Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk Vicifons:Scriptorium 4 1852 268111 267542 2026-05-31T21:06:15Z Trooper57 22870 /* Formula:FI */ nova pars 268111 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ <!--- __NOTOC__ --->[[Categoria:Vicifons|Scriptorium]] {{Intraincepti |w= Vicipaedia:Taberna |q= Vicicitatio:Taberna |commons: <!-- Communia --> |b= Vicilibri:Porta Communis |wikt= Victionarium:Taberna |m= <!-- Meta --> |wikispecies= <!-- Vicispecies --> |n= <!-- Vicinuntii --> }} <div class="toccolours" style="text-align:center; font-size:14pt; background:#eef; color:navy; "> Hac pagina scriptorium Vicifontis est.<br /> <small><small>Nunc iam sunt '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' paginae. Hodie '''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}'''.</small></small> </div> <br /> {{center| '''(DE)''' Neue Nachrichten dürfen auf Latein, Französisch, Englisch oder Italienisch gestellt werden.<br /> '''(EN)''' You can write a new message in Latin, French, English or Italian.<br /> '''(FR)''' Vous pouvez écrire en latin, en français, en italien ou en anglais.<br /> '''(IT)''' Potete scrivere in latino, italiano, francese o inglese.<br /> '''(ALIAE)''' ''Aliis linguis uti potes, sed noli iubere nos facile eas intellegere'' }} <br /> <div style="margin: 0 0em; border: 1px dashed blue; padding: 3px; text-align: center; background: #eef"> '''[http://la.wikisource.org/w/index.php?title=Vicifons:Scriptorium&action=edit&section=new Quaestio nova]''' <br /> ''Ut sententias antiquiores legas vide [[Vicifons:Scriptorium/Vetera]]'' </div> <br /> {| class="WSerieV" id="WBistro" cellpadding="0" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; float:right; margin-left: 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#fff0ff; text-align:center" |[[Image:Forum-de-César.jpg|right|210px]] |- |style="padding: 0.5em; font-family: sans-serif"| '''Scriptorium Vicifontis'''<br/> ---- |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; background-color: #e4e4c9; border: 1px solid #c0c0c0"|'''Alia scriptoria''' |- |style="padding: 0.3em; line-height: 1.5em"| '''[[w:la:Vicipaedia:Taberna|Vicipaedia:Taberna]]'''<br /> '''[[q:la:Vicicitatio:Taberna|Vicicitatio:Taberna]]'''<br /> '''[[wikt:la:Victionarium:Taberna|Victionarium:Taberna]]'''<br /> |} <!-- Interwiki liks moved to the top of the discussion since button "Quaestio nova" appends new entries to physical end of this page --> <!-- Interwiki links --> [[mul:Wikisource:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> __TOC__ == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Barbaking]] (bureaucrat, administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Usor:EPIC|EPIC]] ([[Disputatio Usoris:EPIC|disputatio]]) 22:22, 22 Februarii 2025 (UTC) == Request for updating the text of the Clementine Bible == Two months ago, at [[Disputatio:Vulgata Clementina#The Clementine Vulgate Project dead?]] I noted that the links related to ''The Clementine Vulgate Project'', the main source used for the text of the [[Vulgata Clementina]], were dead. Fortunately, the list of changes made since the import of on Wikisource can be found [https://web.archive.org/web/20240122025223/https://vulsearch.sourceforge.net/clemtext.rss here]. There is also [https://bitbucket.org/clementinetextproject/text/downloads/ a repository] (although I am not sure if it is up to date). I have no experience in programming or making imports. So, could someone please update the text of [[Vulgata Clementina]] of Wikisource to use the latest version of ''The Clementine Vulgate Project''? [[Usor:Veverve|Veverve]] ([[Disputatio Usoris:Veverve|disputatio]]) 10:01, 23 Februarii 2025 (UTC) :@[[Usor:Ser be etre shi|Ser be etre shi]] Are you able to help with this? Ping in case so. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 19:27, 3 Iulii 2025 (UTC) :@[[Usor:Veverve|Veverve]] Just checking these look like quite a small number of changes, is that right? It may be easiest to do these manually. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:38, 24 Octobris 2025 (UTC) ::{{ping|JimKillock}} well, my Latin is almost nonexistent, so I cannot do it myself sadly. [[Usor:Veverve|Veverve]] ([[Disputatio Usoris:Veverve|disputatio]]) 18:21, 24 Octobris 2025 (UTC) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 Martii 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:15, 14 Martii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:05, 4 Aprilis 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Wikidata and Sister Projects: An online community event == ''(Apologies for posting in English)'' Hello everyone, I am excited to share news of an upcoming online event called '''[[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]]''' celebrating the different ways Wikidata can be used to support or enhance with another Wikimedia project. The event takes place over 4 days between '''May 29 - June 1st, 2025'''. We would like to invite speakers to present at this community event, to hear success stories, challenges, showcase tools or projects you may be working on, where Wikidata has been involved in Wikipedia, Commons, WikiSource and all other WM projects. If you are interested in attending, please [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register here]]. If you would like to speak at the event, please fill out this Session Proposal template on the [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|event talk page]], where you can also ask any questions you may have. I hope to see you at the event, in the audience or as a speaker, - [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 09:19, 11 Aprilis 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Send_List&oldid=28525705 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 Aprilis 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 Aprilis 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Toggling special characters such as ſ (long s) == On EN wikisource, they have a template <nowiki>{{longs}}</nowiki> to produce ''ſ'' on the transcription page, and by default, ''s'' on the ebook page. users on EN WS can toggle these on and off. In this book, [[:la:Liber:Nicolaus Machiavellus De Principe.pdf|''De principe'']], there are a number of unusual characters that could do with toggling: ''ſ (s); ß (ss); ẽ (en / em) ũ (un / um) æ (ae) ę (ae) õ (on / om) ã (an / am) œ (oe)''. ([[:formula:ls]] already exists here for ſ, and some other characters semi-implemented at [[:Categoria:Formulae litterarum]] but the toggling is not switched on.) In order to implement this: (1) What would LA WiCategoria:Formulae litterarumkisource need to enable for user toggling of special characters? (2) Who would I contact (assuming this is an admin task)? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:06, 29 Aprilis 2025 (UTC) :It looks like it would need this installing, as a start: [[:en:MediaWiki:Gadget-Visibility.js|MediaWiki:Gadget-Visibility.js]] [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:13, 29 Aprilis 2025 (UTC) :{{ping|OrbiliusMagister}} as the only active magister! --[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:16, 29 Aprilis 2025 (UTC) :{{ping|SZC 03}} in case you have an opinion (you made changes at the De Pricipia transcription project which we could implement better with this toggle feature). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:31, 30 Aprilis 2025 (UTC) ::I would like to point out that not all of the listed characters are of the same kind: ::* ſ is a variant of s; ::* ß, æ and œ are [[:w:en:Ligature (writing)|ligatures]] of ſs, ae and oe respectively ([[:w:en:E caudata|ę]] can represent both ae or oe); ::* ã, ẽ, õ, ũ are used to indicate [[:w:en:Scribal abbreviation|abbreviations]]. ::Personally I think it would be somewhat useful to implement the toggle feature only for æ and œ, since of all the ligatures they are the only ones that carry some meaning (that ae or oe in that word is a diphthong) and the only ones that easily show up in search results and correctly displayed in web-browsers. ::Note that both English and Italian wikisources in their transcription guidelines take in consideration the ability of both modern readers and search engines to correctly interpret the character shown (see [[:en:Wikisource:Style guide/Orthography]] and [[:it:Wikisource:Convenzioni di trascrizione]]). Though it would be useful to write rules specific to the Latin wikisource. ::I hope these considerations were of any help. [[Usor:SZC 03|SZC 03]] ([[Disputatio Usoris:SZC 03|disputatio]]) 07:58, 3 Maii 2025 (UTC) ::In regards to the [[Liber:Nicolaus Machiavellus De Principe.pdf|''De principe'']] it would be appropriate to encode the text in a way that we do not lose your work of accurately transcribing the above characters, while still showing to the end user a normalized form. My edit was trying to achieve this with the templates currently in wikisource. ::From a technical standpoint, it would be useful to have a general template not specific to any character that could be used both in ''ad hoc'' situations, and in creating other templates. ::Also if such a template is created for abbreviations it should behave differently from the long s and ligatures, since 1) the text displayed is context dependent, and 2) it is common use in diplomatic transcriptions to show the abbreviated characters in parentheses (so I were taught in paleography class). ::To give an example of point 2 from the text ([[Pagina:Nicolaus_Machiavellus_De_Principe.pdf/69|page 45]], line 11): ::Original text: Iãq́ꝫ ::Diplomatic transcription: Ia(m)q(ue) ::Standard transcription: Iamque ::I’m sorry for the lengthy comments. [[Usor:SZC 03|SZC 03]] ([[Disputatio Usoris:SZC 03|disputatio]]) 11:02, 3 Maii 2025 (UTC) :::I agree something adhoc would be helpful. The template would need to specify :::* the text as-is and :::* the modernised version :::and hopefully there would be a system to pick up which to display. :::In terms of the display: this could be the js system, perhaps adapted, that we have on en.ws, or possibly it could be an adjustment to the page templates set up, to allow two different books, or sets of pages, to be presented. This would have the advantage that exports would facilitate both (IDK but suspect that exports support the default rather than user choice). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 15:48, 3 Maii 2025 (UTC) :::I have set out this information in a [[Usor:JimKillock/Orthography|table]] including information about dictionary lookups and likely search engine issues. In short, from a user perspective, all the characters can be problematic, but æ and œ work within Alpheios for dictionary lookups, so are a bit more tolerable than the others from a default perspective. However I think it is useful tobe able to see and use the originals for some people, eg those practicing reading Renaissance scans etc; or researchers or academics looking to use source texts. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:09, 3 Maii 2025 (UTC) :{{ping|Alex brollo}}, {{ping|VIGNERON}}, {{ping|Candalua}} in case you can help. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:38, 30 Aprilis 2025 (UTC) ::@[[Usor:JimKillock|JimKillock]] Interesting question. I'll take a look to the ensource template to understand how it works (I hope it is not based on javascript). [[Usor:Alex brollo|Alex brollo]] ([[Disputatio Usoris:Alex brollo|disputatio]]) 06:18, 1 Maii 2025 (UTC) :::I’m afraid it is based on javascript: [[:en:MediaWiki:Gadget-Visibility.js]] :::To see the button you have to enable the [[:en:Help:Gadget-Visibility|Visibility gadget]]. [[Usor:SZC 03|SZC 03]] ([[Disputatio Usoris:SZC 03|disputatio]]) 11:12, 3 Maii 2025 (UTC) :::@[[Usor:Alex brollo|Alex brollo]] checking in whether we can implement this, or find another solution. I am holding off further changes until I know how to proceed - but I am sure there should be a way to do this! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 20:40, 19 Maii 2025 (UTC) :::Noting this question comes up again at [[:Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf]] (I have [[Disputatio Libri:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf|left a note there]]). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:08, 15 Iunii 2025 (UTC) ::::OK, I have developed templates as this is holding up other people's work. I have based each template on the existing [[:formula:ls]], and avoid duplicating those that already exist using the same method at [[:Categoria:Formulae litterarum]]. Meantime if anyone has further thoughts about using Visibility Gadget or going another way, I would be very grateful. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:02, 17 Iunii 2025 (UTC) :::::@[[Usor:SZC 03|SZC 03]] I have made a very basic template for flexible character switching at [[Formula:Scr]]; this returns the first entry on the book page, and the second in main space, eg <nowiki>{{scr|qꝫ|que}}</nowiki> would work the same as <nowiki>{{que}}</nowiki>. :::::However there is advice on ENWS not to use characters but use HTML entities for CSS reasons, so it is probably better for users to use specific templates. For example, I also created <nowiki>{{po}}</nowiki> which allows a user to decide what it might best represent, eg <nowiki>{{po|;}} or {{po|?}}</nowiki>. :::::In general, using set templates like <nowiki>{{que}}, {{em}}, {{um}}, {{etc}}</nowiki> is much easier for proofing, so I think I will continue to add these where it seems useful. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:29, 24 Iunii 2025 (UTC) ::::::Hi folks, so that you know, I have made something of a workaround to be able to enable these features, which works well enough for me. I will perhaps add some guidance somewhere. What I have done: ::::::# Installed the font Garamontio, as it has the qꝫ character, and all the possible ligatures ::::::# Created custom css to apply Garamontio to Wikisource as a whole; at [[Usor:JimKillock/common.css]]; and ::::::# Created (vibecoded) custom javascript at [[Usor:JimKillock/common.js]] ::::::The second script looks for the various spans with the css style typographic-long-s, and replaces the characters as appropriate. This seems to work surprisingly well, Garamontio does all of the discretionary ligatures etc, and is a very well designed font (fork of EB Garamond, with some extra touches useful here). The issue is of course that this applies to the whole of Latin Wikisource all of the time. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:35, 25 Iunii 2025 (UTC) :::::::@[[Usor:JimKillock|JimKillock]], reading this I wanted to tell you that you could apply styles to a index page, but I see you have already figured it out. Kudos on your progress. [[Usor:SZC 03|SZC 03]] ([[Disputatio Usoris:SZC 03|disputatio]]) 09:56, 9 Iulii 2025 (UTC) ::::::::Thanks @[[Usor:SZC 03|SZC 03]]; my list of scribal transformations has got quite long tho. And I need to check on the possible logic of it, some needs to hide and unhide, rather than search and replace. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:27, 11 Iulii 2025 (UTC) == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 Maii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|disputatio]])</bdi> 22:08, 15 Maii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:27, 22 Maii 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 03:08, 28 Maii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Administrator backlog? == Hi there, I am noticing a lot of pages that say that the current version is not checked; and versions I have amended are not (apparently) displayed because they need approval. Am I right in assuming this is due to a lack of (active) administrator time? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 10:53, 30 Maii 2025 (UTC) :Relatedly @[[Usor:Alex brollo|Alex brollo]] / @[[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]] / other admins, [[Colloquia familiaria]] has an old index page and other old sub pages which could do with changes being approved. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 11:58, 12 Iunii 2025 (UTC) ::Ping on this, some of the sub pages are quite broken. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:42, 28 Iunii 2025 (UTC) :I have tried to fix the lack of text in ePub export for [[Noctes Atticae]]. :Unfortunately, it seems that all my submissions require approval (last approval seems to have taken place more than five years ago). :Is there any way to have <code>class="ws-export"</code> to the second <code>&lt;table&gt;</code> from [[Noctes Atticae]]? :Many thanks for your help, [[Usor:Ousia|Ousia]] ([[Disputatio Usoris:Ousia|disputatio]]) 19:09, 15 Augusti 2025 (UTC) == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 Iunii 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == Mnemonics Book in Latin == Dear all, Over the past month, with the help of others, I’ve been compiling a list of older and often overlooked books on mnemonic techniques available on [[:en:Portal:Mnemonics|Wikisource English]]. Many of these works—some dating back decades or even centuries—offer fascinating insights into how memory has been understood, trained, and improved across different cultures and time periods. I've recently added a new section to the portal: "Multilingual Works on Mnemonic Techniques." This is in part because several of the English-language texts reference related works in other languages, particularly Latin. Unfortunately, many of these referenced works are written in Classical Latin, and my ability to work with them is quite limited—I’ve done what I can, but they remain largely inaccessible to me. If anyone has expertise in Classical Latin and might be willing to help with these texts, your assistance would be greatly appreciated. * ''[[:la:Foenix|Foenix]] by [[w:en:Peter of Ravenna|Peter of Ravenna]]'' (1491) * ''[[:la:Congestorium Artificiose Memorie|Congestorium Artificiose Memorie]]'' by Johann Horst von Romberch (1533) [[File:Johann Romberch, Congestorium artificiose... Wellcome L0032259.jpg|150px]][[File:Johann Romberch, Congestorium artificiose... Wellcome L0032269.jpg|150px]] Here is a discussion form on it https://forum.artofmemory.com/t/johannes-romberchs-congestorium-artificiose-memorie/30174 Warm regards [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 23:15, 13 Iunii 2025 (UTC) :Hi there, I could help proofing texts you have prepared perhaps? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:57, 14 Iunii 2025 (UTC) :: Thanks for offering—I’d really appreciate your help with proofreading. :: We have two books. Which one would you like to start with? ::*[[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf]] ::*[[Liber:Congestorium artificiose memorie ... - V.P.F. Joa(n)nis Romberch de Kyrspe. Regularis obseruantie predicatorie- (IA hin-wel-all-00002875-001).pdf]] ::[[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 21:49, 14 Iunii 2025 (UTC) :::I can do the pages you have put into the first, as a start for you. BTW the transcribed text does not always look like it originated from the source. It is very correct, but some has different orthography and missed certain parts. That is fine of course if we are correcting to the original. (PS: you might want to create a user account so that you can be notified of replies, hide your IP address, etc). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:57, 15 Iunii 2025 (UTC) :::I had a go at the first page or two; some of the orthography was removed while other parts were kept. I kept all of it as a first go. See the discussion above about how we treat orthography, hopefully we can address this with templates. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:11, 15 Iunii 2025 (UTC) ::::I'm using Google OCR and some AI tools to pull out text and sometimes translate it into English so I can understand it. If anyone could help me proofread or check it, I’d be super grateful! [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 00:50, 17 Iunii 2025 (UTC) :::::I have added all the templates we need for the special characters / orthography, I will start doing the pages with those. The end result will be that on the main space ebook pages, the chars will toggle on and off, at least once that is properly implemented. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 19:25, 17 Iunii 2025 (UTC) ::::::Noted, sounds good. I’ll try adding to the other pages next time. [[Specialis:Conlationes/82.167.147.5|82.167.147.5]] 22:10, 17 Iunii 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:44, 17 Iunii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == [[De Principe]] == Si vis, quaeso, me adiuva ut liber novus ''[[De Principe]]'' correctus sit et erroribus liber. Nuper completus, ab aliquo alio corrigendus est. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:14, 27 Iunii 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 Iunii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Latin incunabula and other early books == Expanding a bit on what I mentioned above, re character toggling, and also working on the books [[Foenix]] and [[Congestorium Artificiosae Memoriae]] * the Transkribus Latin Incunabula scan does a great job on the heavy gothic style print * I will see how it does with more Garamond-style texts, in case it works with these * I have developed a fairly full set of templates for scribal characters, see [[:Categoria:Formulae litterarum]] * I am thinking about using a bot to wholesale search and replace long s, and other scribal characters mapped there Between these things, the work to transcribe and correct early printed Latin books should be very much reduced. If anyone feels like helping test this out, do give me shout. Meantime I will run tests on Congestorium Artificiosae Memoriae to check how well the bot system works. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:50, 1 Iulii 2025 (UTC) :The folks at Wikisource helped create a JS solution for this, see [[Usor:JimKillock/incunabula.js]]. The script does a search and replace for what is needed, on the '''first save of a new book page'''; these are the settings for the Incunabula style section of [[Liber:Foenix. Domini Petri Ravennatis memoriae magistri - (Petrus) (IA hin-wel-all-00002799-001).pdf|this scan, p 52 onwards]] for [[Congestorium Artificiose Memorie]]. It seems to work very well and is extremely labour saving! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 22:59, 1 Iulii 2025 (UTC) == Navigation and validation == Hi there, I would like to do some work on navigation, to provide some "portal" pages similar to EN Wikisource. For example, this would help with learner texts a lot 9I often get asked how to find these texts, I point to the category pages, but these are very basic. I would also like to know what we should do about page validation. Some really necessary changes are currently languishing in the backlog. This is an admin only task: should we asking for more administrators, or is this something existing admins here can take on? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 14:08, 13 Iulii 2025 (UTC) :Hi {{U|JimKillock}} good idea, don't hesitate to start and/or ask for help. That said, I'm not sure to see why this is an admin task (even if, yes, the underlying point is true, we need more admins). Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 09:31, 2 Septembris 2025 (UTC) ::@[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] I think the Portal namespace and some modules need setting up which require admin permissions, I will dig a bit further and come back to you. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 20:01, 2 Septembris 2025 (UTC) == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 12:46, 14 Iulii 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|disputatio]]) 15:40, 31 Iulii 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 Augusti 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == All pages in Athanasius Kircher - Turris Babel - 1679 are in Categoria:Formulae == I was looking for templates/formulae by looking at <nowiki>[[Categoria:Formulae]]</nowiki> All pages in [[Liber:Athanasius Kircher - Turris Babel - 1679.djvu]] are in <nowiki>[[Categoria:Formulae]]</nowiki> Many (all?) pages in [[Liber:Gallia Christiana, 1715, T1.djvu]] are in <nowiki>[[Categoria:Formulae]]</nowiki>, like article [[Gallia Christiana 1715 01/Epistola2]] These all use [[Formula:Sidenotes begin]]. There is one "[https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Formula:Sidenotes_begin&oldid=79709&diff=cur pending change]" on this template. But that change puts the category outside the noinclude. ::<nowiki></noinclude></nowiki> ::<nowiki>[[Categoria:Formulae]]</nowiki> Please either reject the change or move the categoria line. [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 04:17, 31 Augusti 2025 (UTC) :Hi @[[Usor:Shenme|Shenme]], I don't think anyone from the admins is monitoring or actioning pending changes currently. (see discussions re admin queues above.) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 05:29, 31 Augusti 2025 (UTC) ::{{ping|Shenme}} {{done}} I excluded the categories. {{ping|JimKillock}} no blame but be careful next time, categories should always be excluded. Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 09:28, 2 Septembris 2025 (UTC) :::{{ping|VIGNERON}} It wasn't @JimKillock who made [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Formula:Sidenotes_begin&diff=next&oldid=79709 the problematic change], but someone else [[Usor:Ceciliawolf]]. I noticed the problem, he included the problem a list that got your attention. [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 02:46, 3 Septembris 2025 (UTC) ::::{{ping|Shenme}} yes, but [[Special:Diff/236794]]. Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 06:57, 3 Septembris 2025 (UTC) == Request for admin status == Hi all, given that we have quite a lot of admin requests (mostly relating to "pending" changes), I would like to request administrator status so that some of these can be cleared. If anyone else wants to step up to help out, that would also be welcome. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:23, 1 Septembris 2025 (UTC) :Ping to @[[Usor:Shenme|Shenme]], @[[Usor:Ousia|Ousia]] @[[Usor:Alex brollo|Alex brollo]]:, @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]]:, @[[Usor:Candalua|Candalua]]: in case you feel able to support my request. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:57, 2 Septembris 2025 (UTC) ::Hi {{U|JimKillock}}, ::I apparently missed it, where do we have « a lot of admin requests » ? ::That said, one more admin is always good, so create the request and I'll support it. ::Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 07:34, 2 Septembris 2025 (UTC) :::Hi @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]], :::Thank you! On the admin requests, on this page, here are these :::* [[#All pages in Athanasius Kircher - Turris Babel - 1679 are in Categoria:Formulae]] :::* [[#It would be nice to have automatic headers for the Liber: namespace]] (which you have replied to) :::* [[#Navigation and validation]] :::* [[#Administrator backlog?]] :::* [[#Toggling special characters such as ſ (long s)]] (altho this has been worked around and may not be needed) :::Most of these relate to the ''Pending changes'' backlog in various ways; two are requests for new features / modules to be ported across. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:01, 2 Septembris 2025 (UTC) ::::{{ping|JimKillock}} thanks, I see. It doesn't look like a lot to me, I'll try to deal with it today. Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 09:27, 2 Septembris 2025 (UTC) :::::Thank you @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] :) You could also take a look at the pending changes on [[Formula:Pagina_prima/Novae_Aetatis]] and [[Moriae encomium]]. The really big job is going through [[Specialis:PendingChanges|pending changes]] altogether - I understand there is a five year backlog. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 09:36, 2 Septembris 2025 (UTC) ::::::I see... I had a quick look and all changes seem good. Do we even need this extension on Wikisource? Also, if we keep it, I guess we need more reviewers rather than admins (more admins would be useful too, but that's a separate point). Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 10:35, 2 Septembris 2025 (UTC) ::Of course, the request needs to be supported; without active administrators it is very inconvenient. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:21, 3 Septembris 2025 (UTC) ::What do you need us to do? BTW, it would be great to know why edits require administrator approvals. Sorry, but I‘m afraid this makes contributing almost pointless. Many thanks for your help, --[[Usor:Ousia|Ousia]] ([[Disputatio Usoris:Ousia|disputatio]]) 14:15, 3 Septembris 2025 (UTC) :::So there are two reasons it would be helpful for me to be an admin; one is if we carry on with the approval system (it looks like we will not) and the other is around updating or adding certain components, modules for example. There may be other tasks I am not aware of that I could help with, but these are the ones I know about. Implementing Portal pages for example needs some work by an admin AIUI. :::@[[Usor:Ousia|Ousia]] your question re edits needing approval is [[#Do_we_need_to_approve_changes_to_pages|addressed below, here]]. :::In terms of what you / others need to do, it seems that if there is a consensus to allow me administrator permissions, then a bueaucrat user would implement it (I mistakenly opening a request at meta, and they referred me back here); so we just need to have your views, yes, no, maybe, etc. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:01, 3 Septembris 2025 (UTC) ::::The page [[Vicifons:Magistratus]], intended for promotion, seems to be protected; I couldn't edit it (''petitio grapheocrat'''ae''''') and add a category ([[:Categoria:Usores]]). [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:23, 3 Septembris 2025 (UTC) :::::Thanks, it seems editable now so I [[Vicifons:Magistratus#Petitio_magistratus|added my request there]], if anyone wants to support it. Regarding ''grapheocrates -ae'', how is this declined? Is it otherwise treated as a masculine first declension? Thinking it ought to be added to Wiktionary as it is missing from there. