimidia vel ad plus duae 
librae. Etsi haec evacuatio obmittatur, eveniunt multa inconvenientia 
quae secundum diversas actiones diversa sortiuntur vocabula. Ali- 
quando enim incurrunt quasi quaedam ulcera quae in carne vagantur 
25 et cutem in diversis perforant locis. -Aliquando autem pruriginem sive 

impetiginem aut serpiginem et aliquando incidunt scabiem: et tunc 
uno equo corrupto, etiam alii secum commanentes corrumpuntur tribus 
modis. Uno quidem quia dentibus aliquando se invicem equi scal- 
punt, et quando unus corruptus est, per anhelitum et salivam corrum- 

30 pitur alius. 7 Secundus autem quando unus fricat se ad locum ubi se fol. 368r 

 fricuit alius: humor enim corruptus infunditur loco et hie corrumpit 

alium quando tangit ad eumdem locum. Tertius modus est et prae- 

eipuus quia per hanhelitum corrumpitur aer, et hie corruptus in stabulo, 

facile corrumpit omnes alios eo quod equi calidi sunt et humidi et 

talia corpora facile corrumpuntur. Signum huius est quod et pueri 

qui calidi sunt et humidi, prohibentur accedere ad aegrotantes ex 

sanguine corrupto, ne corrumpantur. 

Si sanguis de vulnere equi alicuius nimis fluat, filtrum aliquan- 57 
tulum combustum per se vel semiustum et in suco urticae madefactum 
40 desuper positum iuvat, velsumatur fungus quem quidam vocant vesicam 

lupi, aut etiam pulvis fungi illius misceatur cum stercore porci qui 
gramina vel herbas campestres depastus est: et haec bene contrita, 


Qu 


Dr 


2 


oO 


3 


or 


6 törtucas ©. 


»8 


»9 


multum calida emplastrentur super locum et usque ad tertium diem 
alligentur. Valet etiam ad hoc stereus equi contritum, adhuc autem 
pulvis antiquae wimplae sive pepli si supponatur pulvis auricularis et 
saepe vulneri inieciatur donec stet sanguis. In omnibus autem aposte- 
matibus et vulneribus equorum cavendum est ne lumen lunae cadat 5 
de nocte super equum et praecipue super locum laesum, quia lumen 
lunae equo laeso mortem frequentissime indueit. | 

Lampistus infirmitas equi est ex habundantia sanguinis pro- 
veniens: et nascitur in superiori parte oris iuxta dentes et inter 
dentes protensa inflatio, ita quod sulei qui inter dentes sunt eminent, 10 
ita quod escam equus dimittit de ore recidere. Si autem istae infila- 
tiones magnae sunt, oportet quod ferro inferius tenui et curvo ad hoc 
parato in modum ST talem [parato] candenti inflationes exurantur ali- 
quantulum. Si autem parvae sunt, ferro una earum remotior a medio 
minuatur donec sanguis exeat, vel etiam sulcus ipse permedium ineidatur. 15 

Foscellae sunt inflationes intra os equi in labiis natae contra 
extremos dentes quae inflationes in medio nigrescunt. Nascuntur 
autem ex comestione gelidarum herbarum et asperarum super labia et 
maxillas diu iacentium, et in locum proprium pabulum equi in ore 
locari non permittunt ut in lampastro. Curatur autem -haec infirmitas 20 
per hune modum. Ferrum fiat gracile anterius ad modum stili et 
incurvetur in uncum et sit bene acutum et cum illo in medio cutis 
foscella percutiatur et extrahatur, et cum exsiccatus fuerit locus, for- 
fice bene acuta vel cultello cutis in rotundum abseidatur quae texerat 
foscellam: et tunc sanatur. 95 

Barbulae quaedam aliquando fiunt in palato equi siccae in mo- 
dum conorum mamillarum alicuius bestiolae: et quando ultra quan- 
titatem parvi grani frumenti crescunt in longitudinem, equum a come- 
dendo impediunt. Cura autem huius infirmitatis est quod unco ad 
hoc parato sicut iam diximus, barbulae de palato trahantur et sic ;0 
iuxta palatum forcipe vel forfice abscidantur. 

Malum in lingua equi aliquando nasecitur quod ex putrida esca 
sanguinem putridum et fleumaticum generante, exoritur. Esca enim a 
stomacho digesta calore suo semper meliorem sucum trahit ad se et 
in sanguinem commutat in venis, et ex huius calore et humore con- 35 
fovetur et nutritur equus et cum malus sit sanguis, calore pectoris 
equi. aliquando ad guttur et ad linguam derivatur propter motum 
linguae et frenum comprimens et tunc linguam putrefacit. Signa 
autem huius linguae malae sunt quod lingua excoriatur fleumate 
glutinoso quod etiam fluit tunc de ore equi, et venae sub lingua 4 
nigrescunt. Contingit etiam hoc malum aliquando ad pedes descen- 
dere et tunc equus vix stare potest. 


13 post in modum 2 del. m. 1 20 promitt. C 34 post ad se del. 
trahit m. 2? 


or 


- 
oO 


&lt;= 


5 
o 


35 


40 


lib. XXII tract. 2 cap. 1. ; 1381 


Cura autem huius est quod ulcerositas et viscositas quae sub 
lingua est, primo radetur et postea duo coclearia fuliginis et unum 
salis commisceantur et bene terantur et cum uno capite allii com- 
misceantur. et ex illis locus fricetur: postea duae venae quae sub 
lingua sunt incidantur: et deinde quarto vel quinto die vena colli 
secundum proportionem fortitudinis equi minuatur. Quidam vero 
dieunt in principio huius infirmitatis quasi dimidiam unciam sanguinis 
debere subtrahi. Si autem malum hoc ad pedes descenderit, tunc 
oportet quod infra tertium vel quartum diem supra sotularem pedis in 
quolibet pede intus et extra quolibet pede fleubotomato minuatur. 

Scias etiam quod caput equi macresecit et siccatur, si antequam 
septem annos habeat, saepe aqua frigida abluatur et fricetur: collum 
autem eius grosseseit et crines eius melius crescunt, si aqua calida 
saepe ac bene iuxta-scapulas humectetur et crines digitis scalpantur 
et prope caput, sed non cum aqua calida, sed cum frigida quia caput 
debet esse gracile. 

Stina quaedam est infirmitas quae accidit in collo equi. Est 
enim stina quoddam instrumentum inflexibile 7 et per methaforam 
dieitur haec infirmitas stina quando collum equi sine dolore huc 
atque illuc flecti non potest, nec potest escam nisi per intervalla 
accipere, et quasi rapiendo accipit a terra quod accipit festinanter. 
Oritur autem ex scapularum pondere et extensione nervorum colli 
et est ex repletione. Cura autem huius est quod iubae equi de manu 
leventur fortiter et ex utraque parte colli iuxta gibum colli subula 
candenti perforatur ita quod caro iuxta collum aliquantulum aduratur 
sine contactu nervorum!: et hoc fiat in quinque loecis per colli longitu- 
dinem et per quamlibet periorationem liecinium de canabo vel lino vel 
de pilis caudae equi immittatur et quindecim diebus sic dimittatur et 
moveatur filum ut humorem educat. Quidam tamen in cura huius 
infirmitatis in sinistra parte colli iuxta summitatem colli multas faciunt 
cocturas et licinia non immittunt. Quocumque autem modo primo vel 
secundo fiat, per omnes quindecim dies de aqua tepida omni die collum 
et scapulae equi abluantur et fomententur. 

Turtae sunt quaedam apostemata in superficie carnis intra 
cutem exorta in modum panis qui turta vocatur. Fit autem maxime 
haec infirmitas ex habundantia sanguinis humorisque putridi inter- 
cutanei. Aliquando etiam nascuntur quando caro laeditur ictu aliquo. 
Cura autem huius est quod corium super medium turtae incidatur 
et postea cum subtus ubi inflatio desicuit et humor qui intus est, 
commoveatur et bene fricetur et sie totus exprimatur humor: et 
postea immissa zona tantum findatur de corio quoadusque ad sanum 


6 post minuatur del. et incidatur m. 7 39 desicuit © destituit D deli- 
tuit P edd. 


60 
fol. 368V 


61 


62 


corium fissura descendat: et quidquid putredinis vel putridae carnis 
invenitur, abiciatur et vulnus stuppa impleatur, et sie fiat omni die 
donec vulnus periecte sanetur. Si autem aestimetur quod iterum 
collectio fiat talis apostematis, iterum corium findatur et digitorum 
expressione putredo exprimatur, et ex utraque parte colli primo die 
et septimo et nono et quintodecimo minuatur: et hoc fiat provida 
consideratione secundum proportionem humoris ex quo nascitur apo- 
stema et secundum alia accidentia ex quibus aliquando nasecitur haec 
infirmitas. 

Ficus est mala congelatio humoris rubicundi coloris vel lividi 
vel etiam fusei sine pilis extra corium crescentis in modum ficus 
maturae: unde etiam tale nomen accepit. Nascitur autem ex nimio 
intercutaneo sanguine. Cura autem istius morbi est quod si gibus 
fici in collo vel in alio membro latus apparuerit, oportet quod tunc 
eo latius de corio quod figuram fici ambit, findatur et bene aperiatur, 
ita quod foramen in medio rotundum fiat. Inter ficum autem etsanum 
corium ponatur pasta de subtili farina bene glutinosa vel argilla si pasta 
in promptu non habetur ne forte sanum corium laedatur. Fiat autem 
postea de viridi marubio tortula bene trito et calefacto super lapidem cali- 
dum vel ferrum latum calidum et bene calida haeec tortula fico immittatur 
et comprimatur quamdiu est calida, et cum infrigidata fuerit, apponatur 
alia calida et sic fiat, donee ficus incipiat albescere. Deinde fiant 
tortelli de nasturtio aquatico vel viridi et cortice arboris nueis: illi 
tortelli super ficum comprimantur vieissim calefacti donec aequalis 
fiat corio sano gibus fici et bene permittatur exire humor putrefactus. 
Deinde pulvere calcis vivae vel pulvere cretae cum qua fiunt per- 
gamena, ficus impleatur et ferro aequalis latitudinis cum ficu combu- 
ratur usque ad carnem vivam et corium sanum cavendo diligenter ne 
nervorum aliquis qui forte ibi est vel musculus vel membrum sive 
iunctura aliqua ferro tangatur: et tunc fimus bovis recens vel stercus 
galli vel columbae cum sapone bene tritum et commixtum per duos 
dies alligetur: et tunce cum aliquo unguento calido per diem semel 
inungatur ut pentamiron vel aliud simile donece sanetur: et tune ali- 
quamdiu aqua frigida lavetur et foveatur locus. 

Si autem gybus fiei fuerit latus in summitate secundum longi- 
tudinem et latitudinem et iuxta sanumjcorium fuerit strietus, aceipiatur 
unum fillum de serico et seta vel pilus de cauda pulli equi virginis 
quinon coierit: ethaec simul cocta prius et complicata, fiant corda cum 
qua corium fiei strietissime ligetur: etsilaxetur, iterum religetur donec 
cadat per seipsum id quod in ligatura apprehensum est. 

Si autem iterum ficus renascatur, tunc oportet eirculum pastae 
vel argillae tenacissimae sicut superius diximus cireumponere inter 
sanum locum et laesum et findere ficum et mel calidum infundere 
quia illud est mundificativum providendo diligenter ne mel calidum 


20 


30 


40 


2 


3 


3 


4 


o 


or 


0 


Dr 


oO 


per sanam pellem distillet: et post paucam moram tam mel quam 
eireulus abstergantur et sanetur locus laesus sicut superius dietum est. 

Si autem tales nascentiae in corpore equi multae crescunt, 
oportet quod secundum suae fortitudinis proportionem minuatur. 

Si autem forte locus sic laesus nervosus fuerit, cavendum est ne 
nervus aqua frigida lavetur: quia nervus ipse frigidus est per naturam 
et ex aqua in stuporem vertitur et putrescit:! et si necesse fuerit quod 
nervus ipse incidatur, melius. est praecidere quam pungere vel lapide 
conterere: quia nimius dolor puncturae impedit sanitatem magis quam 
praeeisio nisi sit de nervis magnis qui abscidi non possunt. Cura 
autem nervi sie laesi calidis debet fieri et periora = tivis, sicut cum oleo 
et sa[ln]gimine et melle bene coctis, quibus fomentari debet locus: et 
fiat emplastrum de pulvere bacarum lauri et cimini et commisceatur 
mel et apponatur, et foramen aperturae apertum servetur, donec totum 
egrediatur pus. Si autem nervus lapidis percussione vel casu equi 
vel alia de causa obtundatur et stupescat, prius cum aqua et cinere 
ligni calidis fortiter fricetur et fomentetur et comprimatur et deinde 
unguento calido quod haberi potest ungatur et fortiter fricetur. Si 
vero caro sit vulnerata et nervus collisus ac putridus effectus, em- 
plastrum factum de farina fabae vel ordei cum melle et vino insimul 
coctis donee inspissentur et super dolorem appositum iuvat. 

Adhuc autem emplastrum factum de melle et radice ebuli et 
alteae et brioniae et lilii super dolorem nervorum ligatum multum 
confert. Attendendum etiam quod si nervus per longitudinem vel 
obliquitatem ineidatur, non de facili consolidatur et forte impossibile 
erit ipsum consolidari. Cum autem talis ineisio aliquando facta fuerit, 
longi vermes terrae qui lumbriei terrae vocantur, accipiantur et bene 


contriti cum melle commixti calefiant ad ignem et parum calefiacti‘ 


nullo alio mediante medicamine apponantur: hoc enim iuvat. 
Venarum ineisio aliquando fit in equo et hee inciduntur per 
medium sieut inciditur lignum cum serra. Ne ergo tune sanguis vel 
reuma ad membra fluat debilia sicut sunt oculi et pedes et cetera 
membra, haec ergo incisio sic fieri debet. Corium in loco incisionis 
primum aqua calida fomentatum et a pilis primo rasum manibus diu 
fricetur, ita quod aperiatur aliquantulum et tunc ab alio corio ele- 
vatum findatur corium secundum longitudinem venae quae findenda 
est, et tunce vena a carne separetur et findatur: et si grossa est et 
repleta, extrahatur ex fissura sanguinis quantum sufiicit, et tunc ele- 
vetur cum sude mollis ligni ad spatium duorum digitorum et tunc filo 
molli ligetur ex utraque parte eius quod abscidendum est: et quando 
facta fuerit praecisio, capita venarum ex utraque parte aliquantulum 
adurantur et tam filum quam capita venarum extra vulnus dependeant 
ut vena quae inter ligaturas est putreiacta, leviter abstrahi possint 
tam fila quam partes abseissae venae. Si autem sanguis in aliquo 


64 


fol. 369r 


65 


66 


67 


fol. 369v 


membro et praecipue in pede congregatus fuerit, antequam extrahatur 
debet vena ex inferiori parte ligari et non ex ea parte quae ad cor 
dirigitur et tune aperiri et sanguis exibit. 

Si nervi aut musculi spatulae ex punctura calcaris vel ex alia 
causa laedantur vel etiam inflentur, radantur primo pili in cireuitu, et5 
tunc calido oleo vel sagimine lardi saepe locus laesus ungatur: et 
tunc folia absinthii vel eiusdem teneri ramusculi vel ebuli bene con- 
terantur et cum buthiro conficiantur et emplastrum inde factum 
superligetur et foramen puncturae aliquamdiu apertum detineatur et 
sie curabitur. 10 

Si autem huiusmodi inflatio sine adiutorio medicaminis diu stans 
inveterata fuerit, corium in fine ad duas extremitates ubi inflatio desinit 
caute aperiatur et zona immittatur cavendo de nervis et venis, et haec 
moveatur donec pus collectum extractum fuerit. 

Si autem iuxta collum ex punctura spatulae aut lateris inflatus ı5 
fuerit equus, oportet quod inzonetur in pectore: et tune cavendum 
est ne nimis prope spatulam haeec fiat inzonatio. 

Inflatio autem frequenter fit, quando aqua frigida per puncturas 
intra corium equi ex motu calefacti intraverit, et postea per duos vel 
tres dies sine labore et sudore quieverit. Cura autem est quod prius 20 
locus inflatus cum ebulo aut livistico aut absinthio bene suffumigetur, 
ut laesa loca bene sudent: deinde furfures tritici in faece vini vel 
bonae cervisiae vel suco ebuli vel foliorum sambuci commisceantur 
usque ad spissitudinem et sic loco laeso alligentur: et tunc duae vel 
tres zonae si opus est inter spatulas et ylya equi caute ne nervi» 
laedantur immittantur: quia nisi caute fiat, nervus qui a virga usque 
ad pectus per medium ventrem descendit, aut magna vena lateris 
laedetur. 

Si autem equus inter cingulas ex eo quod nimis einetus diu 
pergit, laedatur aut forte in vena lateris pungatur et propter stric- 30 
turam puncturae sanguis emanare non potest, et forte ex hoc inflatur, 
oportet quod post quinque dies quando maturum est pus, apertura 
corii pus extrahatur ita quod digitorum compressione noxius humor 
exire compellatur. 

Est autem morbus equi quem quidam radunculum vocant: est 3; 
autem tumor latus rubei coloris occupans cutem et carnem usque ad 
profundum cum ingenti continuoque fervore et cutis pulsatione loci 
illius: = et hie fit in vulneribus et in puncturis nervorum ac muscu- 
lorum atque in magnis laesionibus dorsi et lateris animalis, aligquando 
etiam accidit sine aliqua extrinseca laesione: sicut etiam in homine 40 
aliquando accidit in loco in quo confluunt humores, quamdiu humo- 
res confluentes sunt in motu et manentinfervore: tali autem membro 


25 ante ne del. nec m. 1. 


or 


10 


15 


20 


30 


35 


40 


non convenit nisi frigidis tangi ne membro illi vel vicinis dolores 
maiores eveniant: vel ne forte ad interiora humores confluant et 
mortem animalis inducant, si calida apponantur quae attractiva humo- 
rum esse dinosceuntur. Oportet igitur humores sic confluentes em- 
plastris repercussivis repellere et evaporativis educere, aut' compri- 
mere aut desiecare. Naseitur autem haec infirmitas ex sanguinolentis 
humoribus superhabundantibus ad laesum locum defluentibus propter 


debilitatem a se repellere non valens, nec ad evaporationem aut ad 


saniem mutare. Diversificatur autem radunculus secundum diversi- 
tatem qualitatis et naturae humoris qui in corpore dominatur. 

In eura autem ante omnia oportet cognoscere originem omnium 
causarum, ut secundum quod causa postulat, medicamina adhibeantur. 
Oportet igitur seire quid in principio et quid in augmento, quid in statu, 
quid in declinatione singulis causis adhibere conveniat et maxime in 
tumoribus: quia tumores in diversis membris ex diversis aceidunt cau- 
sis: etideo gravia pericula et multotiens instabilia corpora efficiunt nisi 
diligenter congruis succeurratur medicaminbus. Si autem sanguinem 
subtrahit propter plenitudinem conveniat, minutio fiatin contraria parte 
doloris, hoc est si inferior pars dextrae molestetur, de superiori parte 
sinistrae sanguis extrahatur. Si vero superior pars molestetur, extra- 
hatur de inferiori sinistrae. Et hoc intelligendum est si fluxus est in 
prineipio velin augmento. Si autem est in declinatione vel in statu, fiat 
subtractio de proximo membro illius partis. Verbi gratia si tumor in 
femore vel genu descenderit, fiat minutio in pede. Si vero tumor ex 
multo tempore, iam transacto fervore et impetu doloris minuatur, atque 
color mutetur, et tamen spissus humor grossitudine sua loco inhaereat, 
quasi quiddam glutinosum et aliter non possit auferri, locus aliquan- 
tulum profunde scarificetur quando equus est calidus, et tunc spissus 
humor et sanguis appositione ventosae extrahatur: et tune sieut 
vulnera curentur ipsae plagae scarificationis. Fit autem medicamen 
emplastri generalis quod optime facit ad secandos omnes tumores, 
scarificationes, radunculos, dolores et adustiones ferro factas et duras 
et ad calidos tumores infrigidandos ac mollificandos. Sumatur absinthii 
pars aliqua cum vitello ovi et cum tantumdem puri sagiminis et com- 


misceantur et modicum subtilissimae farinae ordei velavenae addatur. 


et loco doloris in hyeme calidum, in aestate frigidum apponatur. 

Est etiam aliud emplastrum quod radunculum curat et tumores 
et vulnera sanat: et hoc est quod duae mensurae suci api et duae 
vini cum una veteris anxungiae a sale mundatae commisceantur, ita 
quod anxungia liquefiat et per vasa coletur: tunc enim sal in fundum 


13 principio corr. ex -iu m. 2 25 ante fervore del. minore m. 1 
26 ante mutetur del. minuatur m.1 29 ante extrahatur del. scarificatur m.1 
34 sagiminis in marg. pro deleto sanguinis m. 1. 


69 


fol. 370r 


descendit: et cum factum fuerit frigidum, duae mensurae crudi mellis 
sibi commisceantur et hiis omnibus flos farinae triticeae usque in- 
spissationem addatur, et hoc calidum radunculo apponatur, et valebit. 
Fit etiam emplastrum ad tumorem dispergendum cute integra existente. 
Porri igitur gracilibus radicibus abiectis, subtilissime secentur, et in5 
sagimine frigentur et calidum hoc alligetur. 

Est adhuc aliud emplastrum ad tumorem repellendum et com- 
primendum ubi cutis est integra radunculi. Sumantur tres mensurae 
fimi arietis qui numquam aqua madefactus fuerit, et duae mensurae 
suci herbae benedictae sive gariofilatae et tantumdem crudorum ovo- 10 
rum vitelli et una mundi sepi arietis et una floris farinae siliginis vel 
irumenti et haec omnia bene commisceantur etaliquantulum coquantur 
et calidum totum alligetur. 

Stranguilina dieitur infirmitas eo quod omnes meatus gutturis 
equi per quos hanhelitus ad nares a profundo pectoris dirigitur, cum 15 
tussis gravedine constringit. Fit igitur ex putrida esca et contraria et 
ex aqua nimis spissa. Fleuma enim in pectore et corpore equi coad- 
unatur et in eo multa otiositate. Fit etiam aliquando ex sSicea esca 
cum pulvere comesta vel ex potu nimis frigido, vel etiam in tempore 
trigido quando nimis de eo equus sumserit et post illud sine cale- 20 
factione vel sine coopertorio in frigido loco steterit, et maxime si 
ante hoc lassus fuerit et vacuus ab esca. Sanguis autem nullo modo 
attrahatur donec fleuma maturatum fuerit et reuma per os et nares 
sine tussi desinat et hanhelitus seecundum morem sani exeat animalis. 
Quod si sanguis forte fluat, humor difficile excoquitur ex frigiditate 35 
quae contingit ex sanguinis inopia nisi valde in eo sanguinis habunda- 
verit. Haec autem infirmitas equum ad perniciem eito dedueit, si cito, 
hoc est infra octo dies laboraverit. Est autem «) attendendum quod 
in hac equus laborans infirmitate frequenter infra duodecim dies evadit 
vel in morvellam transibit et tunc periclitabitur. Sie igitur dietis de 30 
causis aceidit stranguilina. 

Aceidit autem etiam aliquando ex nimia frequentatione alterius 
equi stranguilinam patientis propter hanhelitum, sieuit iam ante dic- 
tum est. 

Cura autem huius infirmitatis est quod aceipiantur cortices alni 35 
arboris quae crescunt super ripas aquarum et bene mundentur ab 
exterioribus superfluitatibus, et ponantur in olla nova et aqua clara 
superfundatur, quae bulliat fere usque ad consumptionem et iterum 
alia et tertia similiter infusa bulliat usque quod fere consumatur et 
tunc id quod remanet cum sagimine lardi quae tantumdem sit sicut 40 
aquae: et hoc totum colatum bene et depuratum in disco vel alio 
vase ponatur et cum aliquo instrumento in nares equi ponatur, et 
caput equi capistro vel freno fortiter sursum ligetur doneec liquor a 
naribus in caput decurrat: et tunc pascatur herbis calidis aliquibus 


2 


3 


4 


or 


oO 


or 


0 


[37 


o 


quae calefacere et extenuare possunt humores. Furfures etiam ad 
hoc plurimum valent. Si autem hyemps est, comedat herbam quae 
dieitur seneciones et pultem tenuem de fritici furfuribus cum aqua 
calida. Si vero stranguilina ex frigiditate capitis vel tussis sicca 
pectus equi concutiat, herba quae dicitur semperviva trita cum aqua 
ad trasglutiendum ei detur tribus diebus. Odorifera etiam calida 
iuxta ipsum ad calorem excitandum ponantur, et quae interiora 
humectent. Adhuc autem folia ebuli et seneciones tritae imponantur 
ei et valent. Adhuc autem tegulae calidae et alia calida super eum 
ponantur et praedicta herba et panni linei humidi, quibus tegulae 
eireumvolvuntur, equo circumponantur et herba etiam in vase ponatur 
et nares equi inde sufiiumigentur et cooperiatur caput equinead alium 
loeum nisi ad nares possit evaporare, et sie diu sufiumigetur: et si 
fumus forte nimis cito deficiat, aqua calida naso imponatur: deinde 
ante aliam escam radix malvae cocta et contrita cum butiro quod 
non est salsum vel cum sagimine commixta in collo equi ut trans- 
glutiat ponatur, et pultem factam de foliis malvae et senecionum et 
detur equo. Adhuc autem valet in casu isto quod zonae lini vel ca- 
nabi bene mundati ponantur per collum equi ex utraque parte cannae 
gulae ita quod zona a zona distet spatio trium digitorum: et hee zonae 
dimittantur donee cadant per se vel donec a stranguilina equus sanetur. 

Cancer morbus est equi qui corium late comedit cum carne, et 
est coloris fusci eo quod ex nigro et spisso sanguine generatur. Si 
autem hie morbus labium equi comedat, semen canabi valde desiccetur, 
et pulvis subtilissimus inde factus superaspergatur bis in die donec 
sanetur. Interim autem ab omni aquae humec&lt;ta)tione praeservetur, 
et sanguis sinistrae partis colli si necesse est extrahatur. 

Frenes morbus vocatur eo quod in eo morbo maxima discursio 
humorum renes equi mordicat et immobiles facit: bestia vero ipsa 
sicut ex gutta caduca ad terram cadit, et sic humores ad cor discur- 
runt: et ideo cito aliquando infra duas horas moritur. Haec autem 
passio saepius in calido quam in frigido aceidit tempore propter hu- 
morum calefactionem. 

Est autem cura huius infirmitatis quod vena grossa quae est 
intra ambas coxas, et vena quae sub cauda est, per spatium longitu- 
dinis quatuor digitorum a natibus incidatur ut sanguis a natibus ex- 
trahatur. Et hoc fiat cito quia differre evacuationem in tali passione 
est periculum. Sanguis autem usque ad defectum fere fluere sinatur, 
quia immoderata repletio immoderata indiget evacuatione. Si autem 
renes debiles post aliquot dies convalescere non valeant, duae cocturae 
per medium renum equo fia&lt;n)t et cerefolium coctum cum adipe tri- 
tum saepe desuper imponatur ne adusta loca sine pilis appareant. 

Cornu vocatur infirmitas, eo quod corium in carne dorsi vel 
sola caro antea laesa videatur sicut cornu indurata. Solet vero 


fol. 370v 
4 


1388 Alberti Magni de animalıibus 


contingere cum equus ex nimia sarcina laeditur et inflatur, et quando 
grave honus super se tulerit, antequam inflatio sedetur. Aceidit etiam 
aliquando cum tergum laesum sit et inflatum et excoriatum et ante- 
quam omnino sanetur, equitatur et ex multo labore tergum multum 
sudet calidum et humidum sudorem. Cum autem hoc aceidit, oportet 
quod per tres vel quatuor horas sella non remota stare in pace di- 
mittatur donec tergum sit infrigidatum et iterum sic sella remanente 
iterum equitetur: quia aliquando cornu aceidit cum pili tergi nimis 
longi sunt, quia tunc sudore coadunantur et villosi efficiuntur et forte 


5 


aliqua dura res sicut lapis vel lignum vel pannus involutus est inter 10 


sellam et dorsum, et tunc titubat pondus, « et laeditur equus. 

Si autem radunculus in cornu aceiderit et latera et dorsum 
occupaverit, antequam cornu totum aut in maiori parte auferatur, 
animal moritur aut vix evadit et cum magno labore. Est autem cura 
huius infirmitatis ut pili primo eireumeirca radantur, et si cornu sine 
apertura sit et radunculo quod per totum cornu scarificetur multis 
scarificationibus et in profundum ut laesus sanguis possit exire. Si 
autem inflatura sit diu inveterata, tunce per duas horas aqua calida 
locus fomentetur ante scarificationem, in qua aqua apium vel elle- 
borus vel myr quod alio nomine morsus gallinae vocatur, sit decoctum 
ut sanguis subtilietur. Postea emplastrum factum de ebolo et apio et 
foliis sambuci bene contritis cum modico sagiminis vel vino calefactis, 
calidum superligetur aut emplastrum factum cum suco morsus gallinae 
vel senecionum vel subtilissima farina siliginis vel frumenti cum qua- 
tuor vel quinque ovis calidum apponatur, et post hoc corium cornu 
cum candenti subula per diversa loca perforetur, et postea cum gTosso 
panno canabi vel lini cornu tegatur ita quod pannus cornu undique 
quatuor digitorum latitudine excedat, et postea frustum lardi baculo 
de corilo vel salice infixum super flammam accendatur ita quod sa- 
gimen per baculum decurrens per pannum cornu superpositum loecis 
perforatis in cornu instilletur ita quod ad interiora per pannum pe- 
netret, et postea alio panno mundo super priorem pannum supposito 
equitetur donec equus sudet bene: postea si necesse fuerit de eodem 
sagimine in aliquo vase collecto equus cum penna inungatur in loco 
cornu donee penitus evelli valeat, et postea testudines cum suis conchis 
contritae desuper emplastrentur, donec cornu solvatur: et si necesse 
sit eum equitare, interim emplastrum auferatur. Ablato autem cornu, 
uleus cum stuppa non multum ineisiva, sed bene mundata semel in 
die impleatur: stuppa enim lini vel canabi magnam habet efficaciam 
ad ulcera vel vulnera mundanda et sananda et ne caro mortua inna- 
scatur: sed caveatur ne stuppa madefiat. 


11 post equus: Item manipulus m. 1 20 myr cf. de veget. ed. Jessen 
2&gt;429. 


15 


20 


10 


15 


25 


30 


35 


40 


Caro mortua in vulnere equi nascitur cum cura vulneris 
prolongatur, aut non congruis curatur medicamentis. Signum autem 
huius est infirmitatis, quod haec caro aliquando cutem transcendit et 
alii carni non assimilatur et in tactu non sentit de facili. Si ergo 
cutem transcendat et dura sit, rasorio acutissimo usque ad bonam 
carnem incidatur nisi venae vel nervi impediant vel urtica Graeca 
immittatur: haec enim corrodit carnem mortuam. Deinde fimus bovis 
recens apponatur vel stuppae cum vitellis ovorum madefactae usque 
in tertium diem alligentur, ita tamen quod ante hoc ferro candenti 
vulnus aliquantulum excoquatur, et postea saliva ponatur. 

Caro etiam mortua sine ferro deponitur hoc modo. Aceipiantur 
tres partes caleis vivae et duae concharum ostreorum et una salis et 
una cornu cervi et subtilissime conterantur et commisceantur cum 
forti lixivia vel urina hominis melior tamen in hoc est urina pueri 
virginis et commixta formentur in modum panis et in furno deco- 
quantur et postea in pulverem redigantur, et hie pulvis semel per 
diem super carnem mortuam apponatur. Si autem in aliqua parte 
vulneris ceitius caro viva appareat quam in alia, illa pars in qua viva 
caro apparet, stuppa aliquantulum madefacta cum saliva impleatur 
et alii parti pulvis inieiatur donec ubique caro viva appareat: deinde 
stuppae madefactae aliquantulum in butiro vel sagimine apponantur 
donec viva caro cuti sive corio coaequetur. Et postea sicut superius 
de sanatione vulnerum dietum est, sanetur. 

Dieunt etiam quidam quod qui recipit ossa crurium vel lateris 
equi, et cornu cervi vel arietis et veteres scissuras soliarum de coriis 
et unumquodque per se teratur, et pulvis fiat de quolibet et de cuius- 
libet pulvere aequaliter aceipiatur, et bene commisceantur, et ad utili- 
tatem reservetur, quia multum exsiccat vulnera et rodit carnem mor- 
tuam. Quidam etiam hiis apponunt origanum et corticem quercus. 
Si vero oporteat animal interim sarcinam ferre, tunc interim stuppa 
et emplastrum auferatur et peracto labore vulnus cum vino calido aut 
urina aut aqua maris vel salsa aut aqua in qua origanum vel apium 
vel marrubium vel ebolus cocta sint, calida locus lavetur et iterum 
de supradietis aliquod alligetur. 

Est iterum emplastrum ad malam carnem auferendam, si albumen 
ovorum et vetus sapo liquefiant et cum pulvere caleis vivae desuper 
ponantur bene commixta et mediocriter spissa et festinanter super- 
posita, et valebit. 

Farcina est infirmitas a farciendo dieta quae ex nimia carnis 
humectatione et immoderata repletione vocabulum sumpsit: quam 
quidam vermem vocaverunt, eo quod superfluus humor in carne et 


12 ante duae del. una uel m. 1. 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 88 


76 


fol. 371r 
77 


1 


1390 Älberti Magni de animalıbus 


cute foramina faecit quasi foramina vermium. Naseitur autem ex san- 
guine reumatizante extra venas frequentius. Aliquando etiam nasecitur 
ex magna plaga vel ictu et livore, si haec infra duos menses curata 
non fuerint et sint in loeis concavis et inter spatulas et in lateribus. 
Aliquando etiam nascitur ex morsu alterius equi farcinam patientis. 5 

Est autem curatio istius citius providenda diligenter et quam 
eitius quia si in musculosis et nervosis et ossium iuncturis et locis 
cavernosis contingat, difficulter curatur. Sie ergo curetur: conside- 
retur enim si infirmitas in anteriori corporis contingat et ex sanguinis 
habundantia, econtra tunc de vena colli minuatur: deinde tres mani- 10 
puli gariofilatae et tres plantaginis et tres agrimoniae et unus radieis 
raphani et cum aqua puthei vel foveae parum humectentur et dentur 
equo ad gluciendum aut emplastrum factum de gariophilata et radice 
raphani aequaliter acceptis et cum modico veteris saponis vel mellis 
contritis super foramina pilis abrasis alligetur. Vel de pulvere atra- 15 
menti adusti et caleis vivae, et saponis et aliquanto melle pulvis fiat 
et intra foramina ponatur: et hoc fiat bis in die in mane et in sero 
donec infirmitas desiccetur. Si autem sint nimis strieta foramina, cum 
rasorio aliquantulum amplientur, et interim stramen ordei vel frumenti 
vel fenum comedat equus et ab avena custodiatur et a potu aquae. 20 
Si autem locus non in cavernis ossium vel musculorum fuerit, sed in 
loco carnoso, tune autem cum rasorio incidere et denudare omnem 
occultam carnositatem usque ad profunditatem farcinae melius est, 
quam foris ponere emplastrum ac postea cum ferro calido adurere 
locum, et deinde emplastrum de farina ordei vel siliginis et vitellis 25 
ovorum et agrimonia vel porris contritis bene factum apponatar. Qui- 
dam etiam omnia foramina furfuris pulte implent et deinde subula 
calefacta usque ad finem foraminis adurunt. 

Si equo grana ordei vel alicuius alterius bladi dentur aut ali- 
cuius leguminis grana pro pabulo ministrentur, et haec grana nichil 30 
penitus aut parum masticaverit et sic ventrem suum superimpleverit, 
calor naturalis stomachi pro nimia repletione illa non potest digerere, 
neque caput suum bene sursum tenere, sed illud nimis a se extendit 
et sitiens nimis potare desiderat: propter quod multi peritiam equo- 
rum habentes suis equis post multum laborem primo dant escam 35 
paleae vel feni antequam potent, et deinde grana sparsa ante eos bis 
vel ter paulatim proieiunt ex quibus non multum simul aceipere pos- 
sunt donec fame aliquantulum remissa bene commasticare consuescant: 
et si annona quam dant nimis dura sit, illam ter vel quater bene 
humectant. Si autem sicut praedietum est equus superadimpleatur, 4 
eura eius est ut a potu custodiatur donec egerat et urinam faciat: et 
si dieto modo a potu non servetur, ex nimia inflatione granorum et 


20 fenum supra del. feniculi m. 1. 


an 


10 


1 


Li 


30 


35 


40 


humiditate aquae suffocabitur, aut fluxum ventris patietur, et multum 
laborabit in illoe. Si autem in uno die vel duobus stercus vel etiam 
urinam non emiserit, duas partes radicis ebuli vel sambuci et unam 
radieis flammulae et unam malvarum accipe et in aqua bene coque, 
et decolato illo potus equo detur ad quantitatem &lt;s»&gt;eiphi unius et 
deinde equus parum laboret ut calefiat, et deinde cooperiatur:! et si 
infra sex horas non egerit, alius &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;eiphus supradictae decoctionis 
detur eidem. Sunt tamen quidam qui ipsa die manum per posterius 
equi immittentes grana attrahunt et sie viam aperiunt, sed primum 
est rationabilius et salubrius. 

Vermes aliquando in ventribus equorum superhabundant: et 
huius infirmitatis signum est quod frequenter equus super latera volvi- 
tur et ventrem pedibus posterioribus scalpere nititur, et pili in eo quasi 
in horripilatione stant erecti et gracilior efficitur solito: et nisi eito 
succurratur antequam vermes intestina perforent, raro aut numquam 
evadet. Nascuntur autem ex mala esca cum potus inopia. 

Huius autem infirmitatis haec est cura, quod omnia intestina 
iuvenis gallinae accipiantur, et integra et calida in collum equi pro- 
iciantur, et caput equi sursum teneatur, donec illa transgluciat, et sie 
per tres dies semper in mane fiat, nec permittatur interim aliquid 
comedere aut potare nisi parum aut nichil usque ad horam nonam. 
Item manipulus  unus sambuei et unus ramusculorum miricae valde 
in aqua coquantur et aqua per pannum colata infra corpus equi pro- 
iciatur si non vult potare. 

Quidam etiam periti in marescallia extremitates savinae et 
abrotani et genestae minutatim fractas pabulis equorum permiscent 
ut comedant, et aquam salsam dant ad potandum. Adhuc tres mani- 
puli vel quatuor siliginis per unam horam in aqua iacere permittantur 
et postea idem manipuli in aliquo loco ad quem ventus accedere non 
potest super nudam terram deponantur donec pullulare et germinare 
videantur, et postea minutatim secentur et successive per tres dies, 
ita quod quolibet die unus manipulus equo vacuo ventre ad comeden- 
dum proieciatur. 

Et si equus mingere non potest et minus hylaris fit solito, et 
tumor apparuerit in ventre eius, pro certo periculum vitae portendit. 
Aceidit autem haec infirmitas aliquando cum diu perrexerit post appe- 
titum mingendi et mingere non est permissus. Aliquando etiam accidit 
ex subita frigiditate post nimium calorem et aliquando ex alio aliquo 
accidente. Curatur autem tunce per hunc modum. Accipiatur mani- 
pulus unus radieis achori et unus eboli et unus agrimoniae et unus 
apii vel cer&lt;e&gt; folii et in aqua fontis bene coquantur, et postea ex 


22 Item man. cf. p. 1388 not. 11 34 ÜÜ super 7 scriptum esse vide- 
tur. Et siP SiD. ante mingere del. postea m. 1. 
88 * 


79 


fol. 371v 


s0 


82 


illa aqua duo aut tres &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;ciphi in gulam equi proieiantur ut transgluciat. 
Deinde ducatur per campum cursu mediocri donec sudare incipiat et 
postea cum palma sub ventre circa ylia cito et fortiter fricetur et 
ducatur in locum in quo equi mingere solent: et hoc saepius fiat donec 
mingat: et deinde iuxta rivos fontium aut in pratis pascatur. Atten- 
dendum autem est quod equus quanto maioris est vacuitatis, tanto 
magis se extendit ad mingendum: et ideo cavendum est ne post talem 
extensionem cito cursitetur: quia forte nervus aliquis exiliret de loco 
suo vel debilitaretur ne prius per paulativum motum in statum membra 
redirent post talem extensionem. 

Prurigo dieitur a pruriendo vel ardendo, et in hac equus se 
dentibus mordendo scalpere desiderat et assidue stare delectat. Nascitur 
autem ex putrido sanguine et ex combusto cum sanguinoso fleumate 
immixto, et praecipue quando equus in autumno cum parva esca et 
potu nimis laborare compellitur et postea cito requiescit et post ma- 
ciem cito sine minutione pingueseit et quando cito post laborem et 
sudorem, in nocte non tegitur et non bene tergitur et post purgatur. 
Aliquando etiam nascitur ex subita infrigidatione, quando post laborem 
et sudorem in frigido loco vel aere frigido stare non tectus in pace 
dimittitur. 

Prurigo vero primo iuxta carnem in collo parvis incipit ulceribus 
et per totum corium et corpus depilato equo se diffundit: et nisi cito 
succurratur, in scabiem convertitur. 

Est autem huiusmodi infirmitatis cura quod si sanguinis habun- 
dantia in causa fuerit, equus est minuendus et sagimine calido loca 
prurigentia fricanda, et die tertia cum lexivia bene lavandus est equus: 
et lexivia fiat de cinere vel favilla manipuli ordei adusti et aqua. 
Potest etiam fieri ablutio forti cervisia vel aqua in qua marubium vel 
mirica vel herba benedicta quam quidam cicutam vocant, vel grana 
ederae vel ramusculi ebol iet summitates in quibus vigeat adhuc virtus 
naturalis, et haec omnia diu sint cocta et exinde loca pruriginosa bene 
abluantur: et cum purgatorio quod strigilem vocant bene fricentur, 
et postquam desiccata fuerint loca, sequenti die bene ungantur de 
unguento quod fit hoc modo. Radices rubeae campestris et radices 
cicutae accipiantur et cum iam antedicto liquore coquantur donec 
mollescant, et postea quod durum est radicum, abiciatur et molle cum 
veteri anxungia bene commisceatur, et de illo ad solem vel ignem 
equus in locis pruriginis perungatur. Adhuc ad eamdem curandam 
pruriginem, sumatur nasturtium aquaticum et marubium rubeum quia 
istud est maioris efficaciae et cum fuligine haec bene trita commisce- 
antur et ex illis equus in loco laeso bene fricetur. 

Scabies quaedam infirmitas est in cute equorum et dieitur 
scabies, eo quod squamas sicut sunt piscium vel ferri purgamenta a 
se emittat. Nascitur autem ex nimio et putrido sanguine et ex eisdem 


a 


10 


20 


25 


30 


40 


or 


1 


o 


2 


oO 


30 


35 


unde solet prurigo nasci accidentibus. Fit etiam aliquando ex usu 
alterius equi scabiosi cum se dentibus invicem &lt;q scalpserint. Aliquando 
etiam contingit ex hoc quod escam simul aceipiunt, et de uno loco in 
quo primo pabulum sumpsit scabiosus, postea comederit alius, aut 
forte si ad eumdem locum successive se coniricant aut de eodem 
panno vel strigile successive purgantur scabiosus et sanus. 

Curatur autem haec infirmitas per hunce modum: si enim fortis 
est scabies, oportet quod primum equus minuatur: deinde cum strigile 
purgentur loca scabiosa donec aliquantulum sanguinent, et postea 
forti lexivio saepe laventur. Hoc autem lexivio fit hoce modo: Acci- 
piantur tres partes cineris de fraxino, et duae de favilla straminis 
fabarum, et una calcis vivae, et bene commisceantur, et deinde vasi 
foramen in fundo habenti imponantur et bene conculcentur et coagi- 
tentur: et id quod per foramen subtile exierit colatum per cinerem, 
in puro vase colligatur: et si vis probare si bonum sit quod fecisti, 
ovum gallinae suaviter in filo ligatum in medium immitte:! et si susti- 
netur ovum, bonum est, sin autem profundatur ovum, non valet, sed 
malum est quod feeisti: et hanc lexiviam quidam vocant capitellum. 
Et cavendum est valde ne tam fortis lexivia ad sana loca deveniat 
quia cito depilaret ea. Postquam autem locus laesus a lotura tali 
desiccatus fuerit, locus ad solem ungatur vel ad ignem de unguento 
quod reeipit pulverem sulfuris, aluminis, ellebori nigri aequaliter Ii- 
bram et semis, et pulveris herbae quae dicitur pes equi sive ungula 
caballina, et argenti vivi uncias tres aequaliter, anxugiae veteris li- 
bras tres: et coniieiatur sic: Argentum vivum cum modica anxugia 
conteratur donec colorem suum amittat: deinde pulveres iam dicti 
cum reliqua addantur anxugia et simul terantur atque bene commisce- 
antur et usui totum sic confectum servetur. 

Fit etiam oleum ad scabiem sanandam per hunc modum: Aceci- 
piatur interior cortex qui est inter lignum et exteriorem corticem 
arboris quam quidam bul vocant, quae Latine mirica a quibusdam, 
a quibusdam autem dieitur fibex, et cortex proprie liber vocatur, de 
quo candelae fiunt aliquando ad illuminandum: et depuratus cortex 
per parva dividatur, et in ollam novam in fundo tria vel quatuor fora- 
mina habente et desuper bene tecta ponatur et ad ignem lentum po- 
natur: sitque sub lare alia olla suffossa nova et bene vitrata ut li- 
quorem qui in ipsam stillaverit sine combustione retineat, et directe 
stet os eius sub foraminibus ollae alterius: deinde duae partes ar- 
gillae tenacissimae cum quarta parte stercoris equi bene conterantur 


32 cf. de vegetab. VI 107 al.,; de animal. v. ind. 


2 ante scalpserint ödem vocabul. deletum esse videtur 5 se sup. 
lin. m. 2 10 lexivio corr. in lexivium m. 3 14 colatum per cinerem 
sup. lin. m. 1 20 post laesus del. ad so m. 1. 


fol. 372r 


33 


st 


fol. 372V 


55 


et ex illa argilla ostia ollae ubi ad ollam coniungitur, optime lineantur 
ne flamma in eam possit introire vel fumus vel evaporatio aliqua 
exire: et si fumus per aliquem exit locum, iterum de argilla liniatur. 
Postea circa ollam superiorem ignis de carbonibus fiat vel siceis lignis, 
et tunc olla inferior post ignem talem de terra tollatur, et de hoc 
quod in ea est, calido loca scabiosa equi perungantur cum panno in 
illud oleum immisso. 

Adhue autem fit oleum de cornu cervi comminuto et de cola- 
turis factis de suco ligni fraxini, et de medulla sicca sambuei, et de 
suco silvestris mali arboris, et de cortice nigrae spinae de qua fit 
incaustum, praediecto modo cum duabus ollis extractum. Multum autem 
istud oleum valet contra omnem equorum scabiem et contra omnem 
cutis infirmitatem. Cum autem ungitur equus, tribus vicibus vel plu- 
ribus ungatur per diem si necesse fuerit, et a die unctionis usque ad 
sextum vel nonum diem, custodiatur ne unguentum lavetur vel coniri- 
catione corporis deleatur. 

Est et alia equi infirmitas, quae superos vocatur quando collectio 
aliqua in membris siceis colligitur, et calore naturali et calore motus 
equi ad modum ossis induratur. Nascitur autem superos praecipue 
in membris siceis quibus fortis motus exercetur, et nascitur in loco 
iuneturarum eo quod calore motus nutrimentum melancolicum nimis 
ad ossa attrahitur: quod iuncturae quia multum est a se expellunt, et 
caloris eflicacia exsiccat et indurat iuxta iuncturas, et ex hoc rigescunt 
nervi, et motus iuncturae laeditur quia quae laxa fuit, strieta ex su- 
perosse efflicitur, et equus ineipit claudicare. Cum autem primum ge- 
nerari ineipit, ceitius consideratur quando tibiae equi lavantur, quia 
tunce apparet colleectio 7 humorum in tumore iuxta iuncturas laxas 
quando pili ex humore aquae deprimuntur et coniacent. Est autem 
aliud signum antecedens istud quando scilicet calet sensibiliter crus 
iuxta iuneturam plus quam alia loca corporis: hoc enim signum est 
quod superos ibidem calore attrahente &lt;incipit&gt; erumpere. Equus autem 
sic dispositus ad superos vel habens ipsum, crure saepe cespitat et 
impingit ad loca aspera propter difficultatem flexionis. 

Curatur autem secundum hunc modum: Stantes pili prius abra- 
dantur: postea vero cum unguento pentamyron multotiens ungatur et 
bene fricetur, et calida tabula de cornu cervi cum buxo saepe super- 
ponatur, ut unguentum calore illius bene ad superos perveniat. Un- 
guentum autem pentamyron dietum sic fit: Aceipiatur veteris annonae 
apii duas partes et duas sagiminis ovorum quod fit hoc modo. Vitella 


b) 


- 


0 


ovorum duriter infra ova cocta trita aceipiantur et in patella ferri 4 


supra lentum ignem tamdiu coquantur et cum cocleario semper mo- 


17 superos —= Überbein 23 rigescit corr. in -unt m. 2 31 ineci- 
pit ante erumpere sup. lin. m. 3. 


veantur, ne patellae adhaereant donec fex a sagimine bene separetur 
et insimul conglobetur: et tunc illud sagimen aceipiatur et duae partes 
guttae mellis et una virgineae cerae et purae, et una guttae pieis 
resinae et quinque partes de oleo laurino. Oleum vero laurinum sic 

5 fit: Bacae subtiliter conterantur et in aqua diu coquantur: deinde 
per fortem pannum lineum et spissum colentur, atque duobus baculis 
fortiter exprimantur, cumque aqua infrigidata fuerit, illud pingue quod 
supernatat, cum penna colligatur et usui reservetur. Omnia igitur ista 
quinque praedieta simul supra ignem ponantur donec liquefiant et 

ı0 liquefacta simul per pannum colentur: postea isto unguento rigidi 
nervi equi ungantur et superos maxime. Sed quando in ipsis crescit 
iuncturis, ibi non est laudabile ignem vel emplastrum multum corro- 
sivum apponere, sed sicut praediximus ungatur. Visi sunt enim qui- 
dam imperiti qui laeserunt nervos propter ferri super iuncturas appo- 

15 sitionem. 

Amplius si superos in iunctura sit, tali modo bene auferri potest: 86 
Corium superossis pilis abrasis in pluribus locis cum gracili subula 
perfodiatur, ita ut foratio ad medietatem superossis perveniat: deinde 
baculus per medium findatur et fortis pannus lini vel canabi impo- 

20 natur in fissuram, in quo panno involvatur in nodum fimus arietis et 
parum salis, et in calido melle vel butiro et sagimine aequaliter ac- 
ceptis bene calefiat, atque nodus panni calidus cum baculo fisso super 
superos saepe comprimatur, donec cutis albescere incipiat: et locus 
superossis per septem dies ab aqua servetur ne aqua ad superos 

25 deveniat. 

Amplius ad idem curandum duae calcis mundatae et una de 
forti sapone et una salis bene conterantur, et in testa supra carbones 
ponantur donec bene comburantur, et postea ille pulvis super corium 
mittatur et calidus superossi alligetur et per unam diem et noctem 

30 ligatus dimittatur, et corium superossis in pluribus locis scarificetur, 
sed pilis ante abrasis, taco veteris sotularis in medio foraminis caute 
mittatur, ne pulvis ad sanum corium perveniat et illud laedat, et 
postquam supradieta ablata erunt, aequaliter cum melle vel aliquo 
alio unguento ungatur. 

35 Amplius quidam superossum cum calida subula ‚perforatum pilis 87 
abrasis, postea cum viridi virga et mediocriter grossa corili cortice 
ablato, fortiter et diu per totum superossum fricant: ac deinde empla- 
strum factum de vitellis ovorum et duriter coctis valde calidum per 
tres dies ita quod in qualibet die alligant, et taconem sicut praedictum 

40 est circa superossum apponunt. Quinque etiam vel novem rotuli 
fiant de radice raphani, et super tegulam calidam ponantur, et unus- 


18 ut sup. lin. m. 2 31 taco vid. ind, 


fol. 373r 
tale) 


sy 


quisque per se superossi alligetur quousque infrigidetur: et postquam 
recesserit, mitigantia ad cutem sanandam adhibeantur. 

Calx utrum sit viva vel non, sie videtur: Calx bene sibi cohae- 
rens in magnitudine ovi infra aquam cooperta ponatur quod si in 
parva hora dissipatur per seipsam, et ex illa aqua caluerit et parum 5 
fumaverit, &lt; viva dieitur. Sin autem, non dieitur viva. 

Attactus est infirmitas a tangendo dieta, quando videlicet pes 
posterior tangit nervum pedis anterioris qui in crure interius est, et 
tibia circa nervum tumet aliquando et aliquando non et inde gressus 
equi contrahit impedimentum. 1 

Curatur autem sic quod pili circumstantes primo abradantur, et 
deinde locus scarificetur, ut sanguis coagulatus inde exeat, providendo 
ne nervus cruris scarificatione laedatur: et si attactus novus est, post 
scarificationem gallus per medium dorsi fissus vivus palpitans cum 
omnibus interioribus calidus desuper ligetur. Siautem diutius attactus ı 
sine medicamento duravit, aceipiantur radices filicis et bene tritae 
cum modico melle vel butiro calefacto apponantur vel radices alteae 
prius in aqua coctae donec mollescant, cum pauco aliquo unguento 
vel pinguedine contritae apponantur per modum emplastri: vel duo 
coclearia sagiminis accipiantur et tria fuliginis et mellis et unum salis, 2 
et aliquantulum aceti vel de fecibus antiquae cervisiae et unus mani- 
pulus stuparum canabi vel lini, et haec omnia bene contrita super- 
ligentur calefacta per modum emplastri semel in die donec dolor re- 
cedat, et circa attactum fiant cum tenui et curvo cauterio parvae et 
longae cocturae quibus nervus non laedatur: et postea cutis laesa 
cum lardo spisso non multum calido superligato curetur. Si autem 
corium propter emplastra calida nimis ruptum fuerit, curetur unguento 
pentamyron dicto quod fieri ante docuimus. 

Equus etiam aliquando per frigidissimam et glacialem aquam 


[9 


0 


B) 


transiens ultra genua infrigidatur in nervis poblitis et cruris: et si 30 


immediate postquam de aqua exierit, infrigidatur, propter contractionem 
et rigiditatem nervorum inflexibiliores nervi efficiuntur, et sohtam 
amittit velocitatem donec per calorem iterum nervi relaxentur: propter 
quod equi adaquandi in hyeme parum in aquam sunt inducendi et in 


aestate multum. 35 


Fiunt etiam quaedam posteriorum crurium et pedum laesiones 
quas quidam mulas vocant in tempore frigido factae, quando equus 
diu via difficili et cenulenta via pergens, multum laboraverit et 
postea cenulentis et madidis pedibus in loco ubi parum straminis est 


vel nichil, ad praesepe super nudam terram vel lapidem tota nocte 4 


frigido steterit tempore: tunce enim primo ex calore motus si equus 


24 cauterio fiant del m 2 fiant BP 28 docuimus cf. p. 1394, 38 
34 adaquandi P edd. adequ. C. 


or 


10 


1 


[318 


2 


o 


25 


30 


39 


40 


iuvenis est infra aetatem sex annorum, humores ad posteriores pedes 
descendunt et per frigus sequens ibidem coagulantur, et aliquando 
generant inflationes a pede usque a&lt;d&gt; genu. Aliquando etiam seis- 
surae fiunt ac si crus sit scarificatum. Aliquando autem dum est in 
prineipio haec infirmitas sine inflatione est, sed horripilatione cognosci- 
tur, quia pili pedis et cruris in modum setarum poreci eriguntur. 
Aceidit autem maxime in hyeme, et aliquando in vere praecipue 
eirca principium, et raro in aestate. Aliquando etiam evenit in 
autumno praecipue circa finem. 

Est autem cura huius aegritudinis quod pilis abrasis inter un- 
gulam sic scarificetur locus, quod solummodo cutis incidatur ne nervi 
vel arteriae laedantur. Ante scarificationem vero oportet diu crura 
et pedes aqua tepida foveri ut humores attenuentur: et postea acci- 
piantur duae mensurae calcis vivae et duae salis et duae subtilissimae 
farinae siliginis et tres fuliginis et cum aceto vel vino conterantur, et 
emplastrum inde factum aliquantulum calidum super locum doloris 
ligetur. 

Si autem haec infirmitas per aliquod tempus inveterata fuerit, 
tune oportet pedem retro super iuncturam secari ut humor exeat, 
sicut exit gummi ex arbore viscosus et coagulatus. Oportet etiam ut 
corium versus genu findatur ita quod cum acuto ligno per modum 
subulae facto nervus qui ibi invenitur et ad modum grani ordei factus 
est, sursum elevetur et aliquantulum foris extrahatur, et illo extracto 
absinthium vel apium vel radices apii cum veteri anxungia in subti- 
lissima stupa canabi vel lini bene contrita et mundata immixta desuper 
emplastrentur et inflaturae et venae tibiarum infra crus et extra omnes 
per modum minutionis aperiantur. 

Aliquando laeditur equus ligno vel lapide vel alia re dura retro 
in pede infra ungulam sive sotularem sine tibiae inflatione et cre- 
pando finditur et humor fetidus emanat, eo quod omnis dolor reuma 
provocat: et ideo inferiora sie reumatizantia et frigido et calido in- 
digent adiutorio. Curatur autem haec infirmitas sic quod unum coclear 
mellis aceipiatur et tria iuliginis et aliquantae telae aranearum et 
urticarum symae quae suntcirca stipitem et bene conterantur, et postea 
emplastrum inde factum calidum alligetur, donec cesset reumatis fluxus. 
Ad idem etiam curandum pulvis atramenti et duo vitella ovorum et 
duo porri cum foliis simul terantur vel quatuor partes subtilissimi nitri 
et quatuor atramenti commixta cum veteri anxungia simul liquefiant 
et calida pedi alligentur: vel calida stercora hominis vel canis qui 
per unum vel plures dies ante sicca esca pastus fuerit ut pane fru- 
menti vel ordei et ossibus semel in die et haec per tres dies alligentur 


3 usque ad ?P usque a C. 


90 


fol. 3730 


9 


92 


et locus laesus ab humectatione eustodiatur. Quidam autem in ceura 
istius infirmitatis parumper ungulam findunt et corium ex utraque 
parte infra divisionem ungulae ut noxius humor possit exire. 

Aegritudo quae infundatura vocatur, accidit equo ex comestione 
multae annonae quando nimis festinanter ducitur, et postea statim 5 
cum nimia siti vel desiderio nimis biberit antequam esca sua bene 
sit digesta. Digesta autem esse esca cognoseitur si minxerit atque 
egesserit. Accidit etiam si post magnum laborem de pura et bona 
annona vel alia esca cum magna fame et ventre vacuo non potatus 
equus multa grana annonae parumper cum dentibus fracta cum suo 10 
cortice vel palea transglueiat: propter quod ut superius diximus qui- 
dam post magnum laborem ante equos suos paulatim ter vel quater 
proiciendo spargunt et sie paulatim plus addunt: et post magnum 
laborem si equus calidus sit, illico multum bibere non permittunt, sed 
equum etiam cooperiunt ne subito infrigidetur quia ex omnibus hiis 
equi saepe infunduntur: post tales enim labores cibus et potus eitius 
accepta cum humoribus miscentur et praecipue cum sanguine quia calor 
motus attrahit et praecipue in equo amplas venas habente et carnem 
spongiosam, et sic ad pedes descendit et infusionem facit. Si autem 
inter corium et carnem fluxerint, pruritum facient: et ideo caveri 20 
oportet ne statim post magna bibant exereitia nisi prius spatio unius 
horae quieverlnt. 

Signa autem infusionis sive infundaturae sunt ista: quando vadit, 
vadit titubando sicut si super ardentes carbones ambulet, et quando 
stat, tremunt pedes ipsius, nec stat membris extensis, sed quasi con- 35 
tractis, et cupit iacere continue, et non poterit propter gravedinem 
posteriora a terra erigere ac si freno anterius retrahatur, et super 
genua quasi cadit posteriora. 

Curatur autem per hunc modum. Si infusio eodem die facta 
{uerit, herba ganda qua tinetores utuntur bene teratur et de illa plena 30 
scutella cum aliquanta aqua equo ad transgluciendum detur. Idem 
etiam facit tormentilla herba omni animali infirmo si trita detur ad 
transgluciendum cum aliqua aqua. Et si in secunda die curatus non 
fuerit, tunc sanguis colli tantum extrahatur, quousque prae debilitate 
stare non possit: et dum sanguis currit, in aqua frigida ultra genua 3 
per spatium unius horae stare permittatur et postea per duos dies 
mane et sero in frigida aqua usque ad ventrem stare permittatur per 
spatium trium horarum et non sinatur per hos dies potare vel anno- 
nam comedere, sed stramen vel fenum bene humectatum comedat 
atque in frigido loco stet et in quarto die furfures tritici cum aqua 40 
tepida commisceantur et equo dentur ad sorbendum, et illis gustatis 


1 


B) 


14 ylico C 18 ante amplas del. lax m. 1 27 post terra del. re- 
pellere m. 1 30 ganda c‘. Alb. de veget. VI 352. 


or 


15 


2 


(=) 


25 


3 


oO 


3 


[210 


40 


paulatim detur ei bibere: et si per hoc usque in tertium vel quartum 
diem non curatur, trahatur ei sanguis de utrisque tymporibus inter 
oculum et mandibulam, caputque eius capistro ligetur dum sanguis 
exit: deinde per subsequentes dies fiat eidem modo praedicto. Ad 
idem autem accipiatur favilla de stramine ordei et fabarum iacta et 
ex illa fiat non fortis lexivia et cum illa cinis ligni vel favilla com- 
misceatur donec mediocriter spissum fiat: deinde graciles ligaturae 
de feno vel de stramine fiant et circulariter in lexiviam factam intinctae 
eirca crura stricte ligentur ab ungula usque ad genu continue quod unus 
eirculus alium contingat ita quod per modum spirarum totum crus 
involvatur:! et etiam dum ligantur crura, aliquid de supradicto lexivio 
inter ligaturas super tibias aliquid superponatur: et postquam infunda- 
tura sive infusio descenderit, ungula ante extenuetur et venae aperi- 
antur et sanguis exire permittatur. 

Est autem infirmitas in equo quam quidam curvam vocant eo 
quod eurve crus inflectit et impedit flexibilitatem. Est autem inilatio 
in tibia iuxta iuncturam post ‚vel ante supra genu jacta, ex concus- 
sione vel impactione alicuius duri facta. Curatur autem sic quod pili 
abradantur et per totam inilagturam multis et profundis ietibus scari- 
ficetur, et hoc caute ne nervus vel iunctura laedatur et deinde cum 
viridi baculo corili valde fricetur: postea cum ferro curvo corium quod 
est super curvam, fortiter elevetur immisso gracili et forti filo amedio 
inflaturae usque deorsum ubi desinit, et cum acutissimo ferro rotun- 
dum fiat foramen unum vel plura per quae humor concussus exire 
valeat:! et deinde forti sapone addito sale modico, fortiter fricetur et 
tune eurabitur. 

Et haec de cura equorum dicta sint a nobis. 


Ea etiam quae equi sunt, sunt in medieinam homini: quoniam 


sudor equi mixtus cum vino potatus a muliere praegnante, proicit 
fetum. Pilus autem colli equi qui iuba equi vocatur, si praeci- 
datur, aufert ab equo desiderium coitus. Sudor etiam equi in- 
flat .faciem et inducit squinanciam et sudorem fetidum. Equa si 
sentiat fumum candelae vel crueibuli exstincti, aborciet: et hoc 
similiter provenit quibusdam praegnantibus. Stercus equinum si 
cum aceto temperatum emplastretur, stringit iluxum sanguinis sive 
sit combustum sive incombustum: et si fluxus recens sit, etiam 
odoratum stercus equi stringit eum. Si cultelli vel gladii calefacti 
in sudore equi ponantur et illum humorem sibi imbiberint, toxicati 


'sunt ita quod quidquid vulnerat, continue sanguinat donec moritur. 


Si mulier aliqua non conceperit et illi lac equinum ignorante ea da- 
tum fuerit ad bibendum et postea statim vir eius cum ea coierit, fre- 
quenter coneipit. Dieitur etiam quod si pilus ad hostium domus 


15 Est au au ©. 


95 


fol. 374r 


9 


95 


96 


ponatur, non permittit cinifes in domum illam ingredi per hostium. 
Dentes equi masculi sub capite vel super caput stertentis in sommo 
positi prohibent ne stertat. Dentes pulli equini anniculi suspensi 
super puerum cui dentes cadunt, facient egressum festinum et indo- 
lorosum. Equa praegnans si super vestigia lupi incesserit, irascetur. 5 
Dieitur etiam quod equus si diu vestigia lupi vel leonis sequatur, ob- 
dormiunt et stupescunt pedes eius ita quod moveri non potest. 

39.| Equicervus || est duorum generum: quidam enim est de 
quo plura diximus in praehabitis, quem nos lingua Germana elent 
vocamus. | Solinus autem dieit equicervum esse animal ÖOrientis et ı0 
Graeciae quod habet cornua mas non femina et iubas habet per collum 
descendentes usque post scapulas et barbam habet sub mento et 
soleas sieut equus et corpus ad cervi quantitatem. || 

{{pn|40}}| Eale sicut idem testatur Solinus bestia est ut equus, cau- 
dam habens similem elefantis caudae, colore nigra, maxillas habens ı; 
ut aper, cornua habens longiora quam sit cubitus. Ad obsequium 
ceuiuslibet vecturae commoda esse dieuntur cornua quia non rigent, 
sed moventur a radicibus sicut membrum a iunctura sua: et ideo cum 
pugnat aliquando protendit unum et alterum replicat, ut si unum re- 
tundatur vel laedatur, succedat alterum ad deiensionem: et hoc animal 20 
est aquaticum et gaudet aquis fluminum. || 

41.| Enychyros animal est Orientis ad magnitudinem tauri et 
est simile aliquantulum tauro, sed sunt in eo longi crines descendentes 
ad duas spatularum partes et hii molliores et breviores sunt pilis 
equinis. Color autem corporis eius est inter nigrum et ruflum magis 35 
ad nigredinem declinans. Pili autem eius in aliis membris lanae as- 
similantur. Vox animalis huius est velut vox tauri et cornua eius 
multum ad interius inflexa et ad pugnandum habilia. Pili autem 
irontis irsutam faciunt frontem dependentes hinc et inde super oculos, 
et caret dentibus superioribus sicut taurus et crura eius sunt rari pili. 30 
In pedibus autem habet sotulares corneos sicut equus: et cauda eius 
est brevis respectu corporis sui! et cavat terram pede sicut equus: 
corium habet durum et patiens ictus, carnem dulcem et convenientem: 
et ideo venatores ipsum persequuntur: et dum fugit venatorem, ali- 
quando subsistit et pugnat quando lassatur in fuga: et tunc stercus 3; 
per quatuor passus eicit, quia fluxum cum magna ventositate patitur 
ex timore. Praeter hoc autem etiam naturaliter est multi stercoris. 


8 Thom. (10 Solin. — tragelaphus 19,19 cf. Isid. XII 1, 20; Arist. 
Zıß 1 p. 498 b 31 egs. [Vinc. 18, 55]. 9 Alb. IT 22—Alces alces L. 

14 Thom. (Solin. 52,35; 17 Jacob. 1102,48) [Vinc. 19, 37] Rhinoceros 
bicornis L. 

22 Thom. (Arist. 6vaoos ?) [bonacus Vinc. 19, 53] Poephagus gruniens L. 

3 post equini del. poiti m. 1 4 ante egressum del.ingres m. 1 17 post 
dicuntur del. ista bestia m. 1. 


a 


1 


o 


15 


20 


2 


3 


d 


o 


[es] 
[371 


Et est mirabile quia cum appropinquat tempus partus huius animalis, 
multa eiusdem speeciei animalia circa parientem adunantur et egerentia 
multum, singula stercora aggregant ad instar muri circa parientem. || 

{{r|II.1.97|97}}42. Emptra ut quidam dicunt animal est parvulum in Germania, et est animal cuius mas et femina simul cibos congregant in aestate quibus vivant in hyeme: et hos cibos per cumulos in terra recondunt: et naturaliter femina in sumendis ceibis prodiga est et avida: mas autem e contra parcus &lt; et ideo cibi aviditate ab antro ciborum reconditorum eicit feminam, et aditum: obstruit nec eam ingredi permittit. Illa autem de contra retro aditum occultum parat et cibos vorando prodige consumit. Congregant autem eibos feni et ideo in vere femina pinguis et mas macie consumptus egrediuntur. Hoc animal est quod murem montanum vocant nec invenitur nisi in 
montibus, et est maior mus qui visus est in terra nostra. 

{{pn|43}}| Ericius et erinacius et cyrogrillus sunt idem animal. Totum 
autem hoc animal est spinosum quia frigiditate complexionis viscosas 
et multas habet superiluitates quae in spinas convertuntur. Est autem 
habitans in cavernis praesagum animal ventorum et ventos timens: 
propter quod duo vel quatuor facit in antro [hJostia et ubicumque 
praecognoverit ventum spiraturum, se convertit ad plagam oppositam 
et claudit hostium per quod venit ventus: Inter quadrupedia vero 
habet hoc proprium quod testiculos intus habet super renes sicut avis, 
et ideo est velocis coitus, et duos anos ad stercus eiciendum solus 
dieitur habere. Caro autem eius dicitur esse desiccativa et disso- 
lutiva et confortans stomachum, et ventrem solvit et urinam provocat. 
Utilis autem est hiis qui ad lepram elefanticam sunt dispositi. 

| Yrieius etiam quando antequam urinam faciat agitatur, per 
redundantiam urinae ita inficitur quod etiamsi evadat venatorem, 
spinae computresceunt: et ideo a peritis post urinae proiectionem 
agitatur. Est autem yrieius pinguis porcelli modum exprimens quando 
excoriatur. Cinis autem combusti ericii cum spinis, si pici commi- 
sceatur, eicatricibus pilos reddit. | Coit autem ericius stans cum femina 
et erectus propter spinas || sicut in antehabitis naturis animalium 
diximus. 

Dieitur autem hoc animal esse ad multa medicinale. Caro enim 
eius valde est dissolutiva. Si autem siccetur caro eius et bibatur cum 
oximelle, valet contra ydropem carnosam et contra tumidam et contra 
citrinam et contra paralisim et dolores renum et contra fluxum hu- 
morum ad viscera. Epar eius desiccatum ad solem calidum super 


4 Eniptra? Thom. (5 lib. rer.) [Vinc. 19, 54] Marmota marmota L. 

15 Thom. erinacius (15 Glosa 16 Exrperim. 19 Ambros.VI 4, 20: 20 Plin. 
8,133 cf. Arnold II 4,23b ex Jorach; Isid. XII 3,7 Jacob. 1113, 31; 27 lib. 
rer.) [Vinc. 19,59] Erinaceus europaeus L. vid. ind. 

32 Alb. IV 53 egs. 


9 


@ 


fol. 374V 


9 


® 


s 


99 


100 


fol. 375r 


testam confert sicut et caro eius ad ptisim et dolores renum: et si 
fiat ex eo emplastrum, valet contra contractum nervorum et dolorem 
provenientem in ventre ex ventositate grossa et contra difficultatem 
digestionis. Valet autem contra ea quae diximus comestus assus calidus 
a patiente comestus. Hericius salsus bullitus in aqua donec separetur 
ab eo pinguedo, si cum eius adipe inungatur virga et ponatur in domo 
vel camera vel lecto, congregantur ad eam pulices. Si fiat ex jelle 
collirium et mittatur in oculos, valet contra lepram. Et si ex renibus 
eius sumatur pondus unius unciae a patiente difficultatem urinae, cum 
aqua cicerum nigrorum, dissolvit statim et dissinteriam et tussim. 
Assiduitas autem comestionis eius, generat guttationem urinae, et est 
optimum contra ventum puerorum, et contra eos qui mingunt in lectis. 

Dieitur etiam, quod oculus eius dexter frixus ad pondus unciae 
assatus cum oleo alnulae si ponatur in vase aereo rubeo, deinde 
colliriatur ex eo qui videre voluerit de nocte, nichil occultabitur ei in 
tenebris quin videat sicut de die. Sinister vero oculus frixus positus 
in vasculo infert somnum homini quando cum summitate stili ex eo 
in aurem eius miittitur. 

Hyrieius autem qui montanus sive marinus vocatur, si COM- 
buratur, purgat materiam subtilem et attenuat. Quidam etiam utuntur 
eo in ulceribus quibus superveniunt carnes pessimae. Corium autem 
ericii silvestris combustum cum mixtum cum pice liquida, si confricetur 
cum eo allopieia, curatur. Hericius etiam combustus tritus curat 
fistulam si imponatur in eam. Sanguis eius mixtus cum melle si ex 
eo fiat gargarismus cum aqua calida, removet grossitiem vocis et 
raucedinem. Sanguis autem eius ex decollatione sumptus cum tan- 
tumdem olei mixtus, si inungatur cum eo corpus viri ignorantis, ligatur 
ab omnibus mulieribus usque ad mensem: et si abscidatur caro eius 
absque decollatione, deinde suspendatur super bestiam vel super ho- 
minem ceuius minctura difficilis est, statim minget. 

Hericius montanus melior est domestico et habet spinas in mo- 
dum acuum et consimilis est in cura. Melioris etiam est comestionis 
et magis iuvat stomachum, et fortior est super mollificatione ventris, 
et ad inducendam urinam. Omnis ericius combustus positus super 
plagam habentem carnem superfluam removet carnis superfluitatem. 
Allopiciae etiam est medieina. Sumatur cinis ericiorum marinorum 
et ex gallis rubeis et amygdalis amaris et quantum est hoc totum, 
pro media parte sumatur de stercore &lt; muris et teratur hoc totum 
cum aceto multum et supponatur loco allopiciae et curat eam: et tanti 
iuvamenti est si sumatur de cinere aut de cinere corii eius aut de 
ceinere capitis eius aut de cinere interiorum eius cum sepo ursi. Jam 
enim incipiet humor recurrere absque labore postquam inde fricatur 


8 eolligium? € 19 Hyrieius marinus = Echinus esculentus L. 


Bu 


[8 
[dt 


30 


locus donec rubescat. Hericius etiam marinus permixtus cum medi- 
cinis scabiei confirmat eas in suo effectu. | Plinius autem narrat quod 
et vulgare est quod ericius uvam vel poma portat involvens se in ea 
et infixa spinis defert secum. Dicit etiam quod cum timet involvendo 
se intra sua arma recipit: sed cum in aqua calida ponitur, delectatus 
aqua membra relaxat et ad propriam se formam convertit. |) 
44.| Erminium || quod quidam ermelinum vocant | animal est 101 
parvulum figurae mustelarum, hyeme candens ad instar nivis, aestate 
autem fulvum sicut mustela: candet tamen semper in ventre etin ex- 
tremitate caudae nigerrimum est: mures insequitur et aves et carnibus 
vescitur, et pellibus eius decorantur hii qui in vestitu gloriantur. |] 
45.| Falenam dicunt animal Libiae in desertis agens superbis 
et se contra ipsum erigentibus hominibus infestum et decerpens eos 
cum vicerit, et humiliatis coram se hominibus parcens et eos evadere 
aliquando permittens.|| 
46.| Furonem vel furunculum Gallici furettum vocant, et est 
animal parvum. maius mustela inter album et buxeum habens co- 
lorem. Est autem ferum et audax, cuniculos de antris in retia ex- 
pellens, omnibus animalibus infestum aut propter iram ut dicunt 
20 quidam, aut propter sanguinem quem bibit, licet carnes non comedat. 
Partu est fecundum, septem vel novem aliquando simul edens partus: 
prostratum coire dicitur: femina tempore luxuriae mare carens tumeseit 
et moritur, quadraginta diebus impraegnatur. Partus XXXta diebus 
manet non videns et cum aetatem LXX ta dierum impleverit, venatur. || 
25 Est autem hoc animal medieinale ut dicunt. Virga enim 102 
furonis masculi magnae utilitatis est eis qui patiuntur in vesica 
et eis qui guttatim et cum difficultate mingunt, si teratur ex 
eo uncia et misceatur cum modico gari et potetur. Si hoc ani- 
mal momorderit aliquem et locus morsus sit subnigri coloris, et 
so augeatur in eo dolor, cura illius est ut potetur vinum purum et 
ponatur in hora una emplastrum super morsum ex cepis tritis et alliis 
tritis. Melius tamen est ut fiat emplastrum ex akl)iis et foliis ficus 
et cimino tritis. Fel eius si potetur perimit nisi potanti per medicinam 
subveniatur. Furonis autem cerebrum cum aceto frixum et bibitum, 
35 eurare dieitur morbum caducum. Si ex sanguine eius apostema post 
aurem proveniens inungatur, confert. Medulla eius combusta si cinis 
eius sumatur cum cera liquefacta cum oleo lilii, confert ad idem. 
47.| Furioz autem animal est Arabice sie vocatum et est in- 108 


a 


1 


o 


1 


or 


7 Thom. [Vinc. 19, 55J). Mustela erminea L. 

12 Thom. [Vinc. 19, 56]. Mungos ichneumon L. 

16 Thom. [Vine. 19,57]. Mustela furo L. 

38 Thom. (alkovoos Arist. Zıe 2 p. 540 a 10) [Vinc. 19, 57]. 


35 ante apostema del. cera m 1. 


104 


temperatissimae comestionis ita ut propter cibum saepe incurrat 
periculum, et est parvae vitae propter excessum suae corruptionis. 
Est autem ferventissimum in coitu ita quod in feminam grassare vi- 
deatur: et cum coitum perficere non poterit, clamat: coitum autem ex- 
ercet prostratum super feminam more hominum siceut et simyarum genus.|| 5 

{{pn|48}}| Feles bestiam Plinius dieit in antris habitantem quantitate 
parvam, malicia et dolis maximam: stercus ex antro proicit et humo 
operit ne deprehendi possit indicio stercoris eius habitatio. Bestias 
autem in quas potest tractu gravi et doloso corporis insidians ubi 
apte locatas videt insilit et interficit et devorat. || 10 

49.) Fingae ut PPlinius dieit animalia sunt Ethiopiae fusei coloris, 
mamillas geminas in pectore habentes sicut homo, nee fera multum 
quae domari non possint nec etiam ita mansueta ut nocentibus non 
noceant. Pacem enim habent cum pacem secum habentibus. || 

50.| Glis animal est notum et estcolore varium in dorso griseum 15 
et in ventre album, brevioris pili et tenerioris corii quamid quod vere 
varium vocatur. Animal autem est de genere muris, suco pomorum 
vescitur, in silvis vagatur, hyeme tota dormit et aestate evigilat etin 
dormiendo pingueseit: || et ideo versus Boemiam et Carinthiam in 
autumno rustici in silvis cellaria parant et in hiis se collocant ista 20 
animalia in numero permaximo et in eis ad esum hominum colligun- 
tur. | Est autem contra paralisim valens eius arvina, ut dieit Plinius. |] 

51.| Gali est animal quod muribus vescitur propter quod etiam 
cum serpentibus qui etiam mures comedunt pugnat et cum vicerit 
eos devorat et postea rutam comedit contra venenum. Hoc animal 
cavernis habitat et ad Meridiem et ad Aquilonem [hJostia parat ut unde- 
cumque ventus veniat, tutum sit contra ventum. || 

52.| Genetha bestia est paulo minor vulpecula, colorem habet 
inter nigrum et croceum maculis nigris interpositis: mansueta est si 
non lacessitur iniuriis, super rivos aquarum cibum quaerens. || 30 

{{pn|53}}| Guesseles velroserulae vulgariter vocantur mures quidam, 
quorum stereus habet musci odorem: et hunc odorem habet etiam 
pellis muris. Est autem hie mus in dorso fulvus et in ventre albus, 
in pratis habitans et super rivos et aliquando in domibus si prata eis 
viridantia adiacentia sint. Hoc animal stercus suum in unum congerit 35 
quasi iuvamenti aliquid sciat in ipso. 


tD 
a 


6 Thom. (Plin. 10,202). Felis ocreata domestica Briss. ; 

11 Thom. (Plin. 8,72 sphingae) cf. Isid. XII 2, 32. Cercopithecus 
diana Erzl? 

15 Thom. (lib. rer. 21 Isid. XII 3, 6; 22 Plin. 30, 86) [Vinc. 19, 131] 
Glis glis Schreb. 

23 Thom. (Arist. Zu 1 p. 609 b 29 yaAn) [Vine. 19, 58] Mustela 
putorius L. 

28 Thom. [Vince. 19,58]. Genetta genetta L. 

31 Thom. [Vine. 19,103 Rosurella]. Crocidura russulus Herm, 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1405 


{{pn|54}}Ibex est animal de genere capri colore fulvum in Alpibus 105 
Alemaniae habundans, quantitate maius magno hyrco, | vastis valde 
cornibus capite honustis, ita ut cadens de rupibus totum corpus corni- 
bus excipiat, || scandens valde rupes et cum ulterius scandere ante 

5 venatorem non valet, aliquando redit et venatorem deicere nititur: 
sed peritus venator cruribus divaricatis dorso eius insilit et cornua 
manibus apprehendit et sic aliquando de rupe depositus evadit. De 
hoc autem animali multa in praehabitis dieta sunt. 

55.| Ibrida animal est quadrupes bigenerum sive ex duobus 

ıo natum, apro videlicet silvestri et porca domestica sicut et tyturus 
nascitur ex ove femina et hirco; e contra autem musino ex capra et 
ariete:||quae enim animalia idem tempus habent impraegnationis et 
aequalitatem uteri et non multum distant in figura, commiscentur 
sicut in antehabitis diximus. 

15 56. | Istrix est animal quod vulgariter porcus spinosus vocatur, 
et est de genere ericii et habitat iuxta marina et aliquando in mon- 
tibus: valet enim et in terra et in montibus. Latet autem aestate et 
de cavernis prodit hyeme e contrario multis animalibus: et est gravis 
irae in dorso longas habens spinas quas ad libitum aliquando in 

20 canes et in homines iaculatur. |) 

57.| Tena animal est ad quantitatem lupi fere, in sepulcris mor- 106 
tuorum frequenter habitans: stabula autem libenter sequitur equorum: 
auditu frequenti discit et nominat homines et canes et vocatuls] 
deceptos oceidit et devorat: vomitus etiam singuleiendo ut homines 

&gt;; aliquando mentitur. Dieitur quod canes venatici umbra eius contacti 
latratum perdunt. Dicitur etiam quod colorem variat ad libitum. Di- 
ceunt etiam quidam quod omne animal quoa lustraverit, haeret vestigio 
ipsius. Gemmariorum etiam artifices narrant hanc bestiam in oculis 
vel verius in ironte gestare lapidem pretiosum. In collo autem huius 

go animalis pili sunt sicut in collo equi. Dicunt quidam quod ita rigent 
sibi spondilia quod collum flectere nequit, nisi toto rotato corpore. 
lorach etiam dieit quod aliquando est mas et aliquando femina et 
quod in cauda virus colligit. || Sed iste Iorach frequenter mentitur. 

{{pn|58}|Leonum tria sunt genera, breves scilicet multum hirsuti 

ss in collo, et hii sunt imbecilles: et graciles de leopardis quasi com- 
positi, et hii sunt timidi: et sunt longi et hii fortes. || 


2 Thom. [Vine. 19,59 (18,32)] 8 Alb. XXII 38 Capra ibex L. 
9 Thom. hibrida cf. Isid. XIT 1,61. 
15 Thom. (15 Solin. 30, 28 hystrix Plin. 8, 125) Isid. XII 2,35. Hystrix 
- eristata L. 
21 Thom. (Plin. 8,105 hyaena Solin. 27,23 22 Jacob 1102, 51 Arist. 
Zı9 59.594 a 31 egs. 32 Arnold. IT4, 22 d) [Vinc. 19, 61]. Hyaena hyaena L. 
34 Thom. (35 Isid. XII 2,4 ex Solin. 17, 13). 


5 non sup. lin. m. 2 10 tyturus = zirvoos. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 39 


107 


108 


fol. 376r 


| Est autem animal magnis gaudens et liberalibus: propter quod 
rex dicitur ferarum: et quia communicativum est praedae, ideo in- 
dignatur providere in crastinum et abhorret iterum redire ad sui cibi 
reliquias, sed permittit accipi a quocumque et maxime ab homine 
quem etiam non perimit nisi in magna fame quando alium non invenit 5 
cibum. Obviantes autem et provocantes discerpit et prostratis et 
veniam petentibus aliquando pareit: et cum raro formidet, scorpionem 
mirabiliter fugit et abhorret. Album etiam gallum multum timere 
dieitur: et quando domitus est, catuli percussione diseiplinatur. Cibo 
etiam superimpletus praecipue si currendum in fuga praesumserit, 10 
inmissis per os unguibus eieit, cibum etiam secundum nisi primus 
digestus sit, vix acecipit. 

| Dieunt Plinius et Solinus quod aliquando in pede vel ore in- 
fixum et impediens aliquid habens, blanditur homini occurrenti ut 
impediens extrahat, et quaerenti efugium, claudit vias nisi hoc per- 15 
ficiat. Dicunt etiam leaenam esse in concupiscentia coitus et leonem 
non multum potentem coire propter nimium calorem: et ideo leaenam 
adulterari a pardo et hoc odore percipere leonem: sed illa priusquam 
ad leonem redeat, se lavat aquis vivis et sic odorem adulterii deponit: 
sed hoc ego puto esse falsum. In blandimento caudam habet immo- 20 
bilem: in ira autem primo cauda percutit terram et postea dorsum et 
tunc insilit, et in ira calore consumitur intra seipsum. Cor tamen eius 
praecipue calet inter membra. 

| Leo proportione corporis sui fortiora et maiora et duriora habet 
ossa ceteris animalibus: propter quod collisa emicant ignem. Nec 25 
habet medullam nisi in cruribus et focilibus. Infestum habet onagrum 
et hunc ex odio venatur. 

| Dieitur etiam quasi continue febricitare de quartana. || Sed hoc 
pro certo falsum est, quia natura nullum animal facit nisi aequalitatem 
habet complexionis suae speciei debitam, et in illa est sanum. | In- 50 
firmus autem aliquando, venatur symiam et cibatus ea sanatur: po- 
tatus etiam sanguine canis sanatur aliquando. Adeps eius calidior 
est omnium animalium adipibus et perunctus eo, fugat omne animal 
et etiam serpentes. Os colli sive spondiles continui sunt et caro dura 
sicut tota sit nervus: et ideo retro aspicere non potest. Interiora 
autem eius sunt sicut canis et etiam dentes nisi quod maiores sunt, 
exteriora vero sicut cati, et cum per lapidosa graditur, intrahit ungues 
et parecit eis quasi suis armis. || 

| Caro leonis calidior est canina et cum hoc sicea: valet autem in 
cibo paralitieis, et quia tarde digeritur, generat 7 in cibo ventositates 40 


w 


5 


4 Thom. (4 lib. rer. 8 Jacob.? 9 Solin. 27, 14 egs. Plin. 8,46 13 Plin. 
8,56 Solin.? 16 Plin. 8,42 20 Solin.? Plin. 8,49 24 Plin. 11,214 25 Erperim. 
30-31 Ambros. VI 4,26 34 lib. rer. 35 Arist. Zuy 149.674 a 25 37 Solin. 
27,19) medieinae er Isaac diaet. partie. fol. 135v et Razis [Vinc. 19, 56—75]. 


a 


10 


30 


35 


40 


et tortiones. Vestes in corio eius devolutae, securae sunt a tinea. 
Corium etiam eius cum corio lupi positum, depilat ipsum et similiter 
alia coria. Si suffumigatio ex sepo eius circa aquam fiat vel ex ea 
aliquid in-aquam veniat, prohibet lupos ne bibant eam. Si sepo eius 
cum alliis trito ita quod odorem allii vincat, corpus aliquod perunga- 
tur, numquam lupi accedent ad ipsum. Si cum sepo eius liquefacto 
eireuitus ovium inungatur, numquam accedent ad eum lupi nec anima- 
lia rapacia. Si dens leonis qui caninus vocatur, collo pueri suspen- 
datur antequam cadant dentes et in ortu dentium secundorum, se- 
curum reddet a dolore dentium. Sepum leonis permixtum unguentis 
aliis delet maculas in homine. Sanguis eius confricatus super can- 
crum, curat eum. Fel leonis potatum parum curat ietericiam. Epar 
eius in vino positum et bibitum, dolorem aufert epatis. Cerebrum 
eius acceptum inducit amentiam. Instillatum autem auri cum oleo 
aliquo acuto, valet contra surditatem. Testiculus eius tritus. cum rosis 
datus, sterilitatem inducit in potu acceptus: similiter facit comestus 
assus vel crudus. Stercus eius in vino potatum, facit abhorrere vinum. 

59.| Leopardum quidam eamdem specie bestiam vocant cum 
pardo, licet diversa sit et consimilis quia leopardus componitur ex 
leaena et pardo, rufus est autem nigris maculis interpositis. 

| Est autem animal fortis irae, et cum aegrotat, sanguine capreae 
silvestis pasci quaerit et stercus hominis quaerit in medicinam: et 
quod mirabile est, camphora delectatur et custodit arborem eius ne 
accipiatur. Quando domesticatur si in saltu tertio vel quarto praedam 
non accipit indignatur, ita quod nisi sanguine placetur, aliquando in 
venatorem insilit. 

| Caro autem huius animalis est calida et sicca: pinguedo autem 
grossa cum acuitate et utilis est paralitieis, et pulsum cordis patientibus 
et capitis revolutionem, quando assatur, et patiens etiam odorem eius 
recipit, valet. Sepum etiam huius cum oleo lauri mixtum curat scabi- 
osum cuius scabies cutum ineidit. Sanguis eius confert tumori venarum 
si locus cum eo calido confricetur. Fel eius parvo pondere cum aqua 
sumptum, abscidit generationem et indueit sterilitatem. Fel recenter 
sumptum, est venenum letiferum, nec habet aliquam desiccationem: 
unde si ex eo sumatur pondus aurei, necat ipsa die: unde quidam 
potans de ipso ad pondus unciae incurrit mortem sequenti die cum 
dormiret. Testiculus dexter comestus a muliere cuius abseisa sunt 
menstrua, restaurantur: si autem assuescat esum eius, crebra fient 
menstrua ipsius. Leopardus diligit vinum ita quod inebriatus capitur. 
Cerebrum leopardi cum suco erucae mixtum corroborat coitum si 
cum eo virga viri inungatur. Medulla eius potata aufert vulvae dolores. 


{{pn|18}}Thom. (18 Isid. XII 2,11 21 Ambros. VI 4,26 24 Jacob. 1101, 5) 
[Vinc. 19, 76] medicinae e Razis. Felis pardus L. 
ee 


109 


110 


111 


fol. 376v 


60.| Lepus notum est animal celeritate vigens, posterioria 
crura habens longiora quam anteriora et ideo montem melius scandit 
quam descendat. Pilosum habet pedem, timidum est animal || ettamen 
magni cordis, sed irigidi sanguinis et frigidi cordis: | et ideo ad pastum 
non nisi nocte progreditur. Numquam multum pingueseit: et quando 
sub tectis nutritur et non movetur, aliquando ren eius dexter sepo 
operitur, et tunce moritur. Inter animalia in utraque mandibula dentes 
habentia solus habet coagulum: et hoc est melius quanto lepusculus 
est antiquior. In terris valde frigidis albi sunt || sieut in Alpibus |: in 
aliis autem quidam eorum hyeme albescunt et aestate revertuntur ad 
proprium colorem. In locis autem in quibus esse consueverunt, vix 
umquam eradicari possunt propter multiplicem eorum impraegnationem. 
Dicunt autem in Cytacha non esse lepores || sicut nec cervi nec apri 
nec capreae nec ursi vivunt in Affrica. 

| Est autem animal simplex, nullius defensionis nisi per fugam, 
et apertis oculis dormiens. Cum hoc animali mustelam dicunt dolose 
ludere, quod cum ludo lassaverit, per guttur apprehendit et fortiter 
adhaerens stringit nec propter cursum leporis separatur et tandem 
lassatum interfieit et comedit. 

| Caro autem leporina sanguinem grossum generat || multiplica- 
tivum colerae nigrae: desiccat autem et subtiliat ! et ideo valet contra 
viscerum dolorem et abseidit fluxum ventris: caro etiam eius frixa 
cum oleo si ex ea fiat clistere fluxum ventris removet et ulcera in- 
testinorum. Si comedatur caro eius assa in furno vel in patella, idem 
operatur. Si maculae nigrae umbrosae pessimae, cum sanguine eius 
ungantur, removentur. Caput leporis combustum tritum cum aceto si 
inungatur cum eo allopicia curatur. Caput assum et cerebrum comestum 
iuvat contra tremorem ex infirmitatibus provenientem. Epar leporis 
desiccatum si ex eo sumat epilenticus pondus uneciae, iuvat. Stercus 


leporis liquefactum cum aceto, si ex eo inungantur ulcera grossa vel 


impetigo ex qua exit aqua eitrina, curat ea. Stercus leporis positum 
super mulierem quae numquam peperit, numquam pariet quamdiu 
tenuerit: et si ex eo modicum in vulvam posuerit, desiccat menstruum 
et desieccat matricem exsiceatione vehementi. Qui habuerit dolorem 
dentium et posuerit unum ex dentibus leporis in parte ubi dolor fuerit, 
aufert dolorem. Leporis integri combusti einis confert contra lapidem 
in renibus. || 7 Si potaverit mulier post purgationem suam tribus diebus 
continue coagulum leporis, dieunt quidam quod prohibet conceptionem, 
et aliquando iuvat ut dieit Avicenna. Si autem imposuerit vulvae 
post suam purgationem, semper iuvat ad conceptum. | Fel leporis 


1 Thom. (1 lib. rer) 3 cf. Arist. Zuy 4 p. 667 a20 13 Cytacha &amp;v 
’Isdan Arist. Zıd 28 p. 606 a 2 egs. 39 Avicen. can. II397 ceterae med. e 
Razis elhavi XXI 110 [Vinc. 18, 61—64]. 

35 post posuerit del. dolorem dentium m. 17 38 continue sup. lin. m 1. 


mixtum cum melle albo valet contra albuginem oculorum. Pulmo 
etiam leporis superpositus oculis medetur: contritus vero et illinitus 
pedes sanat. || 

61.| Leucrocotham dicunt quidam esse bestiam ex multis 
compositam:! nam corpus habet velut asini, clunes ut cervi, pectus et 
crura ut leonis, caput ut cameli, sed oris hyatum usque ad aures, 
bifidas habet ungulas, dentes ut leo et voces hominum imitatur et 
universas bestias praecedit velocitate. 

62.| Leoncophona ut dieit Solinus est bestia modica quae 
capta exuritur in cineres, et si cineres illius aspergantur vestigia 
leonum, et necantur leones quando modicum ex eis attiigerint et ideo 
leones naturali odio hanc persecuntur bestiam et comprehensam con- 
fringunt: leones tamen in morsu ipsius exanimes fiunt:! bestia etiam 
ipsa urinam quam leo abhorret spargit contra leonem. || 

{{pn|63}}Lacta animal est in sepulcris habitans et delectatur in ca- 
daveribus mortuorum. 

64.| Lamia est animal magnum et crudelissimum, nocte silvas 
exiens et &lt;h&gt;ort[hlos intrans et frangens arbores et dissipans eo quod 
habet brachia fortia in omnenı actum habilia: et cum homines super- 
venerint ut dieit Aristoteles pugnat cum eis et morsibus vulnerat. 
Sauciatus autem morsibus eius non sanatur donec eiusdem bestiae 
rugientis vocem audierit. 

| Hoc animal in desertis et ruinosis habitare diligit et aliquantu- 
lum in vultu figurat feminam et est pium catulis quando lactat. Dicunt 
autem quidam quod quaedam lamiae sunt in Caldea capris in quanti- 
tate aequales et domesticantur et uberes sunt in lacte. || 

{{pn|65}}| Lauzany ut dieit Solinus animal est saevissimum ita quod 
etiam ipsos deterret leones: persequitur tamen omnes bestias et prae- 
eipue quae alias depraedantur, et prae omnibus odit hominem, sed 
suo pareit generi. || 

66.| Linx est animal notum, perspicax oculis ita ut secundum 
poeticas fabulas corpora solida penetret, linguam habet serpentinam 
quam ultra modum extendit, collum ceircum agit et oculos habet pro- 
minentes, ungues magnos. Lupo longior est, sed crura habet breviora: 
velox est saltu et venatu vivit, innocuum est homini, in collo varium 
fere omnis coloris, hyeme hirsutum et aestate quasi nudum. De urina 


4 Thom. (Plin. 8, 72 et Jacob. 1102, 45 leucrocota) [Vine. 19, 77]. 
Hyaena spe. 


9 Thom. (Solin. 27, 21 leoniophonos et Jacob. 1103,31) cf. Isid. XII 


2,34 [Vinc. 19, 77] vid. ind. 
15 Thom. (Glosa = 43) cf. Arnold II 4 22d de hiena ex Jorach. 
17 Thom. (17 lib. rer. 20 Arist. Zıı 37,621 a 202) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
27 Thom. (Solin.? et Jacobus 1101,1) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
31 Thom. (31 Plin. 28,122 Jacob. 1102,10 Lapidarius) Isid. XII 2, 20 
[Vine. 19, 79]. Lynx lynx L. 


112 


115 


114 


115 


fol. 377r 


eius dieitur nasei lapis ligurius, sed hune invidere dieitur homini et 
urinam sub harenis abscondere. 

67.| Lintisius animal est ex cane patre et lupa matre pro- 
creatum et colorem et mores imitans utriusque: et est ferox et acer- 
rimum. || 5 

{{pn|68}}| Lupus est animal notum, ferox et dolosum de quo dieunt 
quod si hominem videns praevenerit intuitu oculorum, vocem aufert: 
et si praevenitur ab homine, audaciam amittit: et si homo solverit 
amictum, vocem recuperat. Si lupus aliquem sequitur et ille subsi- 
stens signum inter se ponit et lupum, lupus subsistit timens illaquea- !9 
tionem. Vadens lupus per frondes lambit et lubricos facit pedes ne 
incessus audiatur. Aliquando visum est quod lupus in ore frondes 
et ramusculos salieis accepit et sic se abscondit, tantum os porrigens, 
ut capras irondes salicis pascentes deciperet. Oves odit naturaliter 
et non satis sibi, sed omnes quantumlibet multas interficit si potest: 15 
raptam tamen ovem cum audit persequentes, illaesam portat ne morsa 
et laesa sibi cursus faciat impedimentum.“ 

| Lupi in toto anno non nisi duodeceim coeunt diebus, et est virga 
eorum ossea, et tunc sunt ferociores. Ululando unus praecinit et alii 
conclamant. Famelici terra aliquando satiantur quae glis vocatur. % 
Hac etiam superimplentur cum equum vel bovem vel aliud forte animal 
prosternere quaerunt, et cum prostraverint, terram evomunt et ad 
praedam revertuntur: si quandoque praedam habent et alia se optu- 
lerit, iterum secundam invadunt quasi praesentis obliti. Quod autem 
superest, abscondunt suffodientes: tamen ex aequo dividunt hiis qui 3 
in venatione fuerint, et si superest, alios ulalatu advocant. Et guod 
dieitur quod latratu carent, est falsum. In vesica lupi syrothes lapis 
nasei dicitur. 

| Lupus vorat carnes potius quam comedat et ideo non impinguatur 
nec multo utitur potu, quia potus non iuvat cibum indigestum: non 30 
masticatus autem cibus non bene digeritur. Stercus lupi siccum est 
et cum ventositate eieitur et frequenter super albam spinam, et urina 
eius est odora. Lupi etiam aliquando homines comedunt, sed raro: 
sed postquam gustaverint, tunc homines impetunt propter carnis dulce- 
dinem. Lupi ferunt secum catulos quando fugiunt sicut et canes. 35 
Viscera habent debilia et quando infirmantur in eis, herbas comedunt . 
et praecipue draconteam ad acuendos dentes. Cetera autem ani- 
malia sana herbas non comedunt praeter hominem et ursum, si carnibus 
vivunt. Lupi senescentes difficile 7 venantur, et tunc villis approxi- 
mant et in periculum se praecipitant quasi vitam fastidientes: sunt 40 


3 Thom. (3 Experim. in libro suo) ef. Isid. XII 2,28 [Vine. 19, 78] vid. ind. 

6 Thom. (6 Jacob. 1113,9 Isid. XII 2, 24 8 Ambros. VI 4,26 = 
Plin. 8,80 11 Experim. 16 Jacob. 1113,10 18 lib. rer. 23 Solin.? Plin. 
8.83 26 Jacob. ll. 27 Plin. 11,208 syrites. 36 Ambros. ?). 


[37 


10 


15 


20 


&amp; 
[371 


oo 
o 


40 


enim longae vitae et in senectute dentes perdunt. In exterioribus 
corporis sustinent multos ictus et vulnerati se gregi luporum non 
immiscent quia oceiderentur-ab eis timentibus deprehendi sanguine ipso- 
rum, || propter quod etiam soli euntes vulnerati sanguinem suum lambunt 
ne deprehendantur, et hoc ego sum expertus. | Morsus autem lupi 
rabidi periculosus est sicut morsus rabidi canis. Est autem animal 
audax dolosum domesticabile et tune ludit sieut catulus, sed non 
deponit odium ad venatorem et agnos et animalia minuta quae lupi 
comedunt. 

| Dieunt quod Ethiopia lupos habet varios crine iubatos. || Breves 
autem lupi inter ceteros sunt magis audaces: canes solivagos inter- 
fieiunt comprehensos et suffodiunt. 

Cerebrum lupi et canis praecipue crescit et decreseit crescente 
luna, licet hoc in omnibus fiat animalibus. Cor lupi desiccatum et 
servatum, multum aromaticum dieitur fieri. Caro lupi dieitur esse fri- 
gidior carne canis et fetida. Odium autem quod est inter lupum et 
oves in omnibus membris est radicatum, ita quod cordae de visceribus 
ovium factae cum cordis de visceribus lupi factis permixtae non so- 
nant. Timpana de coriis luporum pulsata insurdant audientes. Si 
virga lupi in alicuius nomine vivi vel mulieris ligetur non poterit 
coire donece nodus ille solutus fuerit. Vestimentum de lana animalis 
quod lupus comederit factum semper est pediculosum. Cauda lupi 
suspensa ad praesepe boum, prohibet boves comedere. Epar lupi 
desiecatum et tritum si ex eo bibatur coclear, valet contra epatis 
dolorem cuiuscumque fuerit complexionis. 

Dieit etiam Gyrgyr philosophus quod epata omnium animalium 
valent contra dolores epatis. Unde vultur patiens dolorem epatis 
venatur aves magnas et epata comedit. Galienus dicit quod pulmo 
lupi coctus et siecatus et tritus cum capare et lacte iumentino com- 


9 mixtus, in potu sumptus valet patientibus defectum hanhelitus. Si caput 


lupi columbario suspendantur, non accedet murilegus vel furo nec 
animal columbis nocivum. Si aliquis in lancea calcaneum lupae fe- 
minae deferat et alii lanceati contra ipsum veniant, non ei nocebunt 
quamdiu in lancea calcaneus remaneat. Fel lupi cum grano musci 


5 mixtum et ad nares in principio et in medio mensis positum, iuvat 


eum qui est caducus. Mixtum autem cum oleo rosacio si inungatur quis 
in superciliis, diligetur a mulieribus cum deambulaverit cum eis. Si quis 
testiculum dextrum lupi cum oleo nucum misceat et mulieri cum lana 
ad imponendum vulvae dederit, removebitur ab ea coeundi desiderium, 
etiamsi fornicaria fuerit. Sanguis lupi permixtus cum oleo et auribus 
instillatus confert surditati. Dentes corium oculos lupi si quis secum 


10 (Solin. 30, 24 = Plin. 8,123 14 Experim.) medic. e Razis. 26 Gyrgyr? 
28 Galen. haec de vulpe dicit de simpl. med. fac. XI (XII 356) [Vine. 82—88]. 


116 


117 


118 


fol. 377v 


deferat, in causa obtinebit si advocatum habeat et erit dives aput 
omnes gentes. Virga lupi in furno assa et incisa si masticetur ex ea 
pars, statim excitat coitus desiderium. Dens suspensus super aliquem, 
non timebit. Timpanum magnum factum ex corio lupi et percussum 
facit crepare alia timpana. 5 

Caro lupi trita cum modico piperis confecta et cum melle despu- 
mato, coniert patientibus colicam. Si cum corio lupi venter patientium 
constringatur, valet et si assuescat patiens sedere super ipsum corium, 
valet ei. Stercus lupi cum vino albo et subtili coetum sumptum nimis 
coniert colieis, et dieitur quod corium super coxam eiusdem suspen- 10 
datur et cum filo lanae quam lupus momordit, ligetur, confert ad 
idem. Oculus dexter lupi super puerum suspensus amovet timorem et 
similiter dentes eius et corium. Si cauda in villa sepeliatur, prohibet 
ab introitu eius lupos et muscas quamdiu duraverit. 

{{pn|69}}| Luter animal est notum, longius catto et latioris corporis 15 
et longioris et longa cauda et brevium crurium, colore fuscum colore 
nitente: propter quod ornamenta in [hJoris vestium inde fiunt. In antris 
habitat super aquas et venatione piscium vivit, et licet spiret, tamen 
diu est sub aqua: et ideo pro praeda piscium gurgustia intrans ali- 
quando submergitur. Antra tanta replet piscium multitudine quod 20 
inficiunt a@rem vieinum. Domatur etiam aliquando et tunc. pellit 
pisces in retia et est animal multum lusivum quando est domitum. 
Est etiam acutorum dentium et valde mordax. || 

Caro eius est irigida et fetida: et corium eius dieitur contra 
paralisim habere effectum: alios etiam cibos quam pisces comedit, 35 
sed pisces inter omnes cibos magis diligit. 

70.) Mulus animal notum est, laboribus aptum, plus sequens 
asinum quam equum:! burdo autem e contrario || eo quod sperma maris 
operator est et formativum: et ideo mulus asini et burdo vocem habet 
equi: utrum&lt;que» tamen ex dissimilibus in complexione seminibus valde 30 
generatur et haec est causa sterilitatis in eis sicut in antehabitis late 
disputatum est. Pariunt tamen mulae in terris valde calidis aliquando 
in quibus exterior calor frigiditatem asini temperat interiorem. 

| Mulus habet ungulam cum qua si domus suffumigetur, fugiunt 
ab ea mures. || Si homo de medulla mulae ad pondus trium aureorum 35 
sumpserit, stupidus efficietur. Si duo testiculi muli in pelle eiusdem 
corii constringantur et super mulierem suspendantur, non coneipiet 
quamdiu eos super se habuerit. 

Cetera de hoc animali in antehabitis dieta sunt. 


15 Thom. (15 lib. rer.) [Vinc. 19, 89]. Lutra lutra L. 
27 Thom. (27 lin rer. cf. Isid. XII 1, 61 32 Alb. XVI 130 egs. 
34 Belbetus de sensibus secund. Arnold. Saz. IV 3, 30 d) [Vin. 18, 65—69]. 


17 quod sup. lin. m. 2 34 Mulus habet—38 habuerit in marg. sin. m. 1. 


1 


2 


2 


3 


3 


or 


d 


=) 


or 


0 


or 


{{pn|71}}| Monocerontem vocant animal ex multis compositum, 119 


mugitu horridum, equino corpore, elefantinis pedibus, cauda suilla, 
capite cervino, in media fronte cornu gestans splendore miro pulcrum 
longitudinis quatuor pedum adeo acutum quod facili ictu perforat omne in 
quod impingit. Vix autem aut numquam domari potest et vix vivum in 
hominis venit potestatem: vinci enim se videns, occidit furore seipsum. |! 

72.| Molosus bestia est magna valde in multis locis inventa. 
Rietus magnos et ingentes habet, dentes fortes et prominentes et 
ideo dure bellatur: quae licet hominibus horrenda sit et infesta, tamen 
puerorum timet verbera et fugit eosdem. || 

73.| Maricon morion sicut in antehabitis diximus bestia est 
Orientis raro visa, cuius magnitudo est ut leonis, coloris rubicundi 
tres ordines dentium habet in ore, pedes habet ut leonis, facies eius 
et oculi et aures ut hominis, cauda eius ut scorpionis agrestis, sonus 
eius ut tubae et voces imitatur hominis: velocitas eius sicut cervi et 
deceptos homines devorat. || 

74.| Manticora animal est ex multis compositum: faciem enim 
habet sicut hominis, oculis glaueis, colore sanguineo, corpore leonino, 
cauda scorpionis aculeo forti spiculata, voce tam sibila ut modulos 
imitetur fistularum et tubarum concinentium, et humanas carnes avi- 
dissime comedit et tres ordines dentium habet in ore sicut dicunt 
Plinius et Solinus, et fere est praecedenti similis. |! 

75.| Musquelibet animal est Orientis ad magnitudinem capreo- 
lae in cuius inguine sicut Platearius dieit apostema crescit de collectis 
humoribus quod maturatum collidit ad arborem, et decurrens sanies 
ibi indurata muscus vocatur:! et licet tota caro eius et stercus muscus 
sit dieta, tamen sanies est nobilior. Muscus ipse virtute perdita in 
latrinis et stercorum fetoribus recuperat et valet contra sincopim et 
cordis debilitatem et cerebri et epatis et stomachi dolores. || 

76.| Mamonetus est animal minus quam simia fuscum in dorso, 
in ventre candidum, cauda longa et villosa, collum ita magnum habet 
ut caput, et ideo ligatur in yliis non in collo.. Nasum habet distinetum 
ab ore sicut homo non continuum sicut simia, et vocatur aput ytali- 
cos spinga. Pugnat autem implacabili odio cum simiis: et licet sit 
viribus impar, tamen audacia praevalet eis, et in Oriente nascitur, sed 


1 Thom. (1 Solin. 52,39 egs. Plin. 8,76 5 Jacob. 1102, 6) [Vinc. 19, 91]. 
Rhinoceros unicornis L. 

7 Thom. (7 Adelin. aenigm. I 12) [Vinc. 19, 91] vid. ind. 

11 Thom. non ex Arist. sed er Avicenna de animal. I 1 f. 3v [Vinec. 
19, 90] Alb. II 49. 

17 Thom. (22 Plin. 8,75 Solin. 52, 37) cf. Jacob. 1102,41 [Vinc. 19, 90]. 

23 Thom. (24 Platear. de simp. med. f. XXVII 17) [Vinc. 19, 93]. Mo- 
schus moschiferus L. 

30 Thom. (31 lib. rer.) [Vinc. 19, 90] cf. Nr. 39. 


9 licet sup. lin. m. 1 30 marionetus? C. 


120 


121 


122 


fol. 378r 


bene vivit in nostris climatibus et saepe visum est. Caput habet ro- 
tundum et faciem similiorem cum homine quam symia. || 

{{pn|77}}| Migale dieitur animal parvum venenosum quod alicuius est 
vigoris in iuventute, sed continue per aetatis incrementa torpescit. Cru- 
dele est animo, sed hune dissimulans blanditur bestiis et si potest veneno 5 
interfieit, maxime equos et mulos et praecipue equas praegnantes. || 

78.| Musio est animal notum, quod murilegum quidam, alii 
cattum a capiendo vel astutia vocant: mures legit, quos carbunculosis 
oculis nocte contemplatur et in antris tenebrosis conspicit. Tempore 
luxuriae quaerit solitudinem et ideo silvestre tunc efficitur quasi 
verecundetur. Munditiam diligit et ideo lambendo pedes priores 
loturam imitatur faciei, totam etiam pellem lambendo complanat. 
Pugnant autem haec animalia obsidentia terminos suae venationis. 
Serpentes etiam et bufones interficit, sed non comedit et laeditur 
veneno nisi aquam cito bibat. Gaudet hoc animal leniter tractari 
manibus hominem et lusivum est praecipue in iuventute || et formam 
suam in speculo aspiciens ludit ad eam: | et si aliquando ab alto putei 
eamdem in aqua aspexerit, volens ludere cadit et mergitur quia aqua 
madefactum multum laeditur et moritur nisi cito siecetur. Loca &lt;calida&gt; 
diligit et auribus abeisis facilius domi tenetur quia guttas noctium 20 
in aures stillantes sustinere non potest. || Est autem agrestis et dome- 
sticus, et omnis agrestis grisei est coloris, domesticus autem diver- 
sorum est colorum. | Granones habet circa os quibus abeisis perdit 
audaciam. || 

De medieinis eius in litera © dietum invenies. 25 

79.| Mustela est animal notum, quasi mus longus || Tcum tamen 
in figura corporis magis assimilatur martaro quam muri, et habet 
anteriores dentes breviores quod non habet mus. | Similiter infesta est 
muribus || quod non esset si esset de genere muris. 

| Sunt autem duo genera, maius et minus. Maius estin ventre 30 
candidum et in dorso fulvum, cavernas terrae et petrarum fissuras 
Inhabitat, cum serpente pugnans ruta agresti se munit, catulos de loco 
transfert ad locum ne inveniantur. || Infestum est gallinis et ova earum 
sorbet et ipsas interficit: facile valde domesticatur. | In Proselenam 
insulam mustelae non transeunt et illatae moriuntur. Similiter in 35 
Boetiam illatae fugiunt. Solinus dieit quod basiliscum interfieit et 
ipsi mortuo commoritur. || 


u 


0 


- 


5 


3 Thom. (Experim.) [Vine. 19, 132]. Crocidura spe. 

7 Thom. (7 Jacob.? Isid. XII 2,38 14 ezperim.) [Vinc. 19, 92]. 

26 Thom. (26 lib. rer. = Isid. XII 3,3 30 Isid. ll. 34 Plin. 8. 226 
36 Solin. 27,53 [Vine. 19, 133—135]J. Mustela erminea L et M. nivalis L. 


19 calida suppl. er Thom. deest in omn. codd. 27 quam muri—28 mus 


2 
in marg. m. I habet mus DP edd. hr’ mur C in marg. inf. add. m. 3 hoc 
mus 
defieit supra: et habet anteriores dentes duales longos ut cata 


a 


10 


1 


or 


[807 
=} 


[897 
[371 


30 


oo 
or 


40 


Mustela posita super morsum scorpionis confert valde. Mustela 
si salsetur valet contra morbum caducum. Cinis eius apertivus est 
pororum et ideo valet contra podagram si coniricetur cum aceto. 
Caro eiusdem siccata si potetuf cum ruta, valet contra morsum om- 
nium animalium. Coria masculi confecta si scribatur in eis et suspen- 
dantur super daemoniacos et incantatos, confert. Si calcaneus eius 
ab ea viva extrahatur et super mulierem suspendatur, non impraegna- 
bitur, quamdiu ibi fuerit. 

{{pn|80}}Mus animal est notum, et est multorum valde generum: 
animal enim est agreste in terra in agris habitans et est duorum 
colorum, rubeum et nigrum. Et aliud est domesticum in horreis et 
domibus habitans, et est nigrum. Et est parvulum genus rubeum, 
brevi cauda, acutae voeis, quod proprie sorex vocatur et est vene- 
nosum: et ideo non capitur a musionibus. Est autem magnum quod 
nos ratum vocamus, et est in arboribus habitans fuscum nigris in 
facie maculis. Et est corilinum quod comedit avellanas et hoc est 
rubeum cauda pilosa. Et sunt multa alia genera. | Et ut Alexander rex 
dieit, in Oriente sunt mures vulpium quantitatem aequantes et homines 
et alia animalia infestantes. In Arabia etiam invenitur mus magnus 
anteriores pedes habens ad latitudinem palmi et posteriores ad modum 
digiti. || 

Hoc animal coitu complectitur caudis et ruminat solum inter ea 
quae dentes habent serrales. | In coitu urina eius dicitur venenosa 
quae si tetigerit hominem, corrodit usque ad ossa. Nascitur autem 
omne genus muris de terra, licet etiam ex coitu sui generis generetur. 
Unde in Thebis Egiptiis quando pluit, plurimi generantur. Quidam in 
hoc genere albi inveniuntur et lapilli albi inveniuntur in stercoribus 
eorum, et sunt multae valde generationis. || 

Omne autem genus muris grano vescitur et pane: sed libentius 
durum comedit quam mollem: | multos aliquando caseos inveniens 
omnes attemptat et postea de meliori comedit. Cum pansilenos est 
luna, iecur eius crescit et diminuitur in utroque interlunio. |] 

Muris caro calida est et pinguis aliquantulum etin ea est virtus 
expulsiva melancoliae: et si comedatur mus assus, desiccat salivam 
fluentem ab ore puerorum. Mus etiam fissus et morsui scorpionis 
superpositus, sedat dolorem eius, et quando ponitur super verrucas, 
eradicat eas. Caput muris in panno lini suspensum et portatum ab 
eo qui habet dolorem capitis, sedat eum: et si suspendatur caput eius 
super hominem caducum, curatur. Stercus eius si cum sale et oleo 
super nares alicuius 'ponatur, solvit ventrem. Galienus dieit stereus 


9 Thom. (17 Jacob. 1103,37 ex Epist. Alexandri ed. Kuebler, p. 101,16) 
[Vine. 19, 126—130] 40 Galen.? de murium generibus vid. ind. 


22 anie ruminat duo tractus obscuri C ; ruminat D. 


123 


124 


125 


fol. 378Vv 


muris conferre contra allopiciam si stercus muris teratur et cum suco 
erucae confieiatur et suco nasturtii et ceparum et alliorum et fiat ex 
eo emplastrum super locum ipsum. Si domorum murium combustorum 
pulvis in olla misceatur cum oleo lauri et fiat ex eo emplastrum super 
allopiciam postquam confricatus fuerit locus cum alliis singulis diebus, 
nascuntur pili hoc faciendo. 

Si arsenico ceitrino in farina impastato mus cibetur, morietur 
Si litargirium cum elleboro et farina conficiatur, et mures inde ceibentur, 
morientur. 

{{pn|81}}Martarus est animal figurae mustelae, sed quantitatem ıo 
habet catti, sed longius est et brevia habet crura, in dorso fulvum, in 
ventre et gutture album sicut mustela. Ungues habet breviores quam 
cattus et est duorum generum: unum fagorum et alterum abietum 
dietum: sed illud quod nidifieat in abietibus multo est pulerius: et 
commiscentur sibi mutuo ambo genera, sed fagineum nuptias quaerit ı5 
cum eo quod vocatur abietum quasi pro magna sui nobilitatione. 
Pellis autem utriusque est pretiosa et diu durans pulcra. Et omnia 
genera illius animalis et mustelae habent hoe quod cum sunt iracunda, 
valde efficiuntur fetida, et sunt animalia vix umquam quiescentia 
etiam quando domesticantur. 20 

82.| Neomon Graece bestia vocatur quae Latine suillus dieitur 
eo quod setas habet pro pilis: et haec odore cibum convenientem a 
venenoso distinguit. Haec bestia serpentes persequitur: quae cum 
aspide pugnat, caudam erigit quam aspis quasi minacem observat, 
et ad vim suam cum ea transiert aspidem deceptam. || 25 

{{pn|83}}| Onager est asinus ferus qui ut dicunt quidam quinto- 
decimo die mensis Martii duodecies rugit in nocte et duodecies in die 
aequinoctium indieans. Sunt autem in Alfrica silvestres et singuli 
masculi praesunt singulis gregibus feminarum, et feminae valde sunt 
libidinosae ita quod ex hoc odiosae masculis efficiuntur. Dieitur 30 
etiam mas esse zelotipus et ideo filio nato truncare dentibus testiculos, 
propter quod a matribus absconduntur in ocultis. Quando onagrum 
venator canibus insequitur, stercus odoriferum delectabile canibus 
emittit et sie eirca stercus canes detinet et ipse ad tutiora fugit. 
Hominum frequentiam prae omnibus fugit animalibus. Sitis est | im- 35 
patiens valde, et aquam limpidissimam quaerit ad potandum. Libidine 
ineitati in rupibus stant ventum ad temperandum libidinis calorem 
attrahentes. |] 


oa 


10 Martes martes L. et M. foina L. 

21 Thom. (21 Isid XII 2,37 ichneumon) [Vinc. 19, 124] ef. Nr. 45. 
26 Thom. (26 Isid. XII1,39 Solin. 27, 27 [Vinc. 19, 94]. Equus onager Pall. 
11 uulvum C 16 post cum del. abigegeo m. 1 25 ad quam cum 


vim suam transfert aspis decepta a bestia corripitur Thom, = Isid, 35 im- 
patiens valde abseissa C. 


= 


an 


or 


2 


oO 


30 


lib. XXI tract. 2 cap. il. 1417 


{{pn|84}}| Onager autem Indieus |] alius est a praedicto, | magnitu- 
dinis magnae et fortitudinis, cornu ingens gestans in medio frontis: 
et hoc animal quasi iactans fortitudinem aliquando saxa frangit de 
rupibus non ob aliud nisi in suarum virium demonstrationem. Ungulas 
habet acutas valde et continuas. |) 

85.| Onocentaurus ut dicunt animal est compositum: caput 
enim asini et corpus hominis habet. Quidam etiam dieuntur inveniri 
corpore equino et superiore parte humana, et est horrida setis et 
manus habens habiles ad omnem actum, et aliquando loqui incipiunt, 
sed vocem hominis perfecte formare non possunt et post se inse- 
quentes ligna mittit et lapides. || 

{{pn|86}}Orix animal est capreae simile et quantitatis hirci et habet 
barbam sub mento, in heremo habitans et facile deeipitur ad laqueum: 
habundat autem in Affricae desertis hoc habens proprium quod pilus 
eius vertitur ad caput. Gignitur autem in ea Africae parte quae 
aquis. caret. 

Dieitur etiam quod aqua vesicae eius quantumlibet parva de- 
feratur, remedium est contra longam sitim, et ideo latrones Getuliae 
quae aquis caret, eam secum deferunt. Hoc animal in ortu Canis 
mirabiliter exultat quasi tunc convalescat. 

{{pn|87}}| Oraflus animal est specie coloris omnia praecedens ani- 
malia: in anteriori parte est valde altum ita ut capite extenso alti- 
tudinem viginti attingat cubitorum. In posteriori autem parte demissum 
instar cervi, pedes cervi habet et caudam, collum extensum et caput 
equinum, licet minus sit aliquantulum: colores multos habet, tamen 
album et rubeum habet frequentiores. Cum viderit se contemplantes 
ammirari, huc et illuc se vertit praebens se bene videndum. Hoc 
animal temporibus nostris visum est || et seraf Arabice vocatum. 

{{pn|88}}Ovis animal notum est et mansuetum et innocens | et utile 
lana corio carne lacte visceribus egestione et fimo in quo quiescit 
compatiens suae speciei, ut cum sana infirmam videt aestu laborare, 
sana se soli obieit et laboranti umbram facit. Agnus in tota gregis 
multitudine matrem noscit balantem (et ideo ab agnoscendo agnus 
dieitur) et mater agnum odore posteriorum: et cum lactat agnus cau- 
dam veloeissime agitat. Oves exceutientes a caudis glaciem fortiores 


1 Thom. (40 Arist. övos ’Ivöınöds 3 Adelin.) [Vinc. 19, 95], Rhinoceros 
unicornis L. 

6 Thom. (6 Isid. XT 3,39 Adelin. II 11? 10 exverim.) [Vine. 19, 97] 
cf. Jacob. 1103, 1. 

12 Thom. (12 Plin. 8,214 17 Plin. 10 201) [Vinc. 19,98]. Oryx beisa Ripp. 
21 Thom. hoc animal nostro tempore Friderico Imperat. Romano ab Sol: 
dano Babiloniorum rege transmissum est [Vine. 19, 97]. Giraffa camelopard.L, 

29 Thom. (29 Jacob.? 32 Ambros. VI 4,25 = Jacob. 1113,34 p, 1418, 6 
Isid. XII 1,9 10 Jacob. ll. [Vinc, 18, 69—77, 95]. 


33 et ideo—34 dieitur in marg. m, 1 (Isid, XII 1,12). 


127 


128 


129 


130 


sunt et melius et diutius durant: non excutientes autem eito moriuntur. 
Oves in calidis et siceis regionibus dilatantur in caudis vehementer 
et duresceunt in lana: in frigidis autem et humidis salsis mollescunt in 
lana et stringuntur in caudis. 

| Vervex qui est dux gregis, fortissime cornibus percutit et5 
durissimae est frontis, ad quod quidam verme in capite existente 
mentientes dicunt verveces excitari. Cornua autem frequenter sunt 
torta et aliquando habet plura quam duo. Aries per dimidium annum 
dieitur dormire super latus unum et per dimidium super alterum:; 
lupum fugit etiamsi numquam ante vidit. Arieti dieitur naturale esse 10 
agnellos fastidire et provectiores diligere. Arieti etiam aetas confert. 
Cornu etiam eius iuxta aurem terebrato, ferocitatem deponit, dextro 
testiculo ligato vel exciso feminas generare dieitur. Solitariis ovibus 
tonitrua aborsum faciunt:!: non autem in coetu existentibus. Flante 
Borea masculos coneipiunt, in Austro vero feminas: unde et in hieme 15 
parti agni sunt meliores. In terris calidis et humidis bis coneipiunt 
sieut in Mesopotamia. Oves brevium crurium et ventre vellitae gene- 
rosiores sunt. Lanae molles crispae sunt meliores et arietis lanam 
sequitur tota generatio ipsius. Aquam multam et turbidam bibentes, 
{requentius impinguantur. Pinguedo autem nimia impedit in eis im- 20 
praegnationem. Lac nigrarum ovium melius est, et in capris est e 
contra. Inter omnia animalia ovis diu dat lac respectu suae quanti- 
tatis quoniam lac habet per octo menses. Ad colorem autem venae 
quae sub lingua est partum colorat. In locis aridis pastae melius 
convalescunt et in locis palustribus morbidae efficiuntur. Musicis 25 
autem sonis delectatae melius pascuntur. Vivit ovis decem vel duo- 
deceim annis et parit octo annis. In vere autem moriuntur pastae rore 
melleo. In autumno vero si aristis superimpleantur et postea statim 
bibant, diruptis visceribus moriuntur. Herbas radicitus carpunt_ et 
arbores destruunt et plurimis plantis mörsus earum est exitialis. Ovis 30 
de domo vix eicitur et eiecta recurrit. Oves iuvenes anteriorantes 
coitum, malum pestis illo anno futurum portendunt. Si autem antiquae 
post tempus coitum appetunt, idem pronosticantur. 

| Dixerunt aliqui quod ovis non ex cibo, sed tantum ex aqua 
impinguatur, et ob hoc ceibatur ex sale singulis quinque diebus et in 35 
autumno cibatur ex cucurbitis salsis, quoniam sitim inducunt: quod 
si de sale post partum comederit, ubera eius dilatantur et si negetur 
ei cibus tribus diebus et post satietur, magis impinguatur. || 

Cerebro eius inuncti oculi aquam patientes, iuvantur. Stercus 
ovis cum aceto emplastratum tollit verrucas et variolas: permixtum 40 
cerae liquefactae cum oleo rosacio curat ignis combustionem. Et si 
sanguis alicui in loco magnae percussionis conglobatur, si super- 


20 impinguantur P.edd. Thom. Vinc. impregnantur € D medicinae e Razis. 


ponatur corium ovis calidum statim excoriatum dissolvit illum san- 
guinem et confert flagellatis maximo iuvamento et forte curat per 
diem et noctem, = et confert apostemati venientiin radice auris, ut fiat 
tantum emplastrum ex stercore .ovis mixto cum pinguedine anseris aut 
5 gallinae. Urina etiam ovis rubeae aut nigrae multum coniert ydropisi 
carnosae: confert etiam mixta cum melie ydropisi. Stercus ovis 
bibitum ad pondus duarum unciarum cum decoctione caprifolii valet 
contra ycetericiam. Si splen exterius inungatur cum aceto et stercore 
ovis combusto, attenuatur eius magnitudo. Emplastrum ex stercore 
10 ovis cum melle superpositum verrueis levibus, et carni supereminenti, 
delet eas et removet formicam: et permixtum cerae et olo curat com- 
bustionem ignis. Medulla agni ad ignem liquefacta cum oleo nucum 
admixto zucharo albo distillata super sambachum et postea bibita 
dissolvit lapidem in vesica et confert mingenti sanguinem et confert 
ı5 patientibus dolores in virga et vesica et in renibus. Si cum felle ovis 
inungantur loca corporis in quibus ineidit cancer, confert manifeste. 

Si vis ut maturentur ficus in arbore, sepeliantur ad radicem 
arboris cornua arietis, et maturabuntur cito. Si vis removere morbum 
ovium interficientem eas, accipe ventrem arietis et coque cum vino et 

20 aqua et admisce eum aquae et da ovibus in potu et removebitur morbus. 

{{pn|89}}| Pardi a similitudine pantherae propter varietatem quasi 
pantheri dicuntur: et sicut quidam dicunt a pantheris aliquotiens et 
canibus procreantur. Pardus autem in Affrica habundat ubi propter 
defectum aquae multa animalia conveniunt ad amnes, et ibi leaenae 

25 a pardis adulteratae generant leones, sed ignobiles. Est autem animal 
pardus praeceps in sanguinem saltibus potius quam ceursibus insequens: 
et aliquotiens inter frondes et frutecta latens, in aves grassatur suae 
veloeitati confidens. || 

{{pn|90}}| Panthera animal est totum varietate distinetum et ma- 

so eulositas eius est orbiculata ad modum oculorum ex fulvo colore 
interdum ad album et interdum ad caeruleum terminatorum. 

Dieunt autem hoc animal facile mansuescibile, et parvi esse 
partus et pauci et difficilis propter suorum unguium longitudinem et 
acumen quibus frequenter matricem laedit matris.. Hoc animal in 

35 cibo aliquotiens supersatiatur sicut et alia acutorum unguium propter 
famis caliditatem, et tunc inira antrum se colligens diu dormit: etcum 
evigilat, boni odoris fumus ab ipso egreditur, quem odorem ut diecit 
Plinius animalia cetera gregatim insequuntur. || Sed hoc falsum esse 
per hoc seimus quod sicut in scientia de Sensu et sensato ostendimus, 


22 Thom. (22 Jacob. ll. 24 Solin. 17,11 26 experim. — Isid. XII 
2,10 [Vinc. 19,101]. Felis pardus spe. 

29 Thom. (29 Solin. 17,8 32 Isid. XII 2,9 36 Physiol. 4 = Jacob. 
1101,7 38 Plin. 8,62 39 de sensu et s. 2, 12 [Vine. 19, 99—100] item, 


13 sambachum cf. Alb. de veget. VI 115, 


fol. 379r 


131 


132 


133 


fol. 379v 


cetera animalia praeter hominem odoribus nec gaudent neque tri- 
stantur. 

| Est autem animal vocativum frequentis vocationis propter desi- 
derium coitus, et ad hoc quaedam- sui generis vel sibi vicini generis 
animalia congregantur ad ipsum. Dicitur etiam hoc animal infestum 
esse draconi et draconem ab ipso fugere in latibula antrorum. Qui- 
dam etiam dieunt quod in armo dextro figuram lunae habet incre- 
menta lunae imitantem tam crescendo quam decrescendo cum luna. || 

{{pn|91}}| Pirader est animal quantitatem habens bovis, ramosis 
cornibus sicut cervus, suillum sive porcinum habens vestigium, colorem 
habens ursi, pilos villosos et condensos. Hoc animal dicunt in timore 
colorem variare ad similitudinem corporum iuxta se positorum! et 
ideo delitescens inter saxa alba, album efficitur et latens inter frutecta 
effieitur viride: || in quo sicut dieit Hermes convenit cum basilisco, | et 
propter huiusmodi imitationem aliquotiens effugit venatorem. || 

92.| Pegasus, cuius figuram in caelo esse dicunt astronomi, 
animal est compositum, in Ethyopia generationem habens, magnum 
valde et horrendum, ante equi formam habens. Alas etiam habet ut 
aquila, sed multo maiores, caput cornutum et adeo monstruosum, ut 
multa animalia terreantur solo visu ipsius. Alis autem non volat in 
altum se extollens, sed potius aörem coneitat ad sui cursus veloci- 
tatem. Est autem omnibus animalibus infestum, maxime tamen ho- 
minibus. 

| 93. Pilosus animal est compositum ex homine superius et 
capra inferius: sed cornua habet in fronte et est de genere symiarum:! 
sed multum monstruosum et aliquotiens incedit erectum et efficitur 
domitum. Hoc asserunt in desertis habitare Ethopiae et aliquotiens 
captum et in Alexandriam deductum, et mortuum sale infusum in 
Constantinopolim delatum: multae enim tales ut in antehabitis dixi- 
mus, inveniuntur animalium compositiones. || 

94.| Papio animal est circa Caesaream «| habundans civitatem, 
parum vulpibus maius, luporum habens mores: adunata enim haec 
ululant animalia uno praeeunte et aliis postea simul respondentibus. 
Pilosa autem sunt haec animalia ut vulpes et ubi unum istius speeiei 
oceisum fuerit, cetera circa ipsum ululant sicut plangant mortuum: et 
sunt eorum voces adeo sonorae quod cum eminus sunt, tamquam de 
propinquo putantur audiri, 

Hoc animal dieitur sepulera hominum in fame aliquotiens intrare, 


9 Thom. (9 Solin. 30, 25 of. V. Rose, Arist. pseudepigr. p. 364 eqs, 
Jacob. 1103,2 parandri) [Vinc. 19, 101 et 109]. Rangifer tarandus L. 

16 Thom, (16 Plin. 10,136) [Vinc, 19, 102]. 

24 Thom. (Glosa sup, Isai hanc bestiam diffinit beatus Jeroöny&gt;mus 
in vita beati Pauli primi heremitae) [Vinc, 19, 102] vid. ind, 

31 Thom. (Jacob, 1101,6). Canis (Th.) aureus L, 


or 


— 


0 


25 


30 


35 


el 


or 


© 


or 


et cadaveribus hominum vesci, et est quasi sit compositum ex lupo et 
vulpe. || 

95.| Pathyo animal est quod naturae decorem mirabilem habet: 
colore enim purpureo pollens adeo est radiosum ut visus in ipso 
quasi seintillare videatur: mortuum autem ruborem retinet pellis, sed 
subdueitur radiositas, etest ad modum canis in quantitate, mansueseibile 
valde et delectabilibus gaudet in cibo.. Quidam etiam antiquorum 
hoc animal putabant aliquid habere divinitatis. Ossa huius animalis 
fortissima sunt et durissima et nervi adeo fortes, quod non nisi magna 
violentia valeant dirumpi. 

9.| Putorius animal est !|non secundum speciem, sed secun- 
dum genus determinatum. | Dietum autem est hoc nomine quia fetetr 
et maxime cum irasecitur: ||et hoc est quod vocamus martarum se- 
cundum omnem sui diversitatem: et mustela est eiusdem generis et 
herminium. | Sunt autem omnia huiusmodi muribus infesta et gallinis 
et cum capiunt gallinas, primo caput et cerebrum auferunt ne clamare 
possint. || 

97.| Pirolus est animal quod alio nomine spiryolus vocatur, et 


est animal maius aliquantulum quam mustela, sed non longius, || et ut 


20 


3 


35 


S 


oO 


dieunt quidam, a vario non differt nisi secundum locum. Nam quod 
in Germania rubeum est antiquum, et nigrum primo suae nativitatis 
anno, in Polonia ruborem miscet cum griseo, et in Rusciae partibus 
totum efficitur griseum: et ideo in figura et quantitate et moribus et 
cibo nulla penitus inter pirolum et varium invenitur diversitas. 

Sunt autem haec animalia sicut cetera de genere muris dentes 
duales inferiores valde longos habentia | et valde inquieta, in ar- 
boribus nidum construentia, caudas habentia villosas et longas et 
saltantia de arbore in arborem vicinam, et tunc caudam movent ac si 
se gubernent cauda. || Cum autem moventur, caudam post se trahunt: 
et cum sedent, caudam super dorsum suum erigunt:!: et eum cibum 
capiunt, pedibus anterioribus sicut cetera de genere muris cibum quasi 
manibus aceipiunt et ori suo imponunt. | Cibus autem eorum est nuces || 
et poma et huiusmodi et caro eorum est dulcis et bona. 

98.| Rangyier animal est ||in Aquilonis partibus versus polum 
ar&lt;c&gt;thycum generatum, etiam et | in partibus Norwegiae || et Sueciae, 
et in hiis quae sunt maioris latitudinis regionibus generatum |: et 
dieitur rangifer quasi ramifer: est enim quasi de figura cervi, sed 
maius corpore, et robore fortissimum et fuga celerrimum, tres ordines 


3 Thom. [Vinc. 19,102].. Mandrillus sphinz L (maimon)? 
11 Thom. (12 lib. rer.) [Vine. 19, 102]. 

18 Thom. (34 lib. rer.) [Vinc. 19,102]. Sciurus vulgaris L. 
34 Thom. [Vinc. 19, 103]. Rangifer tarandus L. 


31 ante anterioribus del. anter m. 1 32 ante ori del. h m. 1. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 90 


134 


135 


136 


fol. 380r 


137 


cornuum gerens in capite et in quolibet habens duo cornua, ita quod 
caput eius videtur virgultis cirecumpositum. Duo ex hiis ceteris maiora 
habet in loco cornuum cervi, et haec efficiuntur in bestia perfectae 
quantitatis aliquando quinque cubitorum et ramorum viginti quinque: 
duo autem habet in medio capitis quae sunt lata in modum cornuum ! 
damae. Sed sunt circumposita ramis multis et brevibus. Duo autem 
alia habet in fronte anterius versa: sed haec magis ossibus .videntur 
esse similia: et cum hiis omnibus pugnat contra bestias adversantes. || 

99.| Symia animal || notum est et ut in antehabitis diximus, 
multarum specierum. Id autem quod frequentius invenitur, | simi- 
litudinem habet hominis in figura capitis et aurium et manibus et 
pedibus et membris genitalibus, et etiam habet mamillas in pectore 
sicut mulier, sed pilosum est, || minoris tamen pilositatis est in facie, 
et habet nates latas, et locum in eis quasi paratum ad sedendum, | et 
est hominis imitativum et aemulativum humanorum operum : propter 15 
quod etiam frequenter incidit in manus venatorum. Habitantibus enim 
in rupibus vel arboribus symiis venator ubi ab eis asspiei potest, 
calcios multos ponit et quosdam fortiter ligando in conspectu symiarum 
induit, aut forte multo visco ibi posito oculos suos se linire mentitur, 
et tunce cum latet venator, symiae se ca'lciantes vel oculos visco 20 
linientes decipiuntur et capiuntur. || 

| Haec bestia duos fetus frequentius parit: sed eum quem diligit, 
ulnis complectitur et portat: qui autem minus diligitur, dorso matris in- 
sidet:et dum aliquando a venatore agitatur, ne-« cessitate compulsa filium 
sive partum quem ulnis gestat abieit ut fugere possit. Dorso autem 35 
adhaerens excuti non potest: et si forte tunce cum illo evaserit, dili- 
gere incipit quem ante minus dilexit. || 

| Est autem animal dolosum et malorum morum, quantumeumque 
dometur, semper rabidum et in malis hominis imitativum potius quam 
in bonis, | cum partibus parvis hominum et canum lusivum, sed ali- 30 
quando non custoditos strangulat pueros et aliquando ab alto prae- 
eipitat. || Vermes in capitibus et vestibus colligit et comedit. | Iniuriae 
multo tempore recordatur et || sieut in antehabitis diximus, | homini in 
exterioribus simile existens, in nullo similitudinem habet cum interio- 
ribus hominis, et minus fere omnibus aliis bestiis. Sed quandoque 35 
parit in domibus habitans domesticum, partus suos ostendit hominibus 
quasi puleros et delectabiles. Mamillas autem habet in pectore sicut 
mulier eo quod manus dedit ei natura quibus ad pectus potest ele- 
vare partum sicut mulier. Cetera autem animalia inferius habent 
mamillas, ut a suis partibus attingi possint. || 40 

Sieut autem diximus in antehabitis saepius, symiarum plurima 
sunt genera, et quoddam quidem componi videtur ex simia et catto 


or 


ei 


0 


9 Thom. (15 lib. rer. Plin. 8,215 = Physiol. 1 22 Erperim. 30 Er- 
perim. 35 Plin. 8,216). 


ot 


10 


15 


20 


180) 
or 


agresti quod vultum simiae habet duabus nigris maculis in maxillis 
variatum, sed caudam longam habet valde coloris grisei, in extremo 
nigram: et hoc quidam spingam appellant. | Quidam autem haec animalia 
eythosicas dieunt symias. Sunt autem etaliae facie valde gratae etblandae 
et ceteris simeis dissimiles, et sunt barbatae caudas valde longas ha- 
bentes, etillae dieuntur Ethyopicae, et extra Ethyopiam delatae, parum 
vivunt. Sunt etiam Indicae toto corpore candidae barbatae et caudis 
latis caudatae, quas sagittis venantur Indi: et cum domesticantur, in 
omnem ludum sunt habiles ac si non nisi ad ludum sint creatae. || 

Ea autem quae sunt symiae membra ad multas dieuntur valere 
medieinas: sed quia expertum non est et alii scientiae magis pro- 
prium, hie videtur esse praetereundum. 

100.| Tygris animal est in Hircanorum regionibus generatum 
mirae velocitatis et ferocitatis, | ad quantitatem leporarii canis et 
amplius excrescens. | Est autem varium nigri coloris fulvis virgulis 
quasi-undatim intercepti, et est uncorum unguium et acutorum dentium, 
et in multa fissi pedis et multorum partuum, quos cum aliquando 
venator acceperit, non nisi praesidio navis effugere poterit: et si 
longe navis destiterit et eum mater tigris insecuta fuerit,‘ unum catu- 
lum de multis prope existenti matri proicit, cum quo dum ad antrum 
referendo occupatur, venator procedit longius: et si secundo rediens 
iterum venatorem insecuta fuerit, iterum unum de pluribus matri 
red[ildit et tandem in toto recedens aliquos retinet de filiis. Aliqui 
etiam venatores speras vitreas secum habentes matri obiciunt in 
quibus natorum similitudines apparent sicut in speculo cum maäter ad 
speram aspiecit: et sic speram post speram abicientes deludunt matrem 
quae sperae motu fillum moveri putat!: sed cum speram confringens 
pedibus filium lactare quaerit, delusam se deprehendit et multotiens sic 
delusa venator vel ad civitates vel ad naves evadit et illa natos perdit. |] 

{{pn|101}}| Taurus animal est notum || quod cum non castratur, | ferum 
est valde, cornibus pugnans et extra armenta semper solitarie non 
longe tamen a vaceis pascens: et cum castratur, efficitur magis iugo 
ferendo aptus et tunc quasi speciali affectu diligit socium secum 
iugum ferentem ita ut cum illo et pascatur libentius et eumdem multo 


5 mugitu vocet et quaerat motu corporis si forte perdiderit. 


| Hoc animal secundum suum genus dentibus herbas carpit, sed 
radices dimittit et dentibus nil nocere poterit:|] uno ictu vaccam im- 
praegnat quia illa virgae duritiam diutius sustinere non poterit. | Lac 
vaccae primum si aqua mixtum fuerit, in lapidem dieitur converti |) 


Thom. (5 Plin. ll. 7 Plin.8,76 8Jacob. 1113, 13; Solin. 27,56) 4 cey- 
thosicas (tithelicas Thom.) = cercopithecas Isid. XII 2,31? [Vinc. 19, 106—108]. 
13 Thom. (13 Plin. 8,66 17 Plin. ll. [Solin. 17,5] 23 Ambros. VI 


4,21 Jacob. 1102,15) [Vine. 19, 112]. 


30 Thom. (30 lib. rer. 38-39 Arist. Zıd 21 P2 908. DE.11): 
90* 


138 


139 


fol. 380r 


140 


141 


per coagulationem. | Dieitur etiam quod impinguantur si frequenter 
aqua calida laventur. |) 

Signa generosi j tauri sunt frons torva, facies comminans, fixio 
fortis pedum anteriorum et fossio terrae et erectio caudae cum ali- 
quanta incurvatione, et quod cornu saepe praebeat ad feriendum. | Caput 
autem tauri fortissimum est membrum et ideo cornu in capite gerit: 
et hoc cornu ad iugum ligatur. Collum etiam creatum habet ex carne 
cartillaginosa et forti et ideo a quibusdam iugum tauro alligatur ad 
collum. Et hoc animal secundum totum genus suum duriores aliis 
animalibus habet nervos cordis: taurus tamen duriores habet quam 
bos castratus. 

| Et est hoc animal carnis siccae et melancolicae difficulter 
digestibilis, sed bonum et multum praestans nutrimentum, et separatum 
a labore pingueseit!: sed si ante laborem fuerit in deliciis et otio, 
ceitius moritur. Hoc autem delectatur in aqua clara stans et bibens, 
sed in locis palustribus libenter paseitur. || 

Et cornua quidem tauri molliora sunt cornibus vaccae, et sinon 
completur in utero matris ungula eius, moritur fetus et ideo parti 
ante decem menses, moriuntur. Et si in aliqua aestate multum pariunt 
vaccae, signum est quod hyems sequens multarum erit pluviarum. 

Accidit autem vacecis podagra non facile curabilis et infirmitas 
pulmonis cuius signum est declinatio aurium. | Sanguinis etiam taurini 
haustus, letalis est ut quidam diceunt. Solus autem animalium taurus 
stimulo exardescit ad laborem. || Sanguis etiam tauri non cito con- 
gelatur: sed lac vaccae propter sui spissitudinem coagulatur de facili. 

Diximus etiam in antehabitis quod vaccae quarumdam regionum 
adeo magnae sunt quod mulgentem eas stare oportet et multum dant 
lactis. Aliquando etiam per quinque et quinque menses in eis men- 
struum apparet in calidis valde regionibus: alio autem tempore se- 


paratur cum urina: cuius signum est quod urina feminarum omnium : 


animalium tenuior est cum gravida sunt quam alio tempore. 

| Cum etiam duo greges sunt in armento, pugnant et victor saltat 
vaccas:!: et cum ille nimio coitu debilitatus fuerit, qui primo vietus 
fuerat, redit et pugnat: et cum vicerit, saltat vaccas. || Si corium tauri 
vel bovis findatur et in ipsum sufletur et postea cibetur, eitius im- 
pinguabitur. 

| Sanguis tauri calidus ossa fracta fomentat. Fel boum cum 
melle mixtum infixum ferrum vel spinam extrahit || et valet ad colliria 
contra ungulam oculorum. 

| Et, si credendum est verbis Solini philosophi, tauri Indiae fu- 
scum habent colorem, caput grande, setas condensas et horridas, oris 


32 Thom. (32 Arist. Zıd 21 p. 575 40 Solin. 52,36 Isid. XII 1,29 
Jacob. 1103,24) [Vinc. 18, 87—94]. 


&gt; 


-_ 
or 


20 


&gt; 


[4 
.,) 


x 
o 


35, 


i 


ur 


S 


or 


&amp; 


[89] 
a 


27 
OU 


3) 


© 


rietum usque ad aures patentem, veloces valde ita quod quasi volare 
videantur, et pilus eorum in contrarium est versus, cornua habent 
mobilia sicut volunt ad pugnam ante flexa vel posterius, et producunt 
ea et intrahunt. Eiciunt etiam stercus post se vehementissime cuius 
calore et viscositate retardant et canes et venatores. Dura etiam 
habent terga et coria ita quod tela non curant. Tanti furoris sunt 
quod capti aliquando se interficiunt prae furore. 

| Dieunt etiam quidam in Oriente esse boves qui unum cornu 
tantum habent, et alios qui tribus in fronte cornibus armantur, et hii 
ungulam non dividunt, sed corneum et integrum habent sotularem 
sieut equus. || b 

{{pn|102}}| Tranez animal est parvum speciosum rubei coloris, cuniculi 
habens quantitatem, pugnax mirabiliter et animosum in cuius signum 


ad protectionem capitis et cerebri a natura galeam osseam accepit. ||. 


103.| Tragelafus secundum suum nomen animal est compo- 


situm ex cervo et hirco cornua habens ramosa ut cervus et mentum 


barbatum ut hircus, et in pectore est villosum et est animal robustum 
et pugnax contra adversantia, in regione quae Fasida vocatur gene- 
rationem habens. |] 

{{pn|104}}| Trogodytae sunt animalia quaedam longissima habentia 
cornua a capite ante maxillas usque ad terram descendentia. Cervices 
autem habent longissimas et ideo incurvata et deflexa cervice longi- 
tudine capitis et cornuum in terra positis, ita quod frons tota in terra 
iacet, pastum contra omnem morem animalium sumentia, quia aliter 
pasci non possunt propter suorum longitudinem cornuum: et ideo 
pasei non possunt nisi longis herbis quae potius secare videntur 
quam a radicibus mordere sicut alia faciunt animalia. || 

{{pn|105}}| Talpa est animal parvum de genere muris quod et mus 
terrenus et caecus vocatur. || Est autem brevissimorum crurium et acuti 
unguis, quinque ante et quatuor posteriores habens digitos, | coloris 
nigri, || pili mollis et brevis sed spissi, loca oculorum habens non oculos: 
unde pellem in locis oculorum non habet pilosam. 

| Vermibus pascitur, || et expertus sum quod libenter pascitur 
bufonibus et ranis: unde inveni quod talpa sub terra per pedem 
fortiter tenuit magnum bufonem etsbufo fugiens de terra iam eduxerat 
totum corpus et clamavit fortiter propter morsum talpae. Expertus 
etiam sum, quod tam ranae quam bufones comedunt mortuam talpam. 
Comedit etiam tulpa vermes qui lumbrici terrae vocantur: | et si fa- 
mescit comedit radices herbarum || et praecipue « frugum. 


12 Thom. (Plin.2).? 

15 Thom. (Isid. XII 1,20) [Vinc. 19,113]. Alces alces L. ? 

20 Thom. (Plin. 11,125 Trogodytarum armenta) [Vinc. 19, 113]. 

28 Thom. (28 lib. rer. et glosa 38 Jorach ex Arnold. II 4,23 b 
ef. Isid. XII 3,5 p. 1426,1 glosa) [Vinc. 19, 137—139]J. Talpa curopaea L. 


142 


143 


fol. 381r 


144 


145 


1426 


| Generatur autem de terra compluta et putrefacta hoc animal. 

| Dieunt autem quod talpa in cinerem combusta et cum albumine 
ovi supra locum leprae linita valet plurimum. Sanguis etiam talpae 
occeisae super nudatum pilis caput linitus, pilos redire facit. 

i Hoc animal diu extra terram vivere non potest et multum viget 
in auditu, || et ideo longe in terra trahentes vermes audit: sed hoc 
non est ex auditus bonitate, sed potius ex commotae terrae continui- 
tate: quia si fiat sub terra foramen longissimum et aliquis in eo 
locutus fuerit, longe auditur sicut et ille qui loquitur per hastas et 
ligna cavata, quantumvis longe auditur: et haec est causa quod talpa 
undique circa se facit multos longos tractus et concavos. 

{{pn|106}}| Unicornis est animal moderatae quantitatis respectu 
suae fortitudinis, buxei coloris et fissae in duo ungulae pedis, in 
montibus et desertis habitans longum valde cornu in fronte gestans 
quod ad saxa limat, et cum ipso perforat etiam elefantem nec timet 
venatorem. Hoc animal magnus Pompeius ad spectaculum Romae 
exhibuit. 

| Dieunt autem quod hoc animal adeo virgines puellas veneratur 
quod ipsis visis mansuescit et aliquando iuxta eas soporatum capitur 
et ligatur: || capitur etiam cum adhuc est pullus iuvenis et tunce domatur. 

107.| Ursus est animal notum, || humidum valde | et informe et 
spissae et villosae pellis, extrema similia habens homini et aliquando 
erigitur sicut homo, sed non diu. 

| Fortitudinem autem habet in brachiis et in lumbis, || et utitur 
brachiis ad multa opera ita quod cum illis proicit canes lignis forte 
inventis | et frangit || oliveta et | alvearia apum et scandit cum eis. In 
capite autem debilis est et praecipue in sincipite. || 

Est autem aquaticus et agrestis, sed aquaticus est albus et 
venatur sub aqua sicut luter et castor. | Agrestis autem carnes comedit 


et herbas et mel et arborum fructus et habet anhelitum valde fetidum || : 


et sieut in antehabitis determinavimus est de animalibus hyeme tem- 
pore fleumatis latentibus: | et ideo ursa tunc parit || propter caloris 
confortationem. | In partu membra videntur incompleta propter humoris 
superhabundantiam: propter quod ursa fetum diu lambit et fovet. 


Sanguinem autem habet ursus paucissimum nisi circa cor: et caro: 


eius cocta fere contra naturam omnis carnis, increscere videtur || eo 
quod multum humidum ipsius inventum resolutum per calorem decoc- 
tionis ipsam facit intumescere. 

| Pugnans autem ursus animalibus insilit et si cornuta sunt, 


12 Thom. (12 Isid. XII 2,12 15 Plin. 8,71 18 Jacob. 1101,56 TIsid. Ü. 
—= Physiol. 17) [Vinc. 19, 114]. Rhinoceros unicornis L. 

21 Thom. (26—27 Solin. 26,7 33 Plin. 10,176 34 Ambros. VI 4,18 
35 Plin. 8,128) 31 cf. Alb. VII 89, 154 egs. Ursus arctos L et U. manriti- 
mus Phipps. 


a 


jr 
_ 
= 


15 


0 


[I 


&gt; 


ee un Me 


ur 


1 


- 
SS 


20 


= 
ot 


cornua eorum manibus apprehendit et ea prosternit: cum homine vero 
non de facili praeliatur nisi vulnus ab eo receperit:- frequenter quasi 
frendens ungues lambit contra dolores corporis: vulneratus et per- 
foratus herbis siccae complexionis vulnera sanare temptat: contra 
infirmitates autem formicas devorat et herbam quae Graece fleonus 
vocatur et Latine vocatur herba ursi. 

| Dieunt etiam quidam ursum semper crescere et ideo aliquando 
ursi longitudine quindecim cubitorum inveniuntur:||et apud nos trium 
sunt colorum, albi et nigri et fusci coloris, | et capiuntur multis modis || 
de quibus non est diecendum hic. Aliquando enim capti domesticantur 
et tunc fiunt valde lusivi, sed facile conecitantur et tune saeviunt et 
oceidunt homines: et aliquando ambulando cirecumvolvunt rotas et 
trahunt aquas de puteis vel saxa super altos muros per trocleas: et 
hoc saepius est expertum. | Hoc animal non ut alia quadrupedia, sed 


5 ut homo coit||sicut et symia. 


{{pn|108}}| Vesontes animal est bovi simile, collum habens setosum 
et iubas ut equus tam immanis pervicacitatis et truculentiae ut captum 
domari vix vel numquam possit. | 

{{pn|109}}| Urnillsunt boves quos nos Germanice wisent vocamus, 
| cornua ingentia duo gestantes, quae capere possint multum liquorem, 
ita etiam quod potus multorum fundatur in ea et conservetur in eis! 
et hiis cornibus ventilant hominem cum equo || quando agitantur. De 
hiis autem animalibus in praehabitis multa dieta sunt a nobis. 

{{pn|110}}| Vulpes quasi volipes dicta est bestia | ad modum moderati 
canis qui domos custodit, | rubea pilis |in anteriori parte canis, cali- 
dum animal ita quod etiam mortuum calefacit, | caudam habet villo- 
sam ||et magnam. | Dolosa est valde et cum canis eam insequitur, 
caudam per os canis huc et illue dueit et sic aliquando canem deludit. 
Infirmata resinam pini arboris comedit et curatur et vita eius pro- 
longatur per ipsam. 

| Jorach dieit quod pulices habens stipulam feni in os aceipit 
quantum potest molliorem vel pilos, et sie paulatim posterius in aquam 
se immergit, primo caudam et sie paulatim immittit totum corpus, ut 
pulices aquam fugientes ad caput asscendant: et tunc paulatim caput 
immergit ita quod pulices in stipulam quam in ore habet ascendunt: 
et tunc stipulam evomit et de aqua fugit. |] 

| Haec bestia in foveis deliteseit quas tamen ut dieunt dolose 


2 Thom. (2 Erperim. 4 Plin. 29, 133 5 Ambros. ll. 19 14 Plin. 
10, 174) cf. Isid. XII 2,22 [Vinc. 19, 116—120]. 

16 Thom. (Solin. 20,4) [Vine. 18,21]. Bos bonasus L. 

19 Thom. (19 Solin. 20,5 et Jacob. 1103) [Vinc. 19, 115] vid. ind. 

24 Thom. (24 Isid. XII 2, 29 27 Experim. 29 Ambros. VI 4, 19 
31 Jorach unde? 37—p. 1428,6 Erperim.). 


5 fleonus pAduos 14 hoc animal—15 sieut et symia in marg. m. 1. 


146 


147 


fol. 381v 


animali quod daxus vocatur, praeripit. Cum enim daxus foveam 
fecerit, vulpes foveam factam ingrediens fetore stercoris inquinat, et 
daxus horrens inquinatam foveam amplius non ingreditur, sed vulpes 
eam inhabitat et in ea saepe comprehenditur vulpes effossa. || 

| Est autem animal hoc fetidum ore et ano: || carnes enim comedit 5 
et muribus sieut et catus insidiatur. Aliquando etiam capit cuniculos 
et lepores, gallinis etiam insidiatur. 

148 | Hoc animal mori dicunt si amygdala comederit. Capitis etiam 
aliquando patitur calefactionem et praecipue tempore aestivo, et curatur 
sanguine ad extra fluente et pellem ulcerante et ideo tunc cadunt ei 10 
pili. Et cum dolosa sit, cum lepore aliquando se velle ludere simulat 
et apprehensum devorat: propter quod multi lepores fugiunt vulpem 
ut inimicam: latratus canum imitatur et gannit in fame. Aliquando 
etiam se mortuam simulat resupina et insensibiliter spiritum trahens 
linguam eicit, et aves super se cadentes rapit et devorat. || 15 

| Mas vulpis osseam habet virgam et in latere iacens feminam 
in latere iacentem amplexans coit. 

| Si hoc animal cum pelle coquatur et in brodio calido paraliticus 
balneetur, confert: et si carnes eius in cinerem comburantur et cum 
vino asmaticis dentur, conferre dieuntur. Sagimen etiam adipis eius, 20 
multum confert doloribus aurium. || 

149 111.| Varius ||ut iam ante diximus | de genere est pyroli et 
est parva||lut pirolus | in ventre alba est bestiola et in dorso grisei 
sive cinerei et delectabilis coloris, et pellis eius utilem et ornatum 
praestat vestium:!: nidum autem et mores et cibum habet 'piroli. || 25 

112.| Zubrones ut dicunt bovini sunt generis, longitudine ali- 
quando quindeeim cubitorum, cornua habentes maxima trium cubi- 
torum longitudinem habentia, colore subnigra, adeo velocia quod 
stereus posterius eieetum, conversum animal cornibus exeipiat ante- 
quam cadere possit ad terram. 30 

Est autem animal iu silvis aquilonaribus degens et tantae forti- 
tudinis quod hominem et equum cornibus ventikat: et cum ventilat in 
altum proicit et iterum excipit donec conquassatum interficit. 

Hoc animal cum ventositate vehementi stercus eieit, ita quod 
canem vel venatorem stercore tactum, inutilem reddit: nec capi 35 
potest nisi ingenio fovearum, vel venatore per circuitum grossae 
arboris ambulante et animal insequens continue venabulo ad latera 
perforante. || 


11 Thom. (11 Const. viat.? 13 Plin.? Physiol.5 16 Plin. 11, 261; 
10, 174) [Vine, 19, 121—123]. 

22 Thom. [Vinc. 19, 114]. Seiurus vulgaris varius Kerr. 

26 Thom. (ef. Solin. 40, 10 = Plin. 8, 40) [Vine. 19,125]. Bos bonasus L. 
vid. ind. ; 


{{pn|113}}| Zilio || ut in antehabitis diximus | animal est quantitatis 
lupinae, nimium crudele in mortem hominum et aliarum bestiarum. 
Hoc animal imitatur voces hominum et in condensis silvae vocans ut 
homines, homines se quaerentes devorat et simili ingenio devorat 

5 canes, canum latratus imitans. 

Est autem hoc animal compositum ex hyena et symia quae 
maritonmorion vocatur, et intrat in sepulcra et cadavera comedit 
mortuorum. || 

Haeec igitur de natura quadrupedum sufficiant quia si qua alia 

10 sunt, facile ex ante disputatis agnosci possunt. 


1 Thom. (= hyaena) cf. Alb. VII 46 (Zalio).
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}</text>
      <sha1>aopml2gxnwe8fykod82ronqpxyv08qg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266530</id>
      <parentid>266527</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* {{ancora+|II.1|1. De natura et moribus quadrupedum in communi.}} */</comment>
      <origin>266530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228873" sha1="4wnzc5m2eegi6zkfqxnesnz9hugmg26" xml:space="preserve">{{Titulus2
|Scriptor = Albertus Magnus
|OperaeTitulus = De animalibus
|OperaeWikiPagina = De animalibus
|Annus = Saeculo XIII
|SubTitulus = liber XXII de naturis animalium
|Editio = Münster 1. W. 1920, Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung; [[Wikipedia:de:Hermann Stadler (Wissenschaftshistoriker)|Hermann Stadler]] recensuit
|Fons = [https://archive.org/details/albertusmagnusde00albe/page/1349/mode/1up archive.org]
}}
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}

==Index==
* [[#I|I- De homine.]]
** [[#I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.]]
* [[#II|II- Tractatus secundus de quadrupedis.]]
** [[#II.1|1- De natura et moribus quadrupedum in communi.]]

=={{ancora+|I|I- De homine.}}==

==={{ancora+|I.1|1- De coitu hominum ordinato ad generationem.}}===

Nos tamen adhuc sub alterius libri principio specialiter secun- 1 
dum ordinem nostri alfabeti quasdam sub nonıinibus propriis ponemus 
naturas. Quamvis enim hunce modum non proprium phylosophiae 

ı0 supra esse dixerimus eo quod in eo saepe eadem reiterare oportet, 
tamen quia sapientibus et insipientibus nos esse recognoscimus debi- 
tores, et ea quae particulariter de particularibus narrantur, rusticam 
melius instruant contionem, talem in fine nostro libro tractatum appo- 
nemus, incipientes ab hiis quae singulis literis in principio praeno- 
tantur animalibus. 

Incipiemus autem a perfectiorum ordine. Et quia perfectior 
inter omnes est homo, tractabimus primo de ipso assignantes pro- 
prietates quae conveniunt ei communes et proprias, quarum licet as- 
signaverimus causas in praehabitis, tamen hic summatim recolligemus 
20 absque causae indagatione. 

Generatio igitur hominis universaliter est per coitum in quo 
virtutes sexuum permiscentur, et ex spermate viri quod est sicut ope- 
rator et factor, et ex spermate sive gutta muliebri et sanguine men- 
struo quae sunt sicut materia. | Creator enim sicut in libro de Coitu 

25 dieit Constantinus Cassinensis volens animalium genus firmiter ac 
stabiliter permanere, et non perire, per coitum illud ac per genera- 
tionem disposuit renovari, ut renovatum non ex toto haberet interitum. || 

| Ideoque sicut idem Constantinus in consequentibus eiusdem 2 
libri dieit, complevit animalibus naturalia membra quae huic apta 


jet 
a 


24 Const. African. de coitu p. 299 


1 secundus m. 1 (del.) quartus m. 2 11 nos sup. lin. m. 3 pro n 
non B 14 ante ab del. ea m. 1 21 est m. 2 BP ex m.1 27 ante 
disposuit del. ille ac per generationem m. 1. 


fol. 35w 


forent operi, et propterea eis tam ammirabilem virtutem delectationis 
inseruit. Nam si animalia coitum abhorrerent || cum hoc quod gra- 
vantur praegnantia et dolent parientia et occupantur sollieitudine 
partus nutrientia, | animalium genus pro certo periret. || 

Quia autem omnia haec primo derivantur ab anima, ideo idem in 
eodemdiecitin coitu tria esse necessaria, appetitus videlicet ymaginativus, 
et spiritus, et humor: et hiis quartum addit Avicenna ventositatem. Et 
horum quidem | appetitus, ut dieit Constantinus, est ab epate, spiritus 
autem a corde et humor a cerebro || praecipue, sed est communiter 
a toto corpore. Ventositas autem est a calore humidum in ventosi- 
tatem resolvente et ad membra genitalia dirigente. 

Licet autem haec communiter de generatione animalium. dieta 
sint, in homine tamen maxime sunt cuius natura dignior et, com- 
plexio nobilior: et ideo coitus est cum maiore quam in aliis anima- 
libus delectatione: et agit in coitu hominis forma sexus apprehensa, 
ita quod ymago mulieris amabilis agit in viro prae oculis cordis posita 
et ymago apprehensa viri desiderati agit in muliere coitus concu- 
piscentiam, et est haec quasi primum praecipiens in hiis quae ad 
coitum faeiunt: et huie sicut virtu tiprineipanti materiae oboedit virtus 
semen decindens, et cum illud descendit ad vasa seminaria, partem 
humoris qui secum defluit calor in ventositatem resolvit et per illam 
membra genitalia extendit: et cum sint disparis sexus, viri membra 
tumescunt et rigescunt, feminae autem aperiuntur et intumescunt, sed 
minus quam genitalia viri. Et quando ventositas est sicca et multa, 
fit virga viri quasi ossea, ita quod aliquando ventositate opilantur 
meatus per quos eici debebat sperma, et non exit nisi quando ali- 
quantulum ventositas remissa fuerit. Et est mirabile quod in hoc 
subito operantur accidentia animi: quia cum retrahit cogitationem a 
desiderio coitus, remittitur ventositas et exit semen. 


De hiis autem et huiusmodi satis in praehabitis determinatum est. : 


Gar. 11. 
De qualitate seminum in matrice. 


Semen autem hominis testante Galieno est substantia humida 
pura et calida, ex qua fit homo. Unde idem Galienus in libro de Cura 
membrorum dicit quod semen est spiritus et humor spumosus. Hoc 
autem in libro de Spermate idem Galienus dieit descendere ex humore 
omnis corporis et fieri ex subtiliori natura quatuor humorum humani 
corporis. Habet enim nervos et venas proprias attrahentes ipsum a 
toto corpore ad toto corpore ad testiculos: et nervi et venae ut ibidem 


7 Avicen. can. III 20 1,1 33 er Const. ll. p. 299/300 34 ibidem 
p. 300 36 Pseudogal. de spermate 1. 


10 


15 


157 


0 


or 


10 


15 


20 


25 


30 


3 


4 


or 


oO 


dieit, emittunt ipsum completum et animatum. Et tunce associatum 
guttae mulieris recipitur in matricem et impinguescit cum calore 
matricis et spiritu attracto per artheryas subtiles: et ille exterior 
spiritus non permiittit exire interiorem et constringit eum ad nutrien- 
dum puerum et calefaciendum. Postea venit in matricem ut ibidem 
Galienus diecit, alius spiritus et vertit sperma et guttam feminae in 
naturam carnalem calore matrieis coadiuvante. 

Dieit enim ibidem Galienus quod spiritus qui est in spermate, 
tres habet proprias virtutes, quarum prima est necessitas, secunda 
virtus, tertia est sicut organum. Necessitas autem duo habet opera: 
custodit enim calorem, et est nutrimentum spiritus animalis, quorum 
utrumque est necessarium. Virtus vero estin eo quod facit formationis 
complementum. Organum se exhibet in hoc quod decurrit ad omnia 
ex operatione animae quae sicut artifex est in artificiato, est in sper- 
mate. Sperma quoque sive gutta mulieris frigidior est spermate viri 
et est quasi sit nutrimentum spermatis viri. Cum autem ex hiis con- 
crescit embrio, venit unumquodque ad suam naturam et proprietatem, 
ita quod simile suo unitur simili, ut acutum cum acuto, digitus cum 
digito, arteria cum arteria: et hoc vocavit Empedocles cervices 
capitum germanorum quae in generatione per amicitiam iungi dicebat: 
et hoc totum fit in matrice. Ut enim in Pantegni ait Constantinus, id 
quod recipit matrix, undique ita brancat atque claudit, ne sieut 
Ypocras dieit, punetum acus intrare possit: et sie ut frequenter 
orificium interius manet clausum, quousque forma infantis compleatur. 


Gap. IN. 


De dispositionibus seminum et natorum ex parentibus et humoribus 
et signis caeli. 

Propter quod etiam causam diversitatis sexus in partu Con- 

tsantinus in libro de Coitu Ypocratem inducens attribuit huiusmodi 


[DL | 


6 


causis seminis. Dicit enim | Ypocratem dixisse quod si masculus in 


tempore pubertatis viderit sibi dextrum testiculum prominentiorem 
esse quam sinistrum, generabit filios mares, si sinistrum, generabit 
feminas. || | Galienus autem in libro de Spermate dieit quod sisperma 


tempore coitus ceciderit in dexteram patrem matricis, ut irequenter 


conceptus erit masculus, propter epar calidum et humidum et el calidum 
et siceum quae sunt in parte illa. Si autem ceciderit in sinistram, 
propter splen frigidum et siccum coadiuvat locus ad generationem 
feminarum. Ad tantam etiam potest venire debilitatem et confusionem 
semen, quod natum erit utriusque sexus, ut ibidem dieit Galienus. 
Multum enim matrix coadiuvat ad natorum dispositiones. In ipsa 


8 Pseudogal. de sp. ce. 12 19 Emped. frgm. 61 Diels? 21 Con- 
stantinus pantegni ubi? 23 Hippoer. ubi? 29 Const. ll. p. 301. 


fol. 360r 


enim sunt ut ibidem dicit Galienus, receptacula septem: et in quot 
vasa semen ceciderit, tot concipiet natos: et si longa et stricta fuerit 
matrix, longus erit et gracilis conceptus: si autem longa et grossa, 
longus erit et grossus, et si curta et strieta, curtus et strietus ut fre- 
quenter et non semper. Istae enim non sunt nisi causae coadiuvantes. 5 
Et secundum easdem causas, in eodem libro dieit Galienus quod Si in 
concepto habundaverit sperma viri super sperma matris, erit con- 
ceptus similis patri tam in facie quam in ceteris membris. Si autem 
habundaverit virtute et quantitate sperma matris super sperma 
viri, erit conceptus similis matri tam in facie quam in membris aliis. 10 
De omnibus tamen hiis subtiliter est disputatum in praehabitis. 

| Adhuc ibidem dieit Galienus quod contingit aliquando in sperma- 
tibus habundare virtutes unius humoris super alios: et tune conceptus 
sequitur humorem illum et erit sanguineus vel colericus vel fleumaticus 
vel melancolicus, in nullo similis parentibus. Aliquando etiam deficit 
in aliqua virtute et generantur strabones vel claudi vel aliter occa- 
sionati. Aliquando etiam patre vel matre laborante vel occupato 
aliquibus passionibus, trahit puer similes passiones ex spermate, et 
tales etiam aliquando trahit ex nutrimento lactis. 

| Aliquando etiam ut dicunt Galienus et Avicenna in tantum 20 
sequitur parentes quod etiam sequitur animae eorum accidentia: 
sicut in coitu cuiusdam regis ymaginabatur rex monstruosum nigrum 
et fecit de hoc «| mentionem reginae interim dum cum ea coiret, et 
conceptus natus fuit monstruosus et niger. 

| Amplius in tantum produeit sermonem Galienus quod dieit quod 25 
in tantum agile est sperma ad mutationes, quod sicut corpora mutantur 
secundum quatuor horas diei et secundum diversitatem temporum 
mensis et anni et astrorum cursus et respectus, ita etiam mutantur 
semina concepta in matrieibus. 

Aliter enim ab initio fuissent omnes homines unius et eiusdem 30 
complexionis. Ypocras etiam dieit ut ibidem dieit Galienus, quod 
omnis substantia sit ligata et coniuncta in planetis etsignis et nexibus 
quatuor elementorum. Et ideo Nectanabus naturalis Alexandri pater 
cum matre sua Olympyade tempus observans coivit sole Leonem 
intrante et Saturno in Taurum, a quibus planetis suum filium volebat 3; 
recipere figuram et potestatem. || 


De 


5 


Cap. IV. 
De nocumento coitus. 
Quia tamen semen est de conventiori humido corporis, ideo dieit 
Constantinus quod multum coeuntes citius moriuntur. Et Avicenna 40 


20 Pseudogal.ll.c.5 Avicen. de animal. IX 7, fol. 20v 21 Pseudogal. 
de sp. 2 egs. 31 Pseudogal. de sp. 14 40 Const. ll. p. 304 Avicen. 
de animal. IX 6 fol. 19r. 


10 


15 


20 


25 


30 


35 


40 


concordat in idem. Tantum enim coire potest quod cum natura non 
habeat semen quod eiciat, quod emittit sanguinem, et destruit corpus 
et cito facit senescere hominem. Et hac de causa eunuchi aliquando 
diutius vivunt non castratis. Sperma autem nimis emissum, praecipue 
debilitat cerebrum et membra cerebro vicina: et ideo suspicatus 
est Ypocras semen a cerebro descendere adiungens aliud eiusdem 
signum: quoniam quibus venae quae post aures ducuntur, ineiduntur 
et praeciduntur, deinceps non spermatizant: et si etiam in coitu tales 
aliquid emiserint, erit aquosus humor et non proficiens ad gene- 
rationem. 

Haec igitur sunt, ex quibus proprietates accipi possunt hominis 
in generatione: multa dieta in praehabitis magis sunt consideranda 
quam ista. 


Car. V. 


De naturalibus proprietatibus hominis et divinis. 

De proprietatibus autem hominis praecipua est quam dieit 
Hermes ad Esclepium scribens quod solus homo nexus est Dei et 
mundi: eo quod intellectum divinum in se habet et per hunc aliquando 
ita supra mundum elevatur ut etiam mundi materia sequatur con- 
ceptiones eius, sicut in optime natis videmus hominibus qui suis ani- 
mabus agunt ad corporum mundi transmutationem ita ut miracula 
facere dicantur. Et ideo etiam in ea parte qua homo mundo nectitur, 
non mundo subiecitur, sed praeponitur ut gubernator. Hinc etiam 
causatur fascinatio qua anima unius agit ad alterius impedimentum 
vel expeditionem per visum vel alium sensum. Et ideo sicut idem 
testatur Hermes, si aliquando aliquis hominum per electionem se 
mundo inferiorem fecerit, iam quasi honore humanitatis exutus, pro- 
prietatem aceipit bestiae, et per concupiscentiam porcus, per iram 
canis, per rapinam leo, et sic de aliis dieitur fieri: quod Plato secun- 
dam vocavit animarum incorporationem. Perseverante enim homine 
in mentis culmine, trahit ad se corpus et mundum: quia anima nata 
est praecipere corpori et mundo. Si autem per electionem se corpori 
supposuerit cum accidentia corporis animam transmutent, tunc aceipit 
corruptionis proprietates, et tunc etiam corpus non continet, etsic inflexa 
etiracta ad corpus festinat per ymaginationes et passiones et accelerat 
corporis corruptiones. Et ideo dieit Avicenna quod ymaginans colores 
rubeos auget sanguinis motum et fluxum: et multum tristis et timens 
lepram erit aliquando leprosus: et cetera multa in homine contingunt 
huiusmodi. 

Aliquando autem unius membri figura significat dispositiones 
alterius, passiones sicut gybositas unguium futurum apostema pulmonis: 


6 Hippocrat. desemine2 17 Pseudo Apul. Asclep. VI eqs.? 29 Plato 
Tim. Chalcid. comm. 198. 


9 


10 


fol. 360v 


11 


12 


et motus aliquis cerebri inducit oblivionem sieut in libro de Accidente 
et morbo narrat Galienus quod Popchydyus philosophus refert quod 
omnes qui erant in quadam civitate postquam pestilentia aeris et 
corruptionis liberati fuerunt, in tantam ceciderunt oblivionem, quod 
parentes et amicos suos suaque nomina ignoraverunt. Transmutantur 5 
enim ad invicem anima et corpus: et naturalis est ordo quod anima 
contineat corpus ne dissolvatur. Et ratione huius continentiae 
accidentia animae transmutant corpus, forma delectabilis ymaginata 
movet corpus et e converso passiones corporis redundant in animae 
conturbationem sicut patet in somno. De hiis autem et huiusmodi in 10 
aliis determinatum est. 

Una autem de proprietatibus hominis secundum id quod homo 
est, verecundari est in turpi perpetrato quod non convenit alicui 
animali nisi homini. Propter quod inemendabiles dieuntur inverecundi, 
quia in aliquo mutati sunt a rationis honore pecorinae naturae assu- 15 
mentes irrationabilitatem. 

Adhue autem discernere inter honestum et turpe soli convenit 
homini inter animalia.. Ex quo consequitur solius hominis esse 
honestum prosequi, cum omnia bruta non nisi utilia et delectabilia 
prosequantur. 20 

Adhue soli homini convenit passiones ordinare virtutis ordine, 
et continere ea quae sunt in sensu moventia, ad limitem rationis. 
Similiter autem cum amica sibi sint animalia, non habent amieitiae 
speciem nisi quae est similis illi quae delectationis est vel connutri- 
torum vel collacteneorum quam ethayricam Graeci appellant. Homo 25 
autem amicitiam habet secundum omne genus amicitiae. 

Adhue solius hominis est in intellectualibus theorematibus et 
speculari et delectari delectatione contrarium non habente. Et prop- 
terea solus homo perfecte coniugale est animal eo quod honestas 
legibus ordinatas facit nuptias: et simpliceiter solus est civile animal, 30 
quia communicationes et distributiones et cohabitationes et foedera 
et pugnas habet, urbanitatibus ordinatas et perfectas. 

Est autem adhuc proprium hominis disciplinae esse perceptibilem 
propter rationis usum, et esse animal mansuetum natura propter 
civilitatem et esse animal risibile et gloriabile propter perfectas gau- 35 
dendi rationes quae soli contingunt homini. 

De membris autem hominis in praehabitis satis est determinatum. 
De hiis autem quae secundum corpus homini conveniunt est quod 
solus homo longi et lati et erecti est corporis. 

Adhuce quod saliva hominis ieiuni linita sanat apostemata et 40 
delet maculas sive cicatrices et quod mirabilius esse videtur, si sagitta 
vel ensis tingatur ore ieiuni et ex illa ma&lt;di)»da sagitta aliquis vulneretur, 


2 Gal. U. V 7 (Thucydides II 49). 


intoxicatur. sicut dieitur ab expertis. Et si saliva hominis diu ieiuni 
cuius saliva bene est subtiliata a eibi viscositate, caditin os vel vulnus 
scorpionis vel serpentis vel alterius venenati animalis ita quod ad 
interiora penetret, interficit ipsum animal. 

5 Et haec de homine dicta sufficiant. 


=={{ancora+|II|I. Tractatus secundus de quadrupedibus.}}==  

==={{ancora+|II.1|1. De natura et moribus quadrupedum in communi.}}===

De animalium quadrupedum natura determinantes diecimus om- 

ı0 nium quadrupedum genera in hoc convenire ut dieit Galienus in 
libro de Spermate quod in generatione brutorum animalium sperma 
non sic mutatur secundum horarum ordinem et planetarum et signorum 
opera sicut hominis, sed ex prima ei indita proprietate, omnia unius 
sunt complexionis. Post modica autem causam huius assignans dieit 
ı5 quod adeo fluxum et inconvertibile est sperma eorum ut numquam 
omnino et universaliter, sed aliquando et secundum partem aliquam 
sperma eorum mutari contingat quod in hominibus e contra est. 
Causa autem pro certo huius est quam Galienus non tangit quoniam 
materialia et terrestria sunt corpora brutorum: corpus autem hominis 
20 magis est accedens ad caeli similitudinem: et ideo caeli facilius 
sequitur impressiones, et praecipue quia motor hominis est ymago 
motoris hominis, et mundi est similitudo: propter quod omnia quae 
sunt universalium motorum et mobilium mundi, magis praeiulgent 
in homine quam in aliiss. Ea autem quae sunt communes aurae 


13 


3; et aeris impressiones ex caelo contingentes, facilius sentiuntur ab . 


aliis quam ab homine in quantum circa propria minus sollieitantur 
et oceupantur. 

Cum autem multa sint valde quadrupedia, omnium tamen pro- 
prium dieit esse Constantinus in libro de Coitu, quod omne animal 

30 agreste furibundum est antequam coeat et postquam coierit, magis est 
domesticum. 

Adhuc autem voces multas emittit, quando est in libidine se- 
questratum &amp;a femina, per quas vocat feminam, et feminae propter 
frigiditatem parvae sunt libidinis et paucae vocationis. 

35 Adhuc observandum &lt;' in quadrupedibus an sint sicca an humida 
et frigida. Sicca quidem et frigida melancolica sicut vaccae et haec 
_ quidem parum coneipiunt propter frigidum et raro geminos pariunt 
propter siccum. Observa igitur si quandoque vaccae plerumque con- 


10 Pseudogal. ll. 10 29 Const. Afr. ll. p. 300 


9 post natura del. cum homine in eodem libro determi m. 1 21 supra 
hois pos. omnium m. 3 23 praefulget CBP. : 


14 


fol. 361r 


15 


cipiant geminos in aestate et pariant et erit pronosticum multae 
pluviae in hieme. Idem autem est quando vaccae multum moriuntur:! 
hoc enim signum est corrupti humoris qui iam in causis suis humido 
corrupto corrumpit animatorum corpora: et hoc est signum habun- 
dantissimas futuras esse pluvias. 5 

Eodem autem modo pronosticatur in ovibus quae sunt humidae 
et frigidae, et antiquae sunt magis frigidae. Quod si igitur aliquando 
iuvenes cum antiquis eodem tempore moventur ad coitum, et antiquae 
fervent ad coitum sicut iuvenes, signum est caloris habundantis qui 
corrumpet humidum in iuvenibus propter subtilitatem ipsius: et illae 10 
morientur illo anno. In antiquioribus autem non corrumpet sed 
subtiliat, et ideo illo anno antiquae oves fortificabuntur et proficient. 

Et iuxta huiusmodi causas multa sunt valde notabilia.. Omnia 
autem huiusmodi animalia prona sunt in terram, tum propter pondus 
capitis tum propter terrestritatem corporis quod calor complexionalis 
erigere non potest et quia multa dieta et fere omnia de quadrupedibus 
dicenda, transeamus ad singula nichil eorum quae diceta sunt in ante- 
cedentibus libris repetentes: et sequemur ordinem alfabeti Latini 
sieut fecimus de lapidibus et plantis. 

{{pn|1}}| Alehes secundum Solinum animal est figura, colore, quan- 20 
titate muli praetendens similitudinem : sed labium superius adeo habens 
protensum quod nisi retrograde incedens, herbas in terra dentibus 
carpere non possit. || 

{{pn|2}}Alfech Arabice est animal, quod multi Ytalicorum et Ala- 
mannorum et Gallicorum lunzam vocant; natum autem est ex leone et 25 
leopardo et est ferox nimis etnocivum. Aliquando autem domesticatum, 
cum dueitur ad venandum nisi multum blandiatur ei venator, retrocedit 
et oceidit homines et canes: lupos etiam libenter interfiecit. 

{{pn|3}}| Aloy a Plinio dieitur esse animal mulo propemodum simile, 
carens flexura poblitum in anterioribus cruribus, in quo convenit 30 
cum elefante: et ideo non cubat inter dormiendum, sed innititur 
arbori qua secta in una parte fere ad ruinam a venatore, cadit 
ruente arbore: et tunce vix resurgit propter rigorem crurium et 
capitur. Aliter autem vix capi potest, propter nimiam suae fugae 
velocitatem. || 35 

4.| Ana autem animal dicunt esse Orientis fortissimis dentibus 
acutis et longis, et unguibus acutis, saevum nimis, diligens multum ea 


_ 


5 


1 Thom. (Sol. 20, 6 —= Plin. 8, 40) lib. IV [Vinc. 19,2]. Alces alces L. 
5 Alfech v. ind. Arab. et lunza. 
0 Thom. (Plin. 8,39 [alces] er Caes. bell. Gall. 6, 27 [Vine. 19,2.]. 
7 Thom. (Arist.?). 

to m 3. 
33 vena Te 


quae sunt sui generis et gregatim vadens ea autem quae sunt alterius 
generis sibi non permittens coniungi, sed potius si quid alienum 
appropinquaverit, concurrentia invadunt illud et vel efugant vel peri- 
munt. Si autem aliquod istorum animalium aliquando solitarie inventum 
invaditur a fortiori se animali, armis dentium et unguium frequenter 
defenditur et evadit. |] 

{{pn|5}}|Anabula, ut scribit Plinius, bestia est Ethyopiae || quam 
Arabum quidam et Ythalicorum seraph appellant. | Est autem capite 
cameli, collo equi, cruribus et pedibus, bovis praetendens similitudines, 
per totum corpus nitentem habens rubedinem albis maculis immixtam, 
et est miri decoris longo collo, et altis anterioribus pedibus et 
posterioribus curtioribus: et pellis eius propter pili decorem caro 
venditur pretio. || Unam harum secum temporibus nostris habuit Fe- 
dericus Imperator in partibus nostris. 

15 6. | Analopos, ut in libro suo de Animalibus dieit Jorach, 
animal est acutis cornibus, ita quod cornibus resecat arbores: etcum 
eisdem arbusta resecare nititur, cedunt et involuntur in frutectis, et 
ligatur cornibus et tunc ligatum clamat: clamore vero proditum a 
venatoribus interfieitur. || ; 

22 7.| Asinus animal|| notum est, turpe | pigrum || laboriosum 
| frigidum, et ideo in frigidissimis regionibus non vivens:! et si illuc ad- 
dueitur, non concipit nec generat nec de facili ibi coit: laboriosum 
valde &lt; et oneriferum: sed super renes melius sustinet onus quam 
super dorsum vel super scapulas || quia melancolicum existens ossa 

25 inferiora ubi sedes est melancoliae, fortiora habet et sicciora: | cuius 
signum est quod ossa asini multum sunt canora inter animalia cetera. || 
Pellis est durae et spissae: et ideo magis verberibus afflicetum vix 
cedit ab eo quod desiderat in cibo et coitu: cooperatur tamen etiam 
ad hebetem seımsum verberum complexio terrestris et frigida et 

30 sicca: | propter quod etiam parum est disciplinabile et macrum semper, 
vix ad parum impinguabile. || Hac etiam de causa gravitatem patitur 
capitis | et moritur frequentius || capite | fluente ad laterum unum et || a 
gravitate capite spisso valde et viscoso | reumate || fluente | super 
pulmonem || ipsius difficultatem patitur spirandi et incurrit asma. 

35 Hoc autem etiam propter siceitatem et frigiditatem | eo tempore 
non movetur ad coitum quo alia animalia, hoc est ante aequinoctium 
vernale vel sub aequinoctio sed post in mense Magio quando sol iam 
ascendit fere ad medietatem anguli recti ab aequinoctio: et tune dis- 


or 


1 


© 


7 Thom. (Plin. 8,69 nabum) [Vinc. 19,3] Anabula = Girafa came- 
lopardalis L. seraph. v. ind. arab. [cf. Vinc. 19, 97]. 
15 Arnold. II 4,22 c. Analopos = Calopus v. N.18 Physiol. 18 Antho- 
lopos [Vine. 19, 3 Aptalon]. Antiloparum spe. 
20 Thom. (25 Plin. 11, 215). 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 56 


17 


fol. 361v 


18 


fol. 362r 


soluto suo grosso humido ferventissime movetur ac si insaniat, et 
maxime si asinus adhuc virgo sit, et pueritiam transierit. 

Corium autem ipsius significat grossitiem humoris eius. Sienim 
calciorum soleae de corio in loco in quo diu onus portavit asinus, 
fiant, non consumuntur, etiamsi ille qui utitur eis, continue peregrinando 
in lapidibus portaverit et tandem adeo indurantur quod pede sustinere 
non poterit: et hoc vidi expertum. 

Ex siccitate etiam provenit quod lac feminae asinae adeo subtile 
est quod parum habet de caseo: et ideo datur &lt;h)e&lt;ceythieis. | Albedo 
autem sua dicitur conferre ad munditiam et candorem cutis. Et ideo 
dieit Plinius quod Popea Neronis concubina in lacte calido asinae 
balneata est. 

| Est autem huius animalis consuetudo vix relinquere pullum, et 
si violenter separetur, non recedit pullus a loco in quo a matre dere- 
lictus est, ad tres vel quatuor passus. Paritura autem asina lucem 
fugere dieitur || forte propter debilitatem oculorum partus: profieit 
autem hoc animal in terris parvae latitudinis calidis. In hiis autem 
quae ultra sextum clima dilatantur, continue defieit, ita quod in terris 
quinquaginta graduum latitudinis non convaleseit. 

| De expertis autem est quod epar asini assum comestum a ieiuno 
omni die, et si hoc multotiens et diu fiat, confert caducis. Similiter 
autem operantur ungues eorum sicomburuntur et bibitur ex eis pondus 
trium aureorum et unciae singulis diebus. Et si quis asini medulla et 
sepo eius perunxerit calida loca, erit iuvamentum manifestum. Sifiat 
ex unguibus combustis emplastrum, dissolvit scrofulas et curat fissuram 
pellis ex frigiditate provenientem. Triti etiam ungues et pulverizati 
super apostemata aperta pedum vel corporum conferunt. Urinae 
etiam asinorum bibitae, conferunt contra dolorem renum. || Et habet 
consuetudinem mingendi in loco ubi ante alius asinus minxit: et si 
talem locum non invenerit, vult mingere super fimum: et hoc faeit 
etiam mulus filius eius. | Urinae autem praecipue valent renibus ut 
diximus quando dolor causatur ex humiditate grossa. Stercus etiam 
asini cum fit ex eo emplastrum combustum aut incombustum, restringit 
fluxum sanguinis. || Si domus cum asini pulmone suffumigetur, vermes 
fugient ab ea. Stercus asini calidum in vino acri infusum, et liciniis 
impositis bene et diu imbibitum, et liciniis de bombace existentibus 
perfecte madefactis, si licinia illa naribus 7 immittantur, fluxum sangui- 
nis restringunt. Emplastrum ex eo in fronte positum, sanat a fluxu. 
Combustum epar tritum in modum collirii et liquefactum cum sepo 
ursi et oleo donec fiat in spissitudine mellis, deinde ex eo superpona- 
tur supercilio depilato, renascuntur pili. 


11 (Plin. 11,238; 14 Experiment.) 21 Avicen. can. II 55 [Vine. 18, 10 egs.]. 
20 assum in marg. m. 1 22 si sup. lin. m. 1, 


20 


25 


30 


35 


40 


10 


15 


30 


35 


40 


lib.. XXII traet. 2 cap. 1. 1359 


{{pn|8}}| Asinus autem etiam est silvestris, quem onagrum Graeeci 
vocant quod sonat Latine asinus agrestis || est sicut domesticus sed 
virtutes dietae fortiores sunt in eo et membris eius. 

Et huius caro valet contra dolorem lateris et duarum ancharum. 
Medulla autem asini silvestris si inungatur ex ea, curat podagram et 
aufert dolorem eius. Stercus asini silvestris tritum cum felle boum 
si ex eo mulieres inungant capillos suos, incrispantur. Stercus etiam 
asini silvestris desiccatum, cum vino bibitum, valet contra morsum 
scorpionis et puncturam. 

{{pn|9}}| Aper silvestris bestia est saeva, || quae etiam a nonnullis 
singularis ferus appellari consuevit, est autem armis dentium qui culmi 
vocantur ad impugnandum armata et spissitudine pellis ad defensionem, 
quam tamen pellem indurant luto et arborum confricatione. | Si agitetur 
mane antequam urinaverit, facilius capitur; lassus posterioribus in- 
sidens lassitudinem dissimulat duellum exspectat cum venatore. Culmos 
in India habet monopedales in longitudine: || alibi vix perveniunt ad 
semipedem: tales enim in longitudine aliquando aput nos inveniuntur. | 
Super ictum cuspidis currit et nisi letaliter vulneretur, venatorem 
prosternit, nisi in terram humilem cadens iaceat, vel retro arborem, 
vel superius in arborem se recipiens evadat, quia culmis recurvis 
ad superius ad inferius secare non poterit, sed iacentem humo con- 
euleat. || 

Femina autem culmos non habens, dentibus lacerat, gregatim 
vadit, et de alia nisi de sua generatione pullos secum comedere non 
sinit. | Culmi eius quasi ferrum incidunt, dum in vivo sunt animali: et 
ideo magna infligit vulnera. Saevum nimis est et est pugnax in coitu, 
et femina in partu: et hoc fere omnibus competit animalibus. Caro 
eius viscosa est et frigida et maxime quanto vicinior est lacti. || 

Et ad invicem apri corrixantes, cum viderint lupos, quasi con- 
foederati se iuvant mutuo et [concurrunt] ad vocem quereiantis apri 
omnes qui audiunt concurrunt et iuvant!: et hoc convenit multis ani- 
malibus. Quidam etiam cornuti parvis cornibus inveniuntur. 

Aper autem domesticus secundum minus istas partieipat pro- 
prietates: et utrique convenit quod rostro defossa in terra eiodit et 
comedit. | Domesticus autem magis immoratur foetidis quam silvestris. 
Et quando multi apri conpugnant, ille qui ultimo praevalet, omnibus 
aliis dominatur. 

| Proprium autem aprorum generi quod et porcorum est, dieitur 
esse concitari ad rabiem uno stridente: et tunc periculosum est inci- 
dere in gregem eorum, et praecipue in candida veste, et maxime si 


1 Thom. onager ci. N. 83 2 Isid. XII 1,39 [Vine. aliter 19, 94 eqs.]. 
10 Aper silvestris Thom. (10 lib. rer. 15 Plin. 8,212 26 Plin. ll.) 


33 Aper domesticus Thom. (38 Plin. 10,181). 
86 * 


20 


22 


feminae tunc sunt in coitu, ut dieit Plinius. Exoculatus etiam altero 
oculo non diu vivit. | Et propter humorem habundantem | multum coit|| 
et diu coit quia non est calidum. 

| Infirmitas poreis accidit quam lanchos vocant quae plerumque 
in aure vel in cauda ineipit vel in pede et perraro in alia parte cor-5 
poris: et serpit haec in carnem vicinam et vivam donec per inflationem 
alicuius venae pervenit ad pulmonem, et tunce moritur: et ideo reme- 
dium est a principio resecare partem in qua ineipit. 

Hice autem multum dormit et praecipue in aestate quando calor 
humidum eius resolvit: et tunc etiam nisi frequenter excitetur, Iytargiam 10 
incurrit et moritur: et quia somnus corpus humectat, ideo caro eius 
in aestate est infirmior. || In terris autem calidis propter viscosi motum 
humidi, magis crescit et plus impinguatur quam in frigidis. 

Hoc animal multa in se habet monstruosa, quae in praecedentibus 

fol. 362v libris determinata sunt: et ideo dicta hie sufficiant. 15 
23 10. Alzabo ut in libro sexaginta Animalium dieitur, | animal est 
multum valens medicinae in desertis Arabiae conversans. Caro autem 
eius cocta cum aceto, quae calida est et humida, valet podagrieis: 
valet etiam dolori iuncturarum quando est ex frigiditate. Haec autem 
caro cocta in aqua et posita in cupa balneari curat podagricum in- 20 
trantem in eam maximo iuvamento. 

Haec autem animalia fugiunt ab eo qui radicem fert coloquintidae. 
Dieunt etiam quod pili in collo huius animalis accepti et mixti pul- 
verizati combusti cum pice, unctum in ano sodomitam curant a vitio. 
Fel autem ad pondus unciae potatum cum aqua spicae nardi valet &gt;; 
contra ydropisim quae est ex ventositate. Sanguis autem eius contra 
lepram valet, si loca patientia inungantur cum eo calido. Dens eius 
suspensus super brachium dextrum ab humeris ad cubitum, valet 
contra oblivionem. Pes sinister et ungues eius positi in panno lineo 
ligati brachio dextro alicuius, non tradet oblivioni quidquid audierit 30 
vel seiverit. Fel masculi ligatum super femur alicuius sinistrum, non 
cessabit coire cum muliere quousque super femur habuerit. Manus 
eius dextra si cum corio ab eo viro abscidatur, et suspendatur super 
eum qui intrat ad regem vel aliquem alium pro obtinendo negotio, 
optinebit illud. Adhuc autem manus eius dextra absceisa cum ictu 3 
sinistrae manus hominis, et suspendatur super aliquem, facit eum 
diligi ab omni vidente ipsum praeter alzabo. Dicunt etiam quod me- 
dulla pedis sinistri trita valet mulieri quae non diligit virum suum, et 
si proiciatur in nare eius, diliget eum plus quam alium. || 


1 Plin.ll. 4 Arist. Zı9 21 p. 603 a31 Bodyyxos [Vinc. 18, 78 egs. 19.5] 
14 Alb. VII 105 egs. 


16 Alzabo v. ind. Arab. medicinae ex Razis lib. desumptae sunt v. 
ind. auct. 


1 


1 


2 


2 


Bi) 


8 


=) 


or 


&gt;) 


B) 


) 


a 


{{pn|11}}| Hahane animal est ad magnitudinem cervi quod fel contra 
consuetudinem aliorum animalium est in auriculis, per quas etiam 
colera purgatur: est autem simile felli hominis et amarum valde, con- 
citativum vehementis irae et ferocitatis. || 

{{pn|12}}Bonachus in genere vaccino computatur de quo nos in 
antehabitis exposuimus. 

| Est enim’ ut Solinus dicit habens caput taurinum,-corpus vero 
et iubas habet sicut equus. Cornua autem habet ita multipliei flexu 
ita in se recurvata, quod etiam in cornua offendentem laedere non 
possit. Hoc animal cum in fugam a venatoribus convertitur, fluxu 
ventris ad longitudinem iugeris stercus proieit cuius odor vel sub- 
stantia quem attigerit, adurit, et hiis armis se defendit. || 

{{pn|13}}| Bubalus est generis bovini corpore maius quam bos com- 
munis || fortissimis cruribus et brevibus respectu sui corporis, | cornua 
habens longa || valliculosa et nigra sicut capra, caput parvum respectu 
sui corporis, corpus valde spissum:!: et omnis eius defensio est in 
fixione ungularum et conculcat ea quibus nocet, nec de facili inse* 
quitur ea extra viam rectam. | Nigrum autem est parvi pili et parvae 
caudae. || Circulo posito in naribus circumfertur et trahit fere ad vices 
duorum equorum pondera. Colorem varium et rubicundum valde 
persequitur. Et de hoc multa diximus in praehabitis. 

{{pn|14}}Bos autem communis scitur et omnia quae videntur de 
ipso notanda, in praehabitis sunt determinata. Hoc animal si non 
castratur, ferox est et praecipue quando fuerit provocatus. 

{{pn|15}}| Camelus est animal deforme bina habens in dorso tubera: 
et sunt ei crura prolixa, collum longum: dum graditur, vix umquam 
pedes atterit. Sunt enim ei reciprocis quibusdam pulmunculis et carnum 
pulpis vestigia carnilenta || et ideo etiam lapides vix sustinent in mul- 
tum ambulando. 

| Habetur autem in usum duplicem, onerum videlicit et vecturae. 
Sed de facili non recipiunt ultra onera consueta ad portandum: et si 
vehunt, non de facili vadunt ultra spatium consuetum: et cum onerantur, 
modicis percussionibus flectunt genua ad onera suseipienda. Odiunt 
autem omne genus equinum. Sitim sustinent per triduum sed cum 
inveniunt aquam, tantum bibunt get ut futurae et praeteritae siti 
satisfaciant. Bibunt autem aquam turbidam vel turbatam: puteos autem 
non libenter bibunt. || Tempore coitus solitudinem diligunt et tune non 


1 Thom. (Arist. Zı8 15 p. 506 a 24) r@v Eidpwv ai &quot;Ayaivaı doxoöcıv 
Eyeıv Ev ın neonp xyoAiv [Vinc. 19,2]. 

5 Thom. (Sol. 40,10 = Plin. 8,40) [Vinc. 16,4] cf. Alb. VIII 205 egs. 
Bos bonasus L. 

13 Thom. (lib. rer.) [Vinc. 18, 21]. Bos bubalis L. 21 Alb. IT 30, 

23 Alb. III 176 al... 

25 Thom. (25,32 Jacob. 1102, 55; 26-37 Solin. 49, 9). 


2 est OBP legas: habet. 


24 


fol. 363r 


sustinent secum esse hominem nisi forte pastorem. Rabies autem et 
podagra camelis accidit ex quibus facile moriuntur. Ungulas non 
abieiunt, sed longis et duris in viis lapidosis gravantur: propter quod 
duri corii parantur eis in talibus viis calcii ut pedes eius minus 
atterantur. Ordeum amant, cuius pabulum subito glutiunt et postea 
tota nocte ruminant. Uno abstinente in stabulo alii quasi compatie 
aliquando secum abstinent. 

Cameli communes unum gibum habent in dorso. | Hii vero qui 
dromedarii vocantur, magnae veloecitatis sunt jet duos habent gibos. 

| Cerebrum etiam cameli cum aceto in potum sumptum dieitur 
valere caducis. Camelus in complexione est calidus et siccus. Galie- 
nus dieit quod medulla cameli desiccata parata cum vino et sumpta 
valet caducis qui causam habent ex melancolia nigra et praecipue 
si singulis mensibus sumatur semel. Spuma cameli cum aqua mixta 
et sumpta ab ebrio daemoniacum reddit. Si quis de pulmone cameli 
desiceato et trito potaverit ad pondus aurei, incurret oculorum caeci- 
tatem. Lac camelorum subtilius est omni lacte et laudabilius et 
subtilioris actionis: unde extenuat superfluitatem et solvit ventrem 
et aperit strieturas propter calorem vehementem naturalem qui estin 
eo et roborat epar et aperit opilationes eius et subtiliat grossitiem 
splenis et confert ydropieis sumptum in potu calidum et praecipue, 
quando ponitur cum zucharo alchabiar. || 

Multa de camelis in antehabitis dieta sunt: et ideo haec hic 
sufficiunt: non enim repetere oportet. N 

{{pn|16}}Canis animal notum est, de cuius diversitate multum in 
antehabitis disseruimus. 

Est autem animal fidele domino, ita ut nec a mortuo nisi vix 
separetur et mortem aliquando pro domino subeat. | Fertur quod in 
Albania adeo magni sunt quod leones et elefantes prosternunt, et ad ursos 


et lupos indignantur nee nocent eis. Jorach dieit quod multum vigent 3 


odoratu: et hoc verum esse de quibusdam. Ex diversis animalibus 
generantur et ideo diversi sunt in figura, quantitate etiam differunt 
multum propter eibi diversitatem. Ante mensam genus canum igno- 
bilius quod ad custodiam deputatur ita se frequenter disponit, quod 
uno oculo ostium, alio autem inspieiat largam domini manum. Cum 
autem omnes caeci nascantur, optimus in numero natorum esse dicitur, 
qui ultimus videre incipit vel quem primo mater deportat in cubile. 


6 lib. rer. 10 Plin. 28, 91 11-12 Galen. de theriac. 9 (XIV 240) 
11 Camelus in complexione—21 zucharo alchabiar fol. 362v—363r in marg. 
inf. m. 1 14 Avicen. can. II 464 22 alchabiar v. ind. Arab. 23 Alb. 
II 19; VIII 209 [Vinc. 18, 23]. 

25 Alb. VII 109 VIII 4 Thom. (27 Solin. 15, 6 egs. 30 Algazel supra 
libr. de sensu et sensato Arnold. II 4,23d 33 Jacob ll. 35 Plin. 8, 151). 

37 prim’ CB primo P. 


6) 


25 


1 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


a 


0 


or 


| Rabiei canis mederi dicitur fimo gallinacio cibis eorum immixto. 
Morsui autem rabidi canis dicitur esse medicina radix rosae silvestris. || 

| Canis omnis hoc habere videtur quod urinas et posterioria 
odorant ac si iuvamentum ex hoc habeant: || forte quia cum odore 
vigeant, qualitates habitudinum in resolutionum corporis odore cogno- 
seunt. | Infirmi abhominabiles herbas comedunt ut humores malos 
evomere cogantur. Curare autem vulnera sua et aliena dieuntur 
lingua et si lingua tangere non possunt, pedem saliva infeetum locum 
laesum tangunt et sanant. || 

Nos autem multa de canibus in antehabitis diximus, quae hie 
non repetimus. Sed quia hoc animal multis usibus humanis aptum est, 
ideo hic volumus artem tradere qua nobiles canes habeantur et 
nutriantur et sanentur si sunt infirmi. 

Indicandum igitur nobis videtur quod in canibus venaticis non 
leverariis illi nobiles sunt, quorum aures magnae et latae directe ad 


 maxillas dependent, et rictus bene a&lt;m&gt;plus, et nares apertae, et 


(=) 


we 


0 


or 


(=) 


superius labium longe dependens, et vox sonora, cauda non admodum 
longa plus ad dextrum incurvata et frequenter erecta portatur, et 
anus liber ad evaporandum: ed ideo talibus inventis canibus, quantum 
fieri potest feminae et mares similes quantitate, colore, aetate et robore 
aceipiantur. Color tamen in hiis minus attenditur. Et femina accepta 
recludatur et maceretur donec evacuetur: et similiter masculus ex- 
crucietur ieiunio donec evacuetur in toto: deinde cibo usque ad per- 
fectam satietatem, butiro multo immixto recenti caseo et reclude in 
conelavi ad hoc apto per novem dies vel donec videas catulam con- 
cepisse. Cavebis autem ne aliquo modo ante hoc tempus evagari 
possint. Cum autem conceperit femina, emittes masculum et feminam 
tenebis in custodia, aliquando et raro permittens eam deambulare et 
iterum ad locum stramentis commodum revocabis, et secundum quod 
magis appropinquat ad partum, plus in cibo amministrabis ut con- 
ceptus inveniat quod sugat a matrice: ministrabis autem humida ut 
lac, serum, cum aliquanto butiro et huiusmodi et immisce panis ali- 
quantulum et carnis coctae. Quando autem peperit, secundum 
numerum catulorum est nutrienda cavendo ne maciem incurrat nec 
pinguedinem: quia &lt; macies induceret defectum in lactatione, et pin- 
guedo generaret malam dispositionem in lacte. Lac enim canum 
spississimum est propter calorem complexionis: et hie calor hebetatur et 
remittitur in nimia pinguedine[m]. Macies igitur trahendo nutrimentum 
ad corpus matris lactis inducit diminutionem, sed nimia pinguedo 
indueit lactis frigiditatem et tenuitatem. Competenti etiam tempore 
ab uberibus matris avellendi sunt et tunc etiam non nutriendi sunt 


3 Thom. 10 Alb. vid. ind. 
11 Sed quia hoc egs. ignotos mihi fontes sequitur Alb. [Vinc. 19, 10—28] 
25 apto (-a?). 


G 


28 


fol. 363V 


ad pinguedinem nec macerandi ad defectum, sed proportionaliter 
eibandi secundum quod suflicit sustentationi et augmento et con- 
fortationi. Serum autem cum aliquanto lacte primo dandum est eis 
et sit lac butirosum, et secundum quod magis et magis proficiunt, 
minus in cibum eorum de huiusmodi humore infundendum est. Tune 5 
enim ita completis octo mensibus, pane mollificato in sero sine multo 
liquore sunt nutriendi propter siccam canum complexionem, et tuncin 
spatio anni sani et agiles et fortes et sagaces inveniuntur. 

29 Post anni vero et dimidii spatium exerceri debentad venationem: 
primo quidem moderatis laboribus incipiendo ut per seipsos de die 10 
in diem plus et plus se exerceant:!: quia si nimio cursu et labore 
primitus exerceantur, labor tenella adhuc exsiccabit membra: et 
humido in eis exsiccato, nec poterunt nec volent laborare, sed ab- 
horrebunt venationem. Si autem moderate laboribus exponentur, 
calor motus in cruribus attrahet ad crura et non consumet nutrimen- 15 
tum: et tunce demum cruribus confortati, fortes erunt et venationes per 
seipsos desiderantes. 

Per omina autem idem faciendum estin generatione et nutrimento 
de leverariis, nisi quod aliter nobilitas horum cognoscitur. Hii enim 
optimi sunt longis et planis capitibus non enormibus et auriculis in 20 
acutum retrorsum directis et parvis, labio superiori super inferius non 
dependente nisi valde parum, collo longo et aliquantulum tumenti supra 
capitis quantitatem in loco ubi continuatur capiti, pectore enormi et 
bene acuto inferius, costis longis et fortibus, yliis strietis, cauda non 
spissa nec admodum longa, cruribus altis, et macris plus quam pin- 25 
guibus:! et quod raro vel numquam latrent, quia istius canis proprium 
est ad parvorum canum latratus qui pro custodia latrant, indignari: 
propter quod etiam non quodlibet invadit reputans sibi hoc esse in- 
dignum. Iste autem canis magis lacte quam seracio est nutriendus 
quando ablactatur. 30 

Canis autem qui mastinus vocatur et lupo est similis, similiter 
quidem se habet in generatione, sed cum ablactatur, magis grossis 
nutritur et siceis. In hiis tamen hii qui ex leveraria et mastino bene 
magno et nobili generantur, cum fortitudine habent agilitatem et ideo 
meliores sunt. 35 

30 Est autem canis universaliter animal multum diseiplinabile: et 
ideo mimica discunt &lt;h&gt;ystrionum opera. Si quis autem ad haec in- 
geniari voluerit, accipiat canem ex vulpecula natum vel ex vulpe si 
fieri potest: et si non potest, accipiat rufum canem de hiis qui custodes 
sunt, et consuescat eum ut iuvenis conversetur cum simia: ad illam 40 
enim consuescit multa humana facere: et si coierit cum ea et generet 
symia, ille canis erit prae omnibus ad ludos mirabilior. 

Ad latrones autem investigandos non omnis utilis est canis, sed 
attendendum ad canem ferocem qui indignetur discernere inter ho- 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1365 


mines: et hic quando docetur, primo armatur aliquis homo pelle spissa 
quam canis lacerare non possit, et incitatur canis in illum et illo fu- 
giente tandem a cane se permittat capi et cadendo ante canem per- 
mittat mordere bene canem: et in crastino iterum similiter ineitetur 
5 ad alium, et hoc fiat frequenter quia tandem beneficio odoratus inse- 
quitur eum super cuius vestigium ponitur. Causa autem quare eli- 
gendus canis qui non discernit inter homines est quia si discat blandiri 
hominibus, tunc sequitur vestigium eorum quos diligit, et illorum 
forma et odor remanens apud eum confundit cerebrum eius in tantum 
10 quod non discernit vestigia eius qui insequendus est. Multi autem 
tales inveniuntur canes qui quasi neminem cognoscere dignantur. Huius 
autem signum est, quia etiam canes venatiei aliquando confundunrtur 
quando super diversa vestigia ferarum ponuntur, et errare incipiunt. 
Qui autem canes melius odorant, alibi in praecedentibus libris deter- 
15 minavimus. 

Canes autem qui ad aves valent, magis hoc a diseiplina habere 
videntur, quam ab odoratu: tamen ab utroque habent et docentur hoc 
modo. Captis perdieibus primo circumducuntur saepius et per minas 
tandem discunt circeuire: sed invenire perdices discunt ab odoratu, Ire 

20 quod primo ponuntur saepius super vestigia captarum. 

Sie ergo canes enutriuntur igitur et docentur et generantur. 

Regimen auiem sanitatis canum est quod non permittantur 
multum dormire, quia cum caloris magni sit animal, quando dormit 
multum ealor qui est circa locum nutrimenti intensus, attrahit malos 

25 humores ad stomachum et inficitur canis et infirmatur. Permittatur 
ergo dormire paululum post cibum et tantum quod cibus digeratur. 
Et quia siceus est canis, cibetur humidis. Tune enim magis tiempe- 
ratur complexio ipsius. Signum autem bonae purgationis est quod 
aliquantulum et non multum longi sit pili: quia tunc per pilositatem 

so purgatur. Si autem nimis longos habeat pilos et spissos, tunc sub pilis 
corrumpitur ei pellis et convertitur in fetorem et scabiem. 
= Aceidunt autem cani ut frequenter novem infirmitates, scilicet 
scabies sive impetigo vel forte lepra quod totum pro una computamus 
infirmitate, vermes in ulceribus, tumor, spina in membro aliquo, ra- 

35 bies, macies inordinata, pigrities, pulices et constipatio ventris. 

Si ergo impetigine vel lepra vel scabie tactus fuerit canis, prius 
fiat minutio de omnibus cruribus in vena maiori quae in exteriori 
erurium descendit: postea fac unguentum de argento vivo sulfure, 
semine acalipis trito, aequalia de quolibet aceipiendo cum duplo anxun- 

40 giae veteris vel butiri commixtis et inunge loca laesa et eurabitur 
Ad hoc etiam valet aqua in qua cocti sunt lupini vel etiam aqua 


7 quae cursiva scriptura dedimus, desunt in C abscissa terfia folü 
parte 41 Ad hoc—salsa deest C_ vell. 


39 ante semine del. seie acaltpis tri m. 1  acalipis dxa/ngn. 


fol. 364 r 


sl 


32 


33 


fol. 364V 


salsa. Si autem in vulneribus vel plagis vermes innascuntur, succo 


yppiae quae vocatur tanacetum agreste, perfundantur tamdiu quod ad 


interitum ducantur. Venatorum iamen quidam experti dieunt quod 
omnes vermes tales in omnibus brutis animalibus moriuntur si stycados 
eitrinum ad collum eius suspendatur, statim' cum fuerit arefactum. 
Et dixit mihi multum expertus quod hoc valet multum contra pestem 
boum et equorum et omnium animalium, quando tritum cum potu 
datur animalibus. Quando vero praedicto modo vermes mortificantur, 
butiro mense Magii facto inungantur: et per hoc etiam ipsi tumores 
depelluntur, et ipsa loca uncta praedieto modo libentius lingentur: et 
hoc est canibus peruiile. 

Si autem tumor innatus in aliquo membro canis innatus fuerit, 
et eum deprimere volueris, de hine alteam contritam in aqua con- 
pasta donec ad modum cerae se tractari permittat, superpone: pannus 
etiam ceratus superpositus valet, praecipue si cimino sit immixtus. 
Similiter lac acitum et bene commiztum et superpositum sedat dolo- 
rem et totum celeriter expellit tumorem. Adhuc lini semen cum re- 
centi sanguine coctum et appositum valet. Adhuc pannus canabinus 
aqua madefactus et tumoria pilis bene raso superpositus valet multum. 
Adhue betula trita et apposita valet. Adhuc seneciones cum lardo 
recenti triti ei appositi faciunt idem et saniem funditus extrahunt, et 
ulcus et vulnus consolidant. 

Si autem canis spinam in pede vel aculeum in alio quovis membro 
habuerit, furfuresca cum lardo recenti trita et apposita spinam et acu- 
leum extrahit et saniem denudando aperit. Hoc idem etiam faecit 
pulvis hyrundinellarum in olla nova cum suis interioribus combusta- 
rum. 9 Hie pulvis servetur in pyxide, quia multum valet ad talia. 

Si autem Iynphaticus sive rabiosus fuerit canis, statim seque- 
stretur ab aliis, ne alios mordendo In rabiem convertat. Doctrina autem 


Armeria regis Valentiae est, ut canis rabidus in aqua calida per longi-: 


tudinem corporis immergatur per novem dies, ita quod pedibus po- 
sterioribus vix terram attingat anterioribus sursum erectis: et tune 
extractum de aqua caput radatur et bene depiletur ita etiam vulnere- 
tur corium, et tune succo betae ungatur, et saepius profundetur: et 
si qua comedit tunc canis, eodem succo intingantur: et detur eis me- 
dulla sambuei, quia illa prodest et si hoc infra spatium septem die- 
rum non prodest, interficiatur quia non curabitur. 

Si autem canis non subtractione cibi, sed naturali aliqua desti- 
tutione in maciem convertitur, tribus vieibus aut quafuor butiro ad 
plenum refice: et si ex hoc non impinguatur sensibiliter, vermes habet 
sub lingua:! et illos acu extrahe et impinguabitur: et si tune non im- 
pinguatur, naturali defectu tendit ad mortem. 


2 yppiae ef. Jessen ad Alb. de veget.p.750 33 extractum corr. in -us m.3. 


20 


25 


or 


15 


20 


to 
or 


30 


wo 
or 


Si autem pigritiem in velocitatem mutare volueris, pane ave- 
natio peroptime cocto et bene fermentato assidue refice et erunt 
cursu veloces. 

Contra pulices unge oleo olivae ei recedent et non eito re- 
vertentur. 

Incommoda autem latentia praeter praedicta aceidentia canibus, 
sola ignis calefactione et graminis comestione curantur. Scias autem 
| quod sicut dieit Galienus in primo libro de Complezione, canis ca- 
lidus est vivus, mortuus autem non. Calidus autem est respectu ho- 
minis et frigidus respectu leonis: et similiter siccus est respectu ho- 
minis, humidus autem respectu formicae et apis: || et ideo si cibi na- 
turaliter sicei et stiptiei dantur canibus, constipantur et frequenter 
pereunt. 

Signum autem constipationis est, quia frequenter gementes cla- 
mant et de loco ad locum discurrunt et ex nimio conatu deponendi 
sicut febrieitantes tremunt: et hoc saepius videtur in catellis domina- 
rum qui fere omnes ex ventris constipatione moriuntur. Detur ergo 
eis pasta avenatia distemperata cum aqua calida ad modum spissae 
pultis, vel cibentur pane avenatio molli fermentato: et detur aliquando 
serum lactis, et liberantur et veloces fiunt et sani: nec aliud extra 
praedicta est quod multum oporteat attendere in cura canum. 

Si autem optimos ad custodiam canes facere intendis, fortes 
elige et omni die ligatos reclude et de nocte solve, et erunt in custodia 
mirabiles, nullum penitus cognoscentes nec ad domum tuam admittentes. 

Haec autem cum aliis quae ante determinata sunt de canibus, 
sufficiant. 

Dieitur autem in libro sexaginta animalium quod caro canis 
calida est et sicca. Dentes autem canini suspensi super ictericum 
conferunt: et qui dentes super se habet suspensos, non inlatrabitur a 
canibus ut dieunt. Costa ben luce dicit quod si quis cor canis super 
se habuerit, non invadetur morsu canum: sed si ad ipsum venerint et 
olfecerint eum, statim fugient ab eo. 

Dieunt etiam quidam quod si dens canis nigri in palma teneatur, 
non latrabunt canes contra tenentem eum: et ideo talem dentem se- 
cum ferunt latrones nocturni. Mulier etiam in utero laborans a partu 
mortuo si sumat de lacte canis cum modico mellis, alleviabitur partus 
eius. Stercus etiam canis sumptus constringit ventrem, maxime si sit 
sterecus ossa comedentium canum et desiccatum sit per viginti dies 
in mense Julio et ante solis ortum sumatur ad pondus aurei cum 


8 Galen. U.I5 27 v. supra N. 10 30 Costa ben Luce vid. ind. auet. 


15 eis B 27 Dieitur autem—39 Julio et desunt C (fors. in marg. 
absciss.) 32 eum L eos B 35 nocturni B noctium edd. 39 ante solis 
ortum —pag. 1368, 9 corium in marg. inf. m. 1. 


3 


@ 


36 


decoctione galli decrepiti. Et hoc idem optimum est ad squinantiam 
et apostemata amigdalarum gulae, quia velociter constringit ea et tritum 
cum semine coriandri et linitum super apostemata rubea curat ea. 

Dieunt etiam quidam quod sordes aurium canum si congregentur, 
et ex eis licinia bombacii novi inungantur, et in cerucibulo viridi in 
oleo ertendantur, videbuntur capita praesentium omnia calva. Galienus 
dieit quod caput canis combustum tritum oleo infusum et sepo canis 
eiusdem, desiccat ulcera capitis et scabiem. 

Dieunt etiam quod corium &lt; virgae canis involutum in terra in 
quam minxit aliquis, et ligatum super eum prohibet mingere quamdiu 
fuerit super eum. Si sumatur coagulum de ventre catuli parvuli et 
cum vino confectum sumatur, dissolvit ad tempus laborem ex colica. 
Sordes etiam aurium canis cum vino mixtae statim inebriant. Dicunt 
etiam quod lapis morsus a cane et in vino sumptus, cogit elamare 
sumentem. 

17.| Cama bestia est alio nomine rufinus dieta, in Ethyopa || sub 
aestivo tropico | habens generationem. Est autem ad modum lupi 
in figura, maculis albis ut pardus per totum respersa ludis apta || eo 
quod disciplinae multum est perceptibilis, et in hoc convenit cum 
natura canis. 

{{pn|18}}Calopus dieitur esse animal Syriae iurta Euiratem habitans, 
et de Eufrate propter aquae frigiditatem bibens, astutum et velor esse 
dieitur, ita ut venator sibi appropinquare non possit. Cornua gestat 
longa serrae modum praetendentia, quibus etiam arbores deicere di- 
eitur: sed virgulta ante impulsum cornuum suorum cedentia frangere 
non potest, licet ad hoc saepe nitatur: et ideo in eis frequenter invo- 
lutis cornibus captum tenetur, tentum stridet et audito stridore a ve- 
natore capitur. 

{{pn|19}}| Camelopardulus bestia Ethiopiae, colore rubea, collo 
equi, capite cameli, pedibus cervi vel bovis exhibens speciem. || 

{{pn|20}}Caper et capra nota sunt animalia, sed multorum gene- 
rum. Domesticum quidem longorum et acutorum cornuum, multi laetis, 
nutritum herbis et arborum ramusculis, seandens montes et in monta- 
nis pascuis magis valens, fortissimum fronte et cornibus: in quo con- 
venit cum ariete, | de quo in Viafico dicit Constantinus quod si per 


6 Galen. ubi? 

16 Thom. e Plin. 8,70 (chama) male intellecto (ab. Alb.) vocabalo ludi. 
Lynz lynz L. 

21 Thom. (Physiol. 18) ef. N. 6 Analopos. 

29 Thom. (Glosa) Isid. XII 2,19 [Vinc. 19, 9] vid. supra N. 5. 

31 Thom. (35 Const. Serap. Gal. er Arnold. II 4,33 a). 


9 virgae canis—14 clamare sumentem f. 365r in marg. infer. m. 1 
16 quae cursiva scriptura dedimus, abscissa sunt in (©. 21 esse—iux egs. 
eursive seripta absceissa in C. 30 equi capite abseissa in C. 34 fortissimum 
ceorr. in -us m. 3. 


15 


20 


25 


30 


quadraginta dies foliis thamarisci pascatur, splenem non habebit. Et 
in libro de Simpliei medicina dieit Serapion inducens Galienum di- 
centem quod vidit capras foliis thamarisei cibari et invenit splenes 
earum parvissimos, 7 quas ut dieit idem Galienus, vidit serpentes 

5 excoriatos lingere et postea minus senescere et albescere. || 

Huiusmodi animalis sanguis bulliens de novo calidus extractus 
mollificat adamantem. Fel etiam huiusmodi palpebris vel superciliis 
superpositum depilando facit non apparere: quia acutissimum est et 

&quot;forte facit idem in aliis pilis. Hoc etiam fel in terra in vase aliquo 

10 repositum ad se dieitur ranas congregare, ac si iuvamentum aliquod 
inveniant in eo. 

Est autem animal hoc discens percutere cornibus forti ietu ita 
quod quicumque sibi asserem vel scutum exhibuerit, statim pereutit 
et aliquando scutum scindens hominem prosternit. 

15 Huiusmodi etiam animalis sanguis si diureticis nutriatur sicut 
petrosilino et vino potetur, frangit lapidem in renibus et in vesica si 
pulverizatus aceipiatur. Jecur etiam dicitur comestum contra visus 
valere obscuritatem. 

Hoc autem gregatim vadit, et si quod de grege attractum fuerit, 

20 alia quasi in stuporem versa eminus aspiciunt. In die cum pascun- 
tur, dieuntur respicere ea quae e regione sunt opposita.. In sero autem 
respieiunt ea quae iuxta sunt posita. | Hoc autem multis herbis et 
serpentibus venenatis utitur et proficit ex eis, et hausto melle multum 
debilitatur et forte moritur. Spinam vel sagittam vel aliud alicui 

25 suorum membrorum infixum dieitur extrahere polegio silvestri. |] 

Collirio facto ex felle caprarum silvestrium vel domesticarum 
valet contra telam oculi. Ungues caprarum combusti facto emplastro 
cum aceto forti fortem curant allopieiam. | Cornu caprarum ineine- 
ratum si ex hoc coniricentur dentes et gingivae, confortantur ambo. || 

30 | Etiam dieunt quod qui comedit duos testiculos capri et coit, ex super- 
fluo digestionis eiusdem cibi generabit filium masculum nisi sit impe- 
dimentum in femina cum qua coit: et si comedit unum, habebit puer 
tantum unum testiculum. Sepum etiam capri cum stercore caprae 
confeetum fricatum super podagram lenit dolorem: stercus etiam ca- 

35 prarum combustum, commixtum cum aceto aut oximelle coniricando 
sanat allopiciam. || 

Diximus autem in antehabitis libris quod est aliud genus illius ani- 
malis quod non magnum &lt;est)&gt; est et curva ad modum unci habet cornua, 
quibus tenet se quando cadit per devexa montium: et tertium genus 


2 Serapion vid. ind. auct. 32 Thom. 28 Avicen. can. II 2, 182 
[Vine. 18, 27—31] 37. AIDS 1022. 

26 Collirio facto— 29 confortantur ambo in marg. sinistra m.1 30 Etiam 
dieunt—36 sanat allopieciam in marg. deztr. m. 1 35 acct C acie B acte P. 


fol. 365 r 


38 


39 


40 


fol. 365V 


1370 | Alberti Magni de animalibus 


quod caper montanus et alio nomine ybex vocatur. Et de hiis satis 
diectum est in aliis libris. 

{{pn|21}}Capreolus autem in cornibus magis praetendit speciem 
cervi et dicitur visu esse acutum vocem habens debilem quam venator 
imitatur sibilo folii: et tunce capreolum quasi ad sui generis aliquod 
animal prosiliens, interficit vel deprehendit. De capro montano dietum 
est alibi, nec hie repeti oportet. 

{{pn|22}}| Castor est animal posteriores pedes habens anserinos ad 
natandum et anteriores ut canis, eo quod in terra frequenter ambulat. || 

| Dieitur autem castor a castrando, non quod seipsum castret 
ut dieit Ysidorus, sed quia ob castrationem maxime quaeritur. || Falsum 
enim est quod agitatus a venatore castret seipsum dentibus et proi- 
ciat castoreum et quod si alia vice castratus exagitetur, erigendo se 
ostendat castoreo se carere sicut frequentissime in partibus nostris 
est compertum. 

| Hoc animal dente deiecit satis mensuratae quantitatis arbores et 
casas construit in ripis aquarum ante antra in quibus frequenter ha- 
bitat, | quas etiam bicameratas vel tricameratas cum solariis faeit, ut 
crescente vel decrescente aqua ascendat vel descendat. | Comportans 
autem ligna ad huiusmodi structuras dieitur peregrinos castores in 


15 


servitutem redigere et resupinos impositis inter cerura lignis et supra 


ventrem diligenter aptatis per caudam ad locum aedificii trahere et 
sic domos exstruere. || 

Pellis autem castoris cinerea est ad nigredinem declinans: et 
aliquando fuit pretiosa, sed nunc parum valet. Spissi autem est et 
eurti pili. Cibus eius melica est piscis: comedit etiam arborum cortices. 

Castoreum autem interius habet in corpore quod calidum est et sic- 
cum, nervosconfortans, etideo contra tremorem membrorum et paralisim 
bene operatur, est enim divisivum et exsiccativum fleumatici humoris. 

Caudam habet latam quasi corio squamoso pinguem valde: et 


25 


30 


hanc in aquam vult quasi semper dependere. Est autem cauda apta 


ad natandum sicut gubernaculum in navi: sed non est verum quod 
numquam retrahat eam ab aqua quia ex nimio frigore glacialis aquae 
retrahit eam ab aqua: et ideo falsum est quod | hoc animal luterem 
cogat ut aquam hyeme circa caudam suam moveat ne congeletur: |j 
sed praevalet luthery et expellit eum vel oceidit: est enim acutissimi 
morsus. Tota autem caro eius abhominabilis est praeter caudam. 

| Est autem castoreum quod in quantitate aequale compari et 


2 Alb. XII 222, 226. Rupicapra rupicapra L et Capra ibes L. 

3 Thom. Capra silvestris /Vince. 18,32] ef. Alb. VIII 41. Capreolus 
capreolus L. 

8 Thom. (17 Jacob 1102, 32 et Solin 13,2 = Isid. XII 2,21 19 er- 
perim. 30 experim.) 38 Avicen. canon. II 2, 126 [Vinc. 19, 28]. Castor fiber L. 


38 post castoreum ras. 5 lit. 


35 


or 


10 


15 


20 


XD 
© 


B) 


oO 


35 


extractum cum humore qui circa ipsum est, et sic exsiccatum et cum 
sieeum fuerit, debet esse subtilis substantiae declinans ad colorem 
non nigrum, sed obscuri sanguinis. Si autem est varium declinans ad 
nigredinem, venenum est et quandoque interficit eodem die, et ali- 
quando convertit ad aliam malam aegritudinem. Quando autem bo- 
num est, est calidum et siccum subtilissimae exsiccationis, et ideo con- 
fert nervis et paraliticis quando cum saliva calidum bibitur. Bibitum 
etiam a pariente cum calamento et melle ad pondus duarum uncia- 
rum, post minutionem saphenae quae est vena epatis in inferiori parte 
brächii, salubriter eicit fetum et secundinam: et hoc etiam modo pro- 
vocat menstrua salubriter, || quia si vena non minueretur, forte minus 
provocaret: | hoc etiam modo bibitum a viris calere facit testiculos. || 

23.| Cacum ferunt esse animal in Archadia || super ripam flu- 
minis Tyberis habitans | in antris, infestum bobus, ita ut tres aliquando 
simul per caudas ad antrum trahat: timet autem hominem multum, et 
tamen interficit et insidiatur ei. Est autem spiritus pulmonis eius 
adeo calidi et subtilis veneni ut ad modum flammae consumat ea 
quae tetigerit. || 

24.| Cathus est animal a capiendo dietum, muribus infestum |] 
et dieitur moribus esse verecundum et pulcritudinis amativum. Habet 
autem colorem griseum glaciei fortiter congelatae similem: hunc enim 
colorem habet naturalem, et alios habet ex accidentali cibi, et praeci- 
pue qui domesticus est. Est autem mordax valde in multis simile 
leoni seeundum figuram, unguibus et dentibus armatum sicut leo et 


5 intrahit et emittit ungues sicut leo. 


Carnem autem habet laxam calidam et mollem et dicitur valere 
podagrae caro cati agrestis quando desuper inungitur. Fel autem 
cati agrestis magni iuvamenti est contra oris torturam. Aceipitur 
autem jel cati nigri medietas unciae et miscetur cum zambach et 
sic fit ex eo sternutorium. Fel etiam cati praecipue agrestis extrahit 
fetum mortuum de matrice, quando fit ex eo suffumigatio subtus mu- 
lierem in os vulvae et fuerit commixtum cum stercore nigro cati ali- 
cuius vel eiusdem cuius est fel. Idem etiam operatur fel cati quando 
miscetur aquae coloquintidae et humectatur inde spongia, et teneat 
penes se mulier et praecipue si tenet subtus iuxta extrinsecum os 
matricis. 

{{pn|25}}| Ceiusam dicit Solinus esse bestiam monstruosam cuius 
anteriora crura praetendunt similitudinem brachiorum et manuum ho- 
minis, et posteriora praetendunt similitudinem erurium et pedum ho- 


13 Thom. (Adelin. 12) cf. Livius I 7, Verg. Aen. 8, 194, H. Stadler, 
Archiv f. d. Gesch. d. Naturw. u. d. Technik II 137 (1909). 

19 Isid. XII 2,38. Felix ocreata domestiea Briss. 

37 Thom. (Solin. 30, 20 cephus.) /[Vine. 19, 34] Gorilla? 


41 


42 


43 


fol. 366r 


minis: quam bestiam dicit tempore Caesaris Romam esse deductam || 
et hanc etiam temporibus nostris vidimus in silvis Sclaviae depre- 
hensam masculum et feminam sicut in antehabitis diximus: et haec 
procedente tempore voces quasdam expressit: et est hoc animal de 
genere symiarum. 

26.| Cervus animal notum est pro aetate culmos augens in 
cornibus et hoc usque ad sex annos, ut dieit Solinus: tunc enim non 
ultra culmos ut dieit producunt, sed in spissum cornua grandescunt. || 
Quot autem producant, non est certum. Ego enim vidi cornu quod 
undecim in uno et undecim habuit in alio. | Plinius autem narrat quod 
cum sentit se cervus gravari senectute, spiritu per nares serpentes 
de cavernis attrahit: || et cum veneno diffuso per corpus aestuare se 
sentit, fontem petens limpidum bibit et sic a vetustate pellis paulatim 
expoliatus iuvenescit: et hoc puto ego verum non esse. | Senectutis 
autem eius indicium certissimum est multitudo vel paucitas dentium 
vel nullos habere dentes si est antiquissimus. || 

| Natantes cervi per flumen propter pastum si magna est lati- 
tudo quam transnatare cupiunt, caput unius super clunes alterius 
ponunt propter pondus cornuum, fortissimum in primo et debilissimum 
in ultimo statuentes ordine, et sic se invicem subportant. 

| Coeuntes ad coitum insaniunt et pugnant pro feminis usque 
ad mortis vulnera: et hoc facere in fine Augusti oriente Arcturi sydere 
cum sole: et tunce feminae herbae silesys vocatae uterum per esum 
praeparant ut facilius concipiant, eo quod propter duritiam virgae 
maris non accipiunt semen nisi fugiendo. Agitatus autem cervus 
magis fugit ad vias hominum publicas, quam ad latibula ne sua oc- 
ceulta prodantur. 

| Geminos etiam cerva aliquando parit: et eius partus casti- 
gatione pedum infra irutecta latenter abscondit ne egrediantur: et 
cum maturi fiunt ad cursum, assiduitatem ad currendum et fructecta 
transeunda docet ne per condensa currentes cornibus haereant et 
capiantur. 

| Dieitur etiam de hoc animali quod omnia visa rara miratur et 
audita, et ideo frequenter etiam videri propius volens et in fistulis et 
cantu delectatum, incidit in periculum capturae vel mortis. 

| Dieunt etiam experti quod tam cervus quam aliae bestiae dy- 
tamno tela et spinas membris infixas eiciunt, quando edunt eum. 
Percussi autem a phalangio quod genus aranearum est, cancros Si 
habere possunt, comedunt et sic vincunt veneni virtutem. 


3 Alb. U. 
6 Thom. (Solin. 19, 9-18 10 Plin.8, 118; Isid. XII1,18 17 Solin. ll. 12, 
Jac. 1113,14; 33 experim. 36 Plin. 8, 97). 


22 oriente pro del. apparente m. 1 23 silesys —= seselis Plin, u. 
36-37 dytamno = dietamnus. 


u 


= 


32 


30 


5 


10 


15 


20 


30 


40 


| Dieunt autem haec animalia vitam immunem febribus habere 
et ideo sanas valde esse carnes cervorum si mane ante omnes alios 
cibos comedantur per duas horas in aliqua quantitate quae totum in- 
fundere possit corpus. 

| Dieunt etiam quod Alexander probavit amplius per centum 
annos vixisse cervos circulis aureis insertis in naribus, qui post mortem 
Alexandri per centum annos et amplius capti nullum dederunt senectutis 
vestigium. 

| Venenata autem fugiunt, ita quod si etiam venenata iacula in 
loca eorum iaciuntur, recedunt. Agitati contra ventum currunt ut 
ventus ab eis auferat voces canum. Unguentum etiam ex eorum 
medullis confectum immunem ut dicunt servat a febribus. 

| Cornua eieiunt in aquis ut dicunt ne cornu dextrum inveniatur 
quasi aliquid in illo sentiant iuvamenti. || Hoc tamen ego comperi non 
generaliter esse verum: ego enim alibi abiectum in silva sub fron- 
dibus absconsum inveni cornu sinistrum. 

| Cervi pugnantes in pascuis victori ut domino oboediunt. || In 
partu observant locum ad quem non nisi in una parte sit introitus ut 
ibi pugnando contra adversarium defendatur. 

| Dieunt autem quod abortivum cervi intra uterum maternum 
oceisi multum valet contra venenum si carnes eius comedantur. || 

| Dieunt etiam quod in spondili colli ubi caput collo iungitur quod’ 
basis capitis vocatur, vermes esse numero viginti. 

| Dieunt etiam in senectute in capite eius intra os oculi vespas 
et formicas generari et aliquando progredi. Dentes autem quaternos 
habet in utraque mandibula et inferius quatuor alios qui in masculo 
maiores sunt quam in femina. || 

Os autem cordis eius exsiccatum et pulverizatum contra cardia- 
cam dieit valere Plathearius. Ysaac dicit quod caro eius est melanco- 
lica dura ad digerendum. Cerebrum autem eius et sepum contra 
pulsum cordis valere dicitur et dolorem ancharum et laterum et confert 
ad reparationem fracturae et lenificat eam. Sepum autem si cum eo 
fiat unctio, vermes fugat. Sanguis autem cervi frietus cum oleo si 
fiat ex eo clistere valet contra intestinorum ulcera et removet 
fluxum antiquum. Si potetur cum vino, valet contra apostemata vene- 
nata. Cerebrum lenificat apostemata dura si sunt in musculis et cordis 
iuncturarum. Serpentes etiam fugiunt odorem cornu cervi si inde et 
üngue caput domus suffumigetur. 

Dicunt etiam quod cornu cervi decoctum cum aceto si moveatur 
in ore, sedat dolorem dentium et consolidat gingivas. Si sumatur 
pulvis eius et fiat inde dentifrigium, emundat dentes. Combustum 


9 ib. rer. 20 Solin. ll. 16 29 Platearius de med. simplici f. XXX 7 
Isaac dietarum partieul. s. v. fol. 135v 39 cf. Galen. de theriae. 9 (XIV 240). 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 87 


44 


fol. 366v 
46 


autem bibitum ad pondus unciae et duorum aureorum restringit fluxum 
sanguinis sine putredine et valet contra fluxum intestinorum anti- 
quum et contra dolorem vesicae, et abscidit humiditates provenientes 
ex matrieibus, et valet contra ycteritiam. Cornu cervi combustum si 
potetur cum modico melle, expellit vermes. Virga cervi desiccata 5 
potata valet contra morsum serpentum qui dieuntur tyri, ex quibus 
fit tyriaca. Virga cervi desiccata data homini patienti difficultatem 
mingendi aut colicam hoc modo ut abluatur et potetur aqua ablutionis, 
removet mingendi difficultatem et sedat colicam. 

| Viscera autem cervi fetida sunt valde: cuius causam dieit Plinius 10 
esse quia fel diffusum est in eis. Alii autem in auribus cervi dieunt 
diffundi et alii in cauda. || Plura autem de cervis in antehabitis dieta 
sunt. 

27.| Chymeram dicunt esse bestiam monstruose anterius altam 
et posterius demissam in partibus Babiloniae || in Caldea | inventam, 15 
motus hystrionum plures exprimentem: et ideo vestitur et dieitur in 
vestitu gloriari quando pretiosis induitur. 

28.| Cyrogrillus est animal parvum debile in terrae foveis 
habitans et animalibus parvulis terrenis, hoc est in terra habitantibus 
in quae potest, infestum. || 20 

29.| Cuniculus est animal minus lepore, sed fortius, in antris | 


“sub terra habitans, vineis ubi potest infestum et colore et figura 


47 


fere sicut lepus. Quaerit autem antra in collibus terreis et antra 
adaequat pulvere ne deprehendatur: in vespere autem et mane ante 
antra sedet. 25 

| Coit autem posterioribus adversis eo quod porus seminis et virga 
maris ad posterius dirigitur: et valde est sui generis multiplicativum. 

| Est autem albae carnis et animal timidum: et ideo iniuriatum 
relinquit habitationem, quod videns grex totus de loco transit ac si 
indignetur ad iniurias sociorum. || 30 

30.| Cricetus ut dieunt animal est parvulum in antris in terra 
habitans, capite vario, dorso rubeo, ventre candente, pilum adeo tena- 
eiter pelli habens infixum, quod eitius pars pellis de carne recedit, 
quam pilus possit avelli. De antro etiam non extrahitur de facili nisi 
aqua ferventi vel alia in antrum infusa: || et in hoc convenit cum 35 
eunieulo et cycello de qua in superioribus huius scientiae diximus 
quod habet pilum fere sicut euniculus et non habet aures, sed vias 
auditus habet sicut avis. 


10 Plin. 11,192 [Vinc. 18, 34—43] 12 Alb. II 32 VIII 29, 36 al. 
14 Thom. (Jacob. 1103, 21). 

18 Thom. [Vine. 19, 35 (aliter)] goıooyoöiluos Procavia syriaca Schreb. 
21 Thom. [Vine. 18,44]. Oryctolagus Cuniculus L.. 

31 Thom. (lib. rer.) Cricelus Cricetus L. 36 Alb. II 63. 


1 ante uncie numerus quidam deletus esse videtur. 


a 


15 


3 


=] 


35 


Cricetus autem est animal quod nos hamester Germanice vo- 
camus et est animal mordax valde et iracundum. 

31.| Cyrocrothes ut dieit Solinus, bestia est quae ut hyena 
voces hominum imitatur, oculos numquam claudit, in ore nullam habens 
gingivam, sed dentem habet os unum continuum, ne retundatur, capsulis 
elausum. Tantae est virtutis ut omnia mcx comminuat, et de lupo et 
cane generari dieitur. || 

32.| Cathapleba animal est modicum etiners caput aegre ferens 
propter gravitatem, in ripis Nili iuxta iontem qui Niger dicitur habitans, 
adeo subtilis spiritus venenosi in oculis ut qui in oculos eius oifenderit, 
statim moriatur. || 

{{pn|33}}| Damma bestia est magnitudinis capreae figurae et pili 
sicut cervus cornua habens non ramosa, sed plana longa et acuta. 
Est autem cursu velox, vitae provida, cornupeta in adversas sibi bestias. || 

Haec bestia Arabice vocatur algazel, cuius caro frigida est et 
sicca emorroydarum generativa, nisi cum pipere et cinamomo con- 
ficiatur et sinapi. Stercus huius animalis crescere facit capillos et 
meliorat eos praeparatum cum oleo. 

Dieunt etiam quod si cum eo ungatur virga virilis et sic coeat 
cum uxore sua, semper diliget eum. Si cum lingua desiccata suffumi- 
getur guttur in quo est sanguisuga, cadet: calecaneus combustus- im- 
pletus in concavum fistulae, confert. 

Dieunt etiam quod si fel huius animalis et semen testiculorum 
vulpis et piper et semen erucae de quolibet aequale acceptum ad 
pondus aurei et mellis duae unciae et fiat ex eo electuarium, et ip- 
sum teneat mulier in lana quando cum viro concumbit, coneipit: et 
si fel sit ex femina coneipit feminam: si autem ex masculo, coneipit 
masculum. 

34.| Dampnia sive damula bestiola parvula est et debilis sicut 
dieit Ysydorus vocata, quia de manu fugit. Haec cum parit, subito 
devorat secundinam antequam ad terram cadat, et est hoc animal 
praeda animalibus aliis. 

{{pn|35}}| Daxus animal est || pingue valde et anxungia eius valet ad 
renum dolores. Est autem animal latum in dorso, | brevibus cruribus 
multum mordax, pilo plus albo quam nigro, || sed in dorso plures habet 
nigros et in lateribus plures albos: et caput in medio nigrum etin 
lateribus habet album: et quando est domesticum, multum est lusivum. 


3 Thom. (25 Solin. 27,26 corocottas et Jacob.) (crocotta Plin. 8, 72; 
107) [Vine. 19, 34]. Hyaena crocata Erel. 

8 Thom. (Plin. 8,77 et Solin. 30, 22 catoblepas) [Vinc. 19, 38). Con- 
nochaetes gnu Zim. 

12 Thom. (3 Plin. XI 1242). Gazella dorcas L. 

29 Thom. (31 Isid. XII 1,22 experim.) [Vinc. 18,45). Dama dama L. 

33 Thom. (35 lib. rer.) [Vinc. 19, 110 taxus] Meles meles L. 


31 post antequam del. de manu m. 1. g7* 


48 


49 


fol. 367 r 
50 


51 


1376 nr Alberti Magni de animalibus 


| Dieunt cerura sinistri lateris breviora esse quam dextri. || Et hoc 
ego non deprehendi cum tamen saepius hoc animal consideraverim. 
| Sed durum habet pilum et est spissae pellis et est ad quantitatem 
vulpis. || 

Et est duorum generum: dieitur enim daxus caninus qui in multa 5 
findit pedem sicut canis et dieitur daxus porcinus qui in duo findit 
ungulam sicut porcus. 

| Morsus aliquando habet venenosos sed non semper. Dieitur quod 
scrabonibus et aliis vermibus vivit quia non est velox ad venandum. || 

36.| Durau dicunt esse bestiam crudelem velocem fortem in 10 
venatores et canes stercus intorquentem et fetore stercoris et vis- 
cositate, impedire venatores et canes ab insecutione sui. || 

37.| Elefas est animal || maius inter quadrupedia de cuius qui- 
dem figura et coitu et generatione satis in antehabitis dietum est, 
| promuscidam enim habens longitudine decem cubitorum utitur ea ı5 
loco manus tam in bello quam in cibo quam in aliis operibus; et 
sonans aliquando sonat per os et tunc terribilis est sonus, aliquando 
autem sonat per promuscidam: et tune effieitur duleis sieut est sonus 
in concavo magnae fistulae. 

| Dieitur autem hoc animal timere murem et abhorrere grunnitum 20 
porcorum ita ut aliquando fugiat ex hiis. Infestum autem dieitur esse 
thauris silvestribus. Dracones autem ut quidam dieunt, magni corpore 
pugnant cum elefantis et devictis eis bibunt sanguinem eorum, ex quo 
ut dicunt refrigerantur ex aestu. || Sed hoc puto esse fabulosum. 

| Hoc autem propter pondus sui corporis testiculos habet intra 25 
ut sit velocioris coitus: tamen tempore coitus emittit eos. Pellem 
habet nigram quasi pumiceam et scabiosam in quam cadunt muscae, 
quas in rugas contrahendo pellem interfieit. Dicuntur etiam animalia 
casta esse et adulteria nescire || et combinata incedere tempore libi- 
dinis. | Fortia autem sunt adeo quod in turre lignea super se ferant 30 
homines duodecim et amplius ita quod aliqui magni quadraginta 
homines dieuntur posse portare. Duorum enim generum esse dicuntur, 
et nobiliores eorum corporis ostendit magnitudo. 

Crura autem sunt magna et inferius et superius fere aequalis 
magnitudinis sieut columnae: et licet in multa dividat pedem, tamen 35 
natura coniunxit digitos ut ex hoc pes fortificetur: et hac de causa etiam 
flexuras post genua in cruribus dieuntur non habere: et forte habet 
flexuras non laxas, sed strictas: et ideo putatur non habere ab imperitis: 
quia si nullas haberet flexuras, non posset habere gressum ordinatum. 


10 Tur? Thom. [= bonacus Vince. 19, 36] vid. ind. 
13 Thom. (16 Jacob 1101,30 20 Solin. 25,9 egs.) [Vinc. 19, 38—52]. 
14 Alb. IT 5 VII 57, 118 VIII 30,208 XII 180 al. 


30 turre P. cf. Jacob. 1101, 29 non liquetin C, intra lignea D, 


1 


2 


2 


3 


3 


4 


or 


o 


15 


Est autem caro eius frigida sicca abhominabilis: et qui gustat 
de ea cum aqua et sale et seminibus ferulae, curatur a tussi antiqua. 
Decocta autem et liquefacta cum aceto et semine ferulae, si praegnans 
hanc gustaverit decoctionem, proicit quidquid habet in utero. Fel eius 
ad pondus aurei per nares immissum, diceitur conferre contra caducum 
morbum. Extremitas epatis comesta cum aqua et foliis citranguli, 
valet doloribus epatis. Stercus elefantis si inungatur corium in quo 
sunt pediculi apparentes et dimittatur donec desiccetur super ipsum, 
non remanebunt in eo pediculi, sed statim egredientur. Sepum ele- 
fantis si cum eo ungatur patiens dolorem capitis, dieitur curare do- 
lorem. Dieitur etiam quod si uncia de osse elefantis cum decem 
unciis mentastri montani potetur ab eo quem primum tetigit lepra, 
confert ei plurimum. Si cum stercore elefantis suffumigetur domus 
aut locus in quo sunt cinifes, fugantur et moriuntur. 

{{pn|38}}| Equi dicuntur ab &lt;a»equalitate sive paritate eo quod 
pares antiquitus curribus iungebantur. Est autem animal notum fere 
ubique terrarum generationem accipiens: sed illi dieuntur excellere 
qui in Siria et Capadocia generantur. Secundum äautem quod videre 


- possumus temporibus nostris maiores corpore a tertio climate usque 


oO 


ö 


(=&gt;) 


B) 


oO 


ad finem sexti climatis procreantur, et praecipue in Hyspania. Fortiores 
autem et satis magnos etiam in septimo climate procreari videmus: 
et sunt plus durantes in laboribus quam hii qui a tertio climate vel 
quarto veniunt. 

| In equis autem considerantur quatuor, forma videlicet, pulcri- 
tudo, meritum et color. 

| Forma autem est quando corpus est validum et robustum et 
robori respondens altitudo, latera longa, clunes rotundi, corpus totum 
musculorum densitate et plenitudine quasi nodosum, crura fortia sicca 
et aequaliter a genu usque ad pedem porrecta sine nodositate et sine 
tumore et mollitie aliqua nullas habentia nascentias. Pes autem 
aequalis et planae superficiei, hoc est non asperae, rotundus tamen, 
cornu concavo undique terram tangens. 

| Puleritudo autem est ut sit caput parvum respectu corporis et 
sicecum valde ita quod pellis quasi ossibus immineat, oculi magni 
quasi ante caput iacentes, aures breves et argutae quasi in ante 
porrectae, nares apertae quas cum bibit profunde in aquam mergat, 
cervix erecta, coma densa, cauda magna et longa, et toto corpore 
soliditate fixa rotunditas. 

| Ad meritum autem deputatur ut sit audax valde, pedibus terram 
fodiens et terens, ginniens, membris tremens: hoc enim fortitudinis est 


15 Isid. XII 1, 41,16 Thom. (18 Solin. 45,5, 24 egs. Isid. XII, 1.45) [Vine. 
18,47 egqs.]. 


fal. 367v 


4 


indieium:!: et quod ex quiete summa facile concitetur, et ex maxima 
conecitatione facile sistatur et quiescat. || 

Color autem naturalis equi est qui in silvestribus deprehenditur 
cinereus, per dorsum linea fusca a capite usque ad caudam protracta. 
| In domesticis tamen boni inveniuntur nigri et rufi et albi aliquando 
et similiter grisei, || qui quasi circulis parvis interpositis nigros albis 
immixtos habent pilos. | Dieitur autem quod in pullo equi quando nas- 
citur caruncula quaedam in fronte connascitur quae adeo efficax est 
venenum, quod statim interfieit: sed equa mater illam lambendo statim 
annichilat et abstrahit a pullo. || 10 

Sunt autem aput nos inter domitos equos quatuor g modi equo- 
rum, belliei videlicet qui dextrarii vocantur, et palefridi et curriles 
equi et runeini vocati. 

Bellicorum autem equorum est non castrari quia ex castratione 
efficiuntur timidi:! | et horum equorum est sonis musicis gaudere, et 15 


[2,0 


sonis armorum excitari et cum aliis dextrariis congredi. Horum etiam 
est dare saltus et irrumpere acies mordendo et calce feriendo et ali- 
quando adeo diligunt dominos et ministros suos, quod perditis eis 
ieiunant et tristantur usque ad mortem. Aliquando etiam in tristitia 
lacrimantur et ex hoc etiam quidam pronosticantur de victoria futura 
vel quod succumbere debeant hostibus. || 

Palefridorum autem usus est vectio quae equitatio dieitur:! et 


DD 


0 


horum etiam est non castrari ne effeminentur. 

Sed currilium equorum usus est ad fugas et insecutiones prae- 
cipue:! et ne indurescant eis nervi nimis ex calore cursus, castrantur 25 
ut frigiditate et humore oceurratur siccitati quae ex calore motus et 
ceursus indueitur. 

Runeini autem sunt qui habentur ad labores onerum vel tractus 
quadrigarum et redarum: licet etiam alii aliquando illis laboribus 
deputentur. 30. 