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 17:00, 4 Septembris 2025 (UTC) ::::::This is [https://archive.org/details/calepinusnovus2002/calepinusnovus2002-french-latin/page/n23/mode/1up?q=grapheocrates from Licoppe and Eichenseer]. Yes, this can be added to Wiktionary, I have no experience editing there. Thanks for the corrections, today the system let me in, but yesterday for some unknown reason it didn’t let me in. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:53, 4 Septembris 2025 (UTC) :::::::Thank you and no problem. I can add to Wiktionary I hope; is the plural therefore ''grapheocratae''; and is the singular ''grapheocrates'' or ''grapheocrata''? [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:14, 5 Septembris 2025 (UTC) ::::::::Yes, of course. They took the Modern Greek word γραφειοκράτης. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 21:41, 5 Septembris 2025 (UTC) :::::::::Great, after a bit of struggle that is at [[:en:wiktionary:grapheocrates]] and [[:la:wiktionary:grapheocrates]] [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:43, 7 Septembris 2025 (UTC) == It would be nice to have automatic headers for the Liber: namespace == It would require someone with interface admin status to create [[MediaWiki:Proofreadpage index data config.json]] to replace the current index form parameters ([[MediaWiki:Proofreadpage index attributes|very old system]]) with special care to not mass delete information by unadvertedly changing some parameter's name. [https://en.wikisource.org/wiki/MediaWiki:Proofreadpage_index_data_config.json Example from the English Wikisource]. If someone wants to help, please contact me. Regards! [[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[Disputatio Usoris:Ignacio Rodríguez|disputatio]]) 02:10, 2 Septembris 2025 (UTC) :Hi @[[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]], potentially - if I have admin status :) [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 06:54, 2 Septembris 2025 (UTC) ::{{ping|Ignacio Rodríguez}} I did a test (by copy-pasting the English page), it works, so no need to be interface admin, being admin is enough. ::I only half understand that paramater page, could you give me the actual content expected ? ::Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 07:38, 2 Septembris 2025 (UTC) :::I don't remember all the details but I worked on that page in the Spanish Wikisource almost a decade ago. I'll make a mockup in the talk page, but I can't promise to get all the Latin words right. For ease, parameter names and help tooltips will be in English internally, but they will show in Latin in the form. [[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[Disputatio Usoris:Ignacio Rodríguez|disputatio]]) 16:56, 2 Septembris 2025 (UTC) ::::This was added and it now works perfectly. Thanks! [[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[Disputatio Usoris:Ignacio Rodríguez|disputatio]]) 16:25, 5 Septembris 2025 (UTC) == Do we need to approve changes to pages == Hi all, Moving the discussion regarding the backlog at [[Specialis:PendingChanges]]: @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] asks whether we need to have this feature. I suspect it was switched on because of spam, vandalism, or some other similar issue. Without it we might need to be keeping an eye on recent changes. I am not sure how the proteccted changes permissions works, or whether permissions to make approvals to changes can be delegated more widely. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 19:56, 2 Septembris 2025 (UTC) :Changes to pages affecting project *function* must be controlled. But it seems that Pending Changes doesn't actually stop changes to something like a template/formula from having effect? See my report about <nowiki>Formula:Sidenotes begin</nowiki> above. :And checking a couple of the other initial items in [[Specialis:PendingChanges]], it seems that all pending changes are actually immediately applied to active, visible pages. :So Pending Changes <u>does not prevent damage</u> to the project. It is <u>merely a tracking and notification method?</u> :That can be useful, but requires a set of people to be change reviewers. And changes to subject matter would seem to require reviewers knowledgeable about the subject? :And when changes affect *function*, like templates, who can review and approve those? I'd think only admins. :The link to monitoring Recent Changes is undeniable. I monitor Recent Changes often at Spanish Wikisource because I've seen the random damage people can do. That is the only way to react quickly to damage. (?) But then that assumes people are checking lists frequently, at least daily. :Neither Pending Changes or monitoring Recent Changes prevent damage. They can be only part of a solution to damage. I don't know what to think about Pending Changes ''in isolation''. [[Usor:Shenme|Shenme]] ([[Disputatio Usoris:Shenme|disputatio]]) 03:48, 3 Septembris 2025 (UTC) ::{{ping|JimKillock|Shenme}} I've got mainly two points : ::* vandlism is low to inexistant on la.ws (and it's already low on most Wikisources), making this extension useless and even problematic. Because it doesn't prevent changes but it prevents them to be effective. ::** Apparently the reason to install is [[Vicifons:Scriptorium/Vetera_VII#protection_of_completed_works_-_Flagged_Revisions_as_an_alternative?]] ::* this extension is actually caleld [[mw:Extension:FlaggedRevs]] and it's deprecated for years (see [[Vicifons:Scriptorium/Vetera_XI#Futrue_of_FlaggedRevs_(Pending_Changes)_extension]] or the warning on the extension itself « Flagged Revisions is complex, poorly documented, very clunky, and not recommended for production use »). Also, people on Wikisource don't seem to really master or even using it (including the reviewers rights). Maybe it's aan opportunity to list exactly what we need and find a new extension that fit these needs. ::In the end, I see a lot of cons and only a few pros... ::Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 07:35, 3 Septembris 2025 (UTC) :I haven't seen any vandalism here in years. But if you fix the errors, the "Pending Changes" status means that the fixes will only be visible to registered users. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 12:10, 3 Septembris 2025 (UTC) :{{ping|JimKillock|Shenme}} many thanks for your replies. I must admit that I’m an occasional Wikisource (or even Wikipedia contributor). I essentially (or exclusively) contribute corrections. :Some days ago, I wanted to download an ePub file for the [[Noctes Atticae]] (to do some regexp searches), but the export was wrong. I tried to modify the code (which I have done successfully for the Greek Wikisource many times) and I found out that I needed a ''nihil obstat'' (I’m afraid this would be way to name it). :Of course, I’m the least interested in vandalism (either contributing it myself, or being any collaborative project being infested/polluted by it). But I think there should be a way of distinguishing between vandalism and non-hardcore (or occasional) contributors. :I don’t know any perfect system, but it should be worth considering a mixed approach. Approval could be required for: already flagged users (for vandalism) and recent users (how about a five-year publishing embargo?). :Only to mention a case, my [https://el.wikisource.org/w/index.php?title=Συμπόσιον_(Πλάτων)&diff=prev&oldid=49677 first contribution to the Greek Wiksource] was in 2012. I don’t know for how long I have been registered in Wikimedia (I guess this was before 2010). :This isn’t about myself, the issue here is that Wikisource needs contributions to even exist (not to mention for its growth). If no regular user is allowed to contribute without approval, cooperation is basically non-existing. :Even with approval, the reply times are incredibly slow (because of the system). It is not that attention spans are getting shorter, time is the most scarce resource we all are (and I don’t have weeks or months to see whether I’m allowed to have [[Noctes Atticae]] as ePub). :Sorry, the sentence in parentheses isn’t a complaint. Please, do as you please, but my contribution is: consider that you might be making contributions way harder, project growth way slower and administrators’ roles way more complicated (probably, than they could and should be). :Many thanks for your help and your project, --[[Usor:Ousia|Ousia]] ([[Disputatio Usoris:Ousia|disputatio]]) 17:15, 4 Septembris 2025 (UTC) ::@[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] I think there is consensus we can switch this off. Let me know if I can help in any way if you think it's time to switch it off. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 18:25, 4 Octobris 2025 (UTC) :::{{ping|JimKillock}} thanks for the reminder and agreed for removal, so I created a task on Phabricator here : [[Phab:T406424]]. Cheers, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 09:42, 5 Octobris 2025 (UTC) ::::Thanks for filing this @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] , the Wikimedia tech team seem to have finished their work on this now! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:16, 18 Octobris 2025 (UTC) == Index page error "Error: Invalid interval" == I am getting an error: at [[:Liber:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf]] "Error: Invalid interval" for the paginae listing; even when set to <code><nowiki><pagelist 1=1 /></nowiki></code>. Any clues appreciated! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 16:48, 5 Septembris 2025 (UTC) :This might be the infamous "0x0 bug" that has plagued Wikisource for two? three? years. Normally it resolves doing a purge in both the file page in Commons and in the local Wikisource. [[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[Disputatio Usoris:Ignacio Rodríguez|disputatio]]) 19:34, 5 Septembris 2025 (UTC) ::Thanks, that seems to b working now. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 07:53, 6 Septembris 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:42, 18 Septembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 04:49, 9 Octobris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Quaestio de Archibaldi Pitcarnii scriptoris operum recensione == Quaeso ut videatis [[:en:Author talk:Archibald Pitcairne|Author talk:Archibald Pitcairne]] pro indicio operum Archibaldi Pitcarnii auctoris. Haec opera olim sub pagina Anglica erant posita, sed propter Latinam linguam sublata sunt. Possumusne paginam [[Scriptor:Archibaldus Pitcarnius]](?) creare et haec ibi recensere? [[Specialis:Conlationes/&#126;2025-27371-40|&#126;2025-27371-40]] ([[Disputatio Usoris:&#126;2025-27371-40|talk]]) 20:45, 19 Octobris 2025 (UTC) :Libenter tibi pagina scriptoris addetur, ut opera transcriptioni adiungantur! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:36, 20 Octobris 2025 (UTC) ::Gratias ago! Nota quaeso quod, ubi pagina creata erit, eam etiam in Vicidata addendam esse, sicut Anglica pagina [[:en:Author:Archibald Pitcairne]]. --[[Specialis:Conlationes/&#126;2025-27371-40|&#126;2025-27371-40]] ([[Disputatio Usoris:&#126;2025-27371-40|talk]]) 08:50, 20 Octobris 2025 (UTC) :::Certe, nexus Vicidata ad alias paginas de Archibaldo creandus est. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:07, 20 Octobris 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 Octobris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Missal transcription: ℣ and ℟ , and ✠ == Hi there, @[[Usor:Laura1822|Laura1822]] is transcribing [[Liber:Missale Romanum 1862.djvu]], and needs the characters ℣ and ℟ , and ✠ to display for users, when these are in mainspace. We think it may be necessary to use a special / embedded font to do this, as I think was meant for <nowiki>{{blackletter}}</nowiki> ({{blackletter|exempli gratia}}; see [[Formula:Blackletter/styles.css]], although this does not seem to be calling a font at the moment). Does anyone have any advice about how we would add a webfont to LAWS's CSS, particularly for ℣ and ℟ ; or if there is a way to use an existing webfont with these characters that might be available to us? (Or if there is some other workable solution). [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:58, 24 Octobris 2025 (UTC) == Vandalismus == Vidi nuper nonnihil vandalismi, qualis in [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=Veni,_Veni_Emmanuel!&curid=12961&diff=244803&oldid=244791 hoc] et [https://la.wikisource.org/w/index.php?title=The_Old_Testament_(Vulgate)/Hieremias_propheta&action=history illo] apparuit. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 12:02, 24 Octobris 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 Octobris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:23, 20 Novembris 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 Ianuarii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Ad magistratus == Magistratus venerabiles, potestisne in [[MediaWiki:Edittools|capsam insertionis]] addere haec: <nowiki><poem>+</poem></nowiki> et <nowiki>{{Versus|+}}</nowiki>? — Dear admins, сan you add to the [[MediaWiki:Edittools|quick insert toolbar]] <nowiki><poem>+</poem></nowiki> et <nowiki>{{Versus|+}}</nowiki>? [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 07:09, 3 Februarii 2026 (UTC) :@[[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]]: done, sorry for the delay. If you need anything else, please ping me, as I don't normally follow the Scriptorium. [[Usor:Candalua|Candalua]] ([[Disputatio Usoris:Candalua|disputatio]]) 07:09, 17 Aprilis 2026 (UTC) ::Gratias ago maximas! [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 08:51, 17 Aprilis 2026 (UTC) == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 17:11, 3 Aprilis 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] == Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you. * '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] * '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]] * '''Bot task''': Automatically convert links from <code>http://</code> to <code>https://</code> (secure protocol migration) * '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}. * '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]] * '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Disputatio Usoris:Schlurcher|disputatio]]) 07:53, 7 Aprilis 2026 (UTC) :@[[Usor:Alex brollo|Alex brollo]], @[[Usor:Candalua|Candalua]], @[[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]], @[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]]. Please let me know if Bot status can be granted. --[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Disputatio Usoris:Schlurcher|disputatio]]) 06:48, 17 Aprilis 2026 (UTC) ::@[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]]: fine for me, if there are no objections I'll grant it. [[Usor:Candalua|Candalua]] ([[Disputatio Usoris:Candalua|disputatio]]) 07:03, 17 Aprilis 2026 (UTC) ::@[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]] OK for me too. --[[Usor:Alex brollo|Alex brollo]] ([[Disputatio Usoris:Alex brollo|disputatio]]) 11:41, 17 Aprilis 2026 (UTC) ::@[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]] Fine for me too. This checked conversions from http to https are important. [[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]] ([[Disputatio Usoris:OrbiliusMagister|disputatio]]) 15:06, 17 Aprilis 2026 (UTC) :::{{Done}} Right granted. @[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]], would you tell us something about you second bot called [[Usor:SchlurcherBotT|SchlurcherBotT]], please? - [[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]] ([[Disputatio Usoris:OrbiliusMagister|disputatio]]) 15:28, 17 Aprilis 2026 (UTC) ::::@[[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]] Thanks for granting the flag. SchlurcherBotT is my secondary Bot account on Commons to test new functionality within the scope of the tasks approved of SchlurcherBot. It's approved for that on Commons. As I'm editing on Commons with >100 edits per minute on a continuous basis, it's basically impossible for me to track selected edits otherwise. I'm not intending to use that secondary account outside of Commons. --[[Usor:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Disputatio Usoris:Schlurcher|disputatio]]) 16:14, 17 Aprilis 2026 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Usor:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Disputatio Usoris:MediaWiki message delivery|disputatio]]) 00:58, 26 Aprilis 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Proofing [[Liber:PRAETORIUS, Michael - Syntagma musicum 1.djvu]] == If anyone would like to help to do a second proof of [[Liber:PRAETORIUS, Michael - Syntagma musicum 1.djvu]], that would be very welcome! I am helping with this as well. [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 08:01, 12 Maii 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 Maii 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Formula:FI == {{tl|FI}} is currently broken and ignores the {{para|width}} param. All images are set to the default size, which is usually very large, like in [[Lirica (Ariosto)]]. [[Usor:Trooper57|Trooper57]] ([[Disputatio Usoris:Trooper57|disputatio]]) 21:06, 31 Maii 2026 (UTC) nwg7w71eo2486k6eejq44w8tv9qcufo Ianua nunc pellitur 0 6620 268103 192335 2026-05-31T16:46:47Z Demetrius Talpa 13304 268103 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= |OperaeTitulus=Ianua nunc pellitur |OperaeWikiPagina= |Annus= |SubTitulus= Carmen in honorem sancti Nicolai |Genera=Carmina |Interpres=Auctor incertus |AnnusInterpretationis = Saeculo XX? |LinguaNativa=Nederlandica |Editio=nulla |Fons= }} <poem> Ianua nunc pellitur Leniter, fortiter Ecce pellit ianuam Quisnam is sit? "Noli perturbari Eri sum benigni Etiamsi nigratus sum Bene volo "Misit memet Sanctus Ille Nicolaus Tibi, mi dominule, Dulcia sunt "Esses si improbus Cavisti iam probus Itaque mittit Sanctus Dulcissima" </poem> [[nl:Daar wordt aan de deur geklopt]] 7juy3t7ul7jakp2xhf8z5ffa5d393y9 268133 268103 2026-06-01T08:03:04Z Demetrius Talpa 13304 268133 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= |OperaeTitulus=Ianua nunc pellitur |OperaeWikiPagina= |Annus= |SubTitulus= Carmen in honorem sancti Nicolai |Genera=Carmina |Interpres=Auctor incertus |AnnusInterpretationis = Saeculo XX? |LinguaNativa=Batava |Editio=nulla |Fons= }} <poem> Ianua nunc pellitur Leniter, fortiter Ecce pellit ianuam Quisnam is sit? "Noli perturbari Eri sum benigni Etiamsi nigratus sum Bene volo "Misit memet Sanctus Ille Nicolaus Tibi, mi dominule, Dulcia sunt "Esses si improbus Cavisti iam probus Itaque mittit Sanctus Dulcissima" </poem> [[nl:Daar wordt aan de deur geklopt]] qldqvdcmdt0e448te51usir6siuqpnm Disputatio:Ianua nunc pellitur 1 8057 268108 191892 2026-05-31T17:19:22Z Demetrius Talpa 13304 268108 wikitext text/x-wiki ==Let's begin with this== Er... we must write an alert message for this kind of text, something like "unsourced texts are not welcome". This text is not ''infectus'' (i.e. unfinished), but *with a wrong title ([[:w:en:Gimme Hope Jo'anna|Gimme Hope ''Iuana'']]...) *with a lot of typos making me suspect a fake Latin text (pelitur should be ''pellitur'', a second time ''ianua'' is spelled ''iauna'' -estonian or latvian?-) *No other occurrence according to Google either we decide that the evidence of the source for new text is the contributor's duty, or we'll be pursuing sources and gathering trash until we won't be able to cope with it. What about this? On it.source I delete unsourced text within a week, but we have templates to warn users and IP's. - '''[[:it:utente:OrbiliusMagister|<span style="color:orange;">&epsilon;</span><span style="color:blue;">&Delta;</span>]][[:it:Discussioni utente:OrbiliusMagister|<span style="color:brown;">&omega;</span>]]''' 14:49, 10 Iulii 2008 (UTC) : Versio est Latina carminis Batavi ''Daar wordt op de deur geklopt'', a quo et quando facta, nescio. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 18:33, 17 Novembris 2022 (UTC) : [[Usor:Demetrius_Talpa/harēnārium#sinterklaas|Cetera carmina sancto Nicolao]]. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:19, 31 Maii 2026 (UTC) ikibe5ypd5kn8b1sp1xoenrrhl1y4qi Usor:Demetrius Talpa/harēnārium 2 28196 268099 268081 2026-05-31T16:17:57Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268099 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===sinterklaas=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, κακὸς ἐκτείσει !΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] 6p1k4kzmxlkjdnfglk8gey51krjgfp0 268100 268099 2026-05-31T16:26:52Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268100 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===sinterklaas=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, κακὸς ἐκτείσει !΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] 61zha3ogwc2y6jphqbf9dp5c62t01wu 268101 268100 2026-05-31T16:33:04Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268101 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===sinterklaas=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, κακὸς ἐκτείσει !΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] f28jy780gww7uemoampcprqevjj3b69 268106 268101 2026-05-31T17:04:30Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268106 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===sinterklaas=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, κακὸς ἐκτείσει !΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} cf. [[Ianua nunc pellitur]] {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] o79d1tlh0rhcc848cng8ulrz2m9vnvo 268107 268106 2026-05-31T17:08:06Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268107 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===[[:w:nl:Sinterklaaslied|sinterklaas]]=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, κακὸς ἐκτείσει !΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} cf. [[Ianua nunc pellitur]] {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] it2uz97xvp857t2sd9uxazd6cb8ptk9 268109 268107 2026-05-31T17:29:04Z Demetrius Talpa 13304 /* sinterklaas */ 268109 wikitext text/x-wiki <p style="background-image:linear-gradient(90deg,black,blue,green);padding-bottom:3px;position:fixed;width:100%;top:0;left:0;margin:0;z-index:1"></p>[[Fasciculus:Rhomboederstumpf SketchUp massiv.svg|right|80px|Polyhedron Dureri]] ===versiones=== {| class="wikitable" |zu beiden händen, da||dextra atque sinistra, eo |- |wo die Sterne mir wuchsen, fern||quo stellae mihi creverunt, procul |- |allen Himmeln, nah||caelis omnibus, prope |- |allen Himmeln:||caela omnia: |- |Wie||Ut |- |wacht es sich da! Wie||vigilatur eo! Ut |- |tut sich die Welt uns auf, mitten||mundus nobis aperitur, in medio |- |durch uns!||per nos! |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Du bist,||es |- |wo dein Aug ist, du bist||quo oculus est tuus, es |- |oben, bist||supra, es |- |unten, ich||infra, in- |- |finde hinaus.||venio extrorsum. |- |&nbsp;||&nbsp; |- |O diese wandernde leere||О istum vagans vacuum |- |gastliche Mitte. Getrennt,||hospitale medium! Seiunctus |- |fall ich dir zu, fällst||cado ad te, cadis |- |du mir zu, einander||ad me, invicem |- |entfallen, sehn wir||excidimus, desideramus |- |hindurch:||trans: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |Das||i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nobis |- |verloren, das||captum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns||est nostrum |- |vergessen, das||oblitum, i- |- |Selbe||dem |- |hat uns — — ||est nos — — |} {| class="wikitable" |erblindete schon heut:||caeci tamen fiatis hodie: |- |auch die Ewigkeit steht voller Augen —||etiam aeternitas plena oculorum stat — |- |darin||ibi |- |ertrinkt, was den Bildern hinweghalf||demergitur, quod imagines conficere |- |uber den Weg, den sie kamen,||iter, quo adierunt, adiuvit, |- |darin||ibi |- |erlischt, was auch dich aus der Sprache||exstinguitur, quod etiam te e sermone |- |fortnahm mit einer Geste,||uno eripuit gestu, |- |die du geschehn ließt wie||quem fieri permisisti, ut |- |den Tanz zweier Worte aus lauter||duorum verborum choreae e liquido |- |Herbst und Seide und Nichts||autumno et serico et nihilo |} {| class="wikitable" | valign="top" |<poem> Der Stein. Der Stein in der Luft, dem ich folgte. Dein Aug, so blind wie der Stein. Wir waren Hände, wir schöpfen die Finsternis leer, wir fanden das Wort, das den Sommer heraufkam: Blume. Blume - ein Blindenwort. Dein Aug und mein Aug: sie sorgen für Wasser. Wachstum. Herzwand um Herzwand blättert hinzu. Ein Wort noch, wie dies, und die Hämmer schwingen im Freien. </poem> | valign="top" |<poem> Saxum. Saxum in aere, quod sequebar. Oculus tuus, caecus ut saxum. Manus Fuimus, Tenebras usque ad fundum exhausimus, invenimus Verbum, quod aestatem attulit: Flos. Flos est verbum caecum. Oculus tuus et oculus meus: Curant Aquam. Augmen. Pericardium pericardio ut folio circumdatur. Etiam unum verbum, ut haec, et mallei sub caelo aperto coruscant. </poem> |} {| class="wikitable" |ВЕРШИНЫ БЕРЕЗ — С ДЕТСТВА И ДО СИХ ПОР||SVMMIS IN BETVLIS — AB INFANTIA VSQVE ADHVC |- |&nbsp;||&nbsp; |- |будто||an |- |все то же:||semper idem est: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о||o quam |- |затихание — после||silescitur — post |- |шепота||susurrum |- |взгляда||uisumque |- |и слуха —||auditumque — |- |(и я забывал это было всю жизнь забывал колыбельную голосом бывшую чтобы всю жизнь вспоминать колыбельную будто безмолвно-первичную духом меня изначально раскрывшую шириться мне обещая свободно без края) —||(atque obliuiscebar  per totam uitam hoc erat  lallum obliuiscebar quod uox fuerat ut per totam uitam lallum reminiscerer ceu spiritu taciturne principale quod me ab origine aperuisset solutam sine limite pollicens latitudinem) — |- |&nbsp;||&nbsp; |- |о ||о |- |затиханье — (давно уже нет никого):||silescitur — (nemo iamdudum hic est): |- |&nbsp;||&nbsp; |- |воздух — в вершинах:||aer — summis in: |- |&nbsp;||&nbsp; |- |берез||betulis |} <hr> ===colores equorum=== <small>Symeon</small>: *буланый gilvus *вороной niger / ater *воронорыжий pili e rubro atri *воронопегий maculis nigris *вороночалый maculis incanis / ravis *игрений rufus iuba et cauda albicante *гнедой badio colore *каурый ''abest'' *пегий maculosus / maculatus / maculis albis *соловый colore isabellae / melino *саврасый badio in helvolum transeunte colore, cum iuba et cauda nigra *чалый griseo colore inter alios mixto *чубарый tigridis instar varius <hr> ===[[:w:nl:Sinterklaaslied|sinterklaas]]=== ''Leonis Nellissen collectio, http://www.stilus.nl/liedjes/index.htm'' {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht''' Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht want we zitten allemaal even recht Misschien heeft u wel even tijd voordat u weer naar Spanje rijdt Sinterklaasje, kom maar even bij ons aan en laat uw paardje maar buiten staan En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij En we zingen en we springen en we zijn zo blij want er zijn geen stoute kind'ren bij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte Nicola(e), intra cum famulo nam omnes sedemus eleganter Forsan tibi momentum sit antequam reveheris in Hispaniam Sancte Nicolae, ad nos venias paulisper maneat foras equus parvus Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt Et cantamus et salimus et tam gaudemus nam liberi protervi absunt </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> ἧ<u>κε</u> με<u>τὰ</u> δού<u>λου</u>· ἵζο<u>μεν</u> γὰρ <u>πάν</u>τες ὀρ<u>θῶς</u> αὐ<u>τοῦ</u>. Ὀ<u>λί</u>γον <u>χρό</u>νον <u>ἔ</u>χοις <u>ἄν</u>, πρὶν <u>πά</u>λιν <u>εἰς</u> Ἱσ<u>πα</u>νί<u>αν</u>. <u>Νι</u>κο<u>λά</u>δι<u>ον</u> νῦν <u>πρὸς</u> ἡ<u>μᾶς</u> ἧ<u>κε</u>, ἀλ<u>λὰ</u> τὸν <u>ἵπ</u>πον ἔ<u>ξω</u> λί<u>πε</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. Καὶ ᾄ<u>δο</u>μεν καὶ πη<u>δῶ</u>μεν, χαίρο<u>μεν</u> μά<u>λα</u>· οὐ γὰρ <u>πάρ</u>εσ<u>τι</u> κα<u>κὰ</u> τέκ<u>να</u>. </poem> |} {| class="wide" style="width:950px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaasje, bonne, bonne, bonne''' Sinterklaasje bonne, bonne, bonne Gooi wat in de regen-regentonne Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sancte, sancte, bona, bona, bona Pone dona solea in mea Dona et in caliga Magna mea gratia </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Ἤδη, ἤδη, καλέ, καλέ, καλέ Δῶρα αὐτόθι τίθει κάλλιστα Δῶρα αὐτόθι τίθει ἡσθησόμεθα μέρει </poem> |} {| class="wide" style="width:4250px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie ginds komt de stoomboot''' Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan Hij brengt ons Sint Nicolaas ik zie hem al staan Hoe huppelt zijn paardje het dek op en neer Hoe waaien de wimpels al heen en al weer Zijn knecht staat te lachen en roept ons reeds toe Wie zoet is, krijgt lekkers wie stout is, de roe O lieve Sint Nicolaas denk ook eens aan mij en rijd dan niet stilletjes mijn huisje voorbij </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. Vaporea navis ex Hispania Nostrum petit portum, portans omnia Quae bonus Sanctus nobis dare amat Speramus ut mox dona distribuat Petrus comes ridet albis dentibus In manu sinistra est fasciculus In altera tenet profundum saccum </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. En illic vaporans ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum iam flavum vento fluitat Comes Petrus carus ridens exclamat Impigro ille bona, pravo virgam dat Sancte Nicolae, preces exaudi Noli domum meam clam praetervehi </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Iam navis adventat ex Hispania Vehens Nicolaum stantem in prora Equus eius albus lascive exsultat Vexillum episcopale vento fluitat Petrus iam os suum ridens distorquet Ostenditque saccum, qui nobis feret Multa oblectamenta, multas bonas res Salve, Nicolae, gratus venies </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Procul advenit navis vaporea portans Nicolaum ex Iberia equo exsultante constrata crepant vexilla festiva vento vento fluitant. Minister ridens exclamat: ‘crustula probis pueris, improbis ferula’. Nicolae care, mei memor sis nec tacitus domum praeterveharis. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid, ut agitentur Vexilla ventis! Comes ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI Iam navis Hispana nunc appropinquat. Advehit Niclaum; in constrato stat. Ex equo salutat, nobisque arridet, vexilla versantur, suavilla habet. Comesque exsultat, iam nos appellat: qui paret, donatur, qui non, poenas dat. O care Niclae, ad me perveni, noli meam casam clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Huc adest navigium ex Hispania Portat Nicolaum stantem in prora Caballus exsultat in navis strato Vexillum fluitat ultro et citro </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. vide ut iam navis illinc redeat sanctum fert Hispanam proram occupat iam equulus saltat nunc it, nunc redit quam flantur vexilla iam ventus strepit </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX. Adventat iam navis ex Hispania vehens Nicolaum stantem in prora. Equus eius albus lascive exsultat. Vexillum iam flavum vento fluitat. Comes Petrus carus ridens exclamat: impigro ille bona, virgam pravo dat. Sancte Nicolae, preces exaudi: domum meam noli clam praetervehi. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X En hic venit navis e mari rursus. Fert Niclaum nobis, stantem videmus. Ut saltat caballus istuc et tunc huc, ut volant iam pannae alio et illuc. Stat comes in prora promittens multam: bonis quidem dulcia, sed malis virgam. O Sancte amice, o veni ad me nec casam meam praeteri tacite. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI En navis vaporans ex Hispania. Adfert Nicolaum, qui stat in prora. Caballus exsultat super constratum. Vexilla moventur sursum deorsum. Ridet eius comes et clamat nobis: malis verbera erunt, iucunda bonis. Care Nicolae, mei memento et noli transvehi, sed sis in domo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII En navis Hispana iam iamqu' adventat vehit nobis Sanctum in prora iam stat. Quam laetus caballus in transtris saltat huc illuc vexilla ventum nobis flat. Astat Petrus ridens clamatque nobis. Bonis nunc est suave sed non improbis. Ad me veni, Sancte, qui pueros amas et casam ne meam clam praetereas! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1 Θεᾶσθε τὸ πλοῖον / ἐξ Ἰβηριᾶς. Φέρει Νικόλαον· / οὐ νὶν ἑώρας; Φαιδρῶς σκιρτᾷ ἵππος / ἐπὶ τῷ πλοίῳ. Κινεῖται σημεῖα / πολὺ γ΄ ἀνέμῳ. Γελᾷ δ΄ὁ οἰκέτης, /ἡμᾶς προσφωνεῖ· ΄Χρηστὸς πράξει καλῶς, /κακὸς ἐκτείσει!΄ Ὦ φίλε Νικόλαε, / μή μου γ΄ ἐπιλαθοῦ, μὴ σῖγα παρέλαυνε / παρ΄ οἰκίαν μου! <small>''(vertaling gemaakt in december 2013 door Stephan van Doren, classicus te Tilburg)''</small> </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas kapoentje''' Sinterklaas kapoentje Gooi wat in mijn schoentje Gooi wat in mijn laarsje Dank u Sinterklaasje </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Cappo Nicolae Oro, quiddam iace Mihi in caligulas Ago tibi gratias </poem> |} {| class="wide" style="width:8150px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zie de maan schijnt door de bomen''' Zie de maan schijnt door de bomen Makkers staakt uw wild geraas ’t Heerlijk avondje is gekomen ’t Avondje van Sinterklaas Vol verwachting klopt ons hart Wie de koek krijgt, wie de gard O, wat pret zal ’t zijn te spelen Met die bonte harlekijn Eerlijk zullen w’ alles delen Suikergoed en marsepein Maar o wee wat bitt’re smart Kregen wij voor koek een gard Maar ik vrees niet dat wij klagen Vader, moeder zijn zo goed Waren w’ook niet alle dagen Vele waren wij toch zoet Ban dus vrij de vrees van ‘t hart ‘k Wed, er ligt geen enk’le gard </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En, per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Lucet luna per arbusta. Procul turbae sint ferae. Hora nempe adest augusta. Nicolae feriae. Omnium cor palpitat Libum an virga ferat. Bona fide dividemus Sparsa mox bellaria, Neque inter nos contendimus Picta cui sit pupula. Nam quis nostrum non gemit Virga si cui data sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Luna lucet per arbores Iam clamorem mittite Venit vesper ille bonus Nicolae vesper est Quaeque palpitant corda Cui sit crustum, cui virga Valde mox nos delectabit, ille sannio varius. Omn'inter nos partiemur, dulc'et martis panem. Sed dolori maximo, erit virga pro crusto. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV. Ecce luna per arbores Comites silete nunc Venit tandem vesper sacer Amici Nicolae Nostrum cor iam palpitat Cui fasces Petrus dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> V. Ecce luna per arbores Ne clametis comites Advenit iam vesper bonus Nicolae vesperculus Plenum spei cor pulsat Cui placentam an virgam dat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VI. Ecce luna per arbusta: ne tumultuemini! Vesper dulcis nunc advenit, vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, quem donet, quem puniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VII. Ecce, luna clara lucet pueri, quiescite! Nicolaas vir sanctus venit laeti nunc attendite! palpitat iam cor meum poena sit an praemium. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> VIII. Per arbores luna lucet, finem facte strepitus; venit vespera hilaris vespera Nicolai! Plena spei sunt corda, utrum crusta an ferula </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IX Lucet luna per arbusta, comites, silentium! Venit vespera venusta, Niclai crepusculum! Corque nostrum palpitat, quemnam probet, quem premat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> X Ecce luna per arbores; sodales silentium! Venit vesper dulcies ille vesper Sancti Nicolai. Cor nostrum percutitur, cui sint fasces, cuique non. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XI Vide lunam per arbores Ne strepatis pueri. Venit versperclus beatus, Vesperclus Nicolai. Pulsant corda plena spe Cui detur, cui ne! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XII Ecce luna, io! Per ramos, Finiamus strepitum. Vesper nunc est iam divinus, Vesper est Nicolai. Plenum spei cor micat, Liba an virga obveniat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIII Luna splendet per arbores; Sanctum sit silentium! Vesper est, quo exspectamus Nicolaum Dominum. Palpitans cor rogitat, Dona det an puniat. Quantum gaudium praebebit pupa haec ludentibus! Sine rixa dividemus crustula cum dulcibus. Sed, o rem horribilem, virgam si acciperem. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XIV Ecce, lunam per arbores, sociii, tacete nunc! Vespera amoena venit, vespera Nicolai! Plena spei corda sunt: dabit virgam an libum. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XV En per silvam lucet luna. Nunc finite strepitum! Vesper voluptate summa Facit Sancti reditum. Nostra mens est trepida, dulcia dentur an virga. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVI Lucet luna per arbusta, nunc tacete pueri! Venit vespera venusta, Vespera Nicolai. Cor expectans palpitat, libum an virgam ferat. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVII. Luna splendet in arbusto, mitte, comes, strepitum. Vesper dulcis appetivit, Santi Nicolaidum. Anxia cor spe salit, cui libum, cui virga sit. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> XVIII. clara lucet, ecce, luna audiatur nulla vox. nox advenit speciosa Nicolai sacra nox. trepidans cor rogitat quidnam quemque maneat. et cum Macco colorato quae habebo gaudia. dividemus sine dolo bella et cuppedia. sed quid si, me miserum, manet nos supplicium. sed non erit quod queramur pater mater sunt boni. ut non semper videamur saepe sumus integri. requiesci nunc potest poena non timenda est <small>''VARIA alternatieve regel 2: strepitum omittite''</small> </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. διὰ δένδρων ἡ σελήνη· ἅλις, φίλοι, θορύβου! ἦλθεν ἑσπέρα ἡ κλεινή, ἑσπέρα Νικολάου! πάλλεται καρδία δή· τίνι πέμμα, τίνι μή. ἕξει τὸ μέρος ἕκαστος, τρωκτέα καὶ ἁπαλά· ποικίλος ὁ Νευρόσπαστος παίξεται πηδήματα· ἀλλ’, αἰαῖ, οἷον πάθος ῥαπὶς ἀντὶ πέμματος! ἀλλ’ οὐ μὴ νῦν αἰάζωμεν· χρηστοὶ πάππα καὶ μάμμα· πάντ’ εἰ μὴ καλῶς ἐδρῶμεν, πλεῖστά γ’ ἦν ἐπαινετά. μὴ φοβοῦ, παῖ, ῥαπίδος οὐδεὶς ἔσται ἄξιος! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 2. διὰ δένδρων ἡ σελήνη λήξατε τοῦ θορύβου ἡ καλὴ ἑσπέρα ἥκει ἁγίου Νικολάου ἡμῖν ἦτορ πάλλεται τίνι πέμμα βάλλεται. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 3. διὰ δένδρων ἡ σελήνη νῦν παύσασθε θορύβου ἧκ’ ἡ ἑσπέρα ἡ καλὴ ἑσπέρα Νικολάου πλέων ἦτορ ἐλπίδος τίς εὐδαίμων, τίς κακός. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 4. διὰ δένδρων ἡ σελήνη παῖδες, σχέσθε θορύβου! ἥκει ἡ ἑσπέρα ἡδεῖα, ἑσπέρα Νικολάου. πάλλεται καρδία δή, τίνι πέμμα, τίνι μή. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 5. διὰ δένδρων, εἰσορᾶτε, ἡ σελήνη φαίνεται· Νικολάου, σιωπᾶτε, ἑσπέρα προσέρχεται. ἐλπίζουσι κῆρ ἀεὶ πέμμ’ ἢ ῥάβδον τίς ἕξει. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 6. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων παῖδες παύσασθε τῆς κραυγῆς ἑσπέρα γὰρ ἧκεν ἡμῖν ἁγίου Νικολάου τῇ ἐλπίδι κῆρ τρομεῖ τίνι πλακοῦς ἢ κακόν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 7. ἡ σελήνη διὰ δένδρων φαίνεται, σιγᾶτε οὖν ἥκει γὰρ ἑσπέρα λαμπρὰ ἁγίου Νικολάου μεστὸν ὁρᾶτε δώρων σάκκον καλῶν καὶ λαμπρῶν. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 8. ἰδοὺ σελήνη διὰ δένδρων. φίλε, τῆς βοῆς παύου. ἑσπέρα ἡδεῖα ἦλθεν, ἑσπέρα Νικολάου. ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; ἐλπίδι πατάσσει κῆρ, ἢ μάστιξ ἢ ἐλατήρ; </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Zachtjes gaan de paardenvoetjes''' Zachtjes gaan de paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap ’t Is het paard van Sinterklaasje Trippel, trappel, trippel, trap ’t Schimmeltje draagt met gemak Sinterklaasje over ‘t dak ’k Hoor de vlugge paardenvoetjes Stippe, stappe, stippe, stap In mijn lekker warme bedje Trippel, trappel, trippel, trap En ik droom van Sinterklaas En zijn goede Pieterbaas ’t Paardje kan de weg wel vinden Trippel, trappel, trippel, trap In het held’re maneschijntje Stippe, stappe, stippe, stap ’t Paardje is nog lang niet moe Maar ik moet naar bedje toe </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Sonitus fit ungularum Dulciter tectum quatit Equus Sancti Nicolae Pedetemptim procedit Leviter episcopum Portat in fastigium Rapidarum ungularum Sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco Recubans in lectulo Sanctus ille cum Petro Apparet in somnio Nullus error equum fallit Bene scit nam, quo eat Luna vias illustrante Numquam ille dubitat Fatigari non potest Sed heu! mihi hora est </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Oh kom er eens kijken''' Oh kom er eens kijken wat ik in mijn schoentje vind alles gekregen van die goede Sint: een pop met vlechten in het haar. een snoezig jurkje kant en klaar, twee kaatsenballen in een net een letter van banket. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II O! Veni et vide Quae mi sint in calceo! Omnia accepta ab episcopo! Comptis orinibus pupulam, Vestem pulchram et nitidam, Sphaeras in reti duas Et tostas litteras! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Io spectate, quid inveni in calceo, mihi donatum a sancto viro: pupillam comptis crinibus et stolam arte consertam tum duas pilas in rete et litteram placentae! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Vestés plurímae pretíosae, specúla, gémmae, margáritae, elévatór delapsí vultus, marítus dívitissímus! O veni videre, quid in mea caligula sit: omnia mi dedit Sanctus nomine “Sint”. Appáratús computábilis, procúl-parlátor, quam hábilis, in hórto bálnea ád nandum et automobíle propríum! </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio serena) Sinterklaas is jarig ik zet mijn schoentje klaar ’licht dat hij het vol doet, met, ja, wist ik het maar. Hier zet ik wat water, daar wat hooi voor het paard, want dat trouwe beestje is dat heus wel waard. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Dei Nicolai calceum paro; farciatur donis mihi nescio. Aliquid avenae et faeni pono equo tam fideli, bene merito </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Natalis est Sancti, calceum posui. Pleri eum volo aliquo ignoti. Hic equo avenam stipulamque pono. Nam caballus fidus dignus est hoc cibo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> '''Sinterklaas is jarig ''' (versio nigra) Sinterklaas is jarig zet hem op de pot o wat zal hij stinken doe de deur op slot De goede Piet kwam kijken met een stuk papier en hij zei heel zachtjes: "O, wat stinkt het hier!" </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Natalis est Sancti, faecem nunc faciat. Quem odorem sparget, porta non pateat. Petrus carus portat magnam chartae partem ac secum susurrat: “Amittam nasonem!” </poem> |} {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Daar wordt aan de deur geklopt''' Daar wordt aan de deur geklopt, zacht geklopt, hard geklopt. Daar wordt aan de deur geklopt. Wie zou dat zijn ? Wees maar gerust mijn kind. Ik ben een goede vrind. Ook als ik soms straffen moet, ’k Meen het toch goed. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I Ianua nunc pellitur fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur quis aderit? Marce, metus fini amicus sum tibi. Ianua pellitur quis aderit? </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II Ianua nunc pellitur Fortiter, leviter. Ianua nunc pellitur, Quis aderit? Parce metu, fili, Sum amicus tibi, Nonnumquam punio Sed corde bono! </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III Ianua hic tunditur molliter, fortiter. Ianua hic tunditur, quicumque sit. Corda, liberi, sursum, bonus amicus sum. Nonnumquam punio Sed corde bono. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> 1. τίς πατάσσει ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ, ἐν πύλῃ; τίς πατάσσων ἐν πύλῃ ἐστὶν ἐκεῖ; ὦ φίλε, μὴ τάρβει, καλὸς φίλος μου εἶ. ἔχων λυπηρὸν ῥάβδον καὶ ὥς σ’ ἀγαπῶ. </poem> |} cf. [[Ianua nunc pellitur]] {| class="wide" style="width:1550px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor wie klopt daar kinderen''' Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie klopt daar kind’ren Hoor wie tikt daar zachtjes tegen ‘t raam ’t Is een vreemd’ling zeker Die verdwaald is zeker ’k Zal hem gauw eens vragen naar zijn naam Sint Nicolaas, Sint Nicolaas Brengt ons vanavond een bezoek En strooit dan wat lekkers In d’ één of andere hoek </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> I. En quis pulsat ibi? En quis pulsat ibi? En quis pulsat nostram ianuam? Certe barbarus est, qui erravit certe. Nomen eius modo perquiram. Nicolae, Nicolae, visita nos hoc vespero, et fer nobis dulcia, in angul’aliquo. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> II. Quisnam pulsat - audi - protinus tam leve, fenestram nostram leve pulsat? Advena pro certo, peregrinus quidam: aperi iam, nomen tum roga. Nicolae, Nicolae, nos vesperi sis visita et bona disperge per angulos tua. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> III. Quisnam pulsat, pueri, quisnam hanc fenestram tetigit? Peregrinus, scilicet, qui hic errat, scilicet, aperit(e) et nomen rogemus: Nicolaus, Nicolaus convenit nos hoc vespero et dulcia dispergit in domus angulos. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> IV Quis hic pulsat, liberi? Quis hic pulsat, liberi? Molliter pulsat hic fenestram. Non est notus iste, peregrinus certe, nomen eius breviter petam. Sanct’ Nicola’, Sanct’ Nicola’, non praeteri hac in vespera et sparge dulcia per tectum aliqua. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hoor de wind waait door de bomen''' Hoor de wind waait door de bomen Hier in huis zelfs waait de wind Zou de goede Sint wel komen Nu hij ’t weer zo lelijk vindt Nu hij ’t weer zo lelijk vindt. Ja hij rijdt in donk’re nachten Op zijn paardje, o zo snel Als hij wist hoe w’ hem verwachten Ja gewis dan kwam hij wel Ja gewis dan kwam hij wel </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Flat tempestas per arbores quoque domi ventus flat. Veniatne Vir Sanctus, cum tempus tam malum putat. Equo vehitur per noctem obscuram celeriter. Si nosset, ut exspectemus veniret velociter. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Hij komt, hij komt''' Hij komt, hij komt, de lieve goede Sint, Mijn beste vrind, uw beste vrind De vrind van ieder kind! Mijn hartje klopt, mijn hartje klopt zo blij Wat brengt hij mij, en wat brengt hij u </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Venit, venit, venit Nicolaus amicus omnium puerorum longe optimus. Palpitat cor, palpitat cor laete rogitans, quid ferat ad te, et quid ferat ad me. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Goede Piet ging uit fietsen''' Goede Piet ging uit fietsen, toen knapte zijn band. Toen moest hij gaan lopen, met de fiets aan zijn hand. Hij kwam in 'n dorpje, en zei tegen de smid: 'k Geloof dat er in mijn achterband een pepernootje zit. De smid moest toen lachen en plakte zijn band. Toen kon Piet weer fietsen door heel Nederland. Och jongens en meisjes let nu toch eens op! Misschien zie je Piet wel fietsen met Sint achterop. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Petrus carus in rotis. Heu subito: pang pang! Tunc pedibus ibat per totam terram. Ad villam perveniens ferrario dixit: “In posteriore rota nux piperis mi sit.” Ferrarius ridens damnum refecit. Nunc rursus in rotis Petrus circumit. Pueri, puellae, attenti sitis. Sit post Petrum Sanctus sedens in rotis. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Dag Sinterklaasje''' Dag, Sinterklaasje, daag, daag, daag, beste Piet. Dag, Sinterklaasje, daag, daag, luister naar ons welkomslied. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Vale Nicolae, vale, vale. Vale, vale, care Petre. Vale Nicolae, vale, vale. Em cantum valedicentem. </poem> |} {| class="wide" style="width:650px;"| | valign="top" style="width:350px;"| <poem> '''Ad Sanctum Nicolaum''' Nicolai solemnia Canit praesens familia: Ille puer amabilis, In omnibus laudabilis Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Quarta et sexta Feria Semel sugebat ubera: Iam in aetate tenera Usus est abstinentia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Qui vagitus infantiæ Decoravit mirifice, Dans virtutis primordia, Inter ortus crepundia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Exultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai solemnia. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. Benedicamus Domino, Qui regnat in altissimo: Deo dicamus gratias. Qui finis est et charitas. Gaude, gaude, gaude, gaude, Gaude, Pater Nicolae. </poem> | valign="top" style="width:300px;"| <poem> Op het feest van Sinterklaas zingt de familie die aanwezig is: de bekende beminnelijke jongen verdient in alles lof. Wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, wees blij, vader Nicolaas. Op woens- en vrijdagen zoog hij altijd éénmaal aan de borst: al op jonge leeftijd hield hij zich aan onthouding. Wees blij, enzovoorts. En hij versierde zijn kindergekrijs verbazingwekkend: hij liet het begin van zijn aanleg zien, na zijn geboorte, tussen de rammelaars. Wees blij, enzovoorts. Laat het hemelse paleis juichen, laat de schepping zich verheugen, wanneer de baan van de zon het feest van Sinterklaas terugbrengt. Wees blij, enzovoorts. Laten wij de Heer prijzen, die heerst in het allerhoogste, laten wij God danken, die de voltooiïng en de naastenliefde is. Wees blij, enzovoorts. <small>''Uit: Het prieel der gheestelicker melodiie, Antwerpen 1617, pagina 279-281, met notenbalk https://www.dbnl.org/tekst/_pri008prie01_01/_pri008prie01_01_0144.php''</small> </poem> |} <hr> <poem> Linter ex Hispania vapore motus Revenit in nos Sanctus Nicolaus. Ut equus exsultat in transtris navis, Vid(e), ut agitentur Vexilla ventis! Servus ut cachinnat iam clamans ad hos: Dulces manent mella, sed fasces malos. O, care Vir Sancte et me visita. Ne furtim relicta sit casa nostra. ''Zie de maan schijnt door de bomen'': En per frondem lucet luna, sat rumoris socii! Dulcis Hora vespertina, iam venit Nicolaii(?) l. Corda spe pulsant magna, cui libum, cui ferula (2x) Gaudeamus nunc ludentes, harlequino cum pulchro Et honeste dividentes, dulcia dulciculo Heu, qualis molestia: Non libum, sed ferula (2x) ''Oh kom er eens kijken'': Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... Est puppa cripa crinibus Et vestis vittis omnibus Tres pilae in reticulo E liso littera... Venite spectare, quid sit in caligula Omnia data a Nicolao... ''Paard van sinterklaas:'' Sonitus est ungularum... Dulciter tectum quatit equus Sancti Nicolai.... Pedetemptim procedit Leviter episcopum portat in fastigium (2x) Rapidarum ungularum... sonum semper audio Fessus ludo dum quiesco.... Recubans in lectulo, sanctus ille cum nigro, apparet in somnio (2x) Nullus error equum fallit: Bene scit nam, quo eat. Luna vias illustrante... Numquam ille dubitat Fatigati non potest, sed heu! Mihi hora est (2x) </poem> <hr> ===varia=== [[File:Река Струма край Боснек.jpg|thumb|100px|in Strymone caesio, horam leti providens, non te dulcius ultimum canit]] <small>'''{{CURRENTDAYNAME}}, {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{#time:xrY}}'''</small></p> alc Alt+Q sapph Alt+W el Alt+F <small>bangitur schmangitur gubernaculum frangitur (аля улю пизда рулю)<br> Praetereant nos dolorum omnium maximi, qui sunt dominorum ira et dominorum amor.<br> mons quae ad Mahometum non it, ad ficum eat<br> absunt athei in convallationibus<br> Feles nigra in aede obscura difficilis est quaesitu, praesertim cum ibi abest<ref>Aedes, ut Buddha docet, etiam abest, necnon qui quaerit. Sed quaerendum est.</ref>.<br> Feles quaerebatur, Leo (XIV) invenitur. <br> iter noster ut sagitta libertatis Tartaricae primigeniae pectus nobis transfixit <br> corde fracto nihil incolumius <references /></small> {| class="wikitable" |- |Τῶν δ' ὥς τ' ὀρνίθων πετεηνῶν ἔθνεα πολλὰ <br> χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων <br> Ἀσίω ἐν λειμῶνι Καϋστρίου ἀμφὶ ῥέεθρα <br> ἔνθα καὶ ἔνθα ποτῶνται ἀγαλλόμενα πτερύγεσσι <br> κλαγγηδὸν προκαθιζόντων, σμαραγεῖ δέ τε λειμών, <br> ||iam uariae pelagi uolucres et quae Asia circum <br> dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri— <br> certatim largos umeris infundere rores, <br> nunc caput obiectare fretis, nunc currere in undas <br> et studio incassum uideas gestire lauandi. <br> |} [https://books.google.ru/books?id=5GsIlHMqv7sC&pg=PA212&lpg=PA212&dq=Strophe+ambrosienne&source=bl&ots=metIb7c6-H&sig=w1B0OjNqvKLSBZC7wosxE6e7DFw&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjjlLWekO7fAhUKiaYKHT2AAjEQ6AEwA3oECAYQAQ#v=onepage&q=Strophe%20ambrosienne&f=false iambiques] <br> [https://books.google.ru/books?id=3AJxYd689XUC&pg=PA82&lpg=PA82&dq=Stropha+Ambrosiana&source=bl&ots=FVIGG9TicX&sig=fNgPFgmDGbjnRFlFEFtd501-wEE&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjah-SIju7fAhWFFSwKHakoCp4Q6AEwAXoECAUQAQ#v=onepage&q=Stropha%20Ambrosiana&f=false strophe ambrosienne] iambo-trochaïques + quaelibet Schuch [[:s:la:Specialis:Gregum_usorum_potestates|p]] <hr> <small>[[Vicifons:Magistratus|mg nostri]] <br>[https://la.wikipedia.org/w/index.php?title=Specialis:Paginam_restituere&target=Disputatio%3ARésumé+antigone&timestamp=20250402070153 ''écoutez de la musique sinon la musique vous écoutera'']</small> [[Poemata_(Broukhusius)#I._Effigies_Sophiae_magnae_Moscovitarum_Ducis.|quid Broukhusio?]] [[Imago:Loading icon cropped.gif|center|ne credas, haec est imago vana]] 72zosp10grmjniqgpb864i3kfw6c2r3 Modulus:Titulus 828 36871 268104 261841 2026-05-31T16:47:11Z Demetrius Talpa 13304 268104 Scribunto text/plain p = {} function p.titulus(frame) pframe = frame:getParent() config = frame.args args = pframe.args --template parameters local saeculumquaero = require "Module:Titulus/SaeculumQuaero" operaetitulus = config["OperaeTitulus"] subtitulus = config["SubTitulus"] or "" scriptor = config["Scriptor"] or "" liber = config["Liber"] or "" annus = config["Annus"] or "" annusmonstratus = config["AnnusMonstratus"] or "" operaewikipagina = config["OperaeWikiPagina"] or "" fons = config["Fons"] or "" editio = config["Editio"] or "" interpres = config["Interpres"] or "" annusinterpretationis = config["AnnusInterpretationis"] or "" linguanativa = config["LinguaNativa"] or "" recensor = config["Recensor"] or "" genera = config["Genera"] or "" frons = config["Frons"] or "" scriptor2 = config["Scriptor2"] scriptor3 = config["Scriptor3"] scriptor4 = config["Scriptor4"] scriptor5 = config["Scriptor5"] scriptor6 = config["Scriptor6"] --initializes internal variables, for ease of concatenation categoriaomnia=""; categoriacapiti = ""; categoriascriptoris = ""; categorialibri = ""; anninumerus = ""; categoriaanni = ""; categoriagenerum = "" nexusscriptoris2 = ""; nexusscriptoris3 = ""; nexusscriptoris4 = ""; nexusscriptoris5 = ""; nexusscriptoris6 = "" categoriascriptoris2 = ""; categoriascriptoris3 = ""; categoriascriptoris4 = ""; categoriascriptoris5 = ""; categoriascriptoris6 = "" --fetches the title of the page titulus = mw.title.getCurrentTitle().text --checks if the page is a subpage, i.e. if it has slashes / if mw.ustring.find(titulus, "/") then subpagina = true else subpagina = false end --Generating the strings that translate the templates' parameters --SCRIPTOR (author of the work) if scriptor == "Anonymus" or scriptor == "0" then --for anonymous works nexusscriptoris= "Sine Nomine"; categoriascriptoris = "[[Categoria:Opera sine nomine scripta|".. titulus.. "]]" --adds the work in the Categoria:Opera sine nomine scripta else --when the author is known nexusscriptoris = "[[Scriptor:".. scriptor.. "|".. scriptor.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor).isRedirect then scriptor = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor = string.gsub(scriptor, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor.. " scripsit|".. titulus.. "]]" --adds the work in the author's category end --SCRIPTOR2, 3 etc., for works with more authors (up to 5) if scriptor2 ~= "0" then --2 nexusscriptoris2 = ", [[Scriptor:".. scriptor2.. "|".. scriptor2.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor2).isRedirect then scriptor2 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor2).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor2 = string.gsub(scriptor2, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris2 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor2.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor3 ~= "0" then --3 nexusscriptoris3 = ", [[Scriptor:".. scriptor3.. "|".. scriptor3.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor3).isRedirect then scriptor3 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor3).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor3 = string.gsub(scriptor3, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris3 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor3.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor4 ~= "0" then --4 nexusscriptoris4 = ", [[Scriptor:".. scriptor4.. "|".. scriptor4.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor4).isRedirect then scriptor4 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor4).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor4 = string.gsub(scriptor4, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris4 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor4.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor5 ~= "0" then --5 nexusscriptoris5 = ", [[Scriptor:".. scriptor5.. "|".. scriptor5.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor5).isRedirect then scriptor5 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor5).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor5 = string.gsub(scriptor5, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris5 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor5.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor6 ~= "0" then --6 nexusscriptoris6 = ", [[Scriptor:".. scriptor6.. "|".. scriptor6.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor6).isRedirect then scriptor6 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor6).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor6 = string.gsub(scriptor6, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris6 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor6.