Similiter sunt quatuor equorum motus: cursus qui ex saltibus in 
equo componitur, trotatio, ambulatio et peditatio. Cursus autem per- 
ficitur quando simul anteriores pedes elevantur, et posterioribus simul 
equus se impingit anterius. Trotatio autem quando velocius quam 
ordinato gressu in oppositis lateribus simul unum anteriorem cum 35 
uno posteriori levat pedem. Et hoc modo fit peditatio, sed est praeter 
equi coneitationem. Ampbulatio autem fit quando simul in eodem latere 
unum anteriorem et unum posteriorem levat pedem: sed suavius illa 
perfieitur siiuxta terram non alte levando sed quasitrahendo dueit pedes 
et aliquantulum citius anteriorem quam posteriorem figit pedem: 40 
diffieilius autem, quo magis a tali modo motus deviaverit. Unde ne- 


15 ef. Isid. XII 1,43. 


cesse est optime ambulantes equos, frequentius cespitare praecipue 

in via aspera. 

Est autem equorum magis conveniens pabulum durum quidem 5 
non ventosum et hoc est avena, vel triticum et aliquando spelta: minus 
autem convenit ordeum et minime siligo propter ventositates. Hii 
autem qui eito impinguare equos desiderant, tortucas cum pabulo molli 
decoquunt et ex hoc equi falsam et magnam accipiunt pinguedinem. 

Est autem hoc animal cui plurimae accidunt infirmitates quas 
oportet marescalcum cognoscere, qui curare habet equos. 

10 Aliquando enim in equis habundat sanguis corruptus vel etiam 
non corruptus. Et signa huius infirmitatis sunt haec: delectat eum 
iricari valde, fetent egestiones eius praeter solitum, urina eflicitur 
rubea et spissa, oculi rubei aliquando et lacrimosi. 

Aliquando etiam per corpus ipsius nascuntur pustulae quae 
ıs magis digitis sentiri quaerunt quam videri propter pilositatem. 

Aliquando etiam amittit voluntatem comedendi propter reple- 56 
tionem vasorum: tunc ergo minuendus est equus de vena in medio 
colli descendente. Minuatur autem fleubotomio lato non spisso, secun- 
dum equi fortitudinem et aetatem. Si enim fortis est et quinque vel 
amplius annorum, subtrahantur tres vel quatuor librae. Si autem 
debilis sit et pullus, subtrahatur libra et dimidia vel ad plus duae 
librae. Etsi haec evacuatio obmittatur, eveniunt multa inconvenientia 
quae secundum diversas actiones diversa sortiuntur vocabula. Ali- 
quando enim incurrunt quasi quaedam ulcera quae in carne vagantur 
25 et cutem in diversis perforant locis. -Aliquando autem pruriginem sive 

impetiginem aut serpiginem et aliquando incidunt scabiem: et tunc 
uno equo corrupto, etiam alii secum commanentes corrumpuntur tribus 
modis. Uno quidem quia dentibus aliquando se invicem equi scal- 
punt, et quando unus corruptus est, per anhelitum et salivam corrum- 

30 pitur alius. 7 Secundus autem quando unus fricat se ad locum ubi se fol. 368r 

 fricuit alius: humor enim corruptus infunditur loco et hie corrumpit 

alium quando tangit ad eumdem locum. Tertius modus est et prae- 

eipuus quia per hanhelitum corrumpitur aer, et hie corruptus in stabulo, 

facile corrumpit omnes alios eo quod equi calidi sunt et humidi et 

talia corpora facile corrumpuntur. Signum huius est quod et pueri 

qui calidi sunt et humidi, prohibentur accedere ad aegrotantes ex 

sanguine corrupto, ne corrumpantur. 

Si sanguis de vulnere equi alicuius nimis fluat, filtrum aliquan- 57 
tulum combustum per se vel semiustum et in suco urticae madefactum 
40 desuper positum iuvat, velsumatur fungus quem quidam vocant vesicam 

lupi, aut etiam pulvis fungi illius misceatur cum stercore porci qui 
gramina vel herbas campestres depastus est: et haec bene contrita, 


Qu 


Dr 


2 


oO 


3 


or 


6 törtucas ©. 


»8 


»9 


multum calida emplastrentur super locum et usque ad tertium diem 
alligentur. Valet etiam ad hoc stereus equi contritum, adhuc autem 
pulvis antiquae wimplae sive pepli si supponatur pulvis auricularis et 
saepe vulneri inieciatur donec stet sanguis. In omnibus autem aposte- 
matibus et vulneribus equorum cavendum est ne lumen lunae cadat 5 
de nocte super equum et praecipue super locum laesum, quia lumen 
lunae equo laeso mortem frequentissime indueit. | 

Lampistus infirmitas equi est ex habundantia sanguinis pro- 
veniens: et nascitur in superiori parte oris iuxta dentes et inter 
dentes protensa inflatio, ita quod sulei qui inter dentes sunt eminent, 10 
ita quod escam equus dimittit de ore recidere. Si autem istae infila- 
tiones magnae sunt, oportet quod ferro inferius tenui et curvo ad hoc 
parato in modum ST talem [parato] candenti inflationes exurantur ali- 
quantulum. Si autem parvae sunt, ferro una earum remotior a medio 
minuatur donec sanguis exeat, vel etiam sulcus ipse permedium ineidatur. 15 

Foscellae sunt inflationes intra os equi in labiis natae contra 
extremos dentes quae inflationes in medio nigrescunt. Nascuntur 
autem ex comestione gelidarum herbarum et asperarum super labia et 
maxillas diu iacentium, et in locum proprium pabulum equi in ore 
locari non permittunt ut in lampastro. Curatur autem -haec infirmitas 20 
per hune modum. Ferrum fiat gracile anterius ad modum stili et 
incurvetur in uncum et sit bene acutum et cum illo in medio cutis 
foscella percutiatur et extrahatur, et cum exsiccatus fuerit locus, for- 
fice bene acuta vel cultello cutis in rotundum abseidatur quae texerat 
foscellam: et tunc sanatur. 95 

Barbulae quaedam aliquando fiunt in palato equi siccae in mo- 
dum conorum mamillarum alicuius bestiolae: et quando ultra quan- 
titatem parvi grani frumenti crescunt in longitudinem, equum a come- 
dendo impediunt. Cura autem huius infirmitatis est quod unco ad 
hoc parato sicut iam diximus, barbulae de palato trahantur et sic ;0 
iuxta palatum forcipe vel forfice abscidantur. 

Malum in lingua equi aliquando nasecitur quod ex putrida esca 
sanguinem putridum et fleumaticum generante, exoritur. Esca enim a 
stomacho digesta calore suo semper meliorem sucum trahit ad se et 
in sanguinem commutat in venis, et ex huius calore et humore con- 35 
fovetur et nutritur equus et cum malus sit sanguis, calore pectoris 
equi. aliquando ad guttur et ad linguam derivatur propter motum 
linguae et frenum comprimens et tunc linguam putrefacit. Signa 
autem huius linguae malae sunt quod lingua excoriatur fleumate 
glutinoso quod etiam fluit tunc de ore equi, et venae sub lingua 4 
nigrescunt. Contingit etiam hoc malum aliquando ad pedes descen- 
dere et tunc equus vix stare potest. 


13 post in modum 2 del. m. 1 20 promitt. C 34 post ad se del. 
trahit m. 2? 


or 


- 
oO 


&lt;= 


5 
o 


35 


40 


lib. XXII tract. 2 cap. 1. ; 1381 


Cura autem huius est quod ulcerositas et viscositas quae sub 
lingua est, primo radetur et postea duo coclearia fuliginis et unum 
salis commisceantur et bene terantur et cum uno capite allii com- 
misceantur. et ex illis locus fricetur: postea duae venae quae sub 
lingua sunt incidantur: et deinde quarto vel quinto die vena colli 
secundum proportionem fortitudinis equi minuatur. Quidam vero 
dieunt in principio huius infirmitatis quasi dimidiam unciam sanguinis 
debere subtrahi. Si autem malum hoc ad pedes descenderit, tunc 
oportet quod infra tertium vel quartum diem supra sotularem pedis in 
quolibet pede intus et extra quolibet pede fleubotomato minuatur. 

Scias etiam quod caput equi macresecit et siccatur, si antequam 
septem annos habeat, saepe aqua frigida abluatur et fricetur: collum 
autem eius grosseseit et crines eius melius crescunt, si aqua calida 
saepe ac bene iuxta-scapulas humectetur et crines digitis scalpantur 
et prope caput, sed non cum aqua calida, sed cum frigida quia caput 
debet esse gracile. 

Stina quaedam est infirmitas quae accidit in collo equi. Est 
enim stina quoddam instrumentum inflexibile 7 et per methaforam 
dieitur haec infirmitas stina quando collum equi sine dolore huc 
atque illuc flecti non potest, nec potest escam nisi per intervalla 
accipere, et quasi rapiendo accipit a terra quod accipit festinanter. 
Oritur autem ex scapularum pondere et extensione nervorum colli 
et est ex repletione. Cura autem huius est quod iubae equi de manu 
leventur fortiter et ex utraque parte colli iuxta gibum colli subula 
candenti perforatur ita quod caro iuxta collum aliquantulum aduratur 
sine contactu nervorum!: et hoc fiat in quinque loecis per colli longitu- 
dinem et per quamlibet periorationem liecinium de canabo vel lino vel 
de pilis caudae equi immittatur et quindecim diebus sic dimittatur et 
moveatur filum ut humorem educat. Quidam tamen in cura huius 
infirmitatis in sinistra parte colli iuxta summitatem colli multas faciunt 
cocturas et licinia non immittunt. Quocumque autem modo primo vel 
secundo fiat, per omnes quindecim dies de aqua tepida omni die collum 
et scapulae equi abluantur et fomententur. 

Turtae sunt quaedam apostemata in superficie carnis intra 
cutem exorta in modum panis qui turta vocatur. Fit autem maxime 
haec infirmitas ex habundantia sanguinis humorisque putridi inter- 
cutanei. Aliquando etiam nascuntur quando caro laeditur ictu aliquo. 
Cura autem huius est quod corium super medium turtae incidatur 
et postea cum subtus ubi inflatio desicuit et humor qui intus est, 
commoveatur et bene fricetur et sie totus exprimatur humor: et 
postea immissa zona tantum findatur de corio quoadusque ad sanum 


6 post minuatur del. et incidatur m. 7 39 desicuit © destituit D deli- 
tuit P edd. 


60 
fol. 368V 


61 


62 


corium fissura descendat: et quidquid putredinis vel putridae carnis 
invenitur, abiciatur et vulnus stuppa impleatur, et sie fiat omni die 
donec vulnus periecte sanetur. Si autem aestimetur quod iterum 
collectio fiat talis apostematis, iterum corium findatur et digitorum 
expressione putredo exprimatur, et ex utraque parte colli primo die 
et septimo et nono et quintodecimo minuatur: et hoc fiat provida 
consideratione secundum proportionem humoris ex quo nascitur apo- 
stema et secundum alia accidentia ex quibus aliquando nasecitur haec 
infirmitas. 

Ficus est mala congelatio humoris rubicundi coloris vel lividi 
vel etiam fusei sine pilis extra corium crescentis in modum ficus 
maturae: unde etiam tale nomen accepit. Nascitur autem ex nimio 
intercutaneo sanguine. Cura autem istius morbi est quod si gibus 
fici in collo vel in alio membro latus apparuerit, oportet quod tunc 
eo latius de corio quod figuram fici ambit, findatur et bene aperiatur, 
ita quod foramen in medio rotundum fiat. Inter ficum autem etsanum 
corium ponatur pasta de subtili farina bene glutinosa vel argilla si pasta 
in promptu non habetur ne forte sanum corium laedatur. Fiat autem 
postea de viridi marubio tortula bene trito et calefacto super lapidem cali- 
dum vel ferrum latum calidum et bene calida haeec tortula fico immittatur 
et comprimatur quamdiu est calida, et cum infrigidata fuerit, apponatur 
alia calida et sic fiat, donee ficus incipiat albescere. Deinde fiant 
tortelli de nasturtio aquatico vel viridi et cortice arboris nueis: illi 
tortelli super ficum comprimantur vieissim calefacti donec aequalis 
fiat corio sano gibus fici et bene permittatur exire humor putrefactus. 
Deinde pulvere calcis vivae vel pulvere cretae cum qua fiunt per- 
gamena, ficus impleatur et ferro aequalis latitudinis cum ficu combu- 
ratur usque ad carnem vivam et corium sanum cavendo diligenter ne 
nervorum aliquis qui forte ibi est vel musculus vel membrum sive 
iunctura aliqua ferro tangatur: et tunc fimus bovis recens vel stercus 
galli vel columbae cum sapone bene tritum et commixtum per duos 
dies alligetur: et tunce cum aliquo unguento calido per diem semel 
inungatur ut pentamiron vel aliud simile donece sanetur: et tune ali- 
quamdiu aqua frigida lavetur et foveatur locus. 

Si autem gybus fiei fuerit latus in summitate secundum longi- 
tudinem et latitudinem et iuxta sanumjcorium fuerit strietus, aceipiatur 
unum fillum de serico et seta vel pilus de cauda pulli equi virginis 
quinon coierit: ethaec simul cocta prius et complicata, fiant corda cum 
qua corium fiei strietissime ligetur: etsilaxetur, iterum religetur donec 
cadat per seipsum id quod in ligatura apprehensum est. 

Si autem iterum ficus renascatur, tunc oportet eirculum pastae 
vel argillae tenacissimae sicut superius diximus cireumponere inter 
sanum locum et laesum et findere ficum et mel calidum infundere 
quia illud est mundificativum providendo diligenter ne mel calidum 


20 


30 


40 


2 


3 


3 


4 


o 


or 


0 


Dr 


oO 


per sanam pellem distillet: et post paucam moram tam mel quam 
eireulus abstergantur et sanetur locus laesus sicut superius dietum est. 

Si autem tales nascentiae in corpore equi multae crescunt, 
oportet quod secundum suae fortitudinis proportionem minuatur. 

Si autem forte locus sic laesus nervosus fuerit, cavendum est ne 
nervus aqua frigida lavetur: quia nervus ipse frigidus est per naturam 
et ex aqua in stuporem vertitur et putrescit:! et si necesse fuerit quod 
nervus ipse incidatur, melius. est praecidere quam pungere vel lapide 
conterere: quia nimius dolor puncturae impedit sanitatem magis quam 
praeeisio nisi sit de nervis magnis qui abscidi non possunt. Cura 
autem nervi sie laesi calidis debet fieri et periora = tivis, sicut cum oleo 
et sa[ln]gimine et melle bene coctis, quibus fomentari debet locus: et 
fiat emplastrum de pulvere bacarum lauri et cimini et commisceatur 
mel et apponatur, et foramen aperturae apertum servetur, donec totum 
egrediatur pus. Si autem nervus lapidis percussione vel casu equi 
vel alia de causa obtundatur et stupescat, prius cum aqua et cinere 
ligni calidis fortiter fricetur et fomentetur et comprimatur et deinde 
unguento calido quod haberi potest ungatur et fortiter fricetur. Si 
vero caro sit vulnerata et nervus collisus ac putridus effectus, em- 
plastrum factum de farina fabae vel ordei cum melle et vino insimul 
coctis donee inspissentur et super dolorem appositum iuvat. 

Adhuc autem emplastrum factum de melle et radice ebuli et 
alteae et brioniae et lilii super dolorem nervorum ligatum multum 
confert. Attendendum etiam quod si nervus per longitudinem vel 
obliquitatem ineidatur, non de facili consolidatur et forte impossibile 
erit ipsum consolidari. Cum autem talis ineisio aliquando facta fuerit, 
longi vermes terrae qui lumbriei terrae vocantur, accipiantur et bene 


contriti cum melle commixti calefiant ad ignem et parum calefiacti‘ 


nullo alio mediante medicamine apponantur: hoc enim iuvat. 
Venarum ineisio aliquando fit in equo et hee inciduntur per 
medium sieut inciditur lignum cum serra. Ne ergo tune sanguis vel 
reuma ad membra fluat debilia sicut sunt oculi et pedes et cetera 
membra, haec ergo incisio sic fieri debet. Corium in loco incisionis 
primum aqua calida fomentatum et a pilis primo rasum manibus diu 
fricetur, ita quod aperiatur aliquantulum et tunc ab alio corio ele- 
vatum findatur corium secundum longitudinem venae quae findenda 
est, et tunce vena a carne separetur et findatur: et si grossa est et 
repleta, extrahatur ex fissura sanguinis quantum sufiicit, et tunc ele- 
vetur cum sude mollis ligni ad spatium duorum digitorum et tunc filo 
molli ligetur ex utraque parte eius quod abscidendum est: et quando 
facta fuerit praecisio, capita venarum ex utraque parte aliquantulum 
adurantur et tam filum quam capita venarum extra vulnus dependeant 
ut vena quae inter ligaturas est putreiacta, leviter abstrahi possint 
tam fila quam partes abseissae venae. Si autem sanguis in aliquo 


64 


fol. 369r 


65 


66 


67 


fol. 369v 


membro et praecipue in pede congregatus fuerit, antequam extrahatur 
debet vena ex inferiori parte ligari et non ex ea parte quae ad cor 
dirigitur et tune aperiri et sanguis exibit. 

Si nervi aut musculi spatulae ex punctura calcaris vel ex alia 
causa laedantur vel etiam inflentur, radantur primo pili in cireuitu, et5 
tunc calido oleo vel sagimine lardi saepe locus laesus ungatur: et 
tunc folia absinthii vel eiusdem teneri ramusculi vel ebuli bene con- 
terantur et cum buthiro conficiantur et emplastrum inde factum 
superligetur et foramen puncturae aliquamdiu apertum detineatur et 
sie curabitur. 10 

Si autem huiusmodi inflatio sine adiutorio medicaminis diu stans 
inveterata fuerit, corium in fine ad duas extremitates ubi inflatio desinit 
caute aperiatur et zona immittatur cavendo de nervis et venis, et haec 
moveatur donec pus collectum extractum fuerit. 

Si autem iuxta collum ex punctura spatulae aut lateris inflatus ı5 
fuerit equus, oportet quod inzonetur in pectore: et tune cavendum 
est ne nimis prope spatulam haeec fiat inzonatio. 

Inflatio autem frequenter fit, quando aqua frigida per puncturas 
intra corium equi ex motu calefacti intraverit, et postea per duos vel 
tres dies sine labore et sudore quieverit. Cura autem est quod prius 20 
locus inflatus cum ebulo aut livistico aut absinthio bene suffumigetur, 
ut laesa loca bene sudent: deinde furfures tritici in faece vini vel 
bonae cervisiae vel suco ebuli vel foliorum sambuci commisceantur 
usque ad spissitudinem et sic loco laeso alligentur: et tunc duae vel 
tres zonae si opus est inter spatulas et ylya equi caute ne nervi» 
laedantur immittantur: quia nisi caute fiat, nervus qui a virga usque 
ad pectus per medium ventrem descendit, aut magna vena lateris 
laedetur. 

Si autem equus inter cingulas ex eo quod nimis einetus diu 
pergit, laedatur aut forte in vena lateris pungatur et propter stric- 30 
turam puncturae sanguis emanare non potest, et forte ex hoc inflatur, 
oportet quod post quinque dies quando maturum est pus, apertura 
corii pus extrahatur ita quod digitorum compressione noxius humor 
exire compellatur. 

Est autem morbus equi quem quidam radunculum vocant: est 3; 
autem tumor latus rubei coloris occupans cutem et carnem usque ad 
profundum cum ingenti continuoque fervore et cutis pulsatione loci 
illius: = et hie fit in vulneribus et in puncturis nervorum ac muscu- 
lorum atque in magnis laesionibus dorsi et lateris animalis, aligquando 
etiam accidit sine aliqua extrinseca laesione: sicut etiam in homine 40 
aliquando accidit in loco in quo confluunt humores, quamdiu humo- 
res confluentes sunt in motu et manentinfervore: tali autem membro 


25 ante ne del. nec m. 1. 


or 


10 


15 


20 


30 


35 


40 


non convenit nisi frigidis tangi ne membro illi vel vicinis dolores 
maiores eveniant: vel ne forte ad interiora humores confluant et 
mortem animalis inducant, si calida apponantur quae attractiva humo- 
rum esse dinosceuntur. Oportet igitur humores sic confluentes em- 
plastris repercussivis repellere et evaporativis educere, aut' compri- 
mere aut desiecare. Naseitur autem haec infirmitas ex sanguinolentis 
humoribus superhabundantibus ad laesum locum defluentibus propter 


debilitatem a se repellere non valens, nec ad evaporationem aut ad 


saniem mutare. Diversificatur autem radunculus secundum diversi- 
tatem qualitatis et naturae humoris qui in corpore dominatur. 

In eura autem ante omnia oportet cognoscere originem omnium 
causarum, ut secundum quod causa postulat, medicamina adhibeantur. 
Oportet igitur seire quid in principio et quid in augmento, quid in statu, 
quid in declinatione singulis causis adhibere conveniat et maxime in 
tumoribus: quia tumores in diversis membris ex diversis aceidunt cau- 
sis: etideo gravia pericula et multotiens instabilia corpora efficiunt nisi 
diligenter congruis succeurratur medicaminbus. Si autem sanguinem 
subtrahit propter plenitudinem conveniat, minutio fiatin contraria parte 
doloris, hoc est si inferior pars dextrae molestetur, de superiori parte 
sinistrae sanguis extrahatur. Si vero superior pars molestetur, extra- 
hatur de inferiori sinistrae. Et hoc intelligendum est si fluxus est in 
prineipio velin augmento. Si autem est in declinatione vel in statu, fiat 
subtractio de proximo membro illius partis. Verbi gratia si tumor in 
femore vel genu descenderit, fiat minutio in pede. Si vero tumor ex 
multo tempore, iam transacto fervore et impetu doloris minuatur, atque 
color mutetur, et tamen spissus humor grossitudine sua loco inhaereat, 
quasi quiddam glutinosum et aliter non possit auferri, locus aliquan- 
tulum profunde scarificetur quando equus est calidus, et tunc spissus 
humor et sanguis appositione ventosae extrahatur: et tune sieut 
vulnera curentur ipsae plagae scarificationis. Fit autem medicamen 
emplastri generalis quod optime facit ad secandos omnes tumores, 
scarificationes, radunculos, dolores et adustiones ferro factas et duras 
et ad calidos tumores infrigidandos ac mollificandos. Sumatur absinthii 
pars aliqua cum vitello ovi et cum tantumdem puri sagiminis et com- 


misceantur et modicum subtilissimae farinae ordei velavenae addatur. 


et loco doloris in hyeme calidum, in aestate frigidum apponatur. 

Est etiam aliud emplastrum quod radunculum curat et tumores 
et vulnera sanat: et hoc est quod duae mensurae suci api et duae 
vini cum una veteris anxungiae a sale mundatae commisceantur, ita 
quod anxungia liquefiat et per vasa coletur: tunc enim sal in fundum 


13 principio corr. ex -iu m. 2 25 ante fervore del. minore m. 1 
26 ante mutetur del. minuatur m.1 29 ante extrahatur del. scarificatur m.1 
34 sagiminis in marg. pro deleto sanguinis m. 1. 


69 


fol. 370r 


descendit: et cum factum fuerit frigidum, duae mensurae crudi mellis 
sibi commisceantur et hiis omnibus flos farinae triticeae usque in- 
spissationem addatur, et hoc calidum radunculo apponatur, et valebit. 
Fit etiam emplastrum ad tumorem dispergendum cute integra existente. 
Porri igitur gracilibus radicibus abiectis, subtilissime secentur, et in5 
sagimine frigentur et calidum hoc alligetur. 

Est adhuc aliud emplastrum ad tumorem repellendum et com- 
primendum ubi cutis est integra radunculi. Sumantur tres mensurae 
fimi arietis qui numquam aqua madefactus fuerit, et duae mensurae 
suci herbae benedictae sive gariofilatae et tantumdem crudorum ovo- 10 
rum vitelli et una mundi sepi arietis et una floris farinae siliginis vel 
irumenti et haec omnia bene commisceantur etaliquantulum coquantur 
et calidum totum alligetur. 

Stranguilina dieitur infirmitas eo quod omnes meatus gutturis 
equi per quos hanhelitus ad nares a profundo pectoris dirigitur, cum 15 
tussis gravedine constringit. Fit igitur ex putrida esca et contraria et 
ex aqua nimis spissa. Fleuma enim in pectore et corpore equi coad- 
unatur et in eo multa otiositate. Fit etiam aliquando ex sSicea esca 
cum pulvere comesta vel ex potu nimis frigido, vel etiam in tempore 
trigido quando nimis de eo equus sumserit et post illud sine cale- 20 
factione vel sine coopertorio in frigido loco steterit, et maxime si 
ante hoc lassus fuerit et vacuus ab esca. Sanguis autem nullo modo 
attrahatur donec fleuma maturatum fuerit et reuma per os et nares 
sine tussi desinat et hanhelitus seecundum morem sani exeat animalis. 
Quod si sanguis forte fluat, humor difficile excoquitur ex frigiditate 35 
quae contingit ex sanguinis inopia nisi valde in eo sanguinis habunda- 
verit. Haec autem infirmitas equum ad perniciem eito dedueit, si cito, 
hoc est infra octo dies laboraverit. Est autem «) attendendum quod 
in hac equus laborans infirmitate frequenter infra duodecim dies evadit 
vel in morvellam transibit et tunc periclitabitur. Sie igitur dietis de 30 
causis aceidit stranguilina. 

Aceidit autem etiam aliquando ex nimia frequentatione alterius 
equi stranguilinam patientis propter hanhelitum, sieuit iam ante dic- 
tum est. 

Cura autem huius infirmitatis est quod aceipiantur cortices alni 35 
arboris quae crescunt super ripas aquarum et bene mundentur ab 
exterioribus superfluitatibus, et ponantur in olla nova et aqua clara 
superfundatur, quae bulliat fere usque ad consumptionem et iterum 
alia et tertia similiter infusa bulliat usque quod fere consumatur et 
tunc id quod remanet cum sagimine lardi quae tantumdem sit sicut 40 
aquae: et hoc totum colatum bene et depuratum in disco vel alio 
vase ponatur et cum aliquo instrumento in nares equi ponatur, et 
caput equi capistro vel freno fortiter sursum ligetur doneec liquor a 
naribus in caput decurrat: et tunc pascatur herbis calidis aliquibus 


2 


3 


4 


or 


oO 


or 


0 


[37 


o 


quae calefacere et extenuare possunt humores. Furfures etiam ad 
hoc plurimum valent. Si autem hyemps est, comedat herbam quae 
dieitur seneciones et pultem tenuem de fritici furfuribus cum aqua 
calida. Si vero stranguilina ex frigiditate capitis vel tussis sicca 
pectus equi concutiat, herba quae dicitur semperviva trita cum aqua 
ad trasglutiendum ei detur tribus diebus. Odorifera etiam calida 
iuxta ipsum ad calorem excitandum ponantur, et quae interiora 
humectent. Adhuc autem folia ebuli et seneciones tritae imponantur 
ei et valent. Adhuc autem tegulae calidae et alia calida super eum 
ponantur et praedicta herba et panni linei humidi, quibus tegulae 
eireumvolvuntur, equo circumponantur et herba etiam in vase ponatur 
et nares equi inde sufiiumigentur et cooperiatur caput equinead alium 
loeum nisi ad nares possit evaporare, et sie diu sufiumigetur: et si 
fumus forte nimis cito deficiat, aqua calida naso imponatur: deinde 
ante aliam escam radix malvae cocta et contrita cum butiro quod 
non est salsum vel cum sagimine commixta in collo equi ut trans- 
glutiat ponatur, et pultem factam de foliis malvae et senecionum et 
detur equo. Adhuc autem valet in casu isto quod zonae lini vel ca- 
nabi bene mundati ponantur per collum equi ex utraque parte cannae 
gulae ita quod zona a zona distet spatio trium digitorum: et hee zonae 
dimittantur donee cadant per se vel donec a stranguilina equus sanetur. 

Cancer morbus est equi qui corium late comedit cum carne, et 
est coloris fusci eo quod ex nigro et spisso sanguine generatur. Si 
autem hie morbus labium equi comedat, semen canabi valde desiccetur, 
et pulvis subtilissimus inde factus superaspergatur bis in die donec 
sanetur. Interim autem ab omni aquae humec&lt;ta)tione praeservetur, 
et sanguis sinistrae partis colli si necesse est extrahatur. 

Frenes morbus vocatur eo quod in eo morbo maxima discursio 
humorum renes equi mordicat et immobiles facit: bestia vero ipsa 
sicut ex gutta caduca ad terram cadit, et sic humores ad cor discur- 
runt: et ideo cito aliquando infra duas horas moritur. Haec autem 
passio saepius in calido quam in frigido aceidit tempore propter hu- 
morum calefactionem. 

Est autem cura huius infirmitatis quod vena grossa quae est 
intra ambas coxas, et vena quae sub cauda est, per spatium longitu- 
dinis quatuor digitorum a natibus incidatur ut sanguis a natibus ex- 
trahatur. Et hoc fiat cito quia differre evacuationem in tali passione 
est periculum. Sanguis autem usque ad defectum fere fluere sinatur, 
quia immoderata repletio immoderata indiget evacuatione. Si autem 
renes debiles post aliquot dies convalescere non valeant, duae cocturae 
per medium renum equo fia&lt;n)t et cerefolium coctum cum adipe tri- 
tum saepe desuper imponatur ne adusta loca sine pilis appareant. 

Cornu vocatur infirmitas, eo quod corium in carne dorsi vel 
sola caro antea laesa videatur sicut cornu indurata. Solet vero 


fol. 370v 
4 


1388 Alberti Magni de animalıibus 


contingere cum equus ex nimia sarcina laeditur et inflatur, et quando 
grave honus super se tulerit, antequam inflatio sedetur. Aceidit etiam 
aliquando cum tergum laesum sit et inflatum et excoriatum et ante- 
quam omnino sanetur, equitatur et ex multo labore tergum multum 
sudet calidum et humidum sudorem. Cum autem hoc aceidit, oportet 
quod per tres vel quatuor horas sella non remota stare in pace di- 
mittatur donec tergum sit infrigidatum et iterum sic sella remanente 
iterum equitetur: quia aliquando cornu aceidit cum pili tergi nimis 
longi sunt, quia tunc sudore coadunantur et villosi efficiuntur et forte 


5 


aliqua dura res sicut lapis vel lignum vel pannus involutus est inter 10 


sellam et dorsum, et tunc titubat pondus, « et laeditur equus. 

Si autem radunculus in cornu aceiderit et latera et dorsum 
occupaverit, antequam cornu totum aut in maiori parte auferatur, 
animal moritur aut vix evadit et cum magno labore. Est autem cura 
huius infirmitatis ut pili primo eireumeirca radantur, et si cornu sine 
apertura sit et radunculo quod per totum cornu scarificetur multis 
scarificationibus et in profundum ut laesus sanguis possit exire. Si 
autem inflatura sit diu inveterata, tunce per duas horas aqua calida 
locus fomentetur ante scarificationem, in qua aqua apium vel elle- 
borus vel myr quod alio nomine morsus gallinae vocatur, sit decoctum 
ut sanguis subtilietur. Postea emplastrum factum de ebolo et apio et 
foliis sambuci bene contritis cum modico sagiminis vel vino calefactis, 
calidum superligetur aut emplastrum factum cum suco morsus gallinae 
vel senecionum vel subtilissima farina siliginis vel frumenti cum qua- 
tuor vel quinque ovis calidum apponatur, et post hoc corium cornu 
cum candenti subula per diversa loca perforetur, et postea cum gTosso 
panno canabi vel lini cornu tegatur ita quod pannus cornu undique 
quatuor digitorum latitudine excedat, et postea frustum lardi baculo 
de corilo vel salice infixum super flammam accendatur ita quod sa- 
gimen per baculum decurrens per pannum cornu superpositum loecis 
perforatis in cornu instilletur ita quod ad interiora per pannum pe- 
netret, et postea alio panno mundo super priorem pannum supposito 
equitetur donec equus sudet bene: postea si necesse fuerit de eodem 
sagimine in aliquo vase collecto equus cum penna inungatur in loco 
cornu donee penitus evelli valeat, et postea testudines cum suis conchis 
contritae desuper emplastrentur, donec cornu solvatur: et si necesse 
sit eum equitare, interim emplastrum auferatur. Ablato autem cornu, 
uleus cum stuppa non multum ineisiva, sed bene mundata semel in 
die impleatur: stuppa enim lini vel canabi magnam habet efficaciam 
ad ulcera vel vulnera mundanda et sananda et ne caro mortua inna- 
scatur: sed caveatur ne stuppa madefiat. 


11 post equus: Item manipulus m. 1 20 myr cf. de veget. ed. Jessen 
2&gt;429. 


15 


20 


10 


15 


25 


30 


35 


40 


Caro mortua in vulnere equi nascitur cum cura vulneris 
prolongatur, aut non congruis curatur medicamentis. Signum autem 
huius est infirmitatis, quod haec caro aliquando cutem transcendit et 
alii carni non assimilatur et in tactu non sentit de facili. Si ergo 
cutem transcendat et dura sit, rasorio acutissimo usque ad bonam 
carnem incidatur nisi venae vel nervi impediant vel urtica Graeca 
immittatur: haec enim corrodit carnem mortuam. Deinde fimus bovis 
recens apponatur vel stuppae cum vitellis ovorum madefactae usque 
in tertium diem alligentur, ita tamen quod ante hoc ferro candenti 
vulnus aliquantulum excoquatur, et postea saliva ponatur. 

Caro etiam mortua sine ferro deponitur hoc modo. Aceipiantur 
tres partes caleis vivae et duae concharum ostreorum et una salis et 
una cornu cervi et subtilissime conterantur et commisceantur cum 
forti lixivia vel urina hominis melior tamen in hoc est urina pueri 
virginis et commixta formentur in modum panis et in furno deco- 
quantur et postea in pulverem redigantur, et hie pulvis semel per 
diem super carnem mortuam apponatur. Si autem in aliqua parte 
vulneris ceitius caro viva appareat quam in alia, illa pars in qua viva 
caro apparet, stuppa aliquantulum madefacta cum saliva impleatur 
et alii parti pulvis inieiatur donec ubique caro viva appareat: deinde 
stuppae madefactae aliquantulum in butiro vel sagimine apponantur 
donec viva caro cuti sive corio coaequetur. Et postea sicut superius 
de sanatione vulnerum dietum est, sanetur. 

Dieunt etiam quidam quod qui recipit ossa crurium vel lateris 
equi, et cornu cervi vel arietis et veteres scissuras soliarum de coriis 
et unumquodque per se teratur, et pulvis fiat de quolibet et de cuius- 
libet pulvere aequaliter aceipiatur, et bene commisceantur, et ad utili- 
tatem reservetur, quia multum exsiccat vulnera et rodit carnem mor- 
tuam. Quidam etiam hiis apponunt origanum et corticem quercus. 
Si vero oporteat animal interim sarcinam ferre, tunc interim stuppa 
et emplastrum auferatur et peracto labore vulnus cum vino calido aut 
urina aut aqua maris vel salsa aut aqua in qua origanum vel apium 
vel marrubium vel ebolus cocta sint, calida locus lavetur et iterum 
de supradietis aliquod alligetur. 

Est iterum emplastrum ad malam carnem auferendam, si albumen 
ovorum et vetus sapo liquefiant et cum pulvere caleis vivae desuper 
ponantur bene commixta et mediocriter spissa et festinanter super- 
posita, et valebit. 

Farcina est infirmitas a farciendo dieta quae ex nimia carnis 
humectatione et immoderata repletione vocabulum sumpsit: quam 
quidam vermem vocaverunt, eo quod superfluus humor in carne et 


12 ante duae del. una uel m. 1. 


Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 88 


76 


fol. 371r 
77 


1 


1390 Älberti Magni de animalıbus 


cute foramina faecit quasi foramina vermium. Naseitur autem ex san- 
guine reumatizante extra venas frequentius. Aliquando etiam nasecitur 
ex magna plaga vel ictu et livore, si haec infra duos menses curata 
non fuerint et sint in loeis concavis et inter spatulas et in lateribus. 
Aliquando etiam nascitur ex morsu alterius equi farcinam patientis. 5 

Est autem curatio istius citius providenda diligenter et quam 
eitius quia si in musculosis et nervosis et ossium iuncturis et locis 
cavernosis contingat, difficulter curatur. Sie ergo curetur: conside- 
retur enim si infirmitas in anteriori corporis contingat et ex sanguinis 
habundantia, econtra tunc de vena colli minuatur: deinde tres mani- 10 
puli gariofilatae et tres plantaginis et tres agrimoniae et unus radieis 
raphani et cum aqua puthei vel foveae parum humectentur et dentur 
equo ad gluciendum aut emplastrum factum de gariophilata et radice 
raphani aequaliter acceptis et cum modico veteris saponis vel mellis 
contritis super foramina pilis abrasis alligetur. Vel de pulvere atra- 15 
menti adusti et caleis vivae, et saponis et aliquanto melle pulvis fiat 
et intra foramina ponatur: et hoc fiat bis in die in mane et in sero 
donec infirmitas desiccetur. Si autem sint nimis strieta foramina, cum 
rasorio aliquantulum amplientur, et interim stramen ordei vel frumenti 
vel fenum comedat equus et ab avena custodiatur et a potu aquae. 20 
Si autem locus non in cavernis ossium vel musculorum fuerit, sed in 
loco carnoso, tune autem cum rasorio incidere et denudare omnem 
occultam carnositatem usque ad profunditatem farcinae melius est, 
quam foris ponere emplastrum ac postea cum ferro calido adurere 
locum, et deinde emplastrum de farina ordei vel siliginis et vitellis 25 
ovorum et agrimonia vel porris contritis bene factum apponatar. Qui- 
dam etiam omnia foramina furfuris pulte implent et deinde subula 
calefacta usque ad finem foraminis adurunt. 

Si equo grana ordei vel alicuius alterius bladi dentur aut ali- 
cuius leguminis grana pro pabulo ministrentur, et haec grana nichil 30 
penitus aut parum masticaverit et sic ventrem suum superimpleverit, 
calor naturalis stomachi pro nimia repletione illa non potest digerere, 
neque caput suum bene sursum tenere, sed illud nimis a se extendit 
et sitiens nimis potare desiderat: propter quod multi peritiam equo- 
rum habentes suis equis post multum laborem primo dant escam 35 
paleae vel feni antequam potent, et deinde grana sparsa ante eos bis 
vel ter paulatim proieiunt ex quibus non multum simul aceipere pos- 
sunt donec fame aliquantulum remissa bene commasticare consuescant: 
et si annona quam dant nimis dura sit, illam ter vel quater bene 
humectant. Si autem sicut praedietum est equus superadimpleatur, 4 
eura eius est ut a potu custodiatur donec egerat et urinam faciat: et 
si dieto modo a potu non servetur, ex nimia inflatione granorum et 


20 fenum supra del. feniculi m. 1. 


an 


10 


1 


Li 


30 


35 


40 


humiditate aquae suffocabitur, aut fluxum ventris patietur, et multum 
laborabit in illoe. Si autem in uno die vel duobus stercus vel etiam 
urinam non emiserit, duas partes radicis ebuli vel sambuci et unam 
radieis flammulae et unam malvarum accipe et in aqua bene coque, 
et decolato illo potus equo detur ad quantitatem &lt;s»&gt;eiphi unius et 
deinde equus parum laboret ut calefiat, et deinde cooperiatur:! et si 
infra sex horas non egerit, alius &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;eiphus supradictae decoctionis 
detur eidem. Sunt tamen quidam qui ipsa die manum per posterius 
equi immittentes grana attrahunt et sie viam aperiunt, sed primum 
est rationabilius et salubrius. 

Vermes aliquando in ventribus equorum superhabundant: et 
huius infirmitatis signum est quod frequenter equus super latera volvi- 
tur et ventrem pedibus posterioribus scalpere nititur, et pili in eo quasi 
in horripilatione stant erecti et gracilior efficitur solito: et nisi eito 
succurratur antequam vermes intestina perforent, raro aut numquam 
evadet. Nascuntur autem ex mala esca cum potus inopia. 

Huius autem infirmitatis haec est cura, quod omnia intestina 
iuvenis gallinae accipiantur, et integra et calida in collum equi pro- 
iciantur, et caput equi sursum teneatur, donec illa transgluciat, et sie 
per tres dies semper in mane fiat, nec permittatur interim aliquid 
comedere aut potare nisi parum aut nichil usque ad horam nonam. 
Item manipulus  unus sambuei et unus ramusculorum miricae valde 
in aqua coquantur et aqua per pannum colata infra corpus equi pro- 
iciatur si non vult potare. 

Quidam etiam periti in marescallia extremitates savinae et 
abrotani et genestae minutatim fractas pabulis equorum permiscent 
ut comedant, et aquam salsam dant ad potandum. Adhuc tres mani- 
puli vel quatuor siliginis per unam horam in aqua iacere permittantur 
et postea idem manipuli in aliquo loco ad quem ventus accedere non 
potest super nudam terram deponantur donec pullulare et germinare 
videantur, et postea minutatim secentur et successive per tres dies, 
ita quod quolibet die unus manipulus equo vacuo ventre ad comeden- 
dum proieciatur. 

Et si equus mingere non potest et minus hylaris fit solito, et 
tumor apparuerit in ventre eius, pro certo periculum vitae portendit. 
Aceidit autem haec infirmitas aliquando cum diu perrexerit post appe- 
titum mingendi et mingere non est permissus. Aliquando etiam accidit 
ex subita frigiditate post nimium calorem et aliquando ex alio aliquo 
accidente. Curatur autem tunce per hunc modum. Accipiatur mani- 
pulus unus radieis achori et unus eboli et unus agrimoniae et unus 
apii vel cer&lt;e&gt; folii et in aqua fontis bene coquantur, et postea ex 


22 Item man. cf. p. 1388 not. 11 34 ÜÜ super 7 scriptum esse vide- 
tur. Et siP SiD. ante mingere del. postea m. 1. 
88 * 


79 


fol. 371v 


s0 


82 


illa aqua duo aut tres &lt;nowiki&gt;&lt;s&gt;&lt;/nowiki&gt;ciphi in gulam equi proieiantur ut transgluciat. 
Deinde ducatur per campum cursu mediocri donec sudare incipiat et 
postea cum palma sub ventre circa ylia cito et fortiter fricetur et 
ducatur in locum in quo equi mingere solent: et hoc saepius fiat donec 
mingat: et deinde iuxta rivos fontium aut in pratis pascatur. Atten- 
dendum autem est quod equus quanto maioris est vacuitatis, tanto 
magis se extendit ad mingendum: et ideo cavendum est ne post talem 
extensionem cito cursitetur: quia forte nervus aliquis exiliret de loco 
suo vel debilitaretur ne prius per paulativum motum in statum membra 
redirent post talem extensionem. 

Prurigo dieitur a pruriendo vel ardendo, et in hac equus se 
dentibus mordendo scalpere desiderat et assidue stare delectat. Nascitur 
autem ex putrido sanguine et ex combusto cum sanguinoso fleumate 
immixto, et praecipue quando equus in autumno cum parva esca et 
potu nimis laborare compellitur et postea cito requiescit et post ma- 
ciem cito sine minutione pingueseit et quando cito post laborem et 
sudorem, in nocte non tegitur et non bene tergitur et post purgatur. 
Aliquando etiam nascitur ex subita infrigidatione, quando post laborem 
et sudorem in frigido loco vel aere frigido stare non tectus in pace 
dimittitur. 

Prurigo vero primo iuxta carnem in collo parvis incipit ulceribus 
et per totum corium et corpus depilato equo se diffundit: et nisi cito 
succurratur, in scabiem convertitur. 

Est autem huiusmodi infirmitatis cura quod si sanguinis habun- 
dantia in causa fuerit, equus est minuendus et sagimine calido loca 
prurigentia fricanda, et die tertia cum lexivia bene lavandus est equus: 
et lexivia fiat de cinere vel favilla manipuli ordei adusti et aqua. 
Potest etiam fieri ablutio forti cervisia vel aqua in qua marubium vel 
mirica vel herba benedicta quam quidam cicutam vocant, vel grana 
ederae vel ramusculi ebol iet summitates in quibus vigeat adhuc virtus 
naturalis, et haec omnia diu sint cocta et exinde loca pruriginosa bene 
abluantur: et cum purgatorio quod strigilem vocant bene fricentur, 
et postquam desiccata fuerint loca, sequenti die bene ungantur de 
unguento quod fit hoc modo. Radices rubeae campestris et radices 
cicutae accipiantur et cum iam antedicto liquore coquantur donec 
mollescant, et postea quod durum est radicum, abiciatur et molle cum 
veteri anxungia bene commisceatur, et de illo ad solem vel ignem 
equus in locis pruriginis perungatur. Adhuc ad eamdem curandam 
pruriginem, sumatur nasturtium aquaticum et marubium rubeum quia 
istud est maioris efficaciae et cum fuligine haec bene trita commisce- 
antur et ex illis equus in loco laeso bene fricetur. 

Scabies quaedam infirmitas est in cute equorum et dieitur 
scabies, eo quod squamas sicut sunt piscium vel ferri purgamenta a 
se emittat. Nascitur autem ex nimio et putrido sanguine et ex eisdem 


a 


10 


20 


25 


30 


40 


or 


1 


o 


2 


oO 


30 


35 


unde solet prurigo nasci accidentibus. Fit etiam aliquando ex usu 
alterius equi scabiosi cum se dentibus invicem &lt;q scalpserint. Aliquando 
etiam contingit ex hoc quod escam simul aceipiunt, et de uno loco in 
quo primo pabulum sumpsit scabiosus, postea comederit alius, aut 
forte si ad eumdem locum successive se coniricant aut de eodem 
panno vel strigile successive purgantur scabiosus et sanus. 

Curatur autem haec infirmitas per hunce modum: si enim fortis 
est scabies, oportet quod primum equus minuatur: deinde cum strigile 
purgentur loca scabiosa donec aliquantulum sanguinent, et postea 
forti lexivio saepe laventur. Hoc autem lexivio fit hoce modo: Acci- 
piantur tres partes cineris de fraxino, et duae de favilla straminis 
fabarum, et una calcis vivae, et bene commisceantur, et deinde vasi 
foramen in fundo habenti imponantur et bene conculcentur et coagi- 
tentur: et id quod per foramen subtile exierit colatum per cinerem, 
in puro vase colligatur: et si vis probare si bonum sit quod fecisti, 
ovum gallinae suaviter in filo ligatum in medium immitte:! et si susti- 
netur ovum, bonum est, sin autem profundatur ovum, non valet, sed 
malum est quod feeisti: et hanc lexiviam quidam vocant capitellum. 
Et cavendum est valde ne tam fortis lexivia ad sana loca deveniat 
quia cito depilaret ea. Postquam autem locus laesus a lotura tali 
desiccatus fuerit, locus ad solem ungatur vel ad ignem de unguento 
quod reeipit pulverem sulfuris, aluminis, ellebori nigri aequaliter Ii- 
bram et semis, et pulveris herbae quae dicitur pes equi sive ungula 
caballina, et argenti vivi uncias tres aequaliter, anxugiae veteris li- 
bras tres: et coniieiatur sic: Argentum vivum cum modica anxugia 
conteratur donec colorem suum amittat: deinde pulveres iam dicti 
cum reliqua addantur anxugia et simul terantur atque bene commisce- 
antur et usui totum sic confectum servetur. 

Fit etiam oleum ad scabiem sanandam per hunc modum: Aceci- 
piatur interior cortex qui est inter lignum et exteriorem corticem 
arboris quam quidam bul vocant, quae Latine mirica a quibusdam, 
a quibusdam autem dieitur fibex, et cortex proprie liber vocatur, de 
quo candelae fiunt aliquando ad illuminandum: et depuratus cortex 
per parva dividatur, et in ollam novam in fundo tria vel quatuor fora- 
mina habente et desuper bene tecta ponatur et ad ignem lentum po- 
natur: sitque sub lare alia olla suffossa nova et bene vitrata ut li- 
quorem qui in ipsam stillaverit sine combustione retineat, et directe 
stet os eius sub foraminibus ollae alterius: deinde duae partes ar- 
gillae tenacissimae cum quarta parte stercoris equi bene conterantur 


32 cf. de vegetab. VI 107 al.,; de animal. v. ind. 


2 ante scalpserint ödem vocabul. deletum esse videtur 5 se sup. 
lin. m. 2 10 lexivio corr. in lexivium m. 3 14 colatum per cinerem 
sup. lin. m. 1 20 post laesus del. ad so m. 1. 


fol. 372r 


33 


st 


fol. 372V 


55 


et ex illa argilla ostia ollae ubi ad ollam coniungitur, optime lineantur 
ne flamma in eam possit introire vel fumus vel evaporatio aliqua 
exire: et si fumus per aliquem exit locum, iterum de argilla liniatur. 
Postea circa ollam superiorem ignis de carbonibus fiat vel siceis lignis, 
et tunc olla inferior post ignem talem de terra tollatur, et de hoc 
quod in ea est, calido loca scabiosa equi perungantur cum panno in 
illud oleum immisso. 

Adhue autem fit oleum de cornu cervi comminuto et de cola- 
turis factis de suco ligni fraxini, et de medulla sicca sambuei, et de 
suco silvestris mali arboris, et de cortice nigrae spinae de qua fit 
incaustum, praediecto modo cum duabus ollis extractum. Multum autem 
istud oleum valet contra omnem equorum scabiem et contra omnem 
cutis infirmitatem. Cum autem ungitur equus, tribus vicibus vel plu- 
ribus ungatur per diem si necesse fuerit, et a die unctionis usque ad 
sextum vel nonum diem, custodiatur ne unguentum lavetur vel coniri- 
catione corporis deleatur. 

Est et alia equi infirmitas, quae superos vocatur quando collectio 
aliqua in membris siceis colligitur, et calore naturali et calore motus 
equi ad modum ossis induratur. Nascitur autem superos praecipue 
in membris siceis quibus fortis motus exercetur, et nascitur in loco 
iuneturarum eo quod calore motus nutrimentum melancolicum nimis 
ad ossa attrahitur: quod iuncturae quia multum est a se expellunt, et 
caloris eflicacia exsiccat et indurat iuxta iuncturas, et ex hoc rigescunt 
nervi, et motus iuncturae laeditur quia quae laxa fuit, strieta ex su- 
perosse efflicitur, et equus ineipit claudicare. Cum autem primum ge- 
nerari ineipit, ceitius consideratur quando tibiae equi lavantur, quia 
tunce apparet colleectio 7 humorum in tumore iuxta iuncturas laxas 
quando pili ex humore aquae deprimuntur et coniacent. Est autem 
aliud signum antecedens istud quando scilicet calet sensibiliter crus 
iuxta iuneturam plus quam alia loca corporis: hoc enim signum est 
quod superos ibidem calore attrahente &lt;incipit&gt; erumpere. Equus autem 
sic dispositus ad superos vel habens ipsum, crure saepe cespitat et 
impingit ad loca aspera propter difficultatem flexionis. 

Curatur autem secundum hunc modum: Stantes pili prius abra- 
dantur: postea vero cum unguento pentamyron multotiens ungatur et 
bene fricetur, et calida tabula de cornu cervi cum buxo saepe super- 
ponatur, ut unguentum calore illius bene ad superos perveniat. Un- 
guentum autem pentamyron dietum sic fit: Aceipiatur veteris annonae 
apii duas partes et duas sagiminis ovorum quod fit hoc modo. Vitella 


b) 


- 


0 


ovorum duriter infra ova cocta trita aceipiantur et in patella ferri 4 


supra lentum ignem tamdiu coquantur et cum cocleario semper mo- 


17 superos —= Überbein 23 rigescit corr. in -unt m. 2 31 ineci- 
pit ante erumpere sup. lin. m. 3. 


veantur, ne patellae adhaereant donec fex a sagimine bene separetur 
et insimul conglobetur: et tunc illud sagimen aceipiatur et duae partes 
guttae mellis et una virgineae cerae et purae, et una guttae pieis 
resinae et quinque partes de oleo laurino. Oleum vero laurinum sic 

5 fit: Bacae subtiliter conterantur et in aqua diu coquantur: deinde 
per fortem pannum lineum et spissum colentur, atque duobus baculis 
fortiter exprimantur, cumque aqua infrigidata fuerit, illud pingue quod 
supernatat, cum penna colligatur et usui reservetur. Omnia igitur ista 
quinque praedieta simul supra ignem ponantur donec liquefiant et 

ı0 liquefacta simul per pannum colentur: postea isto unguento rigidi 
nervi equi ungantur et superos maxime. Sed quando in ipsis crescit 
iuncturis, ibi non est laudabile ignem vel emplastrum multum corro- 
sivum apponere, sed sicut praediximus ungatur. Visi sunt enim qui- 
dam imperiti qui laeserunt nervos propter ferri super iuncturas appo- 

15 sitionem. 

Amplius si superos in iunctura sit, tali modo bene auferri potest: 86 
Corium superossis pilis abrasis in pluribus locis cum gracili subula 
perfodiatur, ita ut foratio ad medietatem superossis perveniat: deinde 
baculus per medium findatur et fortis pannus lini vel canabi impo- 

20 natur in fissuram, in quo panno involvatur in nodum fimus arietis et 
parum salis, et in calido melle vel butiro et sagimine aequaliter ac- 
ceptis bene calefiat, atque nodus panni calidus cum baculo fisso super 
superos saepe comprimatur, donec cutis albescere incipiat: et locus 
superossis per septem dies ab aqua servetur ne aqua ad superos 

25 deveniat. 

Amplius ad idem curandum duae calcis mundatae et una de 
forti sapone et una salis bene conterantur, et in testa supra carbones 
ponantur donec bene comburantur, et postea ille pulvis super corium 
mittatur et calidus superossi alligetur et per unam diem et noctem 

30 ligatus dimittatur, et corium superossis in pluribus locis scarificetur, 
sed pilis ante abrasis, taco veteris sotularis in medio foraminis caute 
mittatur, ne pulvis ad sanum corium perveniat et illud laedat, et 
postquam supradieta ablata erunt, aequaliter cum melle vel aliquo 
alio unguento ungatur. 

35 Amplius quidam superossum cum calida subula ‚perforatum pilis 87 
abrasis, postea cum viridi virga et mediocriter grossa corili cortice 
ablato, fortiter et diu per totum superossum fricant: ac deinde empla- 
strum factum de vitellis ovorum et duriter coctis valde calidum per 
tres dies ita quod in qualibet die alligant, et taconem sicut praedictum 

40 est circa superossum apponunt. Quinque etiam vel novem rotuli 
fiant de radice raphani, et super tegulam calidam ponantur, et unus- 


18 ut sup. lin. m. 2 31 taco vid. ind, 


fol. 373r 
tale) 


sy 


quisque per se superossi alligetur quousque infrigidetur: et postquam 
recesserit, mitigantia ad cutem sanandam adhibeantur. 

Calx utrum sit viva vel non, sie videtur: Calx bene sibi cohae- 
rens in magnitudine ovi infra aquam cooperta ponatur quod si in 
parva hora dissipatur per seipsam, et ex illa aqua caluerit et parum 5 
fumaverit, &lt; viva dieitur. Sin autem, non dieitur viva. 

Attactus est infirmitas a tangendo dieta, quando videlicet pes 
posterior tangit nervum pedis anterioris qui in crure interius est, et 
tibia circa nervum tumet aliquando et aliquando non et inde gressus 
equi contrahit impedimentum. 1 

Curatur autem sic quod pili circumstantes primo abradantur, et 
deinde locus scarificetur, ut sanguis coagulatus inde exeat, providendo 
ne nervus cruris scarificatione laedatur: et si attactus novus est, post 
scarificationem gallus per medium dorsi fissus vivus palpitans cum 
omnibus interioribus calidus desuper ligetur. Siautem diutius attactus ı 
sine medicamento duravit, aceipiantur radices filicis et bene tritae 
cum modico melle vel butiro calefacto apponantur vel radices alteae 
prius in aqua coctae donec mollescant, cum pauco aliquo unguento 
vel pinguedine contritae apponantur per modum emplastri: vel duo 
coclearia sagiminis accipiantur et tria fuliginis et mellis et unum salis, 2 
et aliquantulum aceti vel de fecibus antiquae cervisiae et unus mani- 
pulus stuparum canabi vel lini, et haec omnia bene contrita super- 
ligentur calefacta per modum emplastri semel in die donec dolor re- 
cedat, et circa attactum fiant cum tenui et curvo cauterio parvae et 
longae cocturae quibus nervus non laedatur: et postea cutis laesa 
cum lardo spisso non multum calido superligato curetur. Si autem 
corium propter emplastra calida nimis ruptum fuerit, curetur unguento 
pentamyron dicto quod fieri ante docuimus. 

Equus etiam aliquando per frigidissimam et glacialem aquam 


[9 


0 


B) 


transiens ultra genua infrigidatur in nervis poblitis et cruris: et si 30 


immediate postquam de aqua exierit, infrigidatur, propter contractionem 
et rigiditatem nervorum inflexibiliores nervi efficiuntur, et sohtam 
amittit velocitatem donec per calorem iterum nervi relaxentur: propter 
quod equi adaquandi in hyeme parum in aquam sunt inducendi et in 


aestate multum. 35 


Fiunt etiam quaedam posteriorum crurium et pedum laesiones 
quas quidam mulas vocant in tempore frigido factae, quando equus 
diu via difficili et cenulenta via pergens, multum laboraverit et 
postea cenulentis et madidis pedibus in loco ubi parum straminis est 


vel nichil, ad praesepe super nudam terram vel lapidem tota nocte 4 


frigido steterit tempore: tunce enim primo ex calore motus si equus 


24 cauterio fiant del m 2 fiant BP 28 docuimus cf. p. 1394, 38 
34 adaquandi P edd. adequ. C. 


or 


10 


1 


[318 


2 


o 


25 


30 


39 


40 


iuvenis est infra aetatem sex annorum, humores ad posteriores pedes 
descendunt et per frigus sequens ibidem coagulantur, et aliquando 
generant inflationes a pede usque a&lt;d&gt; genu. Aliquando etiam seis- 
surae fiunt ac si crus sit scarificatum. Aliquando autem dum est in 
prineipio haec infirmitas sine inflatione est, sed horripilatione cognosci- 
tur, quia pili pedis et cruris in modum setarum poreci eriguntur. 
Aceidit autem maxime in hyeme, et aliquando in vere praecipue 
eirca principium, et raro in aestate. Aliquando etiam evenit in 
autumno praecipue circa finem. 

Est autem cura huius aegritudinis quod pilis abrasis inter un- 
gulam sic scarificetur locus, quod solummodo cutis incidatur ne nervi 
vel arteriae laedantur. Ante scarificationem vero oportet diu crura 
et pedes aqua tepida foveri ut humores attenuentur: et postea acci- 
piantur duae mensurae calcis vivae et duae salis et duae subtilissimae 
farinae siliginis et tres fuliginis et cum aceto vel vino conterantur, et 
emplastrum inde factum aliquantulum calidum super locum doloris 
ligetur. 

Si autem haec infirmitas per aliquod tempus inveterata fuerit, 
tune oportet pedem retro super iuncturam secari ut humor exeat, 
sicut exit gummi ex arbore viscosus et coagulatus. Oportet etiam ut 
corium versus genu findatur ita quod cum acuto ligno per modum 
subulae facto nervus qui ibi invenitur et ad modum grani ordei factus 
est, sursum elevetur et aliquantulum foris extrahatur, et illo extracto 
absinthium vel apium vel radices apii cum veteri anxungia in subti- 
lissima stupa canabi vel lini bene contrita et mundata immixta desuper 
emplastrentur et inflaturae et venae tibiarum infra crus et extra omnes 
per modum minutionis aperiantur. 

Aliquando laeditur equus ligno vel lapide vel alia re dura retro 
in pede infra ungulam sive sotularem sine tibiae inflatione et cre- 
pando finditur et humor fetidus emanat, eo quod omnis dolor reuma 
provocat: et ideo inferiora sie reumatizantia et frigido et calido in- 
digent adiutorio. Curatur autem haec infirmitas sic quod unum coclear 
mellis aceipiatur et tria iuliginis et aliquantae telae aranearum et 
urticarum symae quae suntcirca stipitem et bene conterantur, et postea 
emplastrum inde factum calidum alligetur, donec cesset reumatis fluxus. 
Ad idem etiam curandum pulvis atramenti et duo vitella ovorum et 
duo porri cum foliis simul terantur vel quatuor partes subtilissimi nitri 
et quatuor atramenti commixta cum veteri anxungia simul liquefiant 
et calida pedi alligentur: vel calida stercora hominis vel canis qui 
per unum vel plures dies ante sicca esca pastus fuerit ut pane fru- 
menti vel ordei et ossibus semel in die et haec per tres dies alligentur 


3 usque ad ?P usque a C. 


90 


fol. 3730 


9 


92 


et locus laesus ab humectatione eustodiatur. Quidam autem in ceura 
istius infirmitatis parumper ungulam findunt et corium ex utraque 
parte infra divisionem ungulae ut noxius humor possit exire. 

Aegritudo quae infundatura vocatur, accidit equo ex comestione 
multae annonae quando nimis festinanter ducitur, et postea statim 5 
cum nimia siti vel desiderio nimis biberit antequam esca sua bene 
sit digesta. Digesta autem esse esca cognoseitur si minxerit atque 
egesserit. Accidit etiam si post magnum laborem de pura et bona 
annona vel alia esca cum magna fame et ventre vacuo non potatus 
equus multa grana annonae parumper cum dentibus fracta cum suo 10 
cortice vel palea transglueiat: propter quod ut superius diximus qui- 
dam post magnum laborem ante equos suos paulatim ter vel quater 
proiciendo spargunt et sie paulatim plus addunt: et post magnum 
laborem si equus calidus sit, illico multum bibere non permittunt, sed 
equum etiam cooperiunt ne subito infrigidetur quia ex omnibus hiis 
equi saepe infunduntur: post tales enim labores cibus et potus eitius 
accepta cum humoribus miscentur et praecipue cum sanguine quia calor 
motus attrahit et praecipue in equo amplas venas habente et carnem 
spongiosam, et sic ad pedes descendit et infusionem facit. Si autem 
inter corium et carnem fluxerint, pruritum facient: et ideo caveri 20 
oportet ne statim post magna bibant exereitia nisi prius spatio unius 
horae quieverlnt. 

Signa autem infusionis sive infundaturae sunt ista: quando vadit, 
vadit titubando sicut si super ardentes carbones ambulet, et quando 
stat, tremunt pedes ipsius, nec stat membris extensis, sed quasi con- 35 
tractis, et cupit iacere continue, et non poterit propter gravedinem 
posteriora a terra erigere ac si freno anterius retrahatur, et super 
genua quasi cadit posteriora. 

Curatur autem per hunc modum. Si infusio eodem die facta 
{uerit, herba ganda qua tinetores utuntur bene teratur et de illa plena 30 
scutella cum aliquanta aqua equo ad transgluciendum detur. Idem 
etiam facit tormentilla herba omni animali infirmo si trita detur ad 
transgluciendum cum aliqua aqua. Et si in secunda die curatus non 
fuerit, tunc sanguis colli tantum extrahatur, quousque prae debilitate 
stare non possit: et dum sanguis currit, in aqua frigida ultra genua 3 
per spatium unius horae stare permittatur et postea per duos dies 
mane et sero in frigida aqua usque ad ventrem stare permittatur per 
spatium trium horarum et non sinatur per hos dies potare vel anno- 
nam comedere, sed stramen vel fenum bene humectatum comedat 
atque in frigido loco stet et in quarto die furfures tritici cum aqua 40 
tepida commisceantur et equo dentur ad sorbendum, et illis gustatis 


1 


B) 


14 ylico C 18 ante amplas del. lax m. 1 27 post terra del. re- 
pellere m. 1 30 ganda c‘. Alb. de veget. VI 352. 


or 


15 


2 


(=) 


25 


3 


oO 


3 


[210 


40 


paulatim detur ei bibere: et si per hoc usque in tertium vel quartum 
diem non curatur, trahatur ei sanguis de utrisque tymporibus inter 
oculum et mandibulam, caputque eius capistro ligetur dum sanguis 
exit: deinde per subsequentes dies fiat eidem modo praedicto. Ad 
idem autem accipiatur favilla de stramine ordei et fabarum iacta et 
ex illa fiat non fortis lexivia et cum illa cinis ligni vel favilla com- 
misceatur donec mediocriter spissum fiat: deinde graciles ligaturae 
de feno vel de stramine fiant et circulariter in lexiviam factam intinctae 
eirca crura stricte ligentur ab ungula usque ad genu continue quod unus 
eirculus alium contingat ita quod per modum spirarum totum crus 
involvatur:! et etiam dum ligantur crura, aliquid de supradicto lexivio 
inter ligaturas super tibias aliquid superponatur: et postquam infunda- 
tura sive infusio descenderit, ungula ante extenuetur et venae aperi- 
antur et sanguis exire permittatur. 

Est autem infirmitas in equo quam quidam curvam vocant eo 
quod eurve crus inflectit et impedit flexibilitatem. Est autem inilatio 
in tibia iuxta iuncturam post ‚vel ante supra genu jacta, ex concus- 
sione vel impactione alicuius duri facta. Curatur autem sic quod pili 
abradantur et per totam inilagturam multis et profundis ietibus scari- 
ficetur, et hoc caute ne nervus vel iunctura laedatur et deinde cum 
viridi baculo corili valde fricetur: postea cum ferro curvo corium quod 
est super curvam, fortiter elevetur immisso gracili et forti filo amedio 
inflaturae usque deorsum ubi desinit, et cum acutissimo ferro rotun- 
dum fiat foramen unum vel plura per quae humor concussus exire 
valeat:! et deinde forti sapone addito sale modico, fortiter fricetur et 
tune eurabitur. 

Et haec de cura equorum dicta sint a nobis. 


Ea etiam quae equi sunt, sunt in medieinam homini: quoniam 


sudor equi mixtus cum vino potatus a muliere praegnante, proicit 
fetum. Pilus autem colli equi qui iuba equi vocatur, si praeci- 
datur, aufert ab equo desiderium coitus. Sudor etiam equi in- 
flat .faciem et inducit squinanciam et sudorem fetidum. Equa si 
sentiat fumum candelae vel crueibuli exstincti, aborciet: et hoc 
similiter provenit quibusdam praegnantibus. Stercus equinum si 
cum aceto temperatum emplastretur, stringit iluxum sanguinis sive 
sit combustum sive incombustum: et si fluxus recens sit, etiam 
odoratum stercus equi stringit eum. Si cultelli vel gladii calefacti 
in sudore equi ponantur et illum humorem sibi imbiberint, toxicati 


'sunt ita quod quidquid vulnerat, continue sanguinat donec moritur. 


Si mulier aliqua non conceperit et illi lac equinum ignorante ea da- 
tum fuerit ad bibendum et postea statim vir eius cum ea coierit, fre- 
quenter coneipit. Dieitur etiam quod si pilus ad hostium domus 


15 Est au au ©. 


95 


fol. 374r 


9 


95 


96 


ponatur, non permittit cinifes in domum illam ingredi per hostium. 
Dentes equi masculi sub capite vel super caput stertentis in sommo 
positi prohibent ne stertat. Dentes pulli equini anniculi suspensi 
super puerum cui dentes cadunt, facient egressum festinum et indo- 
lorosum. Equa praegnans si super vestigia lupi incesserit, irascetur. 5 
Dieitur etiam quod equus si diu vestigia lupi vel leonis sequatur, ob- 
dormiunt et stupescunt pedes eius ita quod moveri non potest. 

39.| Equicervus || est duorum generum: quidam enim est de 
quo plura diximus in praehabitis, quem nos lingua Germana elent 
vocamus. | Solinus autem dieit equicervum esse animal ÖOrientis et ı0 
Graeciae quod habet cornua mas non femina et iubas habet per collum 
descendentes usque post scapulas et barbam habet sub mento et 
soleas sieut equus et corpus ad cervi quantitatem. || 

{{pn|40}}| Eale sicut idem testatur Solinus bestia est ut equus, cau- 
dam habens similem elefantis caudae, colore nigra, maxillas habens ı; 
ut aper, cornua habens longiora quam sit cubitus. Ad obsequium 
ceuiuslibet vecturae commoda esse dieuntur cornua quia non rigent, 
sed moventur a radicibus sicut membrum a iunctura sua: et ideo cum 
pugnat aliquando protendit unum et alterum replicat, ut si unum re- 
tundatur vel laedatur, succedat alterum ad deiensionem: et hoc animal 20 
est aquaticum et gaudet aquis fluminum. || 

41.| Enychyros animal est Orientis ad magnitudinem tauri et 
est simile aliquantulum tauro, sed sunt in eo longi crines descendentes 
ad duas spatularum partes et hii molliores et breviores sunt pilis 
equinis. Color autem corporis eius est inter nigrum et ruflum magis 35 
ad nigredinem declinans. Pili autem eius in aliis membris lanae as- 
similantur. Vox animalis huius est velut vox tauri et cornua eius 
multum ad interius inflexa et ad pugnandum habilia. Pili autem 
irontis irsutam faciunt frontem dependentes hinc et inde super oculos, 
et caret dentibus superioribus sicut taurus et crura eius sunt rari pili. 30 
In pedibus autem habet sotulares corneos sicut equus: et cauda eius 
est brevis respectu corporis sui! et cavat terram pede sicut equus: 
corium habet durum et patiens ictus, carnem dulcem et convenientem: 
et ideo venatores ipsum persequuntur: et dum fugit venatorem, ali- 
quando subsistit et pugnat quando lassatur in fuga: et tunc stercus 3; 
per quatuor passus eicit, quia fluxum cum magna ventositate patitur 
ex timore. Praeter hoc autem etiam naturaliter est multi stercoris. 


8 Thom. (10 Solin. — tragelaphus 19,19 cf. Isid. XII 1, 20; Arist. 
Zıß 1 p. 498 b 31 egs. [Vinc. 18, 55]. 9 Alb. IT 22—Alces alces L. 

14 Thom. (Solin. 52,35; 17 Jacob. 1102,48) [Vinc. 19, 37] Rhinoceros 
bicornis L. 

22 Thom. (Arist. 6vaoos ?) [bonacus Vinc. 19, 53] Poephagus gruniens L. 

3 post equini del. poiti m. 1 4 ante egressum del.ingres m. 1 17 post 
dicuntur del. ista bestia m. 1. 


a 


1 


o 


15 


20 


2 


3 


d 


o 


[es] 
[371 


Et est mirabile quia cum appropinquat tempus partus huius animalis, 
multa eiusdem speeciei animalia circa parientem adunantur et egerentia 
multum, singula stercora aggregant ad instar muri circa parientem. || 

{{r|II.1.97|97}}42. {{spatium|Emptra}} ut quidam dicunt animal est parvulum in Germania, et est animal cuius mas et femina simul cibos congregant in aestate quibus vivant in hyeme: et hos cibos per cumulos in terra recondunt: et naturaliter femina in sumendis cibis prodiga est et avida: mas autem e contra parcus et ideo cibi aviditate ab antro ciborum reconditorum eicit feminam, et aditum: obstruit nec eam ingredi permittit. Illa autem de contra retro aditum occultum parat et cibos vorando prodige consumit. Congregant autem cibos feni et ideo in vere femina pinguis et mas macie consumptus egrediuntur. Hoc animal est quod murem montanum vocant nec invenitur nisi in montibus, et est maior mus qui visus est in terra nostra. 

{{pn|43}}| Ericius et erinacius et cyrogrillus sunt idem animal. Totum 
autem hoc animal est spinosum quia frigiditate complexionis viscosas 
et multas habet superiluitates quae in spinas convertuntur. Est autem 
habitans in cavernis praesagum animal ventorum et ventos timens: 
propter quod duo vel quatuor facit in antro [hJostia et ubicumque 
praecognoverit ventum spiraturum, se convertit ad plagam oppositam 
et claudit hostium per quod venit ventus: Inter quadrupedia vero 
habet hoc proprium quod testiculos intus habet super renes sicut avis, 
et ideo est velocis coitus, et duos anos ad stercus eiciendum solus 
dieitur habere. Caro autem eius dicitur esse desiccativa et disso- 
lutiva et confortans stomachum, et ventrem solvit et urinam provocat. 
Utilis autem est hiis qui ad lepram elefanticam sunt dispositi. 

| Yrieius etiam quando antequam urinam faciat agitatur, per 
redundantiam urinae ita inficitur quod etiamsi evadat venatorem, 
spinae computresceunt: et ideo a peritis post urinae proiectionem 
agitatur. Est autem yrieius pinguis porcelli modum exprimens quando 
excoriatur. Cinis autem combusti ericii cum spinis, si pici commi- 
sceatur, eicatricibus pilos reddit. | Coit autem ericius stans cum femina 
et erectus propter spinas || sicut in antehabitis naturis animalium 
diximus. 

Dieitur autem hoc animal esse ad multa medicinale. Caro enim 
eius valde est dissolutiva. Si autem siccetur caro eius et bibatur cum 
oximelle, valet contra ydropem carnosam et contra tumidam et contra 
citrinam et contra paralisim et dolores renum et contra fluxum hu- 
morum ad viscera. Epar eius desiccatum ad solem calidum super 


4 Eniptra? Thom. (5 lib. rer.) [Vinc. 19, 54] Marmota marmota L. 

15 Thom. erinacius (15 Glosa 16 Exrperim. 19 Ambros.VI 4, 20: 20 Plin. 
8,133 cf. Arnold II 4,23b ex Jorach; Isid. XII 3,7 Jacob. 1113, 31; 27 lib. 
rer.) [Vinc. 19,59] Erinaceus europaeus L. vid. ind. 

32 Alb. IV 53 egs. 


9 


@ 


fol. 374V 


9 


® 


s 


99 


100 


fol. 375r 


testam confert sicut et caro eius ad ptisim et dolores renum: et si 
fiat ex eo emplastrum, valet contra contractum nervorum et dolorem 
provenientem in ventre ex ventositate grossa et contra difficultatem 
digestionis. Valet autem contra ea quae diximus comestus assus calidus 
a patiente comestus. Hericius salsus bullitus in aqua donec separetur 
ab eo pinguedo, si cum eius adipe inungatur virga et ponatur in domo 
vel camera vel lecto, congregantur ad eam pulices. Si fiat ex jelle 
collirium et mittatur in oculos, valet contra lepram. Et si ex renibus 
eius sumatur pondus unius unciae a patiente difficultatem urinae, cum 
aqua cicerum nigrorum, dissolvit statim et dissinteriam et tussim. 
Assiduitas autem comestionis eius, generat guttationem urinae, et est 
optimum contra ventum puerorum, et contra eos qui mingunt in lectis. 

Dieitur etiam, quod oculus eius dexter frixus ad pondus unciae 
assatus cum oleo alnulae si ponatur in vase aereo rubeo, deinde 
colliriatur ex eo qui videre voluerit de nocte, nichil occultabitur ei in 
tenebris quin videat sicut de die. Sinister vero oculus frixus positus 
in vasculo infert somnum homini quando cum summitate stili ex eo 
in aurem eius miittitur. 

Hyrieius autem qui montanus sive marinus vocatur, si COM- 
buratur, purgat materiam subtilem et attenuat. Quidam etiam utuntur 
eo in ulceribus quibus superveniunt carnes pessimae. Corium autem 
ericii silvestris combustum cum mixtum cum pice liquida, si confricetur 
cum eo allopieia, curatur. Hericius etiam combustus tritus curat 
fistulam si imponatur in eam. Sanguis eius mixtus cum melle si ex 
eo fiat gargarismus cum aqua calida, removet grossitiem vocis et 
raucedinem. Sanguis autem eius ex decollatione sumptus cum tan- 
tumdem olei mixtus, si inungatur cum eo corpus viri ignorantis, ligatur 
ab omnibus mulieribus usque ad mensem: et si abscidatur caro eius 
absque decollatione, deinde suspendatur super bestiam vel super ho- 
minem ceuius minctura difficilis est, statim minget. 

Hericius montanus melior est domestico et habet spinas in mo- 
dum acuum et consimilis est in cura. Melioris etiam est comestionis 
et magis iuvat stomachum, et fortior est super mollificatione ventris, 
et ad inducendam urinam. Omnis ericius combustus positus super 
plagam habentem carnem superfluam removet carnis superfluitatem. 
Allopiciae etiam est medieina. Sumatur cinis ericiorum marinorum 
et ex gallis rubeis et amygdalis amaris et quantum est hoc totum, 
pro media parte sumatur de stercore &lt; muris et teratur hoc totum 
cum aceto multum et supponatur loco allopiciae et curat eam: et tanti 
iuvamenti est si sumatur de cinere aut de cinere corii eius aut de 
ceinere capitis eius aut de cinere interiorum eius cum sepo ursi. Jam 
enim incipiet humor recurrere absque labore postquam inde fricatur 


8 eolligium? € 19 Hyrieius marinus = Echinus esculentus L. 


Bu 


[8 
[dt 


30 


locus donec rubescat. Hericius etiam marinus permixtus cum medi- 
cinis scabiei confirmat eas in suo effectu. | Plinius autem narrat quod 
et vulgare est quod ericius uvam vel poma portat involvens se in ea 
et infixa spinis defert secum. Dicit etiam quod cum timet involvendo 
se intra sua arma recipit: sed cum in aqua calida ponitur, delectatus 
aqua membra relaxat et ad propriam se formam convertit. |) 
44.| Erminium || quod quidam ermelinum vocant | animal est 101 
parvulum figurae mustelarum, hyeme candens ad instar nivis, aestate 
autem fulvum sicut mustela: candet tamen semper in ventre etin ex- 
tremitate caudae nigerrimum est: mures insequitur et aves et carnibus 
vescitur, et pellibus eius decorantur hii qui in vestitu gloriantur. |] 
45.| Falenam dicunt animal Libiae in desertis agens superbis 
et se contra ipsum erigentibus hominibus infestum et decerpens eos 
cum vicerit, et humiliatis coram se hominibus parcens et eos evadere 
aliquando permittens.|| 
46.| Furonem vel furunculum Gallici furettum vocant, et est 
animal parvum. maius mustela inter album et buxeum habens co- 
lorem. Est autem ferum et audax, cuniculos de antris in retia ex- 
pellens, omnibus animalibus infestum aut propter iram ut dicunt 
20 quidam, aut propter sanguinem quem bibit, licet carnes non comedat. 
Partu est fecundum, septem vel novem aliquando simul edens partus: 
prostratum coire dicitur: femina tempore luxuriae mare carens tumeseit 
et moritur, quadraginta diebus impraegnatur. Partus XXXta diebus 
manet non videns et cum aetatem LXX ta dierum impleverit, venatur. || 
25 Est autem hoc animal medieinale ut dicunt. Virga enim 102 
furonis masculi magnae utilitatis est eis qui patiuntur in vesica 
et eis qui guttatim et cum difficultate mingunt, si teratur ex 
eo uncia et misceatur cum modico gari et potetur. Si hoc ani- 
mal momorderit aliquem et locus morsus sit subnigri coloris, et 
so augeatur in eo dolor, cura illius est ut potetur vinum purum et 
ponatur in hora una emplastrum super morsum ex cepis tritis et alliis 
tritis. Melius tamen est ut fiat emplastrum ex akl)iis et foliis ficus 
et cimino tritis. Fel eius si potetur perimit nisi potanti per medicinam 
subveniatur. Furonis autem cerebrum cum aceto frixum et bibitum, 
35 eurare dieitur morbum caducum. Si ex sanguine eius apostema post 
aurem proveniens inungatur, confert. Medulla eius combusta si cinis 
eius sumatur cum cera liquefacta cum oleo lilii, confert ad idem. 
47.| Furioz autem animal est Arabice sie vocatum et est in- 108 


a 


1 


o 


1 


or 


7 Thom. [Vinc. 19, 55J). Mustela erminea L. 

12 Thom. [Vinc. 19, 56]. Mungos ichneumon L. 

16 Thom. [Vine. 19,57]. Mustela furo L. 

38 Thom. (alkovoos Arist. Zıe 2 p. 540 a 10) [Vinc. 19, 57]. 


35 ante apostema del. cera m 1. 


104 


temperatissimae comestionis ita ut propter cibum saepe incurrat 
periculum, et est parvae vitae propter excessum suae corruptionis. 
Est autem ferventissimum in coitu ita quod in feminam grassare vi- 
deatur: et cum coitum perficere non poterit, clamat: coitum autem ex- 
ercet prostratum super feminam more hominum siceut et simyarum genus.|| 5 

{{pn|48}}| Feles bestiam Plinius dieit in antris habitantem quantitate 
parvam, malicia et dolis maximam: stercus ex antro proicit et humo 
operit ne deprehendi possit indicio stercoris eius habitatio. Bestias 
autem in quas potest tractu gravi et doloso corporis insidians ubi 
apte locatas videt insilit et interficit et devorat. || 10 

49.) Fingae ut PPlinius dieit animalia sunt Ethiopiae fusei coloris, 
mamillas geminas in pectore habentes sicut homo, nee fera multum 
quae domari non possint nec etiam ita mansueta ut nocentibus non 
noceant. Pacem enim habent cum pacem secum habentibus. || 

50.| Glis animal est notum et estcolore varium in dorso griseum 15 
et in ventre album, brevioris pili et tenerioris corii quamid quod vere 
varium vocatur. Animal autem est de genere muris, suco pomorum 
vescitur, in silvis vagatur, hyeme tota dormit et aestate evigilat etin 
dormiendo pingueseit: || et ideo versus Boemiam et Carinthiam in 
autumno rustici in silvis cellaria parant et in hiis se collocant ista 20 
animalia in numero permaximo et in eis ad esum hominum colligun- 
tur. | Est autem contra paralisim valens eius arvina, ut dieit Plinius. |] 

51.| Gali est animal quod muribus vescitur propter quod etiam 
cum serpentibus qui etiam mures comedunt pugnat et cum vicerit 
eos devorat et postea rutam comedit contra venenum. Hoc animal 
cavernis habitat et ad Meridiem et ad Aquilonem [hJostia parat ut unde- 
cumque ventus veniat, tutum sit contra ventum. || 

52.| Genetha bestia est paulo minor vulpecula, colorem habet 
inter nigrum et croceum maculis nigris interpositis: mansueta est si 
non lacessitur iniuriis, super rivos aquarum cibum quaerens. || 30 

{{pn|53}}| Guesseles velroserulae vulgariter vocantur mures quidam, 
quorum stereus habet musci odorem: et hunc odorem habet etiam 
pellis muris. Est autem hie mus in dorso fulvus et in ventre albus, 
in pratis habitans et super rivos et aliquando in domibus si prata eis 
viridantia adiacentia sint. Hoc animal stercus suum in unum congerit 35 
quasi iuvamenti aliquid sciat in ipso. 


tD 
a 


6 Thom. (Plin. 10,202). Felis ocreata domestica Briss. ; 

11 Thom. (Plin. 8,72 sphingae) cf. Isid. XII 2, 32. Cercopithecus 
diana Erzl? 

15 Thom. (lib. rer. 21 Isid. XII 3, 6; 22 Plin. 30, 86) [Vinc. 19, 131] 
Glis glis Schreb. 

23 Thom. (Arist. Zu 1 p. 609 b 29 yaAn) [Vine. 19, 58] Mustela 
putorius L. 

28 Thom. [Vince. 19,58]. Genetta genetta L. 

31 Thom. [Vine. 19,103 Rosurella]. Crocidura russulus Herm, 


lib. XXIT tract. 2 cap. 1. 1405 


{{pn|54}}Ibex est animal de genere capri colore fulvum in Alpibus 105 
Alemaniae habundans, quantitate maius magno hyrco, | vastis valde 
cornibus capite honustis, ita ut cadens de rupibus totum corpus corni- 
bus excipiat, || scandens valde rupes et cum ulterius scandere ante 

5 venatorem non valet, aliquando redit et venatorem deicere nititur: 
sed peritus venator cruribus divaricatis dorso eius insilit et cornua 
manibus apprehendit et sic aliquando de rupe depositus evadit. De 
hoc autem animali multa in praehabitis dieta sunt. 

55.| Ibrida animal est quadrupes bigenerum sive ex duobus 

ıo natum, apro videlicet silvestri et porca domestica sicut et tyturus 
nascitur ex ove femina et hirco; e contra autem musino ex capra et 
ariete:||quae enim animalia idem tempus habent impraegnationis et 
aequalitatem uteri et non multum distant in figura, commiscentur 
sicut in antehabitis diximus. 

15 56. | Istrix est animal quod vulgariter porcus spinosus vocatur, 
et est de genere ericii et habitat iuxta marina et aliquando in mon- 
tibus: valet enim et in terra et in montibus. Latet autem aestate et 
de cavernis prodit hyeme e contrario multis animalibus: et est gravis 
irae in dorso longas habens spinas quas ad libitum aliquando in 

20 canes et in homines iaculatur. |) 

57.| Tena animal est ad quantitatem lupi fere, in sepulcris mor- 106 
tuorum frequenter habitans: stabula autem libenter sequitur equorum: 
auditu frequenti discit et nominat homines et canes et vocatuls] 
deceptos oceidit et devorat: vomitus etiam singuleiendo ut homines 

&gt;; aliquando mentitur. Dieitur quod canes venatici umbra eius contacti 
latratum perdunt. Dicitur etiam quod colorem variat ad libitum. Di- 
ceunt etiam quidam quod omne animal quoa lustraverit, haeret vestigio 
ipsius. Gemmariorum etiam artifices narrant hanc bestiam in oculis 
vel verius in ironte gestare lapidem pretiosum. In collo autem huius 

go animalis pili sunt sicut in collo equi. Dicunt quidam quod ita rigent 
sibi spondilia quod collum flectere nequit, nisi toto rotato corpore. 
lorach etiam dieit quod aliquando est mas et aliquando femina et 
quod in cauda virus colligit. || Sed iste Iorach frequenter mentitur. 

{{pn|58}|Leonum tria sunt genera, breves scilicet multum hirsuti 

ss in collo, et hii sunt imbecilles: et graciles de leopardis quasi com- 
positi, et hii sunt timidi: et sunt longi et hii fortes. || 


2 Thom. [Vine. 19,59 (18,32)] 8 Alb. XXII 38 Capra ibex L. 
9 Thom. hibrida cf. Isid. XIT 1,61. 
15 Thom. (15 Solin. 30, 28 hystrix Plin. 8, 125) Isid. XII 2,35. Hystrix 
- eristata L. 
21 Thom. (Plin. 8,105 hyaena Solin. 27,23 22 Jacob 1102, 51 Arist. 
Zı9 59.594 a 31 egs. 32 Arnold. IT4, 22 d) [Vinc. 19, 61]. Hyaena hyaena L. 
34 Thom. (35 Isid. XII 2,4 ex Solin. 17, 13). 


5 non sup. lin. m. 2 10 tyturus = zirvoos. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 39 


107 


108 


fol. 376r 


| Est autem animal magnis gaudens et liberalibus: propter quod 
rex dicitur ferarum: et quia communicativum est praedae, ideo in- 
dignatur providere in crastinum et abhorret iterum redire ad sui cibi 
reliquias, sed permittit accipi a quocumque et maxime ab homine 
quem etiam non perimit nisi in magna fame quando alium non invenit 5 
cibum. Obviantes autem et provocantes discerpit et prostratis et 
veniam petentibus aliquando pareit: et cum raro formidet, scorpionem 
mirabiliter fugit et abhorret. Album etiam gallum multum timere 
dieitur: et quando domitus est, catuli percussione diseiplinatur. Cibo 
etiam superimpletus praecipue si currendum in fuga praesumserit, 10 
inmissis per os unguibus eieit, cibum etiam secundum nisi primus 
digestus sit, vix acecipit. 

| Dieunt Plinius et Solinus quod aliquando in pede vel ore in- 
fixum et impediens aliquid habens, blanditur homini occurrenti ut 
impediens extrahat, et quaerenti efugium, claudit vias nisi hoc per- 15 
ficiat. Dicunt etiam leaenam esse in concupiscentia coitus et leonem 
non multum potentem coire propter nimium calorem: et ideo leaenam 
adulterari a pardo et hoc odore percipere leonem: sed illa priusquam 
ad leonem redeat, se lavat aquis vivis et sic odorem adulterii deponit: 
sed hoc ego puto esse falsum. In blandimento caudam habet immo- 20 
bilem: in ira autem primo cauda percutit terram et postea dorsum et 
tunc insilit, et in ira calore consumitur intra seipsum. Cor tamen eius 
praecipue calet inter membra. 

| Leo proportione corporis sui fortiora et maiora et duriora habet 
ossa ceteris animalibus: propter quod collisa emicant ignem. Nec 25 
habet medullam nisi in cruribus et focilibus. Infestum habet onagrum 
et hunc ex odio venatur. 

| Dieitur etiam quasi continue febricitare de quartana. || Sed hoc 
pro certo falsum est, quia natura nullum animal facit nisi aequalitatem 
habet complexionis suae speciei debitam, et in illa est sanum. | In- 50 
firmus autem aliquando, venatur symiam et cibatus ea sanatur: po- 
tatus etiam sanguine canis sanatur aliquando. Adeps eius calidior 
est omnium animalium adipibus et perunctus eo, fugat omne animal 
et etiam serpentes. Os colli sive spondiles continui sunt et caro dura 
sicut tota sit nervus: et ideo retro aspicere non potest. Interiora 
autem eius sunt sicut canis et etiam dentes nisi quod maiores sunt, 
exteriora vero sicut cati, et cum per lapidosa graditur, intrahit ungues 
et parecit eis quasi suis armis. || 

| Caro leonis calidior est canina et cum hoc sicea: valet autem in 
cibo paralitieis, et quia tarde digeritur, generat 7 in cibo ventositates 40 


w 


5 


4 Thom. (4 lib. rer. 8 Jacob.? 9 Solin. 27, 14 egs. Plin. 8,46 13 Plin. 
8,56 Solin.? 16 Plin. 8,42 20 Solin.? Plin. 8,49 24 Plin. 11,214 25 Erperim. 
30-31 Ambros. VI 4,26 34 lib. rer. 35 Arist. Zuy 149.674 a 25 37 Solin. 
27,19) medieinae er Isaac diaet. partie. fol. 135v et Razis [Vinc. 19, 56—75]. 


a 


10 


30 


35 


40 


et tortiones. Vestes in corio eius devolutae, securae sunt a tinea. 
Corium etiam eius cum corio lupi positum, depilat ipsum et similiter 
alia coria. Si suffumigatio ex sepo eius circa aquam fiat vel ex ea 
aliquid in-aquam veniat, prohibet lupos ne bibant eam. Si sepo eius 
cum alliis trito ita quod odorem allii vincat, corpus aliquod perunga- 
tur, numquam lupi accedent ad ipsum. Si cum sepo eius liquefacto 
eireuitus ovium inungatur, numquam accedent ad eum lupi nec anima- 
lia rapacia. Si dens leonis qui caninus vocatur, collo pueri suspen- 
datur antequam cadant dentes et in ortu dentium secundorum, se- 
curum reddet a dolore dentium. Sepum leonis permixtum unguentis 
aliis delet maculas in homine. Sanguis eius confricatus super can- 
crum, curat eum. Fel leonis potatum parum curat ietericiam. Epar 
eius in vino positum et bibitum, dolorem aufert epatis. Cerebrum 
eius acceptum inducit amentiam. Instillatum autem auri cum oleo 
aliquo acuto, valet contra surditatem. Testiculus eius tritus. cum rosis 
datus, sterilitatem inducit in potu acceptus: similiter facit comestus 
assus vel crudus. Stercus eius in vino potatum, facit abhorrere vinum. 

59.| Leopardum quidam eamdem specie bestiam vocant cum 
pardo, licet diversa sit et consimilis quia leopardus componitur ex 
leaena et pardo, rufus est autem nigris maculis interpositis. 

| Est autem animal fortis irae, et cum aegrotat, sanguine capreae 
silvestis pasci quaerit et stercus hominis quaerit in medicinam: et 
quod mirabile est, camphora delectatur et custodit arborem eius ne 
accipiatur. Quando domesticatur si in saltu tertio vel quarto praedam 
non accipit indignatur, ita quod nisi sanguine placetur, aliquando in 
venatorem insilit. 

| Caro autem huius animalis est calida et sicca: pinguedo autem 
grossa cum acuitate et utilis est paralitieis, et pulsum cordis patientibus 
et capitis revolutionem, quando assatur, et patiens etiam odorem eius 
recipit, valet. Sepum etiam huius cum oleo lauri mixtum curat scabi- 
osum cuius scabies cutum ineidit. Sanguis eius confert tumori venarum 
si locus cum eo calido confricetur. Fel eius parvo pondere cum aqua 
sumptum, abscidit generationem et indueit sterilitatem. Fel recenter 
sumptum, est venenum letiferum, nec habet aliquam desiccationem: 
unde si ex eo sumatur pondus aurei, necat ipsa die: unde quidam 
potans de ipso ad pondus unciae incurrit mortem sequenti die cum 
dormiret. Testiculus dexter comestus a muliere cuius abseisa sunt 
menstrua, restaurantur: si autem assuescat esum eius, crebra fient 
menstrua ipsius. Leopardus diligit vinum ita quod inebriatus capitur. 
Cerebrum leopardi cum suco erucae mixtum corroborat coitum si 
cum eo virga viri inungatur. Medulla eius potata aufert vulvae dolores. 


{{pn|18}}Thom. (18 Isid. XII 2,11 21 Ambros. VI 4,26 24 Jacob. 1101, 5) 
[Vinc. 19, 76] medicinae e Razis. Felis pardus L. 
ee 


109 


110 


111 


fol. 376v 


60.| Lepus notum est animal celeritate vigens, posterioria 
crura habens longiora quam anteriora et ideo montem melius scandit 
quam descendat. Pilosum habet pedem, timidum est animal || ettamen 
magni cordis, sed irigidi sanguinis et frigidi cordis: | et ideo ad pastum 
non nisi nocte progreditur. Numquam multum pingueseit: et quando 
sub tectis nutritur et non movetur, aliquando ren eius dexter sepo 
operitur, et tunce moritur. Inter animalia in utraque mandibula dentes 
habentia solus habet coagulum: et hoc est melius quanto lepusculus 
est antiquior. In terris valde frigidis albi sunt || sieut in Alpibus |: in 
aliis autem quidam eorum hyeme albescunt et aestate revertuntur ad 
proprium colorem. In locis autem in quibus esse consueverunt, vix 
umquam eradicari possunt propter multiplicem eorum impraegnationem. 
Dicunt autem in Cytacha non esse lepores || sicut nec cervi nec apri 
nec capreae nec ursi vivunt in Affrica. 

| Est autem animal simplex, nullius defensionis nisi per fugam, 
et apertis oculis dormiens. Cum hoc animali mustelam dicunt dolose 
ludere, quod cum ludo lassaverit, per guttur apprehendit et fortiter 
adhaerens stringit nec propter cursum leporis separatur et tandem 
lassatum interfieit et comedit. 

| Caro autem leporina sanguinem grossum generat || multiplica- 
tivum colerae nigrae: desiccat autem et subtiliat ! et ideo valet contra 
viscerum dolorem et abseidit fluxum ventris: caro etiam eius frixa 
cum oleo si ex ea fiat clistere fluxum ventris removet et ulcera in- 
testinorum. Si comedatur caro eius assa in furno vel in patella, idem 
operatur. Si maculae nigrae umbrosae pessimae, cum sanguine eius 
ungantur, removentur. Caput leporis combustum tritum cum aceto si 
inungatur cum eo allopicia curatur. Caput assum et cerebrum comestum 
iuvat contra tremorem ex infirmitatibus provenientem. Epar leporis 
desiccatum si ex eo sumat epilenticus pondus uneciae, iuvat. Stercus 


leporis liquefactum cum aceto, si ex eo inungantur ulcera grossa vel 


impetigo ex qua exit aqua eitrina, curat ea. Stercus leporis positum 
super mulierem quae numquam peperit, numquam pariet quamdiu 
tenuerit: et si ex eo modicum in vulvam posuerit, desiccat menstruum 
et desieccat matricem exsiceatione vehementi. Qui habuerit dolorem 
dentium et posuerit unum ex dentibus leporis in parte ubi dolor fuerit, 
aufert dolorem. Leporis integri combusti einis confert contra lapidem 
in renibus. || 7 Si potaverit mulier post purgationem suam tribus diebus 
continue coagulum leporis, dieunt quidam quod prohibet conceptionem, 
et aliquando iuvat ut dieit Avicenna. Si autem imposuerit vulvae 
post suam purgationem, semper iuvat ad conceptum. | Fel leporis 


1 Thom. (1 lib. rer) 3 cf. Arist. Zuy 4 p. 667 a20 13 Cytacha &amp;v 
’Isdan Arist. Zıd 28 p. 606 a 2 egs. 39 Avicen. can. II397 ceterae med. e 
Razis elhavi XXI 110 [Vinc. 18, 61—64]. 

35 post posuerit del. dolorem dentium m. 17 38 continue sup. lin. m 1. 


mixtum cum melle albo valet contra albuginem oculorum. Pulmo 
etiam leporis superpositus oculis medetur: contritus vero et illinitus 
pedes sanat. || 

61.| Leucrocotham dicunt quidam esse bestiam ex multis 
compositam:! nam corpus habet velut asini, clunes ut cervi, pectus et 
crura ut leonis, caput ut cameli, sed oris hyatum usque ad aures, 
bifidas habet ungulas, dentes ut leo et voces hominum imitatur et 
universas bestias praecedit velocitate. 

62.| Leoncophona ut dieit Solinus est bestia modica quae 
capta exuritur in cineres, et si cineres illius aspergantur vestigia 
leonum, et necantur leones quando modicum ex eis attiigerint et ideo 
leones naturali odio hanc persecuntur bestiam et comprehensam con- 
fringunt: leones tamen in morsu ipsius exanimes fiunt:! bestia etiam 
ipsa urinam quam leo abhorret spargit contra leonem. || 

{{pn|63}}Lacta animal est in sepulcris habitans et delectatur in ca- 
daveribus mortuorum. 

64.| Lamia est animal magnum et crudelissimum, nocte silvas 
exiens et &lt;h&gt;ort[hlos intrans et frangens arbores et dissipans eo quod 
habet brachia fortia in omnenı actum habilia: et cum homines super- 
venerint ut dieit Aristoteles pugnat cum eis et morsibus vulnerat. 
Sauciatus autem morsibus eius non sanatur donec eiusdem bestiae 
rugientis vocem audierit. 

| Hoc animal in desertis et ruinosis habitare diligit et aliquantu- 
lum in vultu figurat feminam et est pium catulis quando lactat. Dicunt 
autem quidam quod quaedam lamiae sunt in Caldea capris in quanti- 
tate aequales et domesticantur et uberes sunt in lacte. || 

{{pn|65}}| Lauzany ut dieit Solinus animal est saevissimum ita quod 
etiam ipsos deterret leones: persequitur tamen omnes bestias et prae- 
eipue quae alias depraedantur, et prae omnibus odit hominem, sed 
suo pareit generi. || 

66.| Linx est animal notum, perspicax oculis ita ut secundum 
poeticas fabulas corpora solida penetret, linguam habet serpentinam 
quam ultra modum extendit, collum ceircum agit et oculos habet pro- 
minentes, ungues magnos. Lupo longior est, sed crura habet breviora: 
velox est saltu et venatu vivit, innocuum est homini, in collo varium 
fere omnis coloris, hyeme hirsutum et aestate quasi nudum. De urina 


4 Thom. (Plin. 8, 72 et Jacob. 1102, 45 leucrocota) [Vine. 19, 77]. 
Hyaena spe. 


9 Thom. (Solin. 27, 21 leoniophonos et Jacob. 1103,31) cf. Isid. XII 


2,34 [Vinc. 19, 77] vid. ind. 
15 Thom. (Glosa = 43) cf. Arnold II 4 22d de hiena ex Jorach. 
17 Thom. (17 lib. rer. 20 Arist. Zıı 37,621 a 202) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
27 Thom. (Solin.? et Jacobus 1101,1) [Vine. 19, 65] vid. ind. 
31 Thom. (31 Plin. 28,122 Jacob. 1102,10 Lapidarius) Isid. XII 2, 20 
[Vine. 19, 79]. Lynx lynx L. 


112 


115 


114 


115 


fol. 377r 


eius dieitur nasei lapis ligurius, sed hune invidere dieitur homini et 
urinam sub harenis abscondere. 

67.| Lintisius animal est ex cane patre et lupa matre pro- 
creatum et colorem et mores imitans utriusque: et est ferox et acer- 
rimum. || 5 

{{pn|68}}| Lupus est animal notum, ferox et dolosum de quo dieunt 
quod si hominem videns praevenerit intuitu oculorum, vocem aufert: 
et si praevenitur ab homine, audaciam amittit: et si homo solverit 
amictum, vocem recuperat. Si lupus aliquem sequitur et ille subsi- 
stens signum inter se ponit et lupum, lupus subsistit timens illaquea- !9 
tionem. Vadens lupus per frondes lambit et lubricos facit pedes ne 
incessus audiatur. Aliquando visum est quod lupus in ore frondes 
et ramusculos salieis accepit et sic se abscondit, tantum os porrigens, 
ut capras irondes salicis pascentes deciperet. Oves odit naturaliter 
et non satis sibi, sed omnes quantumlibet multas interficit si potest: 15 
raptam tamen ovem cum audit persequentes, illaesam portat ne morsa 
et laesa sibi cursus faciat impedimentum.“ 

| Lupi in toto anno non nisi duodeceim coeunt diebus, et est virga 
eorum ossea, et tunc sunt ferociores. Ululando unus praecinit et alii 
conclamant. Famelici terra aliquando satiantur quae glis vocatur. % 
Hac etiam superimplentur cum equum vel bovem vel aliud forte animal 
prosternere quaerunt, et cum prostraverint, terram evomunt et ad 
praedam revertuntur: si quandoque praedam habent et alia se optu- 
lerit, iterum secundam invadunt quasi praesentis obliti. Quod autem 
superest, abscondunt suffodientes: tamen ex aequo dividunt hiis qui 3 
in venatione fuerint, et si superest, alios ulalatu advocant. Et guod 
dieitur quod latratu carent, est falsum. In vesica lupi syrothes lapis 
nasei dicitur. 

| Lupus vorat carnes potius quam comedat et ideo non impinguatur 
nec multo utitur potu, quia potus non iuvat cibum indigestum: non 30 
masticatus autem cibus non bene digeritur. Stercus lupi siccum est 
et cum ventositate eieitur et frequenter super albam spinam, et urina 
eius est odora. Lupi etiam aliquando homines comedunt, sed raro: 
sed postquam gustaverint, tunc homines impetunt propter carnis dulce- 
dinem. Lupi ferunt secum catulos quando fugiunt sicut et canes. 35 
Viscera habent debilia et quando infirmantur in eis, herbas comedunt . 
et praecipue draconteam ad acuendos dentes. Cetera autem ani- 
malia sana herbas non comedunt praeter hominem et ursum, si carnibus 
vivunt. Lupi senescentes difficile 7 venantur, et tunc villis approxi- 
mant et in periculum se praecipitant quasi vitam fastidientes: sunt 40 


3 Thom. (3 Experim. in libro suo) ef. Isid. XII 2,28 [Vine. 19, 78] vid. ind. 

6 Thom. (6 Jacob. 1113,9 Isid. XII 2, 24 8 Ambros. VI 4,26 = 
Plin. 8,80 11 Experim. 16 Jacob. 1113,10 18 lib. rer. 23 Solin.? Plin. 
8.83 26 Jacob. ll. 27 Plin. 11,208 syrites. 36 Ambros. ?). 


[37 


10 


15 


20 


&amp; 
[371 


oo 
o 


40 


enim longae vitae et in senectute dentes perdunt. In exterioribus 
corporis sustinent multos ictus et vulnerati se gregi luporum non 
immiscent quia oceiderentur-ab eis timentibus deprehendi sanguine ipso- 
rum, || propter quod etiam soli euntes vulnerati sanguinem suum lambunt 
ne deprehendantur, et hoc ego sum expertus. | Morsus autem lupi 
rabidi periculosus est sicut morsus rabidi canis. Est autem animal 
audax dolosum domesticabile et tune ludit sieut catulus, sed non 
deponit odium ad venatorem et agnos et animalia minuta quae lupi 
comedunt. 

| Dieunt quod Ethiopia lupos habet varios crine iubatos. || Breves 
autem lupi inter ceteros sunt magis audaces: canes solivagos inter- 
fieiunt comprehensos et suffodiunt. 

Cerebrum lupi et canis praecipue crescit et decreseit crescente 
luna, licet hoc in omnibus fiat animalibus. Cor lupi desiccatum et 
servatum, multum aromaticum dieitur fieri. Caro lupi dieitur esse fri- 
gidior carne canis et fetida. Odium autem quod est inter lupum et 
oves in omnibus membris est radicatum, ita quod cordae de visceribus 
ovium factae cum cordis de visceribus lupi factis permixtae non so- 
nant. Timpana de coriis luporum pulsata insurdant audientes. Si 
virga lupi in alicuius nomine vivi vel mulieris ligetur non poterit 
coire donece nodus ille solutus fuerit. Vestimentum de lana animalis 
quod lupus comederit factum semper est pediculosum. Cauda lupi 
suspensa ad praesepe boum, prohibet boves comedere. Epar lupi 
desiecatum et tritum si ex eo bibatur coclear, valet contra epatis 
dolorem cuiuscumque fuerit complexionis. 

Dieit etiam Gyrgyr philosophus quod epata omnium animalium 
valent contra dolores epatis. Unde vultur patiens dolorem epatis 
venatur aves magnas et epata comedit. Galienus dicit quod pulmo 
lupi coctus et siecatus et tritus cum capare et lacte iumentino com- 


9 mixtus, in potu sumptus valet patientibus defectum hanhelitus. Si caput 


lupi columbario suspendantur, non accedet murilegus vel furo nec 
animal columbis nocivum. Si aliquis in lancea calcaneum lupae fe- 
minae deferat et alii lanceati contra ipsum veniant, non ei nocebunt 
quamdiu in lancea calcaneus remaneat. Fel lupi cum grano musci 


5 mixtum et ad nares in principio et in medio mensis positum, iuvat 


eum qui est caducus. Mixtum autem cum oleo rosacio si inungatur quis 
in superciliis, diligetur a mulieribus cum deambulaverit cum eis. Si quis 
testiculum dextrum lupi cum oleo nucum misceat et mulieri cum lana 
ad imponendum vulvae dederit, removebitur ab ea coeundi desiderium, 
etiamsi fornicaria fuerit. Sanguis lupi permixtus cum oleo et auribus 
instillatus confert surditati. Dentes corium oculos lupi si quis secum 


10 (Solin. 30, 24 = Plin. 8,123 14 Experim.) medic. e Razis. 26 Gyrgyr? 
28 Galen. haec de vulpe dicit de simpl. med. fac. XI (XII 356) [Vine. 82—88]. 


116 


117 


118 


fol. 377v 


deferat, in causa obtinebit si advocatum habeat et erit dives aput 
omnes gentes. Virga lupi in furno assa et incisa si masticetur ex ea 
pars, statim excitat coitus desiderium. Dens suspensus super aliquem, 
non timebit. Timpanum magnum factum ex corio lupi et percussum 
facit crepare alia timpana. 5 

Caro lupi trita cum modico piperis confecta et cum melle despu- 
mato, coniert patientibus colicam. Si cum corio lupi venter patientium 
constringatur, valet et si assuescat patiens sedere super ipsum corium, 
valet ei. Stercus lupi cum vino albo et subtili coetum sumptum nimis 
coniert colieis, et dieitur quod corium super coxam eiusdem suspen- 10 
datur et cum filo lanae quam lupus momordit, ligetur, confert ad 
idem. Oculus dexter lupi super puerum suspensus amovet timorem et 
similiter dentes eius et corium. Si cauda in villa sepeliatur, prohibet 
ab introitu eius lupos et muscas quamdiu duraverit. 

{{pn|69}}| Luter animal est notum, longius catto et latioris corporis 15 
et longioris et longa cauda et brevium crurium, colore fuscum colore 
nitente: propter quod ornamenta in [hJoris vestium inde fiunt. In antris 
habitat super aquas et venatione piscium vivit, et licet spiret, tamen 
diu est sub aqua: et ideo pro praeda piscium gurgustia intrans ali- 
quando submergitur. Antra tanta replet piscium multitudine quod 20 
inficiunt a@rem vieinum. Domatur etiam aliquando et tunc. pellit 
pisces in retia et est animal multum lusivum quando est domitum. 
Est etiam acutorum dentium et valde mordax. || 

Caro eius est irigida et fetida: et corium eius dieitur contra 
paralisim habere effectum: alios etiam cibos quam pisces comedit, 35 
sed pisces inter omnes cibos magis diligit. 

70.) Mulus animal notum est, laboribus aptum, plus sequens 
asinum quam equum:! burdo autem e contrario || eo quod sperma maris 
operator est et formativum: et ideo mulus asini et burdo vocem habet 
equi: utrum&lt;que» tamen ex dissimilibus in complexione seminibus valde 30 
generatur et haec est causa sterilitatis in eis sicut in antehabitis late 
disputatum est. Pariunt tamen mulae in terris valde calidis aliquando 
in quibus exterior calor frigiditatem asini temperat interiorem. 

| Mulus habet ungulam cum qua si domus suffumigetur, fugiunt 
ab ea mures. || Si homo de medulla mulae ad pondus trium aureorum 35 
sumpserit, stupidus efficietur. Si duo testiculi muli in pelle eiusdem 
corii constringantur et super mulierem suspendantur, non coneipiet 
quamdiu eos super se habuerit. 

Cetera de hoc animali in antehabitis dieta sunt. 


15 Thom. (15 lib. rer.) [Vinc. 19, 89]. Lutra lutra L. 
27 Thom. (27 lin rer. cf. Isid. XII 1, 61 32 Alb. XVI 130 egs. 
34 Belbetus de sensibus secund. Arnold. Saz. IV 3, 30 d) [Vin. 18, 65—69]. 


17 quod sup. lin. m. 2 34 Mulus habet—38 habuerit in marg. sin. m. 1. 


1 


2 


2 


3 


3 


or 


d 


=) 


or 


0 


or 


{{pn|71}}| Monocerontem vocant animal ex multis compositum, 119 


mugitu horridum, equino corpore, elefantinis pedibus, cauda suilla, 
capite cervino, in media fronte cornu gestans splendore miro pulcrum 
longitudinis quatuor pedum adeo acutum quod facili ictu perforat omne in 
quod impingit. Vix autem aut numquam domari potest et vix vivum in 
hominis venit potestatem: vinci enim se videns, occidit furore seipsum. |! 

72.| Molosus bestia est magna valde in multis locis inventa. 
Rietus magnos et ingentes habet, dentes fortes et prominentes et 
ideo dure bellatur: quae licet hominibus horrenda sit et infesta, tamen 
puerorum timet verbera et fugit eosdem. || 

73.| Maricon morion sicut in antehabitis diximus bestia est 
Orientis raro visa, cuius magnitudo est ut leonis, coloris rubicundi 
tres ordines dentium habet in ore, pedes habet ut leonis, facies eius 
et oculi et aures ut hominis, cauda eius ut scorpionis agrestis, sonus 
eius ut tubae et voces imitatur hominis: velocitas eius sicut cervi et 
deceptos homines devorat. || 

74.| Manticora animal est ex multis compositum: faciem enim 
habet sicut hominis, oculis glaueis, colore sanguineo, corpore leonino, 
cauda scorpionis aculeo forti spiculata, voce tam sibila ut modulos 
imitetur fistularum et tubarum concinentium, et humanas carnes avi- 
dissime comedit et tres ordines dentium habet in ore sicut dicunt 
Plinius et Solinus, et fere est praecedenti similis. |! 

75.| Musquelibet animal est Orientis ad magnitudinem capreo- 
lae in cuius inguine sicut Platearius dieit apostema crescit de collectis 
humoribus quod maturatum collidit ad arborem, et decurrens sanies 
ibi indurata muscus vocatur:! et licet tota caro eius et stercus muscus 
sit dieta, tamen sanies est nobilior. Muscus ipse virtute perdita in 
latrinis et stercorum fetoribus recuperat et valet contra sincopim et 
cordis debilitatem et cerebri et epatis et stomachi dolores. || 

76.| Mamonetus est animal minus quam simia fuscum in dorso, 
in ventre candidum, cauda longa et villosa, collum ita magnum habet 
ut caput, et ideo ligatur in yliis non in collo.. Nasum habet distinetum 
ab ore sicut homo non continuum sicut simia, et vocatur aput ytali- 
cos spinga. Pugnat autem implacabili odio cum simiis: et licet sit 
viribus impar, tamen audacia praevalet eis, et in Oriente nascitur, sed 


1 Thom. (1 Solin. 52,39 egs. Plin. 8,76 5 Jacob. 1102, 6) [Vinc. 19, 91]. 
Rhinoceros unicornis L. 

7 Thom. (7 Adelin. aenigm. I 12) [Vinc. 19, 91] vid. ind. 

11 Thom. non ex Arist. sed er Avicenna de animal. I 1 f. 3v [Vinec. 
19, 90] Alb. II 49. 

17 Thom. (22 Plin. 8,75 Solin. 52, 37) cf. Jacob. 1102,41 [Vinc. 19, 90]. 

23 Thom. (24 Platear. de simp. med. f. XXVII 17) [Vinc. 19, 93]. Mo- 
schus moschiferus L. 

30 Thom. (31 lib. rer.) [Vinc. 19, 90] cf. Nr. 39. 


9 licet sup. lin. m. 1 30 marionetus? C. 


120 


121 


122 


fol. 378r 


bene vivit in nostris climatibus et saepe visum est. Caput habet ro- 
tundum et faciem similiorem cum homine quam symia. || 

{{pn|77}}| Migale dieitur animal parvum venenosum quod alicuius est 
vigoris in iuventute, sed continue per aetatis incrementa torpescit. Cru- 
dele est animo, sed hune dissimulans blanditur bestiis et si potest veneno 5 
interfieit, maxime equos et mulos et praecipue equas praegnantes. || 

78.| Musio est animal notum, quod murilegum quidam, alii 
cattum a capiendo vel astutia vocant: mures legit, quos carbunculosis 
oculis nocte contemplatur et in antris tenebrosis conspicit. Tempore 
luxuriae quaerit solitudinem et ideo silvestre tunc efficitur quasi 
verecundetur. Munditiam diligit et ideo lambendo pedes priores 
loturam imitatur faciei, totam etiam pellem lambendo complanat. 
Pugnant autem haec animalia obsidentia terminos suae venationis. 
Serpentes etiam et bufones interficit, sed non comedit et laeditur 
veneno nisi aquam cito bibat. Gaudet hoc animal leniter tractari 
manibus hominem et lusivum est praecipue in iuventute || et formam 
suam in speculo aspiciens ludit ad eam: | et si aliquando ab alto putei 
eamdem in aqua aspexerit, volens ludere cadit et mergitur quia aqua 
madefactum multum laeditur et moritur nisi cito siecetur. Loca &lt;calida&gt; 
diligit et auribus abeisis facilius domi tenetur quia guttas noctium 20 
in aures stillantes sustinere non potest. || Est autem agrestis et dome- 
sticus, et omnis agrestis grisei est coloris, domesticus autem diver- 
sorum est colorum. | Granones habet circa os quibus abeisis perdit 
audaciam. || 

De medieinis eius in litera © dietum invenies. 25 

79.| Mustela est animal notum, quasi mus longus || Tcum tamen 
in figura corporis magis assimilatur martaro quam muri, et habet 
anteriores dentes breviores quod non habet mus. | Similiter infesta est 
muribus || quod non esset si esset de genere muris. 

| Sunt autem duo genera, maius et minus. Maius estin ventre 30 
candidum et in dorso fulvum, cavernas terrae et petrarum fissuras 
Inhabitat, cum serpente pugnans ruta agresti se munit, catulos de loco 
transfert ad locum ne inveniantur. || Infestum est gallinis et ova earum 
sorbet et ipsas interficit: facile valde domesticatur. | In Proselenam 
insulam mustelae non transeunt et illatae moriuntur. Similiter in 35 
Boetiam illatae fugiunt. Solinus dieit quod basiliscum interfieit et 
ipsi mortuo commoritur. || 


u 


0 


- 


5 


3 Thom. (Experim.) [Vine. 19, 132]. Crocidura spe. 

7 Thom. (7 Jacob.? Isid. XII 2,38 14 ezperim.) [Vinc. 19, 92]. 

26 Thom. (26 lib. rer. = Isid. XII 3,3 30 Isid. ll. 34 Plin. 8. 226 
36 Solin. 27,53 [Vine. 19, 133—135]J. Mustela erminea L et M. nivalis L. 


19 calida suppl. er Thom. deest in omn. codd. 27 quam muri—28 mus 


2 
in marg. m. I habet mus DP edd. hr’ mur C in marg. inf. add. m. 3 hoc 
mus 
defieit supra: et habet anteriores dentes duales longos ut cata 


a 


10 


1 


or 


[807 
=} 


[897 
[371 


30 


oo 
or 


40 


Mustela posita super morsum scorpionis confert valde. Mustela 
si salsetur valet contra morbum caducum. Cinis eius apertivus est 
pororum et ideo valet contra podagram si coniricetur cum aceto. 
Caro eiusdem siccata si potetuf cum ruta, valet contra morsum om- 
nium animalium. Coria masculi confecta si scribatur in eis et suspen- 
dantur super daemoniacos et incantatos, confert. Si calcaneus eius 
ab ea viva extrahatur et super mulierem suspendatur, non impraegna- 
bitur, quamdiu ibi fuerit. 

{{pn|80}}Mus animal est notum, et est multorum valde generum: 
animal enim est agreste in terra in agris habitans et est duorum 
colorum, rubeum et nigrum. Et aliud est domesticum in horreis et 
domibus habitans, et est nigrum. Et est parvulum genus rubeum, 
brevi cauda, acutae voeis, quod proprie sorex vocatur et est vene- 
nosum: et ideo non capitur a musionibus. Est autem magnum quod 
nos ratum vocamus, et est in arboribus habitans fuscum nigris in 
facie maculis. Et est corilinum quod comedit avellanas et hoc est 
rubeum cauda pilosa. Et sunt multa alia genera. | Et ut Alexander rex 
dieit, in Oriente sunt mures vulpium quantitatem aequantes et homines 
et alia animalia infestantes. In Arabia etiam invenitur mus magnus 
anteriores pedes habens ad latitudinem palmi et posteriores ad modum 
digiti. || 

Hoc animal coitu complectitur caudis et ruminat solum inter ea 
quae dentes habent serrales. | In coitu urina eius dicitur venenosa 
quae si tetigerit hominem, corrodit usque ad ossa. Nascitur autem 
omne genus muris de terra, licet etiam ex coitu sui generis generetur. 
Unde in Thebis Egiptiis quando pluit, plurimi generantur. Quidam in 
hoc genere albi inveniuntur et lapilli albi inveniuntur in stercoribus 
eorum, et sunt multae valde generationis. || 

Omne autem genus muris grano vescitur et pane: sed libentius 
durum comedit quam mollem: | multos aliquando caseos inveniens 
omnes attemptat et postea de meliori comedit. Cum pansilenos est 
luna, iecur eius crescit et diminuitur in utroque interlunio. |] 

Muris caro calida est et pinguis aliquantulum etin ea est virtus 
expulsiva melancoliae: et si comedatur mus assus, desiccat salivam 
fluentem ab ore puerorum. Mus etiam fissus et morsui scorpionis 
superpositus, sedat dolorem eius, et quando ponitur super verrucas, 
eradicat eas. Caput muris in panno lini suspensum et portatum ab 
eo qui habet dolorem capitis, sedat eum: et si suspendatur caput eius 
super hominem caducum, curatur. Stercus eius si cum sale et oleo 
super nares alicuius 'ponatur, solvit ventrem. Galienus dieit stereus 


9 Thom. (17 Jacob. 1103,37 ex Epist. Alexandri ed. Kuebler, p. 101,16) 
[Vine. 19, 126—130] 40 Galen.? de murium generibus vid. ind. 


22 anie ruminat duo tractus obscuri C ; ruminat D. 


123 


124 


125 


fol. 378Vv 


muris conferre contra allopiciam si stercus muris teratur et cum suco 
erucae confieiatur et suco nasturtii et ceparum et alliorum et fiat ex 
eo emplastrum super locum ipsum. Si domorum murium combustorum 
pulvis in olla misceatur cum oleo lauri et fiat ex eo emplastrum super 
allopiciam postquam confricatus fuerit locus cum alliis singulis diebus, 
nascuntur pili hoc faciendo. 

Si arsenico ceitrino in farina impastato mus cibetur, morietur 
Si litargirium cum elleboro et farina conficiatur, et mures inde ceibentur, 
morientur. 

{{pn|81}}Martarus est animal figurae mustelae, sed quantitatem ıo 
habet catti, sed longius est et brevia habet crura, in dorso fulvum, in 
ventre et gutture album sicut mustela. Ungues habet breviores quam 
cattus et est duorum generum: unum fagorum et alterum abietum 
dietum: sed illud quod nidifieat in abietibus multo est pulerius: et 
commiscentur sibi mutuo ambo genera, sed fagineum nuptias quaerit ı5 
cum eo quod vocatur abietum quasi pro magna sui nobilitatione. 
Pellis autem utriusque est pretiosa et diu durans pulcra. Et omnia 
genera illius animalis et mustelae habent hoe quod cum sunt iracunda, 
valde efficiuntur fetida, et sunt animalia vix umquam quiescentia 
etiam quando domesticantur. 20 

82.| Neomon Graece bestia vocatur quae Latine suillus dieitur 
eo quod setas habet pro pilis: et haec odore cibum convenientem a 
venenoso distinguit. Haec bestia serpentes persequitur: quae cum 
aspide pugnat, caudam erigit quam aspis quasi minacem observat, 
et ad vim suam cum ea transiert aspidem deceptam. || 25 

{{pn|83}}| Onager est asinus ferus qui ut dicunt quidam quinto- 
decimo die mensis Martii duodecies rugit in nocte et duodecies in die 
aequinoctium indieans. Sunt autem in Alfrica silvestres et singuli 
masculi praesunt singulis gregibus feminarum, et feminae valde sunt 
libidinosae ita quod ex hoc odiosae masculis efficiuntur. Dieitur 30 
etiam mas esse zelotipus et ideo filio nato truncare dentibus testiculos, 
propter quod a matribus absconduntur in ocultis. Quando onagrum 
venator canibus insequitur, stercus odoriferum delectabile canibus 
emittit et sie eirca stercus canes detinet et ipse ad tutiora fugit. 
Hominum frequentiam prae omnibus fugit animalibus. Sitis est | im- 35 
patiens valde, et aquam limpidissimam quaerit ad potandum. Libidine 
ineitati in rupibus stant ventum ad temperandum libidinis calorem 
attrahentes. |] 


oa 


10 Martes martes L. et M. foina L. 

21 Thom. (21 Isid XII 2,37 ichneumon) [Vinc. 19, 124] ef. Nr. 45. 
26 Thom. (26 Isid. XII1,39 Solin. 27, 27 [Vinc. 19, 94]. Equus onager Pall. 
11 uulvum C 16 post cum del. abigegeo m. 1 25 ad quam cum 


vim suam transfert aspis decepta a bestia corripitur Thom, = Isid, 35 im- 
patiens valde abseissa C. 


= 


an 


or 


2 


oO 


30 


lib. XXI tract. 2 cap. il. 1417 


{{pn|84}}| Onager autem Indieus |] alius est a praedicto, | magnitu- 
dinis magnae et fortitudinis, cornu ingens gestans in medio frontis: 
et hoc animal quasi iactans fortitudinem aliquando saxa frangit de 
rupibus non ob aliud nisi in suarum virium demonstrationem. Ungulas 
habet acutas valde et continuas. |) 

85.| Onocentaurus ut dicunt animal est compositum: caput 
enim asini et corpus hominis habet. Quidam etiam dieuntur inveniri 
corpore equino et superiore parte humana, et est horrida setis et 
manus habens habiles ad omnem actum, et aliquando loqui incipiunt, 
sed vocem hominis perfecte formare non possunt et post se inse- 
quentes ligna mittit et lapides. || 

{{pn|86}}Orix animal est capreae simile et quantitatis hirci et habet 
barbam sub mento, in heremo habitans et facile deeipitur ad laqueum: 
habundat autem in Affricae desertis hoc habens proprium quod pilus 
eius vertitur ad caput. Gignitur autem in ea Africae parte quae 
aquis. caret. 

Dieitur etiam quod aqua vesicae eius quantumlibet parva de- 
feratur, remedium est contra longam sitim, et ideo latrones Getuliae 
quae aquis caret, eam secum deferunt. Hoc animal in ortu Canis 
mirabiliter exultat quasi tunc convalescat. 

{{pn|87}}| Oraflus animal est specie coloris omnia praecedens ani- 
malia: in anteriori parte est valde altum ita ut capite extenso alti- 
tudinem viginti attingat cubitorum. In posteriori autem parte demissum 
instar cervi, pedes cervi habet et caudam, collum extensum et caput 
equinum, licet minus sit aliquantulum: colores multos habet, tamen 
album et rubeum habet frequentiores. Cum viderit se contemplantes 
ammirari, huc et illuc se vertit praebens se bene videndum. Hoc 
animal temporibus nostris visum est || et seraf Arabice vocatum. 

{{pn|88}}Ovis animal notum est et mansuetum et innocens | et utile 
lana corio carne lacte visceribus egestione et fimo in quo quiescit 
compatiens suae speciei, ut cum sana infirmam videt aestu laborare, 
sana se soli obieit et laboranti umbram facit. Agnus in tota gregis 
multitudine matrem noscit balantem (et ideo ab agnoscendo agnus 
dieitur) et mater agnum odore posteriorum: et cum lactat agnus cau- 
dam veloeissime agitat. Oves exceutientes a caudis glaciem fortiores 


1 Thom. (40 Arist. övos ’Ivöınöds 3 Adelin.) [Vinc. 19, 95], Rhinoceros 
unicornis L. 

6 Thom. (6 Isid. XT 3,39 Adelin. II 11? 10 exverim.) [Vine. 19, 97] 
cf. Jacob. 1103, 1. 

12 Thom. (12 Plin. 8,214 17 Plin. 10 201) [Vinc. 19,98]. Oryx beisa Ripp. 
21 Thom. hoc animal nostro tempore Friderico Imperat. Romano ab Sol: 
dano Babiloniorum rege transmissum est [Vine. 19, 97]. Giraffa camelopard.L, 

29 Thom. (29 Jacob.? 32 Ambros. VI 4,25 = Jacob. 1113,34 p, 1418, 6 
Isid. XII 1,9 10 Jacob. ll. [Vinc, 18, 69—77, 95]. 


33 et ideo—34 dieitur in marg. m, 1 (Isid, XII 1,12). 


127 


128 


129 


130 


sunt et melius et diutius durant: non excutientes autem eito moriuntur. 
Oves in calidis et siceis regionibus dilatantur in caudis vehementer 
et duresceunt in lana: in frigidis autem et humidis salsis mollescunt in 
lana et stringuntur in caudis. 

| Vervex qui est dux gregis, fortissime cornibus percutit et5 
durissimae est frontis, ad quod quidam verme in capite existente 
mentientes dicunt verveces excitari. Cornua autem frequenter sunt 
torta et aliquando habet plura quam duo. Aries per dimidium annum 
dieitur dormire super latus unum et per dimidium super alterum:; 
lupum fugit etiamsi numquam ante vidit. Arieti dieitur naturale esse 10 
agnellos fastidire et provectiores diligere. Arieti etiam aetas confert. 
Cornu etiam eius iuxta aurem terebrato, ferocitatem deponit, dextro 
testiculo ligato vel exciso feminas generare dieitur. Solitariis ovibus 
tonitrua aborsum faciunt:!: non autem in coetu existentibus. Flante 
Borea masculos coneipiunt, in Austro vero feminas: unde et in hieme 15 
parti agni sunt meliores. In terris calidis et humidis bis coneipiunt 
sieut in Mesopotamia. Oves brevium crurium et ventre vellitae gene- 
rosiores sunt. Lanae molles crispae sunt meliores et arietis lanam 
sequitur tota generatio ipsius. Aquam multam et turbidam bibentes, 
{requentius impinguantur. Pinguedo autem nimia impedit in eis im- 20 
praegnationem. Lac nigrarum ovium melius est, et in capris est e 
contra. Inter omnia animalia ovis diu dat lac respectu suae quanti- 
tatis quoniam lac habet per octo menses. Ad colorem autem venae 
quae sub lingua est partum colorat. In locis aridis pastae melius 
convalescunt et in locis palustribus morbidae efficiuntur. Musicis 25 
autem sonis delectatae melius pascuntur. Vivit ovis decem vel duo- 
deceim annis et parit octo annis. In vere autem moriuntur pastae rore 
melleo. In autumno vero si aristis superimpleantur et postea statim 
bibant, diruptis visceribus moriuntur. Herbas radicitus carpunt_ et 
arbores destruunt et plurimis plantis mörsus earum est exitialis. Ovis 30 
de domo vix eicitur et eiecta recurrit. Oves iuvenes anteriorantes 
coitum, malum pestis illo anno futurum portendunt. Si autem antiquae 
post tempus coitum appetunt, idem pronosticantur. 

| Dixerunt aliqui quod ovis non ex cibo, sed tantum ex aqua 
impinguatur, et ob hoc ceibatur ex sale singulis quinque diebus et in 35 
autumno cibatur ex cucurbitis salsis, quoniam sitim inducunt: quod 
si de sale post partum comederit, ubera eius dilatantur et si negetur 
ei cibus tribus diebus et post satietur, magis impinguatur. || 

Cerebro eius inuncti oculi aquam patientes, iuvantur. Stercus 
ovis cum aceto emplastratum tollit verrucas et variolas: permixtum 40 
cerae liquefactae cum oleo rosacio curat ignis combustionem. Et si 
sanguis alicui in loco magnae percussionis conglobatur, si super- 


20 impinguantur P.edd. Thom. Vinc. impregnantur € D medicinae e Razis. 


ponatur corium ovis calidum statim excoriatum dissolvit illum san- 
guinem et confert flagellatis maximo iuvamento et forte curat per 
diem et noctem, = et confert apostemati venientiin radice auris, ut fiat 
tantum emplastrum ex stercore .ovis mixto cum pinguedine anseris aut 
5 gallinae. Urina etiam ovis rubeae aut nigrae multum coniert ydropisi 
carnosae: confert etiam mixta cum melie ydropisi. Stercus ovis 
bibitum ad pondus duarum unciarum cum decoctione caprifolii valet 
contra ycetericiam. Si splen exterius inungatur cum aceto et stercore 
ovis combusto, attenuatur eius magnitudo. Emplastrum ex stercore 
10 ovis cum melle superpositum verrueis levibus, et carni supereminenti, 
delet eas et removet formicam: et permixtum cerae et olo curat com- 
bustionem ignis. Medulla agni ad ignem liquefacta cum oleo nucum 
admixto zucharo albo distillata super sambachum et postea bibita 
dissolvit lapidem in vesica et confert mingenti sanguinem et confert 
ı5 patientibus dolores in virga et vesica et in renibus. Si cum felle ovis 
inungantur loca corporis in quibus ineidit cancer, confert manifeste. 

Si vis ut maturentur ficus in arbore, sepeliantur ad radicem 
arboris cornua arietis, et maturabuntur cito. Si vis removere morbum 
ovium interficientem eas, accipe ventrem arietis et coque cum vino et 

20 aqua et admisce eum aquae et da ovibus in potu et removebitur morbus. 

{{pn|89}}| Pardi a similitudine pantherae propter varietatem quasi 
pantheri dicuntur: et sicut quidam dicunt a pantheris aliquotiens et 
canibus procreantur. Pardus autem in Affrica habundat ubi propter 
defectum aquae multa animalia conveniunt ad amnes, et ibi leaenae 

25 a pardis adulteratae generant leones, sed ignobiles. Est autem animal 
pardus praeceps in sanguinem saltibus potius quam ceursibus insequens: 
et aliquotiens inter frondes et frutecta latens, in aves grassatur suae 
veloeitati confidens. || 

{{pn|90}}| Panthera animal est totum varietate distinetum et ma- 

so eulositas eius est orbiculata ad modum oculorum ex fulvo colore 
interdum ad album et interdum ad caeruleum terminatorum. 

Dieunt autem hoc animal facile mansuescibile, et parvi esse 
partus et pauci et difficilis propter suorum unguium longitudinem et 
acumen quibus frequenter matricem laedit matris.. Hoc animal in 

35 cibo aliquotiens supersatiatur sicut et alia acutorum unguium propter 
famis caliditatem, et tunc inira antrum se colligens diu dormit: etcum 
evigilat, boni odoris fumus ab ipso egreditur, quem odorem ut diecit 
Plinius animalia cetera gregatim insequuntur. || Sed hoc falsum esse 
per hoc seimus quod sicut in scientia de Sensu et sensato ostendimus, 


22 Thom. (22 Jacob. ll. 24 Solin. 17,11 26 experim. — Isid. XII 
2,10 [Vinc. 19,101]. Felis pardus spe. 

29 Thom. (29 Solin. 17,8 32 Isid. XII 2,9 36 Physiol. 4 = Jacob. 
1101,7 38 Plin. 8,62 39 de sensu et s. 2, 12 [Vine. 19, 99—100] item, 


13 sambachum cf. Alb. de veget. VI 115, 


fol. 379r 


131 


132 


133 


fol. 379v 


cetera animalia praeter hominem odoribus nec gaudent neque tri- 
stantur. 

| Est autem animal vocativum frequentis vocationis propter desi- 
derium coitus, et ad hoc quaedam- sui generis vel sibi vicini generis 
animalia congregantur ad ipsum. Dicitur etiam hoc animal infestum 
esse draconi et draconem ab ipso fugere in latibula antrorum. Qui- 
dam etiam dieunt quod in armo dextro figuram lunae habet incre- 
menta lunae imitantem tam crescendo quam decrescendo cum luna. || 

{{pn|91}}| Pirader est animal quantitatem habens bovis, ramosis 
cornibus sicut cervus, suillum sive porcinum habens vestigium, colorem 
habens ursi, pilos villosos et condensos. Hoc animal dicunt in timore 
colorem variare ad similitudinem corporum iuxta se positorum! et 
ideo delitescens inter saxa alba, album efficitur et latens inter frutecta 
effieitur viride: || in quo sicut dieit Hermes convenit cum basilisco, | et 
propter huiusmodi imitationem aliquotiens effugit venatorem. || 

92.| Pegasus, cuius figuram in caelo esse dicunt astronomi, 
animal est compositum, in Ethyopia generationem habens, magnum 
valde et horrendum, ante equi formam habens. Alas etiam habet ut 
aquila, sed multo maiores, caput cornutum et adeo monstruosum, ut 
multa animalia terreantur solo visu ipsius. Alis autem non volat in 
altum se extollens, sed potius aörem coneitat ad sui cursus veloci- 
tatem. Est autem omnibus animalibus infestum, maxime tamen ho- 
minibus. 

| 93. Pilosus animal est compositum ex homine superius et 
capra inferius: sed cornua habet in fronte et est de genere symiarum:! 
sed multum monstruosum et aliquotiens incedit erectum et efficitur 
domitum. Hoc asserunt in desertis habitare Ethopiae et aliquotiens 
captum et in Alexandriam deductum, et mortuum sale infusum in 
Constantinopolim delatum: multae enim tales ut in antehabitis dixi- 
mus, inveniuntur animalium compositiones. || 

94.| Papio animal est circa Caesaream «| habundans civitatem, 
parum vulpibus maius, luporum habens mores: adunata enim haec 
ululant animalia uno praeeunte et aliis postea simul respondentibus. 
Pilosa autem sunt haec animalia ut vulpes et ubi unum istius speeiei 
oceisum fuerit, cetera circa ipsum ululant sicut plangant mortuum: et 
sunt eorum voces adeo sonorae quod cum eminus sunt, tamquam de 
propinquo putantur audiri, 

Hoc animal dieitur sepulera hominum in fame aliquotiens intrare, 


9 Thom. (9 Solin. 30, 25 of. V. Rose, Arist. pseudepigr. p. 364 eqs, 
Jacob. 1103,2 parandri) [Vinc. 19, 101 et 109]. Rangifer tarandus L. 

16 Thom, (16 Plin. 10,136) [Vinc, 19, 102]. 

24 Thom. (Glosa sup, Isai hanc bestiam diffinit beatus Jeroöny&gt;mus 
in vita beati Pauli primi heremitae) [Vinc, 19, 102] vid. ind, 

31 Thom. (Jacob, 1101,6). Canis (Th.) aureus L, 


or 


— 


0 


25 


30 


35 


el 


or 


© 


or 


et cadaveribus hominum vesci, et est quasi sit compositum ex lupo et 
vulpe. || 

95.| Pathyo animal est quod naturae decorem mirabilem habet: 
colore enim purpureo pollens adeo est radiosum ut visus in ipso 
quasi seintillare videatur: mortuum autem ruborem retinet pellis, sed 
subdueitur radiositas, etest ad modum canis in quantitate, mansueseibile 
valde et delectabilibus gaudet in cibo.. Quidam etiam antiquorum 
hoc animal putabant aliquid habere divinitatis. Ossa huius animalis 
fortissima sunt et durissima et nervi adeo fortes, quod non nisi magna 
violentia valeant dirumpi. 

9.| Putorius animal est !|non secundum speciem, sed secun- 
dum genus determinatum. | Dietum autem est hoc nomine quia fetetr 
et maxime cum irasecitur: ||et hoc est quod vocamus martarum se- 
cundum omnem sui diversitatem: et mustela est eiusdem generis et 
herminium. | Sunt autem omnia huiusmodi muribus infesta et gallinis 
et cum capiunt gallinas, primo caput et cerebrum auferunt ne clamare 
possint. || 

97.| Pirolus est animal quod alio nomine spiryolus vocatur, et 


est animal maius aliquantulum quam mustela, sed non longius, || et ut 


20 


3 


35 


S 


oO 


dieunt quidam, a vario non differt nisi secundum locum. Nam quod 
in Germania rubeum est antiquum, et nigrum primo suae nativitatis 
anno, in Polonia ruborem miscet cum griseo, et in Rusciae partibus 
totum efficitur griseum: et ideo in figura et quantitate et moribus et 
cibo nulla penitus inter pirolum et varium invenitur diversitas. 

Sunt autem haec animalia sicut cetera de genere muris dentes 
duales inferiores valde longos habentia | et valde inquieta, in ar- 
boribus nidum construentia, caudas habentia villosas et longas et 
saltantia de arbore in arborem vicinam, et tunc caudam movent ac si 
se gubernent cauda. || Cum autem moventur, caudam post se trahunt: 
et cum sedent, caudam super dorsum suum erigunt:!: et eum cibum 
capiunt, pedibus anterioribus sicut cetera de genere muris cibum quasi 
manibus aceipiunt et ori suo imponunt. | Cibus autem eorum est nuces || 
et poma et huiusmodi et caro eorum est dulcis et bona. 

98.| Rangyier animal est ||in Aquilonis partibus versus polum 
ar&lt;c&gt;thycum generatum, etiam et | in partibus Norwegiae || et Sueciae, 
et in hiis quae sunt maioris latitudinis regionibus generatum |: et 
dieitur rangifer quasi ramifer: est enim quasi de figura cervi, sed 
maius corpore, et robore fortissimum et fuga celerrimum, tres ordines 


3 Thom. [Vinc. 19,102].. Mandrillus sphinz L (maimon)? 
11 Thom. (12 lib. rer.) [Vine. 19, 102]. 

18 Thom. (34 lib. rer.) [Vinc. 19,102]. Sciurus vulgaris L. 
34 Thom. [Vinc. 19, 103]. Rangifer tarandus L. 


31 ante anterioribus del. anter m. 1 32 ante ori del. h m. 1. 
Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 90 


134 


135 


136 


fol. 380r 


137 


cornuum gerens in capite et in quolibet habens duo cornua, ita quod 
caput eius videtur virgultis cirecumpositum. Duo ex hiis ceteris maiora 
habet in loco cornuum cervi, et haec efficiuntur in bestia perfectae 
quantitatis aliquando quinque cubitorum et ramorum viginti quinque: 
duo autem habet in medio capitis quae sunt lata in modum cornuum ! 
damae. Sed sunt circumposita ramis multis et brevibus. Duo autem 
alia habet in fronte anterius versa: sed haec magis ossibus .videntur 
esse similia: et cum hiis omnibus pugnat contra bestias adversantes. || 

99.| Symia animal || notum est et ut in antehabitis diximus, 
multarum specierum. Id autem quod frequentius invenitur, | simi- 
litudinem habet hominis in figura capitis et aurium et manibus et 
pedibus et membris genitalibus, et etiam habet mamillas in pectore 
sicut mulier, sed pilosum est, || minoris tamen pilositatis est in facie, 
et habet nates latas, et locum in eis quasi paratum ad sedendum, | et 
est hominis imitativum et aemulativum humanorum operum : propter 15 
quod etiam frequenter incidit in manus venatorum. Habitantibus enim 
in rupibus vel arboribus symiis venator ubi ab eis asspiei potest, 
calcios multos ponit et quosdam fortiter ligando in conspectu symiarum 
induit, aut forte multo visco ibi posito oculos suos se linire mentitur, 
et tunce cum latet venator, symiae se ca'lciantes vel oculos visco 20 
linientes decipiuntur et capiuntur. || 

| Haec bestia duos fetus frequentius parit: sed eum quem diligit, 
ulnis complectitur et portat: qui autem minus diligitur, dorso matris in- 
sidet:et dum aliquando a venatore agitatur, ne-« cessitate compulsa filium 
sive partum quem ulnis gestat abieit ut fugere possit. Dorso autem 35 
adhaerens excuti non potest: et si forte tunce cum illo evaserit, dili- 
gere incipit quem ante minus dilexit. || 

| Est autem animal dolosum et malorum morum, quantumeumque 
dometur, semper rabidum et in malis hominis imitativum potius quam 
in bonis, | cum partibus parvis hominum et canum lusivum, sed ali- 30 
quando non custoditos strangulat pueros et aliquando ab alto prae- 
eipitat. || Vermes in capitibus et vestibus colligit et comedit. | Iniuriae 
multo tempore recordatur et || sieut in antehabitis diximus, | homini in 
exterioribus simile existens, in nullo similitudinem habet cum interio- 
ribus hominis, et minus fere omnibus aliis bestiis. Sed quandoque 35 
parit in domibus habitans domesticum, partus suos ostendit hominibus 
quasi puleros et delectabiles. Mamillas autem habet in pectore sicut 
mulier eo quod manus dedit ei natura quibus ad pectus potest ele- 
vare partum sicut mulier. Cetera autem animalia inferius habent 
mamillas, ut a suis partibus attingi possint. || 40 

Sieut autem diximus in antehabitis saepius, symiarum plurima 
sunt genera, et quoddam quidem componi videtur ex simia et catto 


or 


ei 


0 


9 Thom. (15 lib. rer. Plin. 8,215 = Physiol. 1 22 Erperim. 30 Er- 
perim. 35 Plin. 8,216). 


ot 


10 


15 


20 


180) 
or 


agresti quod vultum simiae habet duabus nigris maculis in maxillis 
variatum, sed caudam longam habet valde coloris grisei, in extremo 
nigram: et hoc quidam spingam appellant. | Quidam autem haec animalia 
eythosicas dieunt symias. Sunt autem etaliae facie valde gratae etblandae 
et ceteris simeis dissimiles, et sunt barbatae caudas valde longas ha- 
bentes, etillae dieuntur Ethyopicae, et extra Ethyopiam delatae, parum 
vivunt. Sunt etiam Indicae toto corpore candidae barbatae et caudis 
latis caudatae, quas sagittis venantur Indi: et cum domesticantur, in 
omnem ludum sunt habiles ac si non nisi ad ludum sint creatae. || 

Ea autem quae sunt symiae membra ad multas dieuntur valere 
medieinas: sed quia expertum non est et alii scientiae magis pro- 
prium, hie videtur esse praetereundum. 

100.| Tygris animal est in Hircanorum regionibus generatum 
mirae velocitatis et ferocitatis, | ad quantitatem leporarii canis et 
amplius excrescens. | Est autem varium nigri coloris fulvis virgulis 
quasi-undatim intercepti, et est uncorum unguium et acutorum dentium, 
et in multa fissi pedis et multorum partuum, quos cum aliquando 
venator acceperit, non nisi praesidio navis effugere poterit: et si 
longe navis destiterit et eum mater tigris insecuta fuerit,‘ unum catu- 
lum de multis prope existenti matri proicit, cum quo dum ad antrum 
referendo occupatur, venator procedit longius: et si secundo rediens 
iterum venatorem insecuta fuerit, iterum unum de pluribus matri 
red[ildit et tandem in toto recedens aliquos retinet de filiis. Aliqui 
etiam venatores speras vitreas secum habentes matri obiciunt in 
quibus natorum similitudines apparent sicut in speculo cum maäter ad 
speram aspiecit: et sic speram post speram abicientes deludunt matrem 
quae sperae motu fillum moveri putat!: sed cum speram confringens 
pedibus filium lactare quaerit, delusam se deprehendit et multotiens sic 
delusa venator vel ad civitates vel ad naves evadit et illa natos perdit. |] 

{{pn|101}}| Taurus animal est notum || quod cum non castratur, | ferum 
est valde, cornibus pugnans et extra armenta semper solitarie non 
longe tamen a vaceis pascens: et cum castratur, efficitur magis iugo 
ferendo aptus et tunc quasi speciali affectu diligit socium secum 
iugum ferentem ita ut cum illo et pascatur libentius et eumdem multo 


5 mugitu vocet et quaerat motu corporis si forte perdiderit. 


| Hoc animal secundum suum genus dentibus herbas carpit, sed 
radices dimittit et dentibus nil nocere poterit:|] uno ictu vaccam im- 
praegnat quia illa virgae duritiam diutius sustinere non poterit. | Lac 
vaccae primum si aqua mixtum fuerit, in lapidem dieitur converti |) 


Thom. (5 Plin. ll. 7 Plin.8,76 8Jacob. 1113, 13; Solin. 27,56) 4 cey- 
thosicas (tithelicas Thom.) = cercopithecas Isid. XII 2,31? [Vinc. 19, 106—108]. 
13 Thom. (13 Plin. 8,66 17 Plin. ll. [Solin. 17,5] 23 Ambros. VI 


4,21 Jacob. 1102,15) [Vine. 19, 112]. 


30 Thom. (30 lib. rer. 38-39 Arist. Zıd 21 P2 908. DE.11): 
90* 


138 


139 


fol. 380r 


140 


141 


per coagulationem. | Dieitur etiam quod impinguantur si frequenter 
aqua calida laventur. |) 

Signa generosi j tauri sunt frons torva, facies comminans, fixio 
fortis pedum anteriorum et fossio terrae et erectio caudae cum ali- 
quanta incurvatione, et quod cornu saepe praebeat ad feriendum. | Caput 
autem tauri fortissimum est membrum et ideo cornu in capite gerit: 
et hoc cornu ad iugum ligatur. Collum etiam creatum habet ex carne 
cartillaginosa et forti et ideo a quibusdam iugum tauro alligatur ad 
collum. Et hoc animal secundum totum genus suum duriores aliis 
animalibus habet nervos cordis: taurus tamen duriores habet quam 
bos castratus. 

| Et est hoc animal carnis siccae et melancolicae difficulter 
digestibilis, sed bonum et multum praestans nutrimentum, et separatum 
a labore pingueseit!: sed si ante laborem fuerit in deliciis et otio, 
ceitius moritur. Hoc autem delectatur in aqua clara stans et bibens, 
sed in locis palustribus libenter paseitur. || 

Et cornua quidem tauri molliora sunt cornibus vaccae, et sinon 
completur in utero matris ungula eius, moritur fetus et ideo parti 
ante decem menses, moriuntur. Et si in aliqua aestate multum pariunt 
vaccae, signum est quod hyems sequens multarum erit pluviarum. 

Accidit autem vacecis podagra non facile curabilis et infirmitas 
pulmonis cuius signum est declinatio aurium. | Sanguinis etiam taurini 
haustus, letalis est ut quidam diceunt. Solus autem animalium taurus 
stimulo exardescit ad laborem. || Sanguis etiam tauri non cito con- 
gelatur: sed lac vaccae propter sui spissitudinem coagulatur de facili. 

Diximus etiam in antehabitis quod vaccae quarumdam regionum 
adeo magnae sunt quod mulgentem eas stare oportet et multum dant 
lactis. Aliquando etiam per quinque et quinque menses in eis men- 
struum apparet in calidis valde regionibus: alio autem tempore se- 


paratur cum urina: cuius signum est quod urina feminarum omnium : 


animalium tenuior est cum gravida sunt quam alio tempore. 

| Cum etiam duo greges sunt in armento, pugnant et victor saltat 
vaccas:!: et cum ille nimio coitu debilitatus fuerit, qui primo vietus 
fuerat, redit et pugnat: et cum vicerit, saltat vaccas. || Si corium tauri 
vel bovis findatur et in ipsum sufletur et postea cibetur, eitius im- 
pinguabitur. 

| Sanguis tauri calidus ossa fracta fomentat. Fel boum cum 
melle mixtum infixum ferrum vel spinam extrahit || et valet ad colliria 
contra ungulam oculorum. 

| Et, si credendum est verbis Solini philosophi, tauri Indiae fu- 
scum habent colorem, caput grande, setas condensas et horridas, oris 


32 Thom. (32 Arist. Zıd 21 p. 575 40 Solin. 52,36 Isid. XII 1,29 
Jacob. 1103,24) [Vinc. 18, 87—94]. 


&gt; 


-_ 
or 


20 


&gt; 


[4 
.,) 


x 
o 


35, 


i 


ur 


S 


or 


&amp; 


[89] 
a 


27 
OU 


3) 


© 


rietum usque ad aures patentem, veloces valde ita quod quasi volare 
videantur, et pilus eorum in contrarium est versus, cornua habent 
mobilia sicut volunt ad pugnam ante flexa vel posterius, et producunt 
ea et intrahunt. Eiciunt etiam stercus post se vehementissime cuius 
calore et viscositate retardant et canes et venatores. Dura etiam 
habent terga et coria ita quod tela non curant. Tanti furoris sunt 
quod capti aliquando se interficiunt prae furore. 

| Dieunt etiam quidam in Oriente esse boves qui unum cornu 
tantum habent, et alios qui tribus in fronte cornibus armantur, et hii 
ungulam non dividunt, sed corneum et integrum habent sotularem 
sieut equus. || b 

{{pn|102}}| Tranez animal est parvum speciosum rubei coloris, cuniculi 
habens quantitatem, pugnax mirabiliter et animosum in cuius signum 


ad protectionem capitis et cerebri a natura galeam osseam accepit. ||. 


103.| Tragelafus secundum suum nomen animal est compo- 


situm ex cervo et hirco cornua habens ramosa ut cervus et mentum 


barbatum ut hircus, et in pectore est villosum et est animal robustum 
et pugnax contra adversantia, in regione quae Fasida vocatur gene- 
rationem habens. |] 

{{pn|104}}| Trogodytae sunt animalia quaedam longissima habentia 
cornua a capite ante maxillas usque ad terram descendentia. Cervices 
autem habent longissimas et ideo incurvata et deflexa cervice longi- 
tudine capitis et cornuum in terra positis, ita quod frons tota in terra 
iacet, pastum contra omnem morem animalium sumentia, quia aliter 
pasci non possunt propter suorum longitudinem cornuum: et ideo 
pasei non possunt nisi longis herbis quae potius secare videntur 
quam a radicibus mordere sicut alia faciunt animalia. || 

{{pn|105}}| Talpa est animal parvum de genere muris quod et mus 
terrenus et caecus vocatur. || Est autem brevissimorum crurium et acuti 
unguis, quinque ante et quatuor posteriores habens digitos, | coloris 
nigri, || pili mollis et brevis sed spissi, loca oculorum habens non oculos: 
unde pellem in locis oculorum non habet pilosam. 

| Vermibus pascitur, || et expertus sum quod libenter pascitur 
bufonibus et ranis: unde inveni quod talpa sub terra per pedem 
fortiter tenuit magnum bufonem etsbufo fugiens de terra iam eduxerat 
totum corpus et clamavit fortiter propter morsum talpae. Expertus 
etiam sum, quod tam ranae quam bufones comedunt mortuam talpam. 
Comedit etiam tulpa vermes qui lumbrici terrae vocantur: | et si fa- 
mescit comedit radices herbarum || et praecipue « frugum. 


12 Thom. (Plin.2).? 

15 Thom. (Isid. XII 1,20) [Vinc. 19,113]. Alces alces L. ? 

20 Thom. (Plin. 11,125 Trogodytarum armenta) [Vinc. 19, 113]. 

28 Thom. (28 lib. rer. et glosa 38 Jorach ex Arnold. II 4,23 b 
ef. Isid. XII 3,5 p. 1426,1 glosa) [Vinc. 19, 137—139]J. Talpa curopaea L. 


142 


143 


fol. 381r 


144 


145 


1426 


| Generatur autem de terra compluta et putrefacta hoc animal. 

| Dieunt autem quod talpa in cinerem combusta et cum albumine 
ovi supra locum leprae linita valet plurimum. Sanguis etiam talpae 
occeisae super nudatum pilis caput linitus, pilos redire facit. 

i Hoc animal diu extra terram vivere non potest et multum viget 
in auditu, || et ideo longe in terra trahentes vermes audit: sed hoc 
non est ex auditus bonitate, sed potius ex commotae terrae continui- 
tate: quia si fiat sub terra foramen longissimum et aliquis in eo 
locutus fuerit, longe auditur sicut et ille qui loquitur per hastas et 
ligna cavata, quantumvis longe auditur: et haec est causa quod talpa 
undique circa se facit multos longos tractus et concavos. 

{{pn|106}}| Unicornis est animal moderatae quantitatis respectu 
suae fortitudinis, buxei coloris et fissae in duo ungulae pedis, in 
montibus et desertis habitans longum valde cornu in fronte gestans 
quod ad saxa limat, et cum ipso perforat etiam elefantem nec timet 
venatorem. Hoc animal magnus Pompeius ad spectaculum Romae 
exhibuit. 

| Dieunt autem quod hoc animal adeo virgines puellas veneratur 
quod ipsis visis mansuescit et aliquando iuxta eas soporatum capitur 
et ligatur: || capitur etiam cum adhuc est pullus iuvenis et tunce domatur. 

107.| Ursus est animal notum, || humidum valde | et informe et 
spissae et villosae pellis, extrema similia habens homini et aliquando 
erigitur sicut homo, sed non diu. 

| Fortitudinem autem habet in brachiis et in lumbis, || et utitur 
brachiis ad multa opera ita quod cum illis proicit canes lignis forte 
inventis | et frangit || oliveta et | alvearia apum et scandit cum eis. In 
capite autem debilis est et praecipue in sincipite. || 

Est autem aquaticus et agrestis, sed aquaticus est albus et 
venatur sub aqua sicut luter et castor. | Agrestis autem carnes comedit 


et herbas et mel et arborum fructus et habet anhelitum valde fetidum || : 


et sieut in antehabitis determinavimus est de animalibus hyeme tem- 
pore fleumatis latentibus: | et ideo ursa tunc parit || propter caloris 
confortationem. | In partu membra videntur incompleta propter humoris 
superhabundantiam: propter quod ursa fetum diu lambit et fovet. 


Sanguinem autem habet ursus paucissimum nisi circa cor: et caro: 


eius cocta fere contra naturam omnis carnis, increscere videtur || eo 
quod multum humidum ipsius inventum resolutum per calorem decoc- 
tionis ipsam facit intumescere. 

| Pugnans autem ursus animalibus insilit et si cornuta sunt, 


12 Thom. (12 Isid. XII 2,12 15 Plin. 8,71 18 Jacob. 1101,56 TIsid. Ü. 
—= Physiol. 17) [Vinc. 19, 114]. Rhinoceros unicornis L. 

21 Thom. (26—27 Solin. 26,7 33 Plin. 10,176 34 Ambros. VI 4,18 
35 Plin. 8,128) 31 cf. Alb. VII 89, 154 egs. Ursus arctos L et U. manriti- 
mus Phipps. 


a 


jr 
_ 
= 


15 


0 


[I 


&gt; 


ee un Me 


ur 


1 


- 
SS 


20 


= 
ot 


cornua eorum manibus apprehendit et ea prosternit: cum homine vero 
non de facili praeliatur nisi vulnus ab eo receperit:- frequenter quasi 
frendens ungues lambit contra dolores corporis: vulneratus et per- 
foratus herbis siccae complexionis vulnera sanare temptat: contra 
infirmitates autem formicas devorat et herbam quae Graece fleonus 
vocatur et Latine vocatur herba ursi. 

| Dieunt etiam quidam ursum semper crescere et ideo aliquando 
ursi longitudine quindecim cubitorum inveniuntur:||et apud nos trium 
sunt colorum, albi et nigri et fusci coloris, | et capiuntur multis modis || 
de quibus non est diecendum hic. Aliquando enim capti domesticantur 
et tunc fiunt valde lusivi, sed facile conecitantur et tune saeviunt et 
oceidunt homines: et aliquando ambulando cirecumvolvunt rotas et 
trahunt aquas de puteis vel saxa super altos muros per trocleas: et 
hoc saepius est expertum. | Hoc animal non ut alia quadrupedia, sed 


5 ut homo coit||sicut et symia. 


{{pn|108}}| Vesontes animal est bovi simile, collum habens setosum 
et iubas ut equus tam immanis pervicacitatis et truculentiae ut captum 
domari vix vel numquam possit. | 

{{pn|109}}| Urnillsunt boves quos nos Germanice wisent vocamus, 
| cornua ingentia duo gestantes, quae capere possint multum liquorem, 
ita etiam quod potus multorum fundatur in ea et conservetur in eis! 
et hiis cornibus ventilant hominem cum equo || quando agitantur. De 
hiis autem animalibus in praehabitis multa dieta sunt a nobis. 

{{pn|110}}| Vulpes quasi volipes dicta est bestia | ad modum moderati 
canis qui domos custodit, | rubea pilis |in anteriori parte canis, cali- 
dum animal ita quod etiam mortuum calefacit, | caudam habet villo- 
sam ||et magnam. | Dolosa est valde et cum canis eam insequitur, 
caudam per os canis huc et illue dueit et sic aliquando canem deludit. 
Infirmata resinam pini arboris comedit et curatur et vita eius pro- 
longatur per ipsam. 

| Jorach dieit quod pulices habens stipulam feni in os aceipit 
quantum potest molliorem vel pilos, et sie paulatim posterius in aquam 
se immergit, primo caudam et sie paulatim immittit totum corpus, ut 
pulices aquam fugientes ad caput asscendant: et tunc paulatim caput 
immergit ita quod pulices in stipulam quam in ore habet ascendunt: 
et tunc stipulam evomit et de aqua fugit. |] 

| Haec bestia in foveis deliteseit quas tamen ut dieunt dolose 


2 Thom. (2 Erperim. 4 Plin. 29, 133 5 Ambros. ll. 19 14 Plin. 
10, 174) cf. Isid. XII 2,22 [Vinc. 19, 116—120]. 

16 Thom. (Solin. 20,4) [Vine. 18,21]. Bos bonasus L. 

19 Thom. (19 Solin. 20,5 et Jacob. 1103) [Vinc. 19, 115] vid. ind. 

24 Thom. (24 Isid. XII 2, 29 27 Experim. 29 Ambros. VI 4, 19 
31 Jorach unde? 37—p. 1428,6 Erperim.). 


5 fleonus pAduos 14 hoc animal—15 sieut et symia in marg. m. 1. 


146 


147 


fol. 381v 


animali quod daxus vocatur, praeripit. Cum enim daxus foveam 
fecerit, vulpes foveam factam ingrediens fetore stercoris inquinat, et 
daxus horrens inquinatam foveam amplius non ingreditur, sed vulpes 
eam inhabitat et in ea saepe comprehenditur vulpes effossa. || 

| Est autem animal hoc fetidum ore et ano: || carnes enim comedit 5 
et muribus sieut et catus insidiatur. Aliquando etiam capit cuniculos 
et lepores, gallinis etiam insidiatur. 

148 | Hoc animal mori dicunt si amygdala comederit. Capitis etiam 
aliquando patitur calefactionem et praecipue tempore aestivo, et curatur 
sanguine ad extra fluente et pellem ulcerante et ideo tunc cadunt ei 10 
pili. Et cum dolosa sit, cum lepore aliquando se velle ludere simulat 
et apprehensum devorat: propter quod multi lepores fugiunt vulpem 
ut inimicam: latratus canum imitatur et gannit in fame. Aliquando 
etiam se mortuam simulat resupina et insensibiliter spiritum trahens 
linguam eicit, et aves super se cadentes rapit et devorat. || 15 

| Mas vulpis osseam habet virgam et in latere iacens feminam 
in latere iacentem amplexans coit. 

| Si hoc animal cum pelle coquatur et in brodio calido paraliticus 
balneetur, confert: et si carnes eius in cinerem comburantur et cum 
vino asmaticis dentur, conferre dieuntur. Sagimen etiam adipis eius, 20 
multum confert doloribus aurium. || 

149 111.| Varius ||ut iam ante diximus | de genere est pyroli et 
est parva||lut pirolus | in ventre alba est bestiola et in dorso grisei 
sive cinerei et delectabilis coloris, et pellis eius utilem et ornatum 
praestat vestium:!: nidum autem et mores et cibum habet 'piroli. || 25 

112.| Zubrones ut dicunt bovini sunt generis, longitudine ali- 
quando quindeeim cubitorum, cornua habentes maxima trium cubi- 
torum longitudinem habentia, colore subnigra, adeo velocia quod 
stereus posterius eieetum, conversum animal cornibus exeipiat ante- 
quam cadere possit ad terram. 30 

Est autem animal iu silvis aquilonaribus degens et tantae forti- 
tudinis quod hominem et equum cornibus ventikat: et cum ventilat in 
altum proicit et iterum excipit donec conquassatum interficit. 

Hoc animal cum ventositate vehementi stercus eieit, ita quod 
canem vel venatorem stercore tactum, inutilem reddit: nec capi 35 
potest nisi ingenio fovearum, vel venatore per circuitum grossae 
arboris ambulante et animal insequens continue venabulo ad latera 
perforante. || 


11 Thom. (11 Const. viat.? 13 Plin.? Physiol.5 16 Plin. 11, 261; 
10, 174) [Vine, 19, 121—123]. 

22 Thom. [Vinc. 19, 114]. Seiurus vulgaris varius Kerr. 

26 Thom. (ef. Solin. 40, 10 = Plin. 8, 40) [Vine. 19,125]. Bos bonasus L. 
vid. ind. ; 


{{pn|113}}| Zilio || ut in antehabitis diximus | animal est quantitatis 
lupinae, nimium crudele in mortem hominum et aliarum bestiarum. 
Hoc animal imitatur voces hominum et in condensis silvae vocans ut 
homines, homines se quaerentes devorat et simili ingenio devorat 

5 canes, canum latratus imitans. 

Est autem hoc animal compositum ex hyena et symia quae 
maritonmorion vocatur, et intrat in sepulcra et cadavera comedit 
mortuorum. || 

Haeec igitur de natura quadrupedum sufficiant quia si qua alia 

10 sunt, facile ex ante disputatis agnosci possunt. 


1 Thom. (= hyaena) cf. Alb. VII 46 (Zalio).
{{Liber
|Ante = Liber XXI
|AnteNomen = ../Liber XXI
|Post = Liber XXIII
|PostNomen = Liber XXIII
}}</text>
      <sha1>4wnzc5m2eegi6zkfqxnesnz9hugmg26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:Polygamia Triumphatrix.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>82447</id>
    <revision>
      <id>266528</id>
      <parentid>266452</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266528</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4822" sha1="db7czi4ly18dzvdi1tmxs8hvyu09m7g" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=[[Polygamia Triumphatrix]]
|Language=la
|Volume=
|Author=[[Scriptor:Johannes Lyserus|Johannes Lyserus]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=
|Address=Londini Scanorum
|Year=1682
|Source=
|Image=[[Image:Polygamia Triumphatrix.pdf|page=1|200px]]
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist 1=Titulus 2to10=– 11=1 576to609=– /&gt;
|Remarks={{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix
|titolo=Polygamia Triumphatrix
|from=1
|delta=Titulum
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem
|titolo=Præfatio ad Lectorem
|from=3
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1
|titolo=Thesis I
|from=11
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 2
|titolo=Thesis II
|from=23
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 3
|titolo=Thesis III
|from=39
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 4
|titolo=Thesis IV
|from=43
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 5
|titolo=Thesis V
|from=47
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6
|titolo=Thesis VI
|from=55
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 7
|titolo=Thesis VII
|from=59
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 8
|titolo=Thesis VIII
|from=60
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 9
|titolo=Thesis IX
|from=64
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 10
|titolo=Thesis X
|from=70
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 11
|titolo=Thesis XI
|from=84
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 12
|titolo=Thesis XII
|from=87
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 13
|titolo=Thesis XIII
|from=92
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 14
|titolo=Thesis XIV
|from=100
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 15
|titolo=Thesis XV
|from=104
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 16
|titolo=Thesis XVI
|from=110
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 17
|titolo=Thesis XVII
|from=117
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 18
|titolo=Thesis XVIII
|from=120
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 19
|titolo=Thesis XIX
|from=124
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 20
|titolo=Thesis XX
|from=154
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 21
|titolo=Thesis XXI
|from=161
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 22
|titolo=Thesis XXII
|from=152
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 23
|titolo=Thesis XXIII
|from=163
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 24
|titolo=Thesis XXIV
|from=166
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 25
|titolo=Thesis XXV
|from=170
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 26
|titolo=Thesis XXVI
|from=171
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 27
|titolo=Thesis XXVII
|from=175
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28
|titolo=Thesis XXVIII
|from=178
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29
|titolo=Thesis XXIX
|from=181
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 30
|titolo=Thesis XXX
|from=183
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 31
|titolo=Thesis XXXI
|from=187
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 32
|titolo=Thesis XXXII
|from=189
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 33
|titolo=Thesis XXXIII
|from=198
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 34
|titolo=Thesis XXXIV
|from=201
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 35
|titolo=Thesis XXXV
|from=205
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 36
|titolo=Thesis XXXVI
|from=212
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 37
|titolo=Thesis XXXVII
|from=218
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 38
|titolo=Thesis XXXVIII
|from=221
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 39
|titolo=Thesis XXXIX
|from=230
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 40
|titolo=Thesis XL
|from=233
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 41
|titolo=Thesis XLI
|from=237
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 42
|titolo=Thesis XLII
|from=241
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 43
|titolo=Thesis XLIII
|from=254
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 44
|titolo=Thesis XLIV
|from=263
|delta=10
}}
|Header={{rvh|{{{pagenum}}}|DE POLYGAMIA|DISCURSUS}}
|Footer=
}}</text>
      <sha1>db7czi4ly18dzvdi1tmxs8hvyu09m7g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266531</id>
      <parentid>266528</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266531</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7513" sha1="ss2427q2voonwziylpidamtdk0ssaze" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=[[Polygamia Triumphatrix]]
|Language=la
|Volume=
|Author=[[Scriptor:Johannes Lyserus|Johannes Lyserus]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=
|Address=Londini Scanorum
|Year=1682
|Source=
|Image=[[Image:Polygamia Triumphatrix.pdf|page=1|200px]]
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist 1=Titulus 2to10=– 11=1 576to609=– /&gt;
|Remarks={{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix
|titolo=Polygamia Triumphatrix
|from=1
|delta=Titulum
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem
|titolo=Præfatio ad Lectorem
|from=3
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1
|titolo=Thesis I
|from=11
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 2
|titolo=Thesis II
|from=23
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 3
|titolo=Thesis III
|from=39
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 4
|titolo=Thesis IV
|from=43
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 5
|titolo=Thesis V
|from=47
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6
|titolo=Thesis VI
|from=55
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 7
|titolo=Thesis VII
|from=59
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 8
|titolo=Thesis VIII
|from=60
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 9
|titolo=Thesis IX
|from=64
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 10
|titolo=Thesis X
|from=70
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 11
|titolo=Thesis XI
|from=84
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 12
|titolo=Thesis XII
|from=87
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 13
|titolo=Thesis XIII
|from=92
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 14
|titolo=Thesis XIV
|from=100
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 15
|titolo=Thesis XV
|from=104
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 16
|titolo=Thesis XVI
|from=110
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 17
|titolo=Thesis XVII
|from=117
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 18
|titolo=Thesis XVIII
|from=120
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 19
|titolo=Thesis XIX
|from=124
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 20
|titolo=Thesis XX
|from=154
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 21
|titolo=Thesis XXI
|from=161
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 22
|titolo=Thesis XXII
|from=152
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 23
|titolo=Thesis XXIII
|from=163
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 24
|titolo=Thesis XXIV
|from=166
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 25
|titolo=Thesis XXV
|from=170
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 26
|titolo=Thesis XXVI
|from=171
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 27
|titolo=Thesis XXVII
|from=175
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28
|titolo=Thesis XXVIII
|from=178
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29
|titolo=Thesis XXIX
|from=181
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 30
|titolo=Thesis XXX
|from=183
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 31
|titolo=Thesis XXXI
|from=187
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 32
|titolo=Thesis XXXII
|from=189
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 33
|titolo=Thesis XXXIII
|from=198
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 34
|titolo=Thesis XXXIV
|from=201
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 35
|titolo=Thesis XXXV
|from=205
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 36
|titolo=Thesis XXXVI
|from=212
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 37
|titolo=Thesis XXXVII
|from=218
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 38
|titolo=Thesis XXXVIII
|from=221
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 39
|titolo=Thesis XXXIX
|from=230
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 40
|titolo=Thesis XL
|from=233
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 41
|titolo=Thesis XLI
|from=237
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 42
|titolo=Thesis XLII
|from=241
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 43
|titolo=Thesis XLIII
|from=254
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 44
|titolo=Thesis XLIV
|from=263
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 45
|titolo=Thesis XLV
|from=268
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 46
|titolo=Thesis XLVI
|from=271
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 47
|titolo=Thesis XLVII
|from=278
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 48
|titolo=Thesis XLVIII
|from=280
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 49
|titolo=Thesis XLIX
|from=283
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 50
|titolo=Thesis L
|from=287
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 51
|titolo=Thesis LI
|from=296
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 52
|titolo=Thesis LII
|from=298
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 53
|titolo=Thesis LIII
|from=300
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 54
|titolo=Thesis LIV
|from=304
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 55
|titolo=Thesis LV
|from=308
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 56
|titolo=Thesis LVI
|from=322
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 57
|titolo=Thesis LVII
|from=324
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 58
|titolo=Thesis LVIII
|from=327
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 59
|titolo=Thesis LIX
|from=330
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 60
|titolo=Thesis LX
|from=338
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 61
|titolo=Thesis LXI
|from=343
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 62
|titolo=Thesis LXII
|from=348
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 63
|titolo=Thesis LXIII
|from=352
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 64
|titolo=Thesis LXIV
|from=354
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 65
|titolo=Thesis LXV
|from=357
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 66
|titolo=Thesis LXVI
|from=370
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 67
|titolo=Thesis LXVII
|from=377
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 68
|titolo=Thesis LXVIII
|from=379
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 69
|titolo=Thesis LXIX
|from=384
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 70
|titolo=Thesis LXX
|from=392
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 71
|titolo=Thesis LXXI
|from=399
|delta=10
}}
|Header={{rvh|{{{pagenum}}}|DE POLYGAMIA|DISCURSUS}}
|Footer=
}}</text>
      <sha1>ss2427q2voonwziylpidamtdk0ssaze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266532</id>
      <parentid>266531</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T17:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266532</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9442" sha1="89bn9s1q047g10r70qgz4s2r5x3lbly" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=[[Polygamia Triumphatrix]]
|Language=la
|Volume=
|Author=[[Scriptor:Johannes Lyserus|Johannes Lyserus]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=
|Address=Londini Scanorum
|Year=1682
|Source=
|Image=[[Image:Polygamia Triumphatrix.pdf|page=1|200px]]
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist 1=Titulus 2to10=– 11=1 576to609=– /&gt;
|Remarks={{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix
|titolo=Polygamia Triumphatrix
|from=1
|delta=Titulum
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem
|titolo=Præfatio ad Lectorem
|from=3
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1
|titolo=Thesis I
|from=11
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 2
|titolo=Thesis II
|from=23
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 3
|titolo=Thesis III
|from=39
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 4
|titolo=Thesis IV
|from=43
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 5
|titolo=Thesis V
|from=47
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6
|titolo=Thesis VI
|from=55
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 7
|titolo=Thesis VII
|from=59
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 8
|titolo=Thesis VIII
|from=60
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 9
|titolo=Thesis IX
|from=64
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 10
|titolo=Thesis X
|from=70
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 11
|titolo=Thesis XI
|from=84
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 12
|titolo=Thesis XII
|from=87
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 13
|titolo=Thesis XIII
|from=92
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 14
|titolo=Thesis XIV
|from=100
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 15
|titolo=Thesis XV
|from=104
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 16
|titolo=Thesis XVI
|from=110
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 17
|titolo=Thesis XVII
|from=117
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 18
|titolo=Thesis XVIII
|from=120
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 19
|titolo=Thesis XIX
|from=124
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 20
|titolo=Thesis XX
|from=154
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 21
|titolo=Thesis XXI
|from=161
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 22
|titolo=Thesis XXII
|from=152
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 23
|titolo=Thesis XXIII
|from=163
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 24
|titolo=Thesis XXIV
|from=166
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 25
|titolo=Thesis XXV
|from=170
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 26
|titolo=Thesis XXVI
|from=171
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 27
|titolo=Thesis XXVII
|from=175
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28
|titolo=Thesis XXVIII
|from=178
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29
|titolo=Thesis XXIX
|from=181
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 30
|titolo=Thesis XXX
|from=183
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 31
|titolo=Thesis XXXI
|from=187
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 32
|titolo=Thesis XXXII
|from=189
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 33
|titolo=Thesis XXXIII
|from=198
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 34
|titolo=Thesis XXXIV
|from=201
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 35
|titolo=Thesis XXXV
|from=205
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 36
|titolo=Thesis XXXVI
|from=212
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 37
|titolo=Thesis XXXVII
|from=218
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 38
|titolo=Thesis XXXVIII
|from=221
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 39
|titolo=Thesis XXXIX
|from=230
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 40
|titolo=Thesis XL
|from=233
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 41
|titolo=Thesis XLI
|from=237
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 42
|titolo=Thesis XLII
|from=241
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 43
|titolo=Thesis XLIII
|from=254
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 44
|titolo=Thesis XLIV
|from=263
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 45
|titolo=Thesis XLV
|from=268
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 46
|titolo=Thesis XLVI
|from=271
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 47
|titolo=Thesis XLVII
|from=278
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 48
|titolo=Thesis XLVIII
|from=280
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 49
|titolo=Thesis XLIX
|from=283
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 50
|titolo=Thesis L
|from=287
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 51
|titolo=Thesis LI
|from=296
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 52
|titolo=Thesis LII
|from=298
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 53
|titolo=Thesis LIII
|from=300
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 54
|titolo=Thesis LIV
|from=304
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 55
|titolo=Thesis LV
|from=308
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 56
|titolo=Thesis LVI
|from=322
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 57
|titolo=Thesis LVII
|from=324
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 58
|titolo=Thesis LVIII
|from=327
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 59
|titolo=Thesis LIX
|from=330
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 60
|titolo=Thesis LX
|from=338
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 61
|titolo=Thesis LXI
|from=343
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 62
|titolo=Thesis LXII
|from=348
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 63
|titolo=Thesis LXIII
|from=352
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 64
|titolo=Thesis LXIV
|from=354
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 65
|titolo=Thesis LXV
|from=357
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 66
|titolo=Thesis LXVI
|from=370
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 67
|titolo=Thesis LXVII
|from=377
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 68
|titolo=Thesis LXVIII
|from=379
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 69
|titolo=Thesis LXIX
|from=384
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 70
|titolo=Thesis LXX
|from=392
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 71
|titolo=Thesis LXXI
|from=399
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 72
|titolo=Thesis LXXII
|from=401
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 73
|titolo=Thesis LXXIII
|from=405
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 74
|titolo=Thesis LXXIV
|from=410
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 75
|titolo=Thesis LXXV
|from=417
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 76
|titolo=Thesis LXXVI
|from=450
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 77
|titolo=Thesis LXXVII
|from=454
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 78
|titolo=Thesis LXXVIII
|from=459
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 79
|titolo=Thesis LXXIX
|from=474
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 80
|titolo=Thesis LXXX
|from=478
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 81
|titolo=Thesis LXXXI
|from=479
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 82
|titolo=Thesis LXXXII
|from=481
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 83
|titolo=Thesis LXXXIII
|from=489
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 84
|titolo=Thesis LXXXIV
|from=512
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 85
|titolo=Thesis LXXXV
|from=522
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 86
|titolo=Thesis LXXXVI
|from=525
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 87
|titolo=Thesis LXXXVII
|from=533
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 88
|titolo=Thesis LXXXVIII
|from=553
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 89
|titolo=Thesis LXXXIX
|from=561
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 90
|titolo=Thesis XC
|from=567
|delta=10
}}
|Header={{rvh|{{{pagenum}}}|DE POLYGAMIA|DISCURSUS}}
|Footer=
}}</text>
      <sha1>89bn9s1q047g10r70qgz4s2r5x3lbly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266533</id>
      <parentid>266532</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266533</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9771" sha1="iqfwbzeltarqyk36x46d4wvrl5nm6kd" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=[[Polygamia Triumphatrix]]
|Language=la
|Volume=
|Author=[[Scriptor:Johannes Lyserus|Johannes Lyserus]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|Publisher=
|Address=Londini Scanorum
|Year=1682
|Source=
|Image=[[Image:Polygamia Triumphatrix.pdf|page=1|200px]]
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist 1=Titulus 2to10=– 11=1 576to609=– /&gt;
|Remarks={{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix
|titolo=Polygamia Triumphatrix
|from=1
|delta=Titulum
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem
|titolo=Præfatio ad Lectorem
|from=3
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 1
|titolo=Thesis I
|from=11
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 2
|titolo=Thesis II
|from=23
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 3
|titolo=Thesis III
|from=39
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 4
|titolo=Thesis IV
|from=43
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 5
|titolo=Thesis V
|from=47
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6
|titolo=Thesis VI
|from=55
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 7
|titolo=Thesis VII
|from=59
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 8
|titolo=Thesis VIII
|from=60
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 9
|titolo=Thesis IX
|from=64
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 10
|titolo=Thesis X
|from=70
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 11
|titolo=Thesis XI
|from=84
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 12
|titolo=Thesis XII
|from=87
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 13
|titolo=Thesis XIII
|from=92
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 14
|titolo=Thesis XIV
|from=100
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 15
|titolo=Thesis XV
|from=104
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 16
|titolo=Thesis XVI
|from=110
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 17
|titolo=Thesis XVII
|from=117
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 18
|titolo=Thesis XVIII
|from=120
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 19
|titolo=Thesis XIX
|from=124
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 20
|titolo=Thesis XX
|from=154
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 21
|titolo=Thesis XXI
|from=161
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 22
|titolo=Thesis XXII
|from=152
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 23
|titolo=Thesis XXIII
|from=163
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 24
|titolo=Thesis XXIV
|from=166
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 25
|titolo=Thesis XXV
|from=170
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 26
|titolo=Thesis XXVI
|from=171
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 27
|titolo=Thesis XXVII
|from=175
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 28
|titolo=Thesis XXVIII
|from=178
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 29
|titolo=Thesis XXIX
|from=181
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 30
|titolo=Thesis XXX
|from=183
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 31
|titolo=Thesis XXXI
|from=187
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 32
|titolo=Thesis XXXII
|from=189
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 33
|titolo=Thesis XXXIII
|from=198
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 34
|titolo=Thesis XXXIV
|from=201
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 35
|titolo=Thesis XXXV
|from=205
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 36
|titolo=Thesis XXXVI
|from=212
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 37
|titolo=Thesis XXXVII
|from=218
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 38
|titolo=Thesis XXXVIII
|from=221
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 39
|titolo=Thesis XXXIX
|from=230
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 40
|titolo=Thesis XL
|from=233
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 41
|titolo=Thesis XLI
|from=237
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 42
|titolo=Thesis XLII
|from=241
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 43
|titolo=Thesis XLIII
|from=254
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 44
|titolo=Thesis XLIV
|from=263
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 45
|titolo=Thesis XLV
|from=268
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 46
|titolo=Thesis XLVI
|from=271
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 47
|titolo=Thesis XLVII
|from=278
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 48
|titolo=Thesis XLVIII
|from=280
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 49
|titolo=Thesis XLIX
|from=283
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 50
|titolo=Thesis L
|from=287
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 51
|titolo=Thesis LI
|from=296
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 52
|titolo=Thesis LII
|from=298
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 53
|titolo=Thesis LIII
|from=300
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 54
|titolo=Thesis LIV
|from=304
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 55
|titolo=Thesis LV
|from=308
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 56
|titolo=Thesis LVI
|from=322
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 57
|titolo=Thesis LVII
|from=324
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 58
|titolo=Thesis LVIII
|from=327
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 59
|titolo=Thesis LIX
|from=330
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 60
|titolo=Thesis LX
|from=338
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 61
|titolo=Thesis LXI
|from=343
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 62
|titolo=Thesis LXII
|from=348
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 63
|titolo=Thesis LXIII
|from=352
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 64
|titolo=Thesis LXIV
|from=354
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 65
|titolo=Thesis LXV
|from=357
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 66
|titolo=Thesis LXVI
|from=370
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 67
|titolo=Thesis LXVII
|from=377
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 68
|titolo=Thesis LXVIII
|from=379
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 69
|titolo=Thesis LXIX
|from=384
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 70
|titolo=Thesis LXX
|from=392
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 71
|titolo=Thesis LXXI
|from=399
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 72
|titolo=Thesis LXXII
|from=401
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 73
|titolo=Thesis LXXIII
|from=405
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 74
|titolo=Thesis LXXIV
|from=410
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 75
|titolo=Thesis LXXV
|from=417
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 76
|titolo=Thesis LXXVI
|from=450
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 77
|titolo=Thesis LXXVII
|from=454
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 78
|titolo=Thesis LXXVIII
|from=459
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 79
|titolo=Thesis LXXIX
|from=474
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 80
|titolo=Thesis LXXX
|from=478
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 81
|titolo=Thesis LXXXI
|from=479
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 82
|titolo=Thesis LXXXII
|from=481
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 83
|titolo=Thesis LXXXIII
|from=489
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 84
|titolo=Thesis LXXXIV
|from=512
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 85
|titolo=Thesis LXXXV
|from=522
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 86
|titolo=Thesis LXXXVI
|from=525
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 87
|titolo=Thesis LXXXVII
|from=533
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 88
|titolo=Thesis LXXXVIII
|from=553
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 89
|titolo=Thesis LXXXIX
|from=561
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Thesis 90
|titolo=Thesis XC
|from=567
|delta=10
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Addenda
|titolo=Addenda
|from=577
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Index Dictorum Scripturae
|titolo=Index Dictorum Scripturæ
|from=591
|delta=–
}}
{{Indice sommario
|nome=Polygamia Triumphatrix/Index Rerum
|titolo=Index Rerum
|from=598
|delta=–
}}
|Header={{rvh|{{{pagenum}}}|DE POLYGAMIA|DISCURSUS}}
|Footer=
}}</text>
      <sha1>iqfwbzeltarqyk36x46d4wvrl5nm6kd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:De compositione hominis.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>82471</id>
    <revision>
      <id>266529</id>
      <parentid>266502</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T16:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JoanSevier</username>
        <id>29869</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>266529</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="alyxiyjf1wr62sqk9xcsm54tzvzyppo" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Title=De compositione hominis
|Language=la
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=Rudolf Beer
|Illustrator=
|Publisher=Wiclif Society
|Address=London
|Year=1884
|Source=
|Image=1
|Progress=X
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Remarks=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>alyxiyjf1wr62sqk9xcsm54tzvzyppo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Polygamia Triumphatrix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82472</id>
    <revision>
      <id>266534</id>
      <parentid>266520</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5821" sha1="l7h4nqgveek6qp7uiwzl146ad5v14ia" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Johannes Lyserus
|OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix
|OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix
|Annus= 1682
|SubTitulus= ''Id est Discursus Politicus de Polygamia''
|Genera=Religio Christiana, Religio Iudaica
|Editio= Londini Scanorum. Sumptibus Authoris post. Annum MDCLXXXII.
|Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf
}}
&lt;pages index=&quot;Polygamia Triumphatrix.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;

===Index===
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem|Praefatio ad Lectorem]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 1|Thesis I]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 2|Thesis II]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 3|Thesis III]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 4|Thesis IV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 5|Thesis V]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 6|Thesis VI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 7|Thesis VII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 8|Thesis VIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 9|Thesis IX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 10|Thesis X]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 11|Thesis XI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 12|Thesis XII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 13|Thesis XIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 14|Thesis XIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 15|Thesis XV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 16|Thesis XVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 17|Thesis XVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 18|Thesis XVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 19|Thesis XIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 20|Thesis XX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 21|Thesis XXI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 22|Thesis XXII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 23|Thesis XXIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 24|Thesis XXIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 25|Thesis XXV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 26|Thesis XXVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 27|Thesis XXVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 28|Thesis XXVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 29|Thesis XXIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 30|Thesis XXX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 31|Thesis XXXI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 32|Thesis XXXII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 33|Thesis XXXIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 34|Thesis XXXIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 35|Thesis XXXV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 36|Thesis XXXVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 37|Thesis XXXVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 38|Thesis XXXVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 39|Thesis XXXIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 40|Thesis XL]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 41|Thesis XLI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 42|Thesis XLII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 43|Thesis XLIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 44|Thesis XLIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 45|Thesis XLV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 46|Thesis XLVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 47|Thesis XLVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 48|Thesis XLVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 49|Thesis XLIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 50|Thesis L]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 51|Thesis LI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 52|Thesis LII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 53|Thesis LIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 54|Thesis LIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 55|Thesis LV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 56|Thesis LVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 57|Thesis LVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 58|Thesis LVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 59|Thesis LIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 60|Thesis LX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 61|Thesis LXI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 62|Thesis LXII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 63|Thesis LXIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 64|Thesis LXIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 65|Thesis LXV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 66|Thesis LXVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 67|Thesis LXVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 68|Thesis LXVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 69|Thesis LXIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 70|Thesis LXX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 71|Thesis LXXI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 72|Thesis LXXII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 73|Thesis LXXIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 74|Thesis LXXIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 75|Thesis LXXV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 76|Thesis LXXVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 77|Thesis LXXVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 78|Thesis LXXVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 79|Thesis LXXIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 80|Thesis LXXX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 81|Thesis LXXXI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 82|Thesis LXXXII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 83|Thesis LXXXIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 84|Thesis LXXXIV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 85|Thesis LXXXV]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 86|Thesis LXXXVI]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 87|Thesis LXXXVII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 88|Thesis LXXXVIII]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 89|Thesis LXXXIX]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 90|Thesis XC]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Addenda|Addenda]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Dictorum Scripturae|Index Dictorum Scripturæ]]'''
: '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Rerum|Index Rerum]]'''

{{PD-old|1682}}</text>
      <sha1>l7h4nqgveek6qp7uiwzl146ad5v14ia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266535</id>
      <parentid>266534</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T18:22:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6011" sha1="itc6spys1iibwaxq7vyol4lnkp26r8v" xml:space="preserve">{{titulus
|Scriptor=Johannes Lyserus
|OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix
|OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix
|Annus= 1682
|SubTitulus= ''Id est Discursus Politicus de Polygamia''
|Genera=Religio Christiana, Religio Iudaica
|Editio= Londini Scanorum. Sumptibus Authoris post. Annum MDCLXXXII.
|Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf
}}

&lt;pages index=&quot;Polygamia Triumphatrix.pdf&quot; from=1 to=1 /&gt;
{{Liber
|Ante= &lt;!-- Nomen Pagina Ante --&gt;
|AnteNomen= &lt;!-- Latina Vicifontis Pagina Ante --&gt;
|Post= Præfatio ad Lectorem
|PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem
}}
==Index==
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Praefatio ad Lectorem|Praefatio ad Lectorem]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 1|Thesis I]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 2|Thesis II]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 3|Thesis III]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 4|Thesis IV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 5|Thesis V]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 6|Thesis VI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 7|Thesis VII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 8|Thesis VIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 9|Thesis IX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 10|Thesis X]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 11|Thesis XI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 12|Thesis XII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 13|Thesis XIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 14|Thesis XIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 15|Thesis XV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 16|Thesis XVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 17|Thesis XVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 18|Thesis XVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 19|Thesis XIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 20|Thesis XX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 21|Thesis XXI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 22|Thesis XXII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 23|Thesis XXIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 24|Thesis XXIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 25|Thesis XXV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 26|Thesis XXVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 27|Thesis XXVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 28|Thesis XXVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 29|Thesis XXIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 30|Thesis XXX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 31|Thesis XXXI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 32|Thesis XXXII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 33|Thesis XXXIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 34|Thesis XXXIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 35|Thesis XXXV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 36|Thesis XXXVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 37|Thesis XXXVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 38|Thesis XXXVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 39|Thesis XXXIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 40|Thesis XL]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 41|Thesis XLI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 42|Thesis XLII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 43|Thesis XLIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 44|Thesis XLIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 45|Thesis XLV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 46|Thesis XLVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 47|Thesis XLVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 48|Thesis XLVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 49|Thesis XLIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 50|Thesis L]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 51|Thesis LI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 52|Thesis LII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 53|Thesis LIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 54|Thesis LIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 55|Thesis LV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 56|Thesis LVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 57|Thesis LVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 58|Thesis LVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 59|Thesis LIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 60|Thesis LX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 61|Thesis LXI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 62|Thesis LXII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 63|Thesis LXIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 64|Thesis LXIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 65|Thesis LXV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 66|Thesis LXVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 67|Thesis LXVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 68|Thesis LXVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 69|Thesis LXIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 70|Thesis LXX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 71|Thesis LXXI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 72|Thesis LXXII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 73|Thesis LXXIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 74|Thesis LXXIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 75|Thesis LXXV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 76|Thesis LXXVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 77|Thesis LXXVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 78|Thesis LXXVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 79|Thesis LXXIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 80|Thesis LXXX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 81|Thesis LXXXI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 82|Thesis LXXXII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 83|Thesis LXXXIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 84|Thesis LXXXIV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 85|Thesis LXXXV]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 86|Thesis LXXXVI]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 87|Thesis LXXXVII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 88|Thesis LXXXVIII]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 89|Thesis LXXXIX]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Thesis 90|Thesis XC]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Addenda|Addenda]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Dictorum Scripturae|Index Dictorum Scripturæ]]'''
* '''[[Polygamia Triumphatrix/Index Rerum|Index Rerum]]'''
{{finis}}

{{PD-old|1682}}</text>
      <sha1>itc6spys1iibwaxq7vyol4lnkp26r8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82474</id>
    <revision>
      <id>266583</id>
      <parentid>266525</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266583</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="4wyfpj5j60nllf64i94plwr98ievct6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;1&quot;/&gt;{{c|{{xxx-larger|DISCURSUS}} &lt;br /&gt;{{larger|DE}} &lt;br /&gt;{{xx-larger|POLYGAMIA.}}}}

&lt;section end=&quot;1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;2&quot;/&gt;{{c|{{larger|{{sc|'''Thesis I.'''}}}}}}

[[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 1.png|left|95px|''P'']]''Olygamia {{ls}}imultanea virilis,'' quæ nil aliud e{{ls}}t quam con{{ls}}en{{ls}}us (non {{ls}}cortatorius, non adulterinus, {{ls}}ed) connubialis unius Mariti cum pluribus uxoribus, ''Tantum abe{{ls}}t ut juri naturæ &amp; gentium, juri divino ut &amp; juri civili contrarietur, ut potius cum omnibus exacti{{ls}}{{ls}}ime concordet, adeò ut non tantum omnes homines in{{ls}}igniter delinquant {{ls}}ed præcipue Magi{{ls}}tratus cùm Politicus tùm Eccle{{ls}}ia{{ls}}ticus enormiter, &amp; hodiè po{{ls}}t tantam lucem ex hoc di{{ls}}cur{{ls}}u omnibus legentibus ortam, inexcu{{ls}}abiliter in omnia jura peccet, qui illam improbare, impugnare, impedire capitaliter prohibere, vel non omnibus modis promovere velit,'' ut è {{ls}}equentibus patebit.

1. Confenfus in principio ave gooyus ctionem fucceffiua, hodiè non amplius con-
xav Theophilus Aletheus axis &amp; ru-troverfæ, &amp; muliebris Deo, naturæ, fanæ
di, quòd dicitur, Minerva lineolis pauciffi- rationi, omnibus gentibus, legibufque di-
mis hunc fuum difcurfum Politicum in char- vinis &amp; humanis exofa &amp; damnata,) fit
• tam conjecerat, non eo fane animo, ut in confenfus (non fpurius nothus &amp; lafcivus, fed
publicam falivam emanaret, fed ut hoc de- purus, genuinus, caftus &amp; matrimonialis)
fiderantibus Patronis &amp; amicis, apud quos prout ICTI etiam dicunt, quod plenus &amp;
per occafionem non rarò hujus rei fiebat liber confenfus contrahentium utriufque par-
mentio, legendum communicaret, &amp; cum tis (verbis vel literis, vel aliis quibuscumque
nunquam redderetur, ac fæpe numero ex mediis &amp; factis extrinfecus expreffus) cum
memoriâ iterum iterumque defcribere pro alias non confenfum fed fimul fenfum fit,
aliis neceffe haberet, fub manu inopinatò Hahn ad VVefenbec. tit. de rit. nupt. n. 1.)
crevit, donec tandem in folia aliquot exten- in unionem animorum primario &amp; confecu-
deretur, &amp; inftinctu prædictorum, nihil tivè etiam corporum faciat matrimonium,
immutando, fed ut Deus fuggefferat, ut quale etiam eft Polygamia, Unde &amp; contra-
tempori parceretur, &amp; fumtuum compen- tum vocant, (qui fecundum Morphium de
-dium fieret, prælo fuerit commiffus. Ideoque Contr. p. 4. eft ultrò citroque mutua obliga-
ftatim abfque ullis ambagibus, &amp; evolutio- tio ex voluntate &amp; pacto partium furgens)
nibus Etymologias, Homonymias, &amp; Sy- non obftante quod non ea omnia quæ in aliis
nonymias, erudito orbi fatis notis, incipit, contractibus, reciproco diffenfu iterum re-
quod Polygamia fimultanea virilis (ad diftin- fcindi poffunt, hic inveniantur. Habet enim
A
hic&lt;section end=&quot;2&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4wyfpj5j60nllf64i94plwr98ievct6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266587</id>
      <parentid>266583</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266587</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2820" sha1="7byf36u3q84t9f677lnauq1kui95fe7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Erblanchard57&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;1&quot;/&gt;{{c|{{xxx-larger|DISCURSUS}} &lt;br /&gt;{{larger|DE}} &lt;br /&gt;{{xx-larger|POLYGAMIA.}}}}
{{Dhr|2}}
&lt;section end=&quot;1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;2&quot;/&gt;{{c|{{larger|{{sc|'''Thesis I.'''}}}}}}

[[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 1.png|left|95px|''P'']]''Olygamia {{ls}}imultanea virilis,'' quæ nil aliud e{{ls}}t quam con{{ls}}en{{ls}}us (non {{ls}}cortatorius, non adulterinus, {{ls}}ed) connubialis unius Mariti cum pluribus uxoribus, ''Tantum abe{{ls}}t ut juri naturæ &amp; gentium, juri divino ut &amp; juri civili contrarietur, ut potius cum omnibus exacti{{ls}}{{ls}}ime concordet, adeò ut non tantum omnes homines in{{ls}}igniter delinquant {{ls}}ed præcipue Magi{{ls}}tratus cùm Politicus tùm Eccle{{ls}}ia{{ls}}ticus enormiter, &amp; hodiè po{{ls}}t tantam lucem ex hoc di{{ls}}cur{{ls}}u omnibus legentibus ortam, inexcu{{ls}}abiliter in omnia jura peccet, qui illam improbare, impugnare, impedire capitaliter prohibere, vel non omnibus modis promovere velit,'' ut è {{ls}}equentibus patebit.

1. Confenfus in principio ave gooyus ctionem fucceffiua, hodiè non amplius con-
xav Theophilus Aletheus axis &amp; ru-troverfæ, &amp; muliebris Deo, naturæ, fanæ
di, quòd dicitur, Minerva lineolis pauciffi- rationi, omnibus gentibus, legibufque di-
mis hunc fuum difcurfum Politicum in char- vinis &amp; humanis exofa &amp; damnata,) fit
• tam conjecerat, non eo fane animo, ut in confenfus (non fpurius nothus &amp; lafcivus, fed
publicam falivam emanaret, fed ut hoc de- purus, genuinus, caftus &amp; matrimonialis)
fiderantibus Patronis &amp; amicis, apud quos prout ICTI etiam dicunt, quod plenus &amp;
per occafionem non rarò hujus rei fiebat liber confenfus contrahentium utriufque par-
mentio, legendum communicaret, &amp; cum tis (verbis vel literis, vel aliis quibuscumque
nunquam redderetur, ac fæpe numero ex mediis &amp; factis extrinfecus expreffus) cum
memoriâ iterum iterumque defcribere pro alias non confenfum fed fimul fenfum fit,
aliis neceffe haberet, fub manu inopinatò Hahn ad VVefenbec. tit. de rit. nupt. n. 1.)
crevit, donec tandem in folia aliquot exten- in unionem animorum primario &amp; confecu-
deretur, &amp; inftinctu prædictorum, nihil tivè etiam corporum faciat matrimonium,
immutando, fed ut Deus fuggefferat, ut quale etiam eft Polygamia, Unde &amp; contra-
tempori parceretur, &amp; fumtuum compen- tum vocant, (qui fecundum Morphium de
-dium fieret, prælo fuerit commiffus. Ideoque Contr. p. 4. eft ultrò citroque mutua obliga-
ftatim abfque ullis ambagibus, &amp; evolutio- tio ex voluntate &amp; pacto partium furgens)
nibus Etymologias, Homonymias, &amp; Sy- non obftante quod non ea omnia quæ in aliis
nonymias, erudito orbi fatis notis, incipit, contractibus, reciproco diffenfu iterum re-
quod Polygamia fimultanea virilis (ad diftin- fcindi poffunt, hic inveniantur. Habet enim
A
hic&lt;section end=&quot;2&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7byf36u3q84t9f677lnauq1kui95fe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/271</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82475</id>
    <revision>
      <id>266536</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' excipiuntur monosyllaba &quot;hic as assis”, &quot;hoc | vas vasis?, quod in singulari   numero tertiae, in plurali secundae declinationis est, &quot;hic vas vadis?, “δὶς  mas maris? et &quot;hoc fas nefas? et &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc nugas? indeclina-  bilia. Graeca vero eiusdem terminationis nomina ov vel α desinentia in  s genetivo Graeco primae sunt declinationis, ut ᾿“υσίας “υσίου. Lysias Ly-  siae?, &quot;Avreg ᾿ἄντα, hic Antas huius Antae?. hu...'</comment>
      <origin>266536</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1518" sha1="ibb5b7bwvn29ncq99fhzxc7ywkrhzxy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 51—54|239}}&lt;/noinclude&gt;
excipiuntur monosyllaba &quot;hic as assis”, &quot;hoc | vas vasis?, quod in singulari 

numero tertiae, in plurali secundae declinationis est, &quot;hic vas vadis?, “δὶς 
mas maris? et &quot;hoc fas nefas? et &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc nugas? indeclina- 
bilia. Graeca vero eiusdem terminationis nomina ov vel α desinentia in 
s genetivo Graeco primae sunt declinationis, ut ᾿“υσίας “υσίου. Lysias Ly- 
siae?, &quot;Avreg ᾿ἄντα, hic Antas huius Antae?. huiuscemodi nominativum 
nominum frequenter sine s terminali solent Romani proferre, ut &quot;hic Geta”, 
&quot;Byrria”, 'Marl|[sya”. in og autem terminantia genetivum Graecum ὁ in i 
mutantia faciunt genetivum Latinum, ut “Κάλχας Κάλχαντος, hic Calchas 
19 Calchautis? - quamvis &quot;hic Calchas huius Calchae? antiqui declinabant. 
Plautus in Menaechmis: 
'&quot;Novistin illum? - Novi cum Calcha simul -, 
“Πάλλας Ilellavros, hic Pallas Pallantis”, Παλλὰς Παλλάδος, haec Pal- 
las Palladis?. οἱ sciendum, quod in &quot;as? desinentia masculina, si &quot;nt? ha- 54 
15 beant in genetivo, vocativum in &quot;an? volunt terminare more Graeco vel 
similem hunc nominativo servare, ut “ο Calchan? vel &quot;o Calchas? et &quot;o Pal- 
lan? vel Ὃ Pallav. Virgilius tamen auctoritate poetica “ὁ Palla? protu- 
lit in ΧΙ: 

salve aeternu'm mihi, maxime Palla. 
20 in codem: - 
Quin ego non alio digner te funere, Palla, | 
in hoc quoque Graecorum poctas secutus. Homerus in Μ΄ ῥαψῳ δέᾳ&quot;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibb5b7bwvn29ncq99fhzxc7ywkrhzxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266678</id>
      <parentid>266536</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266678</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="czzh38r8rh164p1xfrk9x80yfoua0ph" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 51—54|239}}&lt;/noinclude&gt;
excipiuntur monosyllaba ‘hic as assis’, ‘hoc | vas vasis’, quod in singulari 

numero tertiae, in plurali secundae declinationis est, ‘hic vas vadis’, ‘δὶς 
mas maris’ et ‘hoc fas nefas’ et ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nugas’ indeclina– 
bilia. Graeca vero eiusdem terminationis nomina ov vel α desinentia in 
s genetivo Graeco primae sunt declinationis, ut ᾿‘υσίας ‘υσίου. Lysias Ly– 
siae’, ‘Avreg ᾿ἄντα, hic Antas huius Antae’. huiuscemodi nominativum 
nominum frequenter sine s terminali solent Romani proferre, ut ‘hic Geta’, 
&quot;Byrria’, 'Marl|[sya’. in og autem terminantia genetivum Graecum ὁ in i 
mutantia faciunt genetivum Latinum, ut ‘Κάλχας Κάλχαντος, hic Calchas 
19 Calchautis’ – quamvis ‘hic Calchas huius Calchae’ antiqui declinabant. 
{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1240100|Menaechmis}}}}: 
'&quot;Novistin illum’ – Novi cum Calcha simul –, 
‘Πάλλας Ilellavros, hic Pallas Pallantis’, Παλλὰς Παλλάδος, haec Pal– 
las Palladis’. οἱ sciendum, quod in ‘as’ desinentia masculina, si ‘nt’ ha– 54 
15 beant in genetivo, vocativum in ‘an’ volunt terminare more Graeco vel 
similem hunc nominativo servare, ut ‘ο Calchan’ vel ‘o Calchas’ et ‘o Pal– 
lan’ vel Ὃ Pallav. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} tamen auctoritate poetica ‘ὁ Palla’ protu– 
lit in ΧΙ: 

salve aeternu'm mihi, maxime Palla. 
20 in codem: – 
Quin ego non alio digner te funere, Palla, | 
in hoc quoque Graecorum poctas secutus. Homerus in Μ΄ ῥαψῳ δέᾳ&quot;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>czzh38r8rh164p1xfrk9x80yfoua0ph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266801</id>
      <parentid>266678</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>266801</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2056" sha1="a3en6zn45r694rfw4xcie6q521a1gax" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 51—54|239}}&lt;/noinclude&gt;excipiuntur monosyllaba ‘hic as assis’, ‘hoc vas vasis’, quod in singulari numero tertiae, in plurali secundae declinationis est, ‘hic vas vadis’, ‘hic mas maris’ et ‘hoc fas nefas’ et ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nugas’ indeclinabilia. {{r|53}}Graeca vero eiusdem terminationis nomina {{graeca|''ου''}} vel {{graeca|''α''}} desinentia in genetivo Graeco primae sunt declinationis, ut  ‘{{graeca|''Λυσίας Λυσίου''}}, Lysias Lysiae’, ‘{{graeca|''Ἄντας Ἄντα''}}, hic Antas huius Antae’. huiuscemodi nominativum nominum frequenter sine s terminali solent Romani proferre, ut ‘hic Geta’, ‘Byrria’, ‘Marsya’. in {{graeca|''ος''}} autem terminantia genetivum Graecum o in i mutantia faciunt genetivum Latinum, ut ‘{{graeca|''Κάλχας Κάλχαντος''}}, hic Calchas Calchantis’ – quamvis ‘hic Calchas huius Calchae’ antiqui declinabant. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1240100|Menaechmis}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Novistin illum? – Novi cum Calcha simul}}&lt;ref&gt;[[Menaechmi#735|Menaechmi 748]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘{{graeca|''Πάλλας Πάλλαντος''}}, hic Pallas Pallantis’, ‘{{graeca|''Παλλάς Παλλάδος''}}, haec Pallas Palladis’. {{r|54}}et sciendum, quod in ‘as’ desinentia masculina, si ‘nt’ habeant in genetivo, vocativum in ‘an’ volunt terminare more Graeco vel similem hunc nominativo servare, ut ‘ο Calchan’ vel ‘o Calchas’ et ‘o Pallan’ vel ‘o Pallas’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} tamen auctoritate poetica ‘ὁ Palla’ protulit in {{spatium|ΧΙ}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|salve aeternu'm mihi, maxime Palla}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber XI#95|Aeneis 11.97]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;in eodem:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Quin ego non alio digner te funere, Palla}},&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber XI#165|Aeneis 11.169]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;in hoc quoque Graecorum poctas secutus. {{spatium|{{wl|Q6691|Homerus}}}} in {{spatium|{{graeca|''Μ΄ ῥαψῳδία''}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a3en6zn45r694rfw4xcie6q521a1gax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266802</id>
      <parentid>266801</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266802</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2054" sha1="e5i73fkj0tfxzlwql2lyolgdddt24tg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 51—54|239}}&lt;/noinclude&gt;excipiuntur monosyllaba ‘hic as assis’, ‘hoc vas vasis’, quod in singulari numero tertiae, in plurali secundae declinationis est, ‘hic vas vadis’, ‘hic mas maris’ et ‘hoc fas nefas’ et ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc nugas’ indeclinabilia. {{r|53}}Graeca vero eiusdem terminationis nomina {{graeca|''ου''}} vel {{graeca|''α''}} desinentia in genetivo Graeco primae sunt declinationis, ut  ‘{{graeca|''Λυσίας Λυσίου''}}, Lysias Lysiae’, ‘{{graeca|''Ἄντας Ἄντα''}}, hic Antas huius Antae’. huiuscemodi nominativum nominum frequenter sine s terminali solent Romani proferre, ut ‘hic Geta’, ‘Byrria’, ‘Marsya’. in {{graeca|''ος''}} autem terminantia genetivum Graecum o in i mutantia faciunt genetivum Latinum, ut ‘{{graeca|''Κάλχας Κάλχαντος''}}, hic Calchas Calchantis’ – quamvis ‘hic Calchas huius Calchae’ antiqui declinabant. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1240100|Menaechmis}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Novistin illum? – Novi cum Calcha simul}}&lt;ref&gt;[[Menaechmi#735|Menaechmi 748]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;‘{{graeca|''Πάλλας Πάλλαντος''}}, hic Pallas Pallantis’, ‘{{graeca|''Παλλάς Παλλάδος''}}, haec Pallas Palladis’. {{r|54}}et sciendum, quod in ‘as’ desinentia masculina, si ‘nt’ habeant in genetivo, vocativum in ‘an’ volunt terminare more Graeco vel similem hunc nominativo servare, ut ‘ο Calchan’ vel ‘o Calchas’ et ‘o Pallan’ vel ‘o Pallas’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} tamen auctoritate poetica ‘o Palla’ protulit in {{spatium|ΧΙ}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|salve aeternu'm mihi, maxime Palla}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber XI#95|Aeneis 11.97]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;in eodem:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Quin ego non alio digner te funere, Palla}},&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber XI#165|Aeneis 11.169]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;in hoc quoque Graecorum poctas secutus. {{spatium|{{wl|Q6691|Homerus}}}} in {{spatium|{{graeca|''Μ΄ ῥαψῳδία''}}}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e5i73fkj0tfxzlwql2lyolgdddt24tg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/272</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82476</id>
    <revision>
      <id>266537</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτι μοι φίλα ταῦτ᾽ ἀγορεύεις.  Πουλυδάμα dixit pro Πουλυδάμαν.υ Menander quoque in Dardano:  Δρίέα παῖ, δειπνοποιεῖσϑαι τί δεῖ;  παῖ 4ρία dixit pro 4ρέαν.   In &quot;es? correptam Latina masculini vel communis generis cum sint,  mutant 6 in i ablata s et addita &quot;tis? faciunt genetivum, ut &quot;hic milés huius  militis?, &quot;tramös tramitis?, &quot;...'</comment>
      <origin>266537</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1037" sha1="h2nv2j0op591lpzb3yqkbdpj2q61sez" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|240|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτι μοι φίλα ταῦτ᾽ ἀγορεύεις. 
Πουλυδάμα dixit pro Πουλυδάμαν.υ Menander quoque in Dardano: 
Δρίέα παῖ, δειπνοποιεῖσϑαι τί δεῖ; 
παῖ 4ρία dixit pro 4ρέαν. 

In &quot;es? correptam Latina masculini vel communis generis cum sint, 
mutant 6 in i ablata s et addita &quot;tis? faciunt genetivum, ut &quot;hic milés huius 
militis?, &quot;tramös tramitis?, &quot;termös termitis”, &quot;mergös mergitis?, &quot;hic? et 
chaec sospös sospitis”, &quot;pedés peditis?, &quot;equös-equitis?, | &quot;hic? et &quot;haec su- 
perstös huius superstitis”&gt;, 'gurgös gurgitis?, &quot;hic” et &quot;haec divés divitis”. 
excipiuntur haec, quae habent paehultimam ae diphthongum vel a verbis 10 
derivantur in paenultima syllaba e habentibus brevem, quae 6 servant in 
genetivo, ut &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc praepös praepetis?, &quot;tero teris, hic” 
et &quot;haec” et &quot;hoc terés teretis?, &quot;hebéo hebes, hic” et &quot;haec” et &quot;hoc he-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h2nv2j0op591lpzb3yqkbdpj2q61sez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266679</id>
      <parentid>266537</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266679</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1115" sha1="8rja38x6u77tqobgvaw6dyxu675v7si" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|240|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτι μοι φίλα ταῦτ᾽ ἀγορεύεις. 
Πουλυδάμα dixit pro Πουλυδάμαν.υ Menander quoque in Dardano: 
Δρίέα παῖ, δειπνοποιεῖσϑαι τί δεῖ; 
παῖ 4ρία dixit pro 4ρέαν. 

In ‘es’ correptam Latina masculini vel communis generis cum sint, 
mutant 6 in i ablata s et addita ‘tis’ faciunt genetivum, ut ‘hic milés huius 
militis’, ‘tramös tramitis’, ‘termös termitis’, ‘mergös mergitis’, ‘hic’ et 
chaec sospös sospitis’, ‘pedés peditis’, ‘equös–equitis’, | ‘hic’ et ‘haec su– 
perstös huius superstitis’&gt;, 'gurgös gurgitis’, ‘hic’ et ‘haec divés divitis’. 
excipiuntur haec, quae habent paehultimam ae diphthongum vel a verbis 10 
derivantur in paenultima syllaba e habentibus brevem, quae 6 servant in 
genetivo, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc praepös praepetis’, ‘tero teris, hic’ 
et ‘haec’ et ‘hoc terés teretis’, ‘hebéo hebes, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc he–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8rja38x6u77tqobgvaw6dyxu675v7si</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266803</id>
      <parentid>266679</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>266803</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="1ruotlt54jmec0mdl7blyqzzwseq6fp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|240|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|''Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτι μοι φίλα ταῦτ᾽ ἀγορεύεις}}}}.&lt;ref&gt;[[:el:Ιλιάς/Μ#v230|Ιλιάς Μ.231]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{graeca|''Πουλυδάμα''}} dixit pro {{graeca|''Πουλυδάμαν''}}. {{spatium|{{wl|Q118992|Menander}}}} quoque in {{spatium|{{wl||Dardano}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|Δρία παῖ, δειπνοποιεῖσϑαι τί δεῖ}}}};&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{graeca|''παῖ Δρία''}} dixit pro {{graeca|''Δρίαν''}}.

&lt;p&gt;{{r|55}}In ‘es’ correptam Latina masculini vel communis generis cum sint, mutant e in i ablata s et addita ‘tis’ faciunt genetivum, ut ‘hic milĕs huius militis’, ‘tramĕs tramitis’, ‘termĕs termitis’, ‘mergĕs mergitis’, ‘hic’ et ‘haec sospĕs sospitis’, ‘pedĕs peditis’, ‘equĕs equitis’, ‘hic’ et ‘haec superstĕs huius superstitis’, 'gurgĕs gurgitis’, ‘hic’ et ‘haec divĕs divitis’. excipiuntur haec, quae habent paenultimam ae diphthongum vel a verbis derivantur in paenultima syllaba e habentibus brevem, quae e servant in genetivo, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc praepĕs praepetis’, ‘tero teris, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc terĕs teretis’, ‘hebĕo hebes, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc {{pt|he-}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ruotlt54jmec0mdl7blyqzzwseq6fp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/273</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82477</id>
    <revision>
      <id>266538</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'μᾶς hebetis”, &quot;indigéo indiges, indigés indigetis”, &quot;impeto, impés impetis? -  Ovidius in- III metamorphoseon:   Impete nunc vasto,  pro &quot;impetu”. similiter Statius in VIT Tbebaidos:  5 aurigamque impete vasto,  Amphiarae, tuum -,   &quot;interprétor, interprés interpretis?. sic declinantur etiam i ante e haben- 56  tia, ut &quot;hic pal|ries parietis?, &quot;hiv aries arietis&gt;, &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc in-  quies?” quoque &quot;inquiétis”, quod quamvis in n...'</comment>
      <origin>266538</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1589" sha1="6kmwr0fl6g6fqge8b8xm4k22s2wvthd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 54—57|241}}&lt;/noinclude&gt;μᾶς hebetis”, &quot;indigéo indiges, indigés indigetis”, &quot;impeto, impés impetis? - 
Ovidius in- III metamorphoseon: 

Impete nunc vasto, 
pro &quot;impetu”. similiter Statius in VIT Tbebaidos: 
5 aurigamque impete vasto, 
Amphiarae, tuum -, 

&quot;interprétor, interprés interpretis?. sic declinantur etiam i ante e haben- 56 
tia, ut &quot;hic pal|ries parietis?, &quot;hiv aries arietis&gt;, &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc in- 
quies?” quoque &quot;inquiétis”, quod quamvis in nominativo e correptam habeat, 

out Probo videtur, in genetivo tamen eandem producit secundum geneti- 
vum '&quot;quies dquiéetis” principalis. sic etiam feminina servant e, ut &quot;haec 
seges segelis”, &quot;teges tegetis?. illud quoque notandum, quod a pede vel 
ἃ sedendo composita per &quot;dis”, non per &quot;tis? efferunt genetivum. et a 
pede quidem composita servant e, a sedendo vero mutant e in i, ut 
13 &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc quadrupes quadrupedis?, &quot;bipes bipedis”, &quot;'compes 
- compedis? - Iuvenalis in III: 
Squalidus in magna fastidit compede fossor -, 
&quot;hic” et &quot;haec obses obsidis”, &quot;deses desidis?. excipitur &quot;haec ape&amp;s huius 57 
apis?, quia hoc solum a pede compositum, ut quibusdam videtur, ὁ lon- 
20 gam servavit neque ulla crevit syllaba in genetivo, quamvis et alia compo- 
sita ab eo, quod est &quot;pes?, aulctores producunt, ut Virgilius: 
Stat sonipés ac frena ferox spumantia mandit. 
idem in X: 
Tollit se arrectum quadrupés et calcibus auras 
25 Verberat. 

Horatius sermonum Il: 

Omnia magna loquens, modo: sit mihi mensa tripés et 
Concha salis puri.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kmwr0fl6g6fqge8b8xm4k22s2wvthd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266680</id>
      <parentid>266538</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266680</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2084" sha1="pmqrhkqfb00ai9zog77ex3bfe8f39i4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 54—57|241}}&lt;/noinclude&gt;μᾶς hebetis’, ‘indigéo indiges, indigés indigetis’, ‘impeto, impés impetis’ – 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in– III {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 

Impete nunc vasto, 
pro ‘impetu’. similiter {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in VIT Tbebaidos: 
5 aurigamque impete vasto, 
Amphiarae, tuum –, 

&quot;interprétor, interprés interpretis’. sic declinantur etiam i ante e haben– 56 
tia, ut ‘hic pal|ries parietis’, ‘hiv aries arietis&gt;, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc in– 
quies’’ quoque ‘inquiétis’, quod quamvis in nominativo e correptam habeat, 

out {{spatium|{{wl|Q722683|Probo}}}} videtur, in genetivo tamen eandem producit secundum geneti– 
vum '&quot;quies dquiéetis’ principalis. sic etiam feminina servant e, ut ‘haec 
seges segelis’, ‘teges tegetis’. illud quoque notandum, quod a pede vel 
ἃ sedendo composita per ‘dis’, non per ‘tis’ efferunt genetivum. et a 
pede quidem composita servant e, a sedendo vero mutant e in i, ut 
13 ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc quadrupes quadrupedis’, ‘bipes bipedis’, ‘'compes 
– compedis’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 
Squalidus in magna {{spatium|{{wl|Q1236235|fasti}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;dit compede fossor –, 
&quot;hic’ et ‘haec obses obsidis’, ‘deses desidis’. excipitur ‘haec ape&amp;s huius 57 
apis’, quia hoc solum a pede compositum, ut quibusdam videtur, ὁ lon– 
20 gam servavit neque ulla crevit syllaba in genetivo, quamvis et alia compo– 
sita ab eo, quod est ‘pes’, aulctores producunt, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}}: 
Stat sonipés ac frena ferox spumantia mandit. 
idem in X: 
Tollit se arrectum quadrupés et calcibus auras 
25 Verberat. 

{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt; Il: 

Omnia magna loquens, modo: sit mihi mensa tripés et 
Concha salis puri.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pmqrhkqfb00ai9zog77ex3bfe8f39i4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266804</id>
      <parentid>266680</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T11:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Emendata */</comment>
      <origin>266804</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2526" sha1="1678xub93hw4mol31el8jr38ykxwwpk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 54—57|241}}&lt;/noinclude&gt;{{pt|bĕs|hebĕs}} hebetis’, ‘indigĕo indiges, indigĕs indigetis’, ‘impĕto, impĕs impetis’ – {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|III {{wl|Q184742|metamophoseon}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Impete nunc vasto}},&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber III#75|Metamorphoses (Ovidius) 3.79]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;pro ‘impetu’. similiter {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {{spatium|VII {{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|9em}}{{spatium|aurigamque impete vasto,
{{gap|4em}}Amphiarae, tuum}}&lt;ref&gt;[[Thebais/Liber VII#585|Thebais 7.585]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;{{r|56}}‘interprĕtor, interprĕs interpretis’. sic declinantur etiam i ante e habentia, ut ‘hic paries parietis’, ‘hic aries arietis’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc inquies’ quoque ‘inquiētis’, quod quamvis in nominativo e correptam habeat, ut {{spatium|{{wl|Q722683|Probo}}}} videtur, in genetivo tamen eandem producit secundum genetivum 'quies quiētis’ principalis. sic etiam feminina servant e, ut ‘haec seges segetis’, ‘teges tegetis’. illud quoque notandum, quod a pede vel a sedendo composita per ‘dis’, non per ‘tis’ efferunt genetivum. et a pede quidem composita servant e, a sedendo vero mutant e in i, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc quadrupes quadrupedis’, ‘bipes bipedis’, ‘compes compedis’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}} in {{spatium|IIII}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Squalidus in magna fastidit compede fossor}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber IV/Satura XI#80|Saturae (Iuvenalis) 4.11.80]]&lt;/ref&gt; –,&lt;/poem&gt;{{r|57}}‘hic’ et ‘haec obses obsidis’, ‘deses desidis’. excipitur ‘haec apēs huius apis’, quia hoc solum a pede compositum, ut quibusdam videtur, e longam servavit neque ulla crevit syllaba in genetivo, quamvis et alia composita ab eo, quod est ‘pes’, auctores producunt, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Stat sonipēs ac frena ferox spumantia mandit}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber IV#135|Aeneis 4.135]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;idem in {{spatium|X}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Tollit se arrectum quadrupēs et calcibus auras
{{gap|4em}}Verberat}}.&lt;ref&gt;[[Aeneis/Liber X#890|Aeneis X.892-893]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}} I}}:&lt;poem&gt;{{gap|4em}}{{spatium|Omnia magna loquens, modo: sit mihi mensa tripēs et
{{gap|4em}}Concha salis puri}}.&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo III#10|Sermones (Horatius) 1.3.13-14]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1678xub93hw4mol31el8jr38ykxwwpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/274</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82478</id>
    <revision>
      <id>266539</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Probus tamen inter corrrepta haec ponit. Ovidiuvs tamen nominativum  &lt;haec apis” protulit in XIII metamorphoseon: &quot;   Non apis inde tulit 1Π 05 sedula flores,  quod etiam diminutivum ostendit &quot;apicula”, quomodo '&quot;fidicula” docet, pri-  mitivi sui nominativum '&quot;fidis?, non &quot;fides? esse, quod Servio placet [des  cithbara |].  ΧΙὅ8 ἴῃ &quot;es? productam Latina i antecedente ablata 5, addita i faciunt  genetivum, ut &quot;hic meridies huius meridiei”, &quot;hi...</comment>
      <origin>266539</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1358" sha1="qc47j8pixyp12zj8re3r9d1dv7p5b42" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|242|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Probus tamen inter corrrepta haec ponit. Ovidiuvs tamen nominativum 
&lt;haec apis” protulit in XIII metamorphoseon: &quot; 

Non apis inde tulit 1Π 05 sedula flores, 
quod etiam diminutivum ostendit &quot;apicula”, quomodo '&quot;fidicula” docet, pri- 
mitivi sui nominativum '&quot;fidis?, non &quot;fides? esse, quod Servio placet [des 
cithbara |]. 
ΧΙὅ8 ἴῃ &quot;es? productam Latina i antecedente ablata 5, addita i faciunt 
genetivum, ut &quot;hic meridies huius meridiei”, &quot;hic” et &quot;haec diés huius diei”, 
&lt;haec aciés huius aciei”. excipitur &quot;haec quiés quietis”. vetustissimi tamen 
hoc quoque secundum supra dictam proferebant declinationem. Afranius io 
in emancipato: 
sollicito corde corpus non potitur nunc quie. 
Laevius in Protesilaodamia: 
Complexa somno corpora operiuntur ac suavi quie 
dicantur. 15 
iure igitur compositum quoque ex eo &quot;requies”, quod in eodem genere || - 
mansit, tam quintae quam tertiae invenitur. Virgilrus in IIII: 
Tempus inane peto, requiem spatiumque furori. - 
Cicero in dialogo de senectute: ut meae senectutis requie- 
tem oblectamentumque noscatis. nam &quot;inquies”, cuius extremam 20 
corripi dicit Prob us, &lt;inquietis” declinatur, quod trium factum est gene- 
rum, ut supra ostendimus. cuius etiam simplex in usu invenitur trium 
generum. Naevius in carmine belli Punici II:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qc47j8pixyp12zj8re3r9d1dv7p5b42</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266681</id>
      <parentid>266539</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266681</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="6ll1712xc2fm0rkshrd5cv0b2fhrb36" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|242|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q722683|Probus}}}} tamen inter corrrepta haec ponit. Ovidiuvs tamen nominativum 
&lt;haec apis’ protulit in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: ‘ 

Non apis inde tulit 1Π 05 sedula flores, 
quod etiam diminutivum ostendit ‘apicula’, quomodo '&quot;fidicula’ docet, pri– 
mitivi sui nominativum '&quot;fidis’, non ‘fides’ esse, quod Servio placet [des 
cithbara |]. 
ΧΙὅ8 ἴῃ ‘es’ productam Latina i antecedente ablata 5, addita i faciunt 
genetivum, ut ‘hic meridies huius meridiei’, ‘hic’ et ‘haec diés huius diei’, 
&lt;haec aciés huius aciei’. excipitur ‘haec quiés quietis’. vetustissimi tamen 
hoc quoque secundum supra dictam proferebant declinationem. {{spatium|{{wl|Q472077|Afranius}}}} io 
in emancipato: 
sollicito corde corpus non potitur nunc quie. 
Laevius in Protesilaodamia: 
Complexa somno corpora operiuntur ac suavi quie 
dicantur. 15 
iure igitur compositum quoque ex eo ‘requies’, quod in eodem genere || – 
mansit, tam quintae quam tertiae invenitur. Virgilrus in IIII: 
Tempus inane peto, requiem spatiumque furori. – 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in dialogo de senectute: ut meae senectutis requie– 
tem oblectamentumque noscatis. nam ‘inquies’, cuius extremam 20 
corripi dicit Prob us, &lt;inquietis’ declinatur, quod trium factum est gene– 
rum, ut supra ostendimus. cuius etiam simplex in usu invenitur trium 
generum. {{spatium|{{wl|Q212667|Naevius}}}} in {{spatium|{{wl|Q816057|carmine {{spatium|{{wl|Q816057|belli Punici}}}}}}}} II:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ll1712xc2fm0rkshrd5cv0b2fhrb36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/275</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82479</id>
    <revision>
      <id>266540</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Iamque 6118 mentem fortuna fecerat quietem. |  Licinius Macer in I annali: non minimo opere milites quie-  tes volebant esse. Sallustius in II historiarum: quia cor-  pore et lingua percitum et inquietem nomine histrionis vix  ssani Burbuleium appellabant. alia vero eiusdem terminationis no-  mina .e in i mutata faciunt genetivum, ut &quot;hic verres huius verris”, &quot;haec  caedes hnius caedis”, excipiuntur &quot;hic pös pedis?, “δος Cerös Cereris”,  &lt;me...</comment>
      <origin>266540</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="86j4r0dz9uo2tf4hgxjyfa4wthbcmgh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 57—59|248}}&lt;/noinclude&gt;Iamque 6118 mentem fortuna fecerat quietem. | 
Licinius Macer in I annali: non minimo opere milites quie- 
tes volebant esse. Sallustius in II historiarum: quia cor- 
pore et lingua percitum et inquietem nomine histrionis vix 
ssani Burbuleium appellabant. alia vero eiusdem terminationis no- 
mina .e in i mutata faciunt genetivum, ut &quot;hic verres huius verris”, &quot;haec 
caedes hnius caedis”, excipiuntur &quot;hic pös pedis?, “δος Cerös Cereris”, 
&lt;mercés mercedis?, &quot;hic” et &quot;haec herés heredis?, &quot;locuplés locupletis” et 
tria quintae declinationis e corripientia tam in genetivo quam in dativo, 
10 &quot;fides fidér, &quot;res rör, &quot;spes spör. invenitur etiam &quot;plebés pleb&amp;”. Sal- 
lustins in I historiarum: plebei tribuniciam potestatem (nam 
&lt;plebs plebis” facit genetivum). et &quot;famés faméöi” dicebant veteres, unde 
adhuc &quot;fame? producitur in ablativo. Virgilius in VI: 
Melle soporatam et medicatis frugibus offam 
15 Obicit: ille fame rabida tria guttura pandens, 
Iuvenalis in V: 
inde autem cum se matura levavit 
Progenies stimulante famé, festinat ad illam, 
Quam primum praedam rupto gustaverat ovo, 
20 idem in evdem: 
Membra aliena fame lacerabant, esse parati 
Et sua&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>86j4r0dz9uo2tf4hgxjyfa4wthbcmgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266682</id>
      <parentid>266540</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266682</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="3etklppq9572t4v3cxssxtnpo1m6f59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 57—59|248}}&lt;/noinclude&gt;Iamque 6118 mentem fortuna fecerat quietem. | 
Licinius Macer in I annali: non minimo opere milites quie– 
tes volebant esse. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: quia cor– 
pore et lingua percitum et inquietem nomine histrionis vix 
ssani Burbuleium appellabant. alia vero eiusdem terminationis no– 
mina .e in i mutata faciunt genetivum, ut ‘hic verres huius verris’, ‘haec 
caedes hnius caedis’, excipiuntur ‘hic pös pedis’, ‘δος Cerös Cereris’, 
&lt;mercés mercedis’, ‘hic’ et ‘haec herés heredis’, ‘locuplés locupletis’ et 
tria quintae declinationis e corripientia tam in genetivo quam in dativo, 
10 ‘fides fidér, ‘res rör, ‘spes spör. invenitur etiam ‘plebés pleb&amp;’. Sal– 
lustins in I {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: plebei tribuniciam potestatem (nam 
&lt;plebs plebis’ facit genetivum). et ‘famés faméöi’ dicebant veteres, unde 
adhuc ‘fame’ producitur in ablativo. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: 
Melle soporatam et medicatis frugibus offam 
15 Obicit: ille fame rabida tria guttura pandens, 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
inde autem cum se matura levavit 
Progenies stimulante famé, festinat ad illam, 
Quam primum praedam rupto gustaverat ovo, 
20 idem in evdem: 
Membra aliena fame lacerabant, esse parati 
Et sua&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3etklppq9572t4v3cxssxtnpo1m6f59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/276</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82480</id>
    <revision>
      <id>266541</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '60 quasi quintae declinationis produxerunt ablativum. Graeca eiusdem ter-   minationis, in ovg vel oc vel &amp;og genetivum Graecum terminantia, ov  vel o vel £&amp;o in i commutantia faciunt genetivum Latinum, ut ᾿Παλαμή-  ång Παλαμήδους, Palamedés Palamedis”, “ Ἐτεοκλῆς Ἐτεοκλέος,. Eteoclés  Eteoclis”, | &quot;Xofuns Xetuntos, Chreméös Chremetis? et &quot;Chremis?. Teren- s  tius in Andria:  etiam puerum inde abiens conveni Chr...'</comment>
      <origin>266541</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="8q5iwjtncr41sui7m4f6f59pl8ttklo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|244|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;60 quasi quintae declinationis produxerunt ablativum. Graeca eiusdem ter- 

minationis, in ovg vel oc vel &amp;og genetivum Graecum terminantia, ov 
vel o vel £&amp;o in i commutantia faciunt genetivum Latinum, ut ᾿Παλαμή- 
ång Παλαμήδους, Palamedés Palamedis”, “ Ἐτεοκλῆς Ἐτεοκλέος,. Eteoclés 
Eteoclis”, | &quot;Xofuns Xetuntos, Chreméös Chremetis? et &quot;Chremis?. Teren- s 
tius in Andria: 
etiam puerum inde abiens conveni Chremis. 

idem in eadem: 

i egomet continuo ad Chremem. 
Μένδης Μένδητος nomen est urbis Aegyptiacae, cuius mentionem Pin- 10 
darus facit, &quot;Mendés Mendetis? et &quot;Mendis”. sic quoque “Ῥάμνης Pauvn- 
τος» Rhamnés Rhamnetis? et &quot;Rhamnis? - quod Graecum esse ostendit 
aspiratio post r posita, quod in Latinis nominibus non δὶ... &quot;Adayns Ac- 
χητος. Lachés Lachetis” et &quot;Lachis”. sic et similia in τὸς terminantia 
genetivum Graecum. nec mirum duplicem declinationem haec habuisse 13 
apud Latinos, cum apud Graecos quoque multa inveniuntur huiuscemodi 
ancipitem habentia declinationem teste Herodiano: Γύγης [nomen Gi-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8q5iwjtncr41sui7m4f6f59pl8ttklo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266683</id>
      <parentid>266541</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:49:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266683</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1261" sha1="1yd7okahks7yzj8bilvkvajgdf707x0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|244|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;60 quasi quintae declinationis produxerunt ablativum. Graeca eiusdem ter– 

minationis, in ovg vel oc vel &amp;og genetivum Graecum terminantia, ov 
vel o vel £&amp;o in i commutantia faciunt genetivum Latinum, ut ᾿Παλαμή– 
ång Παλαμήδους, Palamedés Palamedis’, ‘ Ἐτεοκλῆς Ἐτεοκλέος,. Eteoclés 
Eteoclis’, | ‘Xofuns Xetuntos, Chreméös Chremetis’ et ‘Chremis’. Teren– s 
tius in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 
etiam puerum inde abiens conveni Chremis. 

idem in eadem: 

i egomet continuo ad Chremem. 
Μένδης Μένδητος nomen est urbis Aegyptiacae, cuius mentionem Pin– 10 
darus facit, ‘Mendés Mendetis’ et ‘Mendis’. sic quoque ‘Ῥάμνης Pauvn– 
τος» Rhamnés Rhamnetis’ et ‘Rhamnis’ – quod Graecum esse ostendit 
aspiratio post r posita, quod in Latinis nominibus non δὶ... ‘Adayns Ac– 
χητος. Lachés Lachetis’ et ‘Lachis’. sic et similia in τὸς terminantia 
genetivum Graecum. nec mirum duplicem declinationem haec habuisse 13 
apud Latinos, cum apud Graecos quoque multa inveniuntur huiuscemodi 
ancipitem habentia declinationem teste Herodiano: Γύγης [nomen Gi–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1yd7okahks7yzj8bilvkvajgdf707x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/277</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82481</id>
    <revision>
      <id>266542</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'gantis] Γύγου et Γύγητος, Κόμης [proprium] Κόμου et Κόμητος,  μύκης μύκου et μύχητος, Μύνης Μύνου et ύνητος, Ποδῆς Ποδοῦ  et Ποδῆτος, Μέγης Μέγου et Μέγητος, Πύδης Πύδου εἰ Πύδητος.  similiter &quot;Thales?, &quot;Apelles?, &quot;Menes?, &quot;Ageles?, &quot;Calles”, &quot;Dares? varie decli-  5. nantur. unde Virgilius duplicem acceusativum Graecum protulit in V:  Dareta...'</comment>
      <origin>266542</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1163" sha1="bdvwpiww0af3cuv6bkkkh650detspnn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 60—61|245}}&lt;/noinclude&gt;gantis] Γύγου et Γύγητος, Κόμης [proprium] Κόμου et Κόμητος, 
μύκης μύκου et μύχητος, Μύνης Μύνου et ύνητος, Ποδῆς Ποδοῦ 
et Ποδῆτος, Μέγης Μέγου et Μέγητος, Πύδης Πύδου εἰ Πύδητος. 
similiter &quot;Thales?, &quot;Apelles?, &quot;Menes?, &quot;Ageles?, &quot;Calles”, &quot;Dares? varie decli- 
5. nantur. unde Virgilius duplicem acceusativum Graecum protulit in V: 
Dareta et Daren, illos 'secutus, qui Ποδῆτα et Ποδὴῆν, Μέγητα et 
Μέγην protulerunt, ut: 
&gt; Praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, 
in eodem: 
1&quot; ' Sed finem inposuit pugnae fessumque Dareta. 
sin in ov terminent genetivum Graecum, primae erunt declinationis, ut 
”Ayarns ᾿Αχάτου, Achates Achatae”, ““4γχίσης ᾿Αγχήσου, Anchises An- 
chisae”. saepissime tamen huiuscemodi nomina antiqui et secundum ter- 
tiam protulerunt declinationem, ut &quot;Orontes ÖOrontae” et &quot;Orontis”, &quot;Timar- 
13 chides Timarchidae” et &quot;Timarchidis”, &quot;Herodes Herodae” et &quot;Herodis”. Ho- 
ratius in II epistularum:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bdvwpiww0af3cuv6bkkkh650detspnn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266684</id>
      <parentid>266542</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266684</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="00zgmxz2r5bw3queq3tir6w57ubv3nh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 60—61|245}}&lt;/noinclude&gt;gantis] Γύγου et Γύγητος, Κόμης [proprium] Κόμου et Κόμητος, 
μύκης μύκου et μύχητος, Μύνης Μύνου et ύνητος, Ποδῆς Ποδοῦ 
et Ποδῆτος, Μέγης Μέγου et Μέγητος, Πύδης Πύδου εἰ Πύδητος. 
similiter ‘Thales’, ‘Apelles’, ‘Menes’, ‘Ageles’, ‘Calles’, ‘Dares’ varie decli– 
5. nantur. unde {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} duplicem acceusativum Graecum protulit in V: 
Dareta et Daren, illos 'secutus, qui Ποδῆτα et Ποδὴῆν, Μέγητα et 
Μέγην protulerunt, ut: 
&gt; Praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, 
in eodem: 
1&quot; ' Sed finem inposuit pugnae fessumque Dareta. 
sin in ov terminent genetivum Graecum, primae erunt declinationis, ut 
’Ayarns ᾿Αχάτου, Achates Achatae’, ‘‘4γχίσης ᾿Αγχήσου, Anchises An– 
chisae’. saepissime tamen huiuscemodi nomina antiqui et secundum ter– 
tiam protulerunt declinationem, ut ‘Orontes ÖOrontae’ et ‘Orontis’, ‘Timar– 
13 chides Timarchidae’ et ‘Timarchidis’, ‘Herodes Herodae’ et ‘Herodis’. Ho– 
ratius in II {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00zgmxz2r5bw3queq3tir6w57ubv3nh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/278</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82482</id>
    <revision>
      <id>266543</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Praeferat Herodis palmetis pinguibus, alter.   Cicero IIII Tusculanarum: non sine causa, cum Orestis  fabulam doceret Euripides. Sallustius in II historiarum:  eam deditionem senatus per nuntios Orestis cognitam ad-  probat. idem in III bistoriarum: namque primum Iasonem  novo itinere maris Aeetae hospitis domum violasse. Agellius  noctium Atticarum VIII: historia ex libris Heraclidae Pon-   62 tici iucunda memoratu et miranda. sciendum tamen...</comment>
      <origin>266543</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="c54kq5ffeb9lprqmy9wts96sw808pzy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|246|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Praeferat Herodis palmetis pinguibus, alter. 

Cicero IIII Tusculanarum: non sine causa, cum Orestis 
fabulam doceret Euripides. Sallustius in II historiarum: 
eam deditionem senatus per nuntios Orestis cognitam ad- 
probat. idem in III bistoriarum: namque primum Iasonem 
novo itinere maris Aeetae hospitis domum violasse. Agellius 
noctium Atticarum VIII: historia ex libris Heraclidae Pon- 

62 tici iucunda memoratu et miranda. sciendum tamen, quod fre-l| 

quentissime tertia utuntur declinatione in propriis, quae formam habent 
patronymicorum, et in barbaris, ut &quot;Thucydides Thucydidae” et &quot;Thucydi- 
dis”, &quot;Mithridates Mithridatae Mithridatis?, 'Tigranes Tigranae Tigranis?. 
huiuscemodi enim nomina Parthica etiam Graeci ancipiti terminant gene- 
tivo:s modo ov modo ovs, “ Τιγράνης Tvyedvov” καὶ “Τιγράνους᾽ vel &quot;Τι- 
γρανεος᾽. Virgilius in XII: 

nec Drancis dicta refellam. | 
et sciendum, quod in huiuscemodi nominibus, quando tertiae sunt, fre- 
quentissime veteres | dativum proferunt pro genetivo, &quot;Aristoteli”, &quot;Demos-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c54kq5ffeb9lprqmy9wts96sw808pzy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266685</id>
      <parentid>266543</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266685</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="m66lto5tcge0jbh5kxgdpie3indjuct" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|246|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Praeferat Herodis palmetis pinguibus, alter. 

{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} IIII Tusculanarum: non sine causa, cum Orestis 
fabulam doceret Euripides. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: 
eam deditionem senatus per nuntios Orestis cognitam ad– 
probat. idem in III bistoriarum: namque primum Iasonem 
novo itinere maris Aeetae hospitis domum violasse. Agellius 
noctium Atticarum VIII: historia ex libris Heraclidae Pon– 

62 tici iucunda memoratu et miranda. sciendum tamen, quod fre–l| 

quentissime tertia utuntur declinatione in propriis, quae formam habent 
patronymicorum, et in barbaris, ut ‘Thucydides Thucydidae’ et ‘Thucydi– 
dis’, ‘Mithridates Mithridatae Mithridatis’, 'Tigranes Tigranae Tigranis’. 
huiuscemodi enim nomina Parthica etiam Graeci ancipiti terminant gene– 
tivo:s modo ov modo ovs, ‘ Τιγράνης Tvyedvov’ καὶ ‘Τιγράνους᾽ vel ‘Τι– 
γρανεος᾽. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XII: 

nec Drancis dicta refellam. | 
et sciendum, quod in huiuscemodi nominibus, quando tertiae sunt, fre– 
quentissime veteres | dativum proferunt pro genetivo, ‘Aristoteli’, ‘Demos–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m66lto5tcge0jbh5kxgdpie3indjuct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/279</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82483</id>
    <revision>
      <id>266544</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'then”, &quot;Thucydidi”, &quot;Euripidi pro &quot;Aristotelis?, &quot;Demosthenis”, &quot;Thucydidis”,  &quot;Euripidis” ponentes. Virgilius in I:  Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti,  Nunc Amyci casum gemit.  5 idem in eodem:  Troas, relliquias Danaum atque inmitis Achilli,  in II:  - quis talia fando  Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Vlixi.  9 Terentius in heautontimorumeno:  Archonidi.. filiam .  pro &quot;Archonidis”. Cicero in 1ΠΠ] Verrinarum: in Timarchidi potes-...</comment>
      <origin>266544</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1032" sha1="6xf26invvlapcidfqm7qn03rvy6ucp4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 61—63|247}}&lt;/noinclude&gt;then”, &quot;Thucydidi”, &quot;Euripidi pro &quot;Aristotelis?, &quot;Demosthenis”, &quot;Thucydidis”, 
&quot;Euripidis” ponentes. Virgilius in I: 
Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, 
Nunc Amyci casum gemit. 
5 idem in eodem: 
Troas, relliquias Danaum atque inmitis Achilli, 
in II: 
- quis talia fando 
Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Vlixi. 
9 Terentius in heautontimorumeno: 
Archonidi.. filiam . 
pro &quot;Archonidis”. Cicero in 1ΠΠ] Verrinarum: in Timarchidi potes- 
tate sociorum populi Romani antiquissimorum atque amicis- 
simorum liberos, matresfamilias, bona fortunasque omnes 
13 fuisse. idem in eodem dativum similiter protulit: neque in praesentia 63 
Timarchidi quid responderet habuit. et magis secundum tertiam 
ea proferunt nominatissimi auctores. (idem in Arato: 
Sub pedibus profertur . . finita Booti, 
Spicum inlustre tenens, splendenti corpore virgo, 
20 pro &quot;Bootis?.) Terentius in hecyra: Callidemidem, hospitem My- 
conium. Cicero in Protagora: quid tu, unde tandem appares, o&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6xf26invvlapcidfqm7qn03rvy6ucp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266686</id>
      <parentid>266544</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266686</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1279" sha1="l6ww6tzsrsuzqzcufp394cogzuuvgiy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 61—63|247}}&lt;/noinclude&gt;then’, ‘Thucydidi’, ‘Euripidi pro ‘Aristotelis’, ‘Demosthenis’, ‘Thucydidis’, 
&quot;Euripidis’ ponentes. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 
Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, 
Nunc Amyci casum gemit. 
5 idem in eodem: 
Troas, relliquias Danaum atque inmitis Achilli, 
in II: 
– quis talia fando 
Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Vlixi. 
9 {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q678909|heautontimorumeno}}}}&lt;poem&gt;&lt;ref&gt;[[Heautontimorumenos|Heautontimorumenos]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Archonidi.. filiam . 
pro ‘Archonidis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in 1ΠΠ] Verrinarum: in Timarchidi potes– 
tate sociorum populi Romani antiquissimorum atque amicis– 
simorum liberos, matresfamilias, bona fortunasque omnes 
13 fuisse. idem in eodem dativum similiter protulit: neque in praesentia 63 
Timarchidi quid responderet habuit. et magis secundum tertiam 
ea proferunt nominatissimi auctores. (idem in Arato: 
Sub pedibus profertur . . finita Booti, 
Spicum inlustre tenens, splendenti corpore virgo, 
20 pro ‘Bootis’.) {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in hecyra: Callidemidem, hospitem My– 
conium. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in Protagora: quid tu, unde tandem appares, o&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6ww6tzsrsuzqzcufp394cogzuuvgiy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/280</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82484</id>
    <revision>
      <id>266545</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:11:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Socrate? an quidem non dubium est, quin ab Alcibiade?   Trogus Pompeius in libro VI: inde Scepsim petit, quo se Mi-  dias interfecta socru contulerat. is a Derculide petito col-  loquio. M. Velleius Paterculus libro I: nec minus clarus  ea tempestate | fuit Miltiadis filius Cimon. Plinius in II na-  turalis historiae: ab Euclide, in III: Thucydide, Calliphane,  in IIII: Pbilistide, Anticlide, Philonide, in V: Sotade, in VI:  Simonide minore,...</comment>
      <origin>266545</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="3dsy8pf1w2iflcb3008cioz8zdgrgj0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|248|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Socrate? an quidem non dubium est, quin ab Alcibiade? 

Trogus Pompeius in libro VI: inde Scepsim petit, quo se Mi- 
dias interfecta socru contulerat. is a Derculide petito col- 
loquio. M. Velleius Paterculus libro I: nec minus clarus 
ea tempestate | fuit Miltiadis filius Cimon. Plinius in II na- 
turalis historiae: ab Euclide, in III: Thucydide, Calliphane, 
in IIII: Pbilistide, Anticlide, Philonide, in V: Sotade, in VI: 
Simonide minore, in VII: Agatharchide, Apollonide, Duride, 
Heraclide Pontico, || Asclepiade, in ΧΙ: Heracleote, in XII: Mne- 
side, in XV: Commiade, in XXXVII: Euripide. possunt tamen ea, si 
producte proferantur, dativi esse Graeci pro ablativis, quomodo Virgilius: 
uno comitatus Achate. 
Iuvenalis: 
Penelopé melius, levius torquetis Arachne. 

XII 64 In &quot;is? desinentia longam cuiuscumque sint generig&amp; Latina ablata s, 

addita &quot;tis” faciunt genetivum, ut “δος 115 litis?, &quot;hic” et &quot;haec dis ditis? - 
unde &quot;hi? et &quot;hae dites? et &quot;haec ditia”, cuius nominativum singularem in 
usu non inveni. debet tamen secundum analogiam &quot;hoc dite” esse. nam 
in &quot;is? finiri neutrum non potest. Lucanus in VIII:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3dsy8pf1w2iflcb3008cioz8zdgrgj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266687</id>
      <parentid>266545</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266687</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1374" sha1="hp84a696byhbepm0cxwazd97x2f5vt7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|248|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Socrate’ an quidem non dubium est, quin ab Alcibiade’ 

Trogus Pompeius in libro VI: inde Scepsim petit, quo se Mi– 
dias interfecta socru contulerat. is a Derculide petito col– 
loquio. M. Velleius Paterculus libro I: nec minus clarus 
ea tempestate | fuit Miltiadis filius Cimon. Plinius in II na– 
turalis historiae: ab Euclide, in III: Thucydide, Calliphane, 
in IIII: Pbilistide, Anticlide, Philonide, in V: Sotade, in VI: 
Simonide minore, in VII: Agatharchide, Apollonide, Duride, 
Heraclide Pontico, || Asclepiade, in ΧΙ: Heracleote, in XII: Mne– 
side, in XV: Commiade, in XXXVII: Euripide. possunt tamen ea, si 
producte proferantur, dativi esse Graeci pro ablativis, quomodo {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}}: 
uno comitatus Achate. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt;: 
Penelopé melius, levius torquetis Arachne. 