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end --OPERAETITULUS (title oh the work) if operaetitulus == "0" then error('quaeso titulum operis in campo |OperaeTitulus= insere') end --if the title is not specified, calls for error if subpagina == false then --if the page is not a subpage nexusoperaetituli = operaetitulus --does not gerate a link elseif subpagina == true then --if the page is a subpage if operaewikipagina > "0" then nexusoperaetituli = "[[".. operaewikipagina.. "|".. operaetitulus.. "]]" else nexusoperaetituli = "[[".. operaetitulus.. "]]" end end --SUBTITULUS (subtitle of the work) if subtitulus ~= "0" then nexussubtituli = subtitulus else nexussubtituli = "" end --ANNUS (publication year) if annus ~= "0" then --if the "annus" parameter is defined... if annusmonstratus > "0" then nexusanni = annusmonstratus --visualizes a different value from that used for categorizations, for cases like "inter 1650 et 1655" or similar else nexusanni = annus --the year will be visualized just as inserted in the template end saeculum = saeculumquaero.annus(annus) categoriaanni = "[[Categoria:Saeculi ".. saeculum.. " opera|".. titulus.. "]]" --generates the category by putting together the "saeculum" and the eventuale "aCn" else --if the annus parameter is not compiled, the year is unknown and the corresponding category is added nexusanni = "anno incognito" categoriaanni = "[[Categoria:Saeculi incogniti opera|".. titulus.. "]]" end -- INTERPRES and ANNUSINTERPRETATIONIS, for the translator and the year of translation if interpres ~= "0" then nexusinterpretis= "[[Scriptor:".. interpres.. "|".. interpres.. "]] Latine vertit" if mw.title.new("Scriptor:"..interpres).isRedirect then interpres = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. interpres).redirectTarget) --fixes the translator's name, if redirect, to insert it in the category interpres = string.gsub(interpres, "Scriptor:", "") end categoriainterpretis = "[[Categoria:Opera quae ".. interpres.. " Latine vertit|".. titulus.. "]]" if interpres == "anonimus" or interpres == "Anonimus" or interpres == "incognitus" or interpres == "Incognitus" then --if the author of the translation is not known nexusinterpretis = "Incognitus auctor Latine vertit" categoriainterpretis = "[[Categoria:Auctoris incogniti interpretationes|".. titulus.. "]]" end if annusinterpretationis ~= "0" then --if the "annusinterpretationis" parameter is defined... nexusanniinterpretationis = ", ".. annusinterpretationis saeculum = saeculumquaero.annus(annusinterpretationis) categoriaanniinterpretationis = "[[Categoria:Saeculi ".. saeculum.. " interpretationes|".. titulus.. "]]" --generates the category by putting together the "saeculum" and the eventuale "aCn" else --if the annusinterpretationis parameter is not compiled, the year is unknown and the corresponding category is added nexusanniinterpretationis = ", anno incognito" categoriaanniinterpretationis = "[[Categoria:Saeculi incogniti interpretationes|".. titulus.. "]]" end if linguanativa ~= "0" then linguanativa = linguanativa:lower() --ignore capitalization if linguanativa == "anglicus" or linguanativa == "anglica" then nexuslinguaenativae = " ex Anglico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Anglica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "arabicus" or linguanativa == "arabus" or linguanativa == "arabica" or linguanativa == "araba" then nexuslinguaenativae = " ex Arabico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Arabica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "croaticus" or linguanativa == "croata" or linguanativa == "croatica" or linguanativa == "Croatica" then nexuslinguaenativae = " e Croatico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "francicus" or linguanativa == "gallicus" or linguanativa == "francogallicus" or linguanativa == "gallica" or linguanativa == "francica" or linguanativa == "francogallica" then nexuslinguaenativae = " e Francogallico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Francogallica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "germanicus" or linguanativa == "theodiscus" or linguanativa == "teodiscus" or linguanativa == "germanica" or linguanativa == "theodisca" or linguanativa == "teodisca" then nexuslinguaenativae = " e Germanico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Germanica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "graecus" or linguanativa == "grecus" or linguanativa == "graeca" or linguanativa == "greca" then nexuslinguaenativae = " e Graeco" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Graeca|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "hebraicus" or linguanativa == "hebraeus" or linguanativa == "iudaicus" or linguanativa == "hebraica" or linguanativa == "hebraea" or linguanativa == "iudaica" then nexuslinguaenativae = " ex Hebraico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Hebraica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "hibernicus" or linguanativa == "hibernica" then nexuslinguaenativae = " ex Hibernico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Hibernica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "italicus" or linguanativa == "italianus" or linguanativa == "italica" or linguanativa == "italiana" then nexuslinguaenativae = " ex Italico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Italica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "russicus" or linguanativa == "Russicus" or linguanativa == "russica" or linguanativa == "Russica" then nexuslinguaenativae = " e Russico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Russica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "sanscritus" or linguanativa == "sanscrita" or linguanativa == "sancritica" or linguanativa == "Sanscritica" then nexuslinguaenativae = " e Sanscrito" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Sanscritica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "Slavicus Ecclesiasticus" or linguanativa == "Slavica Ecclesiastica" or linguanativa == "slavica ecclesiastica" or linguanativa == "slavicus ecclesiasticus" then nexuslinguaenativae = " e Slavico Ecclesiastico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Slavica Ecclesiastica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "Nederlandica" or linguanativa == "Batava" then nexuslinguaenativae = " ex Batavo" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Batava|".. titulus.. "]]" else nexuslinguaenativae = ""; categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes a lingua incognita|".. titulus.. "]]" end else nexuslinguaenativae = ""; categorialinguaenativae = "" end end --RECENSOR and EDITIO, for edition year and curator if recensor ~= "0" then editioest=true nexusrecensoris= "[[Scriptor:".. recensor.. "|".. recensor.. "]] recensuit" if mw.title.new("Scriptor:"..recensor).isRedirect then recensor = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. recensor).redirectTarget) --fixes the recensor's name, if redirect, to insert it in the category recensor = string.gsub(recensor, "Scriptor:", "") end categoriarecensoris = "[[Categoria:Opera quae ".. recensor.. " recensuit|".. titulus.. "]]" else nexusrecensoris = ""; categoriarecensoris = "" end if editio ~= "0" then if recensor > "0" then comma = "; " else comma = "" end nexuseditionis= "</br>editio: ".. editio.. comma categoriaeditionis = "[[Categoria:Opera cum editione|".. titulus.. "]]" else nexuseditionis = "editio: incognita" categoriaeditionis = "[[Categoria:Opera sine editione|".. titulus.. "]]" end --FONS, generates a link to the source of the text if fons ~= "0" then nexusfontis = "fons: ".. fons categoriafontis = "[[Categoria:Opera cum fonte|".. titulus.. "]]" else nexusfontis = "fons: incognitus" if mw.title.new("Disputatio:"..mw.title.getCurrentTitle().rootText).exists then --TEMPORARY PATCH (25/06/20): looks for the discussion page to add the "sine fonte" category categoriafontis = "[[Categoria:Opera sine fonte|".. titulus.. "]] [[Categoria:Opera cum fonte in disputatione|".. titulus.. "]]" --this category is only a TEMPORARY working tool, the whole string will be deleted after all the works are properly categorized! else categoriafontis = "[[Categoria:Opera sine fonte|".. titulus.. "]]" end end nexusfontis = nexusfontis.. categoriafontis --LIBER (generates a link to the scanned copy OR, lacking this, the discussion page) if liber ~= "0" then nexuslibri = "fons: [[Liber:".. liber.. "|librum vide]]" if mw.title.new("Liber:"..liber).exists then categoriafontis = "[[Categoria:Opera cum libro digitali".. "|".. titulus.. "]]" else error("Librum ".. liber.. " deest! - there is not such index!") end nexusfontis = nexuslibri.. categoriafontis end --GENERA (puts the page into the "genera" categories) if genera ~= "0" then --if the "genera" parameter is defined... genera = string.gsub(genera, ", ", ",") --adjusts the commas genera = string.gsub(genera, ",", "]][[Categoria:") --splits the arguments, separated by commas, generating a category for each one categoriagenerum = "[[Categoria:".. genera.. "]]" else --if the "genera" parameter is not defined... categoriagenerum = "[[Categoria:Opera sine generibus]]" --adds the corresponding category end --FRONS (locates a front page for exports) if frons ~= "0" then nexusfrontis = frons else nexusfrontis = "" end --puts the generic category "Opera omnia", collecting all published works categoriaomnia = "[[Categoria:Opera omnia".. "|".. titulus.. "]]" --Retieves Wikidata item item = mw.wikibase.getEntity() id = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if id == nil then wikidata_cat = "[[Categoria:Opera sine re wikidata".. "|".. titulus.. "]]" else wikidata_cat = "" end if subpagina == true then categoriacapiti = "[[Categoria:Capita ex operibus".. "|".. titulus.. "]]" --adds the "capita" (''chapter'') category categoriascriptoris = "" categoriafontis = "" if annus == "0" then nexusanni = "" end categoriaanni = "" categoriainterpretis = "" categoriaanniinterpretationis = "" categoriaanniinterpretationis = "" categorialinguaenativae = "" categoriarecensoris = "" categoriagenerum = "" nexusfrontis = "" categoriaomnia = "" if editio == "0" then nexuseditionis = "" end if fons == "0" then nexusfontis = "" end if liber ~= "0" then nexusfontis = nexuslibri end categoriaeditionis = "" wikidata_cat = "" end --builds the table tab = '<div id="ws-data" class="ws-noexport" style="display:none; speak:none">' tab = tab.. '<span id="ws-author">'.. scriptor.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-title">'.. operaetitulus.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-scan">'.. liber.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-year">'.. annus.. '</span>' if nexusfrontis > "0" then tab = tab.. '<span id="ws-cover">'.. nexusfrontis.. '</span>' tab = tab.. '</div>' else tab = tab.. '</div>' end tab = tab.. '<div class="titulusHeaderBox">' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:120%; font-weight: bold;">' tab = tab.. categoriaomnia.. nexusscriptoris.. categoriascriptoris.. nexusscriptoris2.. categoriascriptoris2.. nexusscriptoris3.. categoriascriptoris3.. nexusscriptoris4.. categoriascriptoris4.. nexusscriptoris5.. categoriascriptoris5.. nexusscriptoris6.. categoriascriptoris6 tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:140%;font-variant:small-caps; font-weight: bold;">' tab = tab.. nexusoperaetituli.. categoriacapiti.. categoriagenerum tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:110%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexussubtituli if interpres > "0" then tab = tab.. '</div><div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:110%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexusinterpretis.. nexuslinguaenativae.. categorialinguaenativae.. nexusanniinterpretationis.. categoriainterpretis.. categoriaanniinterpretationis tab = tab.. '</div>' else tab = tab.. '</div>' end tab = tab.. '<div class="ws-noexport" class="ws-noexport" style="padding:1ex; font-weight: bold;">' tab = tab.. nexusanni.. categoriaanni tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div align="left" class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:65%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexuseditionis.. nexusrecensoris.. categoriarecensoris.. categoriaeditionis.. "</br>".. nexusfontis.. wikidata_cat tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div title="beginning"></div>' tab = tab.. '<div class="text">' return tab end return p cnz1hs7sm8w55lvhnnnihj5x2weigt2 268105 268104 2026-05-31T16:49:16Z Demetrius Talpa 13304 268105 Scribunto text/plain p = {} function p.titulus(frame) pframe = frame:getParent() config = frame.args args = pframe.args --template parameters local saeculumquaero = require "Module:Titulus/SaeculumQuaero" operaetitulus = config["OperaeTitulus"] subtitulus = config["SubTitulus"] or "" scriptor = config["Scriptor"] or "" liber = config["Liber"] or "" annus = config["Annus"] or "" annusmonstratus = config["AnnusMonstratus"] or "" operaewikipagina = config["OperaeWikiPagina"] or "" fons = config["Fons"] or "" editio = config["Editio"] or "" interpres = config["Interpres"] or "" annusinterpretationis = config["AnnusInterpretationis"] or "" linguanativa = config["LinguaNativa"] or "" recensor = config["Recensor"] or "" genera = config["Genera"] or "" frons = config["Frons"] or "" scriptor2 = config["Scriptor2"] scriptor3 = config["Scriptor3"] scriptor4 = config["Scriptor4"] scriptor5 = config["Scriptor5"] scriptor6 = config["Scriptor6"] --initializes internal variables, for ease of concatenation categoriaomnia=""; categoriacapiti = ""; categoriascriptoris = ""; categorialibri = ""; anninumerus = ""; categoriaanni = ""; categoriagenerum = "" nexusscriptoris2 = ""; nexusscriptoris3 = ""; nexusscriptoris4 = ""; nexusscriptoris5 = ""; nexusscriptoris6 = "" categoriascriptoris2 = ""; categoriascriptoris3 = ""; categoriascriptoris4 = ""; categoriascriptoris5 = ""; categoriascriptoris6 = "" --fetches the title of the page titulus = mw.title.getCurrentTitle().text --checks if the page is a subpage, i.e. if it has slashes / if mw.ustring.find(titulus, "/") then subpagina = true else subpagina = false end --Generating the strings that translate the templates' parameters --SCRIPTOR (author of the work) if scriptor == "Anonymus" or scriptor == "0" then --for anonymous works nexusscriptoris= "Sine Nomine"; categoriascriptoris = "[[Categoria:Opera sine nomine scripta|".. titulus.. "]]" --adds the work in the Categoria:Opera sine nomine scripta else --when the author is known nexusscriptoris = "[[Scriptor:".. scriptor.. "|".. scriptor.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor).isRedirect then scriptor = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor = string.gsub(scriptor, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor.. " scripsit|".. titulus.. "]]" --adds the work in the author's category end --SCRIPTOR2, 3 etc., for works with more authors (up to 5) if scriptor2 ~= "0" then --2 nexusscriptoris2 = ", [[Scriptor:".. scriptor2.. "|".. scriptor2.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor2).isRedirect then scriptor2 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor2).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor2 = string.gsub(scriptor2, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris2 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor2.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor3 ~= "0" then --3 nexusscriptoris3 = ", [[Scriptor:".. scriptor3.. "|".. scriptor3.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor3).isRedirect then scriptor3 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor3).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor3 = string.gsub(scriptor3, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris3 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor3.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor4 ~= "0" then --4 nexusscriptoris4 = ", [[Scriptor:".. scriptor4.. "|".. scriptor4.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor4).isRedirect then scriptor4 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor4).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor4 = string.gsub(scriptor4, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris4 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor4.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor5 ~= "0" then --5 nexusscriptoris5 = ", [[Scriptor:".. scriptor5.. "|".. scriptor5.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor5).isRedirect then scriptor5 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor5).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor5 = string.gsub(scriptor5, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris5 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor5.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end if scriptor6 ~= "0" then --6 nexusscriptoris6 = ", [[Scriptor:".. scriptor6.. "|".. scriptor6.. "]]"; if mw.title.new("Scriptor:"..scriptor6).isRedirect then scriptor6 = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. scriptor6).redirectTarget) --fixes the scriptor's name, if redirect, to insert it in the category scriptor6 = string.gsub(scriptor6, "Scriptor:", "") end categoriascriptoris6 = "[[Categoria:Opera quae ".. scriptor6.. " scripsit|".. titulus.. "]]" end --OPERAETITULUS (title oh the work) if operaetitulus == "0" then error('quaeso titulum operis in campo |OperaeTitulus= insere') end --if the title is not specified, calls for error if subpagina == false then --if the page is not a subpage nexusoperaetituli = operaetitulus --does not gerate a link elseif subpagina == true then --if the page is a subpage if operaewikipagina > "0" then nexusoperaetituli = "[[".. operaewikipagina.. "|".. operaetitulus.. "]]" else nexusoperaetituli = "[[".. operaetitulus.. "]]" end end --SUBTITULUS (subtitle of the work) if subtitulus ~= "0" then nexussubtituli = subtitulus else nexussubtituli = "" end --ANNUS (publication year) if annus ~= "0" then --if the "annus" parameter is defined... if annusmonstratus > "0" then nexusanni = annusmonstratus --visualizes a different value from that used for categorizations, for cases like "inter 1650 et 1655" or similar else nexusanni = annus --the year will be visualized just as inserted in the template end saeculum = saeculumquaero.annus(annus) categoriaanni = "[[Categoria:Saeculi ".. saeculum.. " opera|".. titulus.. "]]" --generates the category by putting together the "saeculum" and the eventuale "aCn" else --if the annus parameter is not compiled, the year is unknown and the corresponding category is added nexusanni = "anno incognito" categoriaanni = "[[Categoria:Saeculi incogniti opera|".. titulus.. "]]" end -- INTERPRES and ANNUSINTERPRETATIONIS, for the translator and the year of translation if interpres ~= "0" then nexusinterpretis= "[[Scriptor:".. interpres.. "|".. interpres.. "]] Latine vertit" if mw.title.new("Scriptor:"..interpres).isRedirect then interpres = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. interpres).redirectTarget) --fixes the translator's name, if redirect, to insert it in the category interpres = string.gsub(interpres, "Scriptor:", "") end categoriainterpretis = "[[Categoria:Opera quae ".. interpres.. " Latine vertit|".. titulus.. "]]" if interpres == "anonimus" or interpres == "Anonimus" or interpres == "incognitus" or interpres == "Incognitus" then --if the author of the translation is not known nexusinterpretis = "Incognitus auctor Latine vertit" categoriainterpretis = "[[Categoria:Auctoris incogniti interpretationes|".. titulus.. "]]" end if annusinterpretationis ~= "0" then --if the "annusinterpretationis" parameter is defined... nexusanniinterpretationis = ", ".. annusinterpretationis saeculum = saeculumquaero.annus(annusinterpretationis) categoriaanniinterpretationis = "[[Categoria:Saeculi ".. saeculum.. " interpretationes|".. titulus.. "]]" --generates the category by putting together the "saeculum" and the eventuale "aCn" else --if the annusinterpretationis parameter is not compiled, the year is unknown and the corresponding category is added nexusanniinterpretationis = ", anno incognito" categoriaanniinterpretationis = "[[Categoria:Saeculi incogniti interpretationes|".. titulus.. "]]" end if linguanativa ~= "0" then linguanativa = linguanativa:lower() --ignore capitalization if linguanativa == "anglicus" or linguanativa == "anglica" then nexuslinguaenativae = " ex Anglico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Anglica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "arabicus" or linguanativa == "arabus" or linguanativa == "arabica" or linguanativa == "araba" then nexuslinguaenativae = " ex Arabico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Arabica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "croaticus" or linguanativa == "croata" or linguanativa == "croatica" or linguanativa == "Croatica" then nexuslinguaenativae = " e Croatico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Croatica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "francicus" or linguanativa == "gallicus" or linguanativa == "francogallicus" or linguanativa == "gallica" or linguanativa == "francica" or linguanativa == "francogallica" then nexuslinguaenativae = " e Francogallico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Francogallica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "germanicus" or linguanativa == "theodiscus" or linguanativa == "teodiscus" or linguanativa == "germanica" or linguanativa == "theodisca" or linguanativa == "teodisca" then nexuslinguaenativae = " e Germanico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Germanica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "graecus" or linguanativa == "grecus" or linguanativa == "graeca" or linguanativa == "greca" then nexuslinguaenativae = " e Graeco" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Graeca|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "hebraicus" or linguanativa == "hebraeus" or linguanativa == "iudaicus" or linguanativa == "hebraica" or linguanativa == "hebraea" or linguanativa == "iudaica" then nexuslinguaenativae = " ex Hebraico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Hebraica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "hibernicus" or linguanativa == "hibernica" then nexuslinguaenativae = " ex Hibernico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Hibernica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "italicus" or linguanativa == "italianus" or linguanativa == "italica" or linguanativa == "italiana" then nexuslinguaenativae = " ex Italico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Italica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "russicus" or linguanativa == "Russicus" or linguanativa == "russica" or linguanativa == "Russica" then nexuslinguaenativae = " e Russico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Russica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "sanscritus" or linguanativa == "sanscrita" or linguanativa == "sancritica" or linguanativa == "Sanscritica" then nexuslinguaenativae = " e Sanscrito" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Sanscritica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "Slavicus Ecclesiasticus" or linguanativa == "Slavica Ecclesiastica" or linguanativa == "slavica ecclesiastica" or linguanativa == "slavicus ecclesiasticus" then nexuslinguaenativae = " e Slavico Ecclesiastico" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Slavica Ecclesiastica|".. titulus.. "]]" elseif linguanativa == "Nederlandica" or linguanativa == "Batava" then nexuslinguaenativae = " e Batavo" categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes e lingua Batava|".. titulus.. "]]" else nexuslinguaenativae = ""; categorialinguaenativae = "[[Categoria:Interpretationes a lingua incognita|".. titulus.. "]]" end else nexuslinguaenativae = ""; categorialinguaenativae = "" end end --RECENSOR and EDITIO, for edition year and curator if recensor ~= "0" then editioest=true nexusrecensoris= "[[Scriptor:".. recensor.. "|".. recensor.. "]] recensuit" if mw.title.new("Scriptor:"..recensor).isRedirect then recensor = tostring(mw.title.new("Scriptor:".. recensor).redirectTarget) --fixes the recensor's name, if redirect, to insert it in the category recensor = string.gsub(recensor, "Scriptor:", "") end categoriarecensoris = "[[Categoria:Opera quae ".. recensor.. " recensuit|".. titulus.. "]]" else nexusrecensoris = ""; categoriarecensoris = "" end if editio ~= "0" then if recensor > "0" then comma = "; " else comma = "" end nexuseditionis= "</br>editio: ".. editio.. comma categoriaeditionis = "[[Categoria:Opera cum editione|".. titulus.. "]]" else nexuseditionis = "editio: incognita" categoriaeditionis = "[[Categoria:Opera sine editione|".. titulus.. "]]" end --FONS, generates a link to the source of the text if fons ~= "0" then nexusfontis = "fons: ".. fons categoriafontis = "[[Categoria:Opera cum fonte|".. titulus.. "]]" else nexusfontis = "fons: incognitus" if mw.title.new("Disputatio:"..mw.title.getCurrentTitle().rootText).exists then --TEMPORARY PATCH (25/06/20): looks for the discussion page to add the "sine fonte" category categoriafontis = "[[Categoria:Opera sine fonte|".. titulus.. "]] [[Categoria:Opera cum fonte in disputatione|".. titulus.. "]]" --this category is only a TEMPORARY working tool, the whole string will be deleted after all the works are properly categorized! else categoriafontis = "[[Categoria:Opera sine fonte|".. titulus.. "]]" end end nexusfontis = nexusfontis.. categoriafontis --LIBER (generates a link to the scanned copy OR, lacking this, the discussion page) if liber ~= "0" then nexuslibri = "fons: [[Liber:".. liber.. "|librum vide]]" if mw.title.new("Liber:"..liber).exists then categoriafontis = "[[Categoria:Opera cum libro digitali".. "|".. titulus.. "]]" else error("Librum ".. liber.. " deest! - there is not such index!") end nexusfontis = nexuslibri.. categoriafontis end --GENERA (puts the page into the "genera" categories) if genera ~= "0" then --if the "genera" parameter is defined... genera = string.gsub(genera, ", ", ",") --adjusts the commas genera = string.gsub(genera, ",", "]][[Categoria:") --splits the arguments, separated by commas, generating a category for each one categoriagenerum = "[[Categoria:".. genera.. "]]" else --if the "genera" parameter is not defined... categoriagenerum = "[[Categoria:Opera sine generibus]]" --adds the corresponding category end --FRONS (locates a front page for exports) if frons ~= "0" then nexusfrontis = frons else nexusfrontis = "" end --puts the generic category "Opera omnia", collecting all published works categoriaomnia = "[[Categoria:Opera omnia".. "|".. titulus.. "]]" --Retieves Wikidata item item = mw.wikibase.getEntity() id = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if id == nil then wikidata_cat = "[[Categoria:Opera sine re wikidata".. "|".. titulus.. "]]" else wikidata_cat = "" end if subpagina == true then categoriacapiti = "[[Categoria:Capita ex operibus".. "|".. titulus.. "]]" --adds the "capita" (''chapter'') category categoriascriptoris = "" categoriafontis = "" if annus == "0" then nexusanni = "" end categoriaanni = "" categoriainterpretis = "" categoriaanniinterpretationis = "" categoriaanniinterpretationis = "" categorialinguaenativae = "" categoriarecensoris = "" categoriagenerum = "" nexusfrontis = "" categoriaomnia = "" if editio == "0" then nexuseditionis = "" end if fons == "0" then nexusfontis = "" end if liber ~= "0" then nexusfontis = nexuslibri end categoriaeditionis = "" wikidata_cat = "" end --builds the table tab = '<div id="ws-data" class="ws-noexport" style="display:none; speak:none">' tab = tab.. '<span id="ws-author">'.. scriptor.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-title">'.. operaetitulus.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-scan">'.. liber.. '</span>' tab = tab.. '<span id="ws-year">'.. annus.. '</span>' if nexusfrontis > "0" then tab = tab.. '<span id="ws-cover">'.. nexusfrontis.. '</span>' tab = tab.. '</div>' else tab = tab.. '</div>' end tab = tab.. '<div class="titulusHeaderBox">' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:120%; font-weight: bold;">' tab = tab.. categoriaomnia.. nexusscriptoris.. categoriascriptoris.. nexusscriptoris2.. categoriascriptoris2.. nexusscriptoris3.. categoriascriptoris3.. nexusscriptoris4.. categoriascriptoris4.. nexusscriptoris5.. categoriascriptoris5.. nexusscriptoris6.. categoriascriptoris6 tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:140%;font-variant:small-caps; font-weight: bold;">' tab = tab.. nexusoperaetituli.. categoriacapiti.. categoriagenerum tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:110%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexussubtituli if interpres > "0" then tab = tab.. '</div><div class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:110%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexusinterpretis.. nexuslinguaenativae.. categorialinguaenativae.. nexusanniinterpretationis.. categoriainterpretis.. categoriaanniinterpretationis tab = tab.. '</div>' else tab = tab.. '</div>' end tab = tab.. '<div class="ws-noexport" class="ws-noexport" style="padding:1ex; font-weight: bold;">' tab = tab.. nexusanni.. categoriaanni tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div align="left" class="ws-noexport" style="padding:1ex;font-size:65%; font-weight:bold;">' tab = tab.. nexuseditionis.. nexusrecensoris.. categoriarecensoris.. categoriaeditionis.. "</br>".. nexusfontis.. wikidata_cat tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '</div>' tab = tab.. '<div title="beginning"></div>' tab = tab.. '<div class="text">' return tab end return p luzzs5u7otbufgj55qrhxgwlfb1a9ij Iliadis Homerice libri quatuor 0 41097 268102 254105 2026-05-31T16:37:11Z Demetrius Talpa 13304 268102 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Homerus |OperaeTitulus= [[Ilias|Iliadis]] |OperaeWikiPagina= |Genera=Carmina epica, elegi |SubTitulus= Homericae libri quatuor |Annus = Saeculo VIII a.Ch.n. |Interpres=Angelus Politianus |AnnusInterpretationis = Saeculo XV |LinguaNativa=Graeca |Editio= I. Del Lungo, 1867 |Fons=[https://mlat.uzh.ch/browser?path=20181 mlat.uzh.ch] }} ==Liber II.== ===Laurentio Medici A.P. Salutem=== <poem> O cui tyrrheni florentia signa leonis Syllanamque urbem et sancti decreta senatus Commisere dei, Laurenti maxime gentis Maeoniae, serpunt geminae cui tempora circum {{Versus|5}}Aoniae laurus; nam seu tibi munera Martis Sint animo, effusis ageres sublimis habenis Cornipedem toto cedentes aequore turmas Impellens, meminit simulacra ingentia pugnae Area magna Crucis, cum te, sublime volantem, {{Versus|10}}Fundentemque equites, et magno robore duras Miscentem pugnas, clypeos galeasque ruentem, Elato spectabat ovans Florentia vultu; Seu numeros Phoebi modulataque carmina mavis Vocali iunxisse lyrae, plectroque sonantes {{Versus|15}}Impellis nervos, auritas ducere quercus Cantando rabidasque potes mulcere leaenas; Nuper ego argolicis sumpsi de fontibus haustus, Nuper et inlatum divini carmen Homeri Vertere tentavi fidibusque aptare latinis. {{Versus|20}}Sed quia romuleo cantavit pectine primum Smyrnaei ratis sublimi carmine librum Carolus aonii celeberrimus incola fontis, Proximus en, nostro qui contigit ore sonandus, Te petit, ac pavido scandit tua limina passu. {{Versus|25}}Quod si ipsum placido excipies mitissime vultu, Mox alii venient socii, qui dardana bella Et danaas referent acies: qua cuspide Martis Et Veneris pulchros audax perstrinxerit artus Tydides; quanto prostravit vulnere saxi {{Versus|30}}Magnanimum Aeneam; quo turbine maximus Aiax Ferrata clypeum transegerit Hectoris orno; Quantus et irruerit fulgenti umbone coruscans, Cum danais phrygios defendit puppibus ignes; Et quibus Aeaciden nequicquam flectere dictis {{Versus|35}}Aggressi magno Telamone et Amyntore creti, Et vafer Aeolides, ingentia dona ferentes; Vtque idem noctu simul et calydonius heros Sithonio Rhesi thalamum sparsere cruore; Vt ferus Actorides maculavit sanguine campos {{Versus|40}}Ductoris lycii, falsi sub imagine Achillis; Mox etiam ut valido invenem transverberat ictu Priamides; sed enim Thetidis pulcherrima proles Emicat extemplo, vulcaniaque induit arma, Et crassum multo detardat funere Xanthum; {{Versus|45}}Hectora mox caesum raptat sua moenia circum. Haec et plura canent. Tu tantum lintea vati Dirige; namque potes. Neque enim, te praeside, Phoebum Thespiadumque choros non sacri numina Bacchi Sollicitare velim: solus tu carmina nobis {{Versus|50}}Ismarium possis afferre aequantia plectrum; Te duce, vel priscis ausim certare poetis. Quare age; et ausonios fundentem pectore cantus, Si vacat et menti contingunt ocia, vatem Respice maeonium. Sed nos tu protege ab omni, {{Versus|55}}Siquis adest, teneros qui carpat Zoilus annos. </poem> ===[Liber II.]