XII 64 In ‘is’ desinentia longam cuiuscumque sint generig&amp; Latina ablata s, 

addita ‘tis’ faciunt genetivum, ut ‘δος 115 litis’, ‘hic’ et ‘haec dis ditis’ – 
unde ‘hi’ et ‘hae dites’ et ‘haec ditia’, cuius nominativum singularem in 
usu non inveni. debet tamen secundum analogiam ‘hoc dite’ esse. nam 
in ‘is’ finiri neutrum non potest. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VIII:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hp84a696byhbepm0cxwazd97x2f5vt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/281</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82485</id>
    <revision>
      <id>266546</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Non illic Libycae posuerunt ditia gentes   Templa -,  thic? et &quot;haec Samnis huius Samnitis?. sic | Caesar de analogia. Lu-  canus in ll:   3 Romanaque Samnis   VItra Caudinas speravit vulnera furcas.  huius neutrum Naevius Samnite protulit in carmine belli Punici,  ad cuius similitudinem debet etiam &quot;hoc dite? dici. execipitur &quot;hic glis  gliris”, quod pro t r habuit, et &quot;haec vis huius vis”, cuius plurale similiter   10 &quot;vis&quot; tam Lucretius qu...</comment>
      <origin>266546</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1319" sha1="cf4sucgrpevqaaxno5r56pob5bi5b99" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 63—65|249}}&lt;/noinclude&gt;Non illic Libycae posuerunt ditia gentes 

Templa -, 
thic? et &quot;haec Samnis huius Samnitis?. sic | Caesar de analogia. Lu- 
canus in ll: 

3 Romanaque Samnis 

VItra Caudinas speravit vulnera furcas. 
huius neutrum Naevius Samnite protulit in carmine belli Punici, 
ad cuius similitudinem debet etiam &quot;hoc dite? dici. execipitur &quot;hic glis 
gliris”, quod pro t r habuit, et &quot;haec vis huius vis”, cuius plurale similiter 

10 &quot;vis&quot; tam Lucretius quam Sallustius protulerunt. Lucretius in IH: 

Sed quam multarum rerum vis possidet in se 

Atque potestates. 
Sallustius in III historiarum: male iam adsuetum ad omnis 
vis controversiarum. : 

13 14 quoque tam in &quot;is? quam in &quot;er? finita nomina regulam servant 65 
in &quot;er” terminatorum, id est accepta &quot;is” faciunt genetivum, ut &quot;hic pulvis? 
et &quot;pulver pulveris?, &quot;hic cucumis” et &quot;cucumer cucumeris”, &quot;hic cinis” et 
&lt;ciner cineris”, &quot;hic vomis? et &quot;vomer vomeris”. praeterea Caesar deeli- 
nat &quot;pubis puberis? ; quidam, ut Probus, &quot;pubes puberis?, quidam &quot;puber 

20 puberis”. ex hoc tamen compositum invenitur similem habens nominati- 
vum genetivo, | &quot;hic impubis huius impubis?. Virgilius in V: 

inpubis Iuli. 
ab eo neutrum &quot;impube” Iloratius protulit in epodo: 
Vt haec trementi questus ore constitit&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cf4sucgrpevqaaxno5r56pob5bi5b99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266688</id>
      <parentid>266546</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266688</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1670" sha1="2tgqsz4iwbhfzp6d1gm4sj3y3hz3x6x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 63—65|249}}&lt;/noinclude&gt;Non illic Libycae posuerunt ditia gentes 

Templa –, 
thic’ et ‘haec Samnis huius Samnitis’. sic | Caesar de analogia. Lu– 
canus in ll: 

3 Romanaque Samnis 

VItra Caudinas speravit vulnera furcas. 
huius neutrum {{spatium|{{wl|Q212667|Naevius}}}} Samnite protulit in {{spatium|{{wl|Q816057|carmine {{spatium|{{wl|Q816057|belli Punici}}}}}}}}, 
ad cuius similitudinem debet etiam ‘hoc dite’ dici. execipitur ‘hic glis 
gliris’, quod pro t r habuit, et ‘haec vis huius vis’, cuius plurale similiter 

10 ‘vis&quot; tam {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} quam {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} protulerunt. {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in IH: 

Sed quam multarum rerum vis possidet in se 

Atque potestates. 
{{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in III {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: male iam adsuetum ad omnis 
vis controversiarum. : 

13 14 quoque tam in ‘is’ quam in ‘er’ finita nomina regulam servant 65 
in ‘er’ terminatorum, id est accepta ‘is’ faciunt genetivum, ut ‘hic pulvis’ 
et ‘pulver pulveris’, ‘hic cucumis’ et ‘cucumer cucumeris’, ‘hic cinis’ et 
&lt;ciner cineris’, ‘hic vomis’ et ‘vomer vomeris’. praeterea Caesar deeli– 
nat ‘pubis puberis’ ; quidam, ut {{spatium|{{wl|Q722683|Probus}}}}, ‘pubes puberis’, quidam ‘puber 

20 puberis’. ex hoc tamen compositum invenitur similem habens nominati– 
vum genetivo, | ‘hic impubis huius impubis’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in V: 

inpubis Iuli. 
ab eo neutrum ‘impube’ Iloratius protulit in epodo: 
Vt haec trementi questus ore constitit&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tgqsz4iwbhfzp6d1gm4sj3y3hz3x6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/282</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82486</id>
    <revision>
      <id>266547</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '. . . . . . puer,  Inpube corpus.  Cicero tamen in IIIT invectivarum: filiumque eius inpuberem,  legatum a patre missum. idem in II de oratore: quod nisi  puberem te iam, inquit, haberet. alia [|| vero omnia eiusdem termi- 3  nationis correptae similem habent genetivum nominativo, ut &quot;hic collis  buius collis?, &quot;haec puppis huius puppis”, &quot;hic” et &quot;haec suavis buius sua-  vig”, &quot;hic” et &quot;haec civis huius civis?. excipiuntur &quot;hic lapis huius l...</comment>
      <origin>266547</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1004" sha1="ni2mu7s80bblsm2ol78qwbus2eik156" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|250|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;. . . . . . puer, 
Inpube corpus. 
Cicero tamen in IIIT invectivarum: filiumque eius inpuberem, 
legatum a patre missum. idem in II de oratore: quod nisi 
puberem te iam, inquit, haberet. alia [|| vero omnia eiusdem termi- 3 
nationis correptae similem habent genetivum nominativo, ut &quot;hic collis 
buius collis?, &quot;haec puppis huius puppis”, &quot;hic” et &quot;haec suavis buius sua- 
vig”, &quot;hic” et &quot;haec civis huius civis?. excipiuntur &quot;hic lapis huius lapidis - 
vetustissimi tamen etiam &quot;huius lapis” protulerunt. Ennius in XV an- 
nali: 10 
Obcumbunt multi letum ferroque lapique -, 
&lt;hic sanguis huius sanguinis”, quod veteres &quot;hoc sanguen”? dixerunt - Ci- 
cero in Hortensio: ut ait Ennius: 
refugiat timido sanguen atque exalbescat metu. 
idem in II annali: 
Ὁ genitor, o sanguen dis oriundum -, 
&lt;haec pollis pollinis? - sic Charisius; Probus autem et Caesar &quot;hoc pol- 
len pollinis? declinaverunt -, &quot;haec cuspis cuspidis”, &quot;semis semissis? - Apu-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ni2mu7s80bblsm2ol78qwbus2eik156</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266689</id>
      <parentid>266547</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266689</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1170" sha1="q54lbytf04qqzef0g8v2izwgdlz8bp8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|250|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;. . . . . . puer, 
Inpube corpus. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} tamen in IIIT invectivarum: filiumque eius inpuberem, 
legatum a patre missum. idem in II de oratore: quod nisi 
puberem te iam, inquit, haberet. alia [|| vero omnia eiusdem termi– 3 
nationis correptae similem habent genetivum nominativo, ut ‘hic collis 
buius collis’, ‘haec puppis huius puppis’, ‘hic’ et ‘haec suavis buius sua– 
vig’, ‘hic’ et ‘haec civis huius civis’. excipiuntur ‘hic lapis huius lapidis – 
vetustissimi tamen etiam ‘huius lapis’ protulerunt. {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in XV an– 
nali: 10 
Obcumbunt multi letum ferroque lapique –, 
&lt;hic sanguis huius sanguinis’, quod veteres ‘hoc sanguen’’ dixerunt – Ci– 
cero in Hortensio: ut ait {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}}: 
refugiat timido sanguen atque exalbescat metu. 
idem in II annali: 
Ὁ genitor, o sanguen dis oriundum –, 
&lt;haec pollis pollinis’ – sic Charisius; {{spatium|{{wl|Q722683|Probus}}}} autem et Caesar ‘hoc pol– 
len pollinis’ declinaverunt –, ‘haec cuspis cuspidis’, ‘semis semissis’ – Apu–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q54lbytf04qqzef0g8v2izwgdlz8bp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/283</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82487</id>
    <revision>
      <id>266548</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'leius in epitoma: sed tum sestertius dipondium semis-  sem, quinarius quinquessis, denarius decussis valebat -,  thaec cassis cassidis”, quod etiam &quot;'haec cassida cassidae” declinatur, ut  Virgilius in XI: |  5 aurea vati  Cassida. :  ἃ sanguine compositum non servat simplicis declinationem, &quot;hic” et &quot;haec 67.  exsanguis huius exsanguis”, a cuspide servat, &quot;tricuspis tricuspidis”. 0 vi-  dius in I metamorphoseon:  10 positoque tricuspide telo...</comment>
      <origin>266548</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1158" sha1="1m0uuwr1nuctvolehoukbbi26hjoik6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 65—67|251}}&lt;/noinclude&gt;leius in epitoma: sed tum sestertius dipondium semis- 
sem, quinarius quinquessis, denarius decussis valebat -, 
thaec cassis cassidis”, quod etiam &quot;'haec cassida cassidae” declinatur, ut 
Virgilius in XI: | 
5 aurea vati 
Cassida. : 
ἃ sanguine compositum non servat simplicis declinationem, &quot;hic” et &quot;haec 67. 
exsanguis huius exsanguis”, a cuspide servat, &quot;tricuspis tricuspidis”. 0 vi- 
dius in I metamorphoseon: 
10 positoque tricuspide telo 
Mulcet aquas. 
invenitur etiam | &quot;haec capis capidis”, cuius diminutivum est tcapidula”. 
Arruntius: capis, vasis genus pontificalis, diminutive cap:- 
dula. Lucilius in VIII: 
13 Hinc ancilia, ab hoc apices capidasque repertas. 
el vide, quod magis Graecum ostenditur, cum in &quot;as? protulit accusativum 
pluralem. 'hic” et &quot;haec potis? et &quot;hoc pote” nomina esse, ostendit com- 
paratio &quot;potior” et &quot;potissimus”. sine verbis autem raro invenis ea vel obli- 
quo casu prolata. Persius: 
20 Qui pote? vis dicam? nugaris, cum tibi, calve, 
Pinguis aqualiculns protento sesquipede extet. 
Virgilius in III: 
Nec potis Ionios fluctus aequare sequendo.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1m0uuwr1nuctvolehoukbbi26hjoik6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266690</id>
      <parentid>266548</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266690</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1366" sha1="satc5x5t06uzqy6nw0n26d1ky14n6kg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 65—67|251}}&lt;/noinclude&gt;leius in epitoma: sed tum sestertius dipondium semis– 
sem, quinarius quinquessis, denarius decussis valebat –, 
thaec cassis cassidis’, quod etiam ‘'haec cassida cassidae’ declinatur, ut 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XI: | 
5 aurea vati 
Cassida. : 
ἃ sanguine compositum non servat simplicis declinationem, ‘hic’ et ‘haec 67. 
exsanguis huius exsanguis’, a cuspide servat, ‘tricuspis tricuspidis’. 0 vi– 
dius in I {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
10 positoque tricuspide telo 
Mulcet aquas. 
invenitur etiam | ‘haec capis capidis’, cuius diminutivum est tcapidula’. 
Arruntius: capis, vasis genus pontificalis, diminutive cap:– 
dula. {{spatium|{{wl|Q298729|Lucilius}}}} in VIII: 
13 Hinc ancilia, ab hoc apices capidasque repertas. 
el vide, quod magis Graecum ostenditur, cum in ‘as’ protulit accusativum 
pluralem. 'hic’ et ‘haec potis’ et ‘hoc pote’ nomina esse, ostendit com– 
paratio ‘potior’ et ‘potissimus’. sine verbis autem raro invenis ea vel obli– 
quo casu prolata. {{spatium|{{wl|Q332785|Persius}}}}: 
20 Qui pote’ vis dicam’ nugaris, cum tibi, calve, 
Pinguis aqualiculns protento sesquipede extet. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III: 
Nec potis Ionios fluctus aequare sequendo.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>satc5x5t06uzqy6nw0n26d1ky14n6kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/284</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82488</id>
    <revision>
      <id>266549</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'idem in ΧΙ:  At non Euandrum potis est vis ulla tenere.   In &quot;is? desinentia Graeca, si in genetivo Graeco consonantem habue-  ript ante os, 0 in i mutant et faciunt genetivum Latinum: &quot;Ziuoes ΣῚ-  μόεντος, Simois Simoentis?; ““δωνις ”Adwvidog, hic Adonis huius Aljdo-  nidis?; “Εὔπολις Εὐπόλιδος, Eupolis Eupolidis?; “Δωρές Aoweldos, Doris  Doridis?; “ Θέτις Θέτιδος, Thetis Thetidis? - quamvis ablat...'</comment>
      <origin>266549</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1123" sha1="efjoqtd1hcpwpcbqokbr2yb4zqwj489" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|252|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in ΧΙ: 
At non Euandrum potis est vis ulla tenere. 

In &quot;is? desinentia Graeca, si in genetivo Graeco consonantem habue- 
ript ante os, 0 in i mutant et faciunt genetivum Latinum: &quot;Ziuoes ΣῚ- 
μόεντος, Simois Simoentis?; ““δωνις ”Adwvidog, hic Adonis huius Aljdo- 
nidis?; “Εὔπολις Εὐπόλιδος, Eupolis Eupolidis?; “Δωρές Aoweldos, Doris 
Doridis?; “ Θέτις Θέτιδος, Thetis Thetidis? - quamvis ablativum eius &quot;ab 
hac Theti? Plautus protulit in Epidico: 

tum ille prognatnus Theti 
Sine perdat: alia adportabunt ei Nerei filiae -; 
tEvyooss Εὐχάριδος, Eucharis Eucharidis?; “Ἐπίχαρις Ἐπιχάριδος, Epi- 
charis Epicharidis?. sin in os puram Graecus desinat genetivus, similis 
eit mominativo apud Latinos: &quot;Adwvic ᾿ἀδώνιος,. hic Adonis huius Ado- 

n.s?; “Νεάπολις Νεαπόλεως, haec Neapolis huius Neapolis”. sin apud 
Graecos in εἰς diphthongum terminant, &quot;nt? habent in genetivo: &quot; Σιμό- 
εἰς Σιμόεντος, hic Simois huius Simoenltis?. :&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>efjoqtd1hcpwpcbqokbr2yb4zqwj489</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266691</id>
      <parentid>266549</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266691</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="gybnxl9zq8kxcag9h3bs39m6c2jbj0d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|252|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in ΧΙ: 
At non Euandrum potis est vis ulla tenere. 

In ‘is’ desinentia Graeca, si in genetivo Graeco consonantem habue– 
ript ante os, 0 in i mutant et faciunt genetivum Latinum: ‘Ziuoes ΣῚ– 
μόεντος, Simois Simoentis’; ‘‘δωνις ’Adwvidog, hic Adonis huius Aljdo– 
nidis’; ‘Εὔπολις Εὐπόλιδος, Eupolis Eupolidis’; ‘Δωρές Aoweldos, Doris 
Doridis’; ‘ Θέτις Θέτιδος, Thetis Thetidis’ – quamvis ablativum eius ‘ab 
hac Theti’ {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} protulit in Epidico: 

tum ille prognatnus Theti 
Sine perdat: alia adportabunt ei Nerei filiae –; 
tEvyooss Εὐχάριδος, Eucharis Eucharidis’; ‘Ἐπίχαρις Ἐπιχάριδος, Epi– 
charis Epicharidis’. sin in os puram Graecus desinat genetivus, similis 
eit mominativo apud Latinos: ‘Adwvic ᾿ἀδώνιος,. hic Adonis huius Ado– 

n.s’; ‘Νεάπολις Νεαπόλεως, haec Neapolis huius Neapolis’. sin apud 
Graecos in εἰς diphthongum terminant, ‘nt’ habent in genetivo: ‘ Σιμό– 
εἰς Σιμόεντος, hic Simois huius Simoenltis’. :&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gybnxl9zq8kxcag9h3bs39m6c2jbj0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/285</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82489</id>
    <revision>
      <id>266550</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'In &quot;os? masculina ablata s, addita &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hie  lepos leporis”, &quot;ros roris?, &quot;mos moris”, &quot;flos floris?. execipitur &quot;nepos  nepotis”, quod quidam commune putaverunt, quamvis femininum sit &quot;nep-  tis?. alia vero omnia in &quot;tis? desinunt, ut &quot;hic? et &quot;haec sacerdos sacir-   5 dotis?, &quot;hic” et &quot;haec compos huius compotis?. Livius in XXVI: pro-  fecto satis compotem mentis esse. Ο tamen in hoc solo corripitur.  Seneca in Phaed...</comment>
      <origin>266550</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1355" sha1="rfuedycf0y91qbwsmz3nmm33f23bhfa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 61—69|253}}&lt;/noinclude&gt;In &quot;os? masculina ablata s, addita &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hie 
lepos leporis”, &quot;ros roris?, &quot;mos moris”, &quot;flos floris?. execipitur &quot;nepos 
nepotis”, quod quidam commune putaverunt, quamvis femininum sit &quot;nep- 
tis?. alia vero omnia in &quot;tis? desinunt, ut &quot;hic? et &quot;haec sacerdos sacir- 

5 dotis?, &quot;hic” et &quot;haec compos huius compotis?. Livius in XXVI: pro- 
fecto satis compotem mentis esse. Ο tamen in hoc solo corripitur. 
Seneca in Phaedra: | 

Iippolyte, me nunc compötem voti facis. 
in eadem: | 

10 Compöte γοίο, 
et est Adonium. eius contrarium &quot;impos impotis”. Accius in 1 didas- 
calicon: 

falsidica, audax, 
Gnati mater pessimi, odibilis, natura impos, 

13 Excors, ecfera. 
similiter &quot;haec cos cotis”, &quot;haec dos dotis?. excipitur &quot;hic? et &quot;haec bos 69 
bovis? - quod ideo assumit genetivo u loco digamma, quia Aeolis quoque 
solent inter duas vocales eiusdem dictionis digamma ponere, quos in mul- 
tis nos sequimur, &quot;oöfig ovis?, &quot;JäFosz Davus?, 'wsfov ovum? (unde in no- 

20 Mminativo quoque huius nominis illos sequimur. nam et Aeolis et Doris 
βὼς dicunt pro βοῦς, ov diphthongum in ὁ longam vertentes. et 
quod hoc verum est, ostendunt epigrammata vetustissima, quae literis an- 
tiquissimis scripta in multis tripodibus legi et maxime in tripode Apollinis,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rfuedycf0y91qbwsmz3nmm33f23bhfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266692</id>
      <parentid>266550</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266692</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="q2ojk5ktru31eib07ickcpxa94l4nj1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 61—69|253}}&lt;/noinclude&gt;In ‘os’ masculina ablata s, addita ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hie 
lepos leporis’, ‘ros roris’, ‘mos moris’, ‘flos floris’. execipitur ‘nepos 
nepotis’, quod quidam commune putaverunt, quamvis femininum sit ‘nep– 
tis’. alia vero omnia in ‘tis’ desinunt, ut ‘hic’ et ‘haec sacerdos sacir– 

5 dotis’, ‘hic’ et ‘haec compos huius compotis’. {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} in XXVI: pro– 
fecto satis compotem mentis esse. Ο tamen in hoc solo corripitur. 
Seneca in Phaedra: | 

Iippolyte, me nunc compötem voti facis. 
in eadem: | 

10 Compöte γοίο, 
et est Adonium. eius contrarium ‘impos impotis’. {{spatium|{{wl|Q311287|Accius}}}} in 1 didas– 
calicon: 

falsidica, audax, 
Gnati mater pessimi, odibilis, natura impos, 

13 Excors, ecfera. 
similiter ‘haec cos cotis’, ‘haec dos dotis’. excipitur ‘hic’ et ‘haec bos 69 
bovis’ – quod ideo assumit genetivo u loco digamma, quia Aeolis quoque 
solent inter duas vocales eiusdem dictionis digamma ponere, quos in mul– 
tis nos sequimur, ‘oöfig ovis’, ‘JäFosz Davus’, 'wsfov ovum’ (unde in no– 

20 Mminativo quoque huius nominis illos sequimur. nam et Aeolis et Doris 
βὼς dicunt pro βοῦς, ov diphthongum in ὁ longam vertentes. et 
quod hoc verum est, ostendunt epigrammata vetustissima, quae literis an– 
tiquissimis scripta in multis tripodibus legi et maxime in tripode Apollinis,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2ojk5ktru31eib07ickcpxa94l4nj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/286</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82490</id>
    <revision>
      <id>266551</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:14:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'qui est Constantinopoli, in loco quem | Xerolophum vocant. sunt autem  seipta sic: || ΔΗΜΟΦΑΡΩΝ pro δημοφόων, ΛΑΕΟΚΟΕΩΝ pro  Aroxowv) -, &quot;haec glos gloris”, &quot;hoc ös” correptum '&quot;ossis? - Ovidius in  Vmetamorphoseon:   Qui posquam cecidit ferrumque ex osse revulsum est.  quidam tamen veterum et &quot;hoc ossu? et &quot;hoc ossum? proferebant, unde  Paceuvius in Chryse:   , ossuum inhumatum ἃ 6 5 {11 0 8 ἃ Πὶ   Αὐ] διη. |  LJ  Ac...'</comment>
      <origin>266551</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="979" sha1="awvbrnla301yq4ziwbnan1zosjm8wmj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|251|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;qui est Constantinopoli, in loco quem | Xerolophum vocant. sunt autem 
seipta sic: || ΔΗΜΟΦΑΡΩΝ pro δημοφόων, ΛΑΕΟΚΟΕΩΝ pro 
Aroxowv) -, &quot;haec glos gloris”, &quot;hoc ös” correptum '&quot;ossis? - Ovidius in 
Vmetamorphoseon: 

Qui posquam cecidit ferrumque ex osse revulsum est. 
quidam tamen veterum et &quot;hoc ossu? et &quot;hoc ossum? proferebant, unde 
Paceuvius in Chryse: 

, ossuum inhumatum ἃ 6 5 {11 0 8 ἃ Πὶ 

Αὐ] διη. | 
LJ 
Acceins vero in annalibus: 
Fraxinus fissa ferox, infensa infinditur ossis. 

Cato tamen &quot;os? protulit in ITII originum: si quis membrum rupit 
aut os fregit, talione proximus cognatus ulciscitur -, &quot;ös? 
productum '&quot;oris?. &quot;hic? et &quot;haec custos cnstodis” ideo in &quot;dis? desinit, 
quia venit ἃ verbo &quot;custodio”. 

Graeca eiusdem terminpationis genetivum Graecum sequuntur &quot;os? finali 
in &quot;is? conversa: 'Xevstews Χρυσέρωτος, Chryseros Chryserotis?; “ἥρως&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awvbrnla301yq4ziwbnan1zosjm8wmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266693</id>
      <parentid>266551</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266693</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1141" sha1="kp7yemf7bavghe0ptjtfspku7ac2ao0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|251|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;qui est Constantinopoli, in loco quem | Xerolophum vocant. sunt autem 
seipta sic: || ΔΗΜΟΦΑΡΩΝ pro δημοφόων, ΛΑΕΟΚΟΕΩΝ pro 
Aroxowv) –, ‘haec glos gloris’, ‘hoc ös’ correptum '&quot;ossis’ – {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in 
V{{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 

Qui posquam cecidit ferrumque ex osse revulsum est. 
quidam tamen veterum et ‘hoc ossu’ et ‘hoc ossum’ proferebant, unde 
Paceuvius in Chryse: 

, ossuum inhumatum ἃ 6 5 {11 0 8 ἃ Πὶ 

Αὐ] διη. | 
LJ 
Acceins vero in annalibus: 
Fraxinus fissa ferox, infensa infinditur ossis. 

{{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} tamen ‘os’ protulit in ITII originum: si quis membrum rupit 
aut os fregit, talione proximus cognatus ulciscitur –, ‘ös’ 
productum '&quot;oris’. ‘hic’ et ‘haec custos cnstodis’ ideo in ‘dis’ desinit, 
quia venit ἃ verbo ‘custodio’. 

Graeca eiusdem terminpationis genetivum Graecum sequuntur ‘os’ finali 
in ‘is’ conversa: 'Xevstews Χρυσέρωτος, Chryseros Chryserotis’; ‘ἥρως&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kp7yemf7bavghe0ptjtfspku7ac2ao0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/287</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82491</id>
    <revision>
      <id>266554</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ἥρωος, heros herois” ; “Μίνως Μίνωος, Minos Minois?. Sallustius   tamen 'Minonis” protulit genetivuam in II historiarum: Daedalum ex  Sicilia profectum, quo Minonis iram atque opes fugerat -  nec tamen hoc sine exemplo apud Graecos quoque invento. &lt;Syracusii  enim ἥρων pro N0ws-dicunt. sic Sophron παρ᾽ ἡρώνεσσι pro ἥρωσι  dixit. — similiter ergo et ίνων pro Μίνως. Romani autem plerumque  solent in &quot;on?...'</comment>
      <origin>266554</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1140" sha1="3l2e9kg3sgma8hfz1q3y42jsc53h43k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 69—71|255}}&lt;/noinclude&gt;ἥρωος, heros herois” ; “Μίνως Μίνωος, Minos Minois?. Sallustius 

tamen 'Minonis” protulit genetivuam in II historiarum: Daedalum ex 
Sicilia profectum, quo Minonis iram atque opes fugerat - 
nec tamen hoc sine exemplo apud Graecos quoque invento. &lt;Syracusii 
enim ἥρων pro N0ws-dicunt. sic Sophron παρ᾽ ἡρώνεσσι pro ἥρωσι 
dixit. — similiter ergo et ίνων pro Μίνως. Romani autem plerumque 
solent in &quot;on? terminantia etiam abiectione ἢ proferre per o, ut &quot;lbo?, 
&lt;draco”. sic ergo | &quot;Mino”, &quot;gobio” quoque dicunt pro κωβιός abiecta 
s, et, quod mirabilius est, &quot;Athos Athonis” protulit Cicero in III 
de republica: [quid ergo illa sibi vult ahsurde exceptio?] nisi si 
quis Athonem pro monumento vult funditus tefficere. quis 
enim est Athos aut Olympus tantus? sed hoc in &quot;us? correptam 
dehinc. Attice prolatum est, quomodo ”Avdedycos pro ᾿Ανδρόγεως. 

In &quot;us? correptam desinentia masculina Latina s vel t vel xeanteceden- XIV 71 

tibus, si sint rerum incorporalium vocabula, quartae sunt declinationis, ut&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3l2e9kg3sgma8hfz1q3y42jsc53h43k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266694</id>
      <parentid>266554</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266694</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1268" sha1="ax1m9uzwvbgikhlya9lzbdxwfbt2aj6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 69—71|255}}&lt;/noinclude&gt;ἥρωος, heros herois’ ; ‘Μίνως Μίνωος, Minos Minois’. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} 

tamen 'Minonis’ protulit genetivuam in II {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: Daedalum ex 
Sicilia profectum, quo Minonis iram atque opes fugerat – 
nec tamen hoc sine exemplo apud Graecos quoque invento. &lt;Syracusii 
enim ἥρων pro N0ws–dicunt. sic Sophron παρ᾽ ἡρώνεσσι pro ἥρωσι 
dixit. — similiter ergo et ίνων pro Μίνως. Romani autem plerumque 
solent in ‘on’ terminantia etiam abiectione ἢ proferre per o, ut ‘lbo’, 
&lt;draco’. sic ergo | ‘Mino’, ‘gobio’ quoque dicunt pro κωβιός abiecta 
s, et, quod mirabilius est, ‘Athos Athonis’ protulit {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in III 
de republica: [quid ergo illa sibi vult ahsurde exceptio’] nisi si 
quis Athonem pro monumento vult funditus tefficere. quis 
enim est Athos aut Olympus tantus’ sed hoc in ‘us’ correptam 
dehinc. Attice prolatum est, quomodo ’Avdedycos pro ᾿Ανδρόγεως. 

In ‘us’ correptam desinentia masculina Latina s vel t vel xeanteceden– XIV 71 

tibus, si sint rerum incorporalium vocabula, quartae sunt declinationis, ut&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ax1m9uzwvbgikhlya9lzbdxwfbt2aj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/288</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82492</id>
    <revision>
      <id>266555</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'hic nisäs huius nisus”, 'hic casös huius casus”, 'hic sitäs huius situs”,  &quot;hic positäs huius positus?, &quot;hic partäs huius partus? - quamvis &quot;haec partio  huius partionis? antiqui protulisse inveniuntur. Plautus in truculento:   Horresco tmiseram mentionem, quotiens fit, partionis-,   &quot;hic sexäs huius sexus”, “δίς luxäs huius luxus?. similiter quartae  sunt, quae rerum vocabulis homonyma inveniuntur, ut &quot;mallgistratäs”,  ἡ ἀρχὴ κ...'</comment>
      <origin>266555</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1577" sha1="b3rvmq3n1ujvvym70ch4e52tfb4czaz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|256|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;hic nisäs huius nisus”, 'hic casös huius casus”, 'hic sitäs huius situs”, 
&quot;hic positäs huius positus?, &quot;hic partäs huius partus? - quamvis &quot;haec partio 
huius partionis? antiqui protulisse inveniuntur. Plautus in truculento: 

Horresco tmiseram mentionem, quotiens fit, partionis-, 

&quot;hic sexäs huius sexus”, “δίς luxäs huius luxus?. similiter quartae 
sunt, quae rerum vocabulis homonyma inveniuntur, ut &quot;mallgistratäs”, 
ἡ ἀρχὴ καὶ ὃ ἄρχων, &quot;huius magistratus”, &quot;hic saltäs”, ἡ πήδησις καὶ ἡ 
νάπη, &quot;huius saltus?, &quot;hic versös”, ἡ στροφὴ καὶ ὃ στέχος, &quot;huius versus”, 
thic exercitäs”, ἡ γυμνασία καὶ ὃ στρατός. &quot;huius exercitus?. '&quot;fastäs”?, 
quando ἃ &quot;fastidio” est verbo, quartåe est, quando vero pro annali acci- 19 
pitur, a fastis et nefastis diebus sic dictum, frequen|tius secundae est. 
invenitur tamen et quartae. Lucanus in X: 

Nec meus Eudoxi vincetur fastibus annus, 
quod tameneerrore Lucani prolatum dicit Servius in commentario 
tertii libri Virgiliani, cum antiquiores quoque similiter idem protu- 
lisse inveniantur. [Ovidius fastorum inscripsit libros.] nam apud Ho- 
ratium duplicem invenio scriptnram et '&quot;fastos” et &quot;fastus? in III car- 
minum: . 

Per memores genus omne fastos 
et &quot;fastus” in alii8 codicibus. Varro in ephemeride: postea hono- 20 
ris virtutum causa Iulii Caesaris, qui fastus porrexit, men- 
sis Iulius est appellatus. &quot;senatäös? quoque ideo quartae est, quod&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b3rvmq3n1ujvvym70ch4e52tfb4czaz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266695</id>
      <parentid>266555</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266695</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2112" sha1="syisg4kv03mjkv778c92gmxz0ezzqyv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|256|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;hic nisäs huius nisus’, 'hic casös huius casus’, 'hic sitäs huius situs’, 
&quot;hic positäs huius positus’, ‘hic partäs huius partus’ – quamvis ‘haec partio 
huius partionis’ antiqui protulisse inveniuntur. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q652185|truculento}}}}&lt;ref&gt;[[Truculentus|Truculentus]]&lt;/ref&gt;: 

Horresco tmiseram mentionem, quotiens fit, partionis–, 

&quot;hic sexäs huius sexus’, ‘δίς luxäs huius luxus’. similiter quartae 
sunt, quae rerum vocabulis homonyma inveniuntur, ut ‘mallgistratäs’, 
ἡ ἀρχὴ καὶ ὃ ἄρχων, ‘huius magistratus’, ‘hic saltäs’, ἡ πήδησις καὶ ἡ 
νάπη, ‘huius saltus’, ‘hic versös’, ἡ στροφὴ καὶ ὃ στέχος, ‘huius versus’, 
thic exercitäs’, ἡ γυμνασία καὶ ὃ στρατός. ‘huius exercitus’. '&quot;fastäs’’, 
quando ἃ ‘{{spatium|{{wl|Q1236235|fasti}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;dio’ est verbo, quartåe est, quando vero pro annali acci– 19 
pitur, a {{spatium|{{wl|Q1236235|fasti}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;s et ne{{spatium|{{wl|Q1236235|fasti}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;s diebus sic dictum, frequen|tius secundae est. 
invenitur tamen et quartae. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in X: 

Nec meus Eudoxi vincetur {{spatium|{{wl|Q1236235|fasti}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;bus annus, 
quod tameneerrore Lucani prolatum dicit Servius in commentario 
tertii libri Virgiliani, cum antiquiores quoque similiter idem protu– 
lisse inveniantur. [{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} {{spatium|{{wl|Q1236235|fastorum}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt; inscripsit libros.] nam apud Ho– 
ratium duplicem invenio scriptnram et '&quot;fastos’ et ‘fastus’ in III car– 
minum: . 

Per memores genus omne fastos 
et ‘fastus’ in alii8 codicibus. {{spatium|{{wl|Q206119|Varro}}}} in ephemeride: postea hono– 20 
ris virtutum causa Iulii Caesaris, qui fastus porrexit, men– 
sis Iulius est appellatus. ‘senatäös’ quoque ideo quartae est, quod&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>syisg4kv03mjkv778c92gmxz0ezzqyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/289</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82493</id>
    <revision>
      <id>266556</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ἃ vocabulo &quot;natus?” componitur. et si ante &quot;tus? alia sit sub eadem svl- 73   laba consonans, etiam corporalia quartae sunt declhinationis, nisi sint pro-  pria vel mobilia, ut &quot;hic fluctäs huius fluctus”, &quot;hic caestäs huius caestus”,  &lt;hic rietäs huius riectus”, &quot;hic victäs huius victus?. excipitur &quot;hic lectäs?,   59 κλίνη, &quot;huius lecti”, quod tamen etiam &quot;huius lectus” antiquissimi pro-  tulerunt. Cornificius in I de etymis deorum: ips...'</comment>
      <origin>266556</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1381" sha1="rk9y3rd4nthd2eptqfftlocq3w4hpsz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 71—73|257}}&lt;/noinclude&gt;ἃ vocabulo &quot;natus?” componitur. et si ante &quot;tus? alia sit sub eadem svl- 73 

laba consonans, etiam corporalia quartae sunt declhinationis, nisi sint pro- 
pria vel mobilia, ut &quot;hic fluctäs huius fluctus”, &quot;hic caestäs huius caestus”, 
&lt;hic rietäs huius riectus”, &quot;hic victäs huius victus?. excipitur &quot;hic lectäs?, 

59 κλίνη, &quot;huius lecti”, quod tamen etiam &quot;huius lectus” antiquissimi pro- 
tulerunt. Cornificius in I de etymis deorum: ipsis vero ad Ce- 
reris memoriae novandae gratiam lectus sternuntur. Plau- 
tus in Amphitrione: 

Quam lectus ubi cubuisti concaluit locus. 

10 &quot;mustäs” quoque &quot;musti” excipit Probus, quod tamen mobile videtur, | cum 
veteres et feminino et neutro genere inveniuntur hoc protulisse pro &quot;novus 
nova novum?. Martialis in I: 

Quid te, Tucca, iuvat vetulo miscere Falerno 
In Vaticanis condita musta cadis? 
3 Ovidius in XIII metamorphoseon: 
Ter centum messes, ter centum musta videre. 
Cato Censorius de agna musta pascenda: musta agna pro 
&quot;nova? dixit. inveniuntur tamen antiquissimi multa ex supra dictis in ge- 
netivo etiam i terminasse. Terentius in Andria: 

20 Nil ornati, nill/tumulti, 
pro &quot;ornatus” et &quot;tumultus?. idem in adelphis '&quot;fructi” pro &quot;fructus?: 

Nunc exacta aetate hoc fructi pro labere ab iis fero. 
&quot;quaesti” pro &quot;quaestus?. idem in hecvra:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rk9y3rd4nthd2eptqfftlocq3w4hpsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266696</id>
      <parentid>266556</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266696</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1748" sha1="hxk9m79s4mdmvksk86i001908tise3w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 71—73|257}}&lt;/noinclude&gt;ἃ vocabulo ‘natus’’ componitur. et si ante ‘tus’ alia sit sub eadem svl– 73 

laba consonans, etiam corporalia quartae sunt declhinationis, nisi sint pro– 
pria vel mobilia, ut ‘hic fluctäs huius fluctus’, ‘hic caestäs huius caestus’, 
&lt;hic rietäs huius riectus’, ‘hic victäs huius victus’. excipitur ‘hic lectäs’, 

59 κλίνη, ‘huius lecti’, quod tamen etiam ‘huius lectus’ antiquissimi pro– 
tulerunt. Cornificius in I de etymis deorum: ipsis vero ad Ce– 
reris memoriae novandae gratiam lectus sternuntur. Plau– 
tus in {{spatium|{{wl|Q475025|Amphitrione}}}}&lt;ref&gt;[[Amphitruo (Leo)|Amphitruo]]&lt;/ref&gt;: 

Quam lectus ubi cubuisti concaluit locus. 

10 ‘mustäs’ quoque ‘musti’ excipit {{spatium|{{wl|Q722683|Probus}}}}, quod tamen mobile videtur, | cum 
veteres et feminino et neutro genere inveniuntur hoc protulisse pro ‘novus 
nova novum’. {{spatium|{{wl|Q2098|Martialis}}}} in I: 

Quid te, Tucca, iuvat vetulo miscere Falerno 
In Vaticanis condita musta cadis’ 
3 {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
Ter centum messes, ter centum musta videre. 
{{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} Censorius de agna musta pascenda: musta agna pro 
&quot;nova’ dixit. inveniuntur tamen antiquissimi multa ex supra dictis in ge– 
netivo etiam i terminasse. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 

20 Nil ornati, nill/tumulti, 
pro ‘ornatus’ et ‘tumultus’. idem in adelphis '&quot;fructi’ pro ‘fructus’: 

Nunc exacta aetate hoc fructi pro labere ab iis fero. 
&quot;quaesti’ pro ‘quaestus’. idem in hecvra:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hxk9m79s4mdmvksk86i001908tise3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/290</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82494</id>
    <revision>
      <id>266557</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Numquam animum quaesti gratia ad malas adducam  partes.  &quot;adventi” pro &quot;adventus? idem in Phormione: -:  patrem nt extimescam, ubi eius adventi venit in  mentem. | 5   tsenati” pro &quot;senatus” Sallustius in Catilinario: senati decretum   fit, sicut ille censuerat. '&quot;versi” quoque pro &quot;versus? Laberius in '  lacu Averno: -  versorum non numerum numero studuimus.  Valerius in Phormione: 10  Quid hic cum tragicis versis et syrma facis?  Laevius in...</comment>
      <origin>266557</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="anie3zg20es1tn2nsr02jtwggxqn92j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|258|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Numquam animum quaesti gratia ad malas adducam 
partes. 
&quot;adventi” pro &quot;adventus? idem in Phormione: -: 
patrem nt extimescam, ubi eius adventi venit in 
mentem. | 5 

tsenati” pro &quot;senatus” Sallustius in Catilinario: senati decretum 

fit, sicut ille censuerat. '&quot;versi” quoque pro &quot;versus? Laberius in ' 
lacu Averno: - 
versorum non numerum numero studuimus. 
Valerius in Phormione: 10 
Quid hic cum tragicis versis et syrma facis? 
Laevius in polymetris: 
Omnes sunt denis syllabis 
Versi. 
thic victus huius victP Plautus in captivis: | 15 
Proin tui tu cotidiani victi ventrem ad me adferas. 
idem in aulularia &quot;huius gemiti” dixit: 
Tantum gemiti et παῖδε maestitiae mihi hic dies obtulit, 
Famem et pauperiem. 
alia omnia eiusdem generis Latina im &quot;us? desinentia secundae sunt decli- 20 
nationis, ut &quot;hic Virgilius huius Virgilir, &quot;somnus somni”, &quot;lacertus lacerti”, 
numerus nuj|meri?, &quot;sanctus sancti”, &quot;ventus venti”, &quot;cibus cibi”, quamvis et 
&lt;huius cibus” antiqui protulisse inveniuntur. Plautus in captivis:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>anie3zg20es1tn2nsr02jtwggxqn92j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266697</id>
      <parentid>266557</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266697</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1483" sha1="5itwzhzo4jrhekmyp6emrbhuplyacys" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|258|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Numquam animum quaesti gratia ad malas adducam 
partes. 
&quot;adventi’ pro ‘adventus’ idem in Phormione: –: 
patrem nt extimescam, ubi eius adventi venit in 
mentem. | 5 

tsenati’ pro ‘senatus’ {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|{{wl|Q776615|Catilinario}}&lt;ref&gt;[[De Catilinae coniuratione|De Catilinae coniuratione]]&lt;/ref&gt;: senati decretum 

fit, sicut ille censuerat. '&quot;versi’ quoque pro ‘versus’ Laberius in ' 
lacu Averno: – 
versorum non numerum numero studuimus. 
Valerius in Phormione: 10 
Quid hic cum tragicis versis et syrma facis’ 
Laevius in polymetris: 
Omnes sunt denis syllabis 
Versi. 
thic victus huius victP {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1035171|captivis}}}}&lt;ref&gt;[[Captivi]]&lt;/ref&gt;: | 15 
Proin tui tu cotidiani victi ventrem ad me adferas. 
idem in {{spatium|{{wl|Q1234585|aulularia}}}}&lt;ref&gt;[[Aulularia|Aulularia]]&lt;/ref&gt; ‘huius gemiti’ dixit: 
Tantum gemiti et παῖδε maestitiae mihi hic dies obtulit, 
Famem et pauperiem. 
alia omnia eiusdem generis Latina im ‘us’ desinentia secundae sunt decli– 20 
nationis, ut ‘hic {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} huius Virgilir, ‘somnus somni’, ‘lacertus lacerti’, 
numerus nuj|meri’, ‘sanctus sancti’, ‘ventus venti’, ‘cibus cibi’, quamvis et 
&lt;huius cibus’ antiqui protulisse inveniuntur. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1035171|captivis}}}}&lt;ref&gt;[[Captivi]]&lt;/ref&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5itwzhzo4jrhekmyp6emrbhuplyacys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/291</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82495</id>
    <revision>
      <id>266558</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Tantus ventri commeatus meo adest in portu cibus.   excipitur &quot;arcus”, quod differentiae 6ausa quidam tam secundae quam quar-  tae protulerunt. de caelesti enim [id est de Iride] Cicero dicens in III  » de deorum natura'in i finivit genetivum: cur autem arci species  snon in deorum numero reponatur? invenitur tamen apud veteres  etiam feminini generis, secundum quod bene quartae est declinationis. Εἰ ἢ-  nius in XV annali:  Arcus aspiciunt, m...</comment>
      <origin>266558</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1270" sha1="626tx6l6w3lflccj50mlfyk23zwkt4p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 73—75|259}}&lt;/noinclude&gt;Tantus ventri commeatus meo adest in portu cibus. 

excipitur &quot;arcus”, quod differentiae 6ausa quidam tam secundae quam quar- 
tae protulerunt. de caelesti enim [id est de Iride] Cicero dicens in III 
» de deorum natura'in i finivit genetivum: cur autem arci species 
snon in deorum numero reponatur? invenitur tamen apud veteres 
etiam feminini generis, secundum quod bene quartae est declinationis. Εἰ ἢ- 
nius in XV annali: 
Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur. 
&lt;acus” etiam quartac est, quod tam masculinum quam femininum inveni- 75 
w tur - Lucanus in X: 
Quod Nilotis acus conpressum pectine serum. 
Iuvenalis in I: 
Ille supercilium madida fuligine tactum 
Obliqua producit acu. 
is idem in I: 
emerita quae cessat acu. 
diminutio tamen ἃ masculino fit &quot;aculeus? teste Probo, quomodo ab equo 
requuleus? -, et &quot;lacus” et &quot;hic specus?, quod tam masculinum quam neutrum 
inveni||tur. - Horatius carminum libro III: 
20 Quo me, Bacche, rapis tui 
Plenum? quae nemora et quos agor in specus? 
sed &quot;hoc specus” melius dici in singulari, in plurali &quot;hi specus?, Servio 
placet. feminino tamen hoc nomen dquoque genere invenitur. Agellius 
noctium Atticarum V: sole medio, inquit, et arido et flagranti,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>626tx6l6w3lflccj50mlfyk23zwkt4p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266698</id>
      <parentid>266558</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266698</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1563" sha1="pwt3aah73jy00k1gpftu1rj8jyyn7vk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 73—75|259}}&lt;/noinclude&gt;Tantus ventri commeatus meo adest in portu cibus. 

excipitur ‘arcus’, quod differentiae 6ausa quidam tam secundae quam quar– 
tae protulerunt. de caelesti enim [id est de Iride] {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} dicens in III 
» de deorum natura'in i finivit genetivum: cur autem arci species 
snon in deorum numero reponatur’ invenitur tamen apud veteres 
etiam feminini generis, secundum quod bene quartae est declinationis. Εἰ ἢ– 
nius in XV annali: 
Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur. 
&lt;acus’ etiam quartac est, quod tam masculinum quam femininum inveni– 75 
w tur – {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in X: 
Quod Nilotis acus conpressum pectine serum. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in I: 
Ille supercilium madida fuligine tactum 
Obliqua producit acu. 
is idem in I: 
emerita quae cessat acu. 
diminutio tamen ἃ masculino fit ‘aculeus’ teste {{spatium|{{wl|Q722683|Probo}}}}, quomodo ab equo 
requuleus’ –, et ‘lacus’ et ‘hic specus’, quod tam masculinum quam neutrum 
inveni||tur. – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt; libro III: 
20 Quo me, Bacche, rapis tui 
Plenum’ quae nemora et quos agor in specus’ 
sed ‘hoc specus’ melius dici in singulari, in plurali ‘hi specus’, Servio 
placet. feminino tamen hoc nomen dquoque genere invenitur. Agellius 
noctium Atticarum V: sole medio, inquit, et arido et flagranti,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pwt3aah73jy00k1gpftu1rj8jyyn7vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/292</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82496</id>
    <revision>
      <id>266559</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'specum quandam nanctus remotam latebrosamque, in eam  me penetro et recondo. Enniugin XVII annalium:   Tum cava sub tmonte late specus | intus patebat.  Pacuvius in niptris: : .  : advenio in scruposam specum. 5  76 dicebant tamen et &quot;hoc specum” et &quot;haec speca”. Cato: speca prosita,  quo aqua de via abiret. sed Livius etiam singulari numero hoc  ponit masculinum in I ab urbe condita: lucus erat, quem medium  ex opaco specu fons perenni rigab...</comment>
      <origin>266559</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="887" sha1="jbxh3na66y7165t67uwei35axgksnxr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|260|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;specum quandam nanctus remotam latebrosamque, in eam 
me penetro et recondo. Enniugin XVII annalium: 

Tum cava sub tmonte late specus | intus patebat. 
Pacuvius in niptris: : . 
: advenio in scruposam specum. 5 
76 dicebant tamen et &quot;hoc specum” et &quot;haec speca”. Cato: speca prosita, 
quo aqua de via abiret. sed Livius etiam singulari numero hoc 
ponit masculinum in I ab urbe condita: lucus erat, quem medium 
ex opaco specu fons perenni rigabat aqua. similiter Ovidius 
in {Π| metamorphoseon: 10 
Et specus in medio virgis ac vimine densus. 
idem in VII: 
specus est tenebroso caecus hiatu. 
idem in XI: 
Et specus in medio, natura factus an arte, 15 
Ambiguum. - - 
penus quoque οἱ masculini οἱ feminini et neutri invenitur leste Do- 
nato et Capro. Plautus in Pseudulo: 
TNisi mihi annuus penus ab amatoribus congeratur. 
Lucilius:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jbxh3na66y7165t67uwei35axgksnxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266699</id>
      <parentid>266559</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266699</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1261" sha1="l6xyr6y77dyoxph1svpwdoxqwgtneih" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|260|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;specum quandam nanctus remotam latebrosamque, in eam 
me penetro et recondo. Enniugin XVII annalium: 

Tum cava sub tmonte late specus | intus patebat. 
{{spatium|{{wl|Q314677|Pacuvius}}}} in niptris: : . 
: advenio in scruposam specum. 5 
76 dicebant tamen et ‘hoc specum’ et ‘haec speca’. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}}: speca prosita, 
quo aqua de via abiret. sed {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} etiam singulari numero hoc 
ponit masculinum in I {{spatium|{{wl|Q1155892|ab urbe condita}}}}&lt;ref&gt;[[Ab urbe condita]]&lt;/ref&gt;: lucus erat, quem medium 
ex opaco specu fons perenni rigabat aqua. similiter {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} 
in {Π| {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 10 
Et specus in medio virgis ac vimine densus. 
idem in VII: 
specus est tenebroso caecus hiatu. 
idem in XI: 
Et specus in medio, natura factus an arte, 15 
Ambiguum. – – 
penus quoque οἱ masculini οἱ feminini et neutri invenitur leste Do– 
nato et {{spatium|{{wl|Q223615|Capro}}}}. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233667|Pseudulo}}}}&lt;ref&gt;[[Pseudolus|Pseudolus]]&lt;/ref&gt;: 
TNisi mihi annuus penus ab amatoribus congeratur. 
{{spatium|{{wl|Q298729|Lucilius}}}}:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6xyr6y77dyoxph1svpwdoxqwgtneih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/293</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82497</id>
    <revision>
      <id>266560</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Magna penus parvo spatio consumpta peribit.  Horatius in I epistularum:  Annonae prosit, portet frumenta penusque,  cuius neutri genetivus est &quot;penoris”, ut &quot;pecus pecoris. Caesar Strabo   s contra Sulpicium tribunum plebis: propinquos nostros Mes-  salas domo deflagrata penore volebamus privare ('hoc penum”  etiam Afranius protulit:   in penum erile).  etiam '&quot;hic ficus”, vitium corporis, quartae est. Martialis in I epi-  wgrammaton:  Cum di...</comment>
      <origin>266560</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="fybxaehgfbju6qnl8pqilr0kuwig01z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 73—77|261}}&lt;/noinclude&gt;Magna penus parvo spatio consumpta peribit. 
Horatius in I epistularum: 
Annonae prosit, portet frumenta penusque, 
cuius neutri genetivus est &quot;penoris”, ut &quot;pecus pecoris. Caesar Strabo 

s contra Sulpicium tribunum plebis: propinquos nostros Mes- 
salas domo deflagrata penore volebamus privare ('hoc penum” 
etiam Afranius protulit: 

in penum erile). 
etiam '&quot;hic ficus”, vitium corporis, quartae est. Martialis in I epi- 
wgrammaton: 
Cum dixi ficus, rides quasi barbara verba 
Et dici ficos, Caeciliane, iubes. 
Dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci: 
Dicemus ficus, Caeciliane, tuos. 

15 ex quo ostendit, et vitium et fructum posse quartae esse declinaltionis, ge- 
nere autem differre. '&quot;vultus” praeterea quartae est, quod quasi rei est vo- XV 77 
cabulum a &quot;volo” verbo, quomodo a &quot;colo cultus” et ab &quot;occulo occultus?, 
ab &quot;ulciscor ultus”. nec mirum, cum Aristoteles species incorporales 
erga corpora vult esse, “να π᾿ |] in:facie intellegi, voluntatis enim signi- 

40 ficat affectum, quomodo &quot;metus”, &quot;'gaudium”, &quot;hetitia, &quot;tristitia”, quae om- 
nia rerum incorporalium sunt vocabula. iure igitur quartae est. similiter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fybxaehgfbju6qnl8pqilr0kuwig01z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266700</id>
      <parentid>266560</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266700</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="islspzlb7ea655rvvnh1ma571xda652" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 73—77|261}}&lt;/noinclude&gt;Magna penus parvo spatio consumpta peribit. 
{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Annonae prosit, portet frumenta penusque, 
cuius neutri genetivus est ‘penoris’, ut ‘pecus pecoris. Caesar Strabo 

s contra Sulpicium tribunum plebis: propinquos nostros Mes– 
salas domo deflagrata penore volebamus privare ('hoc penum’ 
etiam {{spatium|{{wl|Q472077|Afranius}}}} protulit: 

in penum erile). 
etiam '&quot;hic ficus’, vitium corporis, quartae est. {{spatium|{{wl|Q2098|Martialis}}}} in I epi– 
wgrammaton: 
Cum dixi ficus, rides quasi barbara verba 
Et dici ficos, Caeciliane, iubes. 
Dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci: 
Dicemus ficus, Caeciliane, tuos. 

15 ex quo ostendit, et vitium et fructum posse quartae esse declinaltionis, ge– 
nere autem differre. '&quot;vultus’ praeterea quartae est, quod quasi rei est vo– XV 77 
cabulum a ‘volo’ verbo, quomodo a ‘colo cultus’ et ab ‘occulo occultus’, 
ab ‘ulciscor ultus’. nec mirum, cum Aristoteles species incorporales 
erga corpora vult esse, ‘να π᾿ |] in:facie intellegi, voluntatis enim signi– 

40 ficat affectum, quomodo ‘metus’, ‘'gaudium’, ‘hetitia, ‘tristitia’, quae om– 
nia rerum incorporalium sunt vocabula. iure igitur quartae est. similiter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>islspzlb7ea655rvvnh1ma571xda652</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/294</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82498</id>
    <revision>
      <id>266561</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tartus?. hoc enim quoque, cum neutro etiam genere &quot;hoc artu” veteres  proferebant, bene secundum quartam declinatur. ':omnia enim masculina,  quae neutra quoque in u desinentia inveniuntur, eiusdem sunt declinationis,  ut &quot;hic tonitrus hoc tonitru”, &quot;hic cornus hoc cornuw”. ergo similiter :&quot;hic  artus hoc artu”. Plautus in Menaechmis:   Ita mihi imperas, ut-ego huius membra atque ossa at-   que artua   Comminuam.  ilud etiam possumus dicere,...</comment>
      <origin>266561</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="m6fc5c1po9rsx3mmu26p45d5r5rlzix" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|262|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tartus?. hoc enim quoque, cum neutro etiam genere &quot;hoc artu” veteres 
proferebant, bene secundum quartam declinatur. ':omnia enim masculina, 
quae neutra quoque in u desinentia inveniuntur, eiusdem sunt declinationis, 
ut &quot;hic tonitrus hoc tonitru”, &quot;hic cornus hoc cornuw”. ergo similiter :&quot;hic 
artus hoc artu”. Plautus in Menaechmis: 

Ita mihi imperas, ut-ego huius membra atque ossa at- 

que artua 

Comminuam. 
ilud etiam possumus dicere, quod a verbo &quot;arto artas” rei vocabulum fit 
fartatus” et per. syncopam &quot;artus”, quomodo a &quot;poto potas potatus potus?. 
ideoque nomen etiam, quod significat ἄρϑρον, id est &quot;artus”, quia vocabu- 
lum rei est simile, et eandem servavit declinationem quomodo &quot;exercitus”, 
&quot;galtus?, &quot;magistratus”. et forsitan ideo etiam &quot;acus” ab acutu, &quot;portus? a 
portatu, &quot;lacus” ἃ laqueatu, &quot;sinus? ἃ silnuatu, &quot;currus? a cursu, &quot;gra- 
dus” a gressu nata primitivorum servant declinationem, quomodo univoca 
. fixa. a portu compositum tam masculini quam neutri generis invenitur 
et secundae declinationis, &quot;hic angiportus? et &quot;hoc angiportum, huius an- 
giporti. sic Plinius Secundus in I&quot; artis grammaticae. Teren- 
tius quoque in adelphis: es 

Id quidem angiportum nön est pervium.. 
idem in Phormione: 
Sed hinc concedam in angiportum hunc proximum. 
&quot;gradus? quoque quartae est, ut ostendimus, et &quot;sinus? ; dicitur tamen &quot;hoc 
sinum” i preducto et significat vas. Varro de vita populi Romani&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6fc5c1po9rsx3mmu26p45d5r5rlzix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266701</id>
      <parentid>266561</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266701</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1656" sha1="2we61nydhf9smiw9i56t0se6iukwta3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|262|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tartus’. hoc enim quoque, cum neutro etiam genere ‘hoc artu’ veteres 
proferebant, bene secundum quartam declinatur. ':omnia enim masculina, 
quae neutra quoque in u desinentia inveniuntur, eiusdem sunt declinationis, 
ut ‘hic tonitrus hoc tonitru’, ‘hic cornus hoc cornuw’. ergo similiter :&quot;hic 
artus hoc artu’. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1240100|Menaechmis}}}}: 

Ita mihi imperas, ut–ego huius membra atque ossa at– 

que artua 

Comminuam. 
ilud etiam possumus dicere, quod a verbo ‘arto artas’ rei vocabulum fit 
fartatus’ et per. syncopam ‘artus’, quomodo a ‘poto potas potatus potus’. 
ideoque nomen etiam, quod significat ἄρϑρον, id est ‘artus’, quia vocabu– 
lum rei est simile, et eandem servavit declinationem quomodo ‘exercitus’, 
&quot;galtus’, ‘magistratus’. et forsitan ideo etiam ‘acus’ ab acutu, ‘portus’ a 
portatu, ‘lacus’ ἃ laqueatu, ‘sinus’ ἃ silnuatu, ‘currus’ a cursu, ‘gra– 
dus’ a gressu nata primitivorum servant declinationem, quomodo univoca 
. fixa. a portu compositum tam masculini quam neutri generis invenitur 
et secundae declinationis, ‘hic angiportus’ et ‘hoc angiportum, huius an– 
giporti. sic Plinius Secundus in I&quot; artis grammaticae. Teren– 
tius quoque in adelphis: es 

Id quidem angiportum nön est pervium.. 
idem in Phormione: 
Sed hinc concedam in angiportum hunc proximum. 
&quot;gradus’ quoque quartae est, ut ostendimus, et ‘sinus’ ; dicitur tamen ‘hoc 
sinum’ i preducto et significat vas. {{spatium|{{wl|Q206119|Varro}}}} de vita populi Romani&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2we61nydhf9smiw9i56t0se6iukwta3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/295</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82499</id>
    <revision>
      <id>266562</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:26:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'libro I: ubi erat vinum in mensa positum aut galeola aut   sinum. Virgilius in bucolico:  Sinum lactiset haec te liba, Priape, quot annis.  sed hoc etiam masculino quidam protulerunt. Plautus in Curculione:  5 hic cum vino sinus fertur.  forte igitur etiam differen||tiae causa hoc secundae, illud quartae declinave-  runt. — &quot;currus” similiter excipitur, quod quartae est declinationis, ut ante  docuimus. et possumus non inverisimilem de his om...</comment>
      <origin>266562</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1734" sha1="12q462fuaob942jhvpbor5pkv97qovt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 77—79|263}}&lt;/noinclude&gt;libro I: ubi erat vinum in mensa positum aut galeola aut 

sinum. Virgilius in bucolico: 
Sinum lactiset haec te liba, Priape, quot annis. 
sed hoc etiam masculino quidam protulerunt. Plautus in Curculione: 
5 hic cum vino sinus fertur. 
forte igitur etiam differen||tiae causa hoc secundae, illud quartae declinave- 
runt. — &quot;currus” similiter excipitur, quod quartae est declinationis, ut ante 
docuimus. et possumus non inverisimilem de his omnibus rationem, ut 
superius demonstravimus, reddentes dicere, quod ea, quae a participiis de- 
10 rivantur in &quot;us? desinentia, si sint fixa, quartae sunt: | &quot;portatus portus”, 
&quot;artatus artus”, &quot;arcuatus arcus”, &quot;laqueatus lacus”, &quot;acutus acus”, &quot;sinuatus 
sinus”. ἃ cursu quoque vel &quot;curro currus”, a gressu vel &quot;gradior gra- 
dus”. adeo autem cognatio est currus ad cursum, quod diminutivum 
pro cursu accipitur. — Cicero pro Marcello: nec fas esse duce- 
135 bam, versari me in nostro vetere curriculo. quomodo igitur, si 
essent participiis similia, fixa quartae proferrentur declinationis, sicut omnia 
quae similia sunt participiis non mobilia, sic etiam per syncopam prolata 
vel mutatione consonantium ante &quot;us positarum eandem tamen declinatio- 
nem servaverunt- nec mirum in nominibus hoc fieri, cum etiam ipsa par- 
40 ticipia inveniuntur est quando per syncopam prolata, ut &quot;potus? pro &quot;pota- 
tus”, &quot;cretus” pro &quot;creatus”, &quot;dictus” pro &quot;diectatus?, &quot;saucius” pro &quot;saucia- 
tus”, &quot;truncus? pro &quot;truncatus”, &quot;lassus” pro &quot;lassatus?. &quot;tonitrus” quoque 
et &quot;cornus”, quando sint masculina, notantur, quod quartae sunt. nam 
plerumque neutra inveniuntur, &quot;hoc tonitru?, &quot;hoc cornu”, de quibus&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>12q462fuaob942jhvpbor5pkv97qovt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266702</id>
      <parentid>266562</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266702</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1954" sha1="q8w1gvmpi6rj56ozzk0ez8clapwkt97" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 77—79|263}}&lt;/noinclude&gt;libro I: ubi erat vinum in mensa positum aut galeola aut 

sinum. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Sinum lactiset haec te liba, Priape, quot annis. 
sed hoc etiam masculino quidam protulerunt. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in Curculione: 
5 hic cum vino sinus fertur. 
forte igitur etiam differen||tiae causa hoc secundae, illud quartae declinave– 
runt. — ‘currus’ similiter excipitur, quod quartae est declinationis, ut ante 
docuimus. et possumus non inverisimilem de his omnibus rationem, ut 
superius demonstravimus, reddentes dicere, quod ea, quae a participiis de– 
10 rivantur in ‘us’ desinentia, si sint fixa, quartae sunt: | ‘portatus portus’, 
&quot;artatus artus’, ‘arcuatus arcus’, ‘laqueatus lacus’, ‘acutus acus’, ‘sinuatus 
sinus’. ἃ cursu quoque vel ‘curro currus’, a gressu vel ‘gradior gra– 
dus’. adeo autem cognatio est currus ad cursum, quod diminutivum 
pro cursu accipitur. — {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Marcello: nec fas esse duce– 
135 bam, versari me in nostro vetere curriculo. quomodo igitur, si 
essent participiis similia, fixa quartae proferrentur declinationis, sicut omnia 
quae similia sunt participiis non mobilia, sic etiam per syncopam prolata 
vel mutatione consonantium ante ‘us positarum eandem tamen declinatio– 
nem servaverunt– nec mirum in nominibus hoc fieri, cum etiam ipsa par– 
40 ticipia inveniuntur est quando per syncopam prolata, ut ‘potus’ pro ‘pota– 
tus’, ‘cretus’ pro ‘creatus’, ‘dictus’ pro ‘diectatus’, ‘saucius’ pro ‘saucia– 
tus’, ‘truncus’ pro ‘truncatus’, ‘lassus’ pro ‘lassatus’. ‘tonitrus’ quoque 
et ‘cornus’, quando sint masculina, notantur, quod quartae sunt. nam 
plerumque neutra inveniuntur, ‘hoc tonitru’, ‘hoc cornu’, de quibus&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q8w1gvmpi6rj56ozzk0ez8clapwkt97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/296</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82500</id>
    <revision>
      <id>266563</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'supra quoque docuimus. quomodo autem quaedam quartae declinationis no-   mina etiam secundae regula protulisse superius vetustissimos ostendimus, sic  ex contrario, quae | debuerunt secundae esse, quasi quartae est quando de--  clinaverunt, ut &quot;hic sibilus huius sibilus?, &quot;vadus?, &quot;vulgus”, &quot;fretus?. Si-  senna in XII historiarum: procul sibilu significare consulis  coepit. excipitur etiam &quot;lepäs leporis”, quod solum in &quot;us? correptam  desine...</comment>
      <origin>266563</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1260" sha1="foabmsxgfzfcbfb5719atvmzmlmxz6w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|264|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;supra quoque docuimus. quomodo autem quaedam quartae declinationis no- 

mina etiam secundae regula protulisse superius vetustissimos ostendimus, sic 
ex contrario, quae | debuerunt secundae esse, quasi quartae est quando de-- 
clinaverunt, ut &quot;hic sibilus huius sibilus?, &quot;vadus?, &quot;vulgus”, &quot;fretus?. Si- 
senna in XII historiarum: procul sibilu significare consulis 
coepit. excipitur etiam &quot;lepäs leporis”, quod solum in &quot;us? correptam 
desinens masculinum tertiae declinationis invenitur. nam '&quot;vetös veteris?” 
commune est :trium generum et &quot;Ligäs” quoque &quot;Liguris' commune. Sal- 
lustius in II historiarum: sed ipsi ferunt taurum ex grege, 
quem prope litora regebat Corsa nomine, Ligus mulllier. in- 
venitur tamen etiam in &quot;ur? desinens, &quot;Ligur”, ut Lucanus in I: 

Et nunc tonse Ligur, quondam per colla decore 

Crinibus effusis toti praelate Comatae. 
quamvis &quot;veter? etiam analogia exigit, ut bene sit dictum. Accius inHecuba: 

Veter fatorum terminus sic iusserat, 15 
pro &quot;vetus?. quod Ca pro quoque prudentissime videtur, cum comparativus &quot;vete- 
rior” et superlativus &quot;veterrimus? &quot;veter” desiderent positivum. Cato in I origi- 
num: Antemna veterior est quam Roma. Plautus inBacchidibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>foabmsxgfzfcbfb5719atvmzmlmxz6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266703</id>
      <parentid>266563</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:50:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266703</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="70hel3puy8v6q605twdlhsegr4a1kjj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|264|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;supra quoque docuimus. quomodo autem quaedam quartae declinationis no– 

mina etiam secundae regula protulisse superius vetustissimos ostendimus, sic 
ex contrario, quae | debuerunt secundae esse, quasi quartae est quando de–– 
clinaverunt, ut ‘hic sibilus huius sibilus’, ‘vadus’, ‘vulgus’, ‘fretus’. Si– 
senna in XII {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: procul sibilu significare consulis 
coepit. excipitur etiam ‘lepäs leporis’, quod solum in ‘us’ correptam 
desinens masculinum tertiae declinationis invenitur. nam '&quot;vetös veteris’’ 
commune est :trium generum et ‘Ligäs’ quoque ‘Liguris' commune. Sal– 
lustius in II {{spatium|{{wl|Q1620781|historiarum}}}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: sed ipsi ferunt taurum ex grege, 
quem prope litora regebat Corsa nomine, Ligus mulllier. in– 
venitur tamen etiam in ‘ur’ desinens, ‘Ligur’, ut {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 

Et nunc tonse Ligur, quondam per colla decore 

Crinibus effusis toti praelate Comatae. 
quamvis ‘veter’ etiam analogia exigit, ut bene sit dictum. {{spatium|{{wl|Q311287|Accius}}}} inHecuba: 

Veter fatorum terminus sic iusserat, 15 
pro ‘vetus’. quod Ca pro quoque prudentissime videtur, cum comparativus ‘vete– 
rior’ et superlativus ‘veterrimus’ ‘veter’ desiderent positivum. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in I origi– 
num: Antemna veterior est quam Roma. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} inBacchidibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70hel3puy8v6q605twdlhsegr4a1kjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/297</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82501</id>
    <revision>
      <id>266564</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Senem Ftibi dedo illum veteriorem, lepide ut leni-.  : tum reddas. ι  Monosyllaba quoque in &quot;us? omnia, cuiusceumque 511 genens, tertiae XVI 81  sunt declinationis, quae et producuntur. est autem masculinum unum a  5 Graecis sumptum μῦς, &quot;hic mus muris?, quod per obliquos casus produ-  εἰ u, &quot;muäris muri”, ideoque assumpsit r, quia non poterat u vocalis pae-  nultima produci vocali altera consequente. itaque nominibus monosyllabis  u longa es...</comment>
      <origin>266564</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="pikl64jpvdwmhgjs1k64dkg7a5bfgif" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 79—82|265}}&lt;/noinclude&gt;Senem Ftibi dedo illum veteriorem, lepide ut leni-. 
: tum reddas. ι 
Monosyllaba quoque in &quot;us? omnia, cuiusceumque 511 genens, tertiae XVI 81 
sunt declinationis, quae et producuntur. est autem masculinum unum a 
5 Graecis sumptum μῦς, &quot;hic mus muris?, quod per obliquos casus produ- 
εἰ u, &quot;muäris muri”, ideoque assumpsit r, quia non poterat u vocalis pae- 
nultima produci vocali altera consequente. itaque nominibus monosyllabis 
u longa est per omnes casus et similis declilnatio supra dicti nominis, ut 
mås mäöäris”, &quot;plus pluns”, “15 iäris”, &quot;tös töris?, &quot;crös cräris”, exceptis 
1 &quot;grus? et &quot;säs, quae sola in monosyllabis communia inveniuntur et in no- 
minativo producuntur, in obliquis vero corripiuntur, quod apud Graecos 
quoque σῦς productum in nominativo reliquos casus corripit. οἱ u pae-. 
nultima ante vocalem posita longa non invenitur apud Latinos, ut &quot;ardöns?, 
'sär, “Πυοία!᾽, 'räo”. sunt autem nomina in &quot;us? desinentia communia 
13 quattuor, duo in us” productam monosyllaba et duo disyllaba in &quot;us? cor- 
reptam, de quibus supra diximus, &quot;hic” et “δος säs suis”, &quot;gräs gruis”. 
Virgilius: 
Strymoniae dant signa grues. 
Horatius sermonum libro II: 
discerpta ferentes 
Membra gruis, sparsi sale multo non sine farre. 
&quot;vetäs&gt; etiam &quot;veteris? οἱ &quot;Ligts? (quod in &quot;ur terminat nominativum 'Li- 
gur”, ut. supra dietum est) &quot;Liguris”. praeterea &quot;unus”, &quot;ullus”, &quot;nullus”, 82 
&quot;solus?, &quot;totus”, &quot;alius” quamvis verissima ratione nomina esse ostendantur,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pikl64jpvdwmhgjs1k64dkg7a5bfgif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266704</id>
      <parentid>266564</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266704</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1793" sha1="kpxvxum2he4ur83he2x6400w30ks6hz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 79—82|265}}&lt;/noinclude&gt;Senem Ftibi dedo illum veteriorem, lepide ut leni–. 
: tum reddas. ι 
Monosyllaba quoque in ‘us’ omnia, cuiusceumque 511 genens, tertiae XVI 81 
sunt declinationis, quae et producuntur. est autem masculinum unum a 
5 Graecis sumptum μῦς, ‘hic mus muris’, quod per obliquos casus produ– 
εἰ u, ‘muäris muri’, ideoque assumpsit r, quia non poterat u vocalis pae– 
nultima produci vocali altera consequente. itaque nominibus monosyllabis 
u longa est per omnes casus et similis declilnatio supra dicti nominis, ut 
mås mäöäris’, ‘plus pluns’, ‘15 iäris’, ‘tös töris’, ‘crös cräris’, exceptis 
1 ‘grus’ et ‘säs, quae sola in monosyllabis communia inveniuntur et in no– 
minativo producuntur, in obliquis vero corripiuntur, quod apud Graecos 
quoque σῦς productum in nominativo reliquos casus corripit. οἱ u pae–. 
nultima ante vocalem posita longa non invenitur apud Latinos, ut ‘ardöns’, 
'sär, ‘Πυοία!᾽, 'räo’. sunt autem nomina in ‘us’ desinentia communia 
13 quattuor, duo in us’ productam monosyllaba et duo disyllaba in ‘us’ cor– 
reptam, de quibus supra diximus, ‘hic’ et ‘δος säs suis’, ‘gräs gruis’. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}}: 
Strymoniae dant signa grues. 
{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt; libro II: 
discerpta ferentes 
Membra gruis, sparsi sale multo non sine farre. 
&quot;vetäs&gt; etiam ‘veteris’ οἱ ‘Ligts’ (quod in ‘ur terminat nominativum 'Li– 
gur’, ut. supra dietum est) ‘Liguris’. praeterea ‘unus’, ‘ullus’, ‘nullus’, 82 
&quot;solus’, ‘totus’, ‘alius’ quamvis verissima ratione nomina esse ostendantur,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kpxvxum2he4ur83he2x6400w30ks6hz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/298</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82502</id>
    <revision>
      <id>266565</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ut in pronomine docebimus, tamen pronominum sequuntur declinationem   illorum, quae in &quot;ius? terminant genetivum, &quot;quamquam inveniantur apud  veteres et nominum modo declhinata, id est genetivum in i et dativum in ὁ  desinentia, nec solum haec, sed omnia, quae simili declinatione proferun-  tur, sicut iam in superioribus ostendimus. Titinius in barbato: δ  ᾿ς quod quidem pol mulier dicet,   Namque uni collegi sumus,  &lt;uni” pro &quot;unius?. Afrani...</comment>
      <origin>266565</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="oerxpbzxhoa4u0pz28b02qotu0sxutt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|266|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;ut in pronomine docebimus, tamen pronominum sequuntur declinationem 

illorum, quae in &quot;ius? terminant genetivum, &quot;quamquam inveniantur apud 
veteres et nominum modo declhinata, id est genetivum in i et dativum in ὁ 
desinentia, nec solum haec, sed omnia, quae simili declinatione proferun- 
tur, sicut iam in superioribus ostendimus. Titinius in barbato: δ 
᾿ς quod quidem pol mulier dicet, 

Namque uni collegi sumus, 
&lt;uni” pro &quot;unius?. Afranius in suspecta: 

Adeo ut te satias caperet toti familliae, 
pro &quot;totims?. Cato in I originum: nam de omni Tusculana civi- 10 
tate soli Lucii Mamilii beneficium gratum fuit, &quot;soli” pro &quot;solius?.' 
.idem: qui tantisper nulli rei sies, dum nil agas, &quot;nulli” pro 
&quot;nullius. Plautus in truculento: 

. quasi vero corpori reliqueris 

T-potestatem coloris ulli capiendi, mala, . 15 
full? pro &quot;ullius?. &quot;alius” quoque tam &quot;huius- altus” paenultima circumflexa 
quam “411 genetivus invenitur apud veteres. Caelius in V: nullius 
alii rei nisi amicitiae eorum causa, &quot;ali” pro &quot;alius? dixit. 
Caesar in Anticatone priore: uno enim excepto, quem alius 
mo di atque omnis natura finxit, suos quisque habet caros. 20 
M. Cato in censura de vestitu et vehiculis: nam periniurium 
siet, cum mihi ob eos mores, quos prius habui, honos detur, 
ubi datus est, tum uti eos mutem atque alii modi sim. . G. Li- 
cinius in ll: perversum esse alii modi postulare.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oerxpbzxhoa4u0pz28b02qotu0sxutt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266705</id>
      <parentid>266565</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266705</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1685" sha1="bgkl5aub4caxj0ae7gcbjkzmrymvld0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|266|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;ut in pronomine docebimus, tamen pronominum sequuntur declinationem 

illorum, quae in ‘ius’ terminant genetivum, ‘quamquam inveniantur apud 
veteres et nominum modo declhinata, id est genetivum in i et dativum in ὁ 
desinentia, nec solum haec, sed omnia, quae simili declinatione proferun– 
tur, sicut iam in superioribus ostendimus. {{spatium|{{wl|Q3991846|Titinius}}}} in barbato: δ 
᾿ς quod quidem pol mulier dicet, 

Namque uni collegi sumus, 
&lt;uni’ pro ‘unius’. {{spatium|{{wl|Q472077|Afranius}}}} in suspecta: 

Adeo ut te satias caperet toti familliae, 
pro ‘totims’. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in I originum: nam de omni Tusculana civi– 10 
tate soli Lucii Mamilii beneficium gratum fuit, ‘soli’ pro ‘solius’.' 
.idem: qui tantisper nulli rei sies, dum nil agas, ‘nulli’ pro 
&quot;nullius. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q652185|truculento}}}}&lt;ref&gt;[[Truculentus|Truculentus]]&lt;/ref&gt;: 

. quasi vero corpori reliqueris 

T–potestatem coloris ulli capiendi, mala, . 15 
full’ pro ‘ullius’. ‘alius’ quoque tam ‘huius– altus’ paenultima circumflexa 
quam ‘411 genetivus invenitur apud veteres. Caelius in V: nullius 
alii rei nisi amicitiae eorum causa, ‘ali’ pro ‘alius’ dixit. 
Caesar in Anticatone priore: uno enim excepto, quem alius 
mo di atque omnis natura finxit, suos quisque habet caros. 20 
M. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in censura de vestitu et vehiculis: nam periniurium 
siet, cum mihi ob eos mores, quos prius habui, honos detur, 
ubi datus est, tum uti eos mutem atque alii modi sim. . G. Li– 
cinius in ll: perversum esse alii modi postulare.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bgkl5aub4caxj0ae7gcbjkzmrymvld0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/299</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82503</id>
    <revision>
      <id>266566</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Feminina eiusdem terminationis correptae, si sint arborum nomina, 83   secundae erunt declinationis, ut &quot;haec ornöäs huius orni”, &quot;haec fagäs fagi,  haec piräs piri, &quot;haec cupressäs cupressi”. = excipilur &quot;quercäs”, &quot;lauräs?,  &quot;pinäs?, &quot;cornäs?, &quot;ficäs”, quae tam secundae quam quartae inveniuntur.  s Cicero in chorographia: ibi quercorum rami ad terram ia-  cent, ut sues quasi caprae ex ramis glande pascantur. Virgi-  lius in VIII: , |  Arma...</comment>
      <origin>266566</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="cjselqcnkqt0fvnwkvbz4sgshlpb4ve" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 82—83|267}}&lt;/noinclude&gt;Feminina eiusdem terminationis correptae, si sint arborum nomina, 83 

secundae erunt declinationis, ut &quot;haec ornöäs huius orni”, &quot;haec fagäs fagi, 
haec piräs piri, &quot;haec cupressäs cupressi”. = excipilur &quot;quercäs”, &quot;lauräs?, 
&quot;pinäs?, &quot;cornäs?, &quot;ficäs”, quae tam secundae quam quartae inveniuntur. 
s Cicero in chorographia: ibi quercorum rami ad terram ia- 
cent, ut sues quasi caprae ex ramis glande pascantur. Virgi- 
lius in VIII: , | 
Arma sub adversa posuit radiantia quercu. 
Statius in VII Thebaidos: 
10 cornu depressus Achiva. 
Virgilius in ΧΙ: 
ferro sonat alta bipenni 
Fraxinus, evertunt altas ad sidera pinus. 
Cicero in II de oratore: cum familiaris | quidam quereretur,| 
15 quod diceret uxorem suam suspendisse se de ficu, amabo te, 
inquit, da mihi ex ista arbore, quos seram, surculos. Mar- 
tialis in epigrammatibus: | 
Dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci. 
sin vero in productam &quot;us? terminentur, ablata s, addita tis” faciunt geneti- 
20 vum, .ut &quot;haec servitäs huius servitutis?, &quot;virtäs virtutis?, &quot;saläs saluti$', 
&quot;senectlös senectutis?, &quot;iuventäs iuventutis”. excipiuntur &quot;telläs teluris?, &quot;pa- 
läs paludis?, quae duo non habuerunt t in genetivo. &quot;palus? tamen etiam 
correpta &quot;us? invenitur apud Iloratium de arte poetica:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cjselqcnkqt0fvnwkvbz4sgshlpb4ve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266706</id>
      <parentid>266566</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266706</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1547" sha1="0i3vhgaknhnm4obzhe9s7dyyg1akz60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 82—83|267}}&lt;/noinclude&gt;Feminina eiusdem terminationis correptae, si sint arborum nomina, 83 

secundae erunt declinationis, ut ‘haec ornöäs huius orni’, ‘haec fagäs fagi, 
haec piräs piri, ‘haec cupressäs cupressi’. = excipilur ‘quercäs’, ‘lauräs’, 
&quot;pinäs’, ‘cornäs’, ‘ficäs’, quae tam secundae quam quartae inveniuntur. 
s {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in chorographia: ibi quercorum rami ad terram ia– 
cent, ut sues quasi caprae ex ramis glande pascantur. Virgi– 
lius in VIII: , | 
Arma sub adversa posuit radiantia quercu. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in VII {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
10 cornu depressus Achiva. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in ΧΙ: 
ferro sonat alta bipenni 
Fraxinus, evertunt altas ad sidera pinus. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in II de oratore: cum familiaris | quidam quereretur,| 
15 quod diceret uxorem suam suspendisse se de ficu, amabo te, 
inquit, da mihi ex ista arbore, quos seram, surculos. Mar– 
tialis in epigrammatibus: | 
Dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci. 
sin vero in productam ‘us’ terminentur, ablata s, addita tis’ faciunt geneti– 
20 vum, .ut ‘haec servitäs huius servitutis’, ‘virtäs virtutis’, ‘saläs saluti$', 
&quot;senectlös senectutis’, ‘iuventäs iuventutis’. excipiuntur ‘telläs teluris’, ‘pa– 
läs paludis’, quae duo non habuerunt t in genetivo. ‘palus’ tamen etiam 
correpta ‘us’ invenitur apud Iloratium de arte poetica:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0i3vhgaknhnm4obzhe9s7dyyg1akz60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/300</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82504</id>
    <revision>
      <id>266567</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Debemur morti nos nostraque: sive receptus   Terra Neptunus classes aquilonibus arcet,  Regis opus, sterilisque diu paläs aptaque remis.  84 alia nomina eiusdem generis [id est feminini] in &quot;us? correptam desinentia  quartae sunt declinationis, ut &quot;haec nuräs huius nurus”, &quot;haec tribös huius 5  . tribus?, &quot;haec manäs huius manus” - ex quo compositum eius declinationem .  sequitur, chic centimanäös huius centimanus”. Horatius in II car-  minum...</comment>
      <origin>266567</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1047" sha1="itx8ujsc0p3ucygspye7uq689fdbujp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|268|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Debemur morti nos nostraque: sive receptus 

Terra Neptunus classes aquilonibus arcet, 
Regis opus, sterilisque diu paläs aptaque remis. 
84 alia nomina eiusdem generis [id est feminini] in &quot;us? correptam desinentia 
quartae sunt declinationis, ut &quot;haec nuräs huius nurus”, &quot;haec tribös huius 5 
. tribus?, &quot;haec manäs huius manus” - ex quo compositum eius declinationem . 
sequitur, chic centimanäös huius centimanus”. Horatius in II car- 
minum: 

Testis mearum centimanus Tgygas 

Sententiarum -, 10 
δας anäs huius anus”. nam Terentius contra hanc regulam in heau- 
tontimorumeno dixit &quot;anuis” more antiquo: 

ipsam offendimus 

Mediocriter vestitam veste lugubri, 

Eius anuis causa, opinor, quae erat mortia. 15 
excipitur &quot;haec alväs huius alvi”, quod veteres frequenter masculino genere 
protulerunt. Accius in annalibus: 

ut quam fragilissimus alvus. 
Cato ad filium: ex dolore, ex febri, ex siti, ex medicamentis 
bibendis, ex cataplasmatis, ex alvo lavando. Cinnain Smyrna:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>itx8ujsc0p3ucygspye7uq689fdbujp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266707</id>
      <parentid>266567</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266707</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="rt7qbpd5kzfrei5bkvb9fc07j9y3811" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|268|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Debemur morti nos nostraque: sive receptus 

Terra Neptunus classes aquilonibus arcet, 
Regis opus, sterilisque diu paläs aptaque remis. 
84 alia nomina eiusdem generis [id est feminini] in ‘us’ correptam desinentia 
quartae sunt declinationis, ut ‘haec nuräs huius nurus’, ‘haec tribös huius 5 
. tribus’, ‘haec manäs huius manus’ – ex quo compositum eius declinationem . 
sequitur, chic centimanäös huius centimanus’. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in II car– 
minum: 

Testis mearum centimanus Tgygas 

Sententiarum –, 10 
δας anäs huius anus’. nam {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} contra hanc regulam in heau– 
tontimorumeno dixit ‘anuis’ more antiquo: 

ipsam offendimus 

Mediocriter vestitam veste lugubri, 

Eius anuis causa, opinor, quae erat mortia. 15 
excipitur ‘haec alväs huius alvi’, quod veteres frequenter masculino genere 
protulerunt. {{spatium|{{wl|Q311287|Accius}}}} in annalibus: 

ut quam fragilissimus alvus. 
{{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} ad filium: ex dolore, ex febri, ex siti, ex medicamentis 
bibendis, ex cataplasmatis, ex alvo lavando. Cinnain Smyrna:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rt7qbpd5kzfrei5bkvb9fc07j9y3811</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/301</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82505</id>
    <revision>
      <id>266568</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'At scelus |incesto Cinyrae crescebat in alvo.  itaque secundum hoc genus bene declinatur &quot;alvus alv. Virgilius tamen  femininum hoc protulit in I 1:  In latus inque feri curvam conpagibus alvum.  5 ehumäs humi”: hoc etiam neutrum in &quot;um? desinens invenitur apud veteres, 85  secundum quod oportune hanc declinationem servavit Lae||vius in Adone:  Humum humidum pedibus fodit. |  Gracchus in Thyeste:  Mersit sequentis humidum plantis humum.  10 &quot;...</comment>
      <origin>266568</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="iwdf06noagbhk4m0tqqq090gwgazdi0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 83—86|269}}&lt;/noinclude&gt;At scelus |incesto Cinyrae crescebat in alvo. 
itaque secundum hoc genus bene declinatur &quot;alvus alv. Virgilius tamen 
femininum hoc protulit in I 1: 
In latus inque feri curvam conpagibus alvum. 
5 ehumäs humi”: hoc etiam neutrum in &quot;um? desinens invenitur apud veteres, 85 
secundum quod oportune hanc declinationem servavit Lae||vius in Adone: 
Humum humidum pedibus fodit. | 
Gracchus in Thyeste: 
Mersit sequentis humidum plantis humum. 
10 &quot;domäs huius domi” et &quot;domäs huius domus”. :Terentius in eunucho: 
domi focique fac vicissim ut memineris. 
Virgilius in VI: 
Hic labor ille domus et inextricabilis error. 
Ovidius in IIII metamorphoseon: 
15 domui communis utrigqgue. 
&quot;coläs coli” et &quot;colus?. Virgilius in VIL: 
Cui tolerare colo vitam tenuique Minerva. 
Statiusin VI: 
sed huius 
20 Extrema iam fila colu, datur ordo senectae. . 
&quot;Venäs Veneris” quoque excipitur, quod solum proprium femininum in- 86 
venitur Latinum in &quot;us desinens correptam. et forte ideo sic declinatur, 
ne, si &quot;Venus Veni” declinaretur, dubitationem haberet genetivus cum &quot;veni” 
verbo imperativo. — &quot;incus? etiam &quot;incudis”, quod ponit Nonius Marcel-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iwdf06noagbhk4m0tqqq090gwgazdi0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266708</id>
      <parentid>266568</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266708</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1508" sha1="jf81h816izllsjcogp8mztdooujub0x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 83—86|269}}&lt;/noinclude&gt;At scelus |incesto Cinyrae crescebat in alvo. 
itaque secundum hoc genus bene declinatur ‘alvus alv. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} tamen 
femininum hoc protulit in I 1: 
In latus inque feri curvam conpagibus alvum. 
5 ehumäs humi’: hoc etiam neutrum in ‘um’ desinens invenitur apud veteres, 85 
secundum quod oportune hanc declinationem servavit Lae||vius in Adone: 
Humum humidum pedibus fodit. | 
Gracchus in Thyeste: 
Mersit sequentis humidum plantis humum. 
10 ‘domäs huius domi’ et ‘domäs huius domus’. :{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I]]&lt;/ref&gt;: 
domi focique fac vicissim ut memineris. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: 
Hic labor ille domus et inextricabilis error. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in IIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
15 domui communis utrigqgue. 
&quot;coläs coli’ et ‘colus’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIL: 
Cui tolerare colo vitam tenuique Minerva. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}}in VI: 
sed huius 
20 Extrema iam fila colu, datur ordo senectae. . 
&quot;Venäs Veneris’ quoque excipitur, quod solum proprium femininum in– 86 
venitur Latinum in ‘us desinens correptam. et forte ideo sic declinatur, 
ne, si ‘Venus Veni’ declinaretur, dubitationem haberet genetivus cum ‘veni’ 
verbo imperativo. — ‘incus’ etiam ‘incudis’, quod ponit Nonius Marcel–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jf81h816izllsjcogp8mztdooujub0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/302</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82506</id>
    <revision>
      <id>266569</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'lus de doctorum indagine: massa malleis cuditur, unde etiam  incus est appellata. euius quia et genetivi paenultima &quot;cu” et in verbo  &lt;cudo” eadem syllaba producitur, debet quoque in nominativo produci. &quot;pe-  cus? quoque femininum '&quot;pecudis? facit, quod etiam neutrum est, &quot;hoc  pecus pecoris”. Caesar in auguralibus: si sincera pecus erat. ὅ  Virgilius in I: . ”   Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. “  vetustissimi | etiam &quot;hoc pecuw', u...</comment>
      <origin>266569</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965" sha1="3p1v0o1rw5k0gks4tm60yewp9eyas4t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|270|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;lus de doctorum indagine: massa malleis cuditur, unde etiam 
incus est appellata. euius quia et genetivi paenultima &quot;cu” et in verbo 
&lt;cudo” eadem syllaba producitur, debet quoque in nominativo produci. &quot;pe- 
cus? quoque femininum '&quot;pecudis? facit, quod etiam neutrum est, &quot;hoc 
pecus pecoris”. Caesar in auguralibus: si sincera pecus erat. ὅ 
Virgilius in I: . ” 

Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. “ 
vetustissimi | etiam &quot;hoc pecuw', unde &quot;haec pecua” plurale, dicebant. Hos- 
tius in I annali: 

Saepe greges pecuum ex hibernis pastibus pulsae. 10 
Plautus in mercatore: 

Nec pecua ruri pascere nec pueros nutricare. 

item in truculento: 
| Pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero. 
idem in rudente: | | 43 

Non vides referre me uvidum rete sine squamoso pecu? 
et Solinus in memorabilibus de Britannia dicit: ita pabulovsa, 
ut pecua, nisi interdum ἃ pastibus arceantur, ad periculum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3p1v0o1rw5k0gks4tm60yewp9eyas4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266709</id>
      <parentid>266569</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266709</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="71v17qtrlieuv5sckcl1p5ajhqalsek" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|270|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;lus de doctorum indagine: massa malleis cuditur, unde etiam 
incus est appellata. euius quia et genetivi paenultima ‘cu’ et in verbo 
&lt;cudo’ eadem syllaba producitur, debet quoque in nominativo produci. ‘pe– 
cus’ quoque femininum '&quot;pecudis’ facit, quod etiam neutrum est, ‘hoc 
pecus pecoris’. Caesar in auguralibus: si sincera pecus erat. ὅ 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: . ’ 

Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. ‘ 
vetustissimi | etiam ‘hoc pecuw', unde ‘haec pecua’ plurale, dicebant. Hos– 
tius in I annali: 

Saepe greges pecuum ex hibernis pastibus pulsae. 10 
{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q972126|mercatore}}}}&lt;ref&gt;[[Mercator|Mercator]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Nec pecua ruri pascere nec pueros nutricare. 

item in {{spatium|{{wl|Q652185|truculento}}}}&lt;ref&gt;[[Truculentus|Truculentus]]&lt;/ref&gt;: 
| Pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero. 
idem in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: | | 43 

Non vides referre me uvidum rete sine squamoso pecu’ 
et Solinus in memorabilibus de Britannia dicit: ita pabulovsa, 
ut pecua, nisi interdum ἃ pastibus arceantur, ad periculum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>71v17qtrlieuv5sckcl1p5ajhqalsek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/303</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82507</id>
    <revision>
      <id>266570</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'agat satias. praeterea invenitur apud vetustissimos &quot;intercus intercutis”, 87   et proprie &quot;intercus aqua” dicitur, quam Graeci ὑδρωπα nominant. Plau-  tus in frivolaria:  Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris.   s Cato autem quasi adiectivo eo est usus, dicens intercutibus stupris  obstinatus pro &quot;intestinis?, ut sit secundum eum &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc  intercus”, id est &quot;qui” vel &quot;quae” vel &quot;quod intra cutem est”. [| nec mi...'</comment>
      <origin>266570</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1322" sha1="o5grdphubc3876l7b9zfckckr5p4y3b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 86—88|271}}&lt;/noinclude&gt;agat satias. praeterea invenitur apud vetustissimos &quot;intercus intercutis”, 87 

et proprie &quot;intercus aqua” dicitur, quam Graeci ὑδρωπα nominant. Plau- 
tus in frivolaria: 
Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris. 

s Cato autem quasi adiectivo eo est usus, dicens intercutibus stupris 
obstinatus pro &quot;intestinis?, ut sit secundum eum &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc 
intercus”, id est &quot;qui” vel &quot;quae” vel &quot;quod intra cutem est”. [| nec mirum 
declinationem simplicis sui id quoque servare, quamvis nominativi termina- 
tione mutata, quod in omnibus paene fieri compositis invenimus: &quot;hoc cor 

se huius cordis, hic” et &quot;haec” et &quot;hoc concors concordis?; &quot;hoc ecaput huius 
capitis, hic” et &quot;haec” et &quot;hoc triceps tricipitis?; similiter &quot;hoc corpus cor- 
poris, tricorpor tricorporis” et omnia talia. excipitur &quot;exanguis”, quod, 
quia commune est in &quot;is” brevem desinens et in e brevem facit neutrum, pa- 
rem habuit nominativo genetivum &quot;huius exanguis?, quomodo omnia similia. 

15 Graeca, quae apud Graecos in og desinentia mutant o in u, secun- XVII 88 
dae sunt declinationis, ut “Κῦρος Cyrus Cyrr', “Πύλος Pylus Pyli”, ᾿πέϊλα- 
γος pelagus pelagi? (sic &quot;X«og-Chaus Chai?. Ovidius in XIIII meta- 
morphoseon:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o5grdphubc3876l7b9zfckckr5p4y3b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266710</id>
      <parentid>266570</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266710</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1436" sha1="06p1ms25jft4c6zrsj1j5e1wv7n2e82" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 86—88|271}}&lt;/noinclude&gt;agat satias. praeterea invenitur apud vetustissimos ‘intercus intercutis’, 87 

et proprie ‘intercus aqua’ dicitur, quam Graeci ὑδρωπα nominant. Plau– 
tus in frivolaria: 
Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris. 

s {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} autem quasi adiectivo eo est usus, dicens intercutibus stupris 
obstinatus pro ‘intestinis’, ut sit secundum eum ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc 
intercus’, id est ‘qui’ vel ‘quae’ vel ‘quod intra cutem est’. [| nec mirum 
declinationem simplicis sui id quoque servare, quamvis nominativi termina– 
tione mutata, quod in omnibus paene fieri compositis invenimus: ‘hoc cor 

se huius cordis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc concors concordis’; ‘hoc ecaput huius 
capitis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc triceps tricipitis’; similiter ‘hoc corpus cor– 
poris, tricorpor tricorporis’ et omnia talia. excipitur ‘exanguis’, quod, 
quia commune est in ‘is’ brevem desinens et in e brevem facit neutrum, pa– 
rem habuit nominativo genetivum ‘huius exanguis’, quomodo omnia similia. 

15 Graeca, quae apud Graecos in og desinentia mutant o in u, secun– XVII 88 
dae sunt declinationis, ut ‘Κῦρος Cyrus Cyrr', ‘Πύλος Pylus Pyli’, ᾿πέϊλα– 
γος pelagus pelagi’ (sic ‘X«og–Chaus Chai’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIIII meta– 
morphoseon:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06p1ms25jft4c6zrsj1j5e1wv7n2e82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/304</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82508</id>
    <revision>
      <id>266571</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Et Noctem Noctisque deos Ereboque Chaoque  Convocat, |  id est &quot;ab Ebebo” et &quot;a Chao”, sicut &quot;a pelago”), absque illis, quae in ρος  desinentia antecedente alia sub eadem syllaba consonante ρὸς in &quot;er? ver-  tunt plerumque, ut ἀγρός ager”, Μένανδρος Menander”, de quibus supra  docuimus. 51 eiusdem sint et apud Graecos terminationis, in &quot;is? faciunt  genetivum Latinum, ut &quot;Oidizxovzs Οἰδίποδος, Oedipus Oedipodis? - quam-...'</comment>
      <origin>266571</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1157" sha1="anlxvnnu3ni2hfo3uvt09m0z4xwrhwb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|272|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Et Noctem Noctisque deos Ereboque Chaoque 
Convocat, | 
id est &quot;ab Ebebo” et &quot;a Chao”, sicut &quot;a pelago”), absque illis, quae in ρος 
desinentia antecedente alia sub eadem syllaba consonante ρὸς in &quot;er? ver- 
tunt plerumque, ut ἀγρός ager”, Μένανδρος Menander”, de quibus supra 
docuimus. 51 eiusdem sint et apud Graecos terminationis, in &quot;is? faciunt 
genetivum Latinum, ut &quot;Oidizxovzs Οἰδίποδος, Oedipus Oedipodis? - quam- 
vis Plautus ablativo casu &quot;ab Oedipo? dixit pro &quot;Oedipode” in Poenulo: 

Nam isti quidem hercle orationi t.Oedipo 

Opus [est] coniectore, qui Sphingi interpres fuit -, 
“Μελάμπους Μελάμποδος, Melampus Melampodis?. &quot;Panthus?” enim et 
&quot;Eunus? et &quot;Antinus”, quae per synaeresim in ovg diphthongum apud Grae- 
cos proferuntur, cum apud illos secundum integrorum regulam declinantur 
- id est in og desinentium: in ov enim dipbthongum terminant genetivum -, 
apud nos quoque debent secundae esse declinationis, sicuti si integra eorum 
inveniantur, necesse est ea declinare. &quot;IIav90og Πανϑόου, Πάνϑους Ilavdov”.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>anlxvnnu3ni2hfo3uvt09m0z4xwrhwb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266711</id>
      <parentid>266571</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266711</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1300" sha1="4ra34679qe624g3yinx3wa6ahn1gc5u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|272|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Et Noctem Noctisque deos Ereboque Chaoque 
Convocat, | 
id est ‘ab Ebebo’ et ‘a Chao’, sicut ‘a pelago’), absque illis, quae in ρος 
desinentia antecedente alia sub eadem syllaba consonante ρὸς in ‘er’ ver– 
tunt plerumque, ut ἀγρός ager’, Μένανδρος Menander’, de quibus supra 
docuimus. 51 eiusdem sint et apud Graecos terminationis, in ‘is’ faciunt 
genetivum Latinum, ut ‘Oidizxovzs Οἰδίποδος, Oedipus Oedipodis’ – quam– 
vis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} ablativo casu ‘ab Oedipo’ dixit pro ‘Oedipode’ in {{spatium|{{wl|Q1229879|Poenulo}}}}&lt;ref&gt;[[Poenulus|Poenulus]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Nam isti quidem hercle orationi t.Oedipo 

Opus [est] coniectore, qui Sphingi interpres fuit –, 
‘Μελάμπους Μελάμποδος, Melampus Melampodis’. ‘Panthus’’ enim et 
&quot;Eunus’ et ‘Antinus’, quae per synaeresim in ovg diphthongum apud Grae– 
cos proferuntur, cum apud illos secundum integrorum regulam declinantur 
– id est in og desinentium: in ov enim dipbthongum terminant genetivum –, 
apud nos quoque debent secundae esse declinationis, sicuti si integra eorum 
inveniantur, necesse est ea declinare. ‘IIav90og Πανϑόου, Πάνϑους Ilavdov’.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4ra34679qe624g3yinx3wa6ahn1gc5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/305</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82509</id>
    <revision>
      <id>266572</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'et nos ergo &quot;Panthous Panthoi, Panthus Panthi?. Horatius '&quot;Alcinous   Alcinoi?” declinavit in I epistularum: ||  Nos numerus sumus et fruges consumere nati,  SponsiPenelopae, nebulones, Alcinoique.  5 apud Virgilium tamen nominativus et vocativus secundum Graecorum re-  gulam invenitur prolatus in H Aeneidos:  Panthus Othryades arcis Phoebique sacerdos.  in eodem:  Quo ressummaloco, Panthu? quam prendimus arcem?  10 Neutra eiusdem termination...</comment>
      <origin>266572</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="e0tfq1nka33set5x7gbd8eksuossaga" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 88—89|279}}&lt;/noinclude&gt;et nos ergo &quot;Panthous Panthoi, Panthus Panthi?. Horatius '&quot;Alcinous 

Alcinoi?” declinavit in I epistularum: || 
Nos numerus sumus et fruges consumere nati, 
SponsiPenelopae, nebulones, Alcinoique. 
5 apud Virgilium tamen nominativus et vocativus secundum Graecorum re- 
gulam invenitur prolatus in H Aeneidos: 
Panthus Othryades arcis Phoebique sacerdos. 
in eodem: 
Quo ressummaloco, Panthu? quam prendimus arcem? 
10 Neutra eiusdem terminationis, si sint monosyllaba, producuntur οἱ ablata 89 
s, addita &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hoc ius iuris?, &quot;tus täris”, &quot;rus räris”, 
&quot;erus cröris?. alia vero d vel I vel ἢ ante 'us” posita mutant &quot;us? in e correp- 
tam et accepta &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hoc pondus huius pondéäris?, 
tvellus | velléris?, &quot;holus holéris?, &quot;munus munéris”, &quot;onus onéris”, &quot;scelus 
's scelöris”, &quot;genus genéris”, quod Latinum esse ostendit et declinatio et ver- 
bum &quot;genero generas?. excipitur &quot;fenus fenoris? - Iuvenalis in {{{}: 
aere paterno 
Ac rebus mersis in ventrem, fenoris atque 
Argenti gravis et pecorum agrorumque capacem -, 
20 quod tamen antiqui &quot;feneris? dixerunt, unde et &quot;fenero” verbum et &quot;fenerator” -&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e0tfq1nka33set5x7gbd8eksuossaga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266712</id>
      <parentid>266572</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266712</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1515" sha1="98wp3k2gimwza5iimi15c54wip02nor" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 88—89|279}}&lt;/noinclude&gt;et nos ergo ‘Panthous Panthoi, Panthus Panthi’. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} '&quot;Alcinous 

Alcinoi’’ declinavit in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: || 
Nos numerus sumus et fruges consumere nati, 
SponsiPenelopae, nebulones, Alcinoique. 
5 apud Virgilium tamen nominativus et vocativus secundum Graecorum re– 
gulam invenitur prolatus in H Aeneidos: 
Panthus Othryades arcis Phoebique sacerdos. 
in eodem: 
Quo ressummaloco, Panthu’ quam prendimus arcem’ 
10 Neutra eiusdem terminationis, si sint monosyllaba, producuntur οἱ ablata 89 
s, addita ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc ius iuris’, ‘tus täris’, ‘rus räris’, 
&quot;erus cröris’. alia vero d vel I vel ἢ ante 'us’ posita mutant ‘us’ in e correp– 
tam et accepta ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc pondus huius pondéäris’, 
tvellus | velléris’, ‘holus holéris’, ‘munus munéris’, ‘onus onéris’, ‘scelus 
's scelöris’, ‘genus genéris’, quod Latinum esse ostendit et declinatio et ver– 
bum ‘genero generas’. excipitur ‘fenus fenoris’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in {{{}: 
aere paterno 
Ac rebus mersis in ventrem, fenoris atque 
Argenti gravis et pecorum agrorumque capacem –, 
20 quod tamen antiqui ‘feneris’ dixerunt, unde et ‘fenero’ verbum et ‘fenerator’ –&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>98wp3k2gimwza5iimi15c54wip02nor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/306</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82510</id>
    <revision>
      <id>266573</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'et &quot;pignus pignoris” et &quot;pigneris”, unde &quot;pignero pigneraäs”. Lucanus  in II:   Pignora nulla domus, nulli coiere propinqui.  luvenalis in III:   viginti milia fenus   Pigneribus positis.  alia omnia mutant &quot;us? in o productam quidem, si sint comparativa, et  accepta &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hoc melius huius meliöris”, &quot;hoc feli-  cius huius feliciöris?, correptam vero, si non sint comparativa, ut &quot;hoc de-  cus huius decöris?, &quot;hoc stercu...</comment>
      <origin>266573</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="s89i03u74ji8ylsplvvyf8a03t9owck" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|274|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;et &quot;pignus pignoris” et &quot;pigneris”, unde &quot;pignero pigneraäs”. Lucanus 
in II: 

Pignora nulla domus, nulli coiere propinqui. 
luvenalis in III: 

viginti milia fenus 

Pigneribus positis. 
alia omnia mutant &quot;us? in o productam quidem, si sint comparativa, et 
accepta &quot;ris? faciunt genetivum, ut &quot;hoc melius huius meliöris”, &quot;hoc feli- 
cius huius feliciöris?, correptam vero, si non sint comparativa, ut &quot;hoc de- 
cus huius decöris?, &quot;hoc stercus stercöris?, &quot;hoc pecus pecöris?, &quot;hoc fri- 
gus frigöris”, &quot;hoc tergus tergöris”, &quot;hoc nemus nemöris”, &quot;hoc corpus cor- 
90 pöris?, &quot;hoc tempus tempöris”. excipiuntur ea, quibus verba adiacent e ha- 
bentia in paenultima syllaba : &quot;ulcus ulceris ulcero”, &quot;opus operis operor”, &quot;la- 
tus lateris latero”, &quot;viscus visceris viscero”, ex quo compositum '&quot;eviscero”. 
Ovidius in VI metamorphoseon: 

E quibusuna trahens haerentia viscere tela. 
et alia tamen paene omnia e habentia ante &quot;ris in genetivo habent similiter 
huiuscemodi verba, ut &quot;pondus ponderis pondero ponderas”, &quot;sidus sideris 
sidero sideras?, unde compol|situm &quot;considero” et &quot;degidero”, &quot;munus mune- 
ris munero muneras”, &quot;genus generis genero generas”, quae pro ὁ e ha- 

. 91 bent in paenultima syllaba. breviter igitur possumus colligere regulam et 

sic dicere: omnia neutra supra syllabam in &quot;us? desinentia, si habuerint 
verba in &quot;ero” exeuntia, per &quot;eris” faciunt genetivum, ut &quot;pondus ponderis 
pondero ponderas?, &quot;ulcus ulceris ulcero ulceras”, &quot;latus lateris latero late- 
ras”, &quot;holus holeris holero holeras? - Gn. Mattius: 

Meos hortulos plus stercoro quam holero -;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s89i03u74ji8ylsplvvyf8a03t9owck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266713</id>
      <parentid>266573</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266713</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1916" sha1="guungbooqqdczqhifkbdj5v441qof5f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|274|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;et ‘pignus pignoris’ et ‘pigneris’, unde ‘pignero pigneraäs’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} 
in II: 

Pignora nulla domus, nulli coiere propinqui. 
luvenalis in III: 

viginti milia fenus 

Pigneribus positis. 
alia omnia mutant ‘us’ in o productam quidem, si sint comparativa, et 
accepta ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc melius huius meliöris’, ‘hoc feli– 
cius huius feliciöris’, correptam vero, si non sint comparativa, ut ‘hoc de– 
cus huius decöris’, ‘hoc stercus stercöris’, ‘hoc pecus pecöris’, ‘hoc fri– 
gus frigöris’, ‘hoc tergus tergöris’, ‘hoc nemus nemöris’, ‘hoc corpus cor– 
90 pöris’, ‘hoc tempus tempöris’. excipiuntur ea, quibus verba adiacent e ha– 
bentia in paenultima syllaba : ‘ulcus ulceris ulcero’, ‘opus operis operor’, ‘la– 
tus lateris latero’, ‘viscus visceris viscero’, ex quo compositum '&quot;eviscero’. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in VI {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 

E quibusuna trahens haerentia viscere tela. 
et alia tamen paene omnia e habentia ante ‘ris in genetivo habent similiter 
huiuscemodi verba, ut ‘pondus ponderis pondero ponderas’, ‘sidus sideris 
sidero sideras’, unde compol|situm ‘considero’ et ‘degidero’, ‘munus mune– 
ris munero muneras’, ‘genus generis genero generas’, quae pro ὁ e ha– 

. 91 bent in paenultima syllaba. breviter igitur possumus colligere regulam et 

sic dicere: omnia neutra supra syllabam in ‘us’ desinentia, si habuerint 
verba in ‘ero’ exeuntia, per ‘eris’ faciunt genetivum, ut ‘pondus ponderis 
pondero ponderas’, ‘ulcus ulceris ulcero ulceras’, ‘latus lateris latero late– 
ras’, ‘holus holeris holero holeras’ – Gn. Mattius: 

Meos hortulos plus stercoro quam holero –;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>guungbooqqdczqhifkbdj5v441qof5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/307</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82511</id>
    <revision>
      <id>266574</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'alia vero ὁ habent paenultimam correptam, | nisi sint comparativa: &quot;tempus -   tempöris?, &quot;litus litöris?. excipitur &quot;virus”, quod quidam indeclinabile, qui-  dam secundae declinationis esse voluerunt secundum Lucretium, qui sic  protulit: ᾿&quot;  5 Liquit enim supera taetri vestigia viri.  idem:  Concoctosque suo contractas perdere viro.  &lt;vulgus” quoque excipitur, quod tam neutri quam masculini est generis et  secundum regulam masculini declina...</comment>
      <origin>266574</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1229" sha1="2bw9zaffu9ltukw6c625zdi7gweggky" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 89—92|275}}&lt;/noinclude&gt;alia vero ὁ habent paenultimam correptam, | nisi sint comparativa: &quot;tempus - 

tempöris?, &quot;litus litöris?. excipitur &quot;virus”, quod quidam indeclinabile, qui- 
dam secundae declinationis esse voluerunt secundum Lucretium, qui sic 
protulit: ᾿&quot; 
5 Liquit enim supera taetri vestigia viri. 
idem: 
Concoctosque suo contractas perdere viro. 
&lt;vulgus” quoque excipitur, quod tam neutri quam masculini est generis et 
secundum regulam masculini declinatur. similiter &quot;pus” non habet in usu 
to genetivum, ne, si &quot;puris” diceretur, esset quantum ad eandem scripturam 
dubitatio, utrum dativus esset &quot;pluralis a puro &quot;puris”, an genetivus sin- 
gularis ab eo quod est &quot;pus”, quod indeclinabile est. 
In &quot;ys? Graeca sunt tantummodo et tertiae declinationis. mutant enim XVIII 92 
og genetivi Graeci in is”, ut &quot;Phorcys Phorcyis?, &quot;Erinys Erinyis”, &quot;amphi- 
15 brachys amphibrachyis?, &quot;chlamys chlamydis?.. sed haec Graece quoque 
prolata inveniuntur. 
In &quot;aes? diphthongum duo inveniuntur: &quot;hic praes huius praedis?, &quot;hoc 
aes huius aeris”. 
In &quot;aus? desinentia feminina sunt et ablata s, addita &quot;dis? faciunt ge- 
20 Netivum, ut δος laus laudis?, δος fraus fraudis?.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2bw9zaffu9ltukw6c625zdi7gweggky</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266714</id>
      <parentid>266574</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266714</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1299" sha1="8e3qu8thn5fl6ebfglxdrqimb11vdj4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 89—92|275}}&lt;/noinclude&gt;alia vero ὁ habent paenultimam correptam, | nisi sint comparativa: ‘tempus – 

tempöris’, ‘litus litöris’. excipitur ‘virus’, quod quidam indeclinabile, qui– 
dam secundae declinationis esse voluerunt secundum Lucretium, qui sic 
protulit: ᾿&quot; 
5 Liquit enim supera taetri vestigia viri. 
idem: 
Concoctosque suo contractas perdere viro. 
&lt;vulgus’ quoque excipitur, quod tam neutri quam masculini est generis et 
secundum regulam masculini declinatur. similiter ‘pus’ non habet in usu 
to genetivum, ne, si ‘puris’ diceretur, esset quantum ad eandem scripturam 
dubitatio, utrum dativus esset ‘pluralis a puro ‘puris’, an genetivus sin– 
gularis ab eo quod est ‘pus’, quod indeclinabile est. 
In ‘ys’ Graeca sunt tantummodo et tertiae declinationis. mutant enim XVIII 92 
og genetivi Graeci in is’, ut ‘Phorcys Phorcyis’, ‘Erinys Erinyis’, ‘amphi– 
15 brachys amphibrachyis’, ‘chlamys chlamydis’.. sed haec Graece quoque 
prolata inveniuntur. 
In ‘aes’ diphthongum duo inveniuntur: ‘hic praes huius praedis’, ‘hoc 
aes huius aeris’. 
In ‘aus’ desinentia feminina sunt et ablata s, addita ‘dis’ faciunt ge– 
20 Netivum, ut δος laus laudis’, δος fraus fraudis’.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8e3qu8thn5fl6ebfglxdrqimb11vdj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/308</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82512</id>
    <revision>
      <id>266575</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'In 'eus” Graeca sunt et &quot;us? in i mutantia faciunt genetivum: &quot;hic Ty-  deus Tydei”. in huiuscemodi talmen terminatione quaedam inveniuntur mu-  tatione &quot;eus? diphthongi in &quot;es? longam prolata, ut || &quot;Aycåleus Achilles,  «Περσεύς Persés”, “Οὐλιξεύς Vlixes”, in quo Doris sequimur, qui pro Φυ-  λεύς Φύλης, pro Ὀρφεύς Ὄρφης et Ὄρφην dicunt, pro Τυδεύς Τύ- δ  öns. sic Antimachus in I Thebaidos:...'</comment>
      <origin>266575</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="pbz2i0sity7f377kjea8x9kwgn69qm8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|276|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In 'eus” Graeca sunt et &quot;us? in i mutantia faciunt genetivum: &quot;hic Ty- 
deus Tydei”. in huiuscemodi talmen terminatione quaedam inveniuntur mu- 
tatione &quot;eus? diphthongi in &quot;es? longam prolata, ut || &quot;Aycåleus Achilles, 
«Περσεύς Persés”, “Οὐλιξεύς Vlixes”, in quo Doris sequimur, qui pro Φυ- 
λεύς Φύλης, pro Ὀρφεύς Ὄρφης et Ὄρφην dicunt, pro Τυδεύς Τύ- δ 
öns. sic Antimachus in I Thebaidos: 

Τύδης τ Οἰνείδης, 
et vocativum in e productam: 
Τὸν καὶ φωνήσας προσέφης; Οἰνήϊε Τύδη, 
teste Herodiano, qui hoc ponit in I catholicorum. similiter Ibycus 10 
ὀνομακλυτὸν Ὄρφην&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pbz2i0sity7f377kjea8x9kwgn69qm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266715</id>
      <parentid>266575</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266715</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="823" sha1="d2aijhyhbsiiahdt8m3or4tychlx0bf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|276|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In 'eus’ Graeca sunt et ‘us’ in i mutantia faciunt genetivum: ‘hic Ty– 
deus Tydei’. in huiuscemodi talmen terminatione quaedam inveniuntur mu– 
tatione ‘eus’ diphthongi in ‘es’ longam prolata, ut || ‘Aycåleus Achilles, 
«Περσεύς Persés’, ‘Οὐλιξεύς Vlixes’, in quo Doris sequimur, qui pro Φυ– 
λεύς Φύλης, pro Ὀρφεύς Ὄρφης et Ὄρφην dicunt, pro Τυδεύς Τύ– δ 
öns. sic Antimachus in I {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 

Τύδης τ Οἰνείδης, 
et vocativum in e productam: 
Τὸν καὶ φωνήσας προσέφης; Οἰνήϊε Τύδη, 
teste Herodiano, qui hoc ponit in I catholicorum. similiter Ibycus 10 
ὀνομακλυτὸν Ὄρφην&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2aijhyhbsiiahdt8m3or4tychlx0bf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/309</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82513</id>
    <revision>
      <id>266576</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dixit. et quia Graeci ab huiuscemodi nominativis [id est quae &quot;eus? in &quot;és?   vertunt ] vocativum in e longam terminant: ὦ Τύδη,. ὦ Ὄρφη, ἴῃ eo  quoque casu aliquando illos sequuntur Latini: &quot;Achill&amp;, &quot;Pers&amp;. Ovi-  dius in XIII metamorphoseon:  δ Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille.  ab &quot;Vlixeus?” quoque nominativo proferunt in &quot;ei” genetivum - Horatius in  carminum libro I: -  Nec cursus duplices per mare Vlixei.  idem in I epist...'</comment>
      <origin>266576</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1096" sha1="73twnori098vgywpysa35autg7t355a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 92|277}}&lt;/noinclude&gt;dixit. et quia Graeci ab huiuscemodi nominativis [id est quae &quot;eus? in &quot;és? 

vertunt ] vocativum in e longam terminant: ὦ Τύδη,. ὦ Ὄρφη, ἴῃ eo 
quoque casu aliquando illos sequuntur Latini: &quot;Achill&amp;, &quot;Pers&amp;. Ovi- 
dius in XIII metamorphoseon: 
δ Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille. 
ab &quot;Vlixeus?” quoque nominativo proferunt in &quot;ei” genetivum - Horatius in 
carminum libro I: - 
Nec cursus duplices per mare Vlixei. 
idem in I epistularum: | 
10 Caerite cera 
Digni, remigium vitiosum Ithacensis Vlixei. 
Ovidius in XIII metamorphoseon: . 
Neritius Macareus, comes experientis Vlixei- 
et ab &quot;Achilleus? accusativum Graecum protulit Lucanus in X: 
15 famulumque tyranni 
Terribilem iusto transegit Achillea ferro. 
ex quo apparet, | Latinos quoque tam in &quot;eus” quam in &quot;es? haec nomina 
solitos esse proferre. econtra tamen in quibusdam &quot;es? productam ter- 
minantibus fecerunt Graeci poetae &quot;eus” pro 'es? proferentes: ”Avrigatevs 
20 pro ”Avvigarns, I'nevovevs pro Γηρυόνης, ”Adeevs pro ”Aems, ut 
Sappho:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>73twnori098vgywpysa35autg7t355a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266716</id>
      <parentid>266576</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266716</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1498" sha1="4c4qdc5ry0fas0h8zpcnalqycl9c4t6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 92|277}}&lt;/noinclude&gt;dixit. et quia Graeci ab huiuscemodi nominativis [id est quae ‘eus’ in ‘és’ 

vertunt ] vocativum in e longam terminant: ὦ Τύδη,. ὦ Ὄρφη, ἴῃ eo 
quoque casu aliquando illos sequuntur Latini: ‘Achill&amp;, ‘Pers&amp;. Ovi– 
dius in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
δ Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille. 
ab ‘Vlixeus’’ quoque nominativo proferunt in ‘ei’ genetivum – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in 
{{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt; libro I: – 
Nec cursus duplices per mare Vlixei. 
idem in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: | 
10 Caerite cera 
Digni, remigium vitiosum Ithacensis Vlixei. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: . 
Neritius Macareus, comes experientis Vlixei– 
et ab ‘Achilleus’ accusativum Graecum protulit {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in X: 
15 famulumque tyranni 
Terribilem iusto transegit Achillea ferro. 
ex quo apparet, | Latinos quoque tam in ‘eus’ quam in ‘es’ haec nomina 
solitos esse proferre. econtra tamen in quibusdam ‘es’ productam ter– 
minantibus fecerunt Graeci poetae ‘eus’ pro 'es’ proferentes: ’Avrigatevs 
20 pro ’Avvigarns, I'nevovevs pro Γηρυόνης, ’Adeevs pro ’Aems, ut 
Sappho:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4c4qdc5ry0fas0h8zpcnalqycl9c4t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/310</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82514</id>
    <revision>
      <id>266577</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''O δ᾽ ”Aoevs φαῖσί κενάφαιστον ἄγην pla.  93 In x desinentia, si ἃ verbis sint in &quot;go” desinentibus, ablata x, addita   tgis? faciunt genetivum, ut &quot;grego grex gregis” - Statius in I Achil-  leidos:   Qualiter Idaliae volucres, ubi mollia frangunt 5   Nubila, iam longum caeloque domoque gregatae -,  tremigo remex remigis”, &quot;lego lex legis?, &quot;rego rex regis?, &quot;coniungo con-  junx coniugis?, quod etiam in genetivo differentiae c...'</comment>
      <origin>266577</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1374" sha1="mtufcfennca08vnmbm4hbz5z9eyarnh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|278|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;'O δ᾽ ”Aoevs φαῖσί κενάφαιστον ἄγην pla. 
93 In x desinentia, si ἃ verbis sint in &quot;go” desinentibus, ablata x, addita 

tgis? faciunt genetivum, ut &quot;grego grex gregis” - Statius in I Achil- 
leidos: 

Qualiter Idaliae volucres, ubi mollia frangunt 5 

Nubila, iam longum caeloque domoque gregatae -, 
tremigo remex remigis”, &quot;lego lex legis?, &quot;rego rex regis?, &quot;coniungo con- 
junx coniugis?, quod etiam in genetivo differentiae causa ἢ amittit, ne, si 
coniungis” dicamus, verbum putetur. nec mirum: Graecos enim in ompi- 
bus fere imitati Latini in hac quoque regula sequuntur. apud illos enim 10 
si in Xx desinentia nomina habeant verba cum g, nominum quoque genet- 
vus per g declinatur, λέγω “έλεξ Aékeyosg , unde &quot;frux” etiam &quot;frugis” 
facit genetivum, quia ἀπὸ τοῦ ᾿φρύγω᾽ Graeco verbo nascitur. - Ennius 
in XVI annali: 

Si luci, si nox, si mox, si iam data sit frux. 13 
idem in VIIII pro “τυρὶ homo? &quot;frux” ponit, quod est adiectivum : 

Sed quid ego haec memoro? dictum factumque facit 

frux. 
id est τυρὶ homo”. - 
Alia vero omnia Latina ablata x, addita &quot;cis? proferunt genetivum, ut 20 

efallax fallacis?, &quot;lux lucis?, &quot;vox vocis”, &quot;nex | necis?. Cicero pro Milone: 
insidiatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mtufcfennca08vnmbm4hbz5z9eyarnh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266717</id>
      <parentid>266577</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1514" sha1="3xj5lbnbkojqaysxccozjvm4560zrxg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|278|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;'O δ᾽ ’Aoevs φαῖσί κενάφαιστον ἄγην pla. 
93 In x desinentia, si ἃ verbis sint in ‘go’ desinentibus, ablata x, addita 

tgis’ faciunt genetivum, ut ‘grego grex gregis’ – {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in I Achil– 
leidos: 

Qualiter Idaliae volucres, ubi mollia frangunt 5 

Nubila, iam longum caeloque domoque gregatae –, 
tremigo remex remigis’, ‘lego lex legis’, ‘rego rex regis’, ‘coniungo con– 
junx coniugis’, quod etiam in genetivo differentiae causa ἢ amittit, ne, si 
coniungis’ dicamus, verbum putetur. nec mirum: Graecos enim in ompi– 
bus fere imitati Latini in hac quoque regula sequuntur. apud illos enim 10 
si in Xx desinentia nomina habeant verba cum g, nominum quoque genet– 
vus per g declinatur, λέγω ‘έλεξ Aékeyosg , unde ‘frux’ etiam ‘frugis’ 
facit genetivum, quia ἀπὸ τοῦ ᾿φρύγω᾽ Graeco verbo nascitur. – {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} 
in XVI annali: 

Si luci, si nox, si mox, si iam data sit frux. 13 
idem in VIIII pro ‘τυρὶ homo’ ‘frux’ ponit, quod est adiectivum : 

Sed quid ego haec memoro’ dictum factumque facit 

frux. 
id est τυρὶ homo’. – 
Alia vero omnia Latina ablata x, addita ‘cis’ proferunt genetivum, ut 20 

efallax fallacis’, ‘lux lucis’, ‘vox vocis’, ‘nex | necis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Milone: 
insidiatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3xj5lbnbkojqaysxccozjvm4560zrxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/311</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82515</id>
    <revision>
      <id>266578</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nota tamen, quod, si e habeant correptam ante x positam, si non sint mo-   nosyllaba vel ab illis composita, mutant e in i correptam per ohliquos ca-  sus, ut &quot;apäöx apicis”, &quot;vertöx verticis”, &quot;remäöx remigis”. similiter in &quot;ix? 94  desinentia masculina tantum Latina corripiunt i paenultimam in obliquis, ut   5 &quot;hic fornix fornicis?, &quot;calix calicis”, &quot;varix varicis?. barbara quoque in x  magis corripiunt paenultimam: &quot;Volux Volöcis?, &quot;Pharna...</comment>
      <origin>266578</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1379" sha1="ggkvu10qb0bl92vgehq1p07labj87r8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 92—94|279}}&lt;/noinclude&gt;nota tamen, quod, si e habeant correptam ante x positam, si non sint mo- 

nosyllaba vel ab illis composita, mutant e in i correptam per ohliquos ca- 
sus, ut &quot;apäöx apicis”, &quot;vertöx verticis”, &quot;remäöx remigis”. similiter in &quot;ix? 94 
desinentia masculina tantum Latina corripiunt i paenultimam in obliquis, ut 

5 &quot;hic fornix fornicis?, &quot;calix calicis”, &quot;varix varicis?. barbara quoque in x 
magis corripiunt paenultimam: &quot;Volux Volöcis?, &quot;Pharnax Pharnäcis”. Lu- 
canus in II: | 

Tigranemque meum; nec Pharnacis arma relinquas. 

alia vero in x desinentia omnia per obliquos casus longam habent paenulti- 

10 mam natura vel positione, exceptis &quot;grex grögis”, &quot;crux cräcis”, &quot;fax fäcis”, 
'nux näcis?, &quot;pix picis”, &quot;dux döcis?, &quot;trux träcis”, &quot;coniunx coniägis”, ᾿88- 
lix sallcis?. excipiuntur ea quoque, quae nec g nec ὁ habent ante &quot;is? in 
genetivo: &quot;nix nivis? - antiqui tamen etiam &quot;ninguis? dicebant, unde Apu- 
leius in I Hermagorae: aspera hiems erat, omnia ningue ca- 

is nebant -, &quot;supellex supellectilis? - vetustissimi tamen etiam &quot;haec supel- 
lectilis” nominativum proferebant. Cato adversum Tiberium Sem- 
pronium Longum: si posset auctio fieri de artibus tuis, 
quasi supellectilis solet -, &quot;senex senis”, quamvis Plautus geneti- 
vum eius &quot;senecis? protulit in cistellaria:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggkvu10qb0bl92vgehq1p07labj87r8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266718</id>
      <parentid>266578</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266718</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="tfkr9aqdi2hcshhy3tjjh6n2wpqb05y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 92—94|279}}&lt;/noinclude&gt;nota tamen, quod, si e habeant correptam ante x positam, si non sint mo– 

nosyllaba vel ab illis composita, mutant e in i correptam per ohliquos ca– 
sus, ut ‘apäöx apicis’, ‘vertöx verticis’, ‘remäöx remigis’. similiter in ‘ix’ 94 
desinentia masculina tantum Latina corripiunt i paenultimam in obliquis, ut 

5 ‘hic fornix fornicis’, ‘calix calicis’, ‘varix varicis’. barbara quoque in x 
magis corripiunt paenultimam: ‘Volux Volöcis’, ‘Pharnax Pharnäcis’. Lu– 
canus in II: | 

Tigranemque meum; nec Pharnacis arma relinquas. 

alia vero in x desinentia omnia per obliquos casus longam habent paenulti– 

10 mam natura vel positione, exceptis ‘grex grögis’, ‘crux cräcis’, ‘fax fäcis’, 
'nux näcis’, ‘pix picis’, ‘dux döcis’, ‘trux träcis’, ‘coniunx coniägis’, ᾿88– 
lix sallcis’. excipiuntur ea quoque, quae nec g nec ὁ habent ante ‘is’ in 
genetivo: ‘nix nivis’ – antiqui tamen etiam ‘ninguis’ dicebant, unde Apu– 
leius in I Hermagorae: aspera hiems erat, omnia ningue ca– 

is nebant –, ‘supellex supellectilis’ – vetustissimi tamen etiam ‘haec supel– 
lectilis’ nominativum proferebant. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} adversum Tiberium Sem– 
pronium Longum: si posset auctio fieri de artibus tuis, 
quasi supellectilis solet –, ‘senex senis’, quamvis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} geneti– 
vum eius ‘senecis’ protulit in cistellaria:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tfkr9aqdi2hcshhy3tjjh6n2wpqb05y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/312</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82516</id>
    <revision>
      <id>266579</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'datores   tBellissimi vos negotioli senecis soletis esse.   ἐμοχ᾽ quo|que “00 15 secundum Graecos, qui νύξ νυκτός declinant. Graeca  enim eiusdem terminationis illam servant in genetivo ante “15 consonantlem,  quam in Graeca declinatione ante og habuerunt, ut &quot;Dalwö Φαίακος  Phaeax Phaeal||cis”, ᾿Σφίγξ Σφιγγός Sphinx Sphingis?, “ὄνυξ ὄνυχος onyx  onychis” [genus est lapidis]. composita simplicium decli...'</comment>
      <origin>266579</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1355" sha1="koenunnjwh6f1f1qbteo9rstyk40fa1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|280|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;datores 

tBellissimi vos negotioli senecis soletis esse. 

ἐμοχ᾽ quo|que “00 15 secundum Graecos, qui νύξ νυκτός declinant. Graeca 
enim eiusdem terminationis illam servant in genetivo ante “15 consonantlem, 
quam in Graeca declinatione ante og habuerunt, ut &quot;Dalwö Φαίακος 
Phaeax Phaeal||cis”, ᾿Σφίγξ Σφιγγός Sphinx Sphingis?, “ὄνυξ ὄνυχος onyx 
onychis” [genus est lapidis]. composita simplicium declinationem sequun- 
tur: &quot;pernox pernoctis”, &quot;exlex exlegis?. Cicero pro Cluentio::' non 
quod illi aut exlegem esse Sullam arbitrantur. 

In 'bs' vel 'ms? vel &quot;ps? desinentia interposita i faciunt genetivum, 
ut &quot;urbs urbis”, &quot;hiems hiemis”, &quot;inops inopis”. notandum hic quoque, 
quod, si 6 ante &quot;ps? vel &quot;bs? sit et non sint monosyllaba, mutatnr e in i, 
ut &quot;princeps principis”, &quot;municeps municipis?, &quot;caelebs caelibis?. a capite 
solum composita ablata 5 et mutata e in i et addita &quot;itis” faciunt geneti- 
vum, ut &quot;anceps ancipitis”, &quot;praeceps praecipitis”, &quot;biceps bicipitis?. &lt;anti- 
qui tamen &quot;ancipes?” et &quot;praecipes? et &quot;bicipes? proferebant in nominativo, 
et sic secundum analogiam sequebatur genetivus &quot;ancipes ancipitis”, ut &quot;sos- 
pes sospiti?. Plautus in commorientibus: 

saliam in puteum praecipes. 
idem in rudente:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>koenunnjwh6f1f1qbteo9rstyk40fa1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266719</id>
      <parentid>266579</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266719</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1545" sha1="d6gh6dirte1nbu8vxe2t3p8gbbmecpa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|280|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;datores 

tBellissimi vos negotioli senecis soletis esse. 

ἐμοχ᾽ quo|que ‘00 15 secundum Graecos, qui νύξ νυκτός declinant. Graeca 
enim eiusdem terminationis illam servant in genetivo ante ‘15 consonantlem, 
quam in Graeca declinatione ante og habuerunt, ut ‘Dalwö Φαίακος 
Phaeax Phaeal||cis’, ᾿Σφίγξ Σφιγγός Sphinx Sphingis’, ‘ὄνυξ ὄνυχος onyx 
onychis’ [genus est lapidis]. composita simplicium declinationem sequun– 
tur: ‘pernox pernoctis’, ‘exlex exlegis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Cluentio::' non 
quod illi aut exlegem esse Sullam arbitrantur. 

In 'bs' vel 'ms’ vel ‘ps’ desinentia interposita i faciunt genetivum, 
ut ‘urbs urbis’, ‘hiems hiemis’, ‘inops inopis’. notandum hic quoque, 
quod, si 6 ante ‘ps’ vel ‘bs’ sit et non sint monosyllaba, mutatnr e in i, 
ut ‘princeps principis’, ‘municeps municipis’, ‘caelebs caelibis’. a capite 
solum composita ablata 5 et mutata e in i et addita ‘itis’ faciunt geneti– 
vum, ut ‘anceps ancipitis’, ‘praeceps praecipitis’, ‘biceps bicipitis’. &lt;anti– 
qui tamen ‘ancipes’’ et ‘praecipes’ et ‘bicipes’ proferebant in nominativo, 
et sic secundum analogiam sequebatur genetivus ‘ancipes ancipitis’, ut ‘sos– 
pes sospiti’. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in commorientibus: 

saliam in puteum praecipes. 
idem in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d6gh6dirte1nbu8vxe2t3p8gbbmecpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/313</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82517</id>
    <revision>
      <id>266580</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Post altrinsecus est securicula ancipes, itidem aurea.   idem tamen vetustissimi etiam &quot;praecipis” genetivum, qui a nominativo  &quot;praeceps?” est, secundum analogiam nominativi protulerunt. Laevius in  lone: |   Seque Jin alta maria praecipem impos, aegra sanitatis   Herois.  Ennius in XV annali:   Obcumbunt multi letum ferroque lapique   Aut intra muros aut extra praecipe casu.   In ns? vel &quot;rs? vel &quot;Is? desinentia ablata s, addita &quot;tis? profe...</comment>
      <origin>266580</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1084" sha1="8gkqf6nu1s0a8rz02bl148z5zllygif" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 94—96|281}}&lt;/noinclude&gt;Post altrinsecus est securicula ancipes, itidem aurea. 

idem tamen vetustissimi etiam &quot;praecipis” genetivum, qui a nominativo 
&quot;praeceps?” est, secundum analogiam nominativi protulerunt. Laevius in 
lone: | 

Seque Jin alta maria praecipem impos, aegra sanitatis 

Herois. 
Ennius in XV annali: 

Obcumbunt multi letum ferroque lapique 

Aut intra muros aut extra praecipe casu. 

In ns? vel &quot;rs? vel &quot;Is? desinentia ablata s, addita &quot;tis? proferunt ge- 
netivum, ut &quot;mons montis”, &quot;sapiens sapientis?, &quot;cohors cohorl|tis”, &quot;ars ar- 
tis”, &quot;pars partis, &quot;haec puls pultis?. excipiuntur duo differentiae causa: 
&lt;frons frondis?, quando de arborum foliis loquimur - nam &quot;frons frontis? ad 
capitis partem pertinet -, et &quot;lens lendis” animal - nam &quot;lens lentis? legumen 
est - et &quot;glans glandis?. sic Ovidius in XIII metamorphoseon: 

ut lata plumbea funda 

Missa solet medio glans intabescere caelo. 
similiter Lucretius protulit et Livius in XXVII: et est non simplicis 
habenae, ut Balearica aliarumque gentium funda, sed triplex&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8gkqf6nu1s0a8rz02bl148z5zllygif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266720</id>
      <parentid>266580</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266720</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1314" sha1="9x2qoc7jrofnozsjytd8dn7evuxgxs3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VI 94—96|281}}&lt;/noinclude&gt;Post altrinsecus est securicula ancipes, itidem aurea. 

idem tamen vetustissimi etiam ‘praecipis’ genetivum, qui a nominativo 
&quot;praeceps’’ est, secundum analogiam nominativi protulerunt. Laevius in 
lone: | 

Seque Jin alta maria praecipem impos, aegra sanitatis 

Herois. 
{{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in XV annali: 

Obcumbunt multi letum ferroque lapique 

Aut intra muros aut extra praecipe casu. 

In ns’ vel ‘rs’ vel ‘Is’ desinentia ablata s, addita ‘tis’ proferunt ge– 
netivum, ut ‘mons montis’, ‘sapiens sapientis’, ‘cohors cohorl|tis’, ‘ars ar– 
tis’, ‘pars partis, ‘haec puls pultis’. excipiuntur duo differentiae causa: 
&lt;frons frondis’, quando de arborum foliis loquimur – nam ‘frons frontis’ ad 
capitis partem pertinet –, et ‘lens lendis’ animal – nam ‘lens lentis’ legumen 
est – et ‘glans glandis’. sic {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 

ut lata plumbea funda 

Missa solet medio glans intabescere caelo. 
similiter {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} protulit et {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} in XXVII: et est non simplicis 
habenae, ut Balearica aliarumque gentium funda, sed triplex&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9x2qoc7jrofnozsjytd8dn7evuxgxs3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/314</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82518</id>
    <revision>
      <id>266581</id>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur  in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa  excutiatur. nam quod apud Virgilium in 111} georgicon invenitur,  &quot;glandis”, in dubium venit, utrum nominativus sit an figurate genetivus:   | Nec de concussa tantum pluit ilice glan dis; 5  potest enim '&quot;tantum glandis? intellegi τοσοῦτον βαλάνου, ut &quot;hoc regni”  οἱ &quot;tantum lucri”. ἃ pendendo quoque compositum '&quot;lib...'</comment>
      <origin>266581</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="efzm56owsuso57h1brsgy51oc9ks2j7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|282 PRISCIANI INST. LIBER VI 96}}&lt;/noinclude&gt;scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur 
in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa 
excutiatur. nam quod apud Virgilium in 111} georgicon invenitur, 
&quot;glandis”, in dubium venit, utrum nominativus sit an figurate genetivus: 

| Nec de concussa tantum pluit ilice glan dis; 5 
potest enim '&quot;tantum glandis? intellegi τοσοῦτον βαλάνου, ut &quot;hoc regni” 
οἱ &quot;tantum lucri”. ἃ pendendo quoque compositum '&quot;libripens libripendis?. 
Gaius in 1 institutorum: adhibitis non minus quinque testi- 
bus, item libripende. in eodem: qui libram aeneam teneat, 
qui appellatur libripens. ἃ corde quoque composita ablata s, ad- ιὸ 
dita &quot;dis? faciunt genetivum, ut &quot;vecors vecordis?, &quot;discors discordis?, &quot;con- 
cors concordis&gt;. antiquissimi tamen solebant genetivo similem proferre in 
his nominativum. Caecilius in Cratino: 

Modo fit obsequens, hilarus, comis, 

Communis, concordis, dum id quod petit potitur. 13 
Pomponiuns in satura: 
| Blanda, fallax, superba, inpotens, 

Discordis.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>efzm56owsuso57h1brsgy51oc9ks2j7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266582</id>
      <parentid>266581</parentid>
      <timestamp>2026-05-19T21:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266582</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="rc69199httznsio62jdfl9c6un9az9j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|282|PRISCIANI INST. LIBER VI 96}}&lt;/noinclude&gt;scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur 
in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa 
excutiatur. nam quod apud Virgilium in 111} georgicon invenitur, 
&quot;glandis”, in dubium venit, utrum nominativus sit an figurate genetivus: 

| Nec de concussa tantum pluit ilice glan dis; 5 
potest enim '&quot;tantum glandis? intellegi τοσοῦτον βαλάνου, ut &quot;hoc regni” 
οἱ &quot;tantum lucri”. ἃ pendendo quoque compositum '&quot;libripens libripendis?. 
Gaius in 1 institutorum: adhibitis non minus quinque testi- 
bus, item libripende. in eodem: qui libram aeneam teneat, 
qui appellatur libripens. ἃ corde quoque composita ablata s, ad- ιὸ 
dita &quot;dis? faciunt genetivum, ut &quot;vecors vecordis?, &quot;discors discordis?, &quot;con- 
cors concordis&gt;. antiquissimi tamen solebant genetivo similem proferre in 
his nominativum. Caecilius in Cratino: 

Modo fit obsequens, hilarus, comis, 

Communis, concordis, dum id quod petit potitur. 13 
Pomponiuns in satura: 
| Blanda, fallax, superba, inpotens, 

Discordis.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rc69199httznsio62jdfl9c6un9az9j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266721</id>
      <parentid>266582</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266721</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1208" sha1="jre97obghe7si6xjd72823xudh3s9b1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|282|PRISCIANI INST. LIBER VI 96}}&lt;/noinclude&gt;scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur 
in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa 
excutiatur. nam quod apud Virgilium in 111} {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt; invenitur, 
&quot;glandis’, in dubium venit, utrum nominativus sit an figurate genetivus: 

| Nec de concussa tantum pluit ilice glan dis; 5 
potest enim '&quot;tantum glandis’ intellegi τοσοῦτον βαλάνου, ut ‘hoc regni’ 
οἱ ‘tantum lucri’. ἃ pendendo quoque compositum '&quot;libripens libripendis’. 
Gaius in 1 institutorum: adhibitis non minus quinque testi– 
bus, item libripende. in eodem: qui libram aeneam teneat, 
qui appellatur libripens. ἃ corde quoque composita ablata s, ad– ιὸ 
dita ‘dis’ faciunt genetivum, ut ‘vecors vecordis’, ‘discors discordis’, ‘con– 
cors concordis&gt;. antiquissimi tamen solebant genetivo similem proferre in 
his nominativum. {{spatium|{{wl|Q350781|Caecilius}}}} in Cratino: 

Modo fit obsequens, hilarus, comis, 

Communis, concordis, dum id quod petit potitur. 13 
Pomponiuns in satura: 
| Blanda, fallax, superba, inpotens, 

Discordis.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jre97obghe7si6xjd72823xudh3s9b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Liber:Polygamia Triumphatrix.pdf/styles.css</title>
    <ns>106</ns>
    <id>82519</id>
    <revision>
      <id>266584</id>
      <timestamp>2026-05-20T04:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam instituit, scribens '.ph-header { 	text-align: center; 	font-size: 140%; 	font-weight: bold; 	margin-top: 2.0em; 	margin-bottom: 2.0em; 	letter-spacing: 0.05em; }'</comment>
      <origin>266584</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="141" sha1="gy14alfoxfofnx7btvo8v0w7vvps0bg" xml:space="preserve">.ph-header {
	text-align: center;
	font-size: 140%;
	font-weight: bold;
	margin-top: 2.0em;
	margin-bottom: 2.0em;
	letter-spacing: 0.05em;
}</text>
      <sha1>gy14alfoxfofnx7btvo8v0w7vvps0bg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266585</id>
      <parentid>266584</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <origin>266585</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="143" sha1="7ov9l0ad1dzyvitezjyc3iodo9y0m1z" xml:space="preserve">.wst-heading {
	text-align: center;
	font-size: 140%;
	font-weight: bold;
	margin-top: 2.0em;
	margin-bottom: 2.0em;
	letter-spacing: 0.05em;
}</text>
      <sha1>7ov9l0ad1dzyvitezjyc3iodo9y0m1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266586</id>
      <parentid>266585</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T04:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Erblanchard57</username>
        <id>30712</id>
      </contributor>
      <comment>Paginam vacuavit</comment>
      <origin>266586</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/318</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82520</id>
    <revision>
      <id>266588</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&lt;Scipladam? dixit, non &quot;Scipiaden”?; cuius nominativus in &quot;es? desinit se-  cundum formam patronymicorum, quae est Graeca &quot;hic Scipiades”, quam-  vis antiqui huiuscemodi quoque nominum, id est in &quot;as? vel in &quot;es? terminan-  tium primae declinationis, nominativos etiam in a finiebant, ut est &quot;Geta”,  &lt;Sosia?, &quot;Byrria?, &quot;Chaerea?, &quot;Marsya? ; similiter &quot;poeta?, &quot;sophista?, &quot;Scytha”.  Terentius:   Poeta cum prilmum animum ad scribendum appulit....</comment>
      <origin>266588</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1061" sha1="aximeweo4mx15brbn87sqkmtqs3hzer" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|286|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;Scipladam? dixit, non &quot;Scipiaden”?; cuius nominativus in &quot;es? desinit se- 
cundum formam patronymicorum, quae est Graeca &quot;hic Scipiades”, quam- 
vis antiqui huiuscemodi quoque nominum, id est in &quot;as? vel in &quot;es? terminan- 
tium primae declinationis, nominativos etiam in a finiebant, ut est &quot;Geta”, 
&lt;Sosia?, &quot;Byrria?, &quot;Chaerea?, &quot;Marsya? ; similiter &quot;poeta?, &quot;sophista?, &quot;Scytha”. 
Terentius: 

Poeta cum prilmum animum ad scribendum appulit. 
Lucanus: - 

et iunceto Sarmata velox 

Pannonio. 

Terentius in adelphis: 
, Geta autem hic non adest. 
in eodem: 
hic Geta 

Praeterea, ut captus est servorum, non malus 

Neque iners. 
idem in Andria: 

aut tu aut hic Byrria. 
idem in eunucho: 
hic Chaerea. - 

Qui Chaerea? 
Iuvenalis in III: 

Occurris-fronte obducta ceu Marsya victus. 
5 oportet tamen scire, quod in femininis a terminantibus Graecis, etiam si 

producta sit apud illos a finalis, plerumque corripiunt eam Latini: omnis 25 

enim nominativus Latinus a terminalem corripit. est tamen quando ser-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aximeweo4mx15brbn87sqkmtqs3hzer</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266722</id>
      <parentid>266588</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266722</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="pqpfwmvqpw0lkc3lmaxavyzq799ixyl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|286|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;Scipladam’ dixit, non ‘Scipiaden’’; cuius nominativus in ‘es’ desinit se– 
cundum formam patronymicorum, quae est Graeca ‘hic Scipiades’, quam– 
vis antiqui huiuscemodi quoque nominum, id est in ‘as’ vel in ‘es’ terminan– 
tium primae declinationis, nominativos etiam in a finiebant, ut est ‘Geta’, 
&lt;Sosia’, ‘Byrria’, ‘Chaerea’, ‘Marsya’ ; similiter ‘poeta’, ‘sophista’, ‘Scytha’. 
{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}}: 

Poeta cum prilmum animum ad scribendum appulit. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}}: – 

et iunceto Sarmata velox 

Pannonio. 

{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in adelphis: 
, Geta autem hic non adest. 
in eodem: 
hic Geta 

Praeterea, ut captus est servorum, non malus 

Neque iners. 
idem in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 

aut tu aut hic Byrria. 
idem in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I]]&lt;/ref&gt;: 
hic Chaerea. – 

Qui Chaerea’ 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 

Occurris–fronte obducta ceu Marsya victus. 
5 oportet tamen scire, quod in femininis a terminantibus Graecis, etiam si 

producta sit apud illos a finalis, plerumque corripiunt eam Latini: omnis 25 

enim nominativus Latinus a terminalem corripit. est tamen quando ser–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqpfwmvqpw0lkc3lmaxavyzq799ixyl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/319</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82521</id>
    <revision>
      <id>266589</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vant eam productam, sed raro. ergo quando corripiunt eam secundum  Romanam consuetudinem, accentu quoque Latino pronuntiatur, ut in his:  &quot;Itåliä, Phrygiä, Lydiä, Syriå, Trörä”: haec enim antepaenultimam habent  acutam, quia ἃ finalem corripiunt, quamvis apud Graecos sit producta.  sHoratius in I carminum:  Lydiäå, dic, per ||omnes  vocativum, qui similis est in hac terminatione nominativo, corripit: est  ' enim choriambus et bacchius, ex quo...</comment>
      <origin>266589</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1320" sha1="jnzpue0rcyv5mfa3d8oc9ea1dnb0brg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 4—6|287}}&lt;/noinclude&gt;vant eam productam, sed raro. ergo quando corripiunt eam secundum 
Romanam consuetudinem, accentu quoque Latino pronuntiatur, ut in his: 
&quot;Itåliä, Phrygiä, Lydiä, Syriå, Trörä”: haec enim antepaenultimam habent 
acutam, quia ἃ finalem corripiunt, quamvis apud Graecos sit producta. 
sHoratius in I carminum: 
Lydiäå, dic, per ||omnes 
vocativum, qui similis est in hac terminatione nominativo, corripit: est 
' enim choriambus et bacchius, ex quo ostenditur correpta in nominativo 
quoque &quot;Lydia? finalis ἃ Virgilius in V: 
10 Trojä Criniso conceptum flumine mater 
Quem genuit. , 
apud Statium vero &quot;Nemeä”, quia servavit a productam, accenttm quoque 
Graecum servavit, id est paenultiman acutam, in V Thebaidos: 
Nec facilis Neméa latas evolvere vires. 
15 accusalivum | quoque Graecum in femininis invenimus ἃ poetis proferri, sed 
raro. idem Statius in VII: 
Namque ferunt raptam patriis Aeginäån ab undis. 

DE VOCATIVO CASV PRIMAE DECLINATIONIS. 
Vocativus casus primae declinationis in a correptam effertur, ut &quot;poetä, 
20 Mus”, nisi sit Graecum οἱ apud Graecos producens ἃ servet eandem etiam 
apud nos productam, ut &quot;Aene&amp;. Virgilius in X: 
vigilasne deum gens, 
Aenecaä? vigila. 
est tamen quando in &quot;es? productam terminantium Graecorum vocativus in&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jnzpue0rcyv5mfa3d8oc9ea1dnb0brg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266723</id>
      <parentid>266589</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266723</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1548" sha1="kcb5rtec8eq266ci9qxp7e13a0ipxz8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 4—6|287}}&lt;/noinclude&gt;vant eam productam, sed raro. ergo quando corripiunt eam secundum 
Romanam consuetudinem, accentu quoque Latino pronuntiatur, ut in his: 
&quot;Itåliä, Phrygiä, Lydiä, Syriå, Trörä’: haec enim antepaenultimam habent 
acutam, quia ἃ finalem corripiunt, quamvis apud Graecos sit producta. 
s{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 
Lydiäå, dic, per ||omnes 
vocativum, qui similis est in hac terminatione nominativo, corripit: est 
' enim choriambus et bacchius, ex quo ostenditur correpta in nominativo 
quoque ‘Lydia’ finalis ἃ {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in V: 
10 Trojä Criniso conceptum flumine mater 
Quem genuit. , 
apud Statium vero ‘Nemeä’, quia servavit a productam, accenttm quoque 
Graecum servavit, id est paenultiman acutam, in V {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
Nec facilis Neméa latas evolvere vires. 
15 accusalivum | quoque Graecum in femininis invenimus ἃ poetis proferri, sed 
raro. idem {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in VII: 
Namque ferunt raptam patriis Aeginäån ab undis. 

DE VOCATIVO CASV PRIMAE DECLINATIONIS. 
Vocativus casus primae declinationis in a correptam effertur, ut ‘poetä, 
20 Mus’, nisi sit Graecum οἱ apud Graecos producens ἃ servet eandem etiam 
apud nos productam, ut ‘Aene&amp;. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in X: 
vigilasne deum gens, 
Aenecaä’ vigila. 
est tamen quando in ‘es’ productam terminantium Graecorum vocativus in&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kcb5rtec8eq266ci9qxp7e13a0ipxz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/320</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82522</id>
    <revision>
      <id>266590</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'e longam exit secundum Graecos vel communiter vel poetice, ut &quot;Achat&amp;,   &quot;Anchise, ῬοΙ6᾽, &quot;Laertiad&amp;. Virgilius in I:  quis iam locus, inquit, Achateé?  idem in III: .   Coniugio, Anchisé, Veneris dignate superbo. 5  idem in V:  tua clara, Polité,  Progenies.  Horatius in II sermonum:  Ο Laertiadeé, quidquid dicam, aut erit aut non. 10   Virgilius in VIII:  Sit satis, Aenidé, telis inpune Numanum  Oppetiisse tuis.  nec solum in his, quae sunt...</comment>
      <origin>266590</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="5bto3e62i83qcib5kdmn1hm4n0tlg0e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|288|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;e longam exit secundum Graecos vel communiter vel poetice, ut &quot;Achat&amp;, 

&quot;Anchise, ῬοΙ6᾽, &quot;Laertiad&amp;. Virgilius in I: 
quis iam locus, inquit, Achateé? 
idem in III: . 

Coniugio, Anchisé, Veneris dignate superbo. 5 
idem in V: 
tua clara, Polité, 
Progenies. 
Horatius in II sermonum: 
Ο Laertiadeé, quidquid dicam, aut erit aut non. 10 

Virgilius in VIII: 
Sit satis, Aenidé, telis inpune Numanum 
Oppetiisse tuis. 
nec solum in his, quae sunt primae, sed etiam in illis, quae tertiae, id 
est in omnibus Graecis “057 producta finitis, similiter invenis vocativum in 15 
e productam froferri, ut &quot;Chremé”, 'Laché”, 'Achille? - Terentius in 
Andria: 
Immo ita volo itaque postulo ut fiat, Chreme. 
idem in eadem: 
o Chrem e, 20 
Pietatem gnatil nonne te miseret mei? 
idem in hecyra: 
A Myrrhina haec sunt mea uxore exorta omnia. - 
Mutlatio test. . ea nos perturbat, Lache.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5bto3e62i83qcib5kdmn1hm4n0tlg0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266724</id>
      <parentid>266590</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266724</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="l5mn423yd233p72wtchene7s5codok2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|288|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;e longam exit secundum Graecos vel communiter vel poetice, ut ‘Achat&amp;, 

&quot;Anchise, ῬοΙ6᾽, ‘Laertiad&amp;. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 
quis iam locus, inquit, Achateé’ 
idem in III: . 

Coniugio, Anchisé, Veneris dignate superbo. 5 
idem in V: 
tua clara, Polité, 
Progenies. 
{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 
Ο Laertiadeé, quidquid dicam, aut erit aut non. 10 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 
Sit satis, Aenidé, telis inpune Numanum 
Oppetiisse tuis. 
nec solum in his, quae sunt primae, sed etiam in illis, quae tertiae, id 
est in omnibus Graecis ‘057 producta finitis, similiter invenis vocativum in 15 
e productam froferri, ut ‘Chremé’, 'Laché’, 'Achille’ – {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in 
{{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 
Immo ita volo itaque postulo ut fiat, Chreme. 
idem in eadem: 
o Chrem e, 20 
Pietatem gnatil nonne te miseret mei’ 
idem in hecyra: 
A Myrrhina haec sunt mea uxore exorta omnia. – 
Mutlatio test. . ea nos perturbat, Lache.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5mn423yd233p72wtchene7s5codok2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/321</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82523</id>
    <revision>
      <id>266591</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:08:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Ovidius in XIII metamorpholseon:  Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille.  idem in ΧἼΠ:  Armiger ille tui fuerat genitoris, Achille-..  5 nec mirum, cum Graecorum || quoque poetae similiter inveniantur protulisse  vocativos in supra dicta terminatione. νακρέων᾽&quot;  Ἤλιε καλλιλαμπέτη  posuit pro καλλιλαμπέτα, Ἱππῶνα ξ᾿  Εὔηϑες κριτή  10 pro “πριτα᾽, οἱ Apollonius Argonauticorum in II...'</comment>
      <origin>266591</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="756" sha1="jy4ih2xpscmpcdistajbp81oubug5d8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 6—7|289}}&lt;/noinclude&gt;Ovidius in XIII metamorpholseon: 
Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille. 
idem in ΧἼΠ: 
Armiger ille tui fuerat genitoris, Achille-.. 
5 nec mirum, cum Graecorum || quoque poetae similiter inveniantur protulisse 
vocativos in supra dicta terminatione. νακρέων᾽&quot; 
Ἤλιε καλλιλαμπέτη 
posuit pro καλλιλαμπέτα, Ἱππῶνα ξ᾿ 
Εὔηϑες κριτή 
10 pro “πριτα᾽, οἱ Apollonius Argonauticorum in III: 
Ainin, κείνην μὲν ἄφαρ διέχευαν ἄελλαι 
pro Alnra, in eodem: 
Δἰήτη, σχέω μοι τῷδε στόλῳ, οὔτι γὰρ αὔτως. 
[in femininis etiam] Alcaeus Νήρη pro Νήρης posuit et Theopom-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jy4ih2xpscmpcdistajbp81oubug5d8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266725</id>
      <parentid>266591</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266725</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="785" sha1="5sa8g83scvtej4q35khg3e5u7jodf4m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 6—7|289}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIII metamorpholseon: 
Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille. 
idem in ΧἼΠ: 
Armiger ille tui fuerat genitoris, Achille–.. 
5 nec mirum, cum Graecorum || quoque poetae similiter inveniantur protulisse 
vocativos in supra dicta terminatione. νακρέων᾽&quot; 
Ἤλιε καλλιλαμπέτη 
posuit pro καλλιλαμπέτα, Ἱππῶνα ξ᾿ 
Εὔηϑες κριτή 
10 pro ‘πριτα᾽, οἱ Apollonius Argonauticorum in III: 
Ainin, κείνην μὲν ἄφαρ διέχευαν ἄελλαι 
pro Alnra, in eodem: 
Δἰήτη, σχέω μοι τῷδε στόλῳ, οὔτι γὰρ αὔτως. 
[in femininis etiam] Alcaeus Νήρη pro Νήρης posuit et Theopom–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5sa8g83scvtej4q35khg3e5u7jodf4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/322</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82524</id>
    <revision>
      <id>266592</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pus Xégmg pro X«gnc. Latina vero proportio in a correptam- vult. vo-  cativum primae declinationis, sicut supra dietum est, terminari etiam in  Graecis. unde Horatius in l4 sermonum:   Ne quis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur?  feminina «quoque Graeca est quando apud poetas Graecum vocativum ser- 5  vant in a vel e productas. desmentem secundum proprium nominativum, ut,  &quot;Tayget?, *Nemei?.— Virgilius in VIII:   Vos, o Calliope, precor,...</comment>
      <origin>266592</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1305" sha1="b682hn8q18obewq0t7jj2vhgszdancy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|290|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;pus Xégmg pro X«gnc. Latina vero proportio in a correptam- vult. vo- 
cativum primae declinationis, sicut supra dietum est, terminari etiam in 
Graecis. unde Horatius in l4 sermonum: 

Ne quis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur? 
feminina «quoque Graeca est quando apud poetas Graecum vocativum ser- 5 
vant in a vel e productas. desmentem secundum proprium nominativum, ut, 
&quot;Tayget?, *Nemei?.— Virgilius in VIII: 

Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti. 
Statius *Nemeà', ut ostendimus, a producta protulit more Graeco. 

DE ABLATIVO CASV SINGVLARI PRIMAE DECLINATIONIS. 10 
Ablativus huius declinationis in a productam desinit: *ab hoc poeta, 
*ab hae Musi?, *ab hoc? et *ab hac advena?. — est autem quando hunc quo- 
que poetae e producta terminant in Graecis nominibus, quae dativum Grae- 
cum in y finiunt. Virgilius in I: — nord 
uno graditur co[mitatus Achate &quot;5 
[pro *AchateP]. Ovidius in VIII metamorphoseon: 
Cumque Pheretiadé et Hyanteo Iolao. 
Iuvenalis in E: ! 
Penelope melius, levius torquetis Arachne. 
el hoc vel metaplasmus est dicendus, «qui fit more poetico mutata a longa 20 
in e productam, vel potius dàtivus Graecus pro ablativo positus, qui quam- 
vis. apud Graecos i habeat post x, tamen apud Latinos secundum corum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b682hn8q18obewq0t7jj2vhgszdancy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266726</id>
      <parentid>266592</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266726</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1675" sha1="rqcz2fh146lddoyu11l1fw4z49nlc8q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|290|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;pus Xégmg pro X«gnc. Latina vero proportio in a correptam– vult. vo– 
cativum primae declinationis, sicut supra dietum est, terminari etiam in 
Graecis. unde {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in l4 {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 

Ne quis humasse velit Aiacem, Atrida, vetas cur’ 
feminina «quoque Graeca est quando apud poetas Graecum vocativum ser– 5 
vant in a vel e productas. desmentem secundum proprium nominativum, ut, 
&quot;Tayget’, *Nemei’.— {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 

Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} *Nemeà', ut ostendimus, a producta protulit more Graeco. 

DE ABLATIVO CASV SINGVLARI PRIMAE DECLINATIONIS. 10 
Ablativus huius declinationis in a productam desinit: *ab hoc poeta, 
*ab hae Musi’, *ab hoc’ et *ab hac advena’. — est autem quando hunc quo– 
que poetae e producta terminant in Graecis nominibus, quae dativum Grae– 
cum in y finiunt. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: — nord 
uno graditur co[mitatus Achate ‘5 
[pro *AchateP]. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in VIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
Cumque Pheretiadé et Hyanteo Iolao. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in E: ! 
Penelope melius, levius torquetis Arachne. 
el hoc vel metaplasmus est dicendus, «qui fit more poetico mutata a longa 20 
in e productam, vel potius dàtivus Graecus pro ablativo positus, qui quam– 
vis. apud Graecos i habeat post x, tamen apud Latinos secundum corum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rqcz2fh146lddoyu11l1fw4z49nlc8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/323</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82525</id>
    <revision>
      <id>266593</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'consuetudinem scripturam servavit, apud quos i scribi post vocalem et non   pronuntiari solet. hoc et ex aliis possumus conicere, quae quamvis Graece  proferamtur, scripturae tamen Latinae rationem servant, ut Virgilius in  bucolico: ||  Orpli Calliopea, Lino formosus Apollo.  nam cum sit dativus Graecus pro ze&amp; diphthongo, i longam babuit more  scripturae nostrae. illud miror, quod Iuvenalis *Calpe? ablativum cor-  ripuit, cum sit simile hoc...</comment>
      <origin>266593</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="qaevo9thh00bk0la1nrg990q4pnqn1h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 7—9|291}}&lt;/noinclude&gt;consuetudinem scripturam servavit, apud quos i scribi post vocalem et non 

pronuntiari solet. hoc et ex aliis possumus conicere, quae quamvis Graece 
proferamtur, scripturae tamen Latinae rationem servant, ut Virgilius in 
bucolico: || 
Orpli Calliopea, Lino formosus Apollo. 
nam cum sit dativus Graecus pro ze&amp; diphthongo, i longam babuit more 
scripturae nostrae. illud miror, quod Iuvenalis *Calpe? ablativum cor- 
ripuit, cum sit simile hoc nomen *Penelope', *Arachne', *Calliope&quot;, quorum 
ablativus numquam in e correptam terminat. Lucanus in I: 
Tethys maioribus undis 
Hesperiam Calpén summumque inplevit Atlanta. 
Iuvenalis in V: 
nec Carpathium Gaetulaque tantum 
Aequora transiliet, sed longe Calpé relicta 
Audiet Herculeo stridentem gurgite solem. 

DE NOMINATIVO PLVRALI ET VOCATIVO PRIMAE DECLINATIONIS. 

Nominativus et vocativus pluralis primae declinationis similis est. gene- III 9 

tivo et dativo singulari. nam in | *ae? diphthongum profertur, ut *hi* et 
*o poetae'; sed in his non potest divisio fieri, sicut in illis. : 

DE GENETIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 
Genetivus pluralis eiusdem declinationis fit addita, ablativo. singulari&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qaevo9thh00bk0la1nrg990q4pnqn1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266727</id>
      <parentid>266593</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266727</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1509" sha1="jz4d22w16j669ajlq8nn7f46m6iu197" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 7—9|291}}&lt;/noinclude&gt;consuetudinem scripturam servavit, apud quos i scribi post vocalem et non 

pronuntiari solet. hoc et ex aliis possumus conicere, quae quamvis Graece 
proferamtur, scripturae tamen Latinae rationem servant, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in 
{{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: || 
Orpli Calliopea, Lino formosus Apollo. 
nam cum sit dativus Graecus pro ze&amp; diphthongo, i longam babuit more 
scripturae nostrae. illud miror, quod {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; *Calpe’ ablativum cor– 
ripuit, cum sit simile hoc nomen *Penelope', *Arachne', *Calliope&quot;, quorum 
ablativus numquam in e correptam terminat. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 
Tethys maioribus undis 
Hesperiam Calpén summumque inplevit Atlanta. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
nec Carpathium Gaetulaque tantum 
Aequora transiliet, sed longe Calpé relicta 
Audiet Herculeo stridentem gurgite solem. 

DE NOMINATIVO PLVRALI ET VOCATIVO PRIMAE DECLINATIONIS. 

Nominativus et vocativus pluralis primae declinationis similis est. gene– III 9 

tivo et dativo singulari. nam in | *ae’ diphthongum profertur, ut *hi* et 
*o poetae'; sed in his non potest divisio fieri, sicut in illis. : 

DE GENETIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 
Genetivus pluralis eiusdem declinationis fit addita, ablativo. singulari&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jz4d22w16j669ajlq8nn7f46m6iu197</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/324</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82526</id>
    <revision>
      <id>266594</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ''rum” syllaba, ut &quot;ab hoc poeta, horum poetarum?; &quot;ab hac Musa, ha-   rum Musarum?: producitur enim a tam in ablativo singulari quani in ye-  netivo plurali. et notandum, quod omnes casus tam singularis quam plu-  ralis numeri pares habent numero syllabas in hac declinatione, excepto ge-  netivo plurali; hic enim abundat una syllaba. est autem quando hunc quo-s  que per concisionem proferunt, et maxime in compositis et patronymicis,  ut &quot;Grai...</comment>
      <origin>266594</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="6bzagwa0bc8scmlf6sp4b5om8384nxo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|292|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;'rum” syllaba, ut &quot;ab hoc poeta, horum poetarum?; &quot;ab hac Musa, ha- 

rum Musarum?: producitur enim a tam in ablativo singulari quani in ye- 
netivo plurali. et notandum, quod omnes casus tam singularis quam plu- 
ralis numeri pares habent numero syllabas in hac declinatione, excepto ge- 
netivo plurali; hic enim abundat una syllaba. est autem quando hunc quo-s 
que per concisionem proferunt, et maxime in compositis et patronymicis, 
ut &quot;Graiugenum? pro &quot;Graiugenarum? Virgilius in HI: 
Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. 
in eodem: 
Caprigenumque pecus nullo custode per herbam 10 
pro &quot;caprigenarum”. idem in VIF: 
Optume Graiugenum, cui me fortuna precari. 
in eodem: 
Omnigenumque deum monstra et latrator Anubis. 
sic &quot;caelicolum” pro &quot;caelicolal|rum? et &quot;trinundinum? pro &quot;trinundinarum? - 15 
Cicero pro Corneliol: ex promulgatione trinundinum dies 
ad ferendum potestasque venisset -, &quot;amphorum” pro &quot;amphora- 
rum”. &quot;Aeneadum” quoque pro &quot;Aeneadarum? Lucretius in primo versu: 
Aeneadum genetrix, hominum divumque voluptas. 
similiter &quot;Dardanidum? pro &quot;Dardanidarum? Virgilius im II: 20 
O patria, o divum domus Ilium et inclyta bello 
Moenia Dardanidum. - 
idem in ΧΙ: 
variusque per ora cucurrit 
Ausonidum turbata fremor.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6bzagwa0bc8scmlf6sp4b5om8384nxo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266728</id>
      <parentid>266594</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266728</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1472" sha1="eja33m02usdkaqwuaawlsyuar6m7kpz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|292|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;'rum’ syllaba, ut ‘ab hoc poeta, horum poetarum’; ‘ab hac Musa, ha– 

rum Musarum’: producitur enim a tam in ablativo singulari quani in ye– 
netivo plurali. et notandum, quod omnes casus tam singularis quam plu– 
ralis numeri pares habent numero syllabas in hac declinatione, excepto ge– 
netivo plurali; hic enim abundat una syllaba. est autem quando hunc quo–s 
que per concisionem proferunt, et maxime in compositis et patronymicis, 
ut ‘Graiugenum’ pro ‘Graiugenarum’ {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in HI: 
Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. 
in eodem: 
Caprigenumque pecus nullo custode per herbam 10 
pro ‘caprigenarum’. idem in VIF: 
Optume Graiugenum, cui me fortuna precari. 
in eodem: 
Omnigenumque deum monstra et latrator Anubis. 
sic ‘caelicolum’ pro ‘caelicolal|rum’ et ‘trinundinum’ pro ‘trinundinarum’ – 15 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Corneliol: ex promulgatione trinundinum dies 
ad ferendum potestasque venisset –, ‘amphorum’ pro ‘amphora– 
rum’. ‘Aeneadum’ quoque pro ‘Aeneadarum’ {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}} in primo versu: 
Aeneadum genetrix, hominum divumque voluptas. 
similiter ‘Dardanidum’ pro ‘Dardanidarum’ {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} im II: 20 
O patria, o divum domus Ilium et inclyta bello 
Moenia Dardanidum. – 
idem in ΧΙ: 
variusque per ora cucurrit 
Ausonidum turbata fremor.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eja33m02usdkaqwuaawlsyuar6m7kpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/325</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82527</id>
    <revision>
      <id>266595</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS.   Dativus et ablativus supra dictae declinationis mutat a extremam abla-  tivi singularis in &quot;is? produ|ctam, ut &quot;a poeta, his” et &quot;ab his poetis” et  &quot;Musa, his? et &quot;ab lus Musis?.   5 Inveniuntur tamen quaedam pauca feminini generis, quae ex mascu-  linis transfigurantur non habentibus neutra, quae et animalium sunt demon-  strativa, naturaliter divisum genus habentia, quae differentiae ca...</comment>
      <origin>266595</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1179" sha1="1ysp31m93h0cmu82ol2x793cqh80cu2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 9—11|293}}&lt;/noinclude&gt;DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus supra dictae declinationis mutat a extremam abla- 
tivi singularis in &quot;is? produ|ctam, ut &quot;a poeta, his” et &quot;ab his poetis” et 
&quot;Musa, his? et &quot;ab lus Musis?. 

5 Inveniuntur tamen quaedam pauca feminini generis, quae ex mascu- 
linis transfigurantur non habentibus neutra, quae et animalium sunt demon- 
strativa, naturaliter divisum genus habentia, quae differentiae causa abla- 
tivo singulari &quot;bus? assumentia faciunt dativum οἱ ablativum pluralem, quod 
nulla alia habet declinatio in &quot;bus? terminans supra dictos casus, ut a lon- 

10 gam in eis paenultimam habeat, ut &quot;his natäbus”, &quot;filiäbus”, &quot;deäbus”, &quot;equä- 
bus”, &quot;muläbus”, &quot;libertäbus?, &quot;asinäbus”. M. Cato in originibus: do- 
tes filiabus suis non dant. et &quot;filis” tamen in eodem genere dictum 
est Ennius in Andromeda: 

filiis propter te obiecta sum innocens 

15 Nerei | 
[id est Nereidibus]. Plautus in Sticho:' 

ego ibo intro et gratulabor vestrum adventum 
filiis, 
pro &quot;filiabus?. idem: 
20 qui talis est de gnatabus suis. 
Ovidius posuit in XIII metamorphoseon:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ysp31m93h0cmu82ol2x793cqh80cu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266729</id>
      <parentid>266595</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266729</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1399" sha1="2jn1n08v9exi5rthmef2gdz9694aqec" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 9—11|293}}&lt;/noinclude&gt;DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus supra dictae declinationis mutat a extremam abla– 
tivi singularis in ‘is’ produ|ctam, ut ‘a poeta, his’ et ‘ab his poetis’ et 
&quot;Musa, his’ et ‘ab lus Musis’. 

5 Inveniuntur tamen quaedam pauca feminini generis, quae ex mascu– 
linis transfigurantur non habentibus neutra, quae et animalium sunt demon– 
strativa, naturaliter divisum genus habentia, quae differentiae causa abla– 
tivo singulari ‘bus’ assumentia faciunt dativum οἱ ablativum pluralem, quod 
nulla alia habet declinatio in ‘bus’ terminans supra dictos casus, ut a lon– 

10 gam in eis paenultimam habeat, ut ‘his natäbus’, ‘filiäbus’, ‘deäbus’, ‘equä– 
bus’, ‘muläbus’, ‘libertäbus’, ‘asinäbus’. M. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in originibus: do– 
tes filiabus suis non dant. et ‘filis’ tamen in eodem genere dictum 
est {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in Andromeda: 

filiis propter te obiecta sum innocens 

15 Nerei | 
[id est Nereidibus]. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in Sticho:' 

ego ibo intro et gratulabor vestrum adventum 
filiis, 
pro ‘filiabus’. idem: 
20 qui talis est de gnatabus suis. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} posuit in XIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2jn1n08v9exi5rthmef2gdz9694aqec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/326</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82528</id>
    <revision>
      <id>266596</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Euboea duabus  Et totidem natis Andros fraterna petita est.  Cicero pro Cornelio I: ut ab love optumo maximo ceteris-  que diis deabusque omnibus opem et auxilium petam. &quot;eabus”  etiam pro “οἰ5᾽ differentiae causa in feminino E mina protulit in IIII an-s  nalium: scriba pontificius, qui cum eabus stuprum fecerat;  dicit enim de Vestalibus.   Multa || tamen alia quoque contra regulam vitiose et in his et in alis  casibus vetustissimi protuliss...</comment>
      <origin>266596</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="i8qaa41yxz9wvfwyrxvr074f5b3dbrk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|294|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Euboea duabus 
Et totidem natis Andros fraterna petita est. 
Cicero pro Cornelio I: ut ab love optumo maximo ceteris- 
que diis deabusque omnibus opem et auxilium petam. &quot;eabus” 
etiam pro “οἰ5᾽ differentiae causa in feminino E mina protulit in IIII an-s 
nalium: scriba pontificius, qui cum eabus stuprum fecerat; 
dicit enim de Vestalibus. 

Multa || tamen alia quoque contra regulam vitiose et in his et in alis 
casibus vetustissimi protulisse inveniuntur, in quibus non sunt imitaudi. 
&quot;:ambae” etiam et &quot;duae”, quamvis nulla simili differentiae causa cogente, 10 
similem habent dativum &quot;ambabus?, &quot;duabus”, quamquam genetivum &quot;amba- 
rum” et &quot;duarum? faciunt. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 

Accusalivus quoque plulralis fit addita 5 ablativo singulari. producitur 
enun, ut &quot;hos poetäs?, &quot;has Musäs?. 13 

DE OBLIQVIS CASIBYS SECVYNDAE DECLINATIONIS. 

IUI 12 - Secunda declinatio terminationes habet nominativi sex: in &quot;er?, in τ΄, 
in τ&quot;, in &quot;us?, in &quot;eus?, in um”. 
In &quot;er” masculinorum tam Latinorum quam Graecorum, ut &quot;caper ca- 
pri”, &quot;Alexander Alexandri”. &quot;Iliber” etiam &quot;Iliberi”, quod per apocopam ex- 20 
tremae syllabae prolatum solum in hac declinatione producit “ον, et ab eo 
compositum &quot;Celtiber Celtiberi”. dicitur tamen et &quot;Hiber Hiberi” pro &quot;Ilis-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i8qaa41yxz9wvfwyrxvr074f5b3dbrk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266730</id>
      <parentid>266596</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266730</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1462" sha1="e0iuthl8piv3bsd4ck9v9mu4u8mlabx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|294|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Euboea duabus 
Et totidem natis Andros fraterna petita est. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Cornelio I: ut ab love optumo maximo ceteris– 
que diis deabusque omnibus opem et auxilium petam. ‘eabus’ 
etiam pro ‘οἰ5᾽ differentiae causa in feminino E mina protulit in IIII an–s 
nalium: scriba pontificius, qui cum eabus stuprum fecerat; 
dicit enim de Vestalibus. 

Multa || tamen alia quoque contra regulam vitiose et in his et in alis 
casibus vetustissimi protulisse inveniuntur, in quibus non sunt imitaudi. 
&quot;:ambae’ etiam et ‘duae’, quamvis nulla simili differentiae causa cogente, 10 
similem habent dativum ‘ambabus’, ‘duabus’, quamquam genetivum ‘amba– 
rum’ et ‘duarum’ faciunt. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI PRIMAE DECLINATIONIS. 

Accusalivus quoque plulralis fit addita 5 ablativo singulari. producitur 
enun, ut ‘hos poetäs’, ‘has Musäs’. 13 

DE OBLIQVIS CASIBYS SECVYNDAE DECLINATIONIS. 

IUI 12 – Secunda declinatio terminationes habet nominativi sex: in ‘er’, in τ΄, 
in τ&quot;, in ‘us’, in ‘eus’, in um’. 
In ‘er’ masculinorum tam Latinorum quam Graecorum, ut ‘caper ca– 
pri’, ‘Alexander Alexandri’. ‘Iliber’ etiam ‘Iliberi’, quod per apocopam ex– 20 
tremae syllabae prolatum solum in hac declinatione producit ‘ον, et ab eo 
compositum ‘Celtiber Celtiberi’. dicitur tamen et ‘Hiber Hiberi’ pro ‘Ilis–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e0iuthl8piv3bsd4ck9v9mu4u8mlabx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/327</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82529</id>
    <revision>
      <id>266597</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:13:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'panus” et &quot;Hiber Hiberis?, quando de illa gente loquimur, quae est iuxta   Armenios, et &quot;Hiberus Hiberi” fluvius. unde Lucanus in IILH:  Qui praestat terris, aufert tibi nomen Hiberus.  In &quot;ir? et fur? Latinorum tantum masculinorum, ut &quot;vir viri?, &quot;satur  ὅ satur”.   In &quot;us? et Latinorum et Graecorum masculimorum et femininorum neu-  trorumque, ut &quot;hic clarus huius clart', &quot;hic Homerus huius Iomerr, &quot;haec  cupressus huius cupresst”, &quot;haec pla...</comment>
      <origin>266597</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="0wq1dlqblze9l22x7lda48wq22n1658" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 11—18|295}}&lt;/noinclude&gt;panus” et &quot;Hiber Hiberis?, quando de illa gente loquimur, quae est iuxta 

Armenios, et &quot;Hiberus Hiberi” fluvius. unde Lucanus in IILH: 
Qui praestat terris, aufert tibi nomen Hiberus. 
In &quot;ir? et fur? Latinorum tantum masculinorum, ut &quot;vir viri?, &quot;satur 
ὅ satur”. 

In &quot;us? et Latinorum et Graecorum masculimorum et femininorum neu- 
trorumque, ut &quot;hic clarus huius clart', &quot;hic Homerus huius Iomerr, &quot;haec 
cupressus huius cupresst”, &quot;haec platanus huius platani?, &quot;hoc vulgus huius 
vulgi? (dicitur tamen et &quot;hic vulgus?), &quot;hoc pelagus huius pelagi”. 

10 In &quot;eus? Graecorum tantum masculinorum: “ἢ Tydeus huius Tyder”, 
&lt;hic Orpheus huius Orphe?. 

In &quot;um? neutrorum tam Latinorum quam Graecorum οἱ figurate femini- 
norum apud comicos, ut &quot;hoc regnum huius regni”, &quot;hoc Pelium huius Pe- 
liv, &quot;haec Glycerium |] hnius Glycerii”, &lt;haec Sophronium huius Sophronir”. 

15 (&quot;Panthus” per synaeresin pro &quot;Panthous”, quomodo &quot;Alcinus” pro &quot;Al- 
cinous? prolatum est. unde Iforatius in I epistularum: 
ϑ Nos numerus sumus et fruges consumere nati, 

Sponsi Penelopae, nebulones Alcinoique. 
Virgilius in georgicon II: 
20 Pomaque et Alcinoi silvae.) 

DE GENETIVO SINGVLARI SECVNDAE DECLINATIONIS. 

Genetivus secundae declinationis in omni nomine i | longa terminatur, 
sed in quibusdam pares habet syllabas nominativo, ut &quot;niger nigri”, &quot;mag- 
nus magni”, &quot;templum templi; in quibusdam una syllaba abundat: &quot;tener&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0wq1dlqblze9l22x7lda48wq22n1658</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266731</id>
      <parentid>266597</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266731</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1784" sha1="8z7bje4fobe9ugzup6np5tagznvqnea" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 11—18|295}}&lt;/noinclude&gt;panus’ et ‘Hiber Hiberis’, quando de illa gente loquimur, quae est iuxta 

Armenios, et ‘Hiberus Hiberi’ fluvius. unde {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in IILH: 
Qui praestat terris, aufert tibi nomen Hiberus. 
In ‘ir’ et fur’ Latinorum tantum masculinorum, ut ‘vir viri’, ‘satur 
ὅ satur’. 

In ‘us’ et Latinorum et Graecorum masculimorum et femininorum neu– 
trorumque, ut ‘hic clarus huius clart', ‘hic Homerus huius Iomerr, ‘haec 
cupressus huius cupresst’, ‘haec platanus huius platani’, ‘hoc vulgus huius 
vulgi’ (dicitur tamen et ‘hic vulgus’), ‘hoc pelagus huius pelagi’. 

10 In ‘eus’ Graecorum tantum masculinorum: ‘ἢ Tydeus huius Tyder’, 
&lt;hic Orpheus huius Orphe’. 

In ‘um’ neutrorum tam Latinorum quam Graecorum οἱ figurate femini– 
norum apud comicos, ut ‘hoc regnum huius regni’, ‘hoc Pelium huius Pe– 
liv, ‘haec Glycerium |] hnius Glycerii’, &lt;haec Sophronium huius Sophronir’. 

15 (&quot;Panthus’ per synaeresin pro ‘Panthous’, quomodo ‘Alcinus’ pro ‘Al– 
cinous’ prolatum est. unde Iforatius in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
ϑ Nos numerus sumus et fruges consumere nati, 

Sponsi Penelopae, nebulones Alcinoique. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt; II: 
20 Pomaque et Alcinoi silvae.) 

DE GENETIVO SINGVLARI SECVNDAE DECLINATIONIS. 

Genetivus secundae declinationis in omni nomine i | longa terminatur, 
sed in quibusdam pares habet syllabas nominativo, ut ‘niger nigri’, ‘mag– 
nus magni’, ‘templum templi; in quibusdam una syllaba abundat: ‘tener&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8z7bje4fobe9ugzup6np5tagznvqnea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/328</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82530</id>
    <revision>
      <id>266598</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'teneri”, '&quot;vir viri”, &quot;satur saturi”, &quot;Tydeus Tydei. cuius rationem quamvis  in libro, quem de nominativo exposuimus et genetivo, latius tractavimus,  nunc quoque quantum possumus breviter percurramus.   In &quot;ir et ur” et teus” desinentia semper una syllaba vincunt in gene-  tivo, quae paenultimam brevem habent, ut &quot;Trevir Treviri”, &quot;satur satäri, δ  &quot;Oileus ΟἹ δ᾽, nisi si poetica productio fiat in Graecis, ut &quot;Tyder; in &quot;us?  vero et in &quot;um?...'</comment>
      <origin>266598</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1372" sha1="shbq2mgt5u9vz3j2ob546xu1jam75a9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|296|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;teneri”, '&quot;vir viri”, &quot;satur saturi”, &quot;Tydeus Tydei. cuius rationem quamvis 
in libro, quem de nominativo exposuimus et genetivo, latius tractavimus, 
nunc quoque quantum possumus breviter percurramus. 

In &quot;ir et ur” et teus” desinentia semper una syllaba vincunt in gene- 
tivo, quae paenultimam brevem habent, ut &quot;Trevir Treviri”, &quot;satur satäri, δ 
&quot;Oileus ΟἹ δ᾽, nisi si poetica productio fiat in Graecis, ut &quot;Tyder; in &quot;us? 
vero et in &quot;um? desinentia pares habent, ut &quot;primus primi”, &quot;Virgilius Vir- 
gili”, &quot;templum tempbk”, &quot;Taurominium Taurominii”. frequenter tamen in- 
venimus veteres in huiuscemodi genetivis, id est geminantibus i, subtrahere 
alteram ex eis. Virgilius in I: ᾿ 18 

Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit, 
pro &quot;Patavi. idem in bucolico: 
Nec spes libertatis erat nec cura peculi, 
pro &quot;peculii?. in eodem: 

Pauperis et tuguri congestum cespite culmen, 15 
pro &quot;tuguriP”. idem in IIII georgicon: 
florentem studiis ignobilis oti, 8 

pro &quot;oti et Iuvenalis in III: 
Antoni gladios potuit contemnere, 8] sic, 
pro &quot;Antonii. hoc autem faciunt metri causa, numquam enim minores 20 
vult habere syllabas genetivus nominativo. 
In &quot;er? igitur tantum desinentia ancipitem habent regulam gellnetivi; 
in aliis enim abundat, in aliis non abundat. abundat quidem in huiusce-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>shbq2mgt5u9vz3j2ob546xu1jam75a9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266732</id>
      <parentid>266598</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266732</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="21f04n93la8vdyrrg6azp59ieoekhat" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|296|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;teneri’, '&quot;vir viri’, ‘satur saturi’, ‘Tydeus Tydei. cuius rationem quamvis 
in libro, quem de nominativo exposuimus et genetivo, latius tractavimus, 
nunc quoque quantum possumus breviter percurramus. 

In ‘ir et ur’ et teus’ desinentia semper una syllaba vincunt in gene– 
tivo, quae paenultimam brevem habent, ut ‘Trevir Treviri’, ‘satur satäri, δ 
&quot;Oileus ΟἹ δ᾽, nisi si poetica productio fiat in Graecis, ut ‘Tyder; in ‘us’ 
vero et in ‘um’ desinentia pares habent, ut ‘primus primi’, ‘{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} Vir– 
gili’, ‘templum tempbk’, ‘Taurominium Taurominii’. frequenter tamen in– 
venimus veteres in huiuscemodi genetivis, id est geminantibus i, subtrahere 
alteram ex eis. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: ᾿ 18 

Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit, 
pro ‘Patavi. idem in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Nec spes libertatis erat nec cura peculi, 
pro ‘peculii’. in eodem: 

Pauperis et tuguri congestum cespite culmen, 15 
pro ‘tuguriP’. idem in IIII {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
florentem studiis ignobilis oti, 8 

pro ‘oti et {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 
Antoni gladios potuit contemnere, 8] sic, 
pro ‘Antonii. hoc autem faciunt metri causa, numquam enim minores 20 
vult habere syllabas genetivus nominativo. 
In ‘er’ igitur tantum desinentia ancipitem habent regulam gellnetivi; 
in aliis enim abundat, in aliis non abundat. abundat quidem in huiusce–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>21f04n93la8vdyrrg6azp59ieoekhat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/329</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82531</id>
    <revision>
      <id>266599</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'modi: '&quot;lucifer luciferi”, &quot;armiger armigeri”, '&quot;tener teneri”, &quot;miser miseri”,  'prosper prosperi”; pares autem habet in huiuscemodi: &quot;Menander Menan-  dri”, &quot;sacer sacri”, &quot;ater atri”, de quibus [supra dictum est], cum de nomi-  nativo et genetivo tractabatur, sufficienter exposuimus.  5 (&quot;Androgeo? |.Virgilius in VI genetivum posuit Atticum:  In foribus letum Androgeo; tum pendere poenas.)   DE DATIVO ET ABLATIVO SINGVLARI SECYNDAE DECLINA...</comment>
      <origin>266599</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="svqkiqmhsnoiz4tzlxk3sgqegnzuykx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 13. 14|297}}&lt;/noinclude&gt;modi: '&quot;lucifer luciferi”, &quot;armiger armigeri”, '&quot;tener teneri”, &quot;miser miseri”, 
'prosper prosperi”; pares autem habet in huiuscemodi: &quot;Menander Menan- 
dri”, &quot;sacer sacri”, &quot;ater atri”, de quibus [supra dictum est], cum de nomi- 
nativo et genetivo tractabatur, sufficienter exposuimus. 
5 (&quot;Androgeo? |.Virgilius in VI genetivum posuit Atticum: 
In foribus letum Androgeo; tum pendere poenas.) 

DE DATIVO ET ABLATIVO SINGVLARI SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus singularis huius declinationis fit a genetivo muta- 
Lone extremae i in ὁ productam, ut &quot;huius luciferi huic? et &quot;ab hoc luci- 
10 fero?, &quot;huius sacri huic? et &quot;ab hoc sacro?, &quot;huius viri huic” et &quot;ab hoc 
viro”, &quot;huius saturi huic? et &quot;ab hoc saturo?, &quot;huius Priami huic? et &quot;ab 
hoc Priamo?, &quot;huius Taurominii huic” et &quot;ab hoc Taurominio?, &quot;huius Ty- 
phoei huic” et &quot;ab hoc Typhoeo?. Virgilius in VIII: 
Inarime Iovis imperiis inposta Typhoeo. 
13 idem in eodem: 
Nec Clytio genitore minor nec fratre Mnestheo. 
est tamen quando etiam Graeco dativo in huiuscemodi nominibus, id est 
&quot;eus? finientibus nominativum, uti solent antiqui. idem :poeta in bu- 
colico: | 
2 Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo. 
Et oportet scire in hac dechlinatione, quod omnes obliqui casus tam 
singulares quam plurales eundem numerum syllabarum servant, quem ge-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>svqkiqmhsnoiz4tzlxk3sgqegnzuykx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266733</id>
      <parentid>266599</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266733</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="asx3p3v8ua41013zvv9alwbcpojnj3k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 13. 14|297}}&lt;/noinclude&gt;modi: '&quot;lucifer luciferi’, ‘armiger armigeri’, '&quot;tener teneri’, ‘miser miseri’, 
'prosper prosperi’; pares autem habet in huiuscemodi: ‘Menander Menan– 
dri’, ‘sacer sacri’, ‘ater atri’, de quibus [supra dictum est], cum de nomi– 
nativo et genetivo tractabatur, sufficienter exposuimus. 
5 (&quot;Androgeo’ |.{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI genetivum posuit Atticum: 
In foribus letum Androgeo; tum pendere poenas.) 

DE DATIVO ET ABLATIVO SINGVLARI SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus singularis huius declinationis fit a genetivo muta– 
Lone extremae i in ὁ productam, ut ‘huius luciferi huic’ et ‘ab hoc luci– 
10 fero’, ‘huius sacri huic’ et ‘ab hoc sacro’, ‘huius viri huic’ et ‘ab hoc 
viro’, ‘huius saturi huic’ et ‘ab hoc saturo’, ‘huius Priami huic’ et ‘ab 
hoc Priamo’, ‘huius Taurominii huic’ et ‘ab hoc Taurominio’, ‘huius Ty– 
phoei huic’ et ‘ab hoc Typhoeo’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 
Inarime Iovis imperiis inposta Typhoeo. 
13 idem in eodem: 
Nec Clytio genitore minor nec fratre Mnestheo. 
est tamen quando etiam Graeco dativo in huiuscemodi nominibus, id est 
&quot;eus’ finientibus nominativum, uti solent antiqui. idem :poeta in bu– 
colico: | 
2 Orphi Calliopea, Lino formosus Apollo. 
Et oportet scire in hac dechlinatione, quod omnes obliqui casus tam 
singulares quam plurales eundem numerum syllabarum servant, quem ge–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>asx3p3v8ua41013zvv9alwbcpojnj3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/330</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82532</id>
    <revision>
      <id>266600</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'netivus singularis, absque genetivo plurali, qui una syllaba vult superare,  nisi per concisionem proferatur. unde &quot;dir et &quot;diis?, cum pro monosyllabis  ponuntur, per synizesin sunt accipienda sive magis per synaeresin 6 et i in  unam syllabam. veteres enim i finalem, quae est longa, per &quot;er diphthon-  gum scribebant, longas autem vocales vetustissimi etiam. geminare solebant. 5   15-qQuae vero secundum analogiam proferuntur, id est &quot;dei&quot; et...</comment>
      <origin>266600</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1748" sha1="2rmrtqwu9zk9fljzud9zh6s24n2loj8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|298|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;netivus singularis, absque genetivo plurali, qui una syllaba vult superare, 
nisi per concisionem proferatur. unde &quot;dir et &quot;diis?, cum pro monosyllabis 
ponuntur, per synizesin sunt accipienda sive magis per synaeresin 6 et i in 
unam syllabam. veteres enim i finalem, quae est longa, per &quot;er diphthon- 
gum scribebant, longas autem vocales vetustissimi etiam. geminare solebant. 5 

15-qQuae vero secundum analogiam proferuntur, id est &quot;dei&quot; et &quot;deis?, disyllaba 

sunt. Lucanus in || II: 

O utinam caelique deis Erebique liceret. 
idem accidit etiam in pronomine 'ei” et &quot;i, &quot;eis” et &quot;lis?. ὁ quibus | illud 
apparet, quod vetustissimi, ut supra diximus, pro una longa vocali sole- 10 
bant duas scribere. ecce enim vestigium antiquitatis in his adhuc servatur, 
cum duae i pro una longa ponantur tam in supra dicti nominis quam pro- 
nominis ternis casibus: &quot;hi dii his diis ab his dius?, “1 ns ab iist. nam si 
dicas &quot;dei deis δ΄ deis?, &quot;ei eis ab eis”, disyllaba sunt, sicut ostendimus. 
Iuvenalis in V: 15 

Implet et ad moechos dat eisdem ferre cinaedis. 
puto autem, quod in his quoque differentiae causa servata est geminatio 
i, ne, si &quot;di et &quot;dis οἱ “1᾽ οἱ fis” dicamus, dubitatio fiat significationis; 
nam '&quot;di” etiam praepositio est et &quot;dis? et praepositio est οἱ “1 et is? verba. 
in pluribus autem invenis, differentiae causa huiuscemodi quasdam fieri syl- 2» 
labarum vel literarum additiones vel ademptiones vel accentuum mutatio- 
nes ; itaque in compositione &quot;idem? et &quot;isdem? per unam i scripsisse, quia 
nulla confusio fit significationis, inveniuntur pro &quot;eidem? et &quot;eisdenr. οἱ 
quia diximus, omnes obliquos casus genetivum sequi, sciendum, quod vo-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2rmrtqwu9zk9fljzud9zh6s24n2loj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266734</id>
      <parentid>266600</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266734</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="3s3b8olfg3rucklb4qz36fnl4tonj0k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|298|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;netivus singularis, absque genetivo plurali, qui una syllaba vult superare, 
nisi per concisionem proferatur. unde ‘dir et ‘diis’, cum pro monosyllabis 
ponuntur, per synizesin sunt accipienda sive magis per synaeresin 6 et i in 
unam syllabam. veteres enim i finalem, quae est longa, per ‘er diphthon– 
gum scribebant, longas autem vocales vetustissimi etiam. geminare solebant. 5 

15–qQuae vero secundum analogiam proferuntur, id est ‘dei&quot; et ‘deis’, disyllaba 

sunt. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in || II: 

O utinam caelique deis Erebique liceret. 
idem accidit etiam in pronomine 'ei’ et ‘i, ‘eis’ et ‘lis’. ὁ quibus | illud 
apparet, quod vetustissimi, ut supra diximus, pro una longa vocali sole– 10 
bant duas scribere. ecce enim vestigium antiquitatis in his adhuc servatur, 
cum duae i pro una longa ponantur tam in supra dicti nominis quam pro– 
nominis ternis casibus: ‘hi dii his diis ab his dius’, ‘1 ns ab iist. nam si 
dicas ‘dei deis δ΄ deis’, ‘ei eis ab eis’, disyllaba sunt, sicut ostendimus. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 15 

Implet et ad moechos dat eisdem ferre cinaedis. 
puto autem, quod in his quoque differentiae causa servata est geminatio 
i, ne, si ‘di et ‘dis οἱ ‘1᾽ οἱ fis’ dicamus, dubitatio fiat significationis; 
nam '&quot;di’ etiam praepositio est et ‘dis’ et praepositio est οἱ ‘1 et is’ verba. 
in pluribus autem invenis, differentiae causa huiuscemodi quasdam fieri syl– 2» 
labarum vel literarum additiones vel ademptiones vel accentuum mutatio– 
nes ; itaque in compositione ‘idem’ et ‘isdem’ per unam i scripsisse, quia 
nulla confusio fit significationis, inveniuntur pro ‘eidem’ et ‘eisdenr. οἱ 
quia diximus, omnes obliquos casus genetivum sequi, sciendum, quod vo–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3s3b8olfg3rucklb4qz36fnl4tonj0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/331</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82533</id>
    <revision>
      <id>266601</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cativus nominativum snum sequitur, de quo mox docebimus: sed prius de  accusativo tractemus. d   DE ACCVSATIVO SINGVLARE SECVYVNDAE DECLINATIONIS.   Aeccusativus quoque a genetivo fit mutåtione i in fun, ut&quot;huius Priami y 16   5 hunc Priamum?”, &quot;luciferi luciferum?, &quot;Tyder Tydeum?. in huiuscemodi tå-  men nominibus, id est in &quot;cus” desinentibus, Graeco magis accusativo utun-  tur auctores. Virgilius in I:   Ilionea petit dextra laevaque Seres...</comment>
      <origin>266601</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="6i3etbkfmaxi1yqx13szhbwd83aq70v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 11—16|299}}&lt;/noinclude&gt;cativus nominativum snum sequitur, de quo mox docebimus: sed prius de 
accusativo tractemus. d 

DE ACCVSATIVO SINGVLARE SECVYVNDAE DECLINATIONIS. 

Aeccusativus quoque a genetivo fit mutåtione i in fun, ut&quot;huius Priami y 16 

5 hunc Priamum?”, &quot;luciferi luciferum?, &quot;Tyder Tydeum?. in huiuscemodi tå- 
men nominibus, id est in &quot;cus” desinentibus, Graeco magis accusativo utun- 
tur auctores. Virgilius in I: 

Ilionea petit dextra laevaque Serestum. 
idem: 

19 | et amicum Crethea Musis, 

Crethea Musarum comitem. 
Statius in {1: . 
nec non et viribus infra 
Tydea fert animus. 

's invenitur tamen in usu etiam in &quot;um? accusativus huiuscemodi nominum. 
Cicero de natura deoråm III: Theseum, Iippolytum. Livius 
in XL ab urbe condita: odio, cui Perseus [jindulgeret. in eodem: 
Perseo sese adiungunt. in eodem: totus in Perseum versus. 
in eodem: ad Perseum misit. in eodem: transgressus Perseum 

20 filium. in eodem: Perseum Amphipolim mittit. idem in 
XXXVIIII: Areus οἱ Alcibiades. in eodem: quod Areum et&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6i3etbkfmaxi1yqx13szhbwd83aq70v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266735</id>
      <parentid>266601</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266735</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1246" sha1="kpnz0otc7p0gdwykoaghqedfsqz3gwj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 11—16|299}}&lt;/noinclude&gt;cativus nominativum snum sequitur, de quo mox docebimus: sed prius de 
accusativo tractemus. d 

DE ACCVSATIVO SINGVLARE SECVYVNDAE DECLINATIONIS. 

Aeccusativus quoque a genetivo fit mutåtione i in fun, ut&quot;huius Priami y 16 

5 hunc Priamum’’, ‘luciferi luciferum’, ‘Tyder Tydeum’. in huiuscemodi tå– 
men nominibus, id est in ‘cus’ desinentibus, Graeco magis accusativo utun– 
tur auctores. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 

Ilionea petit dextra laevaque Serestum. 
idem: 

19 | et amicum Crethea Musis, 

Crethea Musarum comitem. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {1: . 
nec non et viribus infra 
Tydea fert animus. 

's invenitur tamen in usu etiam in ‘um’ accusativus huiuscemodi nominum. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de natura deoråm III: Theseum, Iippolytum. {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} 
in XL {{spatium|{{wl|Q1155892|ab urbe condita}}}}&lt;ref&gt;[[Ab urbe condita]]&lt;/ref&gt;: odio, cui Perseus [jindulgeret. in eodem: 
Perseo sese adiungunt. in eodem: totus in Perseum versus. 
in eodem: ad Perseum misit. in eodem: transgressus Perseum 

20 filium. in eodem: Perseum Amphipolim mittit. idem in 
XXXVIIII: Areus οἱ Alcibiades. in eodem: quod Areum et&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kpnz0otc7p0gdwykoaghqedfsqz3gwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/332</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82534</id>
    <revision>
      <id>266602</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Alcibiaden ne Lacedaemonii possint reprehendere. Statius   Thebaidos I1: .  Pentheumque trahens nondum te Phaedimus aequo,  Bacche, genus.   Plautus in vidularia: | 5  Eiusdem Bacchae fecerunt nostram navem Pentheum.   DE VOCATIVO SINGVLARE SECYNDAE DECLINATIONIS.   Vocativus huius declinationis, quando in r vel in m finitur nominati-  vus, similis est ei; ut &quot;hic lucifer ὁ lucifer”, &quot;hic sacer ὁ sacer”, &quot;hic vir  o vir”, &quot;hic satur ὁ satur”,...</comment>
      <origin>266602</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1127" sha1="pbvl9nd12l9s69sxltdya5mjqsw69fv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|300|PRISCLIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Alcibiaden ne Lacedaemonii possint reprehendere. Statius 

Thebaidos I1: . 
Pentheumque trahens nondum te Phaedimus aequo, 
Bacche, genus. 

Plautus in vidularia: | 5 
Eiusdem Bacchae fecerunt nostram navem Pentheum. 

DE VOCATIVO SINGVLARE SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Vocativus huius declinationis, quando in r vel in m finitur nominati- 
vus, similis est ei; ut &quot;hic lucifer ὁ lucifer”, &quot;hic sacer ὁ sacer”, &quot;hic vir 
o vir”, &quot;hic satur ὁ satur”, &quot;hoc templum ὁ templum?, &quot;haec Glycerium 0 10 
Glycerium?. Virgilius cum paulo ante &quot;Thymber” nominativum protulit, 
mox vocativum &quot;Thymbre? posuit in X: 

Daucia, Laride Thymberque simillima proles, 
et: 

Nam tibi, Thymbre, caput Euandrius abstulit ensis. 15 
sed non est vocativus a nominativo in &quot;er? desihente, sed in &quot;us? accipien- 
dus: &quot;hic Thymbrus o Thymbre”; solent enim poetae huiuscemodi saepe no- 
mina tam in &quot;er quam in &quot;us? proferre: &quot;Teucer” et &quot;Teucrus?, &quot;Euander” 
et &quot;Euandrus?. in X: | ”. 

Pallas, Euander, in ipsis 2 

Omnia sunt oculis. 
in VIII: 

Tum rex Euandrus Romanae conditor arcis.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pbvl9nd12l9s69sxltdya5mjqsw69fv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266736</id>
      <parentid>266602</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266736</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1373" sha1="axebasc0wkd9t4hq67z70muyoin3nyd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|300|PRISCLIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Alcibiaden ne Lacedaemonii possint reprehendere. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} 

{{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt; I1: . 
Pentheumque trahens nondum te Phaedimus aequo, 
Bacche, genus. 

{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q2523113|vidularia}}}}&lt;ref&gt;[[Vidularia|Vidularia]]&lt;/ref&gt;: | 5 
Eiusdem Bacchae fecerunt nostram navem Pentheum. 

DE VOCATIVO SINGVLARE SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Vocativus huius declinationis, quando in r vel in m finitur nominati– 
vus, similis est ei; ut ‘hic lucifer ὁ lucifer’, ‘hic sacer ὁ sacer’, ‘hic vir 
o vir’, ‘hic satur ὁ satur’, ‘hoc templum ὁ templum’, ‘haec Glycerium 0 10 
Glycerium’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} cum paulo ante ‘Thymber’ nominativum protulit, 
mox vocativum ‘Thymbre’ posuit in X: 

Daucia, Laride Thymberque simillima proles, 
et: 

Nam tibi, Thymbre, caput Euandrius abstulit ensis. 15 
sed non est vocativus a nominativo in ‘er’ desihente, sed in ‘us’ accipien– 
dus: ‘hic Thymbrus o Thymbre’; solent enim poetae huiuscemodi saepe no– 
mina tam in ‘er quam in ‘us’ proferre: ‘Teucer’ et ‘Teucrus’, ‘Euander’ 
et ‘Euandrus’. in X: | ’. 

Pallas, Euander, in ipsis 2 

Omnia sunt oculis. 
in VIII: 

Tum rex Euandrus Romanae conditor arcis.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>axebasc0wkd9t4hq67z70muyoin3nyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/333</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82535</id>
    <revision>
      <id>266603</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sed de his latius de nominajtivo tractantes disseruimus. notandum tamen,   quod Plautus ἃ &quot;puer” nominativo vocativum &quot;puere” dixit in mercatore:   egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius.   idem in Curculione: |   5 Cedo, puere, sinum. - Quid facturus? - lam scies,   quod quibusdam a nominativo &quot;puerus” rectius esse videtur.   Si vero in &quot;eus? desinat nominativus, magis Graecum servamus voca-   tivum. Horatius in I epistularum:   P...</comment>
      <origin>266603</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1191" sha1="36pw9tffzpkqpoil8da7srluych95hn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 16—18 901&lt;/noinclude&gt;sed de his latius de nominajtivo tractantes disseruimus. notandum tamen, 

quod Plautus ἃ &quot;puer” nominativo vocativum &quot;puere” dixit in mercatore: 

egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius. 

idem in Curculione: | 

5 Cedo, puere, sinum. - Quid facturus? - lam scies, 

quod quibusdam a nominativo &quot;puerus” rectius esse videtur. 

Si vero in &quot;eus? desinat nominativus, magis Graecum servamus voca- 

tivum. Horatius in I epistularum: 

Pentheu 
10 Rector Thebarum. | 
Statius in VITT Thebaidos: 
vade, o primis puer inclyte bellis 
Arcas, et Argolicae Capaneu iam maxime turmae. 
Probo tamen et quibusdam aliis artium scriptoribus οἱ ὁ Penthee” et Ὃ 
15 Tydee? δὲ &quot;Ilio|llnee” posse dici secundum Latinam analogiam placet, quod 
in usu non inveni. 
In &quot;us? vero terminantia, si sint propria, i ante &quot;us? habentia, abiecta 
&quot;us? faciunt vocativum, ut &quot;hic Virgilius ὁ Virgili?, &quot;hic Sallustius ὁ Sal- 
lust”, &quot;hic Pompeius ὁ Pompei”?. haec tamen eadem etiam in ὁ profere- 
20 bant antiquissimi, &quot;o Virgilie”, &quot;Mercurie” dicentes. Livius Andronicus 
in Odissia: 
Neque tamen te oblitus sum, Laertie naster.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>36pw9tffzpkqpoil8da7srluych95hn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266604</id>
      <parentid>266603</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266604</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="6mzv9nsz8ms94jpy3cixoq7cj9kjlkg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 16—18|901}}&lt;/noinclude&gt;sed de his latius de nominajtivo tractantes disseruimus. notandum tamen, 

quod Plautus ἃ &quot;puer” nominativo vocativum &quot;puere” dixit in mercatore: 

egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius. 

idem in Curculione: | 

5 Cedo, puere, sinum. - Quid facturus? - lam scies, 

quod quibusdam a nominativo &quot;puerus” rectius esse videtur. 

Si vero in &quot;eus? desinat nominativus, magis Graecum servamus voca- 

tivum. Horatius in I epistularum: 

Pentheu 
10 Rector Thebarum. | 
Statius in VITT Thebaidos: 
vade, o primis puer inclyte bellis 
Arcas, et Argolicae Capaneu iam maxime turmae. 
Probo tamen et quibusdam aliis artium scriptoribus οἱ ὁ Penthee” et Ὃ 
15 Tydee? δὲ &quot;Ilio|llnee” posse dici secundum Latinam analogiam placet, quod 
in usu non inveni. 
In &quot;us? vero terminantia, si sint propria, i ante &quot;us? habentia, abiecta 
&quot;us? faciunt vocativum, ut &quot;hic Virgilius ὁ Virgili?, &quot;hic Sallustius ὁ Sal- 
lust”, &quot;hic Pompeius ὁ Pompei”?. haec tamen eadem etiam in ὁ profere- 
20 bant antiquissimi, &quot;o Virgilie”, &quot;Mercurie” dicentes. Livius Andronicus 
in Odissia: 
Neque tamen te oblitus sum, Laertie naster.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6mzv9nsz8ms94jpy3cixoq7cj9kjlkg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266737</id>
      <parentid>266604</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266737</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="g79skczf549swm8tantzjp37ckkj2p0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 16—18|901}}&lt;/noinclude&gt;sed de his latius de nominajtivo tractantes disseruimus. notandum tamen, 

quod {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} ἃ ‘puer’ nominativo vocativum ‘puere’ dixit in {{spatium|{{wl|Q972126|mercatore}}}}&lt;ref&gt;[[Mercator|Mercator]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius. 

idem in Curculione: | 

5 Cedo, puere, sinum. – Quid facturus’ – lam scies, 

quod quibusdam a nominativo ‘puerus’ rectius esse videtur. 

Si vero in ‘eus’ desinat nominativus, magis Graecum servamus voca– 

tivum. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Pentheu 
10 Rector Thebarum. | 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in VITT {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
vade, o primis puer inclyte bellis 
Arcas, et Argolicae Capaneu iam maxime turmae. 
{{spatium|{{wl|Q722683|Probo}}}} tamen et quibusdam aliis artium scriptoribus οἱ ὁ Penthee’ et Ὃ 
15 Tydee’ δὲ ‘Ilio|llnee’ posse dici secundum Latinam analogiam placet, quod 
in usu non inveni. 
In ‘us’ vero terminantia, si sint propria, i ante ‘us’ habentia, abiecta 
&quot;us’ faciunt vocativum, ut ‘hic {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} ὁ Virgili’, ‘hic {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} ὁ Sal– 
lust’, ‘hic Pompeius ὁ Pompei’’. haec tamen eadem etiam in ὁ profere– 
20 bant antiquissimi, ‘o Virgilie’, ‘Mercurie’ dicentes. {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} Andronicus 
in Odissia: 
Neque tamen te oblitus sum, Laertie naster.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g79skczf549swm8tantzjp37ckkj2p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/334</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82536</id>
    <revision>
      <id>266605</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Laevius in Sirenocirca: .   Nunc, Laertie belle, para ire Ithacam.  tLaertius? enim pro &quot;Laertes? dicebant, quomodo et Graeci “αέρτεος pro  “αέρτης. Sophocles in Aeante mastigophoro:   Ael μὲν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε. δ  iuniores autem gaudentes brevitate per abscisionem extremae literae pro-  tulerunt pro &quot;Virgilie” &quot;Virgil? et pro &quot;Mercurie” &quot;Mercurr. Horatius in I  carminum:   Mercyri, facunde nepos Atlantis...'</comment>
      <origin>266605</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1081" sha1="g9u4t18hit9kp444ckprw5wx09h2d65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|302|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Laevius in Sirenocirca: . 

Nunc, Laertie belle, para ire Ithacam. 
tLaertius? enim pro &quot;Laertes? dicebant, quomodo et Graeci “αέρτεος pro 
“αέρτης. Sophocles in Aeante mastigophoro: 

Ael μὲν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε. δ 
iuniores autem gaudentes brevitate per abscisionem extremae literae pro- 
tulerunt pro &quot;Virgilie” &quot;Virgil? et pro &quot;Mercurie” &quot;Mercurr. Horatius in I 
carminum: 

Mercyri, facunde nepos Atlantis. 
in eodem: | 10 

Multis ille bonis flebilis occidit, 

Nulli flebilior | quam tibi, Vergili; 
unde accentus perfecti vocativi in his servatur. si enim non esset abscisio, 
debuerunt huiuscemodi vocativi (id est qui in i desinentes paenultimam cor- 
reptam habent) antepaenultimam acuere, ut &quot;Virgil?, &quot;Mércuri”, quod minime 15 
licet, nam paenultimam acuimus. in abscisionibus enim, si ea vocalis, in 
qua est accentus, integra manet, servat etiam accentum integrum, ut &quot;au- 

19 dtvit audit”, &quot;nostråtis nostrås”, &quot;illice illic”. de &quot;Pompei” et &quot;Vulter et &quot;Gar&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9u4t18hit9kp444ckprw5wx09h2d65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266738</id>
      <parentid>266605</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266738</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="c1hac8zghu2tklbdrbdumjys5snye8q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|302|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Laevius in Sirenocirca: . 

Nunc, Laertie belle, para ire Ithacam. 
tLaertius’ enim pro ‘Laertes’ dicebant, quomodo et Graeci ‘αέρτεος pro 
‘αέρτης. Sophocles in Aeante mastigophoro: 

Ael μὲν, ὦ παῖ Λαρτίου, δέδορκά σε. δ 
iuniores autem gaudentes brevitate per abscisionem extremae literae pro– 
tulerunt pro ‘Virgilie’ ‘Virgil’ et pro ‘Mercurie’ ‘Mercurr. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I 
{{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 

Mercyri, facunde nepos Atlantis. 
in eodem: | 10 

Multis ille bonis flebilis occidit, 

Nulli flebilior | quam tibi, Vergili; 
unde accentus perfecti vocativi in his servatur. si enim non esset abscisio, 
debuerunt huiuscemodi vocativi (id est qui in i desinentes paenultimam cor– 
reptam habent) antepaenultimam acuere, ut ‘Virgil’, ‘Mércuri’, quod minime 15 
licet, nam paenultimam acuimus. in abscisionibus enim, si ea vocalis, in 
qua est accentus, integra manet, servat etiam accentum integrum, ut ‘au– 

19 dtvit audit’, ‘nostråtis nostrås’, ‘illice illic’. de ‘Pompei’ et ‘Vulter et ‘Gar&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c1hac8zghu2tklbdrbdumjys5snye8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/335</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82537</id>
    <revision>
      <id>266606</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'et similibus vocativis, quae i loco consonantis ante &quot;us? habent in nomina-   . tivo, dubitatur, utrum i extrema pro vocali an pro consonante sit acci-  pienda, quomodo in aliis casibus, quod -magis more antiquo rationabilius  esse videtur. nam solebant illi non solum in principio, sed etiam in fine   5 syllabae ponere i loco consonantis, idque in vetustissimis invenies scriptu-  ris, quotiens inter duas vocales ponitur, ut &quot;eiius”, &quot;Pompeiiu...</comment>
      <origin>266606</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2099" sha1="oosz7jcc9khpkhhc6h4i0iwatxcomv6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 18—21|909}}&lt;/noinclude&gt;et similibus vocativis, quae i loco consonantis ante &quot;us? habent in nomina- 

. tivo, dubitatur, utrum i extrema pro vocali an pro consonante sit acci- 
pienda, quomodo in aliis casibus, quod -magis more antiquo rationabilius 
esse videtur. nam solebant illi non solum in principio, sed etiam in fine 

5 syllabae ponere i loco consonantis, idque in vetustissimis invenies scriptu- 
ris, quotiens inter duas vocales ponitur, ut &quot;eiius”, &quot;Pompeiius”, &quot;Vulteiius”, 
&lt;Gaiius?, quod etiam omnes, qui de litera curiosius scripserunt, affirmant. 
nec non etiam metlra ostendunt quod dicimus et regulae ipsius ratio in su- 
pra dieto vocativo. omnis enim vocativus in i desinens una syllaba minor 

10 debet esse suo nomijinativo, ut &quot;Sallustius o Sallusti”, &quot;Virgilius ὁ Virgil, 
'Terentius ὁ Terenti. ergo si &quot;Pompeius” et &quot;Vulteius? trisyllaba sunt in 
nominativo, necessario in vocativo disyllaba esse debent, quod non potest 
fieri, nisi i loco consonantis accipiatur. unde illud quoque possumus scire, 
quod bene &quot;cui” pro monosyllabo accipiunt metrici et &quot;huic?. omnis enim 

15 genetivus in &quot;ius” desinens una vult syllaba superare suum dativum: &quot;ille 
illius ill, &quot;ipse ipsius ipsi, &quot;unus unius uni”, &quot;alter alterius alteri?. &quot;alius? 
quoque per duas i debuit esse genetivus dativi, qui est &quot;alir, sed vel hia- 
tus causa vel quia inter duas vocales i vocalis esse non poterat, dativus autem 
loco consonantis eam accipi | prohibebat, quam ipse duplicat vocalem - et 

20 credo differentiae causa, ne cal” verbum infinitum esse putaretur -, ideo 
plerique recusaverunt eum frequenti usu proferre. vetustissimi tamen si- 
milem genetivum nominativo posuisse inveniuntur, sed accentu differt, 
quippe circumflectitur in genetivo paenultima. Caesar in Anticatone 
priore: uno enim excepto, quem alius modi atque omnis na- 

35 tura finxit, suos quisque habet caros. Caelius in V: nullius 
alius rei nisi amicitiae eorum causa. &quot;ei: quoque cum rationabi- 
liter monosyllabum esse deberet, cum genetivus &quot;eius” sit disyllabus, per diae-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oosz7jcc9khpkhhc6h4i0iwatxcomv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266739</id>
      <parentid>266606</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266739</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="bkraoujfnlqxn77cqq2r8vkdaum1a86" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 18—21|909}}&lt;/noinclude&gt;et similibus vocativis, quae i loco consonantis ante ‘us’ habent in nomina– 

. tivo, dubitatur, utrum i extrema pro vocali an pro consonante sit acci– 
pienda, quomodo in aliis casibus, quod –magis more antiquo rationabilius 
esse videtur. nam solebant illi non solum in principio, sed etiam in fine 

5 syllabae ponere i loco consonantis, idque in vetustissimis invenies scriptu– 
ris, quotiens inter duas vocales ponitur, ut ‘eiius’, ‘Pompeiius’, ‘Vulteiius’, 
&lt;Gaiius’, quod etiam omnes, qui de litera curiosius scripserunt, affirmant. 
nec non etiam metlra ostendunt quod dicimus et regulae ipsius ratio in su– 
pra dieto vocativo. omnis enim vocativus in i desinens una syllaba minor 

10 debet esse suo nomijinativo, ut ‘{{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} o Sallusti’, ‘{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} ὁ Virgil, 
'{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} ὁ Terenti. ergo si ‘Pompeius’ et ‘Vulteius’ trisyllaba sunt in 
nominativo, necessario in vocativo disyllaba esse debent, quod non potest 
fieri, nisi i loco consonantis accipiatur. unde illud quoque possumus scire, 
quod bene ‘cui’ pro monosyllabo accipiunt metrici et ‘huic’. omnis enim 

15 genetivus in ‘ius’ desinens una vult syllaba superare suum dativum: ‘ille 
illius ill, ‘ipse ipsius ipsi, ‘unus unius uni’, ‘alter alterius alteri’. ‘alius’ 
quoque per duas i debuit esse genetivus dativi, qui est ‘alir, sed vel hia– 
tus causa vel quia inter duas vocales i vocalis esse non poterat, dativus autem 
loco consonantis eam accipi | prohibebat, quam ipse duplicat vocalem – et 

20 credo differentiae causa, ne cal’ verbum infinitum esse putaretur –, ideo 
plerique recusaverunt eum frequenti usu proferre. vetustissimi tamen si– 
milem genetivum nominativo posuisse inveniuntur, sed accentu differt, 
quippe circumflectitur in genetivo paenultima. Caesar in Anticatone 
priore: uno enim excepto, quem alius modi atque omnis na– 

35 tura finxit, suos quisque habet caros. Caelius in V: nullius 
alius rei nisi amicitiae eorum causa. ‘ei: quoque cum rationabi– 
liter monosyllabum esse deberet, cum genetivus ‘eius’ sit disyllabus, per diae–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bkraoujfnlqxn77cqq2r8vkdaum1a86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/336</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82538</id>
    <revision>
      <id>266607</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'resin a poetis proferri invenitur differentiae causa, ne, si monosyllabum sit,   interiectio esse putetur, ut Virgilius in I:   Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo   Hectore.  nihil tamen mirum, i loco consonantis positam transire in vocalem, cum us  quoque idem patiatur in quibusdam dictionibus apud poetas, ut Horatius  in epodo:   Nivesque deducunt lovem; nunc mare, nunc siluae.  hic enim divisione facta &quot;uae? extremae syllabae u...</comment>
      <origin>266607</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="8qazcrygcjzpqbx4gu0jrd83mmb7v6n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|304|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;resin a poetis proferri invenitur differentiae causa, ne, si monosyllabum sit, 

interiectio esse putetur, ut Virgilius in I: 

Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo 

Hectore. 
nihil tamen mirum, i loco consonantis positam transire in vocalem, cum us 
quoque idem patiatur in quibusdam dictionibus apud poetas, ut Horatius 
in epodo: 

Nivesque deducunt lovem; nunc mare, nunc siluae. 
hic enim divisione facta &quot;uae? extremae syllabae u ἃ consonante transit in 
vocalem:' est enim dimetrum iambicum coniunctum semiquinariae heroicae. 10 
similiter ergo &quot;ei” et &quot;eis? et &quot;eidem? et &quot;eisdem” per diaeresin proferuntur. 
Iuvenalis in V: 

iuvenes hortantur, ut illam 

Ire viam pergant et eidem incumbere sectae. 

in eodem: 15 
ceras nunc hac dictante pusillas 

Implet, et||ad moechos dat eisdem ferre cinaedis. 
in Compositione autem nec aliter possunt proferri, cum consequens con- 
sonans cogit i secum loco vocalis proferri. &quot;cui” quoque inveniuntur qui- 
dam bisyllabe protulisse per diaeresin, ut Albinus rerum Romana- 20: 
rum I: 

Ille, cui ternis Capitolia celsa triumphis 

Sponte deum patuere, σε freta nulla repostos 

Abscondere sinus, non tutae moenibus urbes. 
quod autem &quot;Pompei” et &quot;Vulte? et &quot;Gai” et similia i finalem et ante eam&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8qazcrygcjzpqbx4gu0jrd83mmb7v6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266740</id>
      <parentid>266607</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266740</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="tlje16qdcvmemkk8x32rxusf6gbjebk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|304|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;resin a poetis proferri invenitur differentiae causa, ne, si monosyllabum sit, 

interiectio esse putetur, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 

Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo 

Hectore. 
nihil tamen mirum, i loco consonantis positam transire in vocalem, cum us 
quoque idem patiatur in quibusdam dictionibus apud poetas, ut {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} 
in epodo: 

Nivesque deducunt lovem; nunc mare, nunc siluae. 
hic enim divisione facta ‘uae’ extremae syllabae u ἃ consonante transit in 
vocalem:' est enim dimetrum iambicum coniunctum semiquinariae heroicae. 10 
similiter ergo ‘ei’ et ‘eis’ et ‘eidem’ et ‘eisdem’ per diaeresin proferuntur. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 

iuvenes hortantur, ut illam 

Ire viam pergant et eidem incumbere sectae. 

in eodem: 15 
ceras nunc hac dictante pusillas 

Implet, et||ad moechos dat eisdem ferre cinaedis. 
in Compositione autem nec aliter possunt proferri, cum consequens con– 
sonans cogit i secum loco vocalis proferri. ‘cui’ quoque inveniuntur qui– 
dam bisyllabe protulisse per diaeresin, ut Albinus rerum Romana– 20: 
rum I: 

Ille, cui ternis Capitolia celsa triumphis 

Sponte deum patuere, σε freta nulla repostos 

Abscondere sinus, non tutae moenibus urbes. 
quod autem ‘Pompei’ et ‘Vulte’ et ‘Gai’ et similia i finalem et ante eam&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tlje16qdcvmemkk8x32rxusf6gbjebk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/337</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82539</id>
    <revision>
      <id>266608</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vocalem pro una syllaba | habent, usus quoque confirmatl. Horatius in   I epistularum:   Durus ait, Vultei, nimis attentusque videris,  tVultei? disyllabum accepit secundum analogiam.   Alia vero omnia in &quot;us? desinentia masculina seu feminina conversa  us? in e faciunt vocativum: &quot;hic Priamus ὁ Priame”, &quot;pius ὁ pie”, &quot;myrtus  o myrte?, &quot;Cynthius ὁ Cynthie”. excipitur unum, quod tam in e quam in  i facit vocativum, quamvis sit appellativum, “...</comment>
      <origin>266608</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="ipeztxebyvajhd6crj0qkq5btpy44bm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 21—23|305}}&lt;/noinclude&gt;vocalem pro una syllaba | habent, usus quoque confirmatl. Horatius in 

I epistularum: 

Durus ait, Vultei, nimis attentusque videris, 
tVultei? disyllabum accepit secundum analogiam. 

Alia vero omnia in &quot;us? desinentia masculina seu feminina conversa 
us? in e faciunt vocativum: &quot;hic Priamus ὁ Priame”, &quot;pius ὁ pie”, &quot;myrtus 
o myrte?, &quot;Cynthius ὁ Cynthie”. excipitur unum, quod tam in e quam in 
i facit vocativum, quamvis sit appellativum, “ὁ filie” et Ὃ ἢ}. Livius 
Andronicus in Odissia: 

Pater noster, Saturni filie. 

Catullus autem: 

Tu praeter omnes une de capillatis 

Celtiberosae Celtiberiae fili. 
Terentianus de syllabis: 

Haec prius [tu] Bassine fili et tu gener Novate mi. 
est tamen quando nominativo quoque in &quot;us? terminante pro vocativo sive 
metri sive euphoniae causa utuntur. Virgilius in VIII: 

Corniger Hesperidum fluvius regnator aquaråm. 
Lucanus in II: 

Degener o populus, vix saecula longa decorum, 

Sic meruisse viris. 

DE NOMINATIVO ET VOCATIVO PLVRALI SECYVNDAE DECLINATIONIS. 

Pluralis nominativus οἱ vocativus secundae declhinationis tam masculini&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ipeztxebyvajhd6crj0qkq5btpy44bm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266741</id>
      <parentid>266608</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266741</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1376" sha1="9deppa8f1tyqwemamtkr64ca9cq33ns" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 21—23|305}}&lt;/noinclude&gt;vocalem pro una syllaba | habent, usus quoque confirmatl. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in 

I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Durus ait, Vultei, nimis attentusque videris, 
tVultei’ disyllabum accepit secundum analogiam. 

Alia vero omnia in ‘us’ desinentia masculina seu feminina conversa 
us’ in e faciunt vocativum: ‘hic Priamus ὁ Priame’, ‘pius ὁ pie’, ‘myrtus 
o myrte’, ‘Cynthius ὁ Cynthie’. excipitur unum, quod tam in e quam in 
i facit vocativum, quamvis sit appellativum, ‘ὁ filie’ et Ὃ ἢ}. {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} 
Andronicus in Odissia: 

Pater noster, Saturni filie. 

Catullus autem: 

Tu praeter omnes une de capillatis 

Celtiberosae Celtiberiae fili. 
Terentianus de syllabis: 

Haec prius [tu] Bassine fili et tu gener Novate mi. 
est tamen quando nominativo quoque in ‘us’ terminante pro vocativo sive 
metri sive euphoniae causa utuntur. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 

Corniger Hesperidum fluvius regnator aquaråm. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in II: 

Degener o populus, vix saecula longa decorum, 

Sic meruisse viris. 

DE NOMINATIVO ET VOCATIVO PLVRALI SECYVNDAE DECLINATIONIS. 

Pluralis nominativus οἱ vocativus secundae declhinationis tam masculini&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9deppa8f1tyqwemamtkr64ca9cq33ns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/338</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82540</id>
    <revision>
      <id>266609</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quam feminini generis in i finitur et est similis genetivo singulari, ut &quot;huius  docti hi” et fo docti”, &quot;huius platani hae” et “ὁ platani. in neutris vero  extremam i genetivi singularis mutantes in a brevem facimus nominativum  'et accusativum et vocativum pluralem, ut &quot;huius templi baec” et “ο tem-  pla”, | &quot;huius munii haec” et “ὁ munia?. 5   Alii vero casus plurales:in tribus generibus communem possident re-   gulam. || ᾿   DE GENE...'</comment>
      <origin>266609</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1577" sha1="4xjscyjurxpid4mqvbjmngzlom50u8x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|306|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;quam feminini generis in i finitur et est similis genetivo singulari, ut &quot;huius 
docti hi” et fo docti”, &quot;huius platani hae” et “ὁ platani. in neutris vero 
extremam i genetivi singularis mutantes in a brevem facimus nominativum 
'et accusativum et vocativum pluralem, ut &quot;huius templi baec” et “ο tem- 
pla”, | &quot;huius munii haec” et “ὁ munia?. 5 

Alii vero casus plurales:in tribus generibus communem possident re- 

gulam. || ᾿ 

DE GENETIVO PLVRALI SECVNDAE DECLINATIONIS. 

24 Et genetivus quidem fit in omni genere ab ablativo singulari assumente 
rum”, ut &quot;ab hoc viro horum virorum”, &quot;ab hac platano harum platanorum?, 10 
cab hoc templo horum templorum”. inveniuntur tamen per concisionem me- 
diae syllabae masculinorum plerumque nominum , quae neutra non habent, 
hunc casum proferentes maxime poetae. est autem etiam apud prosam 
scribentes idem invenire, sed raro. Virgilius in I: 

It caelo clamorque virum stridorque rudentum, 15 
pro &quot;virorum?. idem in III: 

&quot;Cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, 
&lt;deum? pro &quot;deorum?. 'idem in V: 

genus alto a sanguine divum, 

pro &quot;divorum”. nummum? vero pro &quot;nummorum? et &quot;liberum? pro &quot;libero- 20 
rum” et '&quot;sestertium” pro &quot;sestertiorum”, &quot;iugerum” pro &quot;iugerorum?, &quot;mo- 
dium” pro &quot;modiorum?, &quot;medimnum”, &quot;'senum”, &quot;septenunr, 'denum? per 
syncopam frequenter etiam.oratores solent proferre. Cicero in III Ver- . 
rinarum: iste unus inventus est, qui ex complexu parentum 
abreptos filios ad necem ducervet et parentes pretium pro&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4xjscyjurxpid4mqvbjmngzlom50u8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266742</id>
      <parentid>266609</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266742</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="0vculfseanegr2sz5bac85xpbzs2dfj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|306|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;quam feminini generis in i finitur et est similis genetivo singulari, ut ‘huius 
docti hi’ et fo docti’, ‘huius platani hae’ et ‘ὁ platani. in neutris vero 
extremam i genetivi singularis mutantes in a brevem facimus nominativum 
'et accusativum et vocativum pluralem, ut ‘huius templi baec’ et ‘ο tem– 
pla’, | ‘huius munii haec’ et ‘ὁ munia’. 5 

Alii vero casus plurales:in tribus generibus communem possident re– 

gulam. || ᾿ 

DE GENETIVO PLVRALI SECVNDAE DECLINATIONIS. 

24 Et genetivus quidem fit in omni genere ab ablativo singulari assumente 
rum’, ut ‘ab hoc viro horum virorum’, ‘ab hac platano harum platanorum’, 10 
cab hoc templo horum templorum’. inveniuntur tamen per concisionem me– 
diae syllabae masculinorum plerumque nominum , quae neutra non habent, 
hunc casum proferentes maxime poetae. est autem etiam apud prosam 
scribentes idem invenire, sed raro. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 

It caelo clamorque virum stridorque rudentum, 15 
pro ‘virorum’. idem in III: 

&quot;Cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, 
&lt;deum’ pro ‘deorum’. 'idem in V: 

genus alto a sanguine divum, 

pro ‘divorum’. nummum’ vero pro ‘nummorum’ et ‘liberum’ pro ‘libero– 20 
rum’ et '&quot;sestertium’ pro ‘sestertiorum’, ‘iugerum’ pro ‘iugerorum’, ‘mo– 
dium’ pro ‘modiorum’, ‘medimnum’, ‘'senum’, ‘septenunr, 'denum’ per 
syncopam frequenter etiam.oratores solent proferre. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in III Ver– . 
rinarum: iste unus inventus est, qui ex complexu parentum 
abreptos filios ad necem ducervet et parentes pretium pro&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vculfseanegr2sz5bac85xpbzs2dfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/339</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82541</id>
    <revision>
      <id>266610</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sepultura liberum posceret. in eodem: cum ad sestertium vi-   cies tquingenta milia rem esse constaret. in eodem: quis est  enim, qui tueri possit liberum nostrorum pueritiam contra  inprobitatem | magistratuum? idem in IIII Verrinarum: et  pueri annorum senum septenumque denum senatorium no-  men nundinati sunt. “ἀπ᾽ pro &quot;denorum”, &quot;senum? pro &quot;seno-  rum”, &quot;septenum” pro &quot;septenorum? dixit. idem in frumentaria: sed  tritici septies medimnum...</comment>
      <origin>266610</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="pp4m8sd7sziyr0f4p9x2rrc50c8bhqh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 23—25|307}}&lt;/noinclude&gt;sepultura liberum posceret. in eodem: cum ad sestertium vi- 

cies tquingenta milia rem esse constaret. in eodem: quis est 
enim, qui tueri possit liberum nostrorum pueritiam contra 
inprobitatem | magistratuum? idem in IIII Verrinarum: et 
pueri annorum senum septenumque denum senatorium no- 
men nundinati sunt. “ἀπ᾽ pro &quot;denorum”, &quot;senum? pro &quot;seno- 
rum”, &quot;septenum” pro &quot;septenorum? dixit. idem in frumentaria: sed 
tritici septies medimnum ex Nymphonis arationibus tollit, 
&quot;medimnum?” pro &quot;medimnorum”. in eadem: minus te iugerum pro- 
fessum esse dico, pro &quot;iugerorum?. nam quod singulare huius &quot;hoc 
iugerun” est, ipse ostendit in eadem: in iugerum Leontini agri 
medimnunm fere tritici seritur. dicitur tamen et &quot;hoc iugus iugeris”, 
unde Iuvenalis in IITI: 
Iugeribus paucis lumbos donare clientis. 

Cicero in II Verrinarum: quid, si doceo, iudices, eos, || qui 
ccecc milia modium lIucri faciunt? pro &quot;modiorunr. idem pro Mu- 
rena: praefectum fabrum, pro &quot;fabrorum”. idem pro Vareno: 
deum fidem, pro &quot;deorunr. idem pro Cluentio: milibus quadra- 
genis ἢ 11 ΠῚ ΠῚ 11}. pro &quot;nummorum?. idem ad Herennium libro III:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pp4m8sd7sziyr0f4p9x2rrc50c8bhqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266743</id>
      <parentid>266610</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266743</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="58tltryam4iqvo1snzdmpj5kl7qbhoo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 23—25|307}}&lt;/noinclude&gt;sepultura liberum posceret. in eodem: cum ad sestertium vi– 

cies tquingenta milia rem esse constaret. in eodem: quis est 
enim, qui tueri possit liberum nostrorum pueritiam contra 
inprobitatem | magistratuum’ idem in IIII Verrinarum: et 
pueri annorum senum septenumque denum senatorium no– 
men nundinati sunt. ‘ἀπ᾽ pro ‘denorum’, ‘senum’ pro ‘seno– 
rum’, ‘septenum’ pro ‘septenorum’ dixit. idem in frumentaria: sed 
tritici septies medimnum ex Nymphonis arationibus tollit, 
&quot;medimnum’’ pro ‘medimnorum’. in eadem: minus te iugerum pro– 
fessum esse dico, pro ‘iugerorum’. nam quod singulare huius ‘hoc 
iugerun’ est, ipse ostendit in eadem: in iugerum Leontini agri 
medimnunm fere tritici seritur. dicitur tamen et ‘hoc iugus iugeris’, 
unde {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in IITI: 
Iugeribus paucis lumbos donare clientis. 

{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in II Verrinarum: quid, si doceo, iudices, eos, || qui 
ccecc milia modium lIucri faciunt’ pro ‘modiorunr. idem pro Mu– 
rena: praefectum fabrum, pro ‘fabrorum’. idem pro Vareno: 
deum fidem, pro ‘deorunr. idem pro Cluentio: milibus quadra– 
genis ἢ 11 ΠῚ ΠῚ 11}. pro ‘nummorum’. idem ad Herennium libro III:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>58tltryam4iqvo1snzdmpj5kl7qbhoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/340</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82542</id>
    <revision>
      <id>266611</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pedum tricenum, pro &quot;tricenorum”. frequentius tamen hac utitur et Ci-  cero et ceteri syncopa in eis nominibus, quae numeros vel mensuras sig-  nificant. recusant autem hoc in masculinis habentibus neutra vel in neu-  tris, ne similis sit nominativo singulari neutrorum, quamvis in iis quoque,  quae ex se faciunt neutra, licet non frequens, invenitur tamen usus huius-  cemodi concisionis. Virgilius in VIIII:   altaque certat   Prendere tecta m...</comment>
      <origin>266611</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1261" sha1="db8kfv8t18ulo8t9s6beoalgznz4pek" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|308|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;pedum tricenum, pro &quot;tricenorum”. frequentius tamen hac utitur et Ci- 
cero et ceteri syncopa in eis nominibus, quae numeros vel mensuras sig- 
nificant. recusant autem hoc in masculinis habentibus neutra vel in neu- 
tris, ne similis sit nominativo singulari neutrorum, quamvis in iis quoque, 
quae ex se faciunt neutra, licet non frequens, invenitur tamen usus huius- 
cemodi concisionis. Virgilius in VIIII: 

altaque certat 

Prendere tecta manu sociumque adtingere dextras, 
pro &quot;sociorum?, idem in X: 

At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba, 
pro &quot;Rutulorum”, quamvis et &quot;socius socia socium? et &quot;Rutulus Rutula 
Rutuhun? dicatur. Terenl|tius in heautontimorumeno: Φ 

quare omnes vos oratos volo, 

Ne plus iniquum possit quam aequum oratio, 

pro &quot;iniquorum” et &quot;aequorum”. Statius in I Thebaidos: 
illa novos ibat populata Penates 

Portarum in bivio; lateri duo corpora parvum 

Dependent, ' 
tparvum? pro &quot;parvorum?. Virgilius in {Π: 

magnanimum quondam generator equorum. 
idem in VI: 

Magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae. 
quod et in pronominibus quoque fecerunt antiqui, &quot;meum? pro &quot;meorum”, 
“αὐ pro &quot;tuorum”, &quot;nostrum? pro &quot;nostrorum” dicentes. Plautus in 
trinummo:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>db8kfv8t18ulo8t9s6beoalgznz4pek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266744</id>
      <parentid>266611</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266744</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="g0gdx0giwlfnv8lb2woj5mz4omc3xoe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|308|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;pedum tricenum, pro ‘tricenorum’. frequentius tamen hac utitur et Ci– 
cero et ceteri syncopa in eis nominibus, quae numeros vel mensuras sig– 
nificant. recusant autem hoc in masculinis habentibus neutra vel in neu– 
tris, ne similis sit nominativo singulari neutrorum, quamvis in iis quoque, 
quae ex se faciunt neutra, licet non frequens, invenitur tamen usus huius– 
cemodi concisionis. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIIII: 

altaque certat 

Prendere tecta manu sociumque adtingere dextras, 
pro ‘sociorum’, idem in X: 

At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba, 
pro ‘Rutulorum’, quamvis et ‘socius socia socium’ et ‘Rutulus Rutula 
Rutuhun’ dicatur. Terenl|tius in {{spatium|{{wl|Q678909|heautontimorumeno}}}}&lt;poem&gt;&lt;ref&gt;[[Heautontimorumenos|Heautontimorumenos]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: Φ 

quare omnes vos oratos volo, 

Ne plus iniquum possit quam aequum oratio, 

pro ‘iniquorum’ et ‘aequorum’. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
illa novos ibat populata Penates 

Portarum in bivio; lateri duo corpora parvum 

Dependent, ' 
tparvum’ pro ‘parvorum’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {Π: 

magnanimum quondam generator equorum. 
idem in VI: 

Magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae. 
quod et in pronominibus quoque fecerunt antiqui, ‘meum’ pro ‘meorum’, 
‘αὐ pro ‘tuorum’, ‘nostrum’ pro ‘nostrorum’ dicentes. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in 
trinummo:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0gdx0giwlfnv8lb2woj5mz4omc3xoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/341</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82543</id>
    <revision>
      <id>266612</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:28:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Vt rem patriam et gloriam maiorum foedarim meum.   idem in Poenulo:  Ecquid meministi tuum parentum nomina?  idem in Menaechmis: .  5 Averti praedam ab hostibus nostrum salute socium.   DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI SECVYNDAE DECLINATIONIS.  Dativus et ablativus pluralis secundae declinationis fiunt similiter ab  ablativo singulari mutatione ὁ finalis in &quot;is” longam, ut &quot;a viro his” et &quot;ab  his viris?, “ἃ platano his? et &quot;ab his platanis?, &quot;a...</comment>
      <origin>266612</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="e9qfwgadmz96bp0j3dhz1d09rvu6n69" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 25—27|309}}&lt;/noinclude&gt;Vt rem patriam et gloriam maiorum foedarim meum. 

idem in Poenulo: 
Ecquid meministi tuum parentum nomina? 
idem in Menaechmis: . 
5 Averti praedam ab hostibus nostrum salute socium. 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI SECVYNDAE DECLINATIONIS. 
Dativus et ablativus pluralis secundae declinationis fiunt similiter ab 
ablativo singulari mutatione ὁ finalis in &quot;is” longam, ut &quot;a viro his” et &quot;ab 
his viris?, “ἃ platano his? et &quot;ab his platanis?, &quot;a templo his? et &quot;ab his 
to templis?. Ynveniuntur pauca in|jaequalem habentia declinationem, ut &quot;vas? 

in singulari numero” tertiae est declinationis: &quot;hoc vas huivf&amp; vasis?, in plu- - 

rali vero secundae: &quot;haec vasa horum vasorum”. festorum etiam nomina 
-dierum in &quot;ia? desinentia semper pluralia genetivum quidem tam secundum 
formam secundae quam tertiae proferunt, dativum vero et ablativum secun- 
13. dum tertiam, ut &quot;haec Vulcanalia horum Vulcanaliorum? vel &quot;Vulcanalium 
his” et &quot;ab his Vulcanalibus?. similiter &quot;Saturnalia?, &quot;Floralia?, &quot;Compitalia?, 
&lt;Terminalia?, &quot;Quinquatria?. nec non a domo &quot;harum domorum? et &quot;do- 
muunm his domibus?, | non etiam &quot;domis”. Iuvenalis in I: 
Viscera magnarum domuum dominique futuri. 
20 Virgilius in II: 
turres et tecta domorum 
Culmina convellunt. 

idem in II georgicon: 
. Ι 
domibus cedrumqnue cupressosque.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e9qfwgadmz96bp0j3dhz1d09rvu6n69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266745</id>
      <parentid>266612</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266745</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1729" sha1="8fr6spom0vvp8idycd2261a0k8nasri" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 25—27|309}}&lt;/noinclude&gt;Vt rem patriam et gloriam maiorum foedarim meum. 

idem in {{spatium|{{wl|Q1229879|Poenulo}}}}&lt;ref&gt;[[Poenulus|Poenulus]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Ecquid meministi tuum parentum nomina’ 
idem in {{spatium|{{wl|Q1240100|Menaechmis}}}}: . 
5 Averti praedam ab hostibus nostrum salute socium. 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI SECVYNDAE DECLINATIONIS. 
Dativus et ablativus pluralis secundae declinationis fiunt similiter ab 
ablativo singulari mutatione ὁ finalis in ‘is’ longam, ut ‘a viro his’ et ‘ab 
his viris’, ‘ἃ platano his’ et ‘ab his platanis’, ‘a templo his’ et ‘ab his 
to templis’. Ynveniuntur pauca in|jaequalem habentia declinationem, ut ‘vas’ 

in singulari numero’ tertiae est declinationis: ‘hoc vas huivf&amp; vasis’, in plu– – 

rali vero secundae: ‘haec vasa horum vasorum’. festorum etiam nomina 
–dierum in ‘ia’ desinentia semper pluralia genetivum quidem tam secundum 
formam secundae quam tertiae proferunt, dativum vero et ablativum secun– 
13. dum tertiam, ut ‘haec Vulcanalia horum Vulcanaliorum’ vel ‘Vulcanalium 
his’ et ‘ab his Vulcanalibus’. similiter ‘Saturnalia’, ‘Floralia’, ‘Compitalia’, 
&lt;Terminalia’, ‘Quinquatria’. nec non a domo ‘harum domorum’ et ‘do– 
muunm his domibus’, | non etiam ‘domis’. {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in I: 
Viscera magnarum domuum dominique futuri. 
20 {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in II: 
turres et tecta domorum 
Culmina convellunt. 

idem in II {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
. Ι 
domibus cedrumqnue cupressosque.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8fr6spom0vvp8idycd2261a0k8nasri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/342</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82544</id>
    <revision>
      <id>266613</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Sallustius in Catilinario: domos suas gloria decorabant.  Terentius in eunucho:   domi focique fac vicissim ut memineris.  Virgilius in VI: .   Hic labor ille domus et inextricabilis error; 5  per omnes igilur casus tam secundae quam quartae invenitur absque dativo  et ablativo pluralibus, qui semper in &quot;bus? exeunt. |   Sunt tamen quaedam nomina, quorum aliqui casus in usu deficiunt:-  quos. quamvis secundum analogiam possumus proferre, tame...</comment>
      <origin>266613</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="p3ma6dtkjldqj6myvy7hjwlr1yypvvc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|310|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Sallustius in Catilinario: domos suas gloria decorabant. 
Terentius in eunucho: 

domi focique fac vicissim ut memineris. 
Virgilius in VI: . 

Hic labor ille domus et inextricabilis error; 5 
per omnes igilur casus tam secundae quam quartae invenitur absque dativo 
et ablativo pluralibus, qui semper in &quot;bus? exeunt. | 

Sunt tamen quaedam nomina, quorum aliqui casus in usu deficiunt:- 
quos. quamvis secundum analogiam possumus proferre, tamen,.quia apud 
auclores non invenimus, recusandos puto, ut &quot;huius tabi huic? et &quot;ab hoc to 
tabo”. Lucanus in VI: | ” 

oo Stillåntis tabi saniem. 

Virgilius in III: 

Et terram tabo maculant, mihi frigidus horror. 
celeri vero casus in usu non facile inveniuntur. &quot; maria”, &quot;aera?, &quot;vina”?, 13 
&lt;mella?, &quot;hordea? genetivos et dativos plywales in usu raro habent nisi 
apud vetustissimos, apud quos multa praeterea deficientia invenies. oportet 
igitur scire quidem analogiae rationem, usum tamen auctoram magis aemu- 
lari. &quot;duo? praeterea οἱ &quot;ambo? genetivos quidem et accusativos secun- 
dum hanc declinationem proferunt, &quot; duorwmn, amborum”?, &quot;duos, ambos?, 20 
quamvis in neutro differentiae causa &quot;duum” soleat dici, nec non accusati- 
vus masculinorum est quando similis nomiljnativo profertur, quomodo in 
neutris. Virgilius in XI: 

Si duo praeterea tales Idaea tulisset 

Terra viros. 

Lucanus autem in 1: 

Quae mare, quae terras, quae tolum possidet orbem, 
Non cepit fortuna duos.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p3ma6dtkjldqj6myvy7hjwlr1yypvvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266746</id>
      <parentid>266613</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266746</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1878" sha1="ni2hrzfpa9ed6ew5xmd0l0o48l2da1p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|310|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|{{wl|Q776615|Catilinario}}&lt;ref&gt;[[De Catilinae coniuratione|De Catilinae coniuratione]]&lt;/ref&gt;: domos suas gloria decorabant. 
{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I]]&lt;/ref&gt;: 

domi focique fac vicissim ut memineris. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: . 

Hic labor ille domus et inextricabilis error; 5 
per omnes igilur casus tam secundae quam quartae invenitur absque dativo 
et ablativo pluralibus, qui semper in ‘bus’ exeunt. | 

Sunt tamen quaedam nomina, quorum aliqui casus in usu deficiunt:– 
quos. quamvis secundum analogiam possumus proferre, tamen,.quia apud 
auclores non invenimus, recusandos puto, ut ‘huius tabi huic’ et ‘ab hoc to 
tabo’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VI: | ’ 

oo Stillåntis tabi saniem. 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III: 

Et terram tabo maculant, mihi frigidus horror. 
celeri vero casus in usu non facile inveniuntur. ‘ maria’, ‘aera’, ‘vina’’, 13 
&lt;mella’, ‘hordea’ genetivos et dativos plywales in usu raro habent nisi 
apud vetustissimos, apud quos multa praeterea deficientia invenies. oportet 
igitur scire quidem analogiae rationem, usum tamen auctoram magis aemu– 
lari. ‘duo’ praeterea οἱ ‘ambo’ genetivos quidem et accusativos secun– 
dum hanc declinationem proferunt, ‘ duorwmn, amborum’’, ‘duos, ambos’, 20 
quamvis in neutro differentiae causa ‘duum’ soleat dici, nec non accusati– 
vus masculinorum est quando similis nomiljnativo profertur, quomodo in 
neutris. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XI: 

Si duo praeterea tales Idaea tulisset 

Terra viros. 

{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} autem in 1: 

Quae mare, quae terras, quae tolum possidet orbem, 
Non cepit fortuna duos.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ni2hrzfpa9ed6ew5xmd0l0o48l2da1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/343</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82545</id>
    <revision>
      <id>266614</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Iuvenalis similiter in II:  Tune duos una, saevissima vipera, cena,  Tune duoes? .  dativos vero et ablativos in &quot;bus? terminant in ommni genere: &quot;duobus dua-   3 hus?, ambobus ambabus?.   DE ACCVSATIVO PLVRALI SECYNDAE DECLINATIONIS.   Accusativus pluralis secundae declinationis in masculino et feminino  genere fit ablativo singulari addita s: &quot;a docto: hos doctos”, &quot;a platano:  has platanos?. neutra enim semper accusativum similem habent no...</comment>
      <origin>266614</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="1qpgm9qadqxr3gi73gjwvhpaekk8j2d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 2729 311&lt;/noinclude&gt;Iuvenalis similiter in II: 
Tune duos una, saevissima vipera, cena, 
Tune duoes? . 
dativos vero et ablativos in &quot;bus? terminant in ommni genere: &quot;duobus dua- 

3 hus?, ambobus ambabus?. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis secundae declinationis in masculino et feminino 
genere fit ablativo singulari addita s: &quot;a docto: hos doctos”, &quot;a platano: 
has platanos?. neutra enim semper accusativum similem habent nominativo 

10 οἱ vocativo. 

DE TERTIAE DECLINATIONIS TERMINATIONIBVS. 

Tortia declinatio terminationes habet nominativi septuaginta octo vel VII 29 
pawlo plus. desinit enim in &quot;a? correptam et in &quot;e? correptam, in “οἢ 
coPreptlam, in 0” productam, in &quot;aP correptam, in &quot;el” correptam, in &quot;el 

3 produetam, in &quot;il correptam, in &quot;oP productam, in &quot;ul brevem, in an” 
productam, in &quot;en? correptam, in &quot;en productam, in &quot;in? productam, in 
ton” productam, in &quot;ar? correptam, in &quot;ar? productam, in'&quot;er” correptam, 
in &quot;er? productam, in &quot;ir correptam, in &quot;or? correptam, in &quot;ur” correp- 
tam, in fur” produetam, in &quot;as? correptam, in &quot;as? productam, in &quot;es? 

0 correptamn, in &quot;es? productam, in &quot;is? correptam, in &quot;is? productam, in 
os? correptam, in &quot;os? productam, in &quot;us? correptam, in &quot;us? productam, 
in fy$?, in &quot;aes?, in aus”, in &quot;ans?, in &quot;ens, in &quot;ons”, in &quot;uns”, in &quot;yng?, 
in &quot;ars$?, in “6157, in &quot;ors?, in &quot;urs?, in fuls, in &quot;ems?, in tabs”, in &quot;ebs? 
correptam, in &quot;ebs? productam, in &quot;obs&quot;, in &quot;ybs?, in &quot;urbs?, in &quot;ap$?, in&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1qpgm9qadqxr3gi73gjwvhpaekk8j2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266615</id>
      <parentid>266614</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266615</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="i1tigb7bxs5vfgr1j2ni35eiw0lyvx4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 27—29|311}}&lt;/noinclude&gt;Iuvenalis similiter in II: 
Tune duos una, saevissima vipera, cena, 
Tune duoes? . 
dativos vero et ablativos in &quot;bus? terminant in ommni genere: &quot;duobus dua- 

3 hus?, ambobus ambabus?. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis secundae declinationis in masculino et feminino 
genere fit ablativo singulari addita s: &quot;a docto: hos doctos”, &quot;a platano: 
has platanos?. neutra enim semper accusativum similem habent nominativo 

10 οἱ vocativo. 

DE TERTIAE DECLINATIONIS TERMINATIONIBVS. 

Tortia declinatio terminationes habet nominativi septuaginta octo vel VII 29 
pawlo plus. desinit enim in &quot;a? correptam et in &quot;e? correptam, in “οἢ 
coPreptlam, in 0” productam, in &quot;aP correptam, in &quot;el” correptam, in &quot;el 

3 produetam, in &quot;il correptam, in &quot;oP productam, in &quot;ul brevem, in an” 
productam, in &quot;en? correptam, in &quot;en productam, in &quot;in? productam, in 
ton” productam, in &quot;ar? correptam, in &quot;ar? productam, in'&quot;er” correptam, 
in &quot;er? productam, in &quot;ir correptam, in &quot;or? correptam, in &quot;ur” correp- 
tam, in fur” produetam, in &quot;as? correptam, in &quot;as? productam, in &quot;es? 

0 correptamn, in &quot;es? productam, in &quot;is? correptam, in &quot;is? productam, in 
os? correptam, in &quot;os? productam, in &quot;us? correptam, in &quot;us? productam, 
in fy$?, in &quot;aes?, in aus”, in &quot;ans?, in &quot;ens, in &quot;ons”, in &quot;uns”, in &quot;yng?, 
in &quot;ars$?, in “6157, in &quot;ors?, in &quot;urs?, in fuls, in &quot;ems?, in tabs”, in &quot;ebs? 
correptam, in &quot;ebs? productam, in &quot;obs&quot;, in &quot;ybs?, in &quot;urbs?, in &quot;ap$?, in&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1tigb7bxs5vfgr1j2ni35eiw0lyvx4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266747</id>
      <parentid>266615</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266747</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="1ql7w5c0ullfeoo0dhst4kz0ik180yi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 27—29|311}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; similiter in II: 
Tune duos una, saevissima vipera, cena, 
Tune duoes’ . 
dativos vero et ablativos in ‘bus’ terminant in ommni genere: ‘duobus dua– 

3 hus’, ambobus ambabus’. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI SECYNDAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis secundae declinationis in masculino et feminino 
genere fit ablativo singulari addita s: ‘a docto: hos doctos’, ‘a platano: 
has platanos’. neutra enim semper accusativum similem habent nominativo 

10 οἱ vocativo. 

DE TERTIAE DECLINATIONIS TERMINATIONIBVS. 

Tortia declinatio terminationes habet nominativi septuaginta octo vel VII 29 
pawlo plus. desinit enim in ‘a’ correptam et in ‘e’ correptam, in ‘οἢ 
coPreptlam, in 0’ productam, in ‘aP correptam, in ‘el’ correptam, in ‘el 

3 produetam, in ‘il correptam, in ‘oP productam, in ‘ul brevem, in an’ 
productam, in ‘en’ correptam, in ‘en productam, in ‘in’ productam, in 
ton’ productam, in ‘ar’ correptam, in ‘ar’ productam, in'&quot;er’ correptam, 
in ‘er’ productam, in ‘ir correptam, in ‘or’ correptam, in ‘ur’ correp– 
tam, in fur’ produetam, in ‘as’ correptam, in ‘as’ productam, in ‘es’ 

0 correptamn, in ‘es’ productam, in ‘is’ correptam, in ‘is’ productam, in 
os’ correptam, in ‘os’ productam, in ‘us’ correptam, in ‘us’ productam, 
in fy$’, in ‘aes’, in aus’, in ‘ans’, in ‘ens, in ‘ons’, in ‘uns’, in ‘yng’, 
in ‘ars$’, in ‘6157, in ‘ors’, in ‘urs’, in fuls, in ‘ems’, in tabs’, in ‘ebs’ 
correptam, in ‘ebs’ productam, in ‘obs&quot;, in ‘ybs’, in ‘urbs’, in ‘ap$’, in&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ql7w5c0ullfeoo0dhst4kz0ik180yi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/344</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82546</id>
    <revision>
      <id>266616</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'teps”, in &quot;ops”, in &quot;yps?, in &quot;irps”, in &quot;ax? correptam, in “χ᾽ producttam,  in &quot;ex? correptam, in &quot;ex? productam, in “χ᾽ correptam, jn &quot;ix” produc-  tam, in &quot;ox? || correptam, in fox” productart, in &quot;ux” correptam, in “χ᾽  productam, in &quot;yx”, | in &quot;aex”, in aux”, in &quot;alv, in &quot;anx”, in &quot;unx”, in  tarx?, in &quot;ac”, in &quot;ec&quot;, in &quot;ut?. 5   30 In &quot;a correptam neutra Graeca, ut &quot;hoc poemäå huius poematis”.   In “θ᾽ correp...'</comment>
      <origin>266616</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1571" sha1="t5xrirrxf6z3i2ta3mpzk3y3mk1tt3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|312|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;teps”, in &quot;ops”, in &quot;yps?, in &quot;irps”, in &quot;ax? correptam, in “χ᾽ producttam, 
in &quot;ex? correptam, in &quot;ex? productam, in “χ᾽ correptam, jn &quot;ix” produc- 
tam, in &quot;ox? || correptam, in fox” productart, in &quot;ux” correptam, in “χ᾽ 
productam, in &quot;yx”, | in &quot;aex”, in aux”, in &quot;alv, in &quot;anx”, in &quot;unx”, in 
tarx?, in &quot;ac”, in &quot;ec&quot;, in &quot;ut?. 5 

30 In &quot;a correptam neutra Graeca, ut &quot;hoc poemäå huius poematis”. 

In “θ᾽ correptam neutra Latina, ut &quot;hoc monilé huius monilis?. 

In 'o” correptam, quam frequenter et producunt poetae, masculina 
desinunt vel feminina vel communia Latina vel notha: &quot;hic Cicerö huius 
Ciceronis?, &quot;hic leö huius leonis”, &quot;haec virgö huius virginis?, &quot;hic” et &quot;haec to ' 
homö huius hominis”. (antiquissimi tamen et Graeca in ὁ productam desi- 
nentia per hanc declinationem proferebant, ut &quot;Sapphö Sapphonis?, &quot; Didö 
Didonis?.) 

In &quot;al? correptam masculina vel neutra Latina vel barbara: &quot;hic säl 
huius salis?, &quot;hic Hannibäl huius Hannibalis”. , &quot;hoc tribunäl huius tribu- 13 
nalis?. Φ 

In &quot;el? correptam neutra Latina, ut &quot;hoc méöl huius mellis?, “ [Ὁ] 
fellis ἢ. 