=== <poem> Nox erat, et summo radiabant sidera coelo, Divorumque hominumque genus sopor altus habebat; Cum pater ipse deum per noctem plurima volvens Iupiter arcano versabat pectore curas, {{Versus|5}}Qua pereant Danai et magnum venerentur Achillem. Optima cui tandem sedit sententia cordi, Magnanimum ad regem fallacem mittere Somnum, Quem sic alloquitur paucis ac talia mandat: Vade, age, rumpe moras, divum placidissime somne, {{Versus|10}}Argivumque ducem, quem nunc fulgentia signis Castra tenent molli resolutum membra sopore, Alloquere, et celeres defer mea dicta per auras: Aeratas armari acies castrisque moveri Laetus in arma paret, bellumque in Pergama vertat; {{Versus|15}}Nunc etenim excindet neptunia moenia victor. Sic placitum superis. Et iam tumor omnis et irae Concessere deum, cunctos saturnia Iuno Iam flexit; Teucris incumbunt tristia fata. Dixerat. Ille patris magni parere parabat {{Versus|20}}Imperio; et nullos strepitus facientibus alis Per tenebras, intraque morae breve tempus, ad ipsum Tantalidae accessit thalamum, pennasque resolvit, Induiturque senis pylii faciemque coloremque Et verba et cultum, talique est voce locutus: {{Versus|25}}Atride, inachiae gentis rex inclyte, dormis? Turpe duci totam somno consumere noctem, Cui sceptra in reges tribuit Saturnius, et qui Tot regna et tantas populorum tractat habenas. Ipse deum tibi me claro demittit olympo {{Versus|30}}Regnator, qui te caelo miseratur ab alto; Ipse haec ferre iubet celeres mandata per auras: Aeratas armari acies castrisque moveri Laetus in arma para, bellumque in Pergama verte; Nunc etenim excindes neptunia moenia victor. {{Versus|35}}Sic placitum superis. Et iam tumor omnis et irae Concessere deum, cunctos saturnia Iuno Iam flexit; Teucris molitur tristia fata Iupiter. Ergo imo sub pectore nostra reconde Iussa memor; nec longa tuos oblivia sensus {{Versus|40}}Corripiant, dulcis fugiet quam pectore somnus. Sic fatus, paribus liquidum petit aethera pennis. Ille autem curas animo versabat inanes; Iamque urbem Priami bello superare cruento Fidebat, primaque illam prosternere luce: {{Versus|45}}Nec norat quae sit sumni sententia patris Demens, et quantos dura inter bella dolores Argivum populi excipient ac dardana pubes. Vt somno excitus, facies per somina visa Funditur ante oculos. Is strato corpora tollens {{Versus|50}}Protinus assurgit, tunicaque incingitur artus Interiore suos, tum magno involvit amictu. Inde pedum nitidis circumdat vincula plantis, Et lateri atque humeris rutilum mox subligat ensem. Passibus hinc rapidis, sceptro venerandus avito. {{Versus|55}}Ad Danaum classem contendit maximus heros. Aurora interea magnum conscendit olympum. Caelicolum generi surgentis nuntia lucis. Attonitus visis, iubet a praecone vocari Magnanimos Danaum proceres populumque potentem; {{Versus|60}}Longaevique senes pylii ad tentoria regis Conveniunt primum, quos sic affatur Atrides: O socii comitesque, meae pars maxima curae, Per noctem obscuram Somnus Iove missus ab ipso, Nestoream indutus faciem vocemque coloremque {{Versus|65}}Et verba et cultum, celeres mandata per auras Detulit, haec ad me placido sermone locutus: Atride, inachiae gentis rex inclyte, dormis? Turpi duci totam somno consumere noctem, Cui sceptra in reges tribuit Saturnius, et qui {{Versus|70}}Tot regna et tantas populorum tractat habenas. Ipse deum tibi me claro demittit olympo Regnator, qui te caelo miseratur ab alto. Ipse haec ferre iubet celeres mandata per auras: Aeratas armari acies, portisque moveri {{Versus|75}}Laetus in arma para, bellumque in Pergama verte; Nunc etenim excindes neptunia moenia victor. Sic placitum Superis. Et iam tumor omnis et irae Concessere deum; cunctos saturnia Iuno Iam flexit, Teneris incumbunt tristia fata. {{Versus|80}}Dixerat; extemplo me nox sumnusque reliquit. Nunc adeo, quae sit nostrae sententia menti, Expediam: primum rapidas advertere puppes In patriam, turpique fuga dare terba iubebo; At vos in pugnam fugientes vertite Achivos, {{Versus|85}}O socii, et dulcem Martis revocate furorem. Sic ait. At placido Neleius excipit ore: Hoc alius quisquam si fors vidisset Achivum, O proceres, fictum vanum falsumque putarem. Sed quia Tantalidae sunt a Iove somnia missa, {{Versus|90}}Eia age, armigeram pubem educamus in arma. Talia dicta dedit senior; primusque solutum Concilium egreditur properans: mox fortia bello Pectora succedunt reges. Tum cetera pubes Irruit; et magno coeunt strepitante tumultu. {{Versus|95}}Quales, vere novo, vacui circum ostia saxi Cum gentes glomerantur apum, semperque recentes Fundunt se in numerum portis, instarque racemi Addensant per inane globos, et florea rura Pervolitant, illa huc pennas haec dirigit illuc; {{Versus|100}}Haud aliter puppes Danai et tentoria linquunt: Litora complentur; stimulos coeuntibus addit Nuntia fama Iovis, populumque hortatur ovantem. Pulveream glomerant nubem, calcataque mugit Terra viris; coguntque novem magnum aere canoro {{Versus|105}}Praecones populum: vix ingens curia turbam Explicat innumeram; tunc facta silentia castris. Surgit ab his sceptrum gestans pelopeius heros, Sceptrum auro clavisque nitens, quod Mulciber ipse Struxerat atque Iovi, torquet qui sidera mundi, {{Versus|110}}Tradidit; ille autem vigilem qui occiderat Argum Esse dei voluit; Pelopi cyllenia proles Mox tribuit; post quem insignis gestaverat Atreus; Ille Thyestae, atra premitur dum morte, reliquit; Contigit hinc magnum tractare Agamemnona regem. {{Versus|115}}Cui tunc innixus, vocem haec in verba resolvit: O socii, heroes danai, quis munera Martis Corde sedent, tristi divum pater atque hominum rex Me fato implicuit; quem nostro moenia bello Dardanidum vertenda dare excindendaque flammis {{Versus|120}}Pergama pollicitum, varia hinc sententia vertit: Nam postquam argolico saturata est sanguine tellus, Ad patrias cogor remeare inglorius urbes. Scilicet, alme Tonans, rerum cui summa potestas, Haec tibi sunt animo, quem propter fortia bello {{Versus|125}}Oppida et antiquae pereunt cum moenibus urbes. Dedecus heu longo numquam hoc abolebitur aevo, Hunc populum frustra tantosque ad dardana bella Convenisse duces Danaum, fractosque labore Laomedonteae nunc linquere moenia Troiae. {{Versus|130}}Nam si nostrorum coeant in foedera dextrae Atque Phrygum, et numero placeat comprendere cunctos, Assaraci populum multa vincetis Achivi Belligerum turba. Sed enim mea coepta retardant Auxilia externis accita e moenibus urbi. {{Versus|135}}Iam novies Titan, obliquo limite currens Aeternos peragensque obitus, lustravit olympum; Et iam senta situ putridae sunt membra carinae, Carbasaque et veteres senio cecidere rudentes. Quin etiam sponsae et dulcissima pignora nati {{Versus|140}}Nos mesti expectant. Sed enim conamina pugnae Francta iacent; nostro rapidis victoria pennis Diffugit campo, et rhoetea per agmina fertur. Quare agite, o socii, curvo de litore celsas Ducamus naves, graiaeque ad litora terrae {{Versus|145}}Vertamus profugos tranquilla per aequora cursus. Sic ait; et cunctis extemplo incussit amorem Natalis patriae: turbam migrare videres Innumeram, et prono deferri ad litora passu. Qualis ubi icarios fluctus eurusque notusque {{Versus|150}}Perturbant, imoque cient spumantia fundo Aequora, et insanas affligunt cautibus undas; Aut ubi frugiferae genitabilis aura favoni Incubuit segeti gravidasque invasit aristas, Declives nutant concusso vertice culmi; {{Versus|155}}Talis erat populi raptim fugientis imago. Dat tellus gemitum, et nigra caligine coelum Volvitur, insurgit glomerato pulvere nubes. Pro se quisque ruunt, exhortanturque vicissim Tardantes; classemque manu contingere gaudent, {{Versus|160}}Certatim annixi tranquillum pellere in aequor Limite purgato: ferit aurea sidera clamor. Et certe hac patrios repetissent luce penates; Sed Iuno tali compellans voce Minervam, Effundensque imo tristes e pectore voces: {{Versus|165}}Ergo sic fugient, inquit, tritonia Pallas, Argivi, turpi relegentes coerula cursu? Tyndaris heu Priamo atque invisis gloria Teucris Linquetur, misero quam propter funere turba Maxima Graiorum vitam exhalavit in armis? {{Versus|170}}Verum age, nunc propere ad populum te confer Achivum, Et compesce fugam, verbisque averte furentes, Neve sinas celeres descendere in aequora pinus. Haec ubi dicta dedit, graviter commota supremi Nata Iovis, summo virides e vertice olympi {{Versus|175}}Desilit in terras, tenditque ad dorica castra. Mox Ithacum saevo turbatum pectora motu Conspicit; haud illi cura est contingere classem; Quem placidis subito invadit Tritonia dictis: Dux laertiade, solerti pectore Vlysses, {{Versus|180}}Sic ergo in patriam fugitis charosque penates, Horrida converso relegentes coerula cursu? Tyndaris heu Priamo atque invisis gloria Teucris Linquetur, misero quam propter funere turba Maxima Graiorum vitam exhalavit in armis? {{Versus|185}}Verum age, nunc propere ad populum te confer Achivium, Et compesce fugam, verbisque averte furentes, Neve sinas celeres descendere in aequora pinus. Sic ait. Extemplo sacrae praecepta Minervae Exsequitur iuvenis, solvensque a pectore laenam {{Versus|190}}Deturbat terrae; ast ithacae telluris alumnus Extulit Eurybates tubicen. Volat acer Vlysses Admisso per plana gradu, atque Agamemnone coram Assistit; sceptrumque olim quod gesserat Atreus Continuo excipiens, Danaum ad navalia fertur. {{Versus|195}}Tum siquem bello egregium regemve ducemve Offendit, tali cohibet sermone ruentem: Turpe est degeneri sic te pallere timore; Siste fugam, siste, et populi compesce furores. Magnanimi Atridae quae sit sententia, nescis: {{Versus|200}}Tentantur, mox errantes plectentur Achivi. Non cuncti arcano fuerit quae verba locutus Concilio scimus: metuo ne concitus ira Supplicio affligat Danaos; nam vivida regis Est animo virtus, amat et Saturnius illum. {{Versus|205}}Sin autem patulo clamantem offendat hiatu Obscura de plebe virum, tum verbere duri Illidens sceptri et verbis compescit inertem: Siste fugam, miser; haud aliis parere recusa Qui virtute micant;nullo tu robore praestat, {{Versus|210}}Consiliumque tuum non pugna aut curia poscit. Non hic Argolici certe regnabimus omnes: Non plures domini expediunt; rex omnibus unus, Et princeps unus, tribuit cui iura supremus Iupiter et sceptrum ut populi moderetur habenas. {{Versus|215}}Ordine sic certo populum cohibebat Vlysses. Illi iterum nigram classem et tentoria linquunt, Atque in concilium coeunt; it calmor ad auras: Qualis ubi aequorei franguntur litore fluctus, Fit sonus, et duris luctantur cautibus undae. {{Versus|220}}Consedere alii subito, sedesque replerunt. Verum Thersites clamans ingentia coepta Turbabat solus, fuerant cui turpia semper Verba animo, atque ausus reges incessere dictis Saepe fuit multis; tollebant undique risum {{Versus|225}}Argolici, quando in medium consulta ferebat. Non illo ad Troiam venit deformior alter. Claudus erat, transversa tuens, ad pectora curvos Compressosque humeros, rara lanugine acutum Aspersus caput: ante alios, invisus Achilli {{Versus|230}}Atque Ithaco; nam saepe illos sermone protervo Carpserat insanus: tunc et convicia voce Diffundens gracili, insignem vexabat Atriden. Verum animo ardentes indignabantur Achivi. Is vocem extollens ventoso haec protulit ore: {{Versus|235}}Quidnam iterum quereris, magnorum ductor Achivum? Quid poscis? Multo radiant tua tecta metallo, Innumeraeque adsunt forma praestante puellae. Quas tibi nos dedimus cum magnas vertimus urbes. Nunc etiamne aurum expectas quod perferet hostis {{Versus|240}}Iliacus, captiva sibi cum vincla resolvet, Cuius ego aut alii impedient mox colla catenis? An famulam vultu insignem, mollissima tecum Gaudia quae iungat? Turpe est suprema tenentem Sceptra manu, populum exemplo corrumpere tali. {{Versus|245}}O molles Graiae, vero nec nomine Grai, Tendamus vela in patriam; solusque relictus Hic Troiam obsideat, magnoque fruatur honore: Vt si quem bello praestamus noverit usum, Qui nunc se longe meliorem affecit Achillem {{Versus|250}}Dedecore, et praemium pugnae mox abstulit illi. Sed nimium tardam Aeacides quia surgit in iram, Non meritas tanto exegit pro crimine poenas. Sic ait, in magnum fundens convicia regem, Thersites. Bonus extemplo consurgit Vlysses, {{Versus|255}}Atque illum torvo defigens lumine fatur: Thersita, absistas reges incessere dictis, Dulcisonas licet effundas e pectore voces. Nan te non alius ventosa per aequora Troiam Deterior petiit geminos comitatus Atridas. {{Versus|260}}Non igitur reges petulanti scindere lingua Te decet, et populo turpes suadere recursus. Qualis erit nobis reditus mox litora terrae Ad patriae, cuncti nempe ignoramus Achivi, Obiicis argolico pro quo nunc crimina regi, {{Versus|265}}Et morsu laceras quem Graecia cuncta veretur. Sed mea nunc imo sub pectore dicta reconde: Si te bacchantem atque iterum vesana furentem Vt nuper cernam, caput hoc cervice cruenta Ex humeris cedat nostris, nec deinde vocetur {{Versus|270}}Telemachi genitor fato iam functus Vlysses; Ni te comprendens, charas e corpore vestes Et laenam et tunicam eripiam et quae turpia celant Membra tibi, et flentem Danaum ad tentoria pellam, Verberaque incutiam lacerum scindentia corpus. {{Versus|275}}Sic fatus, sceptro assurgens percussit eburno Qua collum attingunt humeri: tunc ille reflexus Ingemit, et largis humectat fletibus ora, Exoriturque humeris nigranti sanguine livor Perfusus. Sed enim ingenti maerore resedit {{Versus|280}}Thersites, manibus lacrimantia lumina siccans. Tum quamquam Argivos iam maeror ceperat omnes, Ingentem effusi tollebant undique risum, Atque aliquis tali invasit sermone propinquum: Proh quantum Argivis Ithacus iam praestit usum! {{Versus|285}}Consulit Danais, pugnaeque incussit amorem. Verum hoc in primis gessit, nam fraena procaci Iniecit linguae, et mordacia verba repressit Thersitae; neque enim posthac fera crimina magnis Regibus obiiciet, conviciaque improba fundet. {{Versus|290}}Dixerat haec. Sed enim Troiae expugnator Vlysses Surgit sceptra tenens. Aderat tritonia Pallas Praeconis faciem induta, et silentia iussit, Vt cuncti exciperent Ithaci consulta superbi. Tunc ille incipiens facundo haec protulit ore: {{Versus|295}}Aspicis, Atrida, quae sit sententia Graium? Mortales inter cunctos te reddere certant Infamem; neque enim dissolvere pacta verentur Nec peragunt promissa tibi, ne litora terrae Invisant patriae, ruerint nisi moenia Troiae. {{Versus|300}}Vtque solent pueri infantes viduaeque puellae, Inter se repetunt questus, graiosque penates Exposcunt. Certe durum tolerare laborem Difficile est; multi thalamo discedere amatae Coniugis haud possunt, unoque relinquere mense: {{Versus|305}}Nos procul a patria iam nonum exegimus annum. Nec mirum longi taedet si forte laboris; Sed mansisse diu turpe est, vacuumque redire. Ferte, viri, et duros animo tolerate labores, Auguris ut nostri Calchantis fata, queamus {{Versus|310}}Scire, ratos ne habeant an vanos pectoris orsus: Namque tenent omnes portentum mente repostum, Qui non funestis liquerunt lumina fatis. Argolicis primum ut vestita est classibus Aulis Quae Priamo cladem et Troiae pestemque ferebant, {{Versus|315}}Nos circum latices gelidos, fumantibus aris, Aurigeris divum placantes numina tauris, Sub platano umbrifera, fons lucidus unde fluebat, Vidimus immanem tergoque rubente draconem Terribili Iovis ut lapsu penetrarat ab ara. {{Versus|320}}Quin platani in ramo foliorum tegmine septos Corripuit pullos: quos cum consumeret octo, Nona super rabido genitrix serpente volabat, Cui ferus immani laniavit viscera morsu. Hunc, ubi tam teneros volucres matremque peremit. {{Versus|325}}Qui luci ediderat, genitor Saturnius, idem Abdidit et duro formavit tegmine saxi. Nos autem timidi stantes mirabile monstrum Vidimus in mediis divum versarier aris. Tum Calchas haec est fidenti voce locutus: {{Versus|330}}Quid nam torpentes subito obstupuistis, Achivi? Haec nobis portenta deum dedit ipse creator Tarda et sera, ait, sed fama ac laude perenni. Nam quot aves tetro mactatas dente videtis, Tot nos ad Troiam belli exanclabimus annos; {{Versus|335}}Quae decimo cadet, et poena satiabit Achivos. Edidit haec Calchas; quae iam matura videtis. Quare agite, o Danai, sacrae prope moenia Troiae Sistamus, dum fatalem expugnabimus urbem. Dixerat haec. Magno Danai clamore fremebant, {{Versus|340}}Tollentes Ithaci sermonem ad sidera magni; Inque cavis ratibus vocis resonabat imago. Protinus haec Nestor sapienti est voce locutus: Proh di! Quam similes pueris e pectore voces Fudistis, quibus haud curae sunt munera Martis! {{Versus|345}}Quem finem pacta accipient, iurataque vobis Numina? Num flammis recident consulta virorum, Libatumque merum, commissaque dextera dextrae Omnibus? Heu vanis contendimus undique verbis. Et quamquam multos bellando exegimus annos, {{Versus|350}}Nescimus tanto finem invenisse labori. Atrida, semper tibi sit suprema potestas In Danaum populos, dum fortia proelia miscent. Hos sine dispereant paucos, qui vana seorsum Consilia invadunt (neque enim timidissima vota {{Versus|355}}Explebunt), donec patrias tendemus ad urbes, Atque exacta Iovis fuerint promissa supremi. Nam quando explicitis sulcabant aequora velis Argivi, et Priamo cladem Troiaeque ferebant, Lucenti medium disrupit fulgure caelum {{Versus|360}}Iupiter, et dextro concussit pectora signo. Nemo igitur patriae dulcissima litora terrae Flagitet, iliacis Veneris dum gaudia iungat Coniugibus, pulchramque Paris rapuisse lacaenam Iam doleat, fumentque argivis Pergama flammis. {{Versus|365}}Quod si quis, reditum cupiens, attingere classem Audeat et rapidis committere lintea ventis, Argivum ante oculos vitam exhalabit in auras. Tu vero, argolicae rector fidissime gentis, Consule nunc populo, atque aliorum dicta facesse; {{Versus|370}}Nec spernenda quidem fuerint quae pectore promam: In variasque tribus varias et cernere gentes Argolicos propera, queat ut sibi quaeque favere. Namque hoc si facies, dabitur tibi visere tandem Frigidus astiterit cui circum pectora pallor, {{Versus|375}}Et qui dardanio perfundet sanguine campos. Cognosces si fata deum tua coepta retardant, Argolicaeve manus bellique ignara iuventus. Dixerat. Haec contra placido rex edidit ore: Certe omnes superas facundo pectore, Nestor. {{Versus|380}}Alme Tonans, utinam, Pallas atque augur Apollo, Nunc mihi contingat bis quinque assistere tanta Praestantes virtute viros! Iam moenia Phoebi Diruta, iam Priami sublimia regna iacerent. Sed mea terribili perfudit corda dolore {{Versus|385}}Iupiter, impellens rapidis incessere dictis Aeaciden caramque illi extorquere puellam; Nam si cunctorum vires in bella coirent. Iamdudum inachiae popularent Pergama flammae. Sed nunc ite, viri, dapibusque accumbite laetis; {{Versus|390}}Promite mox clypeos, et cote incendite ferrum, Cornipedesque epulis largis satiate fugaces, Fortia tum celeres aptate in proelia currus. Nam dum se occiduo perfuderit aequore Titan, Dum tenebrae insurgent, nos tristia bella geremus; {{Versus|395}}Manabit cunctis ardenti pectore sudor, Omnibus hasta dabit magnum concussa laborem, In media lassi fundabunt caede iugales. Quod si aliquem aspiciam crudeli absistere pugna Sponte sua ad naves residentem, non satis illi {{Versus|400}}Mox erit effugisse canes avidasque volucres. Talibus Atrides. Cuncti simul ore fremebant Argolici assensu magno; velut aequoris undas Turbine quum rauco incumbens diverberat auster, Et scopulo infligit qui ventos usque sonantes {{Versus|405}}Qui pelagi fluctus et nigros excipit imbres. Dispersi ad naves tendunt: iam castra sereno Igne micant; epulis accumbit graia iuventus. Et varios orat divos, ut vulnera belli Effugere et mortem liceat vitare cruentam. {{Versus|410}}Ipse Iovi taurum mactat pelopeius heros, Qui nullum eximius lustro coniunxerat annum. Magnanimos vocat inde senes, et splendida Graium Corpora: iam Nestor primus, iam proximus illi Idomeneus adest, Aiax succedit uterque, {{Versus|415}}Tydidesque ferox armis, et divus Vlisses; Tum minor extemplo bello subit acer Atrides, Vidit ut ingentes fratrem versare labores. Continuoque molam tollunt, stant sacraque cirucum, Effuditque preces imo de pectore Atrides: {{Versus|420}}Iupiter omnipotens, magnum qui volvis olympum, Non prius hesperium declinet Phoebus in aequor, Quam manibus Danaum Priami fulgentia tecta Procumbant, nostraeque exurant ostia flammae. Et meus hectoreo iam sanguine ferveat ensis, {{Versus|425}}Quem circum pereat sociorum maxima turba Et terram praeceps moribundo vertice pulset. Talibus oranti surdas obstruxerat aures Iupiter, et Danais tristissima fata parabat. At postquam sparsere molam superosque rogarunt, {{Versus|430}}Conversum iugulant taurum: mox viscera nudant, Crura in frusta secant laeto nidore tegentes, Tergaque cruda super ponunt atque ignibus urunt: Exta alii retinent, veribusque trementia figunt; Crura vorant flammae, Danai lustralibus extis {{Versus|435}}Vescuntur, reliquum caedunt et cuspide figunt: Subiiciunt alii prunas, dehinc tosta reducunt: Et tandem accumbunt epulis mensaque fruuntur. Postquam exempta fames et amor compressus edendi, Talia dicta dedit sapienti pectore Nestor: {{Versus|440}}Rex hominum Atrida, iam finem imponere verbis Tempus adest; rumpenda mora, invadendaque pugna. Ergo age, continuo populum ad tentoria cogant Praecones, celeri cursu nos castra petamus, Aeratasque acies Graium educamus in arma. {{Versus|445}}Dixerat. Extemplo surgens parebat Atrides. Tum iussi incipiunt sonitu succendere dulci Praecones populum, Danaosque in proelia cogunt. Magnanimum Atriden cingebant undique reges, Argivasque acies in fortia bella parabant. {{Versus|450}}At vero in mediis quassabat glauca Minerva Terrificam expertem leti immunemque senectae Aegida, quam circum fulvo spectabilis auro Tortilibus spiris pendebat fimbria centum, Quaeque boves pretio referebat singula centum: {{Versus|455}}Hac illa irradians acies lustrabat Achivum, Omnibus incutiens duri Mavortis amorem. Inde animum fessis validasque in proelia vires Subiicit, et subito pugnas miscere cruentas Dulce putant, avido stat cunctis pectore bellum. {{Versus|460}}Vtque olim aerei sublimi in vertice montis Cum virides ardent silvae, procul inde micantes Apparent flammae radiosque ad sidera tollunt; Sic Danai splendent armis coelumque serenant. Vtque gruum gentes celerum, seu plurimus anser. {{Versus|465}}Carmine seu placido qui mulcent flumina cycni, Asia cum laeti pennis circum arva volantes Dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri, Nunc huc nunc illuc placido clamore feruntur; Sic horum innumerum vulgus tentoria linquens {{Versus|470}}Castra petit, phrygii complentur prata Scamandri. Extemplo resonat pedibus conterrita tellus Cornipedum; steterant campis iamque agmina Graium Millia, quot foliis quot floribus incipit annus. Ac veluti innumerae pleno cum lactis ovili {{Versus|475}}Muscarum gentes incumbunt vere sereno, Et volitant mulctras ingenti murmure circum; Tot Danaum stabant acies campumque tenebant, Ardentes animis pugnas miscere cruentas. Vtque solent capras facili secernere virga {{Versus|480}}Pastores, cum se laeta inter pabula miscent, Sic illos vario distinguunt agmine reges Atque in bella cient; quos inter stabat Atrides Os oculosque Iovi similis, fulgentia Marti Arma, neque insigni Neptuno pectore dispar. {{Versus|485}}Ceu quondam praestans armenti gloria taurus Conspicitur, toto cui surgunt cornua gyro, Sic illa Atridae Saturnius ipse decorem Luce dedit, Danaos ut forma vinceret omnes. Nunc mihi, olympiades Musae, aspirate canenti: {{Versus|490}}Estis namque Deae, vos omnia mente tenetis; Ad nos vix tenuis famae perlabitur aura, Nec danaum scimus sublimia nomina regum. Verum ego nec numero memorem nec nomine cunctos, Non si forte decem linguae et totidem ora sonarent, {{Versus|495}}Si vox indomita atque animos mihi ferreus esset, Ni vos, caelicolae, proles Iovis inclyta, Musae, Pandatis, quicumque gradus ad Pergama vertit. Iamque duces referam et rapidis data lintea ventis. Ibat in arma ferox boeotis primus ab oris {{Versus|500}}Peneleus, comes acer erat tum Leitus illi, Archesilausque et Prothoenor mox Cloniusque; Quique Hyriem populus constratamque Aulida saxis, Qui Schoenum et Scolon tenuit, magnamque Eteonam, Thespiam, et Gream, Mycalessumque feracem; {{Versus|505}}Hesium quicumque habuit, quique Harma et Erythras, Quique Eleona almam, quique Hylen, et Peteona, Ocaleamque, et Medeona insignem moenibus urbem, Copas, Eutresimque, et Thisbes grata columbis Tecta; Coronea, atque ingentia prata Haliarti, {{Versus|510}}Quos misit; qui Glissantam, fortemque Plataeam, Thebanaeque urbis qui moenia celsa reliquit; Quos dedit Onchestus Neptuni splendida luco; Vitiferam quicumque Arnem, quicumque Mideam, Qui Nisam coluit sacram, atque Anthedona summam: {{Versus|515}}Quinquaginta omnes solverunt litore naves, Singula bis denos iuvenes centumque ferebat. Inde sequebatur quos Orchomenus minyeus Aspledonque dedit pulchro insudare labori: Illos Ascalaphus et Ialmenus inclyta Martis {{Versus|520}}Ducebat soboles, quos virgo in luminis oras Edidit Astyoche egregio de sanguine nata Actoris azidae; celsi prope culmina tecti, Mixta Deo mulier geminam dedit aurea prolem: Hi triginta altum sulcabant puppibus aequor. {{Versus|525}}Phocenses duxit Schediusque et Epistropuhus ingens, Naubolidae Iphiti magno de semine creti; Qui Cyparissam urbem, duram quicumque colebat Pythona, et Crissam, qui Daulida, vel Panopea, Quique Anemoream, quicumque Hyampolin altam, {{Versus|530}}Qui ripas Cephisse tuas, pulchramque Lilaeam: Et bis vicenis scindebant aequora proris. Hi prope Boeotos a laeva, pectora duro Cingebant ferro viresque in bella parabant. Tum Locros Aiax in martem duxit oileus, {{Versus|535}}Non tamen assurgens quantus telamonius Aiax, Sed minor: huic lini deductus stamine thorax Munibat pectus, sed erat metuendus in hasta Hellenas inter proceres atque inter Achivos: Qui Cinon coluere, Opoentaque, Calliarumque, {{Versus|540}}Qui Bessam et Scarphen tenuit placidasque Augeas, Tarphenque et Thronium gelidi laticesque Boagri: Hic bis vicenas oneravit milite pinus Locrorum, Euboeae quos miserat obvia tellus. Euboici magno linquebant turbine Abantes {{Versus|545}}Chalcidaque, Eretriamque, et vitiferam Histiaeam, Cerinthonque mari vicinam, vertice montis Surgentem Dionque, Styramque, altamque Caryston: In freta quos duxit bello praestans Elephenor Chalcodontiades, magnorum ductor Abantum: {{Versus|550}}Illum cingebant cristata casside fulcti, Ardentesque animis duro contendere Marte, Et cupidi armatos ferro prosternere Troas: Hic bis vicenas implevit remige puppes. Inde sequebatur quicumque habitabat Athenas {{Versus|555}}Fortis Erechthei populum, quem maxima Pallas Nutrivit quondam et vitalis terra creavit Inque suo posuit iuvenem Tritonia templo. Hic ubi Cecropidae divam redeuntibus annis Agnorum caede et taurino sanguine placant: {{Versus|560}}Filius hos Petei clara de stirpe Menestheus Egit in arma ferox, quo non praestantior alter Belligeros ornabat equos aciesque virorum; Cui tamen annoso certabat pectore Nestor: Isque rates decies quinas in bella trahebat. {{Versus|565}}Quem prope, bis senis trabibus salaminius Aiax Diffidens pontum tortas urtgebat in undas. Tum quoscumque Argos dederat, Tirynthia quisque Moenia deseruit miles; quos miserat ingens Asine, Hermionesque sinus, praeclaraque Troezen; {{Versus|570}}Tum quos Eione, laetusque Epidaurus Iaccho Fundebat; quique Aeginam et Maseta reliquit; Hos bello instuxit dextra clarus Diomedes, Et Sthenelus bello insignis capaneia proles, Euryalusque ferox divis caelestibus aequus {{Versus|575}}Quem talaonides Mecisteus edidit ingens: Verum omnes duxit Tydei pulcherrima proles, Octoginta levi committens carbasa vento. Quique myceneae linquebant moenia terrae. Et quos in martem ditissima tecta Corinthi {{Versus|580}}Misere, et cela turritae mole Cleonae; Quisquis et Orneas Araethyreamque colebat, Et Sicyona olim imperio quam pressit Adrastus; Quos Hyperesce Gonoessaque miserat alta; Pellenem quicumque viri, quique Aegion urbem, {{Versus|585}}Aegialumque omnem, atque Helices lata arva tenebant; Hos ratibus centum protraxit in arma Agamemnon, Cingebatque ducem bello spectata iuventus: Ipse autem rutilo munitos pectora ferro Fulgebat Danaos inter fortissimus heros, {{Versus|590}}Belligeras flammans ruitura in Pergama turmas. Deseruit validam post haec Lacedaemona miles, Pharimque, et Spartam, Messen gratamque columbis; Bryseis cessit populis, laetisque Augeis; Litoreumque Helos et duras linquebat Amyclas; {{Versus|595}}Tum venit quoscumque Laa et quos Oetylus egit: Hos Menelaus ovans in martem duxit atrides, Et bis trecenis praetexit aequora proris, Incendens validas troiana in tecta cohortes; Dedecus ipse Helenes forti depellere dextra {{Versus|600}}Ardebat, moestosque armis abolere dolores. Mox ibant quoscumque Pylosque Arenaque misit; Qui Thyron Alpheo vicinum, et montibus Aepy Ingestum, quisquis Cyparisseenta colebat; Quos Helos et Pteleon, quos fertilis Amphigenia {{Versus|605}}In martem fudit, quos Dorion (hic ubi Musis Obvius, Oechaliam atque Euryti tecta relinquens, Threicius Thamyras spoliatus carmine cessit; Namque Iovis prolem stulta dum voce lacessit Demens, et cantu vocat in certamina divas, {{Versus|610}}Arte miser dulci caruit, citharaeque sonantes Tendere suffosso est oblitus lumine chordas): Hos agitans populos solerti pectore Nestor Cum ter tricenis ratibus surgebat in aequor. Tum ruit Arcadiam et Cyllenem vomere curvo {{Versus|615}}Qui domuit celsam, tumuli qua culmina surgunt Aepytii ingentes bello qui nutrit alumnos; Linquebant alii Phenon; pecorosa vacabat Orchomenus, Rhipe, et Stratie, ventosaque Enispe; Mantinee validos misit Tegeeque colonos; {{Versus|620}}Multos Parrhasia et Stympheleus in arma parabant: Hos satus Ancaeo duxit praestans Agapenor, Et ter vicenis pulsavit coerula proris, Arcadiaeque egit populos ad bella paratos. His dedit Atrides puppes, ut scindere possent {{Versus|625}}Terga maris; neque enim undarum commercia norunt. Tum qui Buprasion quique Elidos arva tenebant, Myrsimus et quantum Hyrmine et Alesion ingens Oleniusque lapis spatioso limite cingit; Quatuor hos egere duces: et quisque sonantem {{Versus|630}}Bis quinis trabibus subigebat Nerea princeps, Exhortans avidos casura in Pergama Epeos: Namque hos Amphimachus Cteati fortissima proles, Illos actoridae Euryti Thalpius ingens Armabat soboles, amaryncidesque Diores, {{Versus|635}}Inde Polyxinus surgebat Agasthene cretus Qui placido Augeas sceptro regnisque premebat. Tum qui Dulichium, et sacras habitabat Echinas, Quae ponto elatae respondent Elidos arvis; Hosque Meges duxit, fuerant cui proelia cordi, {{Versus|640}}Quem genuit Phileus: is quondam, percitus ira, Dulichium petiit, genitoris tecta relinquens: Hic quadragenis subigebat navibus aequor. Inde Cephallenas bonus incendebat Vlysses; Quos Ithace misit, quos et frondosa tenebat {{Versus|645}}Neritos; incoluit quicumque Aegilipa duram, Quique Zacynthum altam; quos et Crocylea, Samosque, Et quos Epirus dabat, et contraria tellus: Hos bello adiunxit solerti pectore Vlysses, Bis senis vacuo