In tel” productam barbara, ut &quot;hic Daniel huius Danielis?, &quot;Michael 
Michaelis?, &quot; Nechamél Nechamelis?. 20 

31 In &quot;il? correptam masculini vel feminini vel communis sunt generis 
Latina: &quot;hic pugik huius pugilis”, haec Tanaquil huius Tanaquilis?, &quot;hic? et 
&lt;haec vigtl huius vigilis?. 

In ol” productam masculinum Latinum : '&quot;hic 50] huims solis”.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t5xrirrxf6z3i2ta3mpzk3y3mk1tt3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266748</id>
      <parentid>266616</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266748</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1728" sha1="otorw5yl28czwt0ou7lknmco436049v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|312|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;teps’, in ‘ops’, in ‘yps’, in ‘irps’, in ‘ax’ correptam, in ‘χ᾽ producttam, 
in ‘ex’ correptam, in ‘ex’ productam, in ‘χ᾽ correptam, jn ‘ix’ produc– 
tam, in ‘ox’ || correptam, in fox’ productart, in ‘ux’ correptam, in ‘χ᾽ 
productam, in ‘yx’, | in ‘aex’, in aux’, in ‘alv, in ‘anx’, in ‘unx’, in 
tarx’, in ‘ac’, in ‘ec&quot;, in ‘ut’. 5 

30 In ‘a correptam neutra Graeca, ut ‘hoc poemäå huius poematis’. 

In ‘θ᾽ correptam neutra Latina, ut ‘hoc monilé huius monilis’. 

In 'o’ correptam, quam frequenter et producunt poetae, masculina 
desinunt vel feminina vel communia Latina vel notha: ‘hic Cicerö huius 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}nis’, ‘hic leö huius leonis’, ‘haec virgö huius virginis’, ‘hic’ et ‘haec to ' 
homö huius hominis’. (antiquissimi tamen et Graeca in ὁ productam desi– 
nentia per hanc declinationem proferebant, ut ‘Sapphö Sapphonis’, ‘ Didö 
Didonis’.) 

In ‘al’ correptam masculina vel neutra Latina vel barbara: ‘hic säl 
huius salis’, ‘hic Hannibäl huius Hannibalis’. , ‘hoc tribunäl huius tribu– 13 
nalis’. Φ 

In ‘el’ correptam neutra Latina, ut ‘hoc méöl huius mellis’, ‘ [Ὁ] 
fellis ἢ. 

In tel’ productam barbara, ut ‘hic Daniel huius Danielis’, ‘Michael 
Michaelis’, ‘ Nechamél Nechamelis’. 20 

31 In ‘il’ correptam masculini vel feminini vel communis sunt generis 
Latina: ‘hic pugik huius pugilis’, haec Tanaquil huius Tanaquilis’, ‘hic’ et 
&lt;haec vigtl huius vigilis’. 

In ol’ productam masculinum Latinum : '&quot;hic 50] huims solis’.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>otorw5yl28czwt0ou7lknmco436049v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/345</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82547</id>
    <revision>
      <id>266617</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:34:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'In ful? brevem masculini vel communis Latina: &quot;hic consäl huius  consulis?, &quot;hic” et δος οχὰϊ huius exulis?.   In &quot;an? productam masculina Graeca: &quot;hic Paeån huius Paeanis?.   , In ten? correptam Latina masculina vel neutra: &quot;hic flamén huius   5 flaminis?, &quot;hoc numén huius numinis?. . |   In &quot;en? productam Latina vel Graeca masculini vel feminini generis:  “ὁ lien huius lienis?, &quot;haec Siren huius Sirenis?.   In tin? productam (faéca masculin...</comment>
      <origin>266617</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1785" sha1="a02qjbephwv51tcb3j427lvaltb4nza" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 29—32|313}}&lt;/noinclude&gt;In ful? brevem masculini vel communis Latina: &quot;hic consäl huius 
consulis?, &quot;hic” et δος οχὰϊ huius exulis?. 

In &quot;an? productam masculina Graeca: &quot;hic Paeån huius Paeanis?. 

, In ten? correptam Latina masculina vel neutra: &quot;hic flamén huius 

5 flaminis?, &quot;hoc numén huius numinis?. . | 

In &quot;en? productam Latina vel Graeca masculini vel feminini generis: 
“ὁ lien huius lienis?, &quot;haec Siren huius Sirenis?. 

In tin? productam (faéca masculina vel feminina: &quot;hic delphin huius 
delphinis?, &quot;haec Trachin huius Trachinis?. 

10 In &quot;on? productam Graeca masculina vel feminina: &quot;hic Memnön hu- 
ius Memnonis”, δος Sidön huius Sidonis”. 

In &quot;ar? correptam Latina et Graeca et barbara masculini vel neutri 
generis: &quot;hic Caesär huius Caesaris”, &quot;hic Bostär huius Bostaris?, &quot;hoc nec- 
tär huius nectaris”, &quot;hoc caleär huius calcaris?. 

13 In &quot;ar? productam Latina malsculini vel comlmunis vel neutri gene- 32 
ris, et sunt vel monosyllaba vel ex monosyllabis composita: &quot;hic När huius 
Naris?, &quot;hic” et &quot;haec” &quot;et &quot;hoc päår huius paris”, &quot;dispär disparis?, &quot;hoc fär 
huius farris?. . 

In &quot;er? correptam masculina, feminina et neulra et communia, ut 

20 &quot;hic patér huius patris?, &quot;haec matér huius matris”, &quot;hoc tuböér huius tu- 
beris?, &quot;hic” et &quot;haec paupäör huius pauperis?. 

In er? productam Graeca masculiff et unum Latinum vel magis no- 
thum neutri generis: &quot;hic aér huius aeris?, &quot;hoc vér huius veris?. 

In fir? unum femininum, &quot;haec Gaddir huius Gaddiris?. quidam ad- 

25 dunt &quot;hic abaddir?, ὁ βαίτυλος. &quot;huius abaddiris?, lapis, quem pro love 
devoravit Saturnus, sed in usu hoc non inveni. 

In &quot;or? correptam masculina et feminina et neutra et communia tam&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a02qjbephwv51tcb3j427lvaltb4nza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266749</id>
      <parentid>266617</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266749</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1939" sha1="hfnhbi4vfkdss50wbqcf1z84jomzse6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 29—32|313}}&lt;/noinclude&gt;In ful’ brevem masculini vel communis Latina: ‘hic consäl huius 
consulis’, ‘hic’ et δος οχὰϊ huius exulis’. 

In ‘an’ productam masculina Graeca: ‘hic Paeån huius Paeanis’. 

, In ten’ correptam Latina masculina vel neutra: ‘hic flamén huius 

5 flaminis’, ‘hoc numén huius numinis’. . | 

In ‘en’ productam Latina vel Graeca masculini vel feminini generis: 
‘ὁ lien huius lienis’, ‘haec Siren huius Sirenis’. 

In tin’ productam (faéca masculina vel feminina: ‘hic delphin huius 
delphinis’, ‘haec Trachin huius Trachinis’. 

10 In ‘on’ productam Graeca masculina vel feminina: ‘hic Memnön hu– 
ius Memnonis’, δος Sidön huius Sidonis’. 

In ‘ar’ correptam Latina et Graeca et barbara masculini vel neutri 
generis: ‘hic Caesär huius Caesaris’, ‘hic Bostär huius Bostaris’, ‘hoc nec– 
tär huius nectaris’, ‘hoc caleär huius calcaris’. 

13 In ‘ar’ productam Latina malsculini vel comlmunis vel neutri gene– 32 
ris, et sunt vel monosyllaba vel ex monosyllabis composita: ‘hic När huius 
Naris’, ‘hic’ et ‘haec’ ‘et ‘hoc päår huius paris’, ‘dispär disparis’, ‘hoc fär 
huius farris’. . 

In ‘er’ correptam masculina, feminina et neulra et communia, ut 

20 ‘hic patér huius patris’, ‘haec matér huius matris’, ‘hoc tuböér huius tu– 
beris’, ‘hic’ et ‘haec paupäör huius pauperis’. 

In er’ productam Graeca masculiff et unum Latinum vel magis no– 
thum neutri generis: ‘hic aér huius aeris’, ‘hoc vér huius veris’. 

In fir’ unum femininum, ‘haec Gaddir huius Gaddiris’. quidam ad– 

25 dunt ‘hic abaddir’, ὁ βαίτυλος. ‘huius abaddiris’, lapis, quem pro love 
devoravit Saturnus, sed in usu hoc non inveni. 

In ‘or’ correptam masculina et feminina et neutra et communia tam&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hfnhbi4vfkdss50wbqcf1z84jomzse6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/346</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82548</id>
    <revision>
      <id>266618</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Graeca quam Latina: &quot;hic Iectör hwms Hectoris?, &quot;hic oratör huius orato-   ris, &quot;haec uxör huius uxoris?, &quot;hoc aequör huins aequons?, &quot;hic? et “δος  auctör huus auctoris?, &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc memör huius memoris”?.  Virgilius in IIII Aeneidos:  tum, si quod non aequo foedere amantes 5  Curae numen habet iustumque memorque, precatur.  33 (inveniuntur tamen et haec et omnia paene communia masculini et feminini,  quod, etiam si non faciant e...</comment>
      <origin>266618</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1673" sha1="bd20fd2g849dllbpba7u7465nkgrqw8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|314|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Graeca quam Latina: &quot;hic Iectör hwms Hectoris?, &quot;hic oratör huius orato- 

ris, &quot;haec uxör huius uxoris?, &quot;hoc aequör huins aequons?, &quot;hic? et “δος 
auctör huus auctoris?, &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc memör huius memoris”?. 
Virgilius in IIII Aeneidos: 
tum, si quod non aequo foedere amantes 5 
Curae numen habet iustumque memorque, precatur. 
33 (inveniuntur tamen et haec et omnia paene communia masculini et feminini, 
quod, etiam si non faciant ex se neutra, 580} tamen neutris adiungun- 
tur figurate - ut Virgilius in X: 
Italiam petiit fatis auctoribus; esto, - 
et in bucolico: 
Pauperis οἱ tnguri congestum cespite culmen, 
et in VI: 

Curibus parvis et paupere regno. -, 

quamvis pluralis nominativus eorum, hoc est neutrorum ex supra dictis no- 15 
iminibus, in &quot;su frequenti non sit ex eis, quomodo neque ex alis commu- 
nibus duum generum. nam si sint communia triunt generum, sine dubio 
imasculini quidem et feminini in &quot;es?, neutri vero in a proferunt nominati- 
vum pluralem, ut &quot;hi? et &quot;hae sapientes? et &quot;haec sapientia?, ergo &quot;hic” et 
δου et &quot;hoc sapiens”; &quot;hi et &quot;hae pares? et &quot;haec paria”, &quot;hic” et &quot;haec” 
et &quot;hoc par” ; thi” et &quot;hae ancipites? et &quot;haec ancipitie”, | &quot;hic” et &quot;haec” et 
hoc anceps?; &quot;hi? et &quot;hae felicesået &quot;haec felicia”, &quot;hic” et &quot;haec” et &quot;hoc 
felix? ; &quot;hv et &quot;hae veteres? et &quot;haec vetera?, &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc vetus?. 
quae igitur in plurali numero a ter[|minationem non accipiunt, quae pro- 
pria est nentrorum, nmanifestum est, trium generum non esse communia, 25 
sed masculini et feminini, figurate tamen per obliquos plerumque casus,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bd20fd2g849dllbpba7u7465nkgrqw8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266750</id>
      <parentid>266618</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266750</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1921" sha1="8degtjfr03shf6mkxgnn231hj2qa71m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|314|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Graeca quam Latina: ‘hic Iectör hwms Hectoris’, ‘hic oratör huius orato– 

ris, ‘haec uxör huius uxoris’, ‘hoc aequör huins aequons’, ‘hic’ et ‘δος 
auctör huus auctoris’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc memör huius memoris’’. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IIII Aeneidos: 
tum, si quod non aequo foedere amantes 5 
Curae numen habet iustumque memorque, precatur. 
33 (inveniuntur tamen et haec et omnia paene communia masculini et feminini, 
quod, etiam si non faciant ex se neutra, 580} tamen neutris adiungun– 
tur figurate – ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in X: 
Italiam petiit fatis auctoribus; esto, – 
et in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Pauperis οἱ tnguri congestum cespite culmen, 
et in VI: 

Curibus parvis et paupere regno. –, 

quamvis pluralis nominativus eorum, hoc est neutrorum ex supra dictis no– 15 
iminibus, in ‘su frequenti non sit ex eis, quomodo neque ex alis commu– 
nibus duum generum. nam si sint communia triunt generum, sine dubio 
imasculini quidem et feminini in ‘es’, neutri vero in a proferunt nominati– 
vum pluralem, ut ‘hi’ et ‘hae sapientes’ et ‘haec sapientia’, ergo ‘hic’ et 
δου et ‘hoc sapiens’; ‘hi et ‘hae pares’ et ‘haec paria’, ‘hic’ et ‘haec’ 
et ‘hoc par’ ; thi’ et ‘hae ancipites’ et ‘haec ancipitie’, | ‘hic’ et ‘haec’ et 
hoc anceps’; ‘hi’ et ‘hae felicesået ‘haec felicia’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc 
felix’ ; ‘hv et ‘hae veteres’ et ‘haec vetera’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc vetus’. 
quae igitur in plurali numero a ter[|minationem non accipiunt, quae pro– 
pria est nentrorum, nmanifestum est, trium generum non esse communia, 25 
sed masculini et feminini, figurate tamen per obliquos plerumque casus,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8degtjfr03shf6mkxgnn231hj2qa71m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/347</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82549</id>
    <revision>
      <id>266619</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:35:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'raro autem per nommativum coniungi etiam neutris, ut Virgilius in   VIII:  Nulla dies umquanm memori vos eximet aevo,  et Iuvenalis in IV saturarum:  3 tilulique cupidao  Ilaesuri saxis cineruwm custodibus,  quamvis &quot;hoc custos? raro nisi figurate invenias et &quot;haec custoda” plurali-  ter nemo dicat. sic ergo neque &quot;haec memora? vel &quot;auctora? vel &quot;pau-  pera? neutraliter puto facile in usu posse inveniri, sed, sicut supra dictum  10 est, figur...</comment>
      <origin>266619</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1478" sha1="t2ymbkxnrp9hqg16aoaq03luwbq68yg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 32—34|315}}&lt;/noinclude&gt;raro autem per nommativum coniungi etiam neutris, ut Virgilius in 

VIII: 
Nulla dies umquanm memori vos eximet aevo, 
et Iuvenalis in IV saturarum: 
3 tilulique cupidao 
Ilaesuri saxis cineruwm custodibus, 
quamvis &quot;hoc custos? raro nisi figurate invenias et &quot;haec custoda” plurali- 
ter nemo dicat. sic ergo neque &quot;haec memora? vel &quot;auctora? vel &quot;pau- 
pera? neutraliter puto facile in usu posse inveniri, sed, sicut supra dictum 
10 est, figurate sunt prolata et haec et alia plurima huiuscemodi apud aucto- 
res. inveniuntur tarmen qugedam, quae obliquos casus communes possi- 
dent, quamvis nominativus non sit communis, ut &quot;plus? cum sit neutri 
nonnnativus dumtaxat, genetivus »eims communis est triun! generunm nec 
non et dativus et ablativus, unde pluralia quoque tam in &quot;es? quam in a 
13 invenimus: &quot;hi et &quot;hae plures? et &quot;haec plura? vel &quot;pluria?”, unde compo- 
situm &quot;eompluria?. Terentius in Phormione: 
Multa advenienti fnova, ut fit, compluria. 
ablativus quoque tam in e quam in i terminans invenitur, utpote commu- 
nis frin generum, οἱ accusativus pluralis tam in &quot;es? quam in &quot;is? 

20 Virgilius in I georgicon: . 
ρα pluris calor ille vias et caeca relaxat 
Spiramenta. 

Horatius in I epistularum: 
Tractus uter pluris lepores, uter educet a pros.) 
5 In fur” correptam Latina masculina et communia et neutra: &quot;hic tur- 
tär bwus turturis?, &quot;me? et &quot;hace angör auguris” - Horatius in HI 
carminum:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t2ymbkxnrp9hqg16aoaq03luwbq68yg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266751</id>
      <parentid>266619</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266751</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2032" sha1="573pufs4t6l6mwvoapuz4foe41zngl2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 32—34|315}}&lt;/noinclude&gt;raro autem per nommativum coniungi etiam neutris, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in 

VIII: 
Nulla dies umquanm memori vos eximet aevo, 
et {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in IV {{spatium|{{wl|Q106100269|saturarum}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: 
3 tilulique cupidao 
Ilaesuri saxis cineruwm custodibus, 
quamvis ‘hoc custos’ raro nisi figurate invenias et ‘haec custoda’ plurali– 
ter nemo dicat. sic ergo neque ‘haec memora’ vel ‘auctora’ vel ‘pau– 
pera’ neutraliter puto facile in usu posse inveniri, sed, sicut supra dictum 
10 est, figurate sunt prolata et haec et alia plurima huiuscemodi apud aucto– 
res. inveniuntur tarmen qugedam, quae obliquos casus communes possi– 
dent, quamvis nominativus non sit communis, ut ‘plus’ cum sit neutri 
nonnnativus dumtaxat, genetivus »eims communis est triun! generunm nec 
non et dativus et ablativus, unde pluralia quoque tam in ‘es’ quam in a 
13 invenimus: ‘hi et ‘hae plures’ et ‘haec plura’ vel ‘pluria’’, unde compo– 
situm ‘eompluria’. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in Phormione: 
Multa advenienti fnova, ut fit, compluria. 
ablativus quoque tam in e quam in i terminans invenitur, utpote commu– 
nis frin generum, οἱ accusativus pluralis tam in ‘es’ quam in ‘is’ 

20 {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: . 
ρα pluris calor ille vias et caeca relaxat 
Spiramenta. 

{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Tractus uter pluris lepores, uter educet a pros.) 
5 In fur’ correptam Latina masculina et communia et neutra: ‘hic tur– 
tär bwus turturis’, ‘me’ et ‘hace angör auguris’ – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in HI 
{{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>573pufs4t6l6mwvoapuz4foe41zngl2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/348</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82550</id>
    <revision>
      <id>266620</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:37:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nisi fallit augur   ÅAnnosa cornixX .,  'hoc Tibär hwius Tiburis?”.   In &quot;ur? productam unum invenitur commul|ne duum generum: &quot;hic” et   thaec för huius furis?. Β   vil 35 In &quot;as? correptam Graeca masculini vel feminini vel neutri vel com-  munis generis: &quot;hic Arcäs? [proprium] &quot;huius Arcadis”, &quot;haec Palläs huius  Palladis?, &quot;hoc Ceräs” [proprium loci] &quot;huius Ceratis?, &quot;hic” et &quot;haec Arcäs”  [gentile] &quot;huius Arcadis?.   In fas? productam Gr...'</comment>
      <origin>266620</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1339" sha1="6tq2p9wiq00irz93l6h12xwamnrqcv3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|316|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;nisi fallit augur 

ÅAnnosa cornixX ., 
'hoc Tibär hwius Tiburis?”. 

In &quot;ur? productam unum invenitur commul|ne duum generum: &quot;hic” et 

thaec för huius furis?. Β 

vil 35 In &quot;as? correptam Graeca masculini vel feminini vel neutri vel com- 
munis generis: &quot;hic Arcäs? [proprium] &quot;huius Arcadis”, &quot;haec Palläs huius 
Palladis?, &quot;hoc Ceräs” [proprium loci] &quot;huius Ceratis?, &quot;hic” et &quot;haec Arcäs” 
[gentile] &quot;huius Arcadis?. 

In fas? productam Graeca et Latina masculini vel feminini vel neutri 
vel communis generis, ut &quot;hic A'|tläs huius Atlantis”, &quot;hic Maecenäs huius 
Maecenatis?, &quot;haec civitäs huus civitatis?, &quot;hoc väs huius vasis?, &quot;hic? et 
δος Capenäs huius Capenatis?. 

In &quot;es? correptlam Latina masculina vel feminina vel communia duum 
vel trium generum, ut &quot;hic Coclés huius Coclitis?, &quot;haec segös huius sege- 
tis?, &quot;hic? et &quot;haec milös hus militis - Ovidius in II metamorpho- 
seon: 

5 

Miles erat Phoebes 
de Callistone dicit '-, &quot;hic” et &quot;haec? οἱ &quot;hoc terés? - Virgilius in VII: 
sed haecec tlergli mos est aptare flagello -, 20 
“ποθ. hebetis?, &quot;sospös sospitis” - Iuvenalis in V: 
nec umquam 
Deposilum tibi sospes erit ., 
&lt;hic? οἱ &quot;haec” et hoc hospös huius hospitis. Lucanus in V: 
Hospes in externis audivit curia tectis,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6tq2p9wiq00irz93l6h12xwamnrqcv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266752</id>
      <parentid>266620</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266752</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1619" sha1="dns4sz5xywfgpsc63c2zmsboj1wkwkb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|316|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;nisi fallit augur 

ÅAnnosa cornixX ., 
'hoc Tibär hwius Tiburis’’. 

In ‘ur’ productam unum invenitur commul|ne duum generum: ‘hic’ et 

thaec för huius furis’. Β 

vil 35 In ‘as’ correptam Graeca masculini vel feminini vel neutri vel com– 
munis generis: ‘hic Arcäs’ [proprium] ‘huius Arcadis’, ‘haec Palläs huius 
Palladis’, ‘hoc Ceräs’ [proprium loci] ‘huius Ceratis’, ‘hic’ et ‘haec Arcäs’ 
[gentile] ‘huius Arcadis’. 

In fas’ productam Graeca et Latina masculini vel feminini vel neutri 
vel communis generis, ut ‘hic A'|tläs huius Atlantis’, ‘hic Maecenäs huius 
Maecenatis’, ‘haec civitäs huus civitatis’, ‘hoc väs huius vasis’, ‘hic’ et 
δος Capenäs huius Capenatis’. 

In ‘es’ correptlam Latina masculina vel feminina vel communia duum 
vel trium generum, ut ‘hic Coclés huius Coclitis’, ‘haec segös huius sege– 
tis’, ‘hic’ et ‘haec milös hus militis – {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in II metamorpho– 
seon: 

5 

Miles erat Phoebes 
de Callistone dicit '–, ‘hic’ et ‘haec’ οἱ ‘hoc terés’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VII: 
sed haecec tlergli mos est aptare flagello –, 20 
‘ποθ. hebetis’, ‘sospös sospitis’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
nec umquam 
Deposilum tibi sospes erit ., 
&lt;hic’ οἱ ‘haec’ et hoc hospös huius hospitis. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in V: 
Hospes in externis audivit curia tectis,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dns4sz5xywfgpsc63c2zmsboj1wkwkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/349</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82551</id>
    <revision>
      <id>266621</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&lt;haec hodpes curia”. (invenitur tamen et &quot;haec hospita?: Virgilius in  Aeneidos {Π|: .  bellum, ὁ terra hospita, portas.  similiter &quot;haec sospes? et.tsospita” prolatum est ab auctoribus. Ovidius  s in II fastorum: må  Sospita delubris dicitur aucta novis.  neutra quoque supra dictorum pluralia tradit usus. Statius in {ΠΠ 36  Thebaidos: ,  Accipias, fessisque.libens iterum hospita pandas   10 Flumina.)   In &quot;es? productam tam Graeca quam Latin...</comment>
      <origin>266621</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1431" sha1="bso54qa4y25byxzlmrk2n6xv19eaddw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 34—36|317}}&lt;/noinclude&gt;&lt;haec hodpes curia”. (invenitur tamen et &quot;haec hospita?: Virgilius in 
Aeneidos {Π|: . 
bellum, ὁ terra hospita, portas. 
similiter &quot;haec sospes? et.tsospita” prolatum est ab auctoribus. Ovidius 
s in II fastorum: må 
Sospita delubris dicitur aucta novis. 
neutra quoque supra dictorum pluralia tradit usus. Statius in {ΠΠ 36 
Thebaidos: , 
Accipias, fessisque.libens iterum hospita pandas 

10 Flumina.) 

In &quot;es? productam tam Graeca quam Latina masculini generis vel fe- 
minini vel communis: &quot;'hic Chremés huius Chremetis? οἱ &quot;Chremis”?, &quot;hic 
verrés huius verris?, “δος caedés huius caedis?, 'hic? et δος herés hu- 
ius heredis?. 

15 In &quot;is? correptam tam Graeca quam Latina masculini generis vel fe- 
minini vel communis: &quot;hic Paris huius Paridis? vel &quot;Pans, &quot;hic collis hu- 
ius collis?, δος Thetis huius Thetidis?, &quot;haec cuspis huius cuspidis”, | &quot;hic” 
et &quot;haec utilis huius utihs?. ” 

In fis? productam Graeca et Latina masculina vel feminina vel com- 

ὁ Muria: &quot;hic delphis? vel &quot;delphin huius delphinis?, &quot;hic Aris? [proprium] 
huius Arimis? - Cicero pro Scauro: Arinis uxorem -, &quot;haec Soteris 
huius Soterinis? - Plautus in vidularia: | 

Immo id, quod haec nostra est patria et quod hic 
meus 

25 Pater, illic autem Soterinis est pater -, 

“εἶς Dis? [proprium, id est Πλούτων ] &quot;huius Ditis” οἱ &quot;hic? et &quot;haec dis?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bso54qa4y25byxzlmrk2n6xv19eaddw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266753</id>
      <parentid>266621</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266753</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="n3k2nz59wp4nehp7ah38zexbfeiabov" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 34—36|317}}&lt;/noinclude&gt;&lt;haec hodpes curia’. (invenitur tamen et ‘haec hospita’: {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in 
Aeneidos {Π|: . 
bellum, ὁ terra hospita, portas. 
similiter ‘haec sospes’ et.tsospita’ prolatum est ab auctoribus. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} 
s in II {{spatium|{{wl|Q1236235|fastorum}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: må 
Sospita delubris dicitur aucta novis. 
neutra quoque supra dictorum pluralia tradit usus. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {ΠΠ 36 
{{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: , 
Accipias, fessisque.libens iterum hospita pandas 

10 Flumina.) 

In ‘es’ productam tam Graeca quam Latina masculini generis vel fe– 
minini vel communis: ‘'hic Chremés huius Chremetis’ οἱ ‘Chremis’’, ‘hic 
verrés huius verris’, ‘δος caedés huius caedis’, 'hic’ et δος herés hu– 
ius heredis’. 

15 In ‘is’ correptam tam Graeca quam Latina masculini generis vel fe– 
minini vel communis: ‘hic Paris huius Paridis’ vel ‘Pans, ‘hic collis hu– 
ius collis’, δος Thetis huius Thetidis’, ‘haec cuspis huius cuspidis’, | ‘hic’ 
et ‘haec utilis huius utihs’. ’ 

In fis’ productam Graeca et Latina masculina vel feminina vel com– 

ὁ Muria: ‘hic delphis’ vel ‘delphin huius delphinis’, ‘hic Aris’ [proprium] 
huius Arimis’ – {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Scauro: Arinis uxorem –, ‘haec Soteris 
huius Soterinis’ – {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q2523113|vidularia}}}}&lt;ref&gt;[[Vidularia|Vidularia]]&lt;/ref&gt;: | 

Immo id, quod haec nostra est patria et quod hic 
meus 

25 Pater, illic autem Soterinis est pater –, 

‘εἶς Dis’ [proprium, id est Πλούτων ] ‘huius Ditis’ οἱ ‘hic’ et ‘haec dis’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n3k2nz59wp4nehp7ah38zexbfeiabov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/350</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82552</id>
    <revision>
      <id>266622</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '[appellativum ] &quot;huius ditis?, &lt;haec vis huius vis?, &quot;hic? οἱ is  huius Samnitis?. &quot;ef   37&quot; In &quot;os? correptam unum Latinum neutrum &quot;hoc ös || ftflus ossis?,   quod etiam &quot;hoc ossum? antiqui protulerunt. Gellius libro XXX: 68]-  variaeque eius ipsum ossum expurga t inauraveruntque. 5   In &quot;os? produetam Graeca et Latina masculini vel feminini vel neutri  vel communis generis: &quot;hic herös huius herois”, &quot;hic nepös huius nepotis”,  δος dös huius...</comment>
      <origin>266622</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="2sutx756a4je45z6tf5h51azdt3so1q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|318|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;[appellativum ] &quot;huius ditis?, &lt;haec vis huius vis?, &quot;hic? οἱ is 
huius Samnitis?. &quot;ef 

37&quot; In &quot;os? correptam unum Latinum neutrum &quot;hoc ös || ftflus ossis?, 

quod etiam &quot;hoc ossum? antiqui protulerunt. Gellius libro XXX: 68]- 
variaeque eius ipsum ossum expurga t inauraveruntque. 5 

In &quot;os? produetam Graeca et Latina masculini vel feminini vel neutri 
vel communis generis: &quot;hic herös huius herois”, &quot;hic nepös huius nepotis”, 
δος dös huius dotis?, &quot;hoc ös huius oris”, &quot;hic? et &quot;haec compös huius 
compotis”. - - , 

In &quot;us? correptam Latina masculini vel feminini vel neutri vel com- 19 
munis duum vel trium generum: '&quot;hic lepäs huius leporis?, &quot;haec Venus 
huius Veneris”, &quot;hoc: tempäs huius temporis?, &quot;hic” οἱ “δος Ligäs huius 
Liguris”, “πο et &quot;haec? et &quot;hoc vetäs huius veteris?. 

In &quot;us? productam Graeca vel Latina masculina vel feminina vel com- 
munia vel neutra, ut &quot;hic Melampäs huius Melampodis”, 'hic mös huius 15 
muris?, &quot;haec virtäs huius virtutis?, '&quot;hic? οἱ “Ποὺ säs huius suis”, &quot;hoc 
tös huius turis?. 

38 In &quot;ys? Graeca masculina vel feminina: 'hic amphibrachys huius am- 
phibrachyis”, &quot;hic Capys huius Capyis?, &quot;haec Erinys huius Erinyis?. 

In “δο8᾽ Latinum unum masculinum &quot;hic praes huius praedis? et umum 20 
neutrum &quot;hoc aes huius aeris”, cuius plurales obliqui in raro sunt usu, 
&lt;aera aelrum aeribus?. Cato in oratione, qua in senatu suasit, ut&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2sutx756a4je45z6tf5h51azdt3so1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266754</id>
      <parentid>266622</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266754</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1631" sha1="d8wmmea4kabgovbony5plkjpmfz6afh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|318|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;[appellativum ] ‘huius ditis’, &lt;haec vis huius vis’, ‘hic’ οἱ is 
huius Samnitis’. ‘ef 

37&quot; In ‘os’ correptam unum Latinum neutrum ‘hoc ös || ftflus ossis’, 

quod etiam ‘hoc ossum’ antiqui protulerunt. Gellius libro XXX: 68]– 
variaeque eius ipsum ossum expurga t inauraveruntque. 5 

In ‘os’ produetam Graeca et Latina masculini vel feminini vel neutri 
vel communis generis: ‘hic herös huius herois’, ‘hic nepös huius nepotis’, 
δος dös huius dotis’, ‘hoc ös huius oris’, ‘hic’ et ‘haec compös huius 
compotis’. – – , 

In ‘us’ correptam Latina masculini vel feminini vel neutri vel com– 19 
munis duum vel trium generum: '&quot;hic lepäs huius leporis’, ‘haec Venus 
huius Veneris’, ‘hoc: tempäs huius temporis’, ‘hic’ οἱ ‘δος Ligäs huius 
Liguris’, ‘πο et ‘haec’ et ‘hoc vetäs huius veteris’. 

In ‘us’ productam Graeca vel Latina masculina vel feminina vel com– 
munia vel neutra, ut ‘hic Melampäs huius Melampodis’, 'hic mös huius 15 
muris’, ‘haec virtäs huius virtutis’, '&quot;hic’ οἱ ‘Ποὺ säs huius suis’, ‘hoc 
tös huius turis’. 

38 In ‘ys’ Graeca masculina vel feminina: 'hic amphibrachys huius am– 
phibrachyis’, ‘hic Capys huius Capyis’, ‘haec Erinys huius Erinyis’. 

In ‘δο8᾽ Latinum unum masculinum ‘hic praes huius praedis’ et umum 20 
neutrum ‘hoc aes huius aeris’, cuius plurales obliqui in raro sunt usu, 
&lt;aera aelrum aeribus’. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in oratione, qua in senatu suasit, ut&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d8wmmea4kabgovbony5plkjpmfz6afh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/351</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82553</id>
    <revision>
      <id>266623</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'plura aera equestria fierent: ΠΟ ergo arbitror oportere   restitui, quin minus duobus milibus ducentis sit aerum  equestrium. in eodem: de aeribus equestribus de duobus  milibus actum.   δ In &quot;aus? Latina duo feminina: &quot;haec laus huius laudis?” &quot;haec fraus  huius fraudis”.   In &quot;ans? Latina masculina vel communia duum vel omnis: &quot;hic qua-  drans huius quadrantis?, &quot;dodrans dodrantis?, &quot;hic? et &quot;haec infans? [τὸ νή-  πίον | huius infantis”, &quot;h...</comment>
      <origin>266623</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="95ne80up3xamu5234gadtehu5cunbzp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 36—39|319}}&lt;/noinclude&gt;plura aera equestria fierent: ΠΟ ergo arbitror oportere 

restitui, quin minus duobus milibus ducentis sit aerum 
equestrium. in eodem: de aeribus equestribus de duobus 
milibus actum. 

δ In &quot;aus? Latina duo feminina: &quot;haec laus huius laudis?” &quot;haec fraus 
huius fraudis”. 

In &quot;ans? Latina masculina vel communia duum vel omnis: &quot;hic qua- 
drans huius quadrantis?, &quot;dodrans dodrantis?, &quot;hic? et &quot;haec infans? [τὸ νή- 
πίον | huius infantis”, &quot;hic? et chaec? et &quot;hoc infans? [ 0 ἄλαλος, huius | 

10 infantis” et &quot;amans?, quod nomen est, cum pro amatore accipitur, &quot;aman- 

tis”. invenitur etiam unum femininum, “δος glans huius glandis?. sic . 

enim Lucretius, ut supra dictum est, profert et Ovidius in XIII 
metamorphoseon: 
ut lata plumbea funda 
15 Missa solet medio glans intabescere caelo. 

In Sens? Latina masculina vel feminina vel communia duum vel trium 30 

geljnerum: &quot;hic Vfens huius Vfentis?, &quot;haec mens huius mentis?, “ἢ ἢ et 
thaec parens huius parentis?, &quot;hie et &quot;hace? et hoc prudens huius pru- 
dentis?. 

20 In &quot;ons? Latina masculina vel feminina vel omnis: &quot;hic mons huius 
montis?, &quot;hace frons huius frontis?, &quot;hic? et &quot;haec? et hoc insons hu- 
ius insontis?, quod solum teste Probo ὁ ante &quot;ns? habet correptain, 
et eius simplex &quot;sons sontlis”. 

In Suns? similiter Latina masculina: &quot;hic Arruns huius Arruntis?. 

2» In &lt;yns? unum Graecum invenitur femininum: &quot;haec Tiryns huius

Tiryunthis?.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>95ne80up3xamu5234gadtehu5cunbzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266755</id>
      <parentid>266623</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266755</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1767" sha1="putfqbv89nd2l9kf9rtqsbmunyvjyzy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 36—39|319}}&lt;/noinclude&gt;plura aera equestria fierent: ΠΟ ergo arbitror oportere 

restitui, quin minus duobus milibus ducentis sit aerum 
equestrium. in eodem: de aeribus equestribus de duobus 
milibus actum. 

δ In ‘aus’ Latina duo feminina: ‘haec laus huius laudis’’ ‘haec fraus 
huius fraudis’. 

In ‘ans’ Latina masculina vel communia duum vel omnis: ‘hic qua– 
drans huius quadrantis’, ‘dodrans dodrantis’, ‘hic’ et ‘haec infans’ [τὸ νή– 
πίον | huius infantis’, ‘hic’ et chaec’ et ‘hoc infans’ [ 0 ἄλαλος, huius | 

10 infantis’ et ‘amans’, quod nomen est, cum pro amatore accipitur, ‘aman– 

tis’. invenitur etiam unum femininum, ‘δος glans huius glandis’. sic . 

enim {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}}, ut supra dictum est, profert et {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIII 
{{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
ut lata plumbea funda 
15 Missa solet medio glans intabescere caelo. 

In Sens’ Latina masculina vel feminina vel communia duum vel trium 30 

geljnerum: ‘hic Vfens huius Vfentis’, ‘haec mens huius mentis’, ‘ἢ ἢ et 
thaec parens huius parentis’, ‘hie et ‘hace’ et hoc prudens huius pru– 
dentis’. 

20 In ‘ons’ Latina masculina vel feminina vel omnis: ‘hic mons huius 
montis’, ‘hace frons huius frontis’, ‘hic’ et ‘haec’ et hoc insons hu– 
ius insontis’, quod solum teste {{spatium|{{wl|Q722683|Probo}}}} ὁ ante ‘ns’ habet correptain, 
et eius simplex ‘sons sontlis’. 

In Suns’ similiter Latina masculina: ‘hic Arruns huius Arruntis’. 

2» In &lt;yns’ unum Graecum invenitur femininum: ‘haec Tiryns huius

Tiryunthis’.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>putfqbv89nd2l9kf9rtqsbmunyvjyzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/352</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82554</id>
    <revision>
      <id>266624</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'In &quot;ars? Latina masculina vel femmina: &quot;'hic Mars huius Martis”,  thaec ars huius artis”.   In &quot;ers? Latina omnis communia generis: &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc  iners huius inertis?.   In &quot;ors? Latina masculina vel feminina vel omnis: &quot;'hic Mavors huius 5  Mavortis?, &quot;haec cohors huius cohortis?, &lt;haec sors huius sortis? - cuius  nominativum &quot;haec | sortis? protulit Plautus in Casina:   Vide ne qua illic insit alia sortis sub aqua -,  40 &quot;hic? et...</comment>
      <origin>266624</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1357" sha1="hl1p4pn5u7xhf6jmypb4wgguu0jt8l7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|320|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In &quot;ars? Latina masculina vel femmina: &quot;'hic Mars huius Martis”, 
thaec ars huius artis”. 

In &quot;ers? Latina omnis communia generis: &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc 
iners huius inertis?. 

In &quot;ors? Latina masculina vel feminina vel omnis: &quot;'hic Mavors huius 5 
Mavortis?, &quot;haec cohors huius cohortis?, &lt;haec sors huius sortis? - cuius 
nominativum &quot;haec | sortis? protulit Plautus in Casina: 

Vide ne qua illic insit alia sortis sub aqua -, 
40 &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc concors håius concordis”. 
In &quot;urs? Latina communia trium genernm: &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc 10 
Tiburs huius Tiburtis? [gentile]. 

In fuls? unum femininum: &quot;haec puls huius pultis?. 

In &quot;ems? unum femininum: &quot;haec hiems huius hiemis”. 

In tabs? Graeca et Latina masculina et feminina: &quot;hic Arabs huius 
Arabis?, “δος trabs huius trabis?. vetustissimi tamen etiam &quot;trabes? pro 15 
&quot;trabs? proferebant. Ennius in Medea: 

Vtinam ne in nemore Pelhio securibus 
Caesa accedisset abiegna in terram trabes. 
In &quot;ebs? correptam Latina omnis communia: &quot;hic?” et &quot;haec” et &quot;hoc 
caelébs huius caelibis?. | . 2 

In &quot;ebs? productam unum femininum Latinum: &quot;haec plebs huius 
plebis? ; dicitur tamen et &quot;haec plebes huius plebei?. Lucanus in ITI: 

nescit plebes ieiuna timere. 

In &quot;obs? feminina Latina: &quot;haec scobs huius scobis? et &quot;scrobs hu-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hl1p4pn5u7xhf6jmypb4wgguu0jt8l7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266756</id>
      <parentid>266624</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266756</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="d25xii03e1jaugjuulxsrabwechk0f6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|320|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In ‘ars’ Latina masculina vel femmina: ‘'hic Mars huius Martis’, 
thaec ars huius artis’. 

In ‘ers’ Latina omnis communia generis: ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc 
iners huius inertis’. 

In ‘ors’ Latina masculina vel feminina vel omnis: ‘'hic Mavors huius 5 
Mavortis’, ‘haec cohors huius cohortis’, &lt;haec sors huius sortis’ – cuius 
nominativum ‘haec | sortis’ protulit {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1216194|Casina}}}}&lt;ref&gt;[[Casina|Casina]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Vide ne qua illic insit alia sortis sub aqua –, 
40 ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc concors håius concordis’. 
In ‘urs’ Latina communia trium genernm: ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc 10 
Tiburs huius Tiburtis’ [gentile]. 

In fuls’ unum femininum: ‘haec puls huius pultis’. 

In ‘ems’ unum femininum: ‘haec hiems huius hiemis’. 

In tabs’ Graeca et Latina masculina et feminina: ‘hic Arabs huius 
Arabis’, ‘δος trabs huius trabis’. vetustissimi tamen etiam ‘trabes’ pro 15 
&quot;trabs’ proferebant. {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in Medea: 

Vtinam ne in nemore Pelhio securibus 
Caesa accedisset abiegna in terram trabes. 
In ‘ebs’ correptam Latina omnis communia: ‘hic’’ et ‘haec’ et ‘hoc 
caelébs huius caelibis’. | . 2 

In ‘ebs’ productam unum femininum Latinum: ‘haec plebs huius 
plebis’ ; dicitur tamen et ‘haec plebes huius plebei’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in ITI: 

nescit plebes ieiuna timere. 

In ‘obs’ feminina Latina: ‘haec scobs huius scobis’ et ‘scrobs hu–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d25xii03e1jaugjuulxsrabwechk0f6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/353</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82555</id>
    <revision>
      <id>266625</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'jus serobis? (sic ali; sed Probus nominativum protulit similem gene-  tivo), quod Plautus masculino genere profert in Amphitrione:  Ibi scrobes effodito tu plus sexagenos in dies.  In &quot;ybs? unum masculinum: &quot;hic chalybs huiug chalybis?.  5 In &quot;urbs? unum femininum: &quot;haec urbs huius urbis?.   In &quot;aps? unum femil|ninum: &quot;haec daps huius dapis?. sed nomina-  tivus in usu frequenti non est, quem Livius Andronicus in I Odis-  siae ponit:   Quae ha...</comment>
      <origin>266625</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1350" sha1="7qo9i6e25s5g7gw1byc0yimidekao0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 39—41|321}}&lt;/noinclude&gt;jus serobis? (sic ali; sed Probus nominativum protulit similem gene- 
tivo), quod Plautus masculino genere profert in Amphitrione: 
Ibi scrobes effodito tu plus sexagenos in dies. 
In &quot;ybs? unum masculinum: &quot;hic chalybs huiug chalybis?. 
5 In &quot;urbs? unum femininum: &quot;haec urbs huius urbis?. 

In &quot;aps? unum femil|ninum: &quot;haec daps huius dapis?. sed nomina- 
tivus in usu frequenti non est, quem Livius Andronicus in I Odis- 
siae ponit: 

Quae haec daps est, qui festus dies? 
10 Horatius accusativum protulit in | II carminum: 

- Ergo obligatam redde Iovi dapem. 
idem genetivum in ITII: 
Nunc in reluctantes dracones 
. Egit amor dapis atque pugnae. 
15 idem in epodo: 
mutatae dapis 

Inemori spectaculo. 

In &quot;eps? masculina et omnis: &quot;hic manceps huius mancipis?, &quot;hic” et 
&quot;haec? et &quot;hoc particeps huius participis?. &quot;adeps? vel &quot;adipes? in utro- 

20 que genere invenitur. Varro in ΠῚ rerumrusticarum: adipe suilla. 

In &quot;ops? Latinum femininum unum: &quot;haec Ops huius Opis” [nomen ma- 
tris deum et copia] (eius quoque nominativus in usu frequenti non est, 
sed illius, quod ex co componitur, commune omnis, &quot;hic? et &quot;haec? et 
&lt;hoc inops huius inopis?. vetustissimi tamen etiam &quot;hic? et &quot;haec? et 

5. &quot;hoc oops? et &quot;cops? pro &quot;opulentus? et &quot;copiosus? proferebant. Accius 
de Ilercule dicens:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7qo9i6e25s5g7gw1byc0yimidekao0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266757</id>
      <parentid>266625</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266757</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1740" sha1="8te3769r6q9zaiuc8ywcxpp1qzkem5n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 39—41|321}}&lt;/noinclude&gt;jus serobis’ (sic ali; sed {{spatium|{{wl|Q722683|Probus}}}} nominativum protulit similem gene– 
tivo), quod {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} masculino genere profert in {{spatium|{{wl|Q475025|Amphitrione}}}}&lt;ref&gt;[[Amphitruo (Leo)|Amphitruo]]&lt;/ref&gt;: 
Ibi scrobes effodito tu plus sexagenos in dies. 
In ‘ybs’ unum masculinum: ‘hic chalybs huiug chalybis’. 
5 In ‘urbs’ unum femininum: ‘haec urbs huius urbis’. 

In ‘aps’ unum femil|ninum: ‘haec daps huius dapis’. sed nomina– 
tivus in usu frequenti non est, quem {{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} Andronicus in I Odis– 
siae ponit: 

Quae haec daps est, qui festus dies’ 
10 {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} accusativum protulit in | II {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 

– Ergo obligatam redde Iovi dapem. 
idem genetivum in ITII: 
Nunc in reluctantes dracones 
. Egit amor dapis atque pugnae. 
15 idem in epodo: 
mutatae dapis 

Inemori spectaculo. 

In ‘eps’ masculina et omnis: ‘hic manceps huius mancipis’, ‘hic’ et 
&quot;haec’ et ‘hoc particeps huius participis’. ‘adeps’ vel ‘adipes’ in utro– 

20 que genere invenitur. {{spatium|{{wl|Q206119|Varro}}}} in ΠῚ rerumrusticarum: adipe suilla. 

In ‘ops’ Latinum femininum unum: ‘haec Ops huius Opis’ [nomen ma– 
tris deum et copia] (eius quoque nominativus in usu frequenti non est, 
sed illius, quod ex co componitur, commune omnis, ‘hic’ et ‘haec’ et 
&lt;hoc inops huius inopis’. vetustissimi tamen etiam ‘hic’ et ‘haec’ et 

5. ‘hoc oops’ et ‘cops’ pro ‘opulentus’ et ‘copiosus’ proferebant. {{spatium|{{wl|Q311287|Accius}}}} 
de Ilercule dicens:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8te3769r6q9zaiuc8ywcxpp1qzkem5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/354</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82556</id>
    <revision>
      <id>266626</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quorum genitor fertur esse ops gentibus,   42 pro &quot;opem ferens et auxilium gentibus?. sic Caper. potest tamen etiam   feminino genere hic intellegi figurate coniunctum masculino, ut si dixisset  &quot;quorum genitor auxilium fuit gentibus?. tamen nominativo eius usus est  Plautus in cistellaria: |  Itaque me Saturnus eius patruus. - Et Castor pater! -  Itaque me Ops opulenta illius avia. - Immo mater  quidem!)   et Graeca: &quot;hic Pelops huius Pelopi...</comment>
      <origin>266626</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="pkeow9rgyri1hyos7w7znjtn7dzdwts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|922 PRISCIANI INST.&lt;/noinclude&gt;quorum genitor fertur esse ops gentibus, 

42 pro &quot;opem ferens et auxilium gentibus?. sic Caper. potest tamen etiam 

feminino genere hic intellegi figurate coniunctum masculino, ut si dixisset 
&quot;quorum genitor auxilium fuit gentibus?. tamen nominativo eius usus est 
Plautus in cistellaria: | 
Itaque me Saturnus eius patruus. - Et Castor pater! - 
Itaque me Ops opulenta illius avia. - Immo mater 
quidem!) 

et Graeca: &quot;hic Pelops huius Pelopis?, &quot;hydrops hydropis”, t merops 

43 

meropis”?. 

In &quot;yps? Graeca: &quot;Cinyps Cinypis?. 

In &quot;irps? Latinum unum: &quot;hic? et &quot;haec stirps huius stirpis”. 

In “χ᾽ correptam Latina et Graeca, ut &quot;haec [ἄχ huius facis”, &quot;hic abäx| 
huius abacis”, quod tamen et &quot;hic abacus huius abaci” frequens invenitur. 

In &quot;ax? productam Graeca et Latina sunt masculina vel feminina vel 
omnis, ut &quot;hic Phaeäx huius Phaeacis?, &quot;haec päåx huius pacis”, &quot;hic? et 
&quot;haec? et &quot;hoc audäx huius audacis?. 

In &quot;ex? correptam Graeca et Latina masculina et feminina et commu- 
nia trium generum: &quot;hic Leléx huius Lelegis?, 'hic grex huius gregis”, 
&quot;haec iléx huius ilicis?, &quot;hic?” et &lt;haec? et &quot;hoc artiféx huius artificis?. 

In &quot;ex? productam Latina masculina vel femini||na sunt vek communia 
trium generum: &quot;hic rex huius regis”, &quot;haec lex huius legis?, &quot;hic” et 
&quot;haec? et &quot;hoc exlex huius exlegis”. 

In &quot;ix? correptam Latina masculina vel feminina: &quot;hic calix huius ca- 
licis?, &quot;haec pix huius picis?, &quot;haec nix huius nivis?. 

In &quot;ix? productam Graeca et Latina masculina vel feminina vel com- 
munia trium generum: &quot;hic Phoenix huius Phoenicis?, &quot;haec cornix huius 
cornicis”, &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc felix huius felicis?. oportet autem scire, 
quod Graeci i et y ante x brevem esse volunt, etiam si in obliquis produ-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pkeow9rgyri1hyos7w7znjtn7dzdwts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266627</id>
      <parentid>266626</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T08:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266627</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1832" sha1="ftou5ekg5p5c4htg5pcmgdc18l0iv5a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|922|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;quorum genitor fertur esse ops gentibus, 

42 pro &quot;opem ferens et auxilium gentibus?. sic Caper. potest tamen etiam 

feminino genere hic intellegi figurate coniunctum masculino, ut si dixisset 
&quot;quorum genitor auxilium fuit gentibus?. tamen nominativo eius usus est 
Plautus in cistellaria: | 
Itaque me Saturnus eius patruus. - Et Castor pater! - 
Itaque me Ops opulenta illius avia. - Immo mater 
quidem!) 

et Graeca: &quot;hic Pelops huius Pelopis?, &quot;hydrops hydropis”, t merops 

43 

meropis”?. 

In &quot;yps? Graeca: &quot;Cinyps Cinypis?. 

In &quot;irps? Latinum unum: &quot;hic? et &quot;haec stirps huius stirpis”. 

In “χ᾽ correptam Latina et Graeca, ut &quot;haec [ἄχ huius facis”, &quot;hic abäx| 
huius abacis”, quod tamen et &quot;hic abacus huius abaci” frequens invenitur. 

In &quot;ax? productam Graeca et Latina sunt masculina vel feminina vel 
omnis, ut &quot;hic Phaeäx huius Phaeacis?, &quot;haec päåx huius pacis”, &quot;hic? et 
&quot;haec? et &quot;hoc audäx huius audacis?. 

In &quot;ex? correptam Graeca et Latina masculina et feminina et commu- 
nia trium generum: &quot;hic Leléx huius Lelegis?, 'hic grex huius gregis”, 
&quot;haec iléx huius ilicis?, &quot;hic?” et &lt;haec? et &quot;hoc artiféx huius artificis?. 

In &quot;ex? productam Latina masculina vel femini||na sunt vek communia 
trium generum: &quot;hic rex huius regis”, &quot;haec lex huius legis?, &quot;hic” et 
&quot;haec? et &quot;hoc exlex huius exlegis”. 

In &quot;ix? correptam Latina masculina vel feminina: &quot;hic calix huius ca- 
licis?, &quot;haec pix huius picis?, &quot;haec nix huius nivis?. 

In &quot;ix? productam Graeca et Latina masculina vel feminina vel com- 
munia trium generum: &quot;hic Phoenix huius Phoenicis?, &quot;haec cornix huius 
cornicis”, &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc felix huius felicis?. oportet autem scire, 
quod Graeci i et y ante x brevem esse volunt, etiam si in obliquis produ-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ftou5ekg5p5c4htg5pcmgdc18l0iv5a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266758</id>
      <parentid>266627</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266758</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2031" sha1="2kb993uwslfi26yt678wfgrmdv9ql72" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|922|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;quorum genitor fertur esse ops gentibus, 

42 pro ‘opem ferens et auxilium gentibus’. sic {{spatium|{{wl|Q223615|Caper}}}}. potest tamen etiam 

feminino genere hic intellegi figurate coniunctum masculino, ut si dixisset 
&quot;quorum genitor auxilium fuit gentibus’. tamen nominativo eius usus est 
{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in cistellaria: | 
Itaque me Saturnus eius patruus. – Et Castor pater! – 
Itaque me Ops opulenta illius avia. – Immo mater 
quidem!) 

et Graeca: ‘hic Pelops huius Pelopis’, ‘hydrops hydropis’, t merops 

43 

meropis’’. 

In ‘yps’ Graeca: ‘Cinyps Cinypis’. 

In ‘irps’ Latinum unum: ‘hic’ et ‘haec stirps huius stirpis’. 

In ‘χ᾽ correptam Latina et Graeca, ut ‘haec [ἄχ huius facis’, ‘hic abäx| 
huius abacis’, quod tamen et ‘hic abacus huius abaci’ frequens invenitur. 

In ‘ax’ productam Graeca et Latina sunt masculina vel feminina vel 
omnis, ut ‘hic Phaeäx huius Phaeacis’, ‘haec päåx huius pacis’, ‘hic’ et 
&quot;haec’ et ‘hoc audäx huius audacis’. 

In ‘ex’ correptam Graeca et Latina masculina et feminina et commu– 
nia trium generum: ‘hic Leléx huius Lelegis’, 'hic grex huius gregis’, 
&quot;haec iléx huius ilicis’, ‘hic’’ et &lt;haec’ et ‘hoc artiféx huius artificis’. 

In ‘ex’ productam Latina masculina vel femini||na sunt vek communia 
trium generum: ‘hic rex huius regis’, ‘haec lex huius legis’, ‘hic’ et 
&quot;haec’ et ‘hoc exlex huius exlegis’. 

In ‘ix’ correptam Latina masculina vel feminina: ‘hic calix huius ca– 
licis’, ‘haec pix huius picis’, ‘haec nix huius nivis’. 

In ‘ix’ productam Graeca et Latina masculina vel feminina vel com– 
munia trium generum: ‘hic Phoenix huius Phoenicis’, ‘haec cornix huius 
cornicis’, ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc felix huius felicis’. oportet autem scire, 
quod Graeci i et y ante x brevem esse volunt, etiam si in obliquis produ–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2kb993uwslfi26yt678wfgrmdv9ql72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/355</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82557</id>
    <revision>
      <id>266628</id>
      <timestamp>2026-05-20T08:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'catur, ut “ Φοῖντξ Φοίνζκος᾽&quot;, “βομβῦξ βόμβῦκος᾽, a vero secundum gene-  tivum etiam in nominativo produci vel corripi dicunt, ut “ κόλᾶξ κόλἄκος ᾽  corripitur in nominativo, quoniam et in genetivo corripitur, &quot;Dalxö” vero  “ Φαίακος&quot; in utroque producitur. Latini tamen omnes vocales bitempores,  5 id est διχρόνους. habentes, ad genetivum respicientes dicunt produci vel  corripi vocal...'</comment>
      <origin>266628</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1542" sha1="op495f6s7bqkzz52zgnbeumumytqm2o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 41—44|323}}&lt;/noinclude&gt;catur, ut “ Φοῖντξ Φοίνζκος᾽&quot;, “βομβῦξ βόμβῦκος᾽, a vero secundum gene- 
tivum etiam in nominativo produci vel corripi dicunt, ut “ κόλᾶξ κόλἄκος ᾽ 
corripitur in nominativo, quoniam et in genetivo corripitur, &quot;Dalxö” vero 
“ Φαίακος&quot; in utroque producitur. Latini tamen omnes vocales bitempores, 
5 id est διχρόνους. habentes, ad genetivum respicientes dicunt produci vel 
corripi vocales ante x positas in nominativo. inveniuntur igitur in &quot;ix” 
produetam Latina, ut ostendi, feminina vel omnis: &quot;haec nutrix huius nu- 
nicis?, &quot;hic? et &quot;haee? et &quot;hoc pernix huius pernicis?. 
In “οχ᾽ correptam femininum: &quot;nöx noctis?, et ex hoc compositum 44 
10 commune: “10 et &quot;haec? et &quot;hoc pernöx pernoctis?. Iuvenalis: 
si luditur alea pernox. 
In “οχ᾽ productam femininum vel omnis: &quot;haec vöx huius vocis?, &quot;hic” 
et &quot;haec? et &quot;hoc velöx huius velocis?, &quot;atröx atrocis”?. 
In “υχ’ correptam masculina vel feminina: &quot;hic Voläx huius Volucis”, 
15 &quot;haec | πὔχ huius nucis”. 
In &quot;ux” productam masceulinum: &quot;hic Polläx huius Pollucis”, femini- 
num: &quot;haec läx huius lucis?. 
In &quot;yx? Graeca tam masculina quam feminina: &quot;hic sandyx huius san- 
dycis?, &quot;haec Styx huius Stygis?. 
20 In &quot;aex? femininum: &quot;haec faex hus faecis?. 
In &quot;aux? unum femininum: &quot;haec faux huius faucis?. 
In “αἰχ᾽ unum femininum: haec falx huius faleis?. 
In “δηχ᾽ unum: &quot;haec lanx huius lancis”.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>op495f6s7bqkzz52zgnbeumumytqm2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266759</id>
      <parentid>266628</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266759</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="jpzrr8hfgxapbg7h8ozq0wu6ugvznxm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 41—44|323}}&lt;/noinclude&gt;catur, ut ‘ Φοῖντξ Φοίνζκος᾽&quot;, ‘βομβῦξ βόμβῦκος᾽, a vero secundum gene– 
tivum etiam in nominativo produci vel corripi dicunt, ut ‘ κόλᾶξ κόλἄκος ᾽ 
corripitur in nominativo, quoniam et in genetivo corripitur, ‘Dalxö’ vero 
‘ Φαίακος&quot; in utroque producitur. Latini tamen omnes vocales bitempores, 
5 id est διχρόνους. habentes, ad genetivum respicientes dicunt produci vel 
corripi vocales ante x positas in nominativo. inveniuntur igitur in ‘ix’ 
produetam Latina, ut ostendi, feminina vel omnis: ‘haec nutrix huius nu– 
nicis’, ‘hic’ et ‘haee’ et ‘hoc pernix huius pernicis’. 
In ‘οχ᾽ correptam femininum: ‘nöx noctis’, et ex hoc compositum 44 
10 commune: ‘10 et ‘haec’ et ‘hoc pernöx pernoctis’. {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt;: 
si luditur alea pernox. 
In ‘οχ᾽ productam femininum vel omnis: ‘haec vöx huius vocis’, ‘hic’ 
et ‘haec’ et ‘hoc velöx huius velocis’, ‘atröx atrocis’’. 
In ‘υχ’ correptam masculina vel feminina: ‘hic Voläx huius Volucis’, 
15 ‘haec | πὔχ huius nucis’. 
In ‘ux’ productam masceulinum: ‘hic Polläx huius Pollucis’, femini– 
num: ‘haec läx huius lucis’. 
In ‘yx’ Graeca tam masculina quam feminina: ‘hic sandyx huius san– 
dycis’, ‘haec Styx huius Stygis’. 
20 In ‘aex’ femininum: ‘haec faex hus faecis’. 
In ‘aux’ unum femininum: ‘haec faux huius faucis’. 
In ‘αἰχ᾽ unum femininum: haec falx huius faleis’. 
In ‘δηχ᾽ unum: ‘haec lanx huius lancis’.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jpzrr8hfgxapbg7h8ozq0wu6ugvznxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/356</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82558</id>
    <revision>
      <id>266629</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'In &quot;unx? unum: &quot;hic? et &quot;haec coniunx huius coniugis”.  In &quot;arx” unum femininum: &quot;haec arx huius arcis?.  In &quot;ac? unum neutrum: &quot;hoc lac huius lactis?.  In &quot;ec? unum neutrum: &quot;hoc || allec huius allecis”.  In &quot;ut? &quot;hoc caput huius capitis?. 5   DE GENETIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS.   vi 45 Et hae quidem terminationes nominativi tertiae. declinationis. geneti-  vus autem eius in &quot;is? desinit correptam, excepto uno monosyllabo, &quot;haec  vi...</comment>
      <origin>266629</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1543" sha1="llrm4k9hlz6z7vetbboexfwyx3q6a5r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|324|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In &quot;unx? unum: &quot;hic? et &quot;haec coniunx huius coniugis”. 
In &quot;arx” unum femininum: &quot;haec arx huius arcis?. 
In &quot;ac? unum neutrum: &quot;hoc lac huius lactis?. 
In &quot;ec? unum neutrum: &quot;hoc || allec huius allecis”. 
In &quot;ut? &quot;hoc caput huius capitis?. 5 

DE GENETIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

vi 45 Et hae quidem terminationes nominativi tertiae. declinationis. geneti- 
vus autem eius in &quot;is? desinit correptam, excepto uno monosyllabo, &quot;haec 
vis huius vis?, quamvis omnes aliae declinationes producant terminationem 
eiusdem. casus. . 10 

Oportet autem scire, quod in quibusdam pares habeat genetivus ter- 
tiae [declinationis] suo nominativo syllabas, in quibusdam una, in aliis 
duabus syllabis vincat. AES 

Et pares quidem habet in nominibus in e desinentibus correptam, ut 
&lt;hoc maré huius maris”, &quot;hoc monilé huius monilis?, et in quibusdam in is 
ter? vel in &quot;es? productam vel in &quot;is? tam correptam quam productam 
exeuntibus, ut &quot;hic pater huius patris?, '&quot;'hic verrés huius verris”, &quot;haec 
caedés huwus caedis?, &quot;hic collis huius collis? , δος avis huius avis?, &quot;haec 
vis huius vis?. . . 

In aliis autem omnibus eiusdem declinationis nominibus una syllaba 20 
superat nominativum genetivus, ut &quot;schema schematis”, &quot;Cicero Ciceronis”, 
&quot;consul consulis?, &quot;pecten pectinis”, &quot;baccar baccaris”, &quot;lis litis?, &quot;apex 

46 apicis?. excipitur &quot;haec caro huius carnis?, in quo pares habent syllabas 
genetivus et nominativus (inveniuntur tamen veteres, qui genetivo similem&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llrm4k9hlz6z7vetbboexfwyx3q6a5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266760</id>
      <parentid>266629</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266760</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1697" sha1="ar47jzt4cv4avnb5phtcjpzuzj2pvii" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|324|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;In ‘unx’ unum: ‘hic’ et ‘haec coniunx huius coniugis’. 
In ‘arx’ unum femininum: ‘haec arx huius arcis’. 
In ‘ac’ unum neutrum: ‘hoc lac huius lactis’. 
In ‘ec’ unum neutrum: ‘hoc || allec huius allecis’. 
In ‘ut’ ‘hoc caput huius capitis’. 5 

DE GENETIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

vi 45 Et hae quidem terminationes nominativi tertiae. declinationis. geneti– 
vus autem eius in ‘is’ desinit correptam, excepto uno monosyllabo, ‘haec 
vis huius vis’, quamvis omnes aliae declinationes producant terminationem 
eiusdem. casus. . 10 

Oportet autem scire, quod in quibusdam pares habeat genetivus ter– 
tiae [declinationis] suo nominativo syllabas, in quibusdam una, in aliis 
duabus syllabis vincat. AES 

Et pares quidem habet in nominibus in e desinentibus correptam, ut 
&lt;hoc maré huius maris’, ‘hoc monilé huius monilis’, et in quibusdam in is 
ter’ vel in ‘es’ productam vel in ‘is’ tam correptam quam productam 
exeuntibus, ut ‘hic pater huius patris’, '&quot;'hic verrés huius verris’, ‘haec 
caedés huwus caedis’, ‘hic collis huius collis’ , δος avis huius avis’, ‘haec 
vis huius vis’. . . 

In aliis autem omnibus eiusdem declinationis nominibus una syllaba 20 
superat nominativum genetivus, ut ‘schema schematis’, ‘{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}nis’, 
&quot;consul consulis’, ‘pecten pectinis’, ‘baccar baccaris’, ‘lis litis’, ‘apex 

46 apicis’. excipitur ‘haec caro huius carnis’, in quo pares habent syllabas 
genetivus et nominativus (inveniuntur tamen veteres, qui genetivo similem&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ar47jzt4cv4avnb5phtcjpzuzj2pvii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/357</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82559</id>
    <revision>
      <id>266630</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nominativum | protulerunt), et &quot;senex βοπὶβ᾽ et &quot;supellex supellectilis”, in  quo duabus syllabis vincit genetivus nominativum. (huius quoque nomina-  tivum quidam similem genetivo protulerunt.) et omnia, quae a capite com-  posita in &quot;ps? desinunt, similiter habent duabus syllabis superantem gene-   s tivum, ut &quot;anceps ancipitis?, &quot;biceps bicipitis”, &quot;centiceps centicipitis”, quae  veteres in &quot;es? proferentes secundum regulam declinabant: &quot;a...</comment>
      <origin>266630</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1808" sha1="qwxa4cjh8r1qn2ly8dwy7uuionkwjll" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 41—47|325}}&lt;/noinclude&gt;nominativum | protulerunt), et &quot;senex βοπὶβ᾽ et &quot;supellex supellectilis”, in 
quo duabus syllabis vincit genetivus nominativum. (huius quoque nomina- 
tivum quidam similem genetivo protulerunt.) et omnia, quae a capite com- 
posita in &quot;ps? desinunt, similiter habent duabus syllabis superantem gene- 

s tivum, ut &quot;anceps ancipitis?, &quot;biceps bicipitis”, &quot;centiceps centicipitis”, quae 
veteres in &quot;es? proferentes secundum regulam declinabant: &quot;ancipes anci- 
pitis?, &quot;bicipes bicipitis”, sicut &quot;hospes hospitis?, &quot;sospes sospitis?; iunio- 
res vero gaudentes breviloquio per concisionem ea protulerunt, quod et 
in alis dictionibus fecisse inveniuntur, ut &lt;dic?, &quot;duc?, &quot;fac”, &quot;fer? pro 

τὸ &quot;dice?, &quot;duce?, &quot; face”, &quot;fere”?, nec non etiam vocativos in &quot;ius? terminan. 
tiljum propriorum: &quot;Virgil, 'Terenti? pro &quot;Virgilie” et &quot;Terentie” dicentes, 
de quibus iam docuimus. 

Paenultima vero eius declinationis in quibusdam producitur, in quibus- 
dam corripitur. producitur quidem in 115, quorum nominativus in longam 

15 desinit seu natura sive positione, ut &quot;söl sölis?, &quot;Titän Titaänis?, &quot;delphin 
delphinis?, fär föris?, &quot;Maecenäs Maecenätis?, &quot;mercés mercédis”, &quot;Sam- 
nis Samnitis”, &quot;Crenis?, nomen proprium nymphae, &quot;Crenidis”, &quot;ös öns”, 
mös möäris?, &quot;pracs pracdis?, &quot;väs väsis”, &quot;laus laödis”, &quot;infäns infantis”, 
Arräns Årruntis?, &quot;Aris AÅrmis?, &quot;inérs inértis?, &quot;'vecörs vecördis?, 

20 Quls pultis?, “ΠΟ. allecis?. excipiluntur in &quot;on? desinentia Graeca et in 47 
o tam Latina quam notha, quod tam corripere quam producere licet ea 
in nominativo. haec enim vocalis [id est ὁ] quamvis in nominativo produ- 
catur, in genetivo non semper producitur paenultima, sed in quibusdam,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qwxa4cjh8r1qn2ly8dwy7uuionkwjll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266761</id>
      <parentid>266630</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266761</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1960" sha1="ilhbt49yub3ynyp0otlruhp8gvx0r47" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 41—47|325}}&lt;/noinclude&gt;nominativum | protulerunt), et ‘senex βοπὶβ᾽ et ‘supellex supellectilis’, in 
quo duabus syllabis vincit genetivus nominativum. (huius quoque nomina– 
tivum quidam similem genetivo protulerunt.) et omnia, quae a capite com– 
posita in ‘ps’ desinunt, similiter habent duabus syllabis superantem gene– 

s tivum, ut ‘anceps ancipitis’, ‘biceps bicipitis’, ‘centiceps centicipitis’, quae 
veteres in ‘es’ proferentes secundum regulam declinabant: ‘ancipes anci– 
pitis’, ‘bicipes bicipitis’, sicut ‘hospes hospitis’, ‘sospes sospitis’; iunio– 
res vero gaudentes breviloquio per concisionem ea protulerunt, quod et 
in alis dictionibus fecisse inveniuntur, ut &lt;dic’, ‘duc’, ‘fac’, ‘fer’ pro 

τὸ ‘dice’, ‘duce’, ‘ face’, ‘fere’’, nec non etiam vocativos in ‘ius’ terminan. 
tiljum propriorum: ‘Virgil, 'Terenti’ pro ‘Virgilie’ et ‘Terentie’ dicentes, 
de quibus iam docuimus. 

Paenultima vero eius declinationis in quibusdam producitur, in quibus– 
dam corripitur. producitur quidem in 115, quorum nominativus in longam 

15 desinit seu natura sive positione, ut ‘söl sölis’, ‘Titän Titaänis’, ‘delphin 
delphinis’, fär föris’, ‘Maecenäs Maecenätis’, ‘mercés mercédis’, ‘Sam– 
nis Samnitis’, ‘Crenis’, nomen proprium nymphae, ‘Crenidis’, ‘ös öns’, 
mös möäris’, ‘pracs pracdis’, ‘väs väsis’, ‘laus laödis’, ‘infäns infantis’, 
Arräns Årruntis’, ‘Aris AÅrmis’, ‘inérs inértis’, ‘'vecörs vecördis’, 

20 Quls pultis’, ‘ΠΟ. allecis’. excipiluntur in ‘on’ desinentia Graeca et in 47 
o tam Latina quam notha, quod tam corripere quam producere licet ea 
in nominativo. haec enim vocalis [id est ὁ] quamvis in nominativo produ– 
catur, in genetivo non semper producitur paenultima, sed in quibusdam,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ilhbt49yub3ynyp0otlruhp8gvx0r47</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/358</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82560</id>
    <revision>
      <id>266631</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'in aliis autem corripitur. quando autem producitur vel quando corripitur,   cum de nominativo οἱ genetivo exposuimus dictum est. praeterea corri-  piunt praedictam paenultimam in &quot;ms? vel &quot;bs? vel &quot;ps? vel “χ᾽ desinen.  tia, si vocalem brevem ante eas consonantes habuerint, velut | &quot;higéms hu-  jus hiömis?, &quot;'caelöbs caelibis”, &quot;mancéps mancipis”, &quot;(ἄχ fäcis?, &quot;artiféx 5  artificis?; nec non producentia terminationem nominativi corripiunt '...'</comment>
      <origin>266631</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2121" sha1="h7fa2ue6yv1zmcy6d11eiu4kahphj6k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|328|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;in aliis autem corripitur. quando autem producitur vel quando corripitur, 

cum de nominativo οἱ genetivo exposuimus dictum est. praeterea corri- 
piunt praedictam paenultimam in &quot;ms? vel &quot;bs? vel &quot;ps? vel “χ᾽ desinen. 
tia, si vocalem brevem ante eas consonantes habuerint, velut | &quot;higéms hu- 
jus hiömis?, &quot;'caelöbs caelibis”, &quot;mancéps mancipis”, &quot;(ἄχ fäcis?, &quot;artiféx 5 
artificis?; nec non producentia terminationem nominativi corripiunt 'pae- 
nultimam genetivi: &quot;hic? et &quot;haec” et &quot;hoc pär huius päris”, &quot;Lär Läris”, 
&lt;väs vädis?, &quot;pes pödis?, &quot;Ceres Ceröris?, &quot;compös compötis?, &quot;bös bövis?, 
&lt;säös 5018᾽, &quot;gräs gräs”. corripientia quoque nominativum fn quibusdam 
corripiunt paenultimam genetivi, in quibusdam producunt. producunt in 1 
cal” et in &quot;el? neutra et in &quot;ar? similiter neutra derivativa, ut &quot;hoc tri- 
bunäl huius tribunälis?, &quot;cervicäl cervicälis?, &quot;mel mellis?, &quot;föl föllis?, 
&lt;calcär calcäris?, &quot;lacunär lacunäris”, &quot;lucär lucäris?. in &quot;or? quoque de- 
sinentia alia producunt, alia corripiunt paenultimam genetivi. producunt, ut 
thic cursor huius cursöris?, &quot;hic? et &quot;haec auctor huius auctöris?; corri- 16 
plunt: &quot;hic Hector huius Hectöris?, &quot;haec arbor huius arböris”, &quot;hic? et 
&lt;haec || memor huius memöris”; quando vero producunt et quando corri- 
piunt, cum de nominativo tractabatur docuimus. alia vero omnia, quae 
nominativi terminationem corripiunt, similiter paenultimam genetivi corri- 
piunt, ut &quot;toreumå toreumätis?, &quot;'Hannibäl Hannibälis”, 'vigil vigilis, 20 
“ cornicén cornicinis”, &quot;aggér aggöris”, &quot;vetös veteris”, &quot;'capät capitis”. 
excipiuntur &quot;inquiö&amp;s inquiétis”, quod simplicis declinationem servavit in 
composito, quamvis corripiat extremitatem nominativi, similiter &quot;ös össis? 
et &quot;läc läctis”, quod quibusdam placet in nominativo per apocopam '&quot;te” pro- 
ferri: &quot;hoc lacte” enim dicebant antiqui. 25 

DE DATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 
Dativus tertiae declinationis nascitur a genetivo abiecta s producta i:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h7fa2ue6yv1zmcy6d11eiu4kahphj6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266762</id>
      <parentid>266631</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266762</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2275" sha1="rysgy2qtu0htc7iuqog59qclh9s4dkq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|328|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;in aliis autem corripitur. quando autem producitur vel quando corripitur, 

cum de nominativo οἱ genetivo exposuimus dictum est. praeterea corri– 
piunt praedictam paenultimam in ‘ms’ vel ‘bs’ vel ‘ps’ vel ‘χ᾽ desinen. 
tia, si vocalem brevem ante eas consonantes habuerint, velut | ‘higéms hu– 
jus hiömis’, ‘'caelöbs caelibis’, ‘mancéps mancipis’, ‘(ἄχ fäcis’, ‘artiféx 5 
artificis’; nec non producentia terminationem nominativi corripiunt 'pae– 
nultimam genetivi: ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc pär huius päris’, ‘Lär Läris’, 
&lt;väs vädis’, ‘pes pödis’, ‘Ceres Ceröris’, ‘compös compötis’, ‘bös bövis’, 
&lt;säös 5018᾽, ‘gräs gräs’. corripientia quoque nominativum fn quibusdam 
corripiunt paenultimam genetivi, in quibusdam producunt. producunt in 1 
cal’ et in ‘el’ neutra et in ‘ar’ similiter neutra derivativa, ut ‘hoc tri– 
bunäl huius tribunälis’, ‘cervicäl cervicälis’, ‘mel mellis’, ‘föl föllis’, 
&lt;calcär calcäris’, ‘lacunär lacunäris’, ‘lucär lucäris’. in ‘or’ quoque de– 
sinentia alia producunt, alia corripiunt paenultimam genetivi. producunt, ut 
thic cursor huius cursöris’, ‘hic’ et ‘haec auctor huius auctöris’; corri– 16 
plunt: ‘hic Hector huius Hectöris’, ‘haec arbor huius arböris’, ‘hic’ et 
&lt;haec || memor huius memöris’; quando vero producunt et quando corri– 
piunt, cum de nominativo tractabatur docuimus. alia vero omnia, quae 
nominativi terminationem corripiunt, similiter paenultimam genetivi corri– 
piunt, ut ‘toreumå toreumätis’, ‘'Hannibäl Hannibälis’, 'vigil vigilis, 20 
‘ cornicén cornicinis’, ‘aggér aggöris’, ‘vetös veteris’, ‘'capät capitis’. 
excipiuntur ‘inquiö&amp;s inquiétis’, quod simplicis declinationem servavit in 
composito, quamvis corripiat extremitatem nominativi, similiter ‘ös össis’ 
et ‘läc läctis’, quod quibusdam placet in nominativo per apocopam '&quot;te’ pro– 
ferri: ‘hoc lacte’ enim dicebant antiqui. 25 

DE DATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 
Dativus tertiae declinationis nascitur a genetivo abiecta s producta i:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rysgy2qtu0htc7iuqog59qclh9s4dkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/359</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82561</id>
    <revision>
      <id>266632</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'p. 756. 5? P. p. 323. 4 Κ.  ehuius schematis huic schemati?, &quot;huius maris huic mari?, &quot;huius Cicero-   nis huic Ciceroni?. inveniuntur poetae rarissime in Graecis, quae apud  Graecos in i correptam terminant supra dictum casum, ipsi quoque eum  corripientes. Statius in I Achilleidos:  5 Palladi litoreae celebrabat Scyros honorem. |   DE ACCVSATIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS.   Accusativus fit supra dictae declinationis &quot;is? genetivi modo...</comment>
      <origin>266632</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1534" sha1="e67sfaqhq5zv0c2xy8o6px2i1bul11l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 47—50|327}}&lt;/noinclude&gt;p. 756. 5? P. p. 323. 4 Κ. 
ehuius schematis huic schemati?, &quot;huius maris huic mari?, &quot;huius Cicero- 

nis huic Ciceroni?. inveniuntur poetae rarissime in Graecis, quae apud 
Graecos in i correptam terminant supra dictum casum, ipsi quoque eum 
corripientes. Statius in I Achilleidos: 
5 Palladi litoreae celebrabat Scyros honorem. | 

DE ACCVSATIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Accusativus fit supra dictae declinationis &quot;is? genetivi modo in &quot;em? X 50 
modo in &quot;im? conversa, ut &quot;huius solis hunc solem”, &quot;huus flaminis hunc 
flaminem?, &quot;huius gregis hunc gregem”, &quot;huius regis hunc regem?, &quot;huius 

10 Tiberis hunc Tiberim?, &quot;huius Araris hanc Ararim”, &quot;huius vis hanc vim”, 
&lt;huius turris hane turrim?. in una tamen terminatione, id est &quot;is”, desi- 
nentium, quae similem habent genetivum nominativo, inveniuntur quaedam 
nomina accusativum &quot;im? finientia. sunt autem haec plerumque Graeca 
vel propria, quae accusativi Giraeci n in τῇ convertentia faciunt accusati- 

15 vum Latinum, ut &quot;Tiberis Tiberim”, &quot;Fabaris Fabarim”, &quot;'Thybris Thy- 
brim”?, &quot;Araris Ararim” (nam non potest ab alio nominativo, ut diximus, 
nisi in &quot;is? desinente in &quot;im? accusativus proferri. ergo &quot;Arar” per || apo- 
copam &quot;is? protulit Lucanus in VI: 

Rhodanumque morantem 
20 Praecipitavit Arar), . 
&lt;haec Neapolis Neapolim”, “ Charybdis Charybdinv?. Virgilius in VI: 
Leucaspim et Lyciae ductorem classis Orontemn. 
idem in VILI: 
Α quo post Itali fluvium cognomine Thybrim&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e67sfaqhq5zv0c2xy8o6px2i1bul11l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266763</id>
      <parentid>266632</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266763</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="pdt2hmgs19hn0ivy8qdpm0tiky198uz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 47—50|327}}&lt;/noinclude&gt;p. 756. 5’ P. p. 323. 4 Κ. 
ehuius schematis huic schemati’, ‘huius maris huic mari’, ‘huius {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}– 

nis huic {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}ni’. inveniuntur poetae rarissime in Graecis, quae apud 
Graecos in i correptam terminant supra dictum casum, ipsi quoque eum 
corripientes. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in I Achilleidos: 
5 Palladi litoreae celebrabat Scyros honorem. | 

DE ACCVSATIVO SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Accusativus fit supra dictae declinationis ‘is’ genetivi modo in ‘em’ X 50 
modo in ‘im’ conversa, ut ‘huius solis hunc solem’, ‘huus flaminis hunc 
flaminem’, ‘huius gregis hunc gregem’, ‘huius regis hunc regem’, ‘huius 

10 Tiberis hunc Tiberim’, ‘huius Araris hanc Ararim’, ‘huius vis hanc vim’, 
&lt;huius turris hane turrim’. in una tamen terminatione, id est ‘is’, desi– 
nentium, quae similem habent genetivum nominativo, inveniuntur quaedam 
nomina accusativum ‘im’ finientia. sunt autem haec plerumque Graeca 
vel propria, quae accusativi Giraeci n in τῇ convertentia faciunt accusati– 

15 vum Latinum, ut ‘Tiberis Tiberim’, ‘Fabaris Fabarim’, ‘'Thybris Thy– 
brim’’, ‘Araris Ararim’ (nam non potest ab alio nominativo, ut diximus, 
nisi in ‘is’ desinente in ‘im’ accusativus proferri. ergo ‘Arar’ per || apo– 
copam ‘is’ protulit {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VI: 

Rhodanumque morantem 
20 Praecipitavit Arar), . 
&lt;haec Neapolis Neapolim’, ‘ Charybdis Charybdinv’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: 
Leucaspim et Lyciae ductorem classis Orontemn. 
idem in VILI: 
Α quo post Itali fluvium cognomine Thybrim&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pdt2hmgs19hn0ivy8qdpm0tiky198uz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/360</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82562</id>
    <revision>
      <id>266633</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'idem in VIII:   Principio Falarim et succiso poplite Gygen.  idem in Υ1:   Qui Tiberim Fabarimque bibunt.  tMephitis? quoque, quod proprium est et ἃ Graeco pueoirss, ut quibusdam 5  videtur , mutatione s in f translatum, rationabiliter in &quot;im? fecit accusati-  vum. Virgilius in VII:   saevamque exhalat opaca | Mephitim.   idem in VIII:  Inmanem veluti pecora inter inertia tigrim. 10  idem in ΧΙ: ”   Velocem interea superis in sedibus Opim.  &lt;...</comment>
      <origin>266633</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="953" sha1="r22f7qbjwpjnj0vi3ijw05m5w2r3s0r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|328|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in VIII: 

Principio Falarim et succiso poplite Gygen. 
idem in Υ1: 

Qui Tiberim Fabarimque bibunt. 
tMephitis? quoque, quod proprium est et ἃ Graeco pueoirss, ut quibusdam 5 
videtur , mutatione s in f translatum, rationabiliter in &quot;im? fecit accusati- 
vum. Virgilius in VII: 

saevamque exhalat opaca | Mephitim. 

idem in VIII: 
Inmanem veluti pecora inter inertia tigrim. 10 
idem in ΧΙ: ” 

Velocem interea superis in sedibus Opim. 
&lt;Alpis” cum semper plurale sit, quomodo &quot;Syrtis”, tamen οἱ singulariter 
hoc, quomodo illud, invenitur a poetis prolatum et in &quot;em? accusativum 
terminans “ Alpem?, cum illud &quot;Syrtim? facit. Lucanus in I: 15 

Tunc inter Rhenum populos Alpemque iacentes. 
idem in III: 

Agmine nubiferam rapto superevolat Alpem. 
Iuvenalis in III: 

Transilit; inposuit natura Alpemque nivemque. 20 
Lucanus in VIII: 

Trans Pharon in medio tanget ratis aequore Syrtim.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r22f7qbjwpjnj0vi3ijw05m5w2r3s0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266764</id>
      <parentid>266633</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266764</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1143" sha1="e5wbsfdv1dbi68g2io5yyrniqa9m56q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|328|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in VIII: 

Principio Falarim et succiso poplite Gygen. 
idem in Υ1: 

Qui Tiberim Fabarimque bibunt. 
tMephitis’ quoque, quod proprium est et ἃ Graeco pueoirss, ut quibusdam 5 
videtur , mutatione s in f translatum, rationabiliter in ‘im’ fecit accusati– 
vum. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VII: 

saevamque exhalat opaca | Mephitim. 

idem in VIII: 
Inmanem veluti pecora inter inertia tigrim. 10 
idem in ΧΙ: ’ 

Velocem interea superis in sedibus Opim. 
&lt;Alpis’ cum semper plurale sit, quomodo ‘Syrtis’, tamen οἱ singulariter 
hoc, quomodo illud, invenitur a poetis prolatum et in ‘em’ accusativum 
terminans ‘ Alpem’, cum illud ‘Syrtim’ facit. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 15 

Tunc inter Rhenum populos Alpemque iacentes. 
idem in III: 

Agmine nubiferam rapto superevolat Alpem. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 

Transilit; inposuit natura Alpemque nivemque. 20 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VIII: 

Trans Pharon in medio tanget ratis aequore Syrtim.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e5wbsfdv1dbi68g2io5yyrniqa9m56q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/361</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82563</id>
    <revision>
      <id>266634</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'idem in I:  dubiam super acquora Syrtim.  praeterea inveniuntur Latina in &quot;im? terminantia accusativum: &quot;hanc tur-  rim”, &quot;burim”, &quot;securim”, &quot;puppim”?, &quot;sitim”, &quot;restim?, tvim”, &quot; pelvim”?,  3 &quot;tussim”, &quot;magudarim?. Virgilius in II: δ2  Turrim in praecipiti ståntem summisque sub astra.  idem in I georgicon:  Continuo in silvis magna vi flexa domatur  In burim et curvi formam accipit ulmus aratri.  10 idem in II Aeneidos:  , Taurus et incerta...</comment>
      <origin>266634</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="936" sha1="ttxrxcau71o6982b2thgz88ywjqjhb3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 50—52|329}}&lt;/noinclude&gt;idem in I: 
dubiam super acquora Syrtim. 
praeterea inveniuntur Latina in &quot;im? terminantia accusativum: &quot;hanc tur- 
rim”, &quot;burim”, &quot;securim”, &quot;puppim”?, &quot;sitim”, &quot;restim?, tvim”, &quot; pelvim”?, 
3 &quot;tussim”, &quot;magudarim?. Virgilius in II: δ2 
Turrim in praecipiti ståntem summisque sub astra. 
idem in I georgicon: 
Continuo in silvis magna vi flexa domatur 
In burim et curvi formam accipit ulmus aratri. 
10 idem in II Aeneidos: 
, Taurus et incertam excussit cervice securim. 
idem in I: 
ingens a vertice pontus 
In puppim ferit. 
15 idem in bucolico: 
Dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo. 
Terentltius in eunucho: 
Ad restim +tmihi quidem res redit planissime. 
Virgilius in VI: | 
20 Nec vim tela ferunt, licet ingens ianitor Orci. 
Plautus in rudente: 
seu tibi confidis fore multam magudarim, 
quod signifileat frugis genus [id est caulis, qui nascitur ex ea parte&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ttxrxcau71o6982b2thgz88ywjqjhb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266765</id>
      <parentid>266634</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266765</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1291" sha1="sim2st91np6sqliu3lldqdrw3zzi7rr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 50—52|329}}&lt;/noinclude&gt;idem in I: 
dubiam super acquora Syrtim. 
praeterea inveniuntur Latina in ‘im’ terminantia accusativum: ‘hanc tur– 
rim’, ‘burim’, ‘securim’, ‘puppim’’, ‘sitim’, ‘restim’, tvim’, ‘ pelvim’’, 
3 ‘tussim’, ‘magudarim’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in II: δ2 
Turrim in praecipiti ståntem summisque sub astra. 
idem in I {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
Continuo in silvis magna vi flexa domatur 
In burim et curvi formam accipit ulmus aratri. 
10 idem in II Aeneidos: 
, Taurus et incertam excussit cervice securim. 
idem in I: 
ingens a vertice pontus 
In puppim ferit. 
15 idem in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo. 
Terentltius in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I]]&lt;/ref&gt;: 
Ad restim +tmihi quidem res redit planissime. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: | 
20 Nec vim tela ferunt, licet ingens ianitor Orci. 
{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
seu tibi confidis fore multam magudarim, 
quod signifileat frugis genus [id est caulis, qui nascitur ex ea parte&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sim2st91np6sqliu3lldqdrw3zzi7rr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/362</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82564</id>
    <revision>
      <id>266635</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '53 cuius radix sirpis avellitur, vel, ut alii, siligilJnem). quorundam tamen   ex eis etiam in &quot;em” invenitur accusativus, ut Lucanus in III:   In puppem rediere rates.  Virgilius in'XI:   Tullaque et aeratam gutiens Tarpeia securem. : δ  Iuvenalis in III:   descendunt statuae restemque secuntur.   cetera vero omnia supra dictae declinationis nomina in &quot;em? solam profe-  runt accusativum: &quot;hunc patrem”, &quot;leporem”?, &quot;hanc vallem?, &quot;hunc? et  &lt;...</comment>
      <origin>266635</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1264" sha1="r493kh9jjmcrdj5yuazruxpt4ypc3bw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;330 PRISCIANI INST.&lt;/noinclude&gt;53 cuius radix sirpis avellitur, vel, ut alii, siligilJnem). quorundam tamen 

ex eis etiam in &quot;em” invenitur accusativus, ut Lucanus in III: 

In puppem rediere rates. 
Virgilius in'XI: 

Tullaque et aeratam gutiens Tarpeia securem. : δ 
Iuvenalis in III: 

descendunt statuae restemque secuntur. 

cetera vero omnia supra dictae declinationis nomina in &quot;em? solam profe- 
runt accusativum: &quot;hunc patrem”, &quot;leporem”?, &quot;hanc vallem?, &quot;hunc? et 
&lt;hanc utilem?. in Graecis autem frequenter invenimus auctores tam in 10 
hac quam in aliis declinationibus Graecos plerumque servantes accusativos, 
ut &quot;Titana?, &quot;Sirena”, &quot;thoraca”?, &quot;lampada? pro &quot;Titanem”?, &quot;Sirenem? et 
&lt;thoracem?, &quot;lampadem”, quamvis Plautus &quot;hanc lampadem? dixit in 
Casina: 

Tene hanc lampadem! - Immo ego hanc +.tenebo. 15 

' 

DE VOCATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

54 Vocativus in tertia declinatione similis est suo nominativo, ut &quot; hic Ci- 
cero, hic consul?, &quot;o Cicero, o consul”, &quot;hic rhetor ὁ rhetor?. inve- 
niuntur tamen Graeca, quae vocativum Graecum servant: &quot;'Thybris ὁ Thy- 
&quot;γ᾽, &quot;Thebais ὁ Thebai”, &quot;Pallas ὁ Palla?. Virgilius in X: 20 

Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro. 
idem in eodem:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r493kh9jjmcrdj5yuazruxpt4ypc3bw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266636</id>
      <parentid>266635</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T09:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266636</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="9q2t4jevr8umyyns8p2eadmcabpvqp1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|330|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;53 cuius radix sirpis avellitur, vel, ut alii, siligilJnem). quorundam tamen 

ex eis etiam in &quot;em” invenitur accusativus, ut Lucanus in III: 

In puppem rediere rates. 
Virgilius in'XI: 

Tullaque et aeratam gutiens Tarpeia securem. : δ 
Iuvenalis in III: 

descendunt statuae restemque secuntur. 

cetera vero omnia supra dictae declinationis nomina in &quot;em? solam profe- 
runt accusativum: &quot;hunc patrem”, &quot;leporem”?, &quot;hanc vallem?, &quot;hunc? et 
&lt;hanc utilem?. in Graecis autem frequenter invenimus auctores tam in 10 
hac quam in aliis declinationibus Graecos plerumque servantes accusativos, 
ut &quot;Titana?, &quot;Sirena”, &quot;thoraca”?, &quot;lampada? pro &quot;Titanem”?, &quot;Sirenem? et 
&lt;thoracem?, &quot;lampadem”, quamvis Plautus &quot;hanc lampadem? dixit in 
Casina: 

Tene hanc lampadem! - Immo ego hanc +.tenebo. 15 

' 

DE VOCATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

54 Vocativus in tertia declinatione similis est suo nominativo, ut &quot; hic Ci- 
cero, hic consul?, &quot;o Cicero, o consul”, &quot;hic rhetor ὁ rhetor?. inve- 
niuntur tamen Graeca, quae vocativum Graecum servant: &quot;'Thybris ὁ Thy- 
&quot;γ᾽, &quot;Thebais ὁ Thebai”, &quot;Pallas ὁ Palla?. Virgilius in X: 20 

Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro. 
idem in eodem:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9q2t4jevr8umyyns8p2eadmcabpvqp1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266766</id>
      <parentid>266636</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266766</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="5ooph8pm51kaxfpbihprdwle8z0twac" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|330|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;53 cuius radix sirpis avellitur, vel, ut alii, siligilJnem). quorundam tamen 

ex eis etiam in ‘em’ invenitur accusativus, ut {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in III: 

In puppem rediere rates. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in'XI: 

Tullaque et aeratam gutiens Tarpeia securem. : δ 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 

descendunt statuae restemque secuntur. 

cetera vero omnia supra dictae declinationis nomina in ‘em’ solam profe– 
runt accusativum: ‘hunc patrem’, ‘leporem’’, ‘hanc vallem’, ‘hunc’ et 
&lt;hanc utilem’. in Graecis autem frequenter invenimus auctores tam in 10 
hac quam in aliis declinationibus Graecos plerumque servantes accusativos, 
ut ‘Titana’, ‘Sirena’, ‘thoraca’’, ‘lampada’ pro ‘Titanem’’, ‘Sirenem’ et 
&lt;thoracem’, ‘lampadem’, quamvis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} ‘hanc lampadem’ dixit in 
{{spatium|{{wl|Q1216194|Casina}}}}&lt;ref&gt;[[Casina|Casina]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Tene hanc lampadem! – Immo ego hanc +.tenebo. 15 

' 

DE VOCATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

54 Vocativus in tertia declinatione similis est suo nominativo, ut ‘ hic Ci– 
cero, hic consul’, ‘o {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}, o consul’, ‘hic rhetor ὁ rhetor’. inve– 
niuntur tamen Graeca, quae vocativum Graecum servant: ‘'Thybris ὁ Thy– 
&quot;γ᾽, ‘Thebais ὁ Thebai’, ‘Pallas ὁ Palla’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in X: 20 

Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro. 
idem in eodem:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ooph8pm51kaxfpbihprdwle8z0twac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/363</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82565</id>
    <revision>
      <id>266637</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:51:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Teque iuvat, Palla; sed bellis acer Alesus.   idem in XI: | .  Quin ego non alio digner te funere, Palla.  Ovidius in I fastorum: .  5 Care nepos, Palla, funesta quid induis ar|ma?  in quo Homerum est secutus. ille enim:  Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτ᾽ ἐμοὶ φίλα ταῦτ᾽ ayopcverst.  Statius in XII Thebaidos:  Ο mihi bis senos longum vigilata per annos,  10 Thebai.   DE ABLATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS.   Ablativus...'</comment>
      <origin>266637</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1116" sha1="aujbbqj4h5pmd89thf5orev6au02xho" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 52—55|331}}&lt;/noinclude&gt;Teque iuvat, Palla; sed bellis acer Alesus. 

idem in XI: | . 
Quin ego non alio digner te funere, Palla. 
Ovidius in I fastorum: . 
5 Care nepos, Palla, funesta quid induis ar|ma? 
in quo Homerum est secutus. ille enim: 
Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτ᾽ ἐμοὶ φίλα ταῦτ᾽ ayopcverst. 
Statius in XII Thebaidos: 
Ο mihi bis senos longum vigilata per annos, 
10 Thebai. 

DE ABLATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Ablativus tertiae declinationis in aliis per ὁ correptam, in alis per i, ΧΙ 55 
in aliis et per e et per i profertur. per i in neutris, quae in e correp- 
tam desinunt per nominativum et sunt appellativa, ut &quot;hoc mallré, hoc 

15 monilö?, &quot;ab hoc mari, ab hoc monili?. et est similis huiuscemodi abla- 
tivus suo dativo, “ὃ mari” et &quot;ab hoc mari?. vetustissimi tamen sole- 
bant huiuscemodi nominum ablativum etiam in e proferre. Varro in an- 
tiquitatum humanarum XII: ab erythro mare orti. idem in 
Fundanio:in mare aquam frigidam oriri. ÅAtacinus quoque: 

20 Cingitur Oceano, Libyco mare, flumine Nilo.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aujbbqj4h5pmd89thf5orev6au02xho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266767</id>
      <parentid>266637</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266767</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="jyvlzw2zhuodi2qwj2ij8tisqkr8emd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 52—55|331}}&lt;/noinclude&gt;Teque iuvat, Palla; sed bellis acer Alesus. 

idem in XI: | . 
Quin ego non alio digner te funere, Palla. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1236235|fastorum}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: . 
5 Care nepos, Palla, funesta quid induis ar|ma’ 
in quo Homerum est secutus. ille enim: 
Πουλυδάμα, σὺ μὲν οὐκέτ᾽ ἐμοὶ φίλα ταῦτ᾽ ayopcverst. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in XII {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
Ο mihi bis senos longum vigilata per annos, 
10 Thebai. 

DE ABLATIVO CASV SINGVLARI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Ablativus tertiae declinationis in aliis per ὁ correptam, in alis per i, ΧΙ 55 
in aliis et per e et per i profertur. per i in neutris, quae in e correp– 
tam desinunt per nominativum et sunt appellativa, ut ‘hoc mallré, hoc 

15 monilö’, ‘ab hoc mari, ab hoc monili’. et est similis huiuscemodi abla– 
tivus suo dativo, ‘ὃ mari’ et ‘ab hoc mari’. vetustissimi tamen sole– 
bant huiuscemodi nominum ablativum etiam in e proferre. {{spatium|{{wl|Q206119|Varro}}}} in an– 
tiquitatum humanarum XII: ab erythro mare orti. idem in 
Fundanio:in mare aquam frigidam oriri. ÅAtacinus quoque: 

20 Cingitur Oceano, Libyco mare, flumine Nilo.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jyvlzw2zhuodi2qwj2ij8tisqkr8emd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/364</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82566</id>
    <revision>
      <id>266638</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Plautus in rudente:  Quippe quom extemplo in macellum piscis prolati 5]   essent,  Nemo emat, suam quisque partem piscium poscant sibi,  Dicant in mare communi captos. . 5  Lucanus in VII:  9   gentes Mars ἰδία futuras  Obruet et populos aevi venientis in orbem  Erepto natale feret,  pro &quot;natali?. Ovidius in V fastorum: 10   Cur tibi pro Libycis clauduntur rete +tleones?  trete” pro &quot;reti?. Plautus in rudente: '   Mea opera . . et rete et hor...</comment>
      <origin>266638</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="tmbmfd960faxru4g0qymf3wwxo864ue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|332|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Plautus in rudente: 
Quippe quom extemplo in macellum piscis prolati 5] 

essent, 
Nemo emat, suam quisque partem piscium poscant sibi, 
Dicant in mare communi captos. . 5 
Lucanus in VII: 
9 

gentes Mars ἰδία futuras 
Obruet et populos aevi venientis in orbem 
Erepto natale feret, 
pro &quot;natali?. Ovidius in V fastorum: 10 

Cur tibi pro Libycis clauduntur rete +tleones? 
trete” pro &quot;reti?. Plautus in rudente: ' 

Mea opera . . et rete et horea. 

(quod etiam masculino genere protulit idem in eadem: 
Non vides proferre me uvidum retem sine |squamoso is 
pecu? 
idem in eadem: 

Vbi demisi retem atque hamum, quicquid haesit extraho. 
quod etiam feminino genere protulit secundum primam declinationem idem 
in rudente: | 20 
Pol magis sapiuisset, si dormisset domi, 

Nam ngunc et operam ludos facit et retiam, 
Vt tempestas est.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tmbmfd960faxru4g0qymf3wwxo864ue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266768</id>
      <parentid>266638</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266768</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1247" sha1="c2jrih0dfhub6jrk4ly1wf7lrts6uxo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|332|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Quippe quom extemplo in macellum piscis prolati 5] 

essent, 
Nemo emat, suam quisque partem piscium poscant sibi, 
Dicant in mare communi captos. . 5 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VII: 
9 

gentes Mars ἰδία futuras 
Obruet et populos aevi venientis in orbem 
Erepto natale feret, 
pro ‘natali’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in V {{spatium|{{wl|Q1236235|fastorum}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 10 

Cur tibi pro Libycis clauduntur rete +tleones’ 
trete’ pro ‘reti’. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: ' 

Mea opera . . et rete et horea. 

(quod etiam masculino genere protulit idem in eadem: 
Non vides proferre me uvidum retem sine |squamoso is 
pecu’ 
idem in eadem: 

Vbi demisi retem atque hamum, quicquid haesit extraho. 
quod etiam feminino genere protulit secundum primam declinationem idem 
in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}&lt;ref&gt;[[Rudens|Rudens]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: | 20 
Pol magis sapiuisset, si dormisset domi, 

Nam ngunc et operam ludos facit et retiam, 
Vt tempestas est.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c2jrih0dfhub6jrk4ly1wf7lrts6uxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/365</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82567</id>
    <revision>
      <id>266639</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Horatius in II sermonum: .  His ut sublatis puer alte cinctus acernam  Gausape purpureo mensam pertersit.  (unde Persius, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablativo,  5 &quot;gausapa” dixit plurale, non &quot;gausapia”:  Iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis.  idem: ” |  balanatum gausape pectes.  antiquissimi tamen et &quot;hic gausapes? οἱ &quot;haec gausapa? et &quot;hoc gausape?  10 et plurale neutri &quot;haec gausapa” quasi ἃ nominativo &quot;hoc ga...</comment>
      <origin>266639</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1191" sha1="08207t8ue9t294w2b12hex4890074ho" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 55. 56|333}}&lt;/noinclude&gt;Horatius in II sermonum: . 
His ut sublatis puer alte cinctus acernam 
Gausape purpureo mensam pertersit. 
(unde Persius, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablativo, 
5 &quot;gausapa” dixit plurale, non &quot;gausapia”: 
Iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis. 
idem: ” | 
balanatum gausape pectes. 
antiquissimi tamen et &quot;hic gausapes? οἱ &quot;haec gausapa? et &quot;hoc gausape? 
10 et plurale neutri &quot;haec gausapa” quasi ἃ nominativo &quot;hoc gausapum?” pro- 
tulisse inveniuntur, unde Cassius ad Maecenatem: gausapo pur- 
pureo salutatus. Varro vero de lingua Latina ait? talia ex Graeco 
sumpta ex masculino in femininum transire et ἃ litera finiri: “ὁ xoyMeas 
haec cochlea”, “ὃ χάρτης haec charta?, “ὃ γαυσάπης haec gausapa?. Se- 
5 neca OÖvidium sequens: 
Gausapa si sumpsit, gausapa sumpta proba.) 
propria eiusdem terminationis similem habent nominativo ablativum: [| &quot;hoc 
Praeneste ab hoc Praeneste?. Virgilius in VIII: 
Qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa. 

.) 

20 (figurate enim ad urbem reddidit | &quot;ipsa?, cum proprium oppidi neutrum 

est, quomodo &quot;Reate?. idem poeta in VI1:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>08207t8ue9t294w2b12hex4890074ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266769</id>
      <parentid>266639</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266769</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="3qv2ipxa3g19w1wptmd90z3pbs42bvl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 55. 56|333}}&lt;/noinclude&gt;{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: . 
His ut sublatis puer alte cinctus acernam 
Gausape purpureo mensam pertersit. 
(unde {{spatium|{{wl|Q332785|Persius}}}}, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablativo, 
5 ‘gausapa’ dixit plurale, non ‘gausapia’: 
Iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis. 
idem: ’ | 
balanatum gausape pectes. 
antiquissimi tamen et ‘hic gausapes’ οἱ ‘haec gausapa’ et ‘hoc gausape’ 
10 et plurale neutri ‘haec gausapa’ quasi ἃ nominativo ‘hoc gausapum’’ pro– 
tulisse inveniuntur, unde Cassius ad Maecenatem: gausapo pur– 
pureo salutatus. {{spatium|{{wl|Q206119|Varro}}}} vero de lingua Latina ait’ talia ex Graeco 
sumpta ex masculino in femininum transire et ἃ litera finiri: ‘ὁ xoyMeas 
haec cochlea’, ‘ὃ χάρτης haec charta’, ‘ὃ γαυσάπης haec gausapa’. Se– 
5 neca OÖvidium sequens: 
Gausapa si sumpsit, gausapa sumpta proba.) 
propria eiusdem terminationis similem habent nominativo ablativum: [| ‘hoc 
Praeneste ab hoc Praeneste’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 
Qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa. 

.) 

20 (figurate enim ad urbem reddidit | ‘ipsa’, cum proprium oppidi neutrum 

est, quomodo ‘Reate’. idem poeta in VI1:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3qv2ipxa3g19w1wptmd90z3pbs42bvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/366</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82568</id>
    <revision>
      <id>266640</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Quique altum Praeneste viri quique arva Celemnae.)   illorum quoque ablativus i terminatur neutrorum, 4186. in &quot;al? desinunt:  &quot;hoc tribunal ab hoc tribunali?, &quot;hoc cervical ab hoc cervicali?. similiter  faciunt ablativum, quae in &quot;ar? desinunt neutra et in obliquis casibus pro-  ducunt a paenultimam, ut &quot;hoc calcar calcäris' a calcäri?, &quot;lacunar lacunä-  ris a lacunäri”, &quot;lucar lucäris a lucäri”. quando autem producunt eam,  in libro, qui es...</comment>
      <origin>266640</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1280" sha1="7hewxf3x0iols2qdbywpvbwvazdhbhv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|334|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quique altum Praeneste viri quique arva Celemnae.) 

illorum quoque ablativus i terminatur neutrorum, 4186. in &quot;al? desinunt: 
&quot;hoc tribunal ab hoc tribunali?, &quot;hoc cervical ab hoc cervicali?. similiter 
faciunt ablativum, quae in &quot;ar? desinunt neutra et in obliquis casibus pro- 
ducunt a paenultimam, ut &quot;hoc calcar calcäris' a calcäri?, &quot;lacunar lacunä- 
ris a lacunäri”, &quot;lucar lucäris a lucäri”. quando autem producunt eam, 
in libro, qui est de nominativo et genetivo, docuimus. masculina quoque 
vel communia in &quot;er? vel in &quot;is? desimentia, si faciunt in e neutra, abla- 
tivum in i efferunt, ut &quot;hic pedester haec pedestris hoc pedestre ab hoc? 
et &quot;ab hac pedestri?, &quot;saluber $alubris salubre ab hoc” et &quot;ab πᾶσ salubri” 
- Virgilius in I georgicon: Φ 

Balaftumque gregem fluvio mersare salubri., 
&lt;hic? et &quot;haec celer? vel &quot;celeris? et &quot;hoc celere ab hoc? et &quot;ab hac ce- 
leri? - Lucanus in I: 

motuque celer Cyllenius haeret. 

M. Cato de re militari: satis celeris sis in tempore. Caecilius 
in epistathmo: . 

Si properas, escende huc meam navem, ita celeris est; 
ex quo &quot;celerissimus? pro '&quot;celerrimus? superlativum protulerunt. Gn. 

Matius in Iliade: 

celerissimus advolat Hector. 

Ennius in&amp;nnalibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7hewxf3x0iols2qdbywpvbwvazdhbhv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266770</id>
      <parentid>266640</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266770</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1547" sha1="2ngcdezodz5tludqr7onz3q4baxa68z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|334|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quique altum Praeneste viri quique arva Celemnae.) 

illorum quoque ablativus i terminatur neutrorum, 4186. in ‘al’ desinunt: 
&quot;hoc tribunal ab hoc tribunali’, ‘hoc cervical ab hoc cervicali’. similiter 
faciunt ablativum, quae in ‘ar’ desinunt neutra et in obliquis casibus pro– 
ducunt a paenultimam, ut ‘hoc calcar calcäris' a calcäri’, ‘lacunar lacunä– 
ris a lacunäri’, ‘lucar lucäris a lucäri’. quando autem producunt eam, 
in libro, qui est de nominativo et genetivo, docuimus. masculina quoque 
vel communia in ‘er’ vel in ‘is’ desimentia, si faciunt in e neutra, abla– 
tivum in i efferunt, ut ‘hic pedester haec pedestris hoc pedestre ab hoc’ 
et ‘ab hac pedestri’, ‘saluber $alubris salubre ab hoc’ et ‘ab πᾶσ salubri’ 
– {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: Φ 

Balaftumque gregem fluvio mersare salubri., 
&lt;hic’ et ‘haec celer’ vel ‘celeris’ et ‘hoc celere ab hoc’ et ‘ab hac ce– 
leri’ – {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 

motuque celer Cyllenius haeret. 

M. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} de re militari: satis celeris sis in tempore. {{spatium|{{wl|Q350781|Caecilius}}}} 
in epistathmo: . 

Si properas, escende huc meam navem, ita celeris est; 
ex quo ‘celerissimus’ pro '&quot;celerrimus’ superlativum protulerunt. Gn. 

Matius in Iliade: 

celerissimus advolat Hector. 

{{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in&amp;nnalibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ngcdezodz5tludqr7onz3q4baxa68z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/367</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82569</id>
    <revision>
      <id>266641</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Exin per terras | postquam celerissimus rumor.   Livius in Odissia:  At celer hasta volans perrumpit pectora ferro;  unde superlativum Virgilius in ΧΕΙ:  5 et qua fata celerrima crudum.  Terentius in Phormione:  TNullus es, Geta, nisi iam aliquod consilium celere  reppereris.  Virgilius in III:  10 celerique fugas.sub sidera lapsae.  idem in V:  Agmine remorum cCeleri ventisque vocatis.  Lucanus in I:  et celeri venas movet inproba pulsu -,...</comment>
      <origin>266641</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1224" sha1="ll0z4ywheau9zfj7x81bmx196ade1v5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 56—58|335}}&lt;/noinclude&gt;Exin per terras | postquam celerissimus rumor. 

Livius in Odissia: 
At celer hasta volans perrumpit pectora ferro; 
unde superlativum Virgilius in ΧΕΙ: 
5 et qua fata celerrima crudum. 
Terentius in Phormione: 
TNullus es, Geta, nisi iam aliquod consilium celere 
reppereris. 
Virgilius in III: 
10 celerique fugas.sub sidera lapsae. 
idem in V: 
Agmine remorum cCeleri ventisque vocatis. 
Lucanus in I: 
et celeri venas movet inproba pulsu -, 
is “ς᾽ et &quot;haec utilis” et &quot;hoc utile ab hoc? et &quot;ab hac utili?. sciendum 58 
tamen, qåod, si inveniantur propria appellativis similia in i finientibus 
ablativum, illa || per ὁ proferunt eum: &quot;Iuvenalis? [proprium] &quot;a Iuvenale”, 
similiter &quot;Martialis ἃ Martiale?, &quot;Annalis ab Annale?. Cicero pro Fun- 
danio: non modo hoc a Villio Annale, sed vix mehercule a 
2 Quinto Muttone factum probari potest. idem pro Plancio: con- 
fiteor, summa in Laterense ornamenta esse. similiter in i ter- 
minant ablativum omnia, quae in &quot;im? habent accusativum: &quot; Tiberim ἃ Ti- 
beri?, &quot;Parim a Pari?, &quot;Charybdim ἃ Charybdi”, &quot;Tigrim ἃ Tigri”, &quot;vim ἃ 
vi? - Virgilius in X: 
25 Massicus aerata princeps secat aequora tigri.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ll0z4ywheau9zfj7x81bmx196ade1v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266771</id>
      <parentid>266641</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266771</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1577" sha1="s7pmem96atnqcxdxmfjux6jjrmdznvo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 56—58|335}}&lt;/noinclude&gt;Exin per terras | postquam celerissimus rumor. 

{{spatium|{{wl|Q193058|Livius}}}} in Odissia: 
At celer hasta volans perrumpit pectora ferro; 
unde superlativum {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in ΧΕΙ: 
5 et qua fata celerrima crudum. 
{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in Phormione: 
TNullus es, Geta, nisi iam aliquod consilium celere 
reppereris. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III: 
10 celerique fugas.sub sidera lapsae. 
idem in V: 
Agmine remorum cCeleri ventisque vocatis. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 
et celeri venas movet inproba pulsu –, 
is ‘ς᾽ et ‘haec utilis’ et ‘hoc utile ab hoc’ et ‘ab hac utili’. sciendum 58 
tamen, qåod, si inveniantur propria appellativis similia in i finientibus 
ablativum, illa || per ὁ proferunt eum: ‘{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt;’ [proprium] ‘a Iuvenale’, 
similiter ‘{{spatium|{{wl|Q2098|Martialis}}}} ἃ Martiale’, ‘Annalis ab Annale’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Fun– 
danio: non modo hoc a Villio Annale, sed vix mehercule a 
2 Quinto Muttone factum probari potest. idem pro Plancio: con– 
fiteor, summa in Laterense ornamenta esse. similiter in i ter– 
minant ablativum omnia, quae in ‘im’ habent accusativum: ‘ Tiberim ἃ Ti– 
beri’, ‘Parim a Pari’, ‘Charybdim ἃ Charybdi’, ‘Tigrim ἃ Tigri’, ‘vim ἃ 
vi’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in X: 
25 Massicus aerata princeps secat aequora tigri.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s7pmem96atnqcxdxmfjux6jjrmdznvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/368</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82570</id>
    <revision>
      <id>266642</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'idem in I Aeneidos:   multum ille et terris iactatus et alto  Vi superum.  Iuvenalis in V:  saeva dignum veraque Charybdi -   59 quae vero et in &quot;im? et in &quot;em”?, haec tam in i quam in 6: &quot;hanc puppim?   et &quot;puppem ab hac puppi? et &quot;puppe? - Virgilius in IIT:  Stans celsa in puppi.  idem in VIII:   Stans prima in pyppi.   idem in X:   dextra puppim tenet.   Lucanus in III:  Primum cana salix madefacto robore parvam  Texitur in puppem.   idem...</comment>
      <origin>266642</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="904" sha1="ctuexc2sbac67rdgu1c9quaif7n0g3e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|336|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in I Aeneidos: 

multum ille et terris iactatus et alto 
Vi superum. 
Iuvenalis in V: 
saeva dignum veraque Charybdi - 

59 quae vero et in &quot;im? et in &quot;em”?, haec tam in i quam in 6: &quot;hanc puppim? 

et &quot;puppem ab hac puppi? et &quot;puppe? - Virgilius in IIT: 
Stans celsa in puppi. 
idem in VIII: 

Stans prima in pyppi. 

idem in X: 

dextra puppim tenet. 

Lucanus in III: 
Primum cana salix madefacto robore parvam 
Texitur in puppem. 

idem in II: | ᾿ 
Rapta puppe minor subducta est montibus Argo ., 

tturrim” et &quot;turrem ab hac turri” et &quot;turre?. Accius in Medea: 
Apud vetustam turrem. 

Virgilius in IT: 
Turrim in praecipiti stantem summisque sub astra 
Eductam. 

Virgilius in bucolico: 
Tale tuum carmen nobis, divine poeta, 
Quale sopor fessis in gramine, quale per aestum 
Dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo. 

idem in III georgicon:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ctuexc2sbac67rdgu1c9quaif7n0g3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266772</id>
      <parentid>266642</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266772</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1279" sha1="tcjfy13bb0a0hamy7ll53f9fd382g0z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|336|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;idem in I Aeneidos: 

multum ille et terris iactatus et alto 
Vi superum. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
saeva dignum veraque Charybdi – 

59 quae vero et in ‘im’ et in ‘em’’, haec tam in i quam in 6: ‘hanc puppim’ 

et ‘puppem ab hac puppi’ et ‘puppe’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IIT: 
Stans celsa in puppi. 
idem in VIII: 

Stans prima in pyppi. 

idem in X: 

dextra puppim tenet. 

{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in III: 
Primum cana salix madefacto robore parvam 
Texitur in puppem. 

idem in II: | ᾿ 
Rapta puppe minor subducta est montibus Argo ., 

tturrim’ et ‘turrem ab hac turri’ et ‘turre’. {{spatium|{{wl|Q311287|Accius}}}} in Medea: 
Apud vetustam turrem. 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IT: 
Turrim in praecipiti stantem summisque sub astra 
Eductam. 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Tale tuum carmen nobis, divine poeta, 
Quale sopor fessis in gramine, quale per aestum 
Dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo. 

idem in III {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tcjfy13bb0a0hamy7ll53f9fd382g0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/369</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82571</id>
    <revision>
      <id>266643</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'sit! atque exterritus aestu.  idem in VI:  saevumque securi  Aspice Torquatum οἱ referentem signa Camillum.   5 Cato in epistula ad filium: ex dolore, ex febri, ex siti, ex me-  dicamentis bibendis. non tamen convertitur regula: non enim in e  et in i desinentia etiam accusativum omni modo in &quot;em? et in &quot;im? ter-  minant.   In &quot;as? quoque terminantia, quando sunt gentilia, ablativum in i pro-XII 60   10 ferunt: &quot;Arpinas ab Arpinati?, &quot;Capenas...</comment>
      <origin>266643</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1669" sha1="b6fjeneeieqczlzobnm8p8d1v8c1uxb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 58—61|337}}&lt;/noinclude&gt;sit! atque exterritus aestu. 
idem in VI: 
saevumque securi 
Aspice Torquatum οἱ referentem signa Camillum. 

5 Cato in epistula ad filium: ex dolore, ex febri, ex siti, ex me- 
dicamentis bibendis. non tamen convertitur regula: non enim in e 
et in i desinentia etiam accusativum omni modo in &quot;em? et in &quot;im? ter- 
minant. 

In &quot;as? quoque terminantia, quando sunt gentilia, ablativum in i pro-XII 60 

10 ferunt: &quot;Arpinas ab Arpinati?, &quot;Capenas a Capenati?. οἱ rationabiliter; 
veteres enim huiuscemodi nomina in &quot;is? proferebant, &quot;hic? et “δος Ar- 
pinatis? dicentes, unde neutrwn &quot;hoc Arpinate?. .docuimus autem, quod 
omnia, ex quibus neutra || transfigurantur in e exeuntia, per i faciunt abla- 
tivos, ut &quot;hic” et &quot;haec regalis? et &quot;hoc regale ab hoc? et &quot;ab hac re- 

15 gali?; sic ergo &quot;hic” et “δος Capenatis? et &quot;hoc Capenate ab hoc? et 
tab hac Capenati?. πο mirum declinationem perfecti servari in his, cum 
etiam accentum soleamus servare, quamvis a in finali sit syllaba, quae in 
perfectis erat paenultima: &quot;Capenaås”, &quot;Arpinås?, &quot;Ardeås?. quod autem 
per syncopam haec proferuntur, vetustissimorum usus comprobat. Cato in 

20 I originum: sed lucus Capenatis. idem in eodem: si quis mor- 
tuus est Arpinatis, | eius heredem sacra non secuntur. ilem 
in eodem: populus communiter Tusculanus, Aricinus, Lanu- 
vinus, Laurens, Coranus, Tiburtis, Pometinus, Ardeatis. idem 
in oratione, qua suasit in senatu &quot;Samnitis? dixit pro 'Samnis?: 

25 accessil ager, quem privatim habent Gallicus, Samnitis, Apu- 
lus, Bruttius. &quot;Laurentis? etiam pro &quot;Laurens? dicebant. Ennius in 61 
annalibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b6fjeneeieqczlzobnm8p8d1v8c1uxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266773</id>
      <parentid>266643</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266773</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1837" sha1="nme5m4ehsq18lyy80mx0nt7j8vqinca" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 58—61|337}}&lt;/noinclude&gt;sit! atque exterritus aestu. 
idem in VI: 
saevumque securi 
Aspice Torquatum οἱ referentem signa Camillum. 

5 {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in epistula ad filium: ex dolore, ex febri, ex siti, ex me– 
dicamentis bibendis. non tamen convertitur regula: non enim in e 
et in i desinentia etiam accusativum omni modo in ‘em’ et in ‘im’ ter– 
minant. 

In ‘as’ quoque terminantia, quando sunt gentilia, ablativum in i pro–XII 60 

10 ferunt: ‘Arpinas ab Arpinati’, ‘Capenas a Capenati’. οἱ rationabiliter; 
veteres enim huiuscemodi nomina in ‘is’ proferebant, ‘hic’ et ‘δος Ar– 
pinatis’ dicentes, unde neutrwn ‘hoc Arpinate’. .docuimus autem, quod 
omnia, ex quibus neutra || transfigurantur in e exeuntia, per i faciunt abla– 
tivos, ut ‘hic’ et ‘haec regalis’ et ‘hoc regale ab hoc’ et ‘ab hac re– 

15 gali’; sic ergo ‘hic’ et ‘δος Capenatis’ et ‘hoc Capenate ab hoc’ et 
tab hac Capenati’. πο mirum declinationem perfecti servari in his, cum 
etiam accentum soleamus servare, quamvis a in finali sit syllaba, quae in 
perfectis erat paenultima: ‘Capenaås’, ‘Arpinås’, ‘Ardeås’. quod autem 
per syncopam haec proferuntur, vetustissimorum usus comprobat. {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} in 

20 I originum: sed lucus Capenatis. idem in eodem: si quis mor– 
tuus est Arpinatis, | eius heredem sacra non secuntur. ilem 
in eodem: populus communiter Tusculanus, Aricinus, Lanu– 
vinus, Laurens, Coranus, Tiburtis, Pometinus, Ardeatis. idem 
in oratione, qua suasit in senatu ‘Samnitis’ dixit pro 'Samnis’: 

25 accessil ager, quem privatim habent Gallicus, Samnitis, Apu– 
lus, Bruttius. ‘Laurentis’ etiam pro ‘Laurens’ dicebant. {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in 61 
annalibus:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nme5m4ehsq18lyy80mx0nt7j8vqinca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/370</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82572</id>
    <revision>
      <id>266644</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Quos homines quondam Laurentis terra recepit.  Naevius neutraliter &quot;hoc Samnite? protulit in carmine belli Punici.  ad cuius similitudinem debet: et &quot;hoc dite? dici, unde pluraliter “ ἀπ᾽  Lucanus in VIII:   Non illic Libycae posuerunt ditia gentes 5   Templa.  Lucilius tamen   QRuortecfis oleum Casinas  pro &quot;Casinate”. Titinius in psaltria:   Ferentinatis populus res Graecas studet. 10  Plautus in Sticho &quot;infimatis”:   Ergo oratores populi s...</comment>
      <origin>266644</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="th2zdb6m4srg1jlc1gzmxvcu6zlpf1g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|338|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quos homines quondam Laurentis terra recepit. 
Naevius neutraliter &quot;hoc Samnite? protulit in carmine belli Punici. 
ad cuius similitudinem debet: et &quot;hoc dite? dici, unde pluraliter “ ἀπ᾽ 
Lucanus in VIII: 

Non illic Libycae posuerunt ditia gentes 5 

Templa. 
Lucilius tamen 

QRuortecfis oleum Casinas 
pro &quot;Casinate”. Titinius in psaltria: 

Ferentinatis populus res Graecas studet. 10 
Plautus in Sticho &quot;infimatis”: 

Ergo oratores populi summates viri 

Summi accubent, ego infimatis infimus. 
inveniuntur tamen quidam in huiuscemodi nominibus etiam in e ablativum 
proferentes, quod mox usus approbet. similiter mensium nomina in &quot;is? 15 
vel in &quot;er? desinentia ablativum per i finiunt: &quot;Quintilis a Quintili”, 
cAprilis ab April”, &quot;September a Septembri?, &quot;October ab Octobri?. 
luvenalis in V: 

Ilesternum solitus medio servare minutal 

Septembri. 2 
ide in IT1: 

Pallere et vinum toto nescire Decembri. 

62 possunt tamen -haec etiam communia esse, unde &quot;Kalendas Septembres?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>th2zdb6m4srg1jlc1gzmxvcu6zlpf1g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266774</id>
      <parentid>266644</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266774</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="4ktb3te3g9p6r3y5of6fwtqlxhlig2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|338|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quos homines quondam Laurentis terra recepit. 
{{spatium|{{wl|Q212667|Naevius}}}} neutraliter ‘hoc Samnite’ protulit in {{spatium|{{wl|Q816057|carmine {{spatium|{{wl|Q816057|belli Punici}}}}}}}}. 
ad cuius similitudinem debet: et ‘hoc dite’ dici, unde pluraliter ‘ ἀπ᾽ 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VIII: 

Non illic Libycae posuerunt ditia gentes 5 

Templa. 
{{spatium|{{wl|Q298729|Lucilius}}}} tamen 

QRuortecfis oleum {{spatium|{{wl|Q1216194|Casina}}}}&lt;ref&gt;[[Casina|Casina]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;s 
pro ‘{{spatium|{{wl|Q1216194|Casina}}}}&lt;ref&gt;[[Casina|Casina]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;te’. {{spatium|{{wl|Q3991846|Titinius}}}} in psaltria: 

Ferentinatis populus res Graecas studet. 10 
{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in Sticho ‘infimatis’: 

Ergo oratores populi summates viri 

Summi accubent, ego infimatis infimus. 
inveniuntur tamen quidam in huiuscemodi nominibus etiam in e ablativum 
proferentes, quod mox usus approbet. similiter mensium nomina in ‘is’ 15 
vel in ‘er’ desinentia ablativum per i finiunt: ‘Quintilis a Quintili’, 
cAprilis ab April’, ‘September a Septembri’, ‘October ab Octobri’. 
luvenalis in V: 

Ilesternum solitus medio servare minutal 

Septembri. 2 
ide in IT1: 

Pallere et vinum toto nescire Decembri. 

62 possunt tamen –haec etiam communia esse, unde ‘Kalendas Septembres’&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4ktb3te3g9p6r3y5of6fwtqlxhlig2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/371</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82573</id>
    <revision>
      <id>266645</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'dicimus. = praeterea simpl&amp;&amp; eorum similiter invenitur faciens ablativum |   &lt;imber ab imbri?. Statius in Υ11:}  Nubibus hibernis et nostro pascitur imbri.  Cicero de signis: cum esset vinctus nudus in aere, in imbri,  sin frigore. idem in frumentaria: ferebat hanc quoque iniqui-  tatem Septicius et imbri frumentum in area corrumpi patie-  batur. &quot;bipennis” commune est et habet etiam neutrum, ideo ablativum  &quot;a bipenni” facit. Virgilius in XI...</comment>
      <origin>266645</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="pbgrla50oubhmccgtnedpo1d7fd8g2i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 61. 62|339}}&lt;/noinclude&gt;dicimus. = praeterea simpl&amp;&amp; eorum similiter invenitur faciens ablativum | 

&lt;imber ab imbri?. Statius in Υ11:} 
Nubibus hibernis et nostro pascitur imbri. 
Cicero de signis: cum esset vinctus nudus in aere, in imbri, 
sin frigore. idem in frumentaria: ferebat hanc quoque iniqui- 
tatem Septicius et imbri frumentum in area corrumpi patie- 
batur. &quot;bipennis” commune est et habet etiam neutrum, ideo ablativum 
&quot;a bipenni” facit. Virgilius in XI: 
&quot; ferro sonat alta bipenni 
10 Fraxinus. 

. in e autem et i indifferenter desinunt in ablativo omnia, quae sunt com- 
munia trium generum, ut &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc par ab hoc” et &quot;ab hac 
pare? vel “ pari? - Virgilius in bucolico: 

. numero deus impare gaudet. 

13 Lucanus in VIII: | 

Ergo pari voto gessisti bella, iuventus -, 
chic? et &quot;haec? et &quot;hoc vetus ἃ vetere? vel &quot;veteri? - Iuvenalis in [I 
saturarum: | 
Intravit calidum veteri centone lupanar. 
20 Cicero pro Murena: cum ex familia veteri et illustri. Sta- 
tius in I Thebaidos: 
Funditus, et veteri spumavit Lerna veneno. 
idem in XI: Φ 
veteri stat sordida tabo 
25 Vtraque canities. 
idem in XIH: 
Si quid in hoc veteri bellorum sanguine mecum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pbgrla50oubhmccgtnedpo1d7fd8g2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266775</id>
      <parentid>266645</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266775</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1665" sha1="r0xo3lbmaotnt3hakbbdna5rj060u5q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 61. 62|339}}&lt;/noinclude&gt;dicimus. = praeterea simpl&amp;&amp; eorum similiter invenitur faciens ablativum | 

&lt;imber ab imbri’. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in Υ11:} 
Nubibus hibernis et nostro pascitur imbri. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de signis: cum esset vinctus nudus in aere, in imbri, 
sin frigore. idem in frumentaria: ferebat hanc quoque iniqui– 
tatem Septicius et imbri frumentum in area corrumpi patie– 
batur. ‘bipennis’ commune est et habet etiam neutrum, ideo ablativum 
&quot;a bipenni’ facit. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XI: 
&quot; ferro sonat alta bipenni 
10 Fraxinus. 

. in e autem et i indifferenter desinunt in ablativo omnia, quae sunt com– 
munia trium generum, ut ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc par ab hoc’ et ‘ab hac 
pare’ vel ‘ pari’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 

. numero deus impare gaudet. 

13 {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VIII: | 

Ergo pari voto gessisti bella, iuventus –, 
chic’ et ‘haec’ et ‘hoc vetus ἃ vetere’ vel ‘veteri’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in [I 
{{spatium|{{wl|Q106100269|saturarum}}&lt;ref&gt;deest&lt;/ref&gt;: | 
Intravit calidum veteri centone lupanar. 
20 {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Murena: cum ex familia veteri et illustri. Sta– 
tius in I {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
Funditus, et veteri spumavit Lerna veneno. 
idem in XI: Φ 
veteri stat sordida tabo 
25 Vtraque canities. 
idem in XIH: 
Si quid in hoc veteri bellorum sanguine mecum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r0xo3lbmaotnt3hakbbdna5rj060u5q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/372</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82574</id>
    <revision>
      <id>266646</id>
      <timestamp>2026-05-20T09:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Quaesitura venis, si quid non Anda tt Carontis  Iussa times -.,  thic? et &lt;haec? et &quot;hoc audax?, &quot;triplex”, &quot;artifex?, &quot;ab hoc? et &quot;ab hac  audace” vel &quot;audaci”, “ἃ triplice? vel triplici?, &quot;ab artifice? vel &quot;artifici”.  Virgilius in VIII: 5  At Caesar triplici invectus Romana triumpho  Moenia.  Statius in I Achilleidos:  Qualiter artifici victurae pollice terae  Accipiunt formas. 10  similiter &quot;ab hoc? et &quot;ab hac duplice? | vel &quot;duplici?, &quot;s...</comment>
      <origin>266646</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="g0mvfp3931c1dudsr2i1r9l7cy4xxyi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|340|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quaesitura venis, si quid non Anda tt Carontis 
Iussa times -., 
thic? et &lt;haec? et &quot;hoc audax?, &quot;triplex”, &quot;artifex?, &quot;ab hoc? et &quot;ab hac 
audace” vel &quot;audaci”, “ἃ triplice? vel triplici?, &quot;ab artifice? vel &quot;artifici”. 
Virgilius in VIII: 5 
At Caesar triplici invectus Romana triumpho 
Moenia. 
Statius in I Achilleidos: 
Qualiter artifici victurae pollice terae 
Accipiunt formas. 10 
similiter &quot;ab hoc? et &quot;ab hac duplice? | vel &quot;duplici?, &quot;supplice” vel &quot;sup- 
ΡΠ dicimus - Horatius sermonum libro IH: 
tum pensilis uva secundas 
Et nux ornabat mensas cum duplice ficu. 
Terentius in Phormione: 15 
Commodius esse opinor duplici spe utier. 
Lucanus in VI: . 
Nec superos orat nec cantu supplice numen 
Auxiliare vocat. 
Sallustius in Catilinario: demisso vultu, voce sup plici-, &quot;me- 20 
mor a memore? vel &quot;memori? - Iuvenalis in HH: 
Figendum et memori tractandum pectore, sive. 
Horagjus in Il sermonum: 
Ad Maecenatem memori si mente recurras. 

Ovidius in VI metamorphoseon:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g0mvfp3931c1dudsr2i1r9l7cy4xxyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266776</id>
      <parentid>266646</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266776</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1657" sha1="oqbqqlp66y9f0sxqq65e7x15j74gurs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|340|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Quaesitura venis, si quid non Anda tt Carontis 
Iussa times –., 
thic’ et &lt;haec’ et ‘hoc audax’, ‘triplex’, ‘artifex’, ‘ab hoc’ et ‘ab hac 
audace’ vel ‘audaci’, ‘ἃ triplice’ vel triplici’, ‘ab artifice’ vel ‘artifici’. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 5 
At Caesar triplici invectus Romana triumpho 
Moenia. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in I Achilleidos: 
Qualiter artifici victurae pollice terae 
Accipiunt formas. 10 
similiter ‘ab hoc’ et ‘ab hac duplice’ | vel ‘duplici’, ‘supplice’ vel ‘sup– 
ΡΠ dicimus – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt; libro IH: 
tum pensilis uva secundas 
Et nux ornabat mensas cum duplice ficu. 
{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in Phormione: 15 
Commodius esse opinor duplici spe utier. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VI: . 
Nec superos orat nec cantu supplice numen 
Auxiliare vocat. 
{{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|{{wl|Q776615|Catilinario}}&lt;ref&gt;[[De Catilinae coniuratione|De Catilinae coniuratione]]&lt;/ref&gt;: demisso vultu, voce sup plici–, ‘me– 20 
mor a memore’ vel ‘memori’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in HH: 
Figendum et memori tractandum pectore, sive. 
Horagjus in Il {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 
Ad Maecenatem memori si mente recurras. 

{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in VI {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oqbqqlp66y9f0sxqq65e7x15j74gurs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/373</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82575</id>
    <revision>
      <id>266647</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Absentes pro se memori rogat ore || salutent.   (et puto ideo magis in i terminatione uti in hoc nomine veteres, quod an-   tiquissimi &quot;hic? et &quot;haec memoris? et &quot;hoc memore” proferebant, ex qui-   bus ablativus in i solam vult terminari, unde Cicero quoque pro Plan-  5 cio: memori mente persolvunt. ideo autem communio generis est   duplicis in ablativo terminationis causa, quod simplicia unius generis inve-   niuntur, quorum ablativus in e s...</comment>
      <origin>266647</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="ls5ecrtjbi7h3hd2fxchn2s8ub3cdlh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|LIBER VII 62—64|341}}&lt;/noinclude&gt;Absentes pro se memori rogat ore || salutent. 

(et puto ideo magis in i terminatione uti in hoc nomine veteres, quod an- 

tiquissimi &quot;hic? et &quot;haec memoris? et &quot;hoc memore” proferebant, ex qui- 

bus ablativus in i solam vult terminari, unde Cicero quoque pro Plan- 
5 cio: memori mente persolvunt. ideo autem communio generis est 

duplicis in ablativo terminationis causa, quod simplicia unius generis inve- 

niuntur, quorum ablativus in e solam exit, et tamen composita ab eo, si 

communia trium generum sint, tam in e quam in i finiunt eundem casum: 

&lt;haec ops ab ope?, &quot;hoc cor ἃ corde”, &quot;hoc caput a capite”, &quot;hic? et &quot;haec” 
10 et &quot;hoc inops ab inope? vel tinopi?. Cicero in frumentaria: hanc 

pecuniam tantam, datam ex aerario inopi atque exhausto) -, 

&quot;anceps ab ancipite” vel &quot;ancipiti?. Virgilius in III: 

Tum vero ancipiti mentem formidine pressus. 

similiter &quot;hic? et &quot;haec” | et &quot;hoc concors a concorde? vel &quot;concordi”, 

is unde Persius: ΄ 
Dividit in geminos concordia fata duorum; 

in &quot;ia? autem desinens pluralis sine dubio ab ablativo est in i terminante. 

sciendum tamen, quod etiam &quot;hic? et &quot;haec concordis? et &quot;hoc concorde? 

dicebant, &quot;hic” et δος amentis? et &quot;hoc amente?. nec mirum, cuius sim- 
20 plex quoque &quot;mentis” Ennius protulit in Epicharmo: “ 

terra corpus est, at mentis ignis est 
pro &quot;mens?. — lentis? quoque pro &quot;lens?, et &quot;paris? pro par”. Atta in 
socru:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ls5ecrtjbi7h3hd2fxchn2s8ub3cdlh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266777</id>
      <parentid>266647</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266777</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="1h96mc7ps9xt3avfv3lxpc18xerv592" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|LIBER VII 62—64|341}}&lt;/noinclude&gt;Absentes pro se memori rogat ore || salutent. 

(et puto ideo magis in i terminatione uti in hoc nomine veteres, quod an– 

tiquissimi ‘hic’ et ‘haec memoris’ et ‘hoc memore’ proferebant, ex qui– 

bus ablativus in i solam vult terminari, unde {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} quoque pro Plan– 
5 cio: memori mente persolvunt. ideo autem communio generis est 

duplicis in ablativo terminationis causa, quod simplicia unius generis inve– 

niuntur, quorum ablativus in e solam exit, et tamen composita ab eo, si 

communia trium generum sint, tam in e quam in i finiunt eundem casum: 

&lt;haec ops ab ope’, ‘hoc cor ἃ corde’, ‘hoc caput a capite’, ‘hic’ et ‘haec’ 
10 et ‘hoc inops ab inope’ vel tinopi’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in frumentaria: hanc 

pecuniam tantam, datam ex aerario inopi atque exhausto) –, 

&quot;anceps ab ancipite’ vel ‘ancipiti’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III: 

Tum vero ancipiti mentem formidine pressus. 

similiter ‘hic’ et ‘haec’ | et ‘hoc concors a concorde’ vel ‘concordi’, 

is unde {{spatium|{{wl|Q332785|Persius}}}}: ΄ 
Dividit in geminos concordia fata duorum; 

in ‘ia’ autem desinens pluralis sine dubio ab ablativo est in i terminante. 

sciendum tamen, quod etiam ‘hic’ et ‘haec concordis’ et ‘hoc concorde’ 

dicebant, ‘hic’ et δος amentis’ et ‘hoc amente’. nec mirum, cuius sim– 
20 plex quoque ‘mentis’ {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} protulit in Epicharmo: ‘ 

terra corpus est, at mentis ignis est 
pro ‘mens’. — lentis’ quoque pro ‘lens’, et ‘paris’ pro par’. Atta in 
socru:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1h96mc7ps9xt3avfv3lxpc18xerv592</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/374</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82576</id>
    <revision>
      <id>266648</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Ad hanc fortunam accessit 161 fortuna paris.   65 &quot;vigil?, quod quidam duorum, quidam triunr generum commune putant  esse debere, “ἃ vigile” vel &quot;vigili? facit ablativum - Iuvenalis in V:  Praeterea lateris vigili cum febre dolorem.  Statius in II Achilleidos: 5  Aspicit intentum vigilique haec aure trahentem -,  tteres ἃ terete? vel &quot;tereti? - Virgilius in VII:   Ν . sed haec tereti mos est aptare {18 5610.  idem in eodem:  Et tereti pugnant...</comment>
      <origin>266648</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1141" sha1="eb9dwg7b6zp0lkb3dwq4hc3gklvqprt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|342|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Ad hanc fortunam accessit 161 fortuna paris. 

65 &quot;vigil?, quod quidam duorum, quidam triunr generum commune putant 
esse debere, “ἃ vigile” vel &quot;vigili? facit ablativum - Iuvenalis in V: 
Praeterea lateris vigili cum febre dolorem. 
Statius in II Achilleidos: 5 
Aspicit intentum vigilique haec aure trahentem -, 
tteres ἃ terete? vel &quot;tereti? - Virgilius in VII: 

Ν . sed haec tereti mos est aptare {18 5610. 
idem in eodem: 
Et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. = 10 

idem in XI: 
Et fundam tereti circum caput egit habena -, 
&lt;hebes ab hebete? vel &quot;hebeti? - Iuvenalis in III: 
hebeti lautissima ferro 
Caeditur et tota sonat ulmea caena Suburra - 15 
(quaeritur, an, || cum &quot;hic? et &quot;haec? et &quot;hoc hospes” et &quot;sospes? dicatur, 
unde Lucanus in V: 
Hospes in externis audivit curia tectis 
et Statius in IlII Thebaidos: 
”Accipias, fessisque libens iterum hospita pandas 20 
Flumina 
et Iuvenalis in V: 
numquam 
Depositum tibi sospes erit, 
possit &quot;ab hoc sospite?” οἱ &quot;sospiti” dici, quod adhuc apud nullum legi, 45 
sed &quot;ab | hospite? et &quot;sospite?? Virgilius in VIII:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eb9dwg7b6zp0lkb3dwq4hc3gklvqprt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266778</id>
      <parentid>266648</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266778</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1657" sha1="oc2wtrq97tp0q1ivrr1meke3l6s0ivd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|342|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Ad hanc fortunam accessit 161 fortuna paris. 

65 ‘vigil’, quod quidam duorum, quidam triunr generum commune putant 
esse debere, ‘ἃ vigile’ vel ‘vigili’ facit ablativum – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
Praeterea lateris vigili cum febre dolorem. 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in II Achilleidos: 5 
Aspicit intentum vigilique haec aure trahentem –, 
tteres ἃ terete’ vel ‘tereti’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VII: 

Ν . sed haec tereti mos est aptare {18 5610. 
idem in eodem: 
Et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. = 10 

idem in XI: 
Et fundam tereti circum caput egit habena –, 
&lt;hebes ab hebete’ vel ‘hebeti’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 
hebeti lautissima ferro 
Caeditur et tota sonat ulmea caena Suburra – 15 
(quaeritur, an, || cum ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc hospes’ et ‘sospes’ dicatur, 
unde {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in V: 
Hospes in externis audivit curia tectis 
et {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in IlII {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 
’Accipias, fessisque libens iterum hospita pandas 20 
Flumina 
et {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
numquam 
Depositum tibi sospes erit, 
possit ‘ab hoc sospite’’ οἱ ‘sospiti’ dici, quod adhuc apud nullum legi, 45 
sed ‘ab | hospite’ et ‘sospite’’ {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oc2wtrq97tp0q1ivrr1meke3l6s0ivd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/375</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82577</id>
    <revision>
      <id>266649</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'quo sospite numquam   Res equidem Troiae victas aut regna fatebor.  el fortassis quia haec sola in &quot;es? terminantium etiam in a faciunpt femi-  nina, evitaverunt communium aliorum regulam ablativi, vel quod in he-   ὅ roico stare metro non possit nisi in ὁ terminans eorum ablativus. quod 66  autem. eliam in ἃ desinunt supra dicta nomina, usus confirmat. Virgi-  lias in HI:   Et pater Anchises: bellum, o terra hospita, portas.  idem in HIT com...</comment>
      <origin>266649</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1185" sha1="ppwfy6m2tr0we9u51ls5orpk5mbeqtg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 64—67|343}}&lt;/noinclude&gt;quo sospite numquam 

Res equidem Troiae victas aut regna fatebor. 
el fortassis quia haec sola in &quot;es? terminantium etiam in a faciunpt femi- 
nina, evitaverunt communium aliorum regulam ablativi, vel quod in he- 

ὅ roico stare metro non possit nisi in ὁ terminans eorum ablativus. quod 66 
autem. eliam in ἃ desinunt supra dicta nomina, usus confirmat. Virgi- 
lias in HI: 

Et pater Anchises: bellum, o terra hospita, portas. 
idem in HIT compositum ab eo: 

10 Et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis. 9. 
Ovidius in II fastorum: 

Principio mensis Phrygiae conterminrfa matris 
Ilos pita delubris dicitur aucta novis. 
Cicero pro Murenac a sacris patriis lunonis Sospitae), 'tri- 

13 dens ἃ tridente? vel &quot;tridenti?: potest enim esse trium generum, nam lec- 
tum est &quot;trifenti hasta”? et &quot;telo”, quamvis, cum Neptuni fuscinam per se 
positum significat, masculino genere invenitur. Virgilius in II: 

Neptunus muros magnoque emota trident? 
Fundamenta quatit. 

20 &quot;locuples? quoque, quia trium est generum, &quot;a locenplete? vel &quot;locupleti” 
facit ablativum. Cicero in frumentaria: in provincia locupleti 
ac referta.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ppwfy6m2tr0we9u51ls5orpk5mbeqtg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266779</id>
      <parentid>266649</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266779</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1384" sha1="g9tdellmf6ivrnlwrcn3g4ds7p4rnjn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 64—67|343}}&lt;/noinclude&gt;quo sospite numquam 

Res equidem Troiae victas aut regna fatebor. 
el fortassis quia haec sola in ‘es’ terminantium etiam in a faciunpt femi– 
nina, evitaverunt communium aliorum regulam ablativi, vel quod in he– 

ὅ roico stare metro non possit nisi in ὁ terminans eorum ablativus. quod 66 
autem. eliam in ἃ desinunt supra dicta nomina, usus confirmat. Virgi– 
lias in HI: 

Et pater Anchises: bellum, o terra hospita, portas. 
idem in HIT compositum ab eo: 

10 Et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis. 9. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1236235|fastorum}}}}&lt;ref&gt;[[Fasti|Fasti]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Principio mensis Phrygiae conterminrfa matris 
Ilos pita delubris dicitur aucta novis. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Murenac a sacris patriis lunonis Sospitae), 'tri– 

13 dens ἃ tridente’ vel ‘tridenti’: potest enim esse trium generum, nam lec– 
tum est ‘trifenti hasta’’ et ‘telo’, quamvis, cum Neptuni fuscinam per se 
positum significat, masculino genere invenitur. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in II: 

Neptunus muros magnoque emota trident’ 
Fundamenta quatit. 

20 ‘locuples’ quoque, quia trium est generum, ‘a locenplete’ vel ‘locupleti’ 
facit ablativum. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in frumentaria: in provincia locupleti 
ac referta.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9tdellmf6ivrnlwrcn3g4ds7p4rnjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/376</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82578</id>
    <revision>
      <id>266650</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:10:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'faciunt ablativum in &quot;vis? vel &quot;guis? vel &quot;ctis” vel &quot;mnis? vel &quot;gnis? ter-  minantia nomina nominativum et alia fere omnia, quorum extrema syllaba  in &quot;is? desinit a duabus incipiens consonantibus, ut &quot;avis ab ave? vel  avi? - Iloratius in I carminum:   Nereus fata: mala ducis avi domum,   Quam multo repetet Graecia milite -, ες  &lt;navis ἃ naljve” vel &quot;navi? - Cicero de suppliciis: quo enim tibi  πᾶν opus fuit? Terentius in Andria:   ” navi f...</comment>
      <origin>266650</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="989" sha1="k5ynvbqn7jazfkd5gws69e05yiju2m8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|344|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;faciunt ablativum in &quot;vis? vel &quot;guis? vel &quot;ctis” vel &quot;mnis? vel &quot;gnis? ter- 
minantia nomina nominativum et alia fere omnia, quorum extrema syllaba 
in &quot;is? desinit a duabus incipiens consonantibus, ut &quot;avis ab ave? vel 
avi? - Iloratius in I carminum: 

Nereus fata: mala ducis avi domum, 

Quam multo repetet Graecia milite -, ες 
&lt;navis ἃ naljve” vel &quot;navi? - Cicero de suppliciis: quo enim tibi 
πᾶν opus fuit? Terentius in Andria: 

” navi fracta apud Andrum [insulam]. 
idem in heautontimorumeno: 

advenientem, e navi egredientem ilico 

Abduxisad cenam. 
in eadem: 

Dies triginta aut plus ego in navi fui. 

Virgilius vero per e protulit in V: 
At media Mnestheus incedens nave per ipsbs 
Ilortatur socios -, 
&quot;civis a cive? vel &quot;civi? - Iuvenalis in I HI: 
quid illo cive tulisset 

Natura in terris. | 
Cicero in Verrinarum {ΠΠ1: quod Siculus a civi Romano, civis 
Romanus datur ..... primum suae legis, quod civis cum civi&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k5ynvbqn7jazfkd5gws69e05yiju2m8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266780</id>
      <parentid>266650</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266780</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1435" sha1="nm3unkuc54y2ibnla7qo2pumib6xk7y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|344|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;faciunt ablativum in ‘vis’ vel ‘guis’ vel ‘ctis’ vel ‘mnis’ vel ‘gnis’ ter– 
minantia nomina nominativum et alia fere omnia, quorum extrema syllaba 
in ‘is’ desinit a duabus incipiens consonantibus, ut ‘avis ab ave’ vel 
avi’ – Iloratius in I {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: 

Nereus fata: mala ducis avi domum, 

Quam multo repetet Graecia milite –, ες 
&lt;navis ἃ naljve’ vel ‘navi’ – {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de suppliciis: quo enim tibi 
πᾶν opus fuit’ {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 

’ navi fracta apud Andrum [insulam]. 
idem in {{spatium|{{wl|Q678909|heautontimorumeno}}}}&lt;poem&gt;&lt;ref&gt;[[Heautontimorumenos|Heautontimorumenos]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

advenientem, e navi egredientem ilico 

Abduxisad cenam. 
in eadem: 

Dies triginta aut plus ego in navi fui. 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} vero per e protulit in V: 
At media Mnestheus incedens nave per ipsbs 
Ilortatur socios –, 
&quot;civis a cive’ vel ‘civi’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in I HI: 
quid illo cive tulisset 

Natura in terris. | 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in Verrinarum {ΠΠ1: quod Siculus a civi Romano, civis 
Romanus datur ..... primum suae legis, quod civis cum civi&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nm3unkuc54y2ibnla7qo2pumib6xk7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/377</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82579</id>
    <revision>
      <id>266651</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:11:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'agerel. sic enim veteres codices habent, quos imperitia quorundam cor-  ΓᾺΡ mutantioum scripturam. idem pro Planeio: quid dicam de C.  Virgilio, tali civi et viro? οἱ mox: in navi tuta. idem pro Ses-  tio: quod esset ausus pro civi, pro bene merito civi. idem in  VII Philippicarum: sed in principe civi non est satis -, &quot;vectis  a vecte” vel &quot;vecti? - Terentius in eunucho:  in medium huc agmen cum vecti, | Donax -  Signis ab igne? vel Signi? -...</comment>
      <origin>266651</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="rl4rgtbwkgml6yrhv40rcjh3i9yy1pw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 67. 68|345}}&lt;/noinclude&gt;agerel. sic enim veteres codices habent, quos imperitia quorundam cor- 
ΓᾺΡ mutantioum scripturam. idem pro Planeio: quid dicam de C. 
Virgilio, tali civi et viro? οἱ mox: in navi tuta. idem pro Ses- 
tio: quod esset ausus pro civi, pro bene merito civi. idem in 
VII Philippicarum: sed in principe civi non est satis -, &quot;vectis 
a vecte” vel &quot;vecti? - Terentius in eunucho: 
in medium huc agmen cum vecti, | Donax - 
Signis ab igne? vel Signi? - Virgilius in IHH: 
Vulnus alit venis et caeco carpitur igni. 
idem in I georgicon. | 
Et, quamvis igni exiguo, properata maderent. 
luvenalis in V: 
minor igne rogi. 
Lucanus im I: 
Igne vagolustrare iuvat, tibi numine ab omni .. 
famnis? etliam &quot;ab hoc amne”? vel amn?. Virgilius in VIL: 
murorum in parte sinistra 
Opposuere aciem, nam dextera cingitur amni. 
idem in I georgicon: 
prono rapit alveus amni.

oLucanus in VI:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rl4rgtbwkgml6yrhv40rcjh3i9yy1pw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266781</id>
      <parentid>266651</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266781</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="fglldrxx15m95pz33sfnsx5jg6cmc5o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 67. 68|345}}&lt;/noinclude&gt;agerel. sic enim veteres codices habent, quos imperitia quorundam cor– 
ΓᾺΡ mutantioum scripturam. idem pro Planeio: quid dicam de C. 
Virgilio, tali civi et viro’ οἱ mox: in navi tuta. idem pro Ses– 
tio: quod esset ausus pro civi, pro bene merito civi. idem in 
VII Philippicarum: sed in principe civi non est satis –, ‘vectis 
a vecte’ vel ‘vecti’ – {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q1233598|eunucho}}}}&lt;ref&gt;[[Eunuchus/Actus I]]&lt;/ref&gt;: 
in medium huc agmen cum vecti, | Donax – 
Signis ab igne’ vel Signi’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IHH: 
Vulnus alit venis et caeco carpitur igni. 
idem in I {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;. | 
Et, quamvis igni exiguo, properata maderent. 
luvenalis in V: 
minor igne rogi. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} im I: 
Igne vagolustrare iuvat, tibi numine ab omni .. 
famnis’ etliam ‘ab hoc amne’’ vel amn’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIL: 
murorum in parte sinistra 
Opposuere aciem, nam dextera cingitur amni. 
idem in I {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
prono rapit alveus amni.

o{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VI:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fglldrxx15m95pz33sfnsx5jg6cmc5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/378</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82580</id>
    <revision>
      <id>266652</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'ferit amne citato  Maliacas Sperchios aquas -, .  tanguis ab angue? vel &quot;angui” - Statius in III:  Angue ter excusso. :  Horatius in I epistularum:  Alter Mileti textam cane peius et angui  Vitabat chlamydem -.  similiter &quot;ab ungue” vel &quot;ungui? - idem in eodem: |  ad haec ego naribus uti | :  Formido et, luctantis acuto ne secer ungui -.  invenitur etiam &quot;a minore? vel minori?, &quot;a leviore? vel &quot;leviori? et &quot;a  maiore? vel &quot;maiori?. Iuvenalis...</comment>
      <origin>266652</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="tmibl4tsby5ikd493w8y7blxc4dfohh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|346|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;ferit amne citato 
Maliacas Sperchios aquas -, . 
tanguis ab angue? vel &quot;angui” - Statius in III: 
Angue ter excusso. : 
Horatius in I epistularum: 
Alter Mileti textam cane peius et angui 
Vitabat chlamydem -. 
similiter &quot;ab ungue” vel &quot;ungui? - idem in eodem: | 
ad haec ego naribus uti | : 
Formido et, luctantis acuto ne secer ungui -. 
invenitur etiam &quot;a minore? vel minori?, &quot;a leviore? vel &quot;leviori? et &quot;a 
maiore? vel &quot;maiori?. Iuvenalis in V: 
Numinibus miserum turguebat Atlanta minori 
Pondere. . 

'Statius in VI Thebaidos: 

numquam hunc animum natura minori 
Corpore nec tantas ausa est includere vires. 
Iuvenalis in III: 
non defuit fl illi, 
Vnde emeret multa pascendum carne leonem 
lam domitum. constat leviori belua sumptu 
Nimirum et capiunt plus intestina poetlae. 
Lucanus in VII; | 
Vixque revulsa solo maiori pondere pressum 
Signiferi mersere caput.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tmibl4tsby5ikd493w8y7blxc4dfohh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266782</id>
      <parentid>266652</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266782</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1389" sha1="75cf6abrv4knqek0tln20mafjbw4bkr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|346|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;ferit amne citato 
Maliacas Sperchios aquas –, . 
tanguis ab angue’ vel ‘angui’ – {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in III: 
Angue ter excusso. : 
{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Alter Mileti textam cane peius et angui 
Vitabat chlamydem –. 
similiter ‘ab ungue’ vel ‘ungui’ – idem in eodem: | 
ad haec ego naribus uti | : 
Formido et, luctantis acuto ne secer ungui –. 
invenitur etiam ‘a minore’ vel minori’, ‘a leviore’ vel ‘leviori’ et ‘a 
maiore’ vel ‘maiori’. {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
Numinibus miserum turguebat Atlanta minori 
Pondere. . 

'{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in VI {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 

numquam hunc animum natura minori 
Corpore nec tantas ausa est includere vires. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in III: 
non defuit fl illi, 
Vnde emeret multa pascendum carne leonem 
lam domitum. constat leviori belua sumptu 
Nimirum et capiunt plus intestina poetlae. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VII; | 
Vixque revulsa solo maiori pondere pressum 
Signiferi mersere caput.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>75cf6abrv4knqek0tln20mafjbw4bkr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/379</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82581</id>
    <revision>
      <id>266653</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nec mirum, tam in i quam in e comparativorum ablativos terminari, cum  vetustissimi etiam neulrum in &quot;or? finiebant et erat eadem terminatio com-  munis triwm | generum, quae capax est, ut docuimus, utriusque ablativi,  tam in ὁ quam in i lerminantis. Valerius Antias in VI annalium:  shoc senatusconsulktum prior factum est. Cassius Emina an-  nalem suum quartum hoc titulo inscripsit: bellum Punicum poste-  rior. Claudius in VIII annali: qui p...</comment>
      <origin>266653</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1482" sha1="hqosyodjqzrfv21wojiw4ax4s9kwm2e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 68—70|347}}&lt;/noinclude&gt;nec mirum, tam in i quam in e comparativorum ablativos terminari, cum 
vetustissimi etiam neulrum in &quot;or? finiebant et erat eadem terminatio com- 
munis triwm | generum, quae capax est, ut docuimus, utriusque ablativi, 
tam in ὁ quam in i lerminantis. Valerius Antias in VI annalium: 
shoc senatusconsulktum prior factum est. Cassius Emina an- 
nalem suum quartum hoc titulo inscripsit: bellum Punicum poste- 
rior. Claudius in VIII annali: qui prior bellum, quod cum 
his gestum erat, meminissent. in eodem: ubi decreve- 
runt, commemorant, Graccho foedus prior Pompeianum non 
10 esse servatum. propria, si sint appellativis similia in i terminantibus XIII 70 
ablativum, ipsa per e eundem proferunt casum, sicut supra dictum est, ut 

&quot;Tuvenalis, Martialis, Felix” [propria] “ἃ Juvenale, Martiale, Felice?. 

&quot;rudis?, quando commune est significans recentem, et neutrum in ὁ facit, 

&lt;hoc rude?, et ablativum in i, &quot;a rudi?; quando vero virgam, qua gladia- 
13 tores donati cessabant gladiatura, femininum est solum et ablativum in ὁ 

finit. Iuvenalis in II: 

| hic Sergius idem 
Accepta rude coepisset tVegento videri. 

&quot;strigilis? vel derivativum est a &quot;stango? vel a Graeco στλεγγέδος. . itaque 
orrationabiliter in i terminavit ablatWwum. Ilofatius in ΠῚ sermonum: = | 
| an hic tpeccavit, sub noctem qui puer uvam 

Furtiva mutal strigili? 
In &quot;ix? etiam feminina verbalia, quia possunt esse communia cum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hqosyodjqzrfv21wojiw4ax4s9kwm2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266783</id>
      <parentid>266653</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266783</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1696" sha1="a4gnjf5li09rswr3w5iw8oicgfs574s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 68—70|347}}&lt;/noinclude&gt;nec mirum, tam in i quam in e comparativorum ablativos terminari, cum 
vetustissimi etiam neulrum in ‘or’ finiebant et erat eadem terminatio com– 
munis triwm | generum, quae capax est, ut docuimus, utriusque ablativi, 
tam in ὁ quam in i lerminantis. Valerius Antias in VI annalium: 
shoc senatusconsulktum prior factum est. Cassius Emina an– 
nalem suum quartum hoc titulo inscripsit: bellum Punicum poste– 
rior. Claudius in VIII annali: qui prior bellum, quod cum 
his gestum erat, meminissent. in eodem: ubi decreve– 
runt, commemorant, Graccho foedus prior Pompeianum non 
10 esse servatum. propria, si sint appellativis similia in i terminantibus XIII 70 
ablativum, ipsa per e eundem proferunt casum, sicut supra dictum est, ut 

&quot;Tuvenalis, {{spatium|{{wl|Q2098|Martialis}}}}, Felix’ [propria] ‘ἃ Juvenale, Martiale, Felice’. 

&quot;rudis’, quando commune est significans recentem, et neutrum in ὁ facit, 

&lt;hoc rude’, et ablativum in i, ‘a rudi’; quando vero virgam, qua gladia– 
13 tores donati cessabant gladiatura, femininum est solum et ablativum in ὁ 

finit. {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in II: 

| hic Sergius idem 
Accepta rude coepisset tVegento videri. 

&quot;strigilis’ vel derivativum est a ‘stango’ vel a Graeco στλεγγέδος. . itaque 
orrationabiliter in i terminavit ablatWwum. Ilofatius in ΠῚ {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: = | 
| an hic tpeccavit, sub noctem qui puer uvam 

Furtiva mutal strigili’ 
In ‘ix’ etiam feminina verbalia, quia possunt esse communia cum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4gnjf5li09rswr3w5iw8oicgfs574s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/380</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82582</id>
    <revision>
      <id>266654</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'neutris, ut &quot;victrix?, &quot;ultrix?, unde et &quot;victricia?, &quot;ultricia”, tam in e quam  in i finiunt ablativum. Lucanus in I: |   i In sua victrici conversum viscera dextra.  idem in eodem:  Tollite iam pridem, victricia tollite signa. 5  Statius in V: |  ultricia Graiis  Virginibus dare tela pater.  tposlis? etiam “ἃ poste”. vel &quot;posti” invenio, quia, ut supra diximus, ἃ  duabus consonantibus incipiens finalis syllaba in &quot;is? desinit. Luca- i  nus...</comment>
      <origin>266654</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="3fkjphmyf7kk5n8746yygi31rkwy7p9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|348|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;neutris, ut &quot;victrix?, &quot;ultrix?, unde et &quot;victricia?, &quot;ultricia”, tam in e quam 
in i finiunt ablativum. Lucanus in I: | 

i In sua victrici conversum viscera dextra. 
idem in eodem: 
Tollite iam pridem, victricia tollite signa. 5 
Statius in V: | 
ultricia Graiis 
Virginibus dare tela pater. 
tposlis? etiam “ἃ poste”. vel &quot;posti” invenio, quia, ut supra diximus, ἃ 
duabus consonantibus incipiens finalis syllaba in &quot;is? desinit. Luca- i 
nus in V: τς 
tum || poste recluso 
NN Dux ait. 
Ovidius in V metamorphoseon: 
Raptaque de dextro robusta repagula posti 15 
Ossibus inlisit. . Φ 
In fås? quoque circumflexa, quae apud veteres etiäm in &quot;tis? proferri 
docuimus, tam in e quam in i finiunt ablativum. Cicero pro Vareno: 
G. Ancharius Rufus fuit e municipio Fulginate. idem in eadem: 
in praefectura Fulginat'e. idem φῖὸ Cluentio: ex municipio 2 
Aletrinati. 411 vero omnia tertiae declinationis nomina in e desinunt 
per ablativos correptam, cum omnes aliae terminationes ablativi in omni 
declinatione producantur. ergo si qua ex his, quae debent in e per abla- 
tivum proferri, inveniamus per i prolata, auctoritati adscribimus, quae 
saepe etiam dativis pro ablativis nec non etiam pro genetivis est usa, ut» 
Virgilius in VIII: 
Advectum Acnean classi victosque penates,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3fkjphmyf7kk5n8746yygi31rkwy7p9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266784</id>
      <parentid>266654</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266784</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1568" sha1="clr8g1hgllmqxmj21tc5ik4h7tyz6fj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|348|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;neutris, ut ‘victrix’, ‘ultrix’, unde et ‘victricia’, ‘ultricia’, tam in e quam 
in i finiunt ablativum. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: | 

i In sua victrici conversum viscera dextra. 
idem in eodem: 
Tollite iam pridem, victricia tollite signa. 5 
{{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in V: | 
ultricia Graiis 
Virginibus dare tela pater. 
tposlis’ etiam ‘ἃ poste’. vel ‘posti’ invenio, quia, ut supra diximus, ἃ 
duabus consonantibus incipiens finalis syllaba in ‘is’ desinit. Luca– i 
nus in V: τς 
tum || poste recluso 
NN Dux ait. 
{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in V {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
Raptaque de dextro robusta repagula posti 15 
Ossibus inlisit. . Φ 
In fås’ quoque circumflexa, quae apud veteres etiäm in ‘tis’ proferri 
docuimus, tam in e quam in i finiunt ablativum. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Vareno: 
G. Ancharius Rufus fuit e municipio Fulginate. idem in eadem: 
in praefectura Fulginat'e. idem φῖὸ Cluentio: ex municipio 2 
Aletrinati. 411 vero omnia tertiae declinationis nomina in e desinunt 
per ablativos correptam, cum omnes aliae terminationes ablativi in omni 
declinatione producantur. ergo si qua ex his, quae debent in e per abla– 
tivum proferri, inveniamus per i prolata, auctoritati adscribimus, quae 
saepe etiam dativis pro ablativis nec non etiam pro genetivis est usa, ut» 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 
Advectum Acnean classi victosque penates,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>clr8g1hgllmqxmj21tc5ik4h7tyz6fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/381</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82583</id>
    <revision>
      <id>266655</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'pro &quot;advectum classe?, nisi si dicamus hellenismo usum esse poetam; da-   tivo enim casui illi hoc adiungunt verbum.  In Graeeis est quando invenimus e producta finiri ablativum tam pri-  mae quam tertiae declinationis nominum, qui magis dativus est Graecus  5 pro ablativo positus Latino. Virgilius in I:  | ipse uno graditur comitatus Achate.  Lucanus in VIII:  Signaque ab Euphrate cum Crassis capta sequentes.  similiter &quot;a Demosthen&amp;”, &quot;Aris...</comment>
      <origin>266655</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1405" sha1="2apixh1mbgu1a8vwwrmwbpqt0gkfk49" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 70—73|349}}&lt;/noinclude&gt;pro &quot;advectum classe?, nisi si dicamus hellenismo usum esse poetam; da- 

tivo enim casui illi hoc adiungunt verbum. 
In Graeeis est quando invenimus e producta finiri ablativum tam pri- 
mae quam tertiae declinationis nominum, qui magis dativus est Graecus 
5 pro ablativo positus Latino. Virgilius in I: 
| ipse uno graditur comitatus Achate. 
Lucanus in VIII: 
Signaque ab Euphrate cum Crassis capta sequentes. 
similiter &quot;a Demosthen&amp;”, &quot;Aristotele”, &quot;Hermogene?. | vetustissimi tamen 
19 etiam in quibusdam Latinis, quae nominativum in &quot;es? productam termi- 
nantia pares cum genetivo habent syllabas in hac deckinatione, solebant 
producere ablativum more quintae dechinationis vel supra dictorum Grae- 
corum: &quot;a mole, &quot;tab&amp;, &quot;fame, quod adhuc sic profertur. Virgilius in VI: 
offam 
15 Obicit; ille famé rabida tria guttura pandens. 
Lucanus in X: 
Non mandante [ἀπ|δ: multas volucresque ferasque 
Aegypti posuere deos. 
Iuvenalis in V: 
20 Membr2 aliena famé lacerabant, esse parati 
Et sua. 
Lucretius: 
Imbribus ut τὰ} 8 nimborum arbusta vacillent. 

-2 

2 

DE NOMINATIVO PLYRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

25 Nominativus pluralis fit a genetivo || singulari .mutata ultima &quot;is? in XV 73 
᾽ produetam in masculinis et femininis et communibus, ut &quot;huius car- 
dinis hi cardinös?,; thuius consulis hi consules?, &quot;huius matris hae matres?,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2apixh1mbgu1a8vwwrmwbpqt0gkfk49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266785</id>
      <parentid>266655</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266785</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1674" sha1="ixnmszyzkkpwn0ot8n46nja8fcknkda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 70—73|349}}&lt;/noinclude&gt;pro ‘advectum classe’, nisi si dicamus hellenismo usum esse poetam; da– 

tivo enim casui illi hoc adiungunt verbum. 
In Graeeis est quando invenimus e producta finiri ablativum tam pri– 
mae quam tertiae declinationis nominum, qui magis dativus est Graecus 
5 pro ablativo positus Latino. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 
| ipse uno graditur comitatus Achate. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VIII: 
Signaque ab Euphrate cum Crassis capta sequentes. 
similiter ‘a Demosthen&amp;’, ‘Aristotele’, ‘Hermogene’. | vetustissimi tamen 
19 etiam in quibusdam Latinis, quae nominativum in ‘es’ productam termi– 
nantia pares cum genetivo habent syllabas in hac deckinatione, solebant 
producere ablativum more quintae dechinationis vel supra dictorum Grae– 
corum: ‘a mole, ‘tab&amp;, ‘fame, quod adhuc sic profertur. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: 
offam 
15 Obicit; ille famé rabida tria guttura pandens. 
{{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in X: 
Non mandante [ἀπ|δ: multas volucresque ferasque 
Aegypti posuere deos. 
{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: 
20 Membr2 aliena famé lacerabant, esse parati 
Et sua. 
{{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}}: 
Imbribus ut τὰ} 8 nimborum arbusta vacillent. 

–2 

2 

DE NOMINATIVO PLYRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

25 Nominativus pluralis fit a genetivo || singulari .mutata ultima ‘is’ in XV 73 
᾽ produetam in masculinis et femininis et communibus, ut ‘huius car– 
dinis hi cardinös’,; thuius consulis hi consules’, ‘huius matris hae matres’,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ixnmszyzkkpwn0ot8n46nja8fcknkda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/382</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82584</id>
    <revision>
      <id>266656</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&quot;huius vatis hi?” et &quot;hae vatés?. neutra vero ex ablativo singulari faciunt  nominativum. pluralem hoc modo. si in i vel tam in i quam in 6 exeat  ablativus , correpta i et addita a fit nominativus pluralis, ut &quot;ab hoc mari  haec maria?, &quot;ab hoc cervicali cervicalia”, &quot;a lacunari lacunaria”, &quot;a par”  vel &quot;pare paria?, &quot;a felice” vel '&quot;felici felicia?. excipitur &quot;a vetere? vels  &quot;veteri?, quod '&quot;vetera” et non &quot;veteria? facit, nec non &quot;ab hoc...</comment>
      <origin>266656</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1503" sha1="ef6mfyplj193mbxfzlnzywdrkw60e49" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|350|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&quot;huius vatis hi?” et &quot;hae vatés?. neutra vero ex ablativo singulari faciunt 
nominativum. pluralem hoc modo. si in i vel tam in i quam in 6 exeat 
ablativus , correpta i et addita a fit nominativus pluralis, ut &quot;ab hoc mari 
haec maria?, &quot;ab hoc cervicali cervicalia”, &quot;a lacunari lacunaria”, &quot;a par” 
vel &quot;pare paria?, &quot;a felice” vel '&quot;felici felicia?. excipitur &quot;a vetere? vels 
&quot;veteri?, quod '&quot;vetera” et non &quot;veteria? facit, nec non &quot;ab hoc ludieri'”, 
quod &quot;ludiera? et non &quot;ludicria?” dicimus. Virgilius in XII Aeneidos: 

neque enim levia aut ludicra petuntur 

Praemia, sed Turni de vita et sanguine certant. 
similiter comparativa, quae ablativum tam in e quam in i terminant: &quot;ma- » 
iovra” enim et &quot;minora” | et &quot;plura? dicimus, quamvis antiqui etiam '&quot;plu- 

dixerunt, unde compositum &quot;compluria?. Terentius in Phor- 

mione: 

Multa advenienti, ut fit, nova hic compluria. 
Cicero de signis: immo vero alia compluria; in quibusdam tamen 15 
codicibus invenitur &quot;complura?. - idem in eodem: dies continuos 
compluris. idem pro Caecina: compluris armatos. &quot;'gausape? 
quoque, sicut supra diximus, et ablativum in e terminat, &quot;ab hoc gausape? 
et nominativum pluralem in a definit: &quot;gausapa? enim, non &quot;gausapia? di- 
cimus. Iloratius sermonum II: - 20 

Gausape purpureo mensam pertersit acernam. 
Persius: 

lam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis. 
taplustre? itidem quamvis faciat ablativum &quot;ab hoc aplustri?, nominativum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ef6mfyplj193mbxfzlnzywdrkw60e49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266786</id>
      <parentid>266656</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266786</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1763" sha1="fqx0ww11j5uoxnnyne5r8x36039clmn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|350|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&quot;huius vatis hi’’ et ‘hae vatés’. neutra vero ex ablativo singulari faciunt 
nominativum. pluralem hoc modo. si in i vel tam in i quam in 6 exeat 
ablativus , correpta i et addita a fit nominativus pluralis, ut ‘ab hoc mari 
haec maria’, ‘ab hoc cervicali cervicalia’, ‘a lacunari lacunaria’, ‘a par’ 
vel ‘pare paria’, ‘a felice’ vel '&quot;felici felicia’. excipitur ‘a vetere’ vels 
&quot;veteri’, quod '&quot;vetera’ et non ‘veteria’ facit, nec non ‘ab hoc ludieri'’, 
quod ‘ludiera’ et non ‘ludicria’’ dicimus. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XII Aeneidos: 

neque enim levia aut ludicra petuntur 

Praemia, sed Turni de vita et sanguine certant. 
similiter comparativa, quae ablativum tam in e quam in i terminant: ‘ma– » 
iovra’ enim et ‘minora’ | et ‘plura’ dicimus, quamvis antiqui etiam '&quot;plu– 

dixerunt, unde compositum ‘compluria’. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in Phor– 

mione: 

Multa advenienti, ut fit, nova hic compluria. 
{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de signis: immo vero alia compluria; in quibusdam tamen 15 
codicibus invenitur ‘complura’. – idem in eodem: dies continuos 
compluris. idem pro Caecina: compluris armatos. ‘'gausape’ 
quoque, sicut supra diximus, et ablativum in e terminat, ‘ab hoc gausape’ 
et nominativum pluralem in a definit: ‘gausapa’ enim, non ‘gausapia’ di– 
cimus. Iloratius {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt; II: – 20 

Gausape purpureo mensam pertersit acernam. 
{{spatium|{{wl|Q332785|Persius}}}}: 

lam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis. 
taplustre’ itidem quamvis faciat ablativum ‘ab hoc aplustri’, nominativum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fqx0ww11j5uoxnnyne5r8x36039clmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/383</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82585</id>
    <revision>
      <id>266657</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:30:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tamen pluralem non solum in a, sed etiam in ia” terminat: et &quot;aplustra”   enim οἱ &quot;aplustria” antiqui protulisse inveniuntur. Cicero in Arato:  Navibus absumptis fluitantia quaerere aplustra.  Caesar in Arato: .  δ Fulgent Argoae stellis aplustria puppis.  alia vero omnia neutra, quae in e terminant ablativum, mutata e in a fa-  ciunt nominativaum pluralem: &quot;ab hoc numine haec numina”, &quot;a tempore  tempora”?, &quot;&amp; tubere tubera?, &quot;a capite capit...</comment>
      <origin>266657</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1411" sha1="i5jxe48anuthgs0590k9j17sm4fivi8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 73—75|351}}&lt;/noinclude&gt;tamen pluralem non solum in a, sed etiam in ia” terminat: et &quot;aplustra” 

enim οἱ &quot;aplustria” antiqui protulisse inveniuntur. Cicero in Arato: 
Navibus absumptis fluitantia quaerere aplustra. 
Caesar in Arato: . 
δ Fulgent Argoae stellis aplustria puppis. 
alia vero omnia neutra, quae in e terminant ablativum, mutata e in a fa- 
ciunt nominativaum pluralem: &quot;ab hoc numine haec numina”, &quot;a tempore 
tempora”?, &quot;&amp; tubere tubera?, &quot;a capite capita”. |] | 

DE GENETIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

10 Genetivus pluralis tertiae declinationis nascitur ab ablativo singulari XVI 75 
hoc modo: cum in i vel et in 6 et in i desinit, correpta i assnmit &quot; um”, | 
ut &quot;a sedili horum sedilium”, &quot;a cervicali cervicalium ”,, &quot;ab equestri eques- 
trium?, &quot;ab utili utilium”, “ἃ sapiente? vel &quot;sapienti sapientium”. &quot;a fe- 
lice” νοὶ &quot;felici felicium”. multa tamen per syncopam solent proferri: &quot;sa- 

15 pientum” pro &quot;sapientium”, &quot;merentum” pro &quot;'merentium? - Statius 
in II Thebaidos: 

dabitur, mihi crede, merentum 
Consiliis tranquilla dies. 
idem in III: Ν ει 
20 acternaque sontum 
Supplicia -, 
&quot;caelestum? pro &quot;caelestinm?. Virgilius in VII: 
Caelestum vis magna iubet. 
et sciendum tamen, quod rarissime haec, quae in solam i finiunt ablativum, 
25 syncopam patiuntur i per genelivum pluralem. inveni &lt;marum? pro &quot;ma-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i5jxe48anuthgs0590k9j17sm4fivi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266787</id>
      <parentid>266657</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266787</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="e5ky9tlxqrcvwmgexmfabiz5bxqvp7o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 73—75|351}}&lt;/noinclude&gt;tamen pluralem non solum in a, sed etiam in ia’ terminat: et ‘aplustra’ 

enim οἱ ‘aplustria’ antiqui protulisse inveniuntur. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in Arato: 
Navibus absumptis fluitantia quaerere aplustra. 
Caesar in Arato: . 
δ Fulgent Argoae stellis aplustria puppis. 
alia vero omnia neutra, quae in e terminant ablativum, mutata e in a fa– 
ciunt nominativaum pluralem: ‘ab hoc numine haec numina’, ‘a tempore 
tempora’’, ‘&amp; tubere tubera’, ‘a capite capita’. |] | 

DE GENETIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

10 Genetivus pluralis tertiae declinationis nascitur ab ablativo singulari XVI 75 
hoc modo: cum in i vel et in 6 et in i desinit, correpta i assnmit ‘ um’, | 
ut ‘a sedili horum sedilium’, ‘a cervicali cervicalium ’,, ‘ab equestri eques– 
trium’, ‘ab utili utilium’, ‘ἃ sapiente’ vel ‘sapienti sapientium’. ‘a fe– 
lice’ νοὶ ‘felici felicium’. multa tamen per syncopam solent proferri: ‘sa– 

15 pientum’ pro ‘sapientium’, ‘merentum’ pro ‘'merentium’ – {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} 
in II {{spatium|{{wl|Q2708117|Thebaidos}}}}&lt;ref&gt;[[Thebais]]&lt;/ref&gt;: 

dabitur, mihi crede, merentum 
Consiliis tranquilla dies. 
idem in III: Ν ει 
20 acternaque sontum 
Supplicia –, 
&quot;caelestum’ pro ‘caelestinm’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VII: 
Caelestum vis magna iubet. 
et sciendum tamen, quod rarissime haec, quae in solam i finiunt ablativum, 
25 syncopam patiuntur i per genelivum pluralem. inveni &lt;marum’ pro ‘ma–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e5ky9tlxqrcvwmgexmfabiz5bxqvp7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/384</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82586</id>
    <revision>
      <id>266658</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:32:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'rium”, qui tamen in | rarost usu genetivus, apud Naevium in carmine  belli Puniei:   Senex fretus pietatei deum adlocutus summi   Deum regis fratrem Neptunum regnatorem   Marum, δ  pro &quot;marium”?. — eius ablativum Caesar in V belli Gallici ponit:  paulo latiores quam quibus in reliquis utimur maribus. com-  parativa quoque, quae inveniuntur tam in ce quam in i exeuntia per abla-  tivum , carent i paenultima in genetivo plurali: “ἃ maiore? vel...</comment>
      <origin>266658</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1853" sha1="ov399lofqazkdi3bsy77ykfbl73dylr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|352|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;rium”, qui tamen in | rarost usu genetivus, apud Naevium in carmine 
belli Puniei: 

Senex fretus pietatei deum adlocutus summi 

Deum regis fratrem Neptunum regnatorem 

Marum, δ 
pro &quot;marium”?. — eius ablativum Caesar in V belli Gallici ponit: 
paulo latiores quam quibus in reliquis utimur maribus. com- 
parativa quoque, quae inveniuntur tam in ce quam in i exeuntia per abla- 
tivum , carent i paenultima in genetivo plurali: “ἃ maiore? vel &quot;maiori ho- 
rum maioruni?, &quot;a minore? vel &lt;minori horum minorumn ἢ. 10 

In e vero solam finientia ablativum, si nominativus in duas terminetur 

consonantes, mutant e in i brevem et assumunt &quot;um”, ut &quot;hie Mars a 
Marte horum Martigm”, &quot;hic fons a fonte borum fontium”, &quot;haec frons ἃ 
fronte harum frontium”, &quot;haec urbs ab urbe harum urbium?, &quot;haec arx 
ab arce harum arcium?. rarissime tamen et haec supra dicta, sicut illa, is 
quae in i solam terminant ablativum, per syncopam i proferunt genetivum 
pluralem, exceptis in &quot;ms? vel &quot;ps? desinentibus, si non sint a capite 
composita. δὸς enim e ablativi in um” convertentia faciunt genetivum 
pluralem: &quot;haec IMems ab hieme hiemunr”, &quot;princeps a principe princi-| 
pum”, &quot;municeps a municipe municidum”, &quot;forceps a forcipe forcipum”?, 20 
&lt;manceps ἃ mancipe mancipum”. ἃ capite enim composita et duabus syl- 
labis abundant in genetivo et trium sunt generum communia. itaque et 
ablativum tam in ὁ quam in i et genetivum pluralem rationabiliter in &quot;ium” 
terminant: &quot;hic” et &quot;haec? et &quot;hoc triceps a tricipite” vel &quot;tricipiti tricipi- 
tium”, nisi syncopa fiat. illa quoque, quae pares habent syllabas tam in 5 
genetivo quam in nominativo, mutant e in i et assumunt &quot;um”?, ut &quot;hic 
collis huius collis ab hoc colle horum collium”, &quot;haec aedis huius aedis ab&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ov399lofqazkdi3bsy77ykfbl73dylr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266788</id>
      <parentid>266658</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="izxgrtrcvemcbjs99jgylyyn7n9q1ro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|352|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;rium’, qui tamen in | rarost usu genetivus, apud Naevium in carmine 
belli Puniei: 

Senex fretus pietatei deum adlocutus summi 

Deum regis fratrem Neptunum regnatorem 

Marum, δ 
pro ‘marium’’. — eius ablativum Caesar in V belli Gallici ponit: 
paulo latiores quam quibus in reliquis utimur maribus. com– 
parativa quoque, quae inveniuntur tam in ce quam in i exeuntia per abla– 
tivum , carent i paenultima in genetivo plurali: ‘ἃ maiore’ vel ‘maiori ho– 
rum maioruni’, ‘a minore’ vel &lt;minori horum minorumn ἢ. 10 

In e vero solam finientia ablativum, si nominativus in duas terminetur 

consonantes, mutant e in i brevem et assumunt ‘um’, ut ‘hie Mars a 
Marte horum Martigm’, ‘hic fons a fonte borum fontium’, ‘haec frons ἃ 
fronte harum frontium’, ‘haec urbs ab urbe harum urbium’, ‘haec arx 
ab arce harum arcium’. rarissime tamen et haec supra dicta, sicut illa, is 
quae in i solam terminant ablativum, per syncopam i proferunt genetivum 
pluralem, exceptis in ‘ms’ vel ‘ps’ desinentibus, si non sint a capite 
composita. δὸς enim e ablativi in um’ convertentia faciunt genetivum 
pluralem: ‘haec IMems ab hieme hiemunr’, ‘princeps a principe princi–| 
pum’, ‘municeps a municipe municidum’, ‘forceps a forcipe forcipum’’, 20 
&lt;manceps ἃ mancipe mancipum’. ἃ capite enim composita et duabus syl– 
labis abundant in genetivo et trium sunt generum communia. itaque et 
ablativum tam in ὁ quam in i et genetivum pluralem rationabiliter in ‘ium’ 
terminant: ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc triceps a tricipite’ vel ‘tricipiti tricipi– 
tium’, nisi syncopa fiat. illa quoque, quae pares habent syllabas tam in 5 
genetivo quam in nominativo, mutant e in i et assumunt ‘um’’, ut ‘hic 
collis huius collis ab hoc colle horum collium’, ‘haec aedis huius aedis ab&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izxgrtrcvemcbjs99jgylyyn7n9q1ro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/385</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82587</id>
    <revision>
      <id>266659</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'hac aede δράϊυπι᾽, &quot;haec caedes [huius caedis] a caede caedium”, nisi haec   etiam per syncopam i proferantur. frequentius tamen in &quot;es? terminantia  absque i inveniuntur, ut &quot;vatum? pro tyvatium? - Virgilius in HI1:  Multaque praeterea vatum praedicta | priorum.   5 Cicero pro Sestio: vestrarum sedum templorumque causa -,   &quot;mensum?” quoque pro &quot;mensium?. Ovidius in VIII metamorphoseon:  Et quos sustinui bis mensum quinque labores.  excipiun...</comment>
      <origin>266659</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="afxa52346sipoqotm38so8rizootnui" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII|75—78|353}}&lt;/noinclude&gt;hac aede δράϊυπι᾽, &quot;haec caedes [huius caedis] a caede caedium”, nisi haec 

etiam per syncopam i proferantur. frequentius tamen in &quot;es? terminantia 
absque i inveniuntur, ut &quot;vatum? pro tyvatium? - Virgilius in HI1: 
Multaque praeterea vatum praedicta | priorum. 

5 Cicero pro Sestio: vestrarum sedum templorumque causa -, 

&quot;mensum?” quoque pro &quot;mensium?. Ovidius in VIII metamorphoseon: 
Et quos sustinui bis mensum quinque labores. 
excipiuntur &quot;iuvenis a iuvene iuvenum?, &quot;canis a cane canum”, &quot;panis a 

pane panum”; carent enim i paenultima semper. 

10 In &quot;as? quoque Latina mutant e ablativi in i et assumunt &quot;um?: “ἃ 
civitate civitatium?, &quot;a probitate probitatium?. in his tarnen frequenter so- 
let fieri concisio i in genetivo plurali, &quot;a civitate civitatium” et '&quot;civita- 
tum?, &quot;a probitate probitatium? et &quot;probitatum”?. 

Reperiuntur praeterea absque i facientia genetivum pluralem, quamvis 

15 ablativum et in e et in i proferant, in &quot;us? et in &quot;il? et in &quot;or? trium 
generum et in &quot;ex? desinentia, quando sunt communis generis, ut &quot;hic” 
et &quot;haec? et &quot;hoc vetus ἃ vetere? vel &quot;veteri veterum? - Virgilius in V: 

veterum non inmemor ille parentum -, 
tvigil ab hoc? et &quot;ab hac vigile” vel &quot;vigili horum? et &quot;harum vigilum?. 
20 Iuvenalis in V: | 
Praeterea lateris vigili cum febre dolorem. 
Virgilius in VIII: 
TPraeterea vigilum excubiis obsidere portas. 
sunt tamen, qui &quot;vigilis? nominativum quoque similem genetivo esse puta- 
25 verunt, usus tamen in &quot;il? esse ollstendit, αἱ Lucanus in I III:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afxa52346sipoqotm38so8rizootnui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266660</id>
      <parentid>266659</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266660</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="plx1qgwkxlh5twvccree8ryox7lyp22" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 75—78|353}}&lt;/noinclude&gt;hac aede δράϊυπι᾽, &quot;haec caedes [huius caedis] a caede caedium”, nisi haec 

etiam per syncopam i proferantur. frequentius tamen in &quot;es? terminantia 
absque i inveniuntur, ut &quot;vatum? pro tyvatium? - Virgilius in HI1: 
Multaque praeterea vatum praedicta | priorum. 

5 Cicero pro Sestio: vestrarum sedum templorumque causa -, 

&quot;mensum?” quoque pro &quot;mensium?. Ovidius in VIII metamorphoseon: 
Et quos sustinui bis mensum quinque labores. 
excipiuntur &quot;iuvenis a iuvene iuvenum?, &quot;canis a cane canum”, &quot;panis a 

pane panum”; carent enim i paenultima semper. 

10 In &quot;as? quoque Latina mutant e ablativi in i et assumunt &quot;um?: “ἃ 
civitate civitatium?, &quot;a probitate probitatium?. in his tarnen frequenter so- 
let fieri concisio i in genetivo plurali, &quot;a civitate civitatium” et '&quot;civita- 
tum?, &quot;a probitate probitatium? et &quot;probitatum”?. 

Reperiuntur praeterea absque i facientia genetivum pluralem, quamvis 

15 ablativum et in e et in i proferant, in &quot;us? et in &quot;il? et in &quot;or? trium 
generum et in &quot;ex? desinentia, quando sunt communis generis, ut &quot;hic” 
et &quot;haec? et &quot;hoc vetus ἃ vetere? vel &quot;veteri veterum? - Virgilius in V: 

veterum non inmemor ille parentum -, 
tvigil ab hoc? et &quot;ab hac vigile” vel &quot;vigili horum? et &quot;harum vigilum?. 
20 Iuvenalis in V: | 
Praeterea lateris vigili cum febre dolorem. 
Virgilius in VIII: 
TPraeterea vigilum excubiis obsidere portas. 
sunt tamen, qui &quot;vigilis? nominativum quoque similem genetivo esse puta- 
25 verunt, usus tamen in &quot;il? esse ollstendit, αἱ Lucanus in I III:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>plx1qgwkxlh5twvccree8ryox7lyp22</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266789</id>
      <parentid>266660</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266789</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2019" sha1="4u4vlwhv7224hz9agxdwxu9h03ehl4g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 75—78|353}}&lt;/noinclude&gt;hac aede δράϊυπι᾽, ‘haec caedes [huius caedis] a caede caedium’, nisi haec 

etiam per syncopam i proferantur. frequentius tamen in ‘es’ terminantia 
absque i inveniuntur, ut ‘vatum’ pro tyvatium’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in HI1: 
Multaque praeterea vatum praedicta | priorum. 

5 {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Sestio: vestrarum sedum templorumque causa –, 

&quot;mensum’’ quoque pro ‘mensium’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in VIII {{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 
Et quos sustinui bis mensum quinque labores. 
excipiuntur ‘iuvenis a iuvene iuvenum’, ‘canis a cane canum’, ‘panis a 

pane panum’; carent enim i paenultima semper. 

10 In ‘as’ quoque Latina mutant e ablativi in i et assumunt ‘um’: ‘ἃ 
civitate civitatium’, ‘a probitate probitatium’. in his tarnen frequenter so– 
let fieri concisio i in genetivo plurali, ‘a civitate civitatium’ et '&quot;civita– 
tum’, ‘a probitate probitatium’ et ‘probitatum’’. 

Reperiuntur praeterea absque i facientia genetivum pluralem, quamvis 

15 ablativum et in e et in i proferant, in ‘us’ et in ‘il’ et in ‘or’ trium 
generum et in ‘ex’ desinentia, quando sunt communis generis, ut ‘hic’ 
et ‘haec’ et ‘hoc vetus ἃ vetere’ vel ‘veteri veterum’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in V: 

veterum non inmemor ille parentum –, 
tvigil ab hoc’ et ‘ab hac vigile’ vel ‘vigili horum’ et ‘harum vigilum’. 
20 {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}}&lt;ref&gt;[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)|Saturae (Iuvenalis)]]&lt;/ref&gt; in V: | 
Praeterea lateris vigili cum febre dolorem. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 
TPraeterea vigilum excubiis obsidere portas. 
sunt tamen, qui ‘vigilis’ nominativum quoque similem genetivo esse puta– 
25 verunt, usus tamen in ‘il’ esse ollstendit, αἱ {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I III:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4u4vlwhv7224hz9agxdwxu9h03ehl4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/386</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82588</id>
    <revision>
      <id>266661</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:33:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'tutelaque valli   Pervigil alterno paret custodia signo.  similiter &quot;memor ἃ memore? vel &quot;memori horum” et &quot;harum memorum”   - Horatius in II sermonum: .  oNam quamvis memori referas mihi pectore cuncta. δὅ  raro tamen invenitur in e terminans hiuius nominis ablativus, nec aliam  esse causam existimo, ut supra dietum est, nisi eam, quod apud | antiquos  thic” et &quot;haec memoris?” et &quot;hoc memore? proferebatur. in quo testis  est Caper, antiquita...</comment>
      <origin>266661</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="ki80hqivioedasebx4os7veoyq5nhco" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|394|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tutelaque valli 

Pervigil alterno paret custodia signo. 
similiter &quot;memor ἃ memore? vel &quot;memori horum” et &quot;harum memorum” 

- Horatius in II sermonum: . 
oNam quamvis memori referas mihi pectore cuncta. δὅ 
raro tamen invenitur in e terminans hiuius nominis ablativus, nec aliam 
esse causam existimo, ut supra dietum est, nisi eam, quod apud | antiquos 
thic” et &quot;haec memoris?” et &quot;hoc memore? proferebatur. in quo testis 
est Caper, antiquitatie doctissimus inquisitor. ostendit enim, Caecilium 
in epiclero sic protulisse: 10 

Itane Antipho tinventus profluvia fide? 

Itane estinmemoris, itane est madida memoria? 
nec mirum , cum et &quot;hic celer? et &quot;hic celeris?, et &quot; hic concors? et &quot;hic 
concordis” protulisse inveniuntur vetustissimi multaque alia in eundem mo- 
dum. Virgilius in XII: | 

nec domini memorum proculcat equorum -., 
&lt;supplex ab hoc? et tab hac supplice? vel &quot;supplici horum? et &quot;harum 
supplicum”, &quot;artifex ab hoc? et &quot;ab πᾶς artifice? vel &quot;artifici horum?” et 
&lt;harum artificum?. Lucanus in VII: 

Se simul et Romam Pompeio supplice mensus. 96 
Sallustius in Catilinario: demisso vultu, voce supplici. Ci- 
cero pro Ligario: et nos iacentes ante pedes supplicum voce 
prohibebis. Virgilius in I: 

Artificumque manus inter se operumque laborem. 
puto tamen, haec etiam ab oratoribus differentiae causa sic proferri per 5 
syncopam, quia &quot;supplicium? et &quot;artificium? neutra inveniuntur singularia. 
&quot;hic” et &quot;haec parens?, quando nomen est, duum est generum et geneti-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ki80hqivioedasebx4os7veoyq5nhco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266662</id>
      <parentid>266661</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266662</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="gzhbyt779hzdjdo0y89myttxz6zkhy5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|354|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tutelaque valli 

Pervigil alterno paret custodia signo. 
similiter &quot;memor ἃ memore? vel &quot;memori horum” et &quot;harum memorum” 

- Horatius in II sermonum: . 
oNam quamvis memori referas mihi pectore cuncta. δὅ 
raro tamen invenitur in e terminans hiuius nominis ablativus, nec aliam 
esse causam existimo, ut supra dietum est, nisi eam, quod apud | antiquos 
thic” et &quot;haec memoris?” et &quot;hoc memore? proferebatur. in quo testis 
est Caper, antiquitatie doctissimus inquisitor. ostendit enim, Caecilium 
in epiclero sic protulisse: 10 

Itane Antipho tinventus profluvia fide? 

Itane estinmemoris, itane est madida memoria? 
nec mirum , cum et &quot;hic celer? et &quot;hic celeris?, et &quot; hic concors? et &quot;hic 
concordis” protulisse inveniuntur vetustissimi multaque alia in eundem mo- 
dum. Virgilius in XII: | 

nec domini memorum proculcat equorum -., 
&lt;supplex ab hoc? et tab hac supplice? vel &quot;supplici horum? et &quot;harum 
supplicum”, &quot;artifex ab hoc? et &quot;ab πᾶς artifice? vel &quot;artifici horum?” et 
&lt;harum artificum?. Lucanus in VII: 

Se simul et Romam Pompeio supplice mensus. 96 
Sallustius in Catilinario: demisso vultu, voce supplici. Ci- 
cero pro Ligario: et nos iacentes ante pedes supplicum voce 
prohibebis. Virgilius in I: 

Artificumque manus inter se operumque laborem. 
puto tamen, haec etiam ab oratoribus differentiae causa sic proferri per 5 
syncopam, quia &quot;supplicium? et &quot;artificium? neutra inveniuntur singularia. 
&quot;hic” et &quot;haec parens?, quando nomen est, duum est generum et geneti-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gzhbyt779hzdjdo0y89myttxz6zkhy5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266790</id>
      <parentid>266662</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266790</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1946" sha1="k59z69lg7xtjt2jxi9oqi28i1z9yg1t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|354|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;tutelaque valli 

Pervigil alterno paret custodia signo. 
similiter ‘memor ἃ memore’ vel ‘memori horum’ et ‘harum memorum’ 

– {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in II {{spatium|{{wl|Q1226154|sermonum}}}}&lt;ref&gt;[[Sermones (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: . 
oNam quamvis memori referas mihi pectore cuncta. δὅ 
raro tamen invenitur in e terminans hiuius nominis ablativus, nec aliam 
esse causam existimo, ut supra dietum est, nisi eam, quod apud | antiquos 
thic’ et ‘haec memoris’’ et ‘hoc memore’ proferebatur. in quo testis 
est {{spatium|{{wl|Q223615|Caper}}}}, antiquitatie doctissimus inquisitor. ostendit enim, Caecilium 
in epiclero sic protulisse: 10 

Itane Antipho tinventus profluvia fide’ 

Itane estinmemoris, itane est madida memoria’ 
nec mirum , cum et ‘hic celer’ et ‘hic celeris’, et ‘ hic concors’ et ‘hic 
concordis’ protulisse inveniuntur vetustissimi multaque alia in eundem mo– 
dum. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in XII: | 

nec domini memorum proculcat equorum –., 
&lt;supplex ab hoc’ et tab hac supplice’ vel ‘supplici horum’ et ‘harum 
supplicum’, ‘artifex ab hoc’ et ‘ab πᾶς artifice’ vel ‘artifici horum’’ et 
&lt;harum artificum’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in VII: 

Se simul et Romam Pompeio supplice mensus. 96 
{{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|{{wl|Q776615|Catilinario}}&lt;ref&gt;[[De Catilinae coniuratione|De Catilinae coniuratione]]&lt;/ref&gt;: demisso vultu, voce supplici. Ci– 
cero pro Ligario: et nos iacentes ante pedes supplicum voce 
prohibebis. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I: 

Artificumque manus inter se operumque laborem. 
puto tamen, haec etiam ab oratoribus differentiae causa sic proferri per 5 
syncopam, quia ‘supplicium’ et ‘artificium’ neutra inveniuntur singularia. 
&quot;hic’ et ‘haec parens’, quando nomen est, duum est generum et geneti–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k59z69lg7xtjt2jxi9oqi28i1z9yg1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/387</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82589</id>
    <revision>
      <id>266663</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'vum pluralem absque i facit plerumque, &quot;horum parentum?. Virgilius   in I]:   decora alta parentum.   quod autem etiam &quot;parentium? non irrationabiliter dicitur, ostendit accu-  3 sativus pluralis in &quot;is? etiam terminans, qui proprius est in &quot;inum”? termi-   nantis genetivi. Terentius in heautontimorumeno:   Quod volo aut peto, parentis meos ut commonstres  mihi.   Cicero de suppliciis: navium praefectos sine ulla causa de  wo conplexu parenti...</comment>
      <origin>266663</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1630" sha1="daczcia12l3q20ipx0dvykqq3gime4q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 78—80|355}}&lt;/noinclude&gt;vum pluralem absque i facit plerumque, &quot;horum parentum?. Virgilius 

in I]: 

decora alta parentum. 

quod autem etiam &quot;parentium? non irrationabiliter dicitur, ostendit accu- 
3 sativus pluralis in &quot;is? etiam terminans, qui proprius est in &quot;inum”? termi- 

nantis genetivi. Terentius in heautontimorumeno: 

Quod volo aut peto, parentis meos ut commonstres 
mihi. 

Cicero de suppliciis: navium praefectos sine ulla causa de 
wo conplexu parentium suorum, | hospitum tuorum, ad mortem 
ocCcruciatumque rapuisti. notandum etiam, quod omnia semper plura- 

lia, quae in &quot;es? || desinunt, genetivum in &quot;ium”? faciunt, ut &quot;hae vires 

harum virium?, &quot;hi penates horum penatium” - invenitur tamen apud 
veteres cius singulare &quot;hic penatis huius penatis” -, &quot;hi quinquatres horum 
13 quinquatrium”?, &quot;hi? et &quot;hae tres horum? οἱ &quot;harum trium?. similiter “ἢ 
et &quot;hae plures? et &quot;haec plura? vel &quot;pluria horum” et &quot;harum plurium?. 

Cicero ad Herennium in III: complurium negotiorum. 

In &quot;is? quoque longam desinentia: &quot;his a lite litium”, &quot;Sammis a Sam- 

nite Samnitium?, &quot;dis a dite ditium?. &quot;nox? etiam &quot;a nocte noctium”?, 
20 unde Agellius noctium Atticarum inscripsit. 

Celera vero omnia ablativum in e solam terminantia mutant eam in 

, cum?” et faciunt genetivum pluralem: &quot;a poemate poematum?, “ἃ Cicerone 

Ciceronum”, &quot;a consule consulum”, ἃ Titane Titanum?, &quot;a duce ducum?, 

“ἃ patre patrum”, &quot;a virtute virtutum”, &quot;a capite capitum?, &quot;ab alite ali- 
Ὁ tum”; nam &quot;alituum? per interpositionem addita ἃ protulit Virgilius 

in VILI:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>daczcia12l3q20ipx0dvykqq3gime4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266791</id>
      <parentid>266663</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266791</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="qig5hgsqlpza79o3u916awh7njeuxvl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 78—80|355}}&lt;/noinclude&gt;vum pluralem absque i facit plerumque, ‘horum parentum’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} 

in I]: 

decora alta parentum. 

quod autem etiam ‘parentium’ non irrationabiliter dicitur, ostendit accu– 
3 sativus pluralis in ‘is’ etiam terminans, qui proprius est in ‘inum’’ termi– 

nantis genetivi. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q678909|heautontimorumeno}}}}&lt;poem&gt;&lt;ref&gt;[[Heautontimorumenos|Heautontimorumenos]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Quod volo aut peto, parentis meos ut commonstres 
mihi. 

{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de suppliciis: navium praefectos sine ulla causa de 
wo conplexu parentium suorum, | hospitum tuorum, ad mortem 
ocCcruciatumque rapuisti. notandum etiam, quod omnia semper plura– 

lia, quae in ‘es’ || desinunt, genetivum in ‘ium’’ faciunt, ut ‘hae vires 

harum virium’, ‘hi penates horum penatium’ – invenitur tamen apud 
veteres cius singulare ‘hic penatis huius penatis’ –, ‘hi quinquatres horum 
13 quinquatrium’’, ‘hi’ et ‘hae tres horum’ οἱ ‘harum trium’. similiter ‘ἢ 
et ‘hae plures’ et ‘haec plura’ vel ‘pluria horum’ et ‘harum plurium’. 

{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} ad Herennium in III: complurium negotiorum. 

In ‘is’ quoque longam desinentia: ‘his a lite litium’, ‘Sammis a Sam– 

nite Samnitium’, ‘dis a dite ditium’. ‘nox’ etiam ‘a nocte noctium’’, 
20 unde Agellius noctium Atticarum inscripsit. 

Celera vero omnia ablativum in e solam terminantia mutant eam in 

, cum’’ et faciunt genetivum pluralem: ‘a poemate poematum’, ‘ἃ {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}ne 

{{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}num’, ‘a consule consulum’, ἃ Titane Titanum’, ‘a duce ducum’, 

‘ἃ patre patrum’, ‘a virtute virtutum’, ‘a capite capitum’, ‘ab alite ali– 
Ὁ tum’; nam ‘alituum’ per interpositionem addita ἃ protulit {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} 

in VILI:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qig5hgsqlpza79o3u916awh7njeuxvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/388</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82590</id>
    <revision>
      <id>266664</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Alituum pecudumque genus sopor altus habebat.   81 fa bove? quoque &quot;bovum? debet fieri; sed hoc nomen notandum, φιοά u  consonantem assumunt obliqui singulares hiatus causa, abigjfpt autem est  quando plurales. Virgilius in IH:   Huc ubi delati portus intravimus, ecce 5  Laeta boum passim campis armenta videmus.  idem in VIH:  Reddidit una boum vocem vastoque sub antro.  dativus aulem et ablativus eius nominis per syncopam semper mediae pro-...</comment>
      <origin>266664</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1444" sha1="mktqjb0nqd2bsqgaa4pj96lo8wxx7gk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|356|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Alituum pecudumque genus sopor altus habebat. 

81 fa bove? quoque &quot;bovum? debet fieri; sed hoc nomen notandum, φιοά u 
consonantem assumunt obliqui singulares hiatus causa, abigjfpt autem est 
quando plurales. Virgilius in IH: 

Huc ubi delati portus intravimus, ecce 5 
Laeta boum passim campis armenta videmus. 
idem in VIH: 
Reddidit una boum vocem vastoque sub antro. 
dativus aulem et ablativus eius nominis per syncopam semper mediae pro- 
feruntur syllabae, &quot;bubus? pro &quot;bovibus?. Horatius in epodo: 10 
Beatus ille, qui procul negotiis 
-Paterna rura bobus exercet suis. 
nominativus vero pluralis et | accusativus et vocalivus, qui similes sunt, 
raro abiciunt u consonantis loco positam. Virgilius in bucolico: 
Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum. 15 
idem in VIII: 
Discessu mugire boves. 
in eodem: 
Abstractaeque boves abiurataeque rapinae. || 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 20 

XVII 82 Dativus et ablativus pluralis tertiae declinationis nascitur a singulari 
genetivo interiecta &quot;bu”?, ut &quot;huius hominis his” et &quot;ab his hominibus”?, 
&lt;huius exulis his? et &quot;ab his exulibus?, &quot;huius numinis his? et &quot;ab his nu- 
minibus?, &quot;huius disparis his? et &quot;ab his disparibus”, &quot;huius felicis his? et 
ab his felicibus?, &quot;toreuma toreumatis his? et &quot;ab his toreumatibus”?. in 2 
huiuscemodi tamen, id .est neutris a finitis, quae sunt Graeca, frequenter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mktqjb0nqd2bsqgaa4pj96lo8wxx7gk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266792</id>
      <parentid>266664</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266792</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1645" sha1="si4dd55o93o94rsf2voqli1qhbh1o50" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|356|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;Alituum pecudumque genus sopor altus habebat. 

81 fa bove’ quoque ‘bovum’ debet fieri; sed hoc nomen notandum, φιοά u 
consonantem assumunt obliqui singulares hiatus causa, abigjfpt autem est 
quando plurales. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IH: 

Huc ubi delati portus intravimus, ecce 5 
Laeta boum passim campis armenta videmus. 
idem in VIH: 
Reddidit una boum vocem vastoque sub antro. 
dativus aulem et ablativus eius nominis per syncopam semper mediae pro– 
feruntur syllabae, ‘bubus’ pro ‘bovibus’. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in epodo: 10 
Beatus ille, qui procul negotiis 
–Paterna rura bobus exercet suis. 
nominativus vero pluralis et | accusativus et vocalivus, qui similes sunt, 
raro abiciunt u consonantis loco positam. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|{{wl|Q546203|bucolico}}}}&lt;ref&gt;[[Eclogae vel bucolica]]&lt;/ref&gt;: 
Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum. 15 
idem in VIII: 
Discessu mugire boves. 
in eodem: 
Abstractaeque boves abiurataeque rapinae. || 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 20 

XVII 82 Dativus et ablativus pluralis tertiae declinationis nascitur a singulari 
genetivo interiecta ‘bu’’, ut ‘huius hominis his’ et ‘ab his hominibus’’, 
&lt;huius exulis his’ et ‘ab his exulibus’, ‘huius numinis his’ et ‘ab his nu– 
minibus’, ‘huius disparis his’ et ‘ab his disparibus’, ‘huius felicis his’ et 
ab his felicibus’, ‘toreuma toreumatis his’ et ‘ab his toreumatibus’’. in 2 
huiuscemodi tamen, id .est neutris a finitis, quae sunt Graeca, frequenter&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>si4dd55o93o94rsf2voqli1qhbh1o50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/389</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82591</id>
    <revision>
      <id>266665</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:37:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'invenimus antiquos dativum οἱ ablativum plurales in &quot;is? productam profe-   rentes contra regulam tertiae declinationis, quam servant in ceteris casibus   &quot; supra dictorum nominum. ut Cicero frequenter in Verrinis &quot;toreu-   15   matis?” dicit et &quot;peripetasmatis? et &quot;emblematis?. in libro de signis:  nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non ha-  bes. in eodem: scaphia cum emblematis. idem ad Herennium   III: de orationibus aut poemat...</comment>
      <origin>266665</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="0hrtx4smjsy9isix3cwdzgkgoo41xb2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII|80—83|357}}&lt;/noinclude&gt;invenimus antiquos dativum οἱ ablativum plurales in &quot;is? productam profe- 

rentes contra regulam tertiae declinationis, quam servant in ceteris casibus 

&quot; supra dictorum nominum. ut Cicero frequenter in Verrinis &quot;toreu- 

15 

matis?” dicit et &quot;peripetasmatis? et &quot;emblematis?. in libro de signis: 
nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non ha- 
bes. in eodem: scaphia cum emblematis. idem ad Herennium 

III: de orationibus aut poematis, quamvis neutro genere hoc ubi-' 

que profert. si enim, sicut Plautus et alii vetustissimi, femininum hoc 
protulisset, pares syllabas omni casui servasset absque genetivo plurali se- 
cundum analogiam primae declinationis. est igitur magis apud Cicero- 
nem et 605, qui similiter in huiuscemodi proferunt, heterocliton vel, ut 
Celso videtur, ἃ nominativo &quot;hoc peripetasmatum?, &quot;hoc emblematum?. 
excipitur etiam &quot;bobus?; ut dixi, euphoniae causa pro &quot;bovibus?; est enim 
genetivus singularis &quot;bovis?. Horaltius in carmine saeculari: 
Quaeque vos bobus veneratur albis. 

idem in III carminum: . 
sol ubi montium 

Mutaret umbras et iuga demeret 
Bobus fatigatis, amicum 
Tempus agens abeunte nocte. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis tertiae declinationis similis est proprio nominativo, 
sicul et vocativus. in illis vero, quae [|| genetivum eiusdem numeri in &quot;um? 
finiunt, plerumque per &quot;es? longam profertur: &quot;hi latrones hos latronés o&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0hrtx4smjsy9isix3cwdzgkgoo41xb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266666</id>
      <parentid>266665</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <origin>266666</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="mat6ogokrq250ixkupxjycuijy5jbce" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 80—83|357}}&lt;/noinclude&gt;invenimus antiquos dativum οἱ ablativum plurales in &quot;is? productam profe- 

rentes contra regulam tertiae declinationis, quam servant in ceteris casibus 

&quot; supra dictorum nominum. ut Cicero frequenter in Verrinis &quot;toreu- 

15 

matis?” dicit et &quot;peripetasmatis? et &quot;emblematis?. in libro de signis: 
nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non ha- 
bes. in eodem: scaphia cum emblematis. idem ad Herennium 

III: de orationibus aut poematis, quamvis neutro genere hoc ubi-' 

que profert. si enim, sicut Plautus et alii vetustissimi, femininum hoc 
protulisset, pares syllabas omni casui servasset absque genetivo plurali se- 
cundum analogiam primae declinationis. est igitur magis apud Cicero- 
nem et 605, qui similiter in huiuscemodi proferunt, heterocliton vel, ut 
Celso videtur, ἃ nominativo &quot;hoc peripetasmatum?, &quot;hoc emblematum?. 
excipitur etiam &quot;bobus?; ut dixi, euphoniae causa pro &quot;bovibus?; est enim 
genetivus singularis &quot;bovis?. Horaltius in carmine saeculari: 
Quaeque vos bobus veneratur albis. 

idem in III carminum: . 
sol ubi montium 

Mutaret umbras et iuga demeret 
Bobus fatigatis, amicum 
Tempus agens abeunte nocte. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis tertiae declinationis similis est proprio nominativo, 
sicul et vocativus. in illis vero, quae [|| genetivum eiusdem numeri in &quot;um? 
finiunt, plerumque per &quot;es? longam profertur: &quot;hi latrones hos latronés o&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mat6ogokrq250ixkupxjycuijy5jbce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266793</id>
      <parentid>266666</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266793</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1671" sha1="qo3mzjvtxl6g7gnabrdvaocf7cgcgap" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 80—83|357}}&lt;/noinclude&gt;invenimus antiquos dativum οἱ ablativum plurales in ‘is’ productam profe– 

rentes contra regulam tertiae declinationis, quam servant in ceteris casibus 

&quot; supra dictorum nominum. ut {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} frequenter in Verrinis ‘toreu– 

15 

matis’’ dicit et ‘peripetasmatis’ et ‘emblematis’. in libro de signis: 
nunc de peripetasmatis quemadmodum te expedias non ha– 
bes. in eodem: scaphia cum emblematis. idem ad Herennium 

III: de orationibus aut poematis, quamvis neutro genere hoc ubi–' 

que profert. si enim, sicut {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} et alii vetustissimi, femininum hoc 
protulisset, pares syllabas omni casui servasset absque genetivo plurali se– 
cundum analogiam primae declinationis. est igitur magis apud {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}}– 
nem et 605, qui similiter in huiuscemodi proferunt, heterocliton vel, ut 
Celso videtur, ἃ nominativo ‘hoc peripetasmatum’, ‘hoc emblematum’. 
excipitur etiam ‘bobus’; ut dixi, euphoniae causa pro ‘bovibus’; est enim 
genetivus singularis ‘bovis’. Horaltius in carmine saeculari: 
Quaeque vos bobus veneratur albis. 

idem in III {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}}}}&lt;ref&gt;[[Carmina (Horatius)]]&lt;/ref&gt;: . 
sol ubi montium 

Mutaret umbras et iuga demeret 
Bobus fatigatis, amicum 
Tempus agens abeunte nocte. 

DE ACCVSATIVO PLVRALI TERTIAE DECLINATIONIS. 

Accusativus pluralis tertiae declinationis similis est proprio nominativo, 
sicul et vocativus. in illis vero, quae [|| genetivum eiusdem numeri in ‘um’ 
finiunt, plerumque per ‘es’ longam profertur: ‘hi latrones hos latronés o&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qo3mzjvtxl6g7gnabrdvaocf7cgcgap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/390</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82592</id>
    <revision>
      <id>266667</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'latronés?, &quot;hi consules hos consules ὁ consules?, &quot;hi tubicines hos tubici-  nés ὁ tubicines”, “86 matres has matrés o matrés”, &quot;hi? et &quot;hae sacerdo-  tes hos” et &quot;has? et ὁ sacerdotäs. inveniuntur tamen quaedam in &quot;is?  solam productam terminantia hunc casum Graeca, quae etiam nominativo  similiter in &quot;is? desinunt: &quot;hae Sardis has Sardis”, item &quot;Alpis?, &quot;Syrtis?, 5  &lt;Trallis?, quae apud Graecos in sppra dictis casibus εἰς diphthongum...'</comment>
      <origin>266667</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1320" sha1="ifxs53w86eau68pvs9kamgpvvjsglw6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|358|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;latronés?, &quot;hi consules hos consules ὁ consules?, &quot;hi tubicines hos tubici- 
nés ὁ tubicines”, “86 matres has matrés o matrés”, &quot;hi? et &quot;hae sacerdo- 
tes hos” et &quot;has? et ὁ sacerdotäs. inveniuntur tamen quaedam in &quot;is? 
solam productam terminantia hunc casum Graeca, quae etiam nominativo 
similiter in &quot;is? desinunt: &quot;hae Sardis has Sardis”, item &quot;Alpis?, &quot;Syrtis?, 5 
&lt;Trallis?, quae apud Graecos in sppra dictis casibus εἰς diphthongum ha- 
bent finalem. Iloratius in I ep tularum: 

Smyrna quid et Colophon, quid Croesi regia Sardis? 
Virgilius in X: . 

In Syrtis, in saxa, volens vos Turnus adoro. 10” 
quogim autem in &quot;ium? terminantium genetivum frequentius in &quot;is? οἱ 
quorum rarius exeat accusativus, ut potero, breviter colligam. 

.84 Omnium, quae tam nominativum quam genetivum similem habent, 
eorum accusativus raro in &quot;es?, frequenter in &quot;is? solet terminari, ut &quot;hie” 
οἱ &quot;haec omnis huius omnis hos? et &quot;has omnis?. Sallustius in is 
Catilinario:«omnis homines, qui 5656 student. Terentius in 
Andria: 
omnis nos gaudere. 
Virgilius in III georgicon: 
et pinguis unguine ceras. : 20 

idem in IIII georgicon: 

aquas dullcis et frondea semper 

. Tecta petunt. 
idem in I Aeneidos: 

hic fessas non vincula navis 
Vlla tenent.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ifxs53w86eau68pvs9kamgpvvjsglw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266794</id>
      <parentid>266667</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266794</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="dc6zr23dtzclxnyvf8pujyfvznafa5k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|358|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;latronés’, ‘hi consules hos consules ὁ consules’, ‘hi tubicines hos tubici– 
nés ὁ tubicines’, ‘86 matres has matrés o matrés’, ‘hi’ et ‘hae sacerdo– 
tes hos’ et ‘has’ et ὁ sacerdotäs. inveniuntur tamen quaedam in ‘is’ 
solam productam terminantia hunc casum Graeca, quae etiam nominativo 
similiter in ‘is’ desinunt: ‘hae Sardis has Sardis’, item ‘Alpis’, ‘Syrtis’, 5 
&lt;Trallis’, quae apud Graecos in sppra dictis casibus εἰς diphthongum ha– 
bent finalem. Iloratius in I ep tularum: 

Smyrna quid et Colophon, quid Croesi regia Sardis’ 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in X: . 

In Syrtis, in saxa, volens vos Turnus adoro. 10’ 
quogim autem in ‘ium’ terminantium genetivum frequentius in ‘is’ οἱ 
quorum rarius exeat accusativus, ut potero, breviter colligam. 

.84 Omnium, quae tam nominativum quam genetivum similem habent, 
eorum accusativus raro in ‘es’, frequenter in ‘is’ solet terminari, ut ‘hie’ 
οἱ ‘haec omnis huius omnis hos’ et ‘has omnis’. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in is 
{{spatium|{{wl|Q776615|Catilinario}}&lt;ref&gt;[[De Catilinae coniuratione|De Catilinae coniuratione]]&lt;/ref&gt;:«omnis homines, qui 5656 student. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in 
{{spatium|{{wl|Q1233645|Andria}}}}&lt;ref&gt;[[Andria]]&lt;/ref&gt;: 
omnis nos gaudere. 
{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
et pinguis unguine ceras. : 20 

idem in IIII {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 

aquas dullcis et frondea semper 

. Tecta petunt. 
idem in I Aeneidos: 

hic fessas non vincula navis 
Vlla tenent.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dc6zr23dtzclxnyvf8pujyfvznafa5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/391</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82593</id>
    <revision>
      <id>266668</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'idem in V: ”  Quoque magis fessas optem dimittere navis.  idem in eodem:  Muneraque in navis ternos optare iuvencos.   s similiter faciunt accusativum eiusdem formae semper pluralia, ut &quot;hi ma-  nes horum manium hos manes? vel &quot;manis” - Virgilius in HII Ae-  neidos: “   Id cinerem aut manris credis curare sepultos? -.,  ttres trium hos? et &quot;has tres? vel &quot;tris?. idem in III Aeneidos:   10 tris adeo incertos caeca caligine sokes   Erramus pela...</comment>
      <origin>266668</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="bax621q9i8j1495u6ox1vwl1oei5ofw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 83—85|359}}&lt;/noinclude&gt;idem in V: ” 
Quoque magis fessas optem dimittere navis. 
idem in eodem: 
Muneraque in navis ternos optare iuvencos. 

s similiter faciunt accusativum eiusdem formae semper pluralia, ut &quot;hi ma- 
nes horum manium hos manes? vel &quot;manis” - Virgilius in HII Ae- 
neidos: “ 

Id cinerem aut manris credis curare sepultos? -., 
ttres trium hos? et &quot;has tres? vel &quot;tris?. idem in III Aeneidos: 

10 tris adeo incertos caeca caligine sokes 

Erramus pelago. 

In &quot;er? quoque desinentia, quae i terminant ablativum, similiter fa- 
ciunt accusativum pluralem plerumqne per &quot;is”, raro per &quot;es?: &quot;acer ah 
acri hos acris?. Virgilius in ΧΙ: 

15 metuensque moneret, 

Acris esse viros. 
similiter &quot;saluber salubris a salubri salubres? vel &quot;salubris?, &quot;imbher ab|| 85 
imbri hos imbres? vel &quot;imbris? - Virgilius in VIII: 

Cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris. 

20 idem in XI1: i 

spargitque salubris 
Ambroösiae sucos et odoriferam panaceam -, 
&quot;December? (quod proprium est) &quot;a Decembri hos Decembres? vel 'De- 
cembris?. Horatius in I epistularum: | 

25 Me quater undenos sciat implevisse Decembris. 

similiter &quot;celer? vel &quot;celeris ἃ celeri? - Virgilius in III Aeneidos:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bax621q9i8j1495u6ox1vwl1oei5ofw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266795</id>
      <parentid>266668</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266795</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1528" sha1="hywbd4o4jsrb7ewuxmulreon3zl5ovw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 83—85|359}}&lt;/noinclude&gt;idem in V: ’ 
Quoque magis fessas optem dimittere navis. 
idem in eodem: 
Muneraque in navis ternos optare iuvencos. 

s similiter faciunt accusativum eiusdem formae semper pluralia, ut ‘hi ma– 
nes horum manium hos manes’ vel ‘manis’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in HII Ae– 
neidos: ‘ 

Id cinerem aut manris credis curare sepultos’ –., 
ttres trium hos’ et ‘has tres’ vel ‘tris’. idem in III Aeneidos: 

10 tris adeo incertos caeca caligine sokes 

Erramus pelago. 

In ‘er’ quoque desinentia, quae i terminant ablativum, similiter fa– 
ciunt accusativum pluralem plerumqne per ‘is’, raro per ‘es’: ‘acer ah 
acri hos acris’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in ΧΙ: 

15 metuensque moneret, 

Acris esse viros. 
similiter ‘saluber salubris a salubri salubres’ vel ‘salubris’, ‘imbher ab|| 85 
imbri hos imbres’ vel ‘imbris’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VIII: 

Cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris. 

20 idem in XI1: i 

spargitque salubris 
Ambroösiae sucos et odoriferam panaceam –, 
&quot;December’ (quod proprium est) ‘a Decembri hos Decembres’ vel 'De– 
cembris’. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: | 

25 Me quater undenos sciat implevisse Decembris. 

similiter ‘celer’ vel ‘celeris ἃ celeri’ – {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in III Aeneidos:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hywbd4o4jsrb7ewuxmulreon3zl5ovw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/392</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82594</id>
    <revision>
      <id>266669</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'celerique fuga sub sidera lapsae  Semesam praedam et vestigia foeda relinquunt   idem in V:   Agmine remorum celeri ventisque vocatis .,   &lt;hos? et &quot;has celeres? vel &quot;celeris?, quod est frequentius. idem in III1:s   et celeris defer mea dicta per auras.   similiter faciunt accusativum in &quot;ns? vel &quot;rs? terminantia, ut &quot;hic fons   hos fontes? vel &quot;fontis”, &quot;hic?” et &quot;haec? et &quot;hoc iners hos? et &quot;has in-   ertes? vel &quot;&quot;inertis?, &quot;pars has partes...</comment>
      <origin>266669</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1190" sha1="ez5cz8d9m184tddiondh9lkyzie4vw7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|360|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;celerique fuga sub sidera lapsae 
Semesam praedam et vestigia foeda relinquunt 

idem in V: 

Agmine remorum celeri ventisque vocatis ., 

&lt;hos? et &quot;has celeres? vel &quot;celeris?, quod est frequentius. idem in III1:s 

et celeris defer mea dicta per auras. 

similiter faciunt accusativum in &quot;ns? vel &quot;rs? terminantia, ut &quot;hic fons 

hos fontes? vel &quot;fontis”, &quot;hic?” et &quot;haec? et &quot;hoc iners hos? et &quot;has in- 

ertes? vel &quot;&quot;inertis?, &quot;pars has partes &gt;” vel | &quot;partis?. Virgilius in II 

georgicon: ; to 

Adgredior sanctos ausus recludere fontis. 

Terentius in heautontimorumeno: 

Parentis, patriam incolumem, amicos, genus, cogna- 
tos, divitias. 

Virgilius in VI: 15 

Hic locus est, partis ubi se via findit in ambas. 
idem in II Aeneidos: 
penitusque cavernas 
Ingentis uterumque armato milite complent. 

idem in III: | | 2 

mactant lectas de more biden tis. 

86 alia autem, quamvis genetivum pluralem in &quot;ium? desinentia, raro invenias 
et in paucis &quot;is? finientia accusativum, ut in &quot;as? exeuntia nominativo: 
tcivitas civitalium”, &quot;has civitates? fere ubique legimus. 

In x terminantia trium generum communia, quamvis in paucissimis&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ez5cz8d9m184tddiondh9lkyzie4vw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266796</id>
      <parentid>266669</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266796</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1492" sha1="ka3arq20vneo5qwdoohynvujr60pgm9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|360|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;celerique fuga sub sidera lapsae 
Semesam praedam et vestigia foeda relinquunt 

idem in V: 

Agmine remorum celeri ventisque vocatis ., 

&lt;hos’ et ‘has celeres’ vel ‘celeris’, quod est frequentius. idem in III1:s 

et celeris defer mea dicta per auras. 

similiter faciunt accusativum in ‘ns’ vel ‘rs’ terminantia, ut ‘hic fons 

hos fontes’ vel ‘fontis’, ‘hic’’ et ‘haec’ et ‘hoc iners hos’ et ‘has in– 

ertes’ vel ‘&quot;inertis’, ‘pars has partes &gt;’ vel | ‘partis’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in II 

{{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: ; to 

Adgredior sanctos ausus recludere fontis. 

{{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in {{spatium|{{wl|Q678909|heautontimorumeno}}}}&lt;poem&gt;&lt;ref&gt;[[Heautontimorumenos|Heautontimorumenos]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 

Parentis, patriam incolumem, amicos, genus, cogna– 
tos, divitias. 

{{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in VI: 15 

Hic locus est, partis ubi se via findit in ambas. 
idem in II Aeneidos: 
penitusque cavernas 
Ingentis uterumque armato milite complent. 

idem in III: | | 2 

mactant lectas de more biden tis. 

86 alia autem, quamvis genetivum pluralem in ‘ium’ desinentia, raro invenias 
et in paucis ‘is’ finientia accusativum, ut in ‘as’ exeuntia nominativo: 
tcivitas civitalium’, ‘has civitates’ fere ubique legimus. 

In x terminantia trium generum communia, quamvis in paucissimis&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ka3arq20vneo5qwdoohynvujr60pgm9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/393</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82595</id>
    <revision>
      <id>266670</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'genetivum pluralem absque i paenultima proferant - diffieile enim invenies   caudacum? pro &quot;audacium? vel &quot;felicum” pro '&quot;felicium”, &quot;supplicum? au-  tem magis differentiae causa, ut supra dictum est, profertur, ne, si &quot;sup-  plicium? dicas, aliud significare videaris, quomodo &quot;artificum” -pro '&quot;artifi-  5 cium? et &quot;iudicum? pro &quot;iudicium?. Cicero de signis: didici etiam   dum +tministrum inquiro, artificum nomina. Virgilius in I”   Aeneidos:...</comment>
      <origin>266670</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="fvkn0gjxcn0tbb1tzmobjjwlkt9one4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 85. 86|361}}&lt;/noinclude&gt;genetivum pluralem absque i paenultima proferant - diffieile enim invenies 

caudacum? pro &quot;audacium? vel &quot;felicum” pro '&quot;felicium”, &quot;supplicum? au- 
tem magis differentiae causa, ut supra dictum est, profertur, ne, si &quot;sup- 
plicium? dicas, aliud significare videaris, quomodo &quot;artificum” -pro '&quot;artifi- 
5 cium? et &quot;iudicum? pro &quot;iudicium?. Cicero de signis: didici etiam 

dum +tministrum inquiro, artificum nomina. Virgilius in I” 

Aeneidos: 
Artificumque manus inter se operumque laborem -., 
tamen accusativum plerumque per &quot;es? efferunt - Lucanus in I: 
10 Est qui, tauriferis ubi se Mevania campis 
Explicat, audaces ruere in certamina turmas-, 
raro per &quot;is?. Virgilius in IIII georgicon: | 
| deinde tenacis 
Suspendunt ceras. 

15 &quot;plurium”, quod solum in &quot;us? terminans talem habuit genetivum plura- 
lem, tam in &quot;es? quam in &quot;is? finit accusativum. Virgilius in I geor- 
gicon: 

Seu plures calor ille vias et caeca relaxat 
Spiramenta, novas veniat qua sucus in herbas. | 
20 Terentius in Phormione: 
Ego te compluris adversum ingenium meum menses 
tuli. 
Horatius in I epistularum: 
Cum tibi 50] tepidus pluris ad may erit aures. 
3 Cicero pro Cornelio I: quae intermissa compluris annos.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fvkn0gjxcn0tbb1tzmobjjwlkt9one4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266797</id>
      <parentid>266670</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266797</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="tsqypapbwc1ug3r95shqqt6z7p9km6x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 85. 86|361}}&lt;/noinclude&gt;genetivum pluralem absque i paenultima proferant – diffieile enim invenies 

caudacum’ pro ‘audacium’ vel ‘felicum’ pro '&quot;felicium’, ‘supplicum’ au– 
tem magis differentiae causa, ut supra dictum est, profertur, ne, si ‘sup– 
plicium’ dicas, aliud significare videaris, quomodo ‘artificum’ –pro '&quot;artifi– 
5 cium’ et ‘iudicum’ pro ‘iudicium’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} de signis: didici etiam 

dum +tministrum inquiro, artificum nomina. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I’ 

Aeneidos: 
Artificumque manus inter se operumque laborem –., 
tamen accusativum plerumque per ‘es’ efferunt – {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in I: 
10 Est qui, tauriferis ubi se Mevania campis 
Explicat, audaces ruere in certamina turmas–, 
raro per ‘is’. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in IIII {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: | 
| deinde tenacis 
Suspendunt ceras. 

15 ‘plurium’, quod solum in ‘us’ terminans talem habuit genetivum plura– 
lem, tam in ‘es’ quam in ‘is’ finit accusativum. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I geor– 
gicon: 

Seu plures calor ille vias et caeca relaxat 
Spiramenta, novas veniat qua sucus in herbas. | 
20 {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in Phormione: 
Ego te compluris adversum ingenium meum menses 
tuli. 
{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in I {{spatium|{{wl|Q1226213|epistularum}}}}&lt;ref&gt;[[Epistulae (Horatius)|Epistulae (Horatius)]]&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;: 
Cum tibi 50] tepidus pluris ad may erit aures. 
3 {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} pro Cornelio I: quae intermissa compluris annos.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tsqypapbwc1ug3r95shqqt6z7p9km6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/394</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82596</id>
    <revision>
      <id>266671</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '&lt;harum litium has lites? et &quot;litis?. Cicero in frumentaria: sedasti   etiam litis illorum.   DE .NOMINATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS.   XVIII 87 Quarta declinatio terminationes habet in nominativo duas, in &quot;us?  'correptam et in “ι΄. in &quot;us? masculinorum et femininorum tantummodo 5  Latinorum, ut t&lt;hic senatäs huius senatus”, &quot;haec manäs huius manus”. in  'u” neutrorum, quae et indeclinabilia sunt in singulari numero, ut &quot;hoc genu  hui...</comment>
      <origin>266671</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1468" sha1="m6noruo52jzsighk81dislfx9ncard4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|362|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;harum litium has lites? et &quot;litis?. Cicero in frumentaria: sedasti 

etiam litis illorum. 

DE .NOMINATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

XVIII 87 Quarta declinatio terminationes habet in nominativo duas, in &quot;us? 
'correptam et in “ι΄. in &quot;us? masculinorum et femininorum tantummodo 5 
Latinorum, ut t&lt;hic senatäs huius senatus”, &quot;haec manäs huius manus”. in 
'u” neutrorum, quae et indeclinabilia sunt in singulari numero, ut &quot;hoc genu 
huius genu”?, &quot;hoc cornu huius cornu”, in quibus quamvis quibusdam ar- 
tium scriptoribus videatur temporum esse differentia - dicunt enim, nomi- 
nativum quidem οἱ accusativum et vocativum corripi, reliquos vero pro- 9 
duci -, ego in usu pariter in omnibus produci invenio casibus haec no- 
mina; nec irrationabiliter: omnis enim in quacumque parte terminatio in u 
desinens producitur: &quot;fluctu?, &quot;Panthu?, “τὰ, &lt;diä”. Ovidius in VIII 
metamorphoseon: 

dextroque a poplite laevum 15 
Pressa genu, digitis inter se pectine iunctis, 
ecce enim hic accusativus est sine dubio et producitur. apud Virgilium 
quoque in 1: 
- Nuda genä nodoque sinus collecta fluentis, '. 
quomodo enim &quot;sinus collecta? accusativum iunxit nominativo, sic etiam 20 

&lt;nuda genu?”. 

DE GENETIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

88 Genetivus igitur in &quot;us? desinentium fit producta 'us?, ut &quot;huius se- 
nalös?, &quot;huljius manös”. vetustissimi tamen inveniuntur eorum nominum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6noruo52jzsighk81dislfx9ncard4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266798</id>
      <parentid>266671</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266798</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1646" sha1="8k57fzy5g41cyjvvf188s65x3n8j0uq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|362|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;&lt;harum litium has lites’ et ‘litis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} in frumentaria: sedasti 

etiam litis illorum. 

DE .NOMINATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

XVIII 87 Quarta declinatio terminationes habet in nominativo duas, in ‘us’ 
'correptam et in ‘ι΄. in ‘us’ masculinorum et femininorum tantummodo 5 
Latinorum, ut t&lt;hic senatäs huius senatus’, ‘haec manäs huius manus’. in 
'u’ neutrorum, quae et indeclinabilia sunt in singulari numero, ut ‘hoc genu 
huius genu’’, ‘hoc cornu huius cornu’, in quibus quamvis quibusdam ar– 
tium scriptoribus videatur temporum esse differentia – dicunt enim, nomi– 
nativum quidem οἱ accusativum et vocativum corripi, reliquos vero pro– 9 
duci –, ego in usu pariter in omnibus produci invenio casibus haec no– 
mina; nec irrationabiliter: omnis enim in quacumque parte terminatio in u 
desinens producitur: ‘fluctu’, ‘Panthu’, ‘τὰ, &lt;diä’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in VIII 
{{spatium|{{wl|Q184742|metamophoseon}}}}&lt;ref&gt;[[Metamorphoses (Ovidius)]]&lt;/ref&gt;: 

dextroque a poplite laevum 15 
Pressa genu, digitis inter se pectine iunctis, 
ecce enim hic accusativus est sine dubio et producitur. apud Virgilium 
quoque in 1: 
– Nuda genä nodoque sinus collecta fluentis, '. 
quomodo enim ‘sinus collecta’ accusativum iunxit nominativo, sic etiam 20 

&lt;nuda genu’’. 

DE GENETIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

88 Genetivus igitur in ‘us’ desinentium fit producta 'us’, ut ‘huius se– 
nalös’, ‘huljius manös’. vetustissimi tamen inveniuntur eorum nominum&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8k57fzy5g41cyjvvf188s65x3n8j0uq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/395</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82597</id>
    <revision>
      <id>266672</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:41:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'etiam- in &quot;uis? divisas proferentes genetivum. Terentius in heauton-  timorumeno:   Texentem | telam studiose ipsam offendimus,  Mediocriter vestitam veste lugubri,  5 Eius anuis causa, opinor, quae erat mortua.   DE DATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS.   Dativas eius declinationis fit a genetivo abiecta s et addita i, sed  corripitur paenultima, ut &quot;huio-senatöi”, &quot;manti?. est tamen quando poe-  tae metri causa pro eo ablativo utuntur. Vi...</comment>
      <origin>266672</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="pea655vlix3si4spscc47h9ptyjls0l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 86—89|363}}&lt;/noinclude&gt;etiam- in &quot;uis? divisas proferentes genetivum. Terentius in heauton- 
timorumeno: 

Texentem | telam studiose ipsam offendimus, 
Mediocriter vestitam veste lugubri, 
5 Eius anuis causa, opinor, quae erat mortua. 

DE DATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

Dativas eius declinationis fit a genetivo abiecta s et addita i, sed 
corripitur paenultima, ut &quot;huio-senatöi”, &quot;manti?. est tamen quando poe- 
tae metri causa pro eo ablativo utuntur. Virgilius in I Aeneidos: 

10 Parce metu, Cytherea, manent inmota tuorum 
Fata tibi, 
pro &quot;metui?. idem in 11] georgicon: 
Namque aliae victu invigilant, 
pro &quot;vietui?. in eodem: 
13 concubitu indulgent, 
pro &quot;concubitui?. 

DE ACCVSATIVO SINGYLARIE QVARTAE DECLINATIONIS. 

Accusativus quartae declmationis a nominativo fit mutata s in w: 89 
thunc senatum”?, &quot;hanc manum?. 

20 DE VOCATIVO SINGYELARI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Vocativus similis est nominativo: &quot;hic senatis, haec manus”, &quot;ose- 

natus, o manus”. - 

DE ABLATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Ablativus a genetivo fit abiecta 5. producit enim u: &quot;ab hoc senatu”, 
23 ab hac manu?”. - 

DE NOMINATIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Nominativus et accusativus et vocativus pluralis in hac declinatione&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pea655vlix3si4spscc47h9ptyjls0l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266799</id>
      <parentid>266672</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266799</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1434" sha1="i188mkkfg8925j02kjnyzdjodi3dmua" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 86—89|363}}&lt;/noinclude&gt;etiam– in ‘uis’ divisas proferentes genetivum. {{spatium|{{wl|Q172048|Terentius}}}} in heauton– 
timorumeno: 

Texentem | telam studiose ipsam offendimus, 
Mediocriter vestitam veste lugubri, 
5 Eius anuis causa, opinor, quae erat mortua. 

DE DATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 

Dativas eius declinationis fit a genetivo abiecta s et addita i, sed 
corripitur paenultima, ut ‘huio–senatöi’, ‘manti’. est tamen quando poe– 
tae metri causa pro eo ablativo utuntur. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in I Aeneidos: 

10 Parce metu, Cytherea, manent inmota tuorum 
Fata tibi, 
pro ‘metui’. idem in 11] {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}}&lt;ref&gt;[[Georgicon (Greenough)]]&lt;/ref&gt;: 
Namque aliae victu invigilant, 
pro ‘vietui’. in eodem: 
13 concubitu indulgent, 
pro ‘concubitui’. 

DE ACCVSATIVO SINGYLARIE QVARTAE DECLINATIONIS. 

Accusativus quartae declmationis a nominativo fit mutata s in w: 89 
thunc senatum’’, ‘hanc manum’. 

20 DE VOCATIVO SINGYELARI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Vocativus similis est nominativo: ‘hic senatis, haec manus’, ‘ose– 

natus, o manus’. – 

DE ABLATIVO SINGVLARI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Ablativus a genetivo fit abiecta 5. producit enim u: ‘ab hoc senatu’, 
23 ab hac manu’’. – 

DE NOMINATIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 
Nominativus et accusativus et vocativus pluralis in hac declinatione&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i188mkkfg8925j02kjnyzdjodi3dmua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/396</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82598</id>
    <revision>
      <id>266673</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'similis est genetivo singulari, ut &quot;hi? et hos” et “0 senatus?, &quot;hae? et  &lt;has? et fo manus?. (&quot;hace idus harum iduum”? semper plurale est, ut  omnium festorum nomina.)   DE GENETIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS.   -   Genetivus pluralis a nominativo fit || singulari abiecta s οἱ assumpta 5.   cum”. — corripitur enim τὰ in utraque syllaba, quomodo et nominativus:  thorum βοηδί πηι&quot;, &quot;harum πιαησπι᾽. et oportet scire, quod in ha...'</comment>
      <origin>266673</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="5mradg4ekshqjq1pq85lv594eiib6az" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|364|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;similis est genetivo singulari, ut &quot;hi? et hos” et “0 senatus?, &quot;hae? et 
&lt;has? et fo manus?. (&quot;hace idus harum iduum”? semper plurale est, ut 
omnium festorum nomina.) 

DE GENETIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 

- 

Genetivus pluralis a nominativo fit || singulari abiecta s οἱ assumpta 5. 

cum”. — corripitur enim τὰ in utraque syllaba, quomodo et nominativus: 
thorum βοηδί πηι&quot;, &quot;harum πιαησπι᾽. et oportet scire, quod in hac de- 
clinatione omnes pares habent syllabas nominativo singulari excepto dativo 
singulari et genetivo et dativo vel ablativo pluralibus, qui una superant 
syllaba. quod habebat etiam genetivus singularis, cum apud vetustis|simos 
in &quot;uis? divisas desinebat. invenitur tamen, sed raro, apud poetas gene- 
tivus pluralis in hac quoque declinatione per syncopam prolatus. Virgi- 
gilius in VI: 

quae gratia curfum 

Armorumque fuit vivis, 
quamvis etiam geminata u possit metrum per svnaloepham stare, cum se- 
quens versus a vocali incipiat; nec non etiam duabus vocalibus iunctis 
prior potest in metro excludi, ut: 
. Ferreique Eumenidum thalami. 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus pluralis quartae declinationis fit a nominativo sin- 
gulari mutata u in i et interposita “θυ, ut &quot;hic senatus his? et &quot;ab his 
senatibus?, &quot;haec manus his? et &quot;ab his manibus?. est autem quando 
differentiae causa servat u, ut &quot;artus artubus?, &quot;partus partubus”, &quot;arcus 
arcubus?. — &quot;artibus? enim et &quot;partibus? οἱ &quot;arcibus? ab arte, parte, 
arce nascuntur, quae sunt tertiae declinationis, cuius dativus et ablativus 
pluralis paenultimam aliam nisi i correptam habere non potest (unde ex-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5mradg4ekshqjq1pq85lv594eiib6az</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>266800</id>
      <parentid>266673</parentid>
      <timestamp>2026-05-20T10:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* top */ auto using [[Project:AWB|AWB]]</comment>
      <origin>266800</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1809" sha1="dazol1al4hsesvbqwoiwmgx0ft5fyx4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|364|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;similis est genetivo singulari, ut ‘hi’ et hos’ et ‘0 senatus’, ‘hae’ et 
&lt;has’ et fo manus’. (&quot;hace idus harum iduum’’ semper plurale est, ut 
omnium festorum nomina.) 

DE GENETIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 

– 

Genetivus pluralis a nominativo fit || singulari abiecta s οἱ assumpta 5. 

cum’. — corripitur enim τὰ in utraque syllaba, quomodo et nominativus: 
thorum βοηδί πηι&quot;, ‘harum πιαησπι᾽. et oportet scire, quod in hac de– 
clinatione omnes pares habent syllabas nominativo singulari excepto dativo 
singulari et genetivo et dativo vel ablativo pluralibus, qui una superant 
syllaba. quod habebat etiam genetivus singularis, cum apud vetustis|simos 
in ‘uis’ divisas desinebat. invenitur tamen, sed raro, apud poetas gene– 
tivus pluralis in hac quoque declinatione per syncopam prolatus. Virgi– 
gilius in VI: 

quae gratia curfum 

Armorumque fuit vivis, 
quamvis etiam geminata u possit metrum per svnaloepham stare, cum se– 
quens versus a vocali incipiat; nec non etiam duabus vocalibus iunctis 
prior potest in metro excludi, ut: 
. Ferreique Eumenidum thalami. 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALI QVARTAE DECLINATIONIS. 

Dativus et ablativus pluralis quartae declinationis fit a nominativo sin– 
gulari mutata u in i et interposita ‘θυ, ut ‘hic senatus his’ et ‘ab his 
senatibus’, ‘haec manus his’ et ‘ab his manibus’. est autem quando 
differentiae causa servat u, ut ‘artus artubus’, ‘partus partubus’, ‘arcus 
arcubus’. — ‘artibus’ enim et ‘partibus’ οἱ ‘arcibus’ ab arte, parte, 
arce nascuntur, quae sunt tertiae declinationis, cuius dativus et ablativus 
pluralis paenultimam aliam nisi i correptam habere non potest (unde ex–&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dazol1al4hsesvbqwoiwmgx0ft5fyx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/397</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82600</id>
    <revision>
      <id>266674</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'cipitur &quot;his? et &quot;ab his bobus?); in hac vero [id est quarta] in quibusdam  inveniuntur veteres per supra dictos casus plurales, quamvis nulla cogente  causa differentiae, u paenultimam pro i ponentes, ut &quot;portubus”, &quot;tribubus?  &quot;lacubus?. Ovidius in 111] fastorum:  5 - Praemia, de lacubus proxima musta tuis.  neutrorum” vero singularia, quae indeclinabilia esse supra dictum est, cor-  ripientia u assumentiaque a faciunt nominativum et accusa...</comment>
      <origin>266674</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="of5m5zql7lhdsls342m8g5oclg53q1s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 89—92|365}}&lt;/noinclude&gt;cipitur &quot;his? et &quot;ab his bobus?); in hac vero [id est quarta] in quibusdam 
inveniuntur veteres per supra dictos casus plurales, quamvis nulla cogente 
causa differentiae, u paenultimam pro i ponentes, ut &quot;portubus”, &quot;tribubus? 
&quot;lacubus?. Ovidius in 111] fastorum: 
5 - Praemia, de lacubus proxima musta tuis. 
neutrorum” vero singularia, quae indeclinabilia esse supra dictum est, cor- 
ripientia u assumentiaque a faciunt nominativum et accusativum et vocati- 
vum plurales : &quot;cornu || cornua”, &quot;genu genua?. genetivus vero et dativus 
vel ablativus ad similitudinem fit tam masculini quam [ΘΠ]: &quot;cornuum? 
10 [genetivus]) &quot;his? et &quot;ab his cornibus? [dativus et ablativus]. | 

DE NOMINATIVO CASV SINGYLARI QVINTAE DECLEINATIONIS. 

Quinta declinatio terminationem habet nominativi unam in &quot;es? pro- XVIIII 92 
ductam, et sunt omnia feminini generis et Latina. excipitur unum, “687, 
quod in singulari numero tam masculini quam feminini generis invenitur, 

3 ut Lucanus in I: 
pro fatal! quis ille, 
Quis fuit ille dies? 
Virgilius in III Aeneidos: 
Ille dies primus leti primusque malorum 
20 Causa fuit. 
idem in I: ” 
Venit summa dies et ineluctabile tempus 
Dardaniae. 
in plurali vero semper masculini invenitur, &quot;hi dies”, sicut etiam ab eo 
23 compositum semper masculini generis est, &quot;hic meridies?. Terentius in 
adelphis: 
΄ Tpraeterea 
Meridie ipso faciam ut stipulam colligat.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>of5m5zql7lhdsls342m8g5oclg53q1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/398</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82601</id>
    <revision>
      <id>266675</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE GENETIVO ET DATIVO CASV SINGVLARI QVINTAE  DECLINÅTIONIS. ᾿   98 Genetivus et dativus eius declinationis sunt similes; fiunt enim ex-  trema s nominativi abiecta et assumpta i, ut &quot;hic dies huius diei huic  diei?, &quot;haec facies huius faciei huic faciei?. et servant quidem produc- δ  tionem nominativi, si i habeat paenultimam, ut &quot;acies aciéi?, rabies ra-  biei”; sin autem consonantem habeat ante &quot;es?, corripitur e tam in genetivo  quam in d...</comment>
      <origin>266675</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1389" sha1="540soyg1enji59gtrmydcbbprzqr4f8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|366|PRISCIANI INST.}}&lt;/noinclude&gt;DE GENETIVO ET DATIVO CASV SINGVLARI QVINTAE 
DECLINÅTIONIS. ᾿ 

98 Genetivus et dativus eius declinationis sunt similes; fiunt enim ex- 
trema s nominativi abiecta et assumpta i, ut &quot;hic dies huius diei huic 
diei?, &quot;haec facies huius faciei huic faciei?. et servant quidem produc- δ 
tionem nominativi, si i habeat paenultimam, ut &quot;acies aciéi?, rabies ra- 
biei”; sin autem consonantem habeat ante &quot;es?, corripitur e tam in genetivo 
quam in dativo, ut &quot;haec fides fidéi”, &quot;res rä”, &quot;spes spöi”, &quot;plebes ple- 
&quot;δ᾽. veteres tamen frequentissime inveniuntur similem ablativo protulisse 
in hac declinatione tam genetivum quam dativum, ut Sallustius in his- 10 
toriis libro I: dubitavit acie pars, pro &quot;aciei”, et Virgilius in 
I georgicon: 

Libra die somnique pares ubi fecerit horas, 
edie? pro &quot;diei?. Ovidius quoque in III metamorphoseon '&quot;fide” 
pro &quot;fidei? posuit: 13 
Prima || fide vocisque ratae temptamina sumpsit. 
idem in VI: 
Vtque fide pignus dextras utriusque poposcit. 

DE ACCVSATIVO SINGVLARI QVINTAE DECLINATIONIS. 

94 Accusativus ἃ nominativo fit mutata s in m et necessario correpta e. 20 
numquam enim ante m termilnalem longa invenitur vöcalis, ut &quot;hunc me- 
ridiém”, &quot;hane röm?. | 

DE VOCATIVO CASV SINGVLARI QVINTAE DECLINATIONIS. 
Vocativus similis est nominativo: &quot;hic meridies o meridies?.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>540soyg1enji59gtrmydcbbprzqr4f8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/399</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82602</id>
    <revision>
      <id>266676</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE ABLATIVO SINGVLARI QVINTAE DECLINATIONIS.   Ablativus quoque fit a nominativo abiecta s: &quot;hic meridies ab hoc me-  rie”, thaec acies ab hac acie?. inveniuntur tamen huiuscemodi ablativo  veteres etiam pro genetivo usi, ut Virgilius:   5 Libra die somnique pares ubi fecerit horas,  tdie” posuit pro &quot;diei?. Sallustius quoque in historiis: dubitavit  acie pars, pro &quot;aciei”. idem in 1: at inde nulla munitionis aut  requie mora processit ad opp...</comment>
      <origin>266676</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1464" sha1="p9jj27i8ht7s7u4k4kkn4fd9pnrqdw5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh||LIBER VII 93—95|367}}&lt;/noinclude&gt;DE ABLATIVO SINGVLARI QVINTAE DECLINATIONIS. 

Ablativus quoque fit a nominativo abiecta s: &quot;hic meridies ab hoc me- 
rie”, thaec acies ab hac acie?. inveniuntur tamen huiuscemodi ablativo 
veteres etiam pro genetivo usi, ut Virgilius: 

5 Libra die somnique pares ubi fecerit horas, 
tdie” posuit pro &quot;diei?. Sallustius quoque in historiis: dubitavit 
acie pars, pro &quot;aciei”. idem in 1: at inde nulla munitionis aut 
requie mora processit ad oppidum, &quot;requie” pro &quot;requiei?. 'yui- 
dam tamen antiquissimorum etiam similem nominativo genetivum protule- 
10 runt eius declhinationis. 

DE PLVRALIBVS CASIBVS QVINTAE DECLINATIONIS. | 

Nominativus pluralis et accusativus et vocativus sirgilis est nominativo 
singulari, ut &quot;haec res hae? et &quot;has? et &quot;o res?. 

Genetivus fit addita ablativo singulari &quot;rum?: &quot;ab hac re harum re- 
rum”, &quot;a die dierum?; qui tamen in aliis fere omnibus usu apud plerosque 
deficit. itaque Cicero hoc approbat in topieis dicens: in divisione 
formarum, quas Graeci εἴδη vocant, nostri, si qui haec 
forte tractant, &quot;species? appellant, non pessime id quidem, 
sed inutiliter ad mutandos casus in dicendo. nolim enim, 
20ne si Latine quidem dici possit, &quot;specierum? et &quot;speciebus? 

dicere, et saepe his casibus utendum est: at &quot;formis? et &quot;for- 
marum? velim. inveniuntur tamen vetustissimi secundum analogiam hoc 
usi casu. Cato Censorius in oratione, quam scripsit, uti praeda&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p9jj27i8ht7s7u4k4kkn4fd9pnrqdw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu/400</title>
    <ns>104</ns>
    <id>82603</id>
    <revision>
      <id>266677</id>
      <timestamp>2026-05-20T10:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saumache</username>
        <id>27923</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'in publicum referatur: miror audere atque religione non te-   nerei, statuås deorum, exempla earum facierum, signa domi  pro supellectile statuere. | Ö   DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALIBVS QVINTAE DECLINATIONIS.   Dativus quoque et ablativus plurales ab ablativo fiunt singulari ad-s  iecta &quot;bus”, ut &quot;ah hac re, die”, &quot;his? et &quot;ab his rebus, diebus?.  βίου! autem genetivi, sic etiam dativi et ablativi:plurales in aliis nominibus  eius declinatio...</comment>
      <origin>266677</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="537" sha1="pu6v79we98jp8eydl15xc66m7xjcy79" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Saumache&quot; /&gt;{{rh|368|PRISCIANI INST. LIBER VII 95}}&lt;/noinclude&gt;in publicum referatur: miror audere atque religione non te- 

nerei, statuås deorum, exempla earum facierum, signa domi 
pro supellectile statuere. | Ö 

DE DATIVO ET ABLATIVO PLVRALIBVS QVINTAE DECLINATIONIS. 

Dativus quoque et ablativus plurales ab ablativo fiunt singulari ad-s 
iecta &quot;bus”, ut &quot;ah hac re, die”, &quot;his? et &quot;ab his rebus, diebus?. 
βίου! autem genetivi, sic etiam dativi et ablativi:plurales in aliis nominibus 
eius declinationis deficiunt apud plerosque.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pu6v79we98jp8eydl15xc66m7xjcy79</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>