luctans in marmore proris. {{Versus|650}}Aetolos dedit inde Thoas Andraemone cretus; Qui Pleurona habuit, quique Olenon, atque Pylenen, Chalcidaque, Anchialonque, et saxosam Calydona; Magnanimus vita quoniam decesserat Oeneus Cum sobole ingenti, Meleager et ipse iacebat: {{Versus|655}}Huic igitur populus rerum concessit habenas, Qui sexaginta complevit milite pinus. Idomeneus acer Cretas in bella ciebat; Quos Cnossos dedit, et Gortynae moenia celsae, Miletos, Lictosque ingens, atque arva Lycasti; {{Versus|660}}Qui Phaeston Rhytionque habuit; tandemque ruebat Centena insignis Crete quos protulit urbe: Idomeneus ovans forti metuendus in hasta, Merionesque egit magno par robore Marti; Atque octogenas rapuere in bella carinas. {{Versus|665}}Tlepolemus rapidis torquebat Nerea tonsis, Commisitque novem Rhodiorum carbasa ponto; Exhausitque urbes quas sustinet insula ternas, Lindon Ielisonque argillosamque Camirum; Sed rutila ante alios rex ipse micabat in hasta, {{Versus|670}}Quem forti Alcidae pulchra edidit Astyochea. Illam Ephyrae quondam placidis extorsit ab oris Postquam expugnavit validas Tirynthius urbes. Sed iam Tlepolemi surgens adoleverat aetas, Confectum senio iuvenis cum forte Lycimnum {{Versus|675}}Maternum prostravit avum; navesque paravit Continuo, et populum ingentem per coerula traxit, Namque alios timuit natos durique nepotes Herculis: at postquam innumeros superare labores Contigit, ad rhodiae pervenit littora terrae; {{Versus|680}}Et subito ternas opulentis moenibus urbes. Implerunt, coluitque pater Saturnius illos, Ante omnes augens populos, opibusque beavit. Nireus ex Syma dedit hinc tria carbasa ventis, Nireus Aglaiae et Charopi pulcherrima proles, {{Versus|685}}Nireus quo Danaos inter formosior alter Non fuit, excepto pelidae corpore Achillis; Sed rarum imbellis populum raptabat in arma. Tum qui Nisyrum incoluit, Crapathumque, Thasumque, Eurypylique urbem Choon, madidasque Calydnas, {{Versus|690}}His animum incendit Phidippus et Antiphus acer; Thessalus hos genuit pulchro satus Hectore ductor: Hi triginta altum fundebant vela per aequor. Hinc radiabat ovans, Argos quicumque pelasgum, Quique Alon, atque Alopem, et celsam Trachina colebat, {{Versus|695}}Quos Phthia et nitidis dedit Hellas culta puellis; Myrmidonum Hellenumque acies et achiva iuventus Haec erat: hic magno populus comes ibat Achilli; Is decies quinis ratibus praetexerat undas. Sed nunc armatas non ducit in arma cohortes {{Versus|700}}Inclytus Aeacides; magna namque aestuat ira, Et dolet absentis fervore Briseidos ardens: Quam rapuit postquam Lyrnessia moenia belo Et Thebam prostravit humi, fortemque Mycetem Atque illi comitem transfixit Epistrophon hasta, {{Versus|705}}Lepidae Eveni claro de sanguine natos. Sed cito magnanimos Danaum consurget in hostes. Tum quos armabat Phylace, quos florea misit Pyrrhasus, atque ovium quos mater fertilis Iton, Et qui gramineam Pteleum atque Antrona colebat, {{Versus|710}}Bellicus hos rapuit dux Protesilaus in arma, Vitales carpens auras; sed morte iacebat Tum niger obscura, miseramque reliquerat altos Vxorem questus rumpentem atque unguibus ora Foedantem indignis, imperfectosque penates: {{Versus|715}}Namque illum, ante omnes danaos, fortissimus Hector Saltantem navi ferro transfixit acuto. Non tamen hae valido carebant principe turmae. Namque ferox illas agitabat in arma Podarces Phylacidae Iphicli soboles clarissima bello, {{Versus|720}}Et frater magni fuerat qui Protesilai Surgentique aetate minor: sed fortior ingens Protesilaus erat; tamen hoc se rege tuentur Aemoniae turbae, nec iam ductoris egebant. Is quadraginta diffudit vela per aequor. {{Versus|725}}Mox aderat quicumque Pheras, Boebeida circum, Qui Boebem, et Glaphyras, pulchramque habitabat Iolcon: Hos undena levi committens lintea vento Admeti Eumelus soboles in proelia traxit; Filia quem Peliae, nitido celeberrima vultu, {{Versus|730}}Edidit Alcestis dias in luminis oras. Tum quos Thaumaciae, quos et Methona ciebat, Quos Meliboea dedit, quosque aspera misit Olizon; His doctus celeres arcu intendisse sagittas Castra Philoctetes suasit, qui navibus undas {{Versus|735}}Versabat septem, iuvenes at singula habebat Quinquaginta gravi miscentes bella pharetra. Illum autem duros tolerantem corde dolores Nunc bona Lemnos habet: gelidi nam vulnere laesum Serpentis iuvenem populus dimisit Achivum: {{Versus|740}}Sed cito magnanimum revocabunt agmina regem. Non tamen hae valido carebant principe turmae, Namque Medon nothus insigni generatus Oileo Aptabat Marti, peperit quem candida Rhene. Quos dedit hinc Tricce, quosque aspera misit Ithome, {{Versus|745}}Venit et Eurythi Oechaliam quicumque reliquit: Hos medici armarunt Podalirius atque Machaon, Quos genuit Phoebo nymphaque Coronide natus. Tum subiere viri quos fons Hyperea tenebat, Et quos Orchomenus, Titani quos culmina celsi, {{Versus|750}}Qui rura Asterii valido suspendit aratro: Hos bonus Eurypylus, praeclaro Evenore cretus, Cum bis vicenis trabibus raptavit in arma. Mox qui Gyrtonem, Argissamque, Orthemque colebat, Quique reliquerunt Elonam et Olossona canam, {{Versus|755}}His animum incendit bellum cupiens Polyoetes, Pirithoi soboles quem Iupiter ipse creavit: Verum hunc Pirithoo pulchra edidit Hppodamia, Tempore quo rapidos devicit marte bimembres Et penes Aethycios pyliis detrusit ab arvis. {{Versus|760}}Illi autem socius fortis Geleonteus ibat, Caenidae magni proles divina Coroni. Hi quadraginta versarunt navibus undas. Et bis undenas duxit per coerula puppes Ex Cypho Guneus, Enienes atque Peraebos {{Versus|765}}In martem exagitans, qui Dodonamque colebant, Et quorum Imertus lambit titaresius arva; Qui nitidas mittit Peneo argenteus undas Nec se confundit fluvio, sed vertice summo Innatat, et liquidum currens imitatur olivum; {{Versus|770}}Nam caput a stygiae protraxit fonte paludis. Magnetas duxit Prothous Tenthredone cretus, Peneum quicumque bibit, qui Pelion altis Frondibus umbrosum duro versabat aratro: Et quadragenis sulcavit coerula proris. {{Versus|775}}Hi Danaum reges Troiam petiere ducesque. Sed virtute prior qui fulsit, Musa, referre Incipe tu nobis et equos memorare fugaces. Cornipedes inter longe venere supremae Quas pheretiades Eumelus agebat in arma, {{Versus|780}}Alitibus curso similes, paribusque tegentes Ardua colla iubis aequali aetate decoras, Et plano insignes tergo; quas flavus Apollo Pieriis olim pastor nutrivit in arvis; Ambas femino sexu atque in bella paratas. {{Versus|785}}Sed Danaum longe primus telamonius Aiax Emicuit, rapida Aeacides dum fluctuat ira. Ille etenim cunctos valido superabat Achivos Robore, et insignes rapiebat in arma iugales: Sed nunc, Atridae iratus, tentoria circum {{Versus|790}}Stat ferus. Vndisono populus se litore duris Exercet iaculis, et condit in aethera discos, Spiculaque intorquet prope currus; inde volucres Cornipedes loton carpunt apiumque palustre, Et cohibent celeres tentoria magna quadrigas: {{Versus|795}}Illi in bella ducem cupiunt, perque agmina Graium Nunc huc nunc illuc tendunt, nec proelia miscent. Ast alii properant, veluti si terra micanti Igne ruat, pulsuque pedum sonat incita tellus. Vt cum terribili ferit altus fulmine celsam {{Versus|800}}Iupiter Inarimem, quae lecto est clara Typhoei, Sic pedibus Danaum tellus concussa sonabat; Et rapido campi secuerunt aequora passu. Tum volucrem coelo misit Saturnius Irim Iliacum ad populum, moestissima dicta ferentem. {{Versus|805}}Illi autem cuncti Priami intra limina regis Constiterant, atque in medium consulta ferebant. Hic Iris placido sermonem protulit ore; Effinxitque sonum priamei diva Politae, Qui stabat pedibus fidens speculator in alto {{Versus|810}}Tunc Aesyetae tumulo, dum castra reliquant Argolici aeratasque acies in Pergama cogant. Huius habens vocem, roseo sic ore locuta est: Vsque tibi, senior, verborum est copia menti Vt cum pace vires; sed nunc ingentia surgunt {{Versus|815}}Bella tibi: certe rapidi certamina Martis Multa ego iam petii, nec tanti visere turmas Contigerat populi; longo namque ordine campis, Arboreas frondes numerumque imitantur arenae. Iamque petent bello surgentia moenia Troiae. {{Versus|820}}Tu vero ante alios, Hector, mea perfice dicta. Adsunt auxilia excelsis in moenibus urbis Plurima, sed cunctis diversa est lingua maniplis: Quisque suos igitur populos convertat in arma, Et reges aptent socias in bella cohortes. {{Versus|825}}Dixerat. Ille deae surgens tum iussa facessit; Concilium solvit, populumque impellit ad arma. Panduntur portae; ruit inflammata iuventus Effera Teucrorum, magno surgente tumultu. Est in conspectu, qua latum maxima Troia {{Versus|830}}Explicuit campum, celsas porrecta sub auras Alta columna caput; Batieam nomine dicunt Mortales, superi velocis busta Myrinae: Hic sese auxilia et pubes troiana diremit. Teucrorumque acies, cristata casside tectus, {{Versus|835}}Priamides Hector duxit: radiantia cunctis Tegmina cingebant humeros hastaeque micabant. Verum Dardanios Anchisae maxima proles Aeneas acuit bello, quem candida luci Edidit alma Venus nemorosae in vallibus Idae: {{Versus|840}}Atque aderant illi comites Antenore nati Archilochusque Acamasque, ardentis fulmina belli. Inde subibat ovans laetam quicumque Zeleam Incoluit populus celsae in radicibus Idae, Aesepique bibit latices: hos traxit in arma {{Versus|845}}Egregia fulgens virtute, Lycaone cretus, Pandarus; huic arcum donavit Cynthius ipse. Quique Adresteam populumque colebat Apaesi, Quos Pityea dedit, Tereaeque ardua celsae Culmina, duxerunt Adrastus et Amphius illos; {{Versus|850}}Lineus huic thorax armatum pectus obibat: Atque utrumque Merops genuit percosius, alto Maximus augurio, nec prolem in bella sinebat Tendere; sed nati genitoris cedere dictis Contempsere sui, miserandaque fata petebant. {{Versus|855}}Tum quos Percote effudit, quos moenia Practi, Sestos, Abydeique sinus, quos misit Arisbe; Hos duro hyrtacides bello dedit Asius ingens, Asius hyrtacides, cuius nutrivit Arisbe Cornipedes validos ad flumina Selleentis. {{Versus|860}}Egit et Hippothous fortes in bella Pelasgos, Quos habuit Larissa ferax; hos Marte Pylaeus Hippothousque valens in proelia dura coegit, Teutamides claro genuit quos sanguine Lethus. Threicios Acamas et Pirous egit in hostes, {{Versus|865}}Quos hellespontus rapida compescuit unda. Hinc Ciconum populos Euphemus in arma ciebat, Quem ceades tulerat vitae Troezenus in oras. Inde pharetratos Pyraechmes Paeonas egit, Quos dederat nitidis amydonius Axius undis, {{Versus|870}}Axius egregio perfundens flumine terram. Paphlagonum ductor ruit inde Pylaemenes ingens Ex Enetis, genus est mulis silvestribus unde; Adiunxitque acies quas Sesamus, atque Cythorus, Et quas Parthenius misit liquidissimus amnis, {{Versus|875}}Quas Cromna Aegialusque habuit, celsique Erithini. Quem prope, Alizonum populos in bella ciebant, Ex Alybes tectis, Odiusque et Epistrophus acer, Cuius inest foetis argenti copia terris. Protinus inde Chromis Mysos ducebat aruspex; {{Versus|880}}At non thessalicae medicari cuspidis ictum Augurio valuit, namque illum stravit Achilles Cum flavium rubro maculavit sanguine Troum. Sed Phrygas Ascanius Phorcysque in proelia traxit, Tunc ex Ascania cupidos incendere martem. {{Versus|885}}Antiphus et Mesthles mox inde, Pylaemene creti, Quos peperit Gygaea palus, praeclara movebant Agmina Maeonios Tmoli sub culmine natos. Tum Cares duxit validus certamine Nastes; Qui Miletum habuit, Phthiri qui culmina celsi, {{Versus|890}}Quos Mycalae caput et Maeandri miserat unda; Illos Amphimachusque, Nomionis inclyta proles, Qui fulgens auro lascivae more puellae Castra adiit demens, neque enim propellere mortem Aurati potuere sinus, cum magnus Achilles {{Versus|895}}In fluvio stravit pugnantem atque abstulit aurum. Sarpedon rapuit Lycios et Glaucus in arma, Tum procul a Lycia et velocis gurgite Xanthi. </poem> ==Liber III.== ===Ad Laurentium Medicem elegia=== <poem> Tu quoque praelustres Medicum subiture penates &nbsp; &nbsp; &nbsp; Compita qua latas explicuere vias, I, liber, ausoniae mondum vetus incola terrae; &nbsp; &nbsp; &nbsp; I, pete sublato tecta superba gradu. {{Versus|5}}Illic invenies qui lydi signa leonis &nbsp; &nbsp; &nbsp; Qui sancta etruscas pace tuetur opes: Illum tu celso praesignem vertice nosces; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Ne dubita, certas porriget ille notas. Et sive argutis sociantem carmina nervis {{Versus|10}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; Offendes, clario carmina digna deo; Sive fluentini turba stipante senatus &nbsp; &nbsp; &nbsp; Versantem patriae pondera magna suae; Siste, liber, moneo, procul inde, et comprime gressum, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Comprime fraenatos ore tacente modos. {{Versus|15}}Inde ubi te capitis nutu dextraque vocarit, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Haec illi nostro nomine dicta refer: Maxime Laurenti, syllanae gloria gentis, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Laurenti, medicae nobilitatis honos, Ille tuus vates qui me per turbida duxit {{Versus|20}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; Aequora, qui longum carpere iussit iter; Quo duce, romuleas nuper delatus in oras, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Effugi argolicos per freta longa lares; Quique meum semper memori solet ore referre &nbsp; &nbsp; &nbsp; Te placida fratrem substinuisse manu; {{Versus|25}}Ille tuas, inquam, vates me mittit in aedes &nbsp; &nbsp; &nbsp; Qui referam grandi tristia bella pede. Et rogat excipias blando mitissime vultu, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Vt liceat pleno fundere vela sinu. Quod si maeonia non iunxit carmina plectro, {{Versus|30}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; Nec potuit tanta bella sonare tuba, Quid mirum? Saevi dudum fera munera Martis &nbsp; &nbsp; &nbsp; Aggreditur, tenui non adeunda pede. Ante cupidineas plectro leviore sagittas, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Ante pharetrati luserat arma dei: {{Versus|35}}Nunc opus est graviore lyra, dum nostra referre &nbsp; &nbsp; &nbsp; Bella cupit latiis emodulanda sonis. Si tamen ipse regas puppim, si carmina vatis &nbsp; &nbsp; &nbsp; Detineant aures qualiacumque tuas, Contrahet angusto validas in pectore vires, {{Versus|40}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; Et pede non humili dardana bella canet. Inde ubi Maeonium latiis invexerit oris, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Excipiet fortes area maior equos, Attonitoque tuas cantabit pectine laudes; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Materiam sacri carminis ipse dabis. {{Versus|45}}Tum, Volaterra, suis iterum vexabere chartis, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Nequicquam celsis edita culminibus: Pergama, Tantalidae bello superata bilustri, &nbsp; &nbsp; &nbsp; Aeternum Danais iam peperere decus; Sed tibi, vix unum cum Delia iunxerat orbem, {{Versus|50}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; Perfidiae ponas nunc Volaterra dedit. Interea, magni divinum carmen Homeri &nbsp; &nbsp; &nbsp; Dum referet, timidae dirige vela ratis; Annue victuris conanti intexere chartis &nbsp; &nbsp; &nbsp; Proelia maeonia concelebrata lyra. {{Versus|55}}Sed iam longa mora est: dextro, liber, omine curre; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Exciderintque tibi ne mea iussa cave. Namque ego, siquid habent vatum praesagia veri &nbsp; &nbsp; &nbsp; Quos avium cantus et vaga penna monet, Auguror excipiet blando Laurentius ore. {{Versus|60}}&nbsp; &nbsp; &nbsp; O faveat nostro Cynthius augurio! </poem> ===[Liber III.]=== <poem> At postquam adeversas acies fulgentibus armis Ornavere duces, sonitu et clangore feruntur Dardanidae. Qualis nigro sonat aere quondam, Cum rapidos imbres gelidae cum frigora brumae {{Versus|5}}Clangentes fugere grues, ad terga volantes Oceani, letumque viris caedemque ferentes Pygmaeis, quos mane novo in fera proelia poscunt. At Danai, ardentes socias defendere vires, Martis anhelabant furias, tacitique ruebant. {{Versus|10}}Ac veluti cogente noto quum vertice montis Assurgit caligo, ovium non aequa magistris Nocte tamen furi melior, deprendere tantum Quisque potest oculis quantum transmittere saxo; Sic Danaum pedibus sinuosa volumina nigri {{Versus|15}}Pulveris insurgunt subito, campumque secabant. Obvia sed postquam rapido vestigia gressu Contulerant, primus se se effundebat in hostem Pulcher Alexander; celeris qui tegmina pardi Induerat latis humeris, arcumque sonantem {{Versus|20}}Fulmineumque ensem atque aeratae cuspidis hastas Concutiens geminas, proceres in bella ciebat Argolicos secum duro concurrere marte. Quem postquam minor, in duri certamina Martis Ante acies longe gradientem, agnovit Atrides, {{Versus|25}}Vt validus magno gaudet leo corpore praestans, Quem stimulat ieiuna fames, si forte fugacem Conspexit capream aut surgentem in cornua cervum; Quod si illum rabidique canes viridisque iuventus Insequitur prosperans, captos vorat ore cruento; {{Versus|30}}Sic ille aspiciens hostem, mox pectore toto Gaudia concepit, currumque repente relinquens Desiliit, meritas ardens exposcere poenas. Hunc ubi pugnantes inter bellare priores Novit Alexander, gelida formidine mentem {{Versus|35}}Concussus, letum effugit sociosque petivit. Sic ubi quis cernit nemoroso in monte draconem. Avertit gressum, tremulos pavor occupat artus Attoniti, pallorque genis exsanguibus errat; Sic se se ad populum cursu trepidante recepit {{Versus|40}}Continuo Paris, et magnum vitavit Atridem. Quem subito rapidis incessit vocibus Hector: Insignis forma, Paridis cognomine falso, Proditor, insano mulierum turpis amore, Lurida sensisses utinam tu fata priusquam {{Versus|45}}Vidisses charam sobolem dulcesque hymenoeos! Hoc vellem; cunctosque magis, miserande, iuvaret. Quam sic ante oculos aliorum cedere pugna. Ergo nunc merito populus ridebit Achivum, Insignem ante putans bello; quod splendidus ornat {{Versus|50}}Te decor, at nullo pugnandi robore fulges. An talis valido stipatus milite classem Solvisti ex Apia, quum dulci coniuge fortem Privasti regem, crudelia damna parenti Molitus patriaeque tuae, sed gaudia saevis {{Versus|55}}Hostibus atque ipsi, infelix, tibi dedecus ingens? An forti conferre manum vitabis Atridae, Illum ausus quondam grata viduare puella? Non tibi succurrent citharae, Venerisque beatae Munera, non forma aut crines, cum perlitus atro {{Versus|60}}Pulvere succumbes. Nimium sed dardana pubes Formidat; quae te lapidum non tegmine duro Iam dudum operuit meritoque affecit honore. Dixerat haec. Placidoque Paris sic excipit ore: Debita quod nobis. Hector, convicia fundis, {{Versus|65}}Cor viget usque tibi, ferratae more securis Quae validum findit robur, doctaque sonantem Fabricat arte ratem, iuvenem quoque viribus auget Gestantem; sic indomito tu pectore fulges. Non tamen obiicias Veneris sacra munera nobis {{Versus|70}}Purpureae: nulli magnorum spernere fas est Inclyta dona deum: neque enim caelestia quisquam Sponte capit, verum haec superis mittentibus adstant. Quod si tantus amor duro me opponere bello, Nunc alii sedeant Teucri fortesque Pelasgi; {{Versus|75}}At mecum ferro certet Menelaus, et arma Expediat: mox qui bello superabit, opesque Accipiat pulchramque Helenen. Vos iungite foedus, Vos pacem firmate animis: tum Pergama Teucros Detineant; Graium populus velocibus aptum {{Versus|80}}Argos equis repetat, terramque invisat achivam. Haec ubi dicta dedit, gaudens fortissimus Hector Extemplo se se Teucris pugnantibus infert: Et mediam rapiens hastam, fulgentia sistit Agmina. Sed Danai nervo exturbante sagittas {{Versus|85}}Torquebant, durisque urgebant Hectora saxis; Verum ingens toto clamavit pectore Atrides: State, viri, nec tela manu diffundite, Grai, Vt quaecumque sedent animo iam proferat Hector. Dixerat. Absistunt, tacitique silentia servant {{Versus|90}}Argolici. Bonus extemplo sic incipit Hector: Accipite, o Danai, fortesque in bella Pelasgi, Consilium Paridis qui solus proelia movit. Dardanias iubet ipse acies atque agmina Graium Detraehere arma humeris duroque absistere marte; {{Versus|95}}Et secum ferro certet Menelaus, et arma Expediat: tum qui bello superabit, opesque Accipiat pulchramque Helenen. Mox aurea cunctos Pax habeat, socient dextras et foedera iungant. Talia Priamides; tenuere silentia cuncti. {{Versus|100}}Quem sic arguto Menelaus suscipit ore: Me quoque nunc audite, viri; nam pectora torquet Nostra dolor, cupio populum iam marte cruento Amovisse omnem: vos, mille pericula passi Me propter Paridemque simul, finite labores; {{Versus|105}}At nostrum pereat quem mors et tristia belli Fata manent, alii sedeant pugnamque relinquant. Nunc agnum Phoebo niveum, sed velleris atri Ferte agnam Terrae; ast alium nos inde feremus Caelicolum regi. Veniat qui foedera iungat {{Versus|110}}Mox Priamus; neque enim infidis iam credere natis Est animus, neu quis pacemque et foedera rumpat. Vsque leves pendent iuvenili in pectore sensus; Acta senes cernunt, et quae ventura trahantur. Sic ait. Ardentes Teucri fortesque Pelasgi {{Versus|115}}Laetantur, durosque putant finisse labores. Iam celeres cohibentur equi, iam fortibus armis Expediunt humeros acies terraeque reclinant; Et prope contractor discreti limite sistunt. At geminos Hector sacram dimittit in urbem {{Versus|120}}Praecones, referant qui puri velleris agnos, Et Priamum accersant. Graium quoque ductor Atrides Talthybium ad naves mittit, qui perferat agnum: Ille volat celeri transmittens aequora passu. Aurea dehinc Helenae se nuntia contulit Iris, {{Versus|125}}Laodices vultum simulans; quae, maxima forma Natarum Priami, troiano Antenore natum Connubio fovit gaudens Helicaona regem. Illa quidem duplicem percurrens pectine telam, Clausa domo vacua, saevi longo ordine belli {{Versus|130}}Egregium variabat opus, certamina pingens Quae nuper vacuo gesserunt aequore campi Se propter Graiumque acies et dardana pubes. Ad quam sic roseo Thaumantias ore locuta est: Eia age, nympha, veni; populi fulgentia cernes {{Versus|135}}Agmina belligeri, quis dudum cernere ferro Mos fuerat, duri linquentes munera Martis Defigunt tellure hastas et scuta reclinant. Sed Paris et validus campo Menelaus aperto Concurrent; mox quem victoria certa sequetur, {{Versus|140}}Continuo gaudebit ovans te coniuge felix. Sic fatur; dulcemque animo succendit amorem Coniugis antiqui, patriae simul atque parentum. Illa domum, niveo defendens corpus amictu, Deserit, et lacrimis oculos irrorat obortis; {{Versus|145}}Quam geminae incessu famulae comitante sequuntur, Insignis vultu Clymene, pyttheis et Aethre. Protinus ad Scaeas venit moestissima portas. Hic iuxta Priamumque et Panthoon atque Thymoetem, Lampumque et Clytium, Martisque Hicetaona prolem, {{Versus|150}}Vcalegon atque Antenor consultus uterque, Dardanii sedere senes; quis longa senectus Ardorem excussit belli, sed pectore dulces Fundebant voces. Patula sic arbore quandam Perrumpunt silvas cantu florente cicadae. {{Versus|155}}Tales dardaniae sevabant culmina portae. At simul incessu tacitum subducere gressum In turrim videre Helenen, sic quisque profatur: Non pudet Argivum populos atque agmina Troum Ferre diu tantos hac pro muliere dolores: {{Versus|160}}Illa quidem forma divarum vultibus aequa est; Sed, talis quamvis, redeat patriamque revisat, Ne nobis triste exitium natisque relinquat. Talia dicta dabant. Priamus tum voce puellam Affatus: Venias, animo gratissima, dixit, {{Versus|165}}Nata, meo; veteremque, oculo properante, maritum Cognatosque simul dulcesque videbis amicos. Non mihi tu belli causa es, sed numina divum. Quin, age, pande viri nomen qui pectore lato Prominet Argivis: praestantes vertice summo {{Versus|170}}Nempe alios cerno; sed cui sit corpore tanta Maiestas, numquam licuit deprendere visu: Regia forma viri cunctos excedit Achivos. Dixerat. Illa seni placido sic ingerit ore: Fas mihi, care socer, tua semper iussa vereri. {{Versus|175}}Atque utinam miserae lux illa extrema fuisset, Cum thalamum fratres natam sociasque relinquens Huc adii comitata Parim! Sed numina postquam Sic voluere deum, gemitu mea pectora vexo. Nunc adeo quae scire cupis, rex maxime, promam: {{Versus|180}}Insignem bello atriden Agamemnona cernis, Iustitiaque bonum gentes fraenare superbas; Qui mihi iam levir fuerat, dum fata sinebant. Haec ubi dicta, senex illum admiratur, et infit: O felix nimium Atride, nimiumque beate, {{Versus|185}}Cum tot Graiorum populi tua iussa capessant! Vitiferas quondam Phrygiae delatus ad oras Illius innumeros vidi telluris alumnos, Mygdonis atque Otrei turmas, quo tempore castra Sangarii circum ripas fixere sonantis. {{Versus|190}}Namque ego tunc bello auxilium praebere cruento Lectus, amazoniae simul advenere phalanges. Sed Danaum plures campo funduntur aperto. Inde senex, acie solertem ut vidit Vlyssem: Nunc etiam mihi, nata, refer quis proximus, inquit, {{Versus|195}}Ille mycenaei minor est qui vertice regis, Sed validis praestans humeris et pectore lato. Gramineum laedunt fulgentia tegmina campum, Aeratas obit ipse acies Danaosque pererrat: Sic aries, nitido spectandus vellere, quondam {{Versus|200}}Itque reditque vias, niveum cum lustrat ovile. Dixerat. Alternaque Helene sic voce secuta est: Hic vafer est magni natus Laertis Vlysses, Aspera quem duris Ithace nutrivit in arvis, Omnia consilia et fraudes perquirere doctus. {{Versus|205}}Tum sic Antenor prudenti est ore locutus: Vera refers, mulier, nec te mendacia tangunt; Nam quando iliacas orator venit in arces Te repetens, fortisque simul Menelaus, utrumque Hospitio excepi; iuvenumque expendere summum {{Versus|210}}Contigit ingenium atque arcanos pectoris astus. Hic cum se arrecti populo ingessere coacto, Praestabat latis humeris et vertice Atrides; Mox Ithacus maior visus, dum sedit uterque. Sed cum progressi in medium consulta referrent, {{Versus|215}}Orabat paucis raptim pelopeius heros Dulcisonas fundens voces: non futilis ille. Non verbosus erat. Verum annis maior Vlysses Deiecto surgens figebat lumine terram; Immotumque tenens sceptrum, non ulla diserti {{Versus|220}}Signa dabat; stultum certe iratumve putares: At simul ingentem fundebat pectore vocem Et nivis hibernae certantia verba procellis, Non alius magno se se conferret Vlyssi, Namque oris formam eloquio vincebat honestam. {{Versus|225}}Dixerat. Inde senex Aiacem lumine cernens; Quisnam, inquit, iuvenis porrecto corpore surgens Ille est, qui toto despectat vertice Graios? Sic Priamus. Contraque Helene sic protinus addit: Hic murus Danaum populo est, fortissimus Aiax. {{Versus|230}}Haud procul hinc, Cretum ducibus circumdatus, ingens Constitit Idomeneus; patriae quem litora terrae Linquentem saepe, hospitio tectisque recepit Insignis bello maioris frater Atridae. Cunctorum mihi nunc procerum datur ora tueri {{Versus|235}}Argivum, et certo signarem nomine cunctos: Sed geminos nequeo deprendere lumine fratres, Quos mecum partu genitrix pulcherrima fudit, Cestibus egregium Pollucem et Castora fraenis; Aut petiere quidem rhoeteum puppibus aequor, {{Versus|240}}Sed pudet aeratis se nunc inferre catervis, Cum metuant nostram lacerantia iurgia famam Dixerat. Ast illos genitali viscere tellus Ceperat in patriis durae Lacedaemonis oris. Et iam dardaniam praecones sacra per urbem {{Versus|245}}Gestabant, ovium foetus et munera Bacchi Abdita villoso lascivae tegmine caprae. Fulgentem praeco Idaeus cratera tenebat, Aureaque ardenti radiantia pocula testa. Tum sic hortatur regem, atque ita protinus infit: {{Versus|250}}Surge age, te Danaum proceres atque agmina Troum, Laomedontiade, accersunt qui foedera iungas. Nam Paris et validus campo Menelaus aperto Concurrent; mox qui bello superabit, opesque Accipiet pulchramque Helenen: nos foedera cuncti {{Versus|255}}Iungemus pacemque animi: tum Pergama Teucros Servabunt, Graium populus velocibus aptum Argos equis repetet terramque inviset achivam. Vt fatus, timuit Priamus, sociisque vocatis Iungere equos mandat; cuncti sua iussa facessunt. {{Versus|260}}Tum prior insurgens curru se subiicit alto Ipse, manuque simul faciles detorquet habenas: Intulit hinc rapidis Antenor membra quadrigis; Mox ambo Scaeae tendunt ad limina portae, Effusique leves adigunt in plana iugales. {{Versus|265}}At simul admisso petierunt agmina cursu, Demittunt arvis gressum, mediisque seniles Immiscent artus populis. Tum magnus Atrides, Et dux nerithiae gentis consurgit Vlysses. Inde parat foedus praeconum sedula turba, {{Versus|270}}Atque onerat miti crateras munere Bacchi, Et regum digitos infusa perluit unda. Tum bonus Atrides sublatum tegmine cultrum Diripit (hunc nitidi vaginae aptaverat ensis) Agnorumque comas niveo de vertice tondet, {{Versus|275}}Quas ducibus certo dispensant ordine cunctis Praecones; fusamque Atrides pectore vocem, Et geminas cum voce manus, ad sidera tendit: Iupiter omnipotens, idaeo in vertice regnans, Et tu, Sol, qui cuncta vides quique omnia sentis, {{Versus|280}}Fluminaque, et tellus, angustaque Tartara poenis, Qui regitis sontesque animas et inania regna, Este mihi testes, et firmum iungite foedus. Dardanio si fors Paridi victoria cedet, Tyndarida accipiat gaudens, opibusque fruatur; {{Versus|285}}At nos fluctivagis relegemus coerula proris: Sin nostrum adierit fratris victoria martem, Reddat opes nobis atque Helenen troiana iuventus, Et Danaum populo meriti referantur honores Postera venturi quos noscat temporis aetas. {{Versus|290}}At mihi si Priamus, Priami si regia proles, Cum Paris occiderit ferro, non omnia servent, Instaurabo acies et tristia proelia Teucris, Pergama dum nostro procumbant ardua bello. Sic fatus, cultro stomachum fulgente reclusit {{Versus|295}}Agnorum, et tremulo quatientes viscera motu Deposuit terrae, nigro manante cruore. Tum pateras complent hausto cratere micantes, Et terram Baccho libant, superosque precantur. Atque aliquis coelum suffigens lumine fatur: {{Versus|300}}Iupiter omnipotens ac cetera numina divum, Qui primus pacem hanc nobis et foedera rumpet, Sic illi et natis cerebrum fundatur ut ista Vina fluunt terrae, Veneris quoque gaudia iungant Externis carae uxores et iura resolvant. {{Versus|305}}His superum genitor surdas obstruxerat aures. Tum Priamus tales effudit pectore voces: Accipite haec animis, Teucri fortesque Pelasgi; Ipse quidem verso repetam nunc Pergama cursu, Quod nequeam, pugnas nato miscente, paternos {{Versus|310}}Conscelerare oculos et tristia bella tueri. Nam superi norunt omnes superumque creator, Sanguineo moribundus humum quis vertice tundet. Sic ait; et nitidos in currum sustulit agnos, Ascenditque simul, lentasque retorsit habenas: {{Versus|315}}Intulit hinc nitidis Antenor membra quadrigis: Et tandem iliacas versi referuntur ad arces. Hic Hector Priami soboles et dius Vlysses Planitiem ingentem pugnae metantur in usum; Inde vagas quatiunt aerata casside sortes, {{Versus|320}}Qui prior intorto succendat proelia cornu. At populi orabant tensis ad sidera palmis, Atque aliquis geminae sic fatus in agmine turbae est: Rex superum, idaeis praesignis gloria montis, Qui prior hoc genti bellum commovit utrique, {{Versus|325}}Da, precor, alme Tonans, inimica occumbere dextra; Nos vero aeterno devinctos foedere serva. Sic ait. Inde oculos avertens maximus Hector Concusso Paridis suffudit tegmine sortem. Extemplo sedere alii; iuxtaque fugaces {{Versus|330}}Quadriiuges aderant, versisque coloribus arma. Inde Paris nitido squalentia tegmina ferro Circumdat latis humeris; ocreisque nitentes Laevibus includit suras, ubi plurima curvo Argento irradians iuncturas fibula mordet; {{Versus|335}}Inde lycaonium fratris spectandus in armis Thoraca induitur; collo suspendit acutum Mox ensem, argenti claro fulgore micantem; Tum laevam ingenti clypeo tegit; ardua fulvam Cassida caesariem cauda praesignis equina {{Versus|340}}Integit extemplo; et dextrae gravis incubat hasta. Nec secus egregiis stabat Menelaus in armis. His actis, geminae surgunt in limite gentis, Quisque truces oculos hostili in corpore fixus. Protinus adstantum subitus pavor occupat artus. {{Versus|345}}Illi demenso stant cominus aequore campi; Crispantesque graves hastas ingentibus iras Accendunt stimulis. Tum primus troius heros Fulmineam validis emittit viribus hastam; Illa volans clypei fulgenti umbone corusci {{Versus|350}}Incidit, obtusaque ad terram cuspide fugit. Hic ferro Atrides praefixum robur acuto Iam dudum in Paridem librans, ita ad aethera fatur: Omnipotens genitor, da nostro occumbere ferro Dardanium Paridem, meritasque exsolvere poenas, {{Versus|355}}Vt metuant omnes venturum semper in aevum Hospitium violare sacrum et confundere pacem. Sic fatus, magnum contorquet robur in hostem, Et clypeum ingentem valido transverberat ictu, Thoracisque moras varii tunicamque recludit {{Versus|360}}Extemplo, ad mediam teritur qua sutilis alvum. Ille nigram abducto vitavit corpore mortem. Tum bonus Atrides nitidum consurgit in ensem Arduus; et summas galeae dum percutit oras, Dissiluit multo perfractus fragmine mucro. {{Versus|365}}Ille gemens caeloque advertens lumina fatur: Rex divum omnipotens, crudeli pectore nullus Est tibi par superum: ferro punire cruento Sperabam demens hostem; nunc debilis ictum Destituit mucro, nec summum vulnere corpus {{Versus|370}}Lancea perstrinxit nostro contorta lacerto. Sic fatus, nitido surgentem vertice conum Arripiens, hostem Danaum torquebat in agmen: At miseri fauces urgebat sutile vinclum Fulgentis galeae molli sub gutture fixum. {{Versus|375}}Traxissetque illum vacuo de limite campi Inachius ductor, rapido ni concita cursu Fortia rupisset laxatis vincula nodis Alma Venus: galeam dextra protraxit inanem Tantalides, Graiumque illam provolvit in agmen; {{Versus|380}}Sedula quam subito sociorum turba prehendit. Dumque redit nigrum cupiens haurire cruorem Robore ferrato, iuvenem Cytherea paventem Abstulit, ut facile est magnis posse omnia divis, Et multo nebulae circum dea fudit amictu. {{Versus|385}}Mox illum thuris placidum exhalante vaporem Constituit thalamo; Scaeaeque ad limina portae Intendens, Helenen adiit, quam plurima circum Turba nurum steterat. Nitida tum veste trahebat, Ambrosiaque manu deducens horrida vultum {{Versus|390}}Lanificae simulavit anus, quae plurima quondam Cara therapneae mollibat pensa maritae, Dum lacedaemonios habitaverat illa penates. Hanc Venus effingens, tremulo sic edidit ore: Ad Paridem converte gradum, Ledaea, vocantem, {{Versus|395}}Appulit in thalamos qui iam testudine comptos; Non illum saevi nigro de pulvere belli Sed levibus credas nuper cessisse choreis, Aut illas petere et molli se accingere ludo. Sic ait, et stimulos acres sub pectore vertit. {{Versus|400}}Quae postquam divae cervicem lumine pulchram Fulgentesque oculos et candida pectora novit, Obstupuit, dulcique graves dedit ore querelas: Quid me iterum, dixit, miseram dea fallere tentas? Anne aliquam rursus Phrygiae extorquebis in urbem {{Versus|405}}Maeoniosve lares, siquis tibi forsan et illic Gratus adest hominum? Quae nunc fallacia nectis Verba, simul campi Menelaus in aequore vicit, Et trahere invisam graias me quaerit in urbes? Quin, age, iam pridem sequere, et fulgentia caeli {{Versus|410}}Sidera flammigerumque polum, Cytherea, relinque, Atque illum observa, dum longo fessa labore Fies servati coniunx aut serva mariti. Ipsa quidem, turpe est etenim, sociare recuso Iam Paridi thalamum, neu verbis improba carpat {{Versus|415}}Iliadum me turba nurum cumuletque dolores. Tum Venus iratam sic protulit aurea vocem: Irritare meam, infelix, iam desine mentem, Neu cogar longos odio subvertere amores; Namque ego, si peres, inimica in bella Pelasgos {{Versus|420}}Dardaniosque adigam, et te lurida fata sequentur. Haec ubi dicta dedit, passu Ledaea timenti Prosequitur divam, nullo cernente, beatam, Aurea defendens nitido velamine membra. Atque ubi surgentes Paridis tetigere penates, {{Versus|425}}Ad solitos famulae se se vertere labores; Illa viri thalamum petiit testudine tutum, Quam placidis ridens stratis Ericina locavit. Inde sedens, oculisque Parim defixa modestis: Venisti, argolici pugna devicte mariti, {{Versus|430}}Atque utinam hostili cecidisses vulnere, dixit, Olim qui valido Menelaum vincere ferro Iactabas demens. Age, nunc, in proelia posce Magnanimum Atriden, iterumque lacessere pugna Incipe belligerum iuvenem; temeraria rursus, {{Versus|435}}Admoneo, ne tu secum certamina iungas, Ni cupis exciso pertundere vertice campum. Sic ait. Alternoque Paris sic excipit ore: Desine iam gravibus convicia fundere dictis, O dulcis coniunx. Nunc me superavit Atrides {{Versus|440}}Palladis auxilio; posthac crudelia nostro Vulnera marte feret: sunt et mea numina contra Multa mihi. Sed iam Veneris sociemus amico Gaudia laeta toro: numquam mea pectora tanto Vulnere fixit Amor, vel cum fluitantia remis {{Versus|445}}Aequora dispellens, placida Lacedaemone raptam Te duxi, virgo, ad Cranaen; haec insula dulci Connubio primum geminos sociavit amantes; Vt mea nunc lentis uruntur pectora flammis. Sic fatus, prior in lectum se subiicit altum, {{Versus|450}}Quem tenera assequitur coniunx: sic ambo nitenti Accubuere toro, molli languore soluti. At geminas ardens acies Menelaus obibat, More ferae absentem nequicquam in pulvere campi Vestigans Paridem: non illum troia pubes, {{Versus|455}}Non socii graio potuere ostendere regi; Nec si conspiciant, Paridis reverentia Teucros Detineat, sed quisque duci ostendisset achivo. Namque erat ille suis pallentis imagine mortis Invisus pariter cunctis. Tum maior Atrides: {{Versus|460}}Accipite haec, inquit, Troesque et dardana pubes, Et Troum socii. Campum Menelaus apertum Solus habet, sequiturque suum victoria martem: Ereptas nunc victor opes Helenenque reposcit; Reddite, et Argolicis meriti referantur honores, {{Versus|465}}Postera venturi quos norit temporis aetas. Talibus Atrides. Danai simul ore fremebant. </poem> ==Liber IV.== <poem> At superi magni circum atria fulva Tonantis Aurato sedere solo, quis dulcibus Hebe Invergit nectar pateris; illi aurea dextris Pocula suscipiunt laeti, redduntque vicissim, {{Versus|5}}Sidereosque oculos troiana in moenia vertunt. Interea obliquis Iunoni illudere dictis Pertentans natus Saturni, haec edidit ore: Nempe favent geminae Menelao in proelia divae, Iuno colens Argos, et alalcomeneia Pallas, {{Versus|10}}Quae procul aethereis residentes sedibus illum Prospiciunt laetae. Sed nulla iniuria tardat Cyprida ridentem, Paridi quin sedula custos Haereat, atque atrae depellat nubila mortis: Et nuper cum iam cuncti suprema putarent {{Versus|15}}Fata sequi iuvenem, tribuit Cytherea salutem. Nunc sua belligero victoria cessit Atridae. Sed nos consilio dubias quis casus agat res Scrutemur, validasne fero concurrere marte Expediat turmas, an iuncto foedere utrosque {{Versus|20}}Servari populos. Atque haec sententia cunctis Si stet certa deis, teneant sua moenia Teucri, Argivamque Helenen iterum Menelaus habeto. Dixerat. Extemplo Pallasque et candida Iuno Collectam abductis iram ostendere labellis; {{Versus|25}}Namque Iovi haerentes, qua possent laedere Teucros Versabant animo. Tenuitque silentia Pallas, Succenses patri; sed Iuno protinus iram Expressit, talesque effudit pectore voces: Saturni immanis soboles, quae verba profaris? {{Versus|30}}Mene iubes tanto longum sudasse labore Nequicquam, et fessos pressa cervice iugales Esse mihi frustra, dum tristia proelia regi Iliaco natisque paro, dum cogere coetus Incumbo, et graias rapto in certamina turmas? {{Versus|35}}Perge tamen, sed non alii tua iussa volentes Addicent Superi. Tales dedit ore querelas. Quam contra alterna nebularum voce coactor Iupiter effatur, magnaque exaestuat ira: Quid tibi nam Priamus, Priami quid regia proles {{Versus|40}}Obfuit aut in te potuit committere tantum Infelix, quae sic effraeno pectore tendis Diruere ingentis pulcherrima moenia Troiae? Nec prius absistes odiisve infracta quiesces, Moenia quam Teucrum portasque ingressa patentes, {{Versus|45}}Et Priamum et natos Troiaeque potentis alumnos Dentibus exedas crudos. Sed quae tibi saeva Mente sedent, age, exsequere, ut certamina tandem Haud constent magno nobis, cogarque severus Succensere tibi. Verum haec sub mente reconde {{Versus|50}}Dicta, soror, memori: quotiens ego numine tendam Expugnare meo praesignem moenibus urbem, Siqua tibi est animo, siquam mortalia complent Corpora cara tibi, tum nostram protinus iram Atteruisse cave. Sic nobis certa voluntas, {{Versus|55}}Hoc tibi quando volens animo nolente remisi. Nam quascumque urbes rutilo sol lumine lustrat, Et quascumque tegit stellati culmen olympi, Ante omnes, colui magnae sacra moenia Troiae, Et Priamum et Priami populum praedivitis omnem; {{Versus|60}}Plurima namque meis mactata est victima sacris, Et multo calet ara mero ac nidore piata, Qualia dant superis mortales praemia divis. Ad quem sic oculis fatur Iuno inclyta magnis: Tres equidem ante alias amplector, Iupiter, urbes, {{Versus|65}}Argosque, et Sparten, et compita lata Mycenes: Oderis istarum quotiens, nil deprecor, illam Verte solo; neque enim conatus frangere tentem Ipsa tuos; nec si studeam te flectere, coniunx, Irascarve tibi, nostri perfecta voluntas {{Versus|70}}Esse animi poterit, rerum tibi tanta potestas! Par tamen est longos certo quoque fine labores Exegisse mihi, quod sum dea, quod genus idem Et pater ambobus fuerit, meque ipse priorem Saturnus dias in luminis edidit oras. {{Versus|75}}Quin etiam coniunx dicor tua, culmen olympi Qui regis et superos certis moderaris habenis. Verum haec alterna cedemus mente vicissim, Ipsa tibi, tu vero mihi; sic omnis in unum Conveniet mox turba deum. Nunc maxima Pallas, {{Versus|80}}Imperiis instincta tuis, petat agmina Graium Dardaniasque acies, utque ipsi foedera rumpant Troiani tentet sacrataque iura resolvant. Haec postquam effata est, hominum pater atque deorum Talibus extemplo succendit Pallada dictis: {{Versus|85}}I medios inter populos, et dissere, Palla, Crimina bellorum; rumpant sacra foedera Troes Exhortare prius, Danaosque in bella lacessant. Dixit. At illa leves caeli demissa per auras Advolat effuso transmittens aethera cursu. {{Versus|90}}Qualem ingens natus Saturni, curva tenentis Consilia, aethereo stellam de culmine misit, Prodigium nautis populove in bella coacto, Spargentem rutilos celsis in nubibus ignes; Haud secus insiliens campo se bellica Pallas {{Versus|95}}Intulit in medios. Subitus pavor occupat artus Spectantum; fusaque aliquis sic voce propinquum Continuo invadens. Aut nos accingere, dixit, Cogemur pugnae, ferroque lacessere martem; Aut pater omnipotens stabili nos foedere iunget {{Versus|100}}Iupiter, et populi concordi pace fruentur, Namque hominum a tristi custodit pectora bello. Talia dicta dabant. Formam dea vertitur oris Laodoci in vultus praeclaro Antenore creti, Et lycium toto mox Pandaron agmine quaerit. {{Versus|105}}Hunc ubi belligeras inter consistere turmas, Quas procul Aesepi deduxit fontibus heros, Repperit, his iuvenem compellat vocibus ultro: Obsequere, eia, precor, mihi, nate Lycaonis ingens, Torque levem cornu Menelai in membra sagittam; {{Versus|110}}Pronum sterne solo: quem si cecidisse sub armis Contigerit, Teucros insigni laude fovebis, Quos bene apud memores tanti tibi gloria facti Nusquam aberit; Paris ipse quidem splendentia dives Ante alios tibi dona dabit, si turbine teli {{Versus|115}}Incitus Atrides vitam exhalabit in auras Ascendetque rogum. Sed iam molire sagittam, Et lycium votis Phoebum precibusque vocato, Insignem cornu certum propellere telum; Offer sacra deo, caesurum pinguibus aris {{Versus|120}}Primitias pecudum, repetes cum tecta Zeleae. Talibus amentis mentem Tritonia suasit. Continuoque feri compactum e cornibus arcum Deprompsit capri, quem caeci in faucibus antri Ipse olim observans, inopino vulnere dulces {{Versus|125}}Perculerat latebras linquentem, antroque supinum Straverat intorto traiectum pectora ferro; Ille bis octonis surgentia cornua palmis Vertice fundebat, docto quae deinde labore Artificique manu desecta aptataque prudens {{Versus|130}}Expoliit faber, et solido capita addidit auro. Hunc ubi iam extulerat, terrae subsedit, et acri Contendit nervo; comitum quem turba latentem Collatis operit clypeis, ne forte, priusquam Dirigat aligerum Menelai in corpora ferrum, {{Versus|135}}Exciti insurgant Danai martemque lacessant. Sublevat hinc tegmen pharetrae, immanemque sagittam Seligit actutum, sed qua nec acutior ulla Nec minus incerta est nec quae magis audiat arcum, Tristiaque intento componit spicula nervo, {{Versus|140}}Et pharetrata vocat lycii mox numina Phoebi: Inde ovium primos foetus solemnia sacra Caesurum pingues sese promittit ad aras, Cum repetet sacrae mox dulcia tecta Zeleae. Tum bubulum abduxit nervum, volucremque sagittam {{Versus|145}}Atque arcum ferro pariter nervoque papillam Contigit, et latum cornu sinuavit in orbem. Sibila dehinc arcus nervique dedere sonantes; Per mediasque volans acies avidumque cadendi Turbine prosiluit rapido penetrabile telum. {{Versus|150}}At non cura tui, Menelae, e pectore divum Exciderat: verum ante alios dea bellica magno Nata Iove assistens, telum detorsit amarum, Et dirum avertit fatum; velut anxia mater Exigit obscoenam nati de corpore muscam, {{Versus|155}}Cum dulci fruitur somno. Mox excipit ictum Angustus rutilo praefulgens balteus auro, Qui iuncto duplicem nexu thoraca premebat; Tum varia intortum perrumpit cingula telum, Thoracisque moras mitramque ex aere rigentem {{Versus|160}}Praeductum iaculis animae tutamen acutis Confodit, et summum describit vulnere corpus; Continuoque niger prorumpit vulnere sanguis. Puniceo veluti detersum Maeonis olim Aut Cariatis ebur violat cum femina fuco, {{Versus|165}}Cornipedem quod fraenet equum, iacet illud in alto Compositum thalamo, multique in proelia ferre Optavere equites nequicquam, namque verendo Servatur regi, validum quod luce rubenti Ornet equum pariterque equiti sit gloria celso; {{Versus|170}}Sic tibi purpureo, Menelae, nitentia crura Et femora et pulchri rubuerunt sanguine tali. Illicet ipse virum timuit regnator Atrides, Vt nigrum aspexit fundentia membra cruorem; Nec minus extimuit fatum Menelaus acerbum. {{Versus|175}}At vero exsertum tenui de vulnere nervum Vt vidit, geminasque hamatae cuspidis alas, Pectore collegit vires animumque recepit. Hic Agamemno manum iuvenis capit, atque ita fatur, Et graviter socios inter gemit ipse gementes: {{Versus|180}}Care, tuo exitio percussi foedera, frater, Te solum obiectans cunctis in proelia Teucris. Sic te vulneribus petiere, ac iura fidemque Calcavere Phryges! Sed enim iurata deorum Numina, et agnorum cruor, ac libamina sacri {{Versus|185}}Fusa meri, dextraeque datae acceptaeque vicissim, Haudquaquam evadent fallacibus irrita Teucris. Nam licet Argivum nondum Saturnius ausis Annuerit, certo faciet rata numine tandem Vota animi; meritasque gravi pro crimine poenas {{Versus|190}}Mox capita ipsa Phrygum miseris cum matribus atque Pignoribus solvent caris. Namque haec mihi certa Mente animoque sedent: aderit, nec fallimur, olim Certa dies, sacram quae diruat Ilion urbem Et Priamum et Priami populum regnumque superbi; {{Versus|195}}Iupiter at celso residens in culmine olympi Ipse manu horrendam Phrygibus cinctamque tenebris Aegida concutiet flagranti fervidus ira Dardaniam ob fraudem. Certo haec cuncta ordine fient. At dolor urgebit saevus mea pectora, frater, {{Versus|200}}Si moriere tuaeque implebis stamina vitae. Namque ego ad optatum remeabo inglorius Argos, Et Danai patrias repetent mox remige sedes, Argivamque Helenen Priamo Teucrisque relinquent Egregiam laudem; phrygiis tua putrida campis {{Versus|205}}Mox opere infecto, Menelae, e pectore fundet: O utinam in cunctis Agamemno ita vindicet iram, Vt modo, belligeros qui frustra huc duxit Achivos, Iamque domum patriamque tenet maria alta remensus, Et vacuis cessit ratibus, fratremque reliquit! - {{Versus|210}}Haec ubi quis referet, tellus mihi lata debiscat! Sic ait. Ast iuvenis contra imperterritus infit: Parce metu, Argivum quatiat ne pectora terror, Namque volans nullo telum discrimine adactum est, Sed picturatus rapidum compescuit ictum {{Versus|215}}Balteus, ac multo fabrum sudata labore Mitra rigens, duplicique exactus tegmine thorax. Quem contra excipiens Agamemnon talibus orsus: O sint vera utinam, frater, quae pectore fundis! Verum abstergebit vulnus spargetque salubri {{Versus|220}}Mox opifer succo nigros abigente dolores. Dixit; et extemplo divinum nomine signans Talthybium alloquitur praeconem, et talia fatur: Huc, age, rumpe moras, arcesse Machaona magnum Asclepi genitum medici de sanguine summi, {{Versus|225}}Belligerum ut cernat iam iam Menelaon Achivum Ductorem, intorta fixit cui membra sagitta Dardania arquitenens lyciave e gente creatus; Gloria magna suis, Danais dolor omnibus ingens. Sic ait. Ast illi concussit pectora terror. {{Versus|230}}Protinus ad danaas referunt vestigia turmas. Hinc ubi iam gressus tulerant qua flavus in armis Constiterat iuvenis, magno regnumque ducumque Concursu obseptus, et dis coelestibus aequus Conserta medius stabat claudente corona, {{Versus|235}}Continuo ex habili retrahebat spicula balteo, Sollicitansque manu praeductae cuspidis alas Evellit geminas; tum picti vincula baltei, Thoracemque simul, textumque exsolvit ahenae Squamigerum mitrae multo sudore coactum: {{Versus|240}}Hinc ubi iam eliciti perspexit vulnera teli, Mitia deterso sparsit medicamina tabo, Ipsius ante patri dederat quae munera Chiron. Belligerum interea dum sic Menelaon Achivi Circumstant, clypeis protectae corpora Teucrum {{Versus|245}}Processere acies. Tum vero accingier armis Pro se quisque ardent Danai, pugnaeque parant se. Non hic torpenti resolutum membra veterno, Non trepidum cernas, non fervida bella paventem Magnanimuni Atriden, saevi sed munera martis {{Versus|250}}Ardentem, atque alacri properantem in proelia passu. Linquit equos, linquit volucres lato aequore currus: Illicet hos crebras efflantes naribus auras Sedulus excepit custos fidusque minister Piraidae Eurymedon Ptolemaei clara propago; {{Versus|255}}Hos illum servare iubet, si membra fatiget Improbus inde labor dum Graios instruit armis. Ipse pedes campos atque agmina nota pererrat Magnanimus ductor. Tum siquos cernit inertes, Praecipitare moras verbis instigat amicis: {{Versus|260}}Argivi celerate, et saevo incumbite marti. Iupiter hac stabit genitor Danaisque favebit: Et qui iura prius, qui testes foederis icti Contempsere deos, horum post fata cadaver Vulturibus dabitur rapidis; nos dulcia Troum {{Versus|265}}Pignora et uxores ratibus ducemus amatas, Pergama cum nostris manibus prostrata iacebunt. Quos vero invisi languere in munera martis Aspicit, irata castigat voce paventes: Argivi bello praestantes, nulla pudoris {{Versus|270}}Dedecoris vos signa tenent? Quid statis inertes Hinnuleis similes? Volucri postquam impete apertam Planitiem secuere leves, mox languida fessi Genua trahunt, nullasque cient sub pectore vires. Haud secus attoniti statis, pugnamque timetis. {{Versus|275}}Quonam erit usque mora haec? An dum troiana iuventus Ad danaas raptim puppes litusque feratur? Dumque oculi cernant vestri, num dextera magni Vos tegat alta Iovis fatumque expellat acerbum? Sic duce digna gerens acies lustrabat Atrides. {{Versus|280}}Admisso petit inde gradu densa agmina Cretum, Membra armis regem iuxta Idomenea tegentum. Viribus ille apro similis, tum pectore prudens, Agmina prima parat bello; postrema coercet Meriones. Verum hos ingens ubi vidit Atrides, {{Versus|285}}Idomenea alacri compellans voce profatur: Te certe ante omnes Danaos ego semper honore Afficio, sive in duri certamine Martis, Sive opere in reliquo, placidae seu munere mensae, Cum primi Argivum flagrantis pocula Bacchi {{Versus|290}}Cratere immiscent: epotum namque Lyaeum Instaurant alii vicibus capita alta comantes Argolici, et vacuis pateris nova vina refundunt; At plena assistunt Baccho tibi pocula semper, Ceu mihi, quo valeas, animus cum suaserit, ora {{Versus|295}}Colluere ac frenare sitim. Sed nunc age, qualem Iactabas quondam, talem te in proelia praesta. Quem contra Idomeneus Cretum dux protinus infit: Me comitem, Atride, cernes in bella paratum, Quod tibi iampridem nutu verbisque recepi. {{Versus|300}}Verum hortare alios crinito vertice Achivos Vt cito pugnemus, quando irrita foedera Troes Fecere, ast ipsis letum saevique dolores Impendent, qui iura prius laesere fidemque. Sic ait. Inde animum laetus perrexit Atrides, {{Versus|305}}Aiacesque petit glomerata per agmina tendens. Olli inducebant humeris fulgentibus arma; Densa simul peditum nubes in bella subibat. Qualem praerupto scopuli de culmine pastor Per mare tendentem zephyri spiramine nubem {{Versus|310}}Prospicit; illa procul piceae caliginis instar Apparet ponto gradiens, ac turbine saevo Praecipitat; timet ille videns, pavidasque sub antrum Cogit oves, properatque gravem vitare procellam: Tales, iuxta illos, iuvenum quos Iupiter ingens {{Versus|315}}Nutrierat tendunt glomeratae in bella phalanges, Nigrantes, densae clypeis et fortibus armis. Hos quoque perspiciens, animo gavisus Atrides Talibus alloquitur verbisque volantibus infit: Aiaces, Graium ductores aere micantum, {{Versus|320}}Haud opus hortatu vobis iussisque meis est; Vos potius densas in bellum accendite turmas. Iupiter o utinam, Pallasque et pulcher Apollo, Omnibus idem animus foret alto in pectore Graiis! Ocius ut prono pulsaret culmine terram {{Versus|325}}Vrbs Priami, et nostris manibus prostrata iaceret. Dixit; deseruitque duces, reliquosque petivit. Nestora tum Pylium facundi convenit oris, Aptantem pugnae socios dictisque monentem; Quem circum ingentem Pelagonta et Alastora cernit, {{Versus|330}}Aemonaque Chromiumque Creonta Biantaque regem. Ille in fronte equites currus rapidosque iugales, Extrema pedites acie densosque bonosque Ceu murum belli statuit; timidosque coegit Protinus in medium, ne saevas aequore possint {{Versus|335}}Detractare vices duroque abscedere marti. Inde equiti edicit validos inhibere iugales, Nec reliquam turbare aciem; tum ne sibi quisquam Fidat, equum regere et telo decernere doctus, Nec procul a sociis procurrere longius ausit; {{Versus|340}}Neve pedem timidi referant, aciemque refringant. At quicumque alacres versans in pulvere bigas Hostilem ruet ad currum, tum lancea dextra Olli versetur facili; namque hoc mage confert. Sic validas urbes, sic moenia celsa priores {{Versus|345}}Vincebant bello; talem in certamine mentem, Talem animum quondam patres in pectore habebant. His in bella senex iam longo callidus usu Hortatur socios. Quem postquam laetus Atrides Aspexit, volucri compellat voce repente: {{Versus|350}}O utinam veluti crudo tibi pectore fervet Nunc ingens animus, sic te sequerentur et ipsa Genua, senex, firmasque darent pia numina vires Martis in arma feri! Sed te domat aegra senectus. Atque utinam haec alium premeret, tibi laeta iuventus {{Versus|355}}Afforet! Hunc dulci Nestor sic excipit ore: Atride, ipse etiam cuperem nunc viribus illis Esse tibi, quas ante meo rex marte peremptus Sensit Ereuthalion. Sed non simul omnia magni Coelicolae prabent homini: si laeta virebant {{Versus|360}}Membra annis quondam, nunc me mea deficit aetas. Sic quoque nunc equites inter versabor; et illos Consilio, qui solus honos solet esse senectae, In martem subigam: iuvenili lancea dextra Versetur, calido fervent quis sanguine membra. {{Versus|365}}Dixerat. Inde animum laetus perrexit Atrides; Atque in procinctu Petei de stirpe Menestheum Offendit stantem, quem circum bellica pubes Fulgebat iuvenum quos patria misit Athenae. Hunc prope consilio stabat praesignis Vlysses, {{Versus|370}}Atque Cephallenum praestantes robore turmae Stipabant regem. Belli nondum ille tumultus Senserat; et nuper Teucri fortesque Pelasgi Adversum excierant saeva in certamina gressum: Illi autem campo vestigia fixa tenebant, {{Versus|375}}Infestam donec Teucri et prima agmina Graium Incipiant conferre manum martemque lacessant. Quos ubi conspexit, dictis castigat amaris Rex hominum Atrides, ac verba volantia fundens: Nate, inquit, regis Petei quem Iupiter ipse {{Versus|380}}Nutriit, et tu astu fallaci ornate dolisque, Quid trepidi statis? Quaeve haec cunctatio, donec Bella serant alii? Vos certo prima ciere Agmina, vos primo decuit confligere marte, Quos ego sum primo mensae dignatus honore, {{Versus|385}}Cum danais epulae senibus mensaeque parantur. Hic tostae veribus carnes, hic dulcia semper Pocula prompta manent valido spumantia Baccho. Vos etiam ante decem spectabitis ire cohortum Praesidia in pugnas hostilibus obvia turmis? {{Versus|390}}Hunc torve aspiciens ita callidus infit Vlysses: Quod verbum, Atride, vallum tibi dentibus aptum Tam temere effugit, qui nos certamina dixti Negligere? At cum iam Troum Danaumque catervae Incipient conferre manu fera munera martis, {{Versus|395}}Telemachi patrem, modo sint tibi talia curae, Principibus cernes mixtum concurrere Teucris Intrepidum. Sed tu ventosa et inania iactas. Ad quem subridens sic ore effatus Atrides, Vt iuvenem saeva correptum novit ab ira, {{Versus|400}}Et placidus dictis contraria dicta retexit: Insignis Laertiade percallide Vlysses, Non ego te nimium carpo, non iussibus hortor; Mollia solerti semper tibi pectore surgunt Consilia, et quicquid sapio mecum sapis ipse. {{Versus|405}}Sed tamen haec alio placentur tempore, siquid Convitii dictum est, dique haec vana omnia reddant. Dixit, deseruitque duces, reliquosque petivit. Tydidaeque citus Diomedis in agmina tendit; Magnanimumque heroa videt, iuxtaque fugaces {{Versus|410}}Cornipedes lentoque evinctos glutine currus: Cominus astabat Sthenelus capaneia proles. Hos vero aspiciens dictis instigat amaris Rex hominum Atrides, ac verba volantia fundit: Tydeos heu soboles volucrum domitoris equorum, {{Versus|415}}Quid trepidas? Quae degenerem tam sera moratur Segnities? Non sic genitor trepidanter in hostem Tendebat Tydeus: primum illi invadere martem Dulce fuit, sociosque in pugnam anteire sequentes. Sic referunt qui pugnantem videre; sed ipsi {{Versus|420}}Haud equidem occurri, nec cernere contigit umquam; Verum omnes superasse ferunt, dum bella gerebat. At quondam nostras hospes sine marte Mycenas, Delectus populi crebros in proelia cogens, Cum Polynice adiit superis coelestibus aequo. {{Versus|425}}Olli etenim bellum thebana in tecta parabant, Et secum educi iuvenes in proelia lectos Auxilio orabant: votisque repente secundi Annuerant cives, atque agmina fida parabant; At pater infaustum demittens aethere signum {{Versus|430}}Iupiter avertit. Tum nostra ex urbe profecti, Postquam iniere viam et gressu petiere citato Asopum viridem vincis et gramine molli, Nuntius a magnis iterum submissus Achivis Magnanimus Tydeus, densos Eteoclis in aula {{Versus|435}}Accintos dapibus cadmeae stirpis alumnos Continuo offendit: nec, solus et advena, Tydeus Confertam extimuit turbam; cunctosque vocabat In certamen atrox, nulloque repente labore Victor erat: sic glauca oculos Tritonia favit! {{Versus|440}}At cadmei equites, stimulis suadentibus irae, Dum redit, insidiis tacitoque invadere bello Accingunt sese: viridi tum robore fortes Quinquaginta legunt; facinusque in triste trahebant Aemonides Maeon superis coelestibus aequus, {{Versus|445}}Natus et Autophoni bellis acer Lycophontes. Hos etiam indecori mactavit funere Tydeus; Damnavit leto cunctos, eque omnibus unum Viventem Aemoniden thebana in tecta remisit, Ostentis divum parens, aetolius heros. {{Versus|450}}Talis erat Tydeus; cuius de sanguine natus Deterior bello est, sed fandi munere maior. Haec ubi dicta dedit, tenet ore silentia presso Tydides, regis veritus dicta aspera magni. Verum his extemplo capaneius excipit heros: {{Versus|455}}Vera quidem nosti; quae nunc mentiris, Atride? Nos septem egregiam portis devicimus altam Theben; nec tantum meliora ad moenia vulgus Duximus, at Iovis auxilio ostentisque deorum Paruimus. Sontes effraena licentia patres {{Versus|460}}Damnavit leto; quos tu componere nobis Parce, paremque illis nostro ne confer honorem. Ad quem sic torvo Diomedes lumine fatur: Comprime, amice, sonum, dictisque hoc tempore nostris Obsequere: in regem neque enim convicia fundo, {{Versus|465}}Hortantem Danaos bellum miscere cruentum; Huius enim decus est, si Grai teucria vincent Agmina et extremis superabunt Ilion armis; Hunc manet et luctus, victis certamine Achivis. Quare, age, curemus validas in proelia vires. {{Versus|470}}Dixit; et e curru saltum dedit ocius arvis; Aeneaque arma simul concussi in pectore regis Horrendum insonuere immani concita pulsu, Intrepidumque ingens cepisset protinus horror. Ac veluti undisono cum litore concita saevi {{Versus|475}}Aequoris unda frequens zephyro luctante movetur, Consurgit pelago primum, dehinc margine summo Fracta immane fremit, tum promontoria circum Tollitur incurva, et spumam salis exspuit albam; Haud secus Argivum glomeratae in bella phalanges {{Versus|480}}Agmine perpetuo tendebant. Ipse monebat Quisque suum doctor populum, compressaque vulgus Ora tenens ibat tacitum; nec pectore tantae Plebis inesse sonum dicas, rata iussa verentis Ductorum: et quae quisque humeris varia induit arma {{Versus|485}}Spargebant rutilum Phoebi sub sidere lumen. At Teucri de more ovium quae divitis olim Stant caula domini innumerae, distentaque lacte Vbera mulgentur, densantque in gutture vocem, Auditique acuunt matres balatibus agni; {{Versus|490}}Talis dardanio sonus exsurgebat in hoste: Non idem cunctis clamor, non omnibus una Vox erat, at mixtae diverso ex agmine linguae. Hos Mars armipotens, glauci dea luminis illos In bellum exstimulat Pallas, Terrorque, Pavorque, {{Versus|495}}Quamque homicida vocat Mavors comitemque sororemque Haud umquam fesso gradiens Contentio motu; Parva quidem primo, mox se se attollit in auras, Ingrediturque solo, et celso caput aethere condit. Haec tum Dira sui cunctis incussit amorem {{Versus|500}}Per medias invecta acies, augensque virorum Crudeles gemitus. Et iam pleno aequore in unum Convenere locum; conferctique agmine denso Praetexunt iunctos clypeos, hastasque, virumque Robora qui duro clausi thorace micabant; {{Versus|505}}Texitur hinc atque hinc validis umbonibus agger. Hic ingens oritur populo coeunte tumultus; Hic una assurgit gemitus clamorque ruentum Vincentumque simul; manabat sanguine tellus. Vtque ubi decursu rapido de montibus altis {{Versus|510}}Miscent se socia torrentia flumina valle Et pluvios magnis conducunt fontibus imbres, At sonitum exaudit procul alto e vertice pastor; Sic mixti auditur populi clamorque pavorque. Continuo Antilochus stantem primo agmine saeva {{Versus|515}}Morte Thalysiaden Echepolum sternit in aequor; Namque aes adversum cauda praesignis equina Illisit galeae, et perrupit vulnere frontem, Atque os interius traiecit ahenea cuspis: Olli oculis tenebrae exortae, moriensque cruentam {{Versus|520}}Pulsat humum turri similis, campoque recumbit. Quem subito, arreptum pedibus, praestans Elephenor Chalcodontiades magnorum ductor Abantum Protrahit ex acie; atque ardescens ocius illum Denudare armis, inopino concidit ictu. {{Versus|525}}Namque ubi magnanimus regem conspexit Agenor Tractantem exanimum corpus, qua exerta patebant Incurvi iuxta clypeum latera, hausit ahena Cuspide connitens, ac leto membra resolvit. Sic animum efflavit iuvenis. Iuxtaque ruentem {{Versus|530}}Durum opus exoritur Troum Danaumque repente; Vtque lupi, irrumpunt adverso marte vicissim, Virque virum impellit. Princeps telamonius Aiax Anthemione satum viridem Simoesion hasta Confodit: hunc Idae descendens vertice quondam {{Versus|535}}Foeta parens phrygii genuit Simoentis ad undam, Atque ibi cum geminis servare parentibus hirtas Consuerat pecudes; nomen Simoesius inde Deductum; sed non caris genitoribus ille Qui se nutrierant mercedem solvit, et aevum {{Versus|540}}Perbreve finivit transfossus cuspide longa Magnanimi Aiacis: qui primo ex agmine in arma Tendenti irrupit pectus, iuxtaque papillam Trans abiit dextram atque averso apparuit armo Lancea ahena viri; tunc ille extemplo cruentam {{Versus|545}}Plausit humum moriens, iacuitque in pulvere campi. Populus humenti ceu quondam educta palude, Consurgens laevi trunco indetonsaque coelo Brachia sustollens, acie quam nixus ahena Subsecuit faber ut summum cingentia currum {{Versus|550}}Inflectat ligna, ast illa in margine ripae Sicca iacet fluvii; talem Simoesion Aiax Straverat anthemiden. Quem contra intorsit acutam Priamides hastam, vario thorace refulgens, Antiphus; illa autem volitans deerravit ab illo, {{Versus|555}}Et miserum adverso traiecit in inguine Leucum Fortem Ithaci comitem, dum caesum forte cadaver Protrahit ex acie; cadit ille effusus in ipsum, Exanimumque manu corpus moriente remittit. Hunc ubi conspexit, graviter succensus Vlysses {{Versus|560}}In primas fert sese acies, atque aere corusco Armatus caesum assistit, tum missile dextra Contorquet, cautoque simul se lumine lustrat. Continuo vacuo cesserunt aequore Teucri; Nec iaculi frustrata acies, Priamoque creatum {{Versus|565}}Democoonta nothum rapido transverberat ictu, Venit abydaeo qui quondam e litore Troiam, Quae volucres educit equos in gramine molli. Olli Ithacus, socii fato concussus acerbo, Aerata infensus cava tempora transilit hasta, {{Versus|570}}Mox tenebrae clausere oculos, magnoque fragore Stravit humum moriens, sonitum super arma dedere. Tum primi cedunt Teucrorum, et splendidus Hector; At Danai tollunt clamorem, et corpora caesa Extorquent hosti, penitusque intra agmina raptant. {{Versus|575}}Haec ubi pergameo de culmine vidit Apollo, Indoluit, Teucrosque alto clamore vocavit: Surgite, belligeri Troes, ne cedite Grais; Saxea non illis non ferrea corpora certe Adsunt quo valeant miserum scindentia corpus {{Versus|580}}Tela pati: non hic crinitae natus Achilles Bellatur Thetidis; namque is navalia circum, Laedentem moerore animum nunc digerit iram. Haec ubi terribilis celsa deus urbe profatus, Continuo insignis supremi nata Tonantis {{Versus|585}}Tritogenea alacres animos attollit Achivum, Conferctam ingrediens aciem qua cernit inertes. Hic amarynciden Diorea Parca ligavit; Namque miser dextro violenti pondera saxi Excepit talo, quod Thracum ductor in illum {{Versus|590}}Torserat imbrasides Pirus quem miserat Aenos, Atque ambos penitus nervos perrupit et ossa Saxum immane viri: cadit ille extemplo supinus Pulvereum in campum, iactataque brachia caros Explicat ad socios, animamque expirat in auras. {{Versus|595}}Accurrit propere Pirus, qui fuderat arvis Pugnantem, mediumque impulsa cuspide ventrem Traiicit annitens: ast illi lubrica putrem Straverunt terram miserando viscera lapsu, Aeternaeque oculos tenebrae clausere natantes. {{Versus|600}}Mox ipsum aetoli, ferventem caede, Thoantis Lancea consequitur volitans, supraque papillam Figitur et sese media intra viscera condit: Inde Thoas iuveni assistens hastamque receptat Pectore sanguineam, vaginaque eripit ensem, {{Versus|605}}Et ventrem irrumpens animam saevo eripit hosti. Haud tamen instratum campo dura exuit arma; Namque illum Thraces cristis capita alta corusci Circumstant socii, et manibus tela aspera versant; Et licet ingentem fortem atque in proelia clarum, {{Versus|610}}Extrudunt: ille adverso mox pectore gressum Rettulit, et victum saevo se ex hoste recepit. Sic in pulveribus fusi iacuere vicissim Threicius ductor, quique acres egit Epeos; Plurimaque hinc atque hinc sternuntur corpora morti. {{Versus|615}}Nemo quidem accedens, duri non munera martis Laudasset, mediis si forte in millibus iret Integer et nullo violatus vulnere belli, Apprensumque manu ductaret bellica Pallas Depellens volucres tela eiectata per auras. {{Versus|620}}Illa namque die Troes Danaique frequentes Pulvereum prono sternebant pectore campum. </poem> ==Liber V.== <poem> Atque hic Tydidae vires animumque Minerva Sufficit, in cunctis celebrem quo redderet illum Argolicis, clarumque viro accumularet honorem. Ardet inexpletum galea clypeoque coruscat {{Versus|5}}Ignis agens flammas, aestivi sideris instar, Cum redit oceano lotum rutiloque novatum Fulgurat ore iubar; sic igneus emicat ardor In capite inque humeris iuvenis, quem bellica Pallas Conciet in medios hostes, qua plurima densos {{Versus|10}}Arctat turba globos. Erat intra Pergama quidam Iliaca de gente Dares, ditissimus agri, Vulcani purus vates, cui pignora bina Phegeus Idaeusque aderant fera bella tenentes. Hi iuveni infestas torserunt aequore habenas {{Versus|15}}Subvecti biiugo curru; pedes obviat illis Tydides: sed cum vicina in proelia ventum est, Continuo Phegeus abducta missile dextra Contorquet, supraque humerum fugit irrita laevum Cuspis et illaesum praetervolat; ille repente {{Versus|20}}Arduus assurgit contra, nec inane lacerto Effugit iaculum, geminas interque mamillas Traiicit, atque rotis moribundum exturbat ab altis. Illicet Idaeus pulchro vestigia curru Demittit, neque enim caeso persistere fratre {{Versus|25}}Est ausus; non ille quidem exitialia saevae Vulnera vitasset dextrae, sed Mulciber ipsum, Longaevi sortem miserans genitoris acerbam, Nocte operit danaisque ereptum vendicat armis. Protinus abductos fratrum tydeia proles {{Versus|30}}Pellit equos, sociisque ad celsas ducere puppes Imperat. At postquam natos videre Daretis Magnanimi Troes, saeva hunc excedere pugna, Illum autem vacuos iuxta procumbere currus, Extemplo turbati animi. Tum lumine glauco {{Versus|35}}Insignis Pallas Gradivum in bella furentem Apprenditque manu, verbisque e pectore fusis Alloquitur: Mavors, Mavors homicida, cruentae Iniector cladis, subvertens moenia bello, Num conferre manum Teucros Danaosque sinemus, {{Versus|40}}Dum pater alterutris det Iupiter altus honorem, Cedemusque acie, Iovis et vitabimus iram? Talibus increpitat Pallas medioque furentem Gradivum educit bello, ripisque Scamandri Constituit. Mox terga Phryges vertere, suumque {{Versus|45}}Quique virum danai straverunt aequore reges. Primus Alizonum ductorem magnus Atrides Assurgens Odion curru deturbat inerti; Intra humeros scapulas tereti transverberat hasta, Atque altum tota metitur cuspide pectus: {{Versus|50}}Procumbit lata porrectus in arva ruina, Et percussa gemit tellus ingentibus armis. Idomeneus Phaestum, Bori de sanguine cretum Maeonis, excepit, quem Tarnes arva feracis Nutrierant: dumque is currum conscendit equosque, {{Versus|55}}Idomeneus humerum transmisit cuspide laevum; Corruit ille rotis stygia circumdatus umbra, Exuviasque viri cretes rapuere ministri. At minor Atrides volitante Scamandrion hasta Occupat innixus, Strophio genitore creatum, {{Versus|60}}Venatu celebrem, quem quondam laeta sagittis Edocuit Diana feras, quas montibus altis Nutrit silva virens, ferro stravisse volucri: Tum vero haud favit misero pharetrata Diana, Nec studium abducto pellendi spicula nervo, {{Versus|65}}Vnde ingens tulit ante decus; sed fortis Atrides In medias scapulas fugientis condidit hastam; Ille ruit pronus, sonitum super arma dedere. Meriones Phereclum mactat de sanguine natum Tectonis harmonidae, manibus varia omnia norat {{Versus|70}}Qui fabricare suis, unum quem maxima Pallas Praecipuo dignata virum dilexit amore. Ille et Alexandro puppes aequarat in undis, Principium infaustum, quae cunctis illico Teucris Quaeque sibi ingentem cumulum invexere malorum; {{Versus|75}}Namque animo ignarus non divum oracla tenebat. Ergo hunc Meriones fugientem protinus hasta Induit, ac dextrum clunem perrumpit, et osse Sub duro insertat telum, mediamque penetrat Vessicam, et fixam transmittit cuspide pubem: {{Versus|80}}Succiduo ruit ille genu, terraeque volutus Dat gemitum, effusos tenebris mors implicat artus. Pedaeum ferit inde Meges Antenore cretum, Qui nothus est partu fusus, sed dia Theano Gratificata viro cari sibi pignoris instar {{Versus|85}}Ingenue eduxit: dumque is se proripit hosti, Cominus accurrens pressa ferit occiput hasta Phylides, rapidoque adversos turbine dentes Sub linguam extemplo transverberat aerea cuspis; Corruit ille solo moriens, gelidumque momordit {{Versus|90}}Mucronem teli. Post haec Hypsenora divum Impetit Eurypylus, sobolem Dolopione cretam, Quem populus miro semper celebrarat honore, Ceu supera de sede deum; namque ille Scamandri Sacricola extiterat: fugientem Eumone natus {{Versus|95}}Consequitur strictumque viro rotat impiger ensem, Et ferit insurgens humero qua brachia lenti Adnectunt nervi, validamque obnixus aheno Abradit mucrone manum; cadit aequore aperto Sanguinolenta manus, turbataque lumina letum {{Versus|100}}Purpureum invadit durique potentia fati. Talia victores edebant funera campis. At non Tydiden utro se ex agmine ferret Dignosses, Teucrosne inter Danaosne cieret Proelia: desaevit campo. Ceu spumeus amnis {{Versus|105}}Obicibus ruptis violento gurgite fertur, Quem neque praeductae moles neque septa furentem Frondea quae dumis obeunt vineta coercent; Improvisus adest, cum pleno Iuppiter alveo Torsit aquosam hiemem; tum late viribus aucta {{Versus|110}}Dat stragem insurgens operumque agit unda ruinam: Sic diomedeo phrygiae terrore phalanges Palantes fugiunt; multisque e millibus, acri Aspirare viro propioremque addere martem, Haud ausum cuiquam. Quem postquam strage furentem {{Versus|115}}Pandarus inque fugam vidit densa agmina dantem, Lunavit manibus sinuosum fortiter arcum: Tum micuit certas cuspis librata per auras, Perrupitque humeri qua surgunt concava dextri Tegmina, traiectoque rubens apparuit armo; {{Versus|120}}Protinus irriguo foedatur sanguine thorax. Atque hic successu exultans ita Pandarus infit Vociferans: Nunc, nunc, Teucri, consurgite in hostem; Saucius est Danaum primus, nec cuspidis ictum Iam tolerare diu poterit lucemque relinquet, {{Versus|125}}Ni frustra a Lycia venientem hortatus Apollo est. Talia iactabat. Sed tristia vulnera teli Haud domuere virum; gradibusque ex hoste receptis, Substitit ante leves currus rapidosque iugales. Hic Sthenelum affatus: Curru demittere ab alto, {{Versus|130}}O Capaneiade, dixit, teretemque sagittam Erue mi ex humero. Nihil is cunctatus, et alto Demissus curru saltum dedit ocius arvis; Et prope consistens intortum vulnere telum Extulit, ac tunicis cruor insultavit ahenis. {{Versus|135}}Tum iuvenis, supera aspectans convexa, precatur: Indomita aegiferi proles suprema Tonantis, Exaudi, siquando mihi siquando parenti Praesidio mitis per martia bella fuisti. Nunc ades, o Palla, nunc hostem insternere campo {{Versus|140}}Annue et aggesta porrectum extendere arena, Qui fixit me praeventum et data vulnera iactat, Quique negat dudum visurum lumina solis. Audiit orantem Pallas; tum pondera membris Abstulit, atque auxit manibus pedibusque vigorem {{Versus|145}}Cominus assistens, fuditque volantia verba: Nunc aude, atque hosti victricem consere dextram: Pectore namque tuo vires roburque parentis Impavidum ingessi, quo quondam efferbuit ingens Tydeus; atque omnem quae dudum obducta tuenti {{Versus|150}}Mortales visus hebetabat turbida nubes Eripui ex oculis, quo sit tibi lumine promptum Purgata iam in luce hominem spectare deumque. Hic si forte deum quisquam in certamine tecum Tentet inire manum, tu ne fer proelia contra {{Versus|155}}Caelicolas alios; at si Venus aurea certet Conserere arma tibi, tum cuspide fortis ahena Fige deam. Dixit; tenuesque evasit in auras. Nec mora; ab integro iuvenis calidonius hostes Arietat in primos, saevaque infensior ira {{Versus|160}}Mavortem instaurat; quamquam ille ardebat et ante Irruere in Teucros, tum vero inmania membra Ter tantus gliscens subiit vigor. Vtque leonem Saltantem in caulas, stragem exitiumque ferentem Lanigeris ovibus, summa tenus attigit hasta {{Versus|165}}Cum leviter pastor laesoque in pectore vires Succendit, nec deinde ardenti ire obvius hosti Sustinet; ille furens acri ruit impete, et altis Grassatur stabulis victor; trepidantque fugato Deserti pastore greges, coeuntque vicissim {{Versus|170}}Attonitae pecudes et commiscentur in unum, Donec pulsa fames, saltuque obstrusa relinquit Septa leo: similis vestigia concita ductor Infert qua medius pugnae rotat agmina vertex. Et primum Astynoon, primum se se obtulit ille, {{Versus|175}}Decutit, ac populi pastorem Hypenora, campo: Illius adversam super irruit hasta mamillam; Huic humeri clavem destrictus cominus ensis Discrevit, colloque humerum tergoque diremit. Hos ubi destituit, Polydon Abantaque fundit, {{Versus|180}}Quos luci Eurydamas genuit vaga somnia doctus Coniectare senex, at saeva in proelia missis Somnia non cecinit natis; sed martius ambos Tydides pariter vita spoliavit et armis. Iamque petit Xanthumque Theonaque Phaenope cretos, {{Versus|185}}Quos pater effoetae domitus torpore senectae Edidit: hi tantum fuerant quos ille peculi Linqueret heredes, sed et his calydonius heros Ense animum eripuit, gemitum moestasque parenti Destituens lacrimas; neque enim discrimine pugnae {{Versus|190}}Excepit reduces, possessaque iugera late Praefecti orborum fisco viduata dicarunt. Tum duo priamidas dat Echaemonaque Chromiumque Germanos leto, quos idem sustulit axis: Vtque armenta leo sylvis errantia nactus {{Versus|195}}Aut vitulae aut vaccae perfringit guttura morsu, Sic miseros fratres biga detrusit ab alta Tydides, vitaque ambos spoliavit et armis; At socii ad naves captos pepulere iugales. Quem postquam Aeneas videt alta in strage tremendum, {{Versus|200}}Perque virum bellantum acies perque horrida tela Rumpit iter; campoque ferens vaga lumina circum, Perlustratque duces, sobolemque Lycaonis acrem Pandaron offendit, dictisque irritat in hostem: Pandare, ubi est arcus tibi nunc? Vbi spicula? Vbi illa {{Versus|205}}Gloria bellandi, qua te iam nemo lacessat Dardanidum, nemo in Lyciis se praeferat arvis? Eia age, tende Iovi palmas, cornuque reducta In iuvenis corpus celeres molire sagittas Qui nos infestat violentus, et agmina Troum {{Versus|210}}Demetit, ac iuvenes tot fortia pectora leto Devolvit. Phrygibusne aliquis succensuit olim Propter sacra Deus? Namque est gravis ira Deorum. Talibus Aeneas. Contra sic Pandarus orsus: Aenea, armigerum vir consultissime Troum, {{Versus|215}}Hunc ego Tydidae assimilo, clypeumque iubasque Et galeam agnosco, rapidos quoque cerno iugales. Quem vero appello Diomedem, hominemne deumne Esse putem dubito. Neque enim sine numine divum Tantus in arma furit; sed quidam proximus haeret {{Versus|220}}Coelicolum, nebulaeque humeris obduxit amictum. Ille extrusa meo detorsit spicula nervo Frustratusque ictum est: humero iam vulnera dextro Ingessi, praeterque cavum thoracis adegi, Censebamque aura functum demittier Orco; {{Versus|225}}Nec tamen edomui. Certe est haec ira deorum. Quos vero ascendam currus rapidique iugales Haud mihi sunt praesto. Laribus sunt nempe paternis Compactae undenae bigae novitate decorae, Quas varii picto sternunt velamine pepli, {{Versus|230}}Cornipedesque trahunt biiuges, qui candida mandunt Hordea nunc stabulis alvumque siligine complent. Saepe pater suasit praesignis marte Lycaon, Proelia cum peterem, currus conscendere equosque; Nunc repeto infelix monitus quos ante refelli: {{Versus|235}}Namque ego dum metuo, ne clausis aggere Teucris Pabula deficerent nostros consumpta iugales Assuetos tolerare famem praesepibus altis, Indulsisse illis statui, tectisque reliqui; Et pedes huc arcu fretus pharetraque tetendi, {{Versus|240}}Haudquaquam auxilio nobis usuve futuris. Iamque ego primores Danaum Menelaon et ipsum Vulnere Tydiden petii, excudique cruorem, Ac mage succendi. Nimirum adversa fuerunt Fata mihi nimium, quo primum tempore fixo {{Versus|245}}Pendentes clavo detraxi concitus arcus, Iliacasque arces adii, Teucrumque secutus Militiam hectoreae suggessi gaudia menti. Si vero reditu potiar, si lumine cernam Vxorem patriamque domum testudine tutam, {{Versus|250}}Demetat hostilis caput hoc mihi protinus ensis Ni frangam hosce arcus manibus flammisque cremabo Succensis, qui me nequicquam in bella sequuntur. Finierat. Phrygius contra sic excipit heros: Parce queri, cedent eventu cuncta sinistro, {{Versus|255}}Ni simul infestos impacti turbine pugnae Flectimus alipedes, iuvenemque lacessimus armis. Quare age, et in nostrum vestigia subiice currum, Vt videas quanta biiuges per aperta procella Huc illuc rapidi fugiant rapidique sequantur. {{Versus|260}}Hi nos intra urbem referent, si Iupiter acrem Tydiden iterum pugnae cumulabit honore. Nunc age, flagra manu contractaque corripe lora, Ast ego cornipedes scandam martemque capessam; Aut tu certa armis, ego fraena sonantia flectam. {{Versus|265}}Tantum effatus. Ad haec lycius ita Pandarus infit: Ipse quidem, Aenea, fraenos molire tuorum Quadrupedum; pandi versabunt pondera currus Sub solito rectore magis: ne si dare rursus Cogamur terga effugio, eluctantia quassent {{Versus|270}}Colla feri, trepidique fuga retinacula vincant, Neve tuum optantes sonitum denso agmine nolint Exportare equites; tum vero aetolius heros Deturbet leto implicitos, abigatque fugaces In castra alipedes. Sed iam biiugesque rotasque {{Versus|275}}Impinge adversus; ego saevum fortiter hostem Excipiam infesti venientem cuspide teli. Vt fatus, picto subvectant corpora curru, In iuvenemque avidi volucres pepulere iugales. Quos ubi prospexit Sthenelus capaneia proles, {{Versus|280}}Tydiden pavido compellat protinus ore: Tydide Diomede, animo gratissime nostro, En geminos tueor qui te in certamina poscunt Belligeros iuvenes, arcu confligere suetum Pandaron egregia genuit quem stirpe Lycaon, {{Versus|285}}Aeneamque simul quem dardanio Anchisae Alma Venus peperit. Sed versis, eia age, fraenis Cedamus, neque te in densas ita coniice turmas, Eripiat ne dulcem animam tibi dardanus ensis. Illum torva tuens Diomedes talibus orsus: {{Versus|290}}Ne frustra ardentem pugna praevertere dictis Sollicita mentem; fuga nulla e turbine martis Degenerem arguerit; sunt et nunc fortia nobis Pectora visque animi. Quin hos haud scandere tendo Cornipedes, contraque ambos pedes invehar hostes; {{Versus|295}}Ipsa metum longe, manifesto in lumine, Pallas Reppulit. At si fors pedibus diffugerit alter, Haud ambo evadent. Memori tu nunc animo hauri: Si consulta mihi iuvenum tritonia Pallas Amborum illato dederit de funere laudem, {{Versus|300}}Continuo ardentes properans cohibeto iugales, Et versato manu fraenos, stimulisque citato Aeneae alipedes inque agmina pellito Graium, Illorum de gente satos quos Iupiter alta Voce potens pretium tribuit Ganymedis adempti {{Versus|305}}Iliaco Troi; cunctos virtute praeibant Quos aurora rubens solisque alta orbita lustrat. His vero Anchises clam Laomedonte fugaces Supposuit mox pastor equas, sexque inde recepit Semine ab aethereo stirpem furatus equinam: {{Versus|310}}Quatuor ipse quidem plena ad praesepia nutrit; At geminos dedit Aeneae vestigia campo Incita ferre bonos. Quos si rapuisse licebit, Conserti egregium belli referemus honorem. Talia colato memorant sermone vicissim. {{Versus|315}}Iamque hostis biiugis subvecti cominus adsunt, Tydidenque prior compellans Pandarus infit: Magnanime ac prudens clari sate sanguine Tydei, Haud dudum intorta domui tua membra sagitta, Iamque gravi experiar praefixum cuspide telum. {{Versus|320}}Sic ait, atque manu vibrans teretem iacit hastam Arduus; illa viam clypei molita per oras, Squamigeram pulsu destringit tegmen aheno. Tum simul haec patulo proclamat Pandarus ore: Traieci penitus ventrem; mihi gloria tanti {{Versus|325}}Per gentes ierit leti laudesque ferentur. Ille ait: Errasti, nullo discrimine cuspis Incubuit; sed non ego vos absistere pugna Perpetiar, validis dum caesus viribus alter Exsatiet gladium mananti sanguine nostrum. {{Versus|330}}Haec ait; et iaculum intorquet, quod bellica Pallas Direxit, propterque oculum sub naribus egit Transque albos pepulit dentes, memor inde tenoris Hasta sui linguam secuit radicitus imam, Sanguineasque gravi perrupit turbine fauces. {{Versus|335}}Corruit ille rotis praeceps, gemituque resultat Discolor aere rigens tunica, ingentique fragore Expavere feri; tum vero animusque vigorque Solvitur exanimi. Clypeo dehinc saevus et hasta Desilit Aeneas, veritus ne exsangue cadaver {{Versus|340}}Eripiant Danai, caesoque assistit amico, Ceu leo magnanimus, parmaque hastaque iacentem Protegit, atque ardens venientes sternere campo Infremit horrendum. Tum saxum sustulit ingens Tydides, molem immanem, quam nec duo ferrent {{Versus|345}}Qualia nunc hominum producit corpora tellus: Ipse quatit facile, et toto mox sanguine nixus Vicinam femori labefactat caute cruenta Vertebram implexi qua nexus vertitur ossis, Hanc cotylam appellant; cotylam confringit et ambos {{Versus|350}}Disrumpit nervos ac pellem dissicit ictu Saxum immane gravi. Tum vero cernuus heros Poplite succiduo ruit arvo, et robore dextrae Nixus humo pendet, noxque obvia lumina claudit. Tum vero et tenues vitam exhalasset in auras {{Versus|355}}Rex hominum Aeneas, ni tanta pericula nosset Alma Venus magno Iove nata; hunc ipsa bubulco Anchisae ediderat; niveis quae offusa lacertis Implicuit caram sobolem, duplicataque pepli Tegmina fulgentis super intulit ut foret actis {{Versus|360}}Valli instar iaculis, nec quisquam ex agmine Graium Pectora traiiceret vitamque hauriret ab hoste. Illa quidem natum bello ex ardente ferebat. At non magnanimi Diomedis iussa fideli Exciderant Sthenelo. Tortisque obversus habenis {{Versus|365}}Inde suos biiuges belli de fluctibus actos Constituit; paribusque iubis colla alta comantes Aeneae conscendit equos, pepulitque flagello Intra acies Danaum: tum grato iussit amico Deipylo (hunc cunctis iuvenem ex aequalibus unum, {{Versus|370}}Quod sibi fidus erat, magno afficiebat honore), In castra avertisse feros; iterumque iugales Ipse suos scandit., facilesque retorquet habenas, Tydidenque petens celeri rapit aequora curru. Ille autem infesto fugientem Cyprida saevus {{Versus|375}}Aere sequebatur; puro nam lumine norat Degenerem esse deam, numerum nec inire dearum Quae fera bella regunt campis aciesque virorum Praecipitant pugnae, non qualis bellica Pallas, Impia non urbes qualis populatur Enyo. {{Versus|380}}Hanc ubi per medium turbae per tela per hostes Sectatus dudum iam tandem urgebat, acutae Cuspidis intendit violentam turbidus hastam Tydeos egregii natus, saltuque levatus Extremam petit aere manum fulgente sinistram; {{Versus|385}}Ambrosiamque deae pallam, quam molliter ipsae Texuerant Charites, tenerumque interritus hasta Infodit corpus extremae in limite palmae. Ambrosius micat inde cruor, quem nomine certo Ichora appellant, qualis solet esse deorum {{Versus|390}}Coelicolum: neque enim crustis cerealibus illi Vescuntur coelo, nec fervida vina propinant; Sunt itaque exsangues, immortalesque vocantur. Eiulat alma Venus, foedoque e vulnere tardum Sistit humi natum: simul illum Phoebus Apollo {{Versus|395}}Nube cava obtexit, ne quisquam ex agmine Graium Transigeret pectus vitamque hauriret ab hoste. Protinus infensa Diomedes voce dolenti Inclamat divae: Belli, Iove nata, tumultus Effuge. Non teneras satis est fraudare puellas? {{Versus|400}}At si te rursus miscentem proelia campo Offendam, faxo metues ubicumque vel ipsum Ad pavidas belli nomen tibi venerit aures. Sic ait. Illa obiter luget; torquebat acerbe Plaga cruenta deam; quam densa extra agmina praepes {{Versus|405}}Comprensam educit par vento cursibus Iris, Peste gravem saeva; formosos decolor artus Infecit livor. Tum laeva in parte sedentem Gradivum offendunt, porrectae cuspidis hastam Cornipedesque cava celeres caligine septum. {{Versus|410}}Tum dea procumbit duplicato poplite, et acres Poscit equos supplex mandentes dentibus aurum. Care, inquit, frater, si te mea cura remordet, Da, rogo, cornipedes, ut celsi culmen Olympi Sidereasque domos repetam; nam vulnere acerbo {{Versus|415}}Torqueor infandum, quo me mortalis iniqua Tydides laesit dextra, qui ferre parenti Audebit iam bella Iovi et concurrere in armis. Dixerat. Auratis fulgentes tradit habenis Continuo Gradivus equos; tum diva volucres {{Versus|420}}Subnixa in currus animum moerore fatigat: Vna Iris vehitur, fraenisque operata regendis Instigat biiuges flagris; avidique volarunt Aera per liquidum, celsique ad culmen Olympi Coelicolumque domos pennis fugere citatis. {{Versus|425}}Hic tum pressit equos par vento cursibus Iris, Disiunxitque rotis, et dulcis gramine pavit Ambrosiae. Sed enim matris Venus alma Diones Labitur in genua; at gnatam dea mollibus ulnis Implicat, atque manu permulcens nomine blande {{Versus|430}}Compellat, placidaque affatur voce dolentem: Cui tantum de te licuit, mea nata, deorum, Ceu tibi sit studium violenta capessere bella? Tum Venus haec contra: Diomedis dextra superbi Tydidae incussit vulnus, quod turbine belli {{Versus|435}}Eriperem Aeneam dulcissima pignora nostrum, Quae mihi cunctorum est longe carissima proles. Nec iam adeo in Grais bellum Phrygibusve geretur, Iam Superos ipsos Danai in fera bella lacessunt. Sic Venus; et Veneri contra sic orsa Dione: {{Versus|440}}Perfer et immitem tolera, mea nata, dolorem, Multi etenim superum coeli quos sustinet axis Mortali infandos opera excepere labores. Ipse quidem Mavors Oti validique Ephialtis Passus aloeidum manicas atque aspera quondam est {{Versus|445}}Vincula; dumque micans radiis recidiva resumptis Ter deciesque polo repararet cornua Phoebe, Aerata inclusus stetit et devinctus in olla: Atque avidum stragis numen periisset ibidem; Sed nivea effulgens forma Eeriboea noverca {{Versus|450}}Mercurium admonuit, qui furtim carcere tetro Iam domitum angusta subtraxit compede Martem. Quin etiam Iuno regina tricuspide telo Amphitryoniadae dextram violata mamillam est, Corripuitque deam dolor inmedicabilis ictu. {{Versus|455}}Mox Erebi in portis et manes inter opacos Pennigera aeternum cruciarunt spicula Ditem, Herculis aegifero geniti Iove concita nervo: Ille autem in magni se sustulit atria coeli Multa dolens telo graviter transfixus acerbo, {{Versus|460}}Nam forti detrusa humero letalis arundo Vexabat misere; tandemque salubribus illum Paeeon succis fovit mitique veneno: Sic fati immunis nec sorti obnoxius atrae, Evasit sospes conducto vulnere Pluton. {{Versus|465}}Ille quidem infelix, qui, turpi ingentia probro Gesta notans, superos violento perculit arcu! Sic in te glauco praesignis lumine Pallas Perpulit hunc: nescitque amens tydeius heros, Qui superis certet, viridi procumbere in aevo; {{Versus|470}}Non illum insani reducem discrimine Martis Stare rudes circum natos, genibusque supinis Lascivire patris laeti, blandoque parentem Compellare sono. Caveat mox viribus audax Tydides, nequis secum praestantior armis {{Versus|475}}Dimicet; ac dulci tandem viduata marito Sopitos miseri sonitu plangoris amicos Aegialaea suos strato excitet Adrastine, Atque virum populi summum deploret achivi. Sic ait, et manibus fluidum de vulnere natae {{Versus|480}}Ichora abstersit; tactu medicata coibat Laesa manus, mites tactu evasere dolores. Haec dum Iuno simul laete Pallasque tuentur, Ante Iovem exultant, Venerique illudere certant. Ac prior orsa loqui coram sic caesia Pallas: {{Versus|485}}Iupiter o genitor, numquid mea protinus aegre Dicta feres? Dum fors danaas Cytherea puellas Pellicit ut Teucros patrio procul orbe sequantur, Harum unam pulchra defensam pectora palla Attigit, atque manum fibula perstrinxit acuta. {{Versus|490}}Subrisit dictis hominum pater atque deorum; Tum Venerem accersit, placidaque ita voce profatur: Non tibi debentur pugnae, mea nata, labores, Te decet unanimes thalamis coniungere amantes; Bella furens agitet Mavors atque innuba Pallas. {{Versus|495}}Dumque haec alterno memorant sermone vicissim, In phrygium furit Aeneam calydonius heros; Et licet obductum phoebea agnosceret umbra, Stat conferre deo pugnam, stat mittere ad umbras Aeneam, spoliisque artus incingere opimis. {{Versus|500}}Ter conatus ibi mucrone abscindere nubem Persultans pedibus campum, ter magnus Apollo Reppulit adversi clypeum, iuvenemque retorsit; Iamque iterum par ille deo se sustulit arvis, Cum sic horrendum intonuit pharetratus Apollo: {{Versus|505}}Cedito, Tydide, et superis certare caveto Consiliis; neque enim par divum morte carentum Est genus, atque hominum terrae qui summa peragrant. Haec Deus. Ille gradu paulum cedente regressus, Ocius arcigeri devitat Apollinis iram. {{Versus|510}}Tum iuvenem ereptum tenui discrimine leti Prgameis infert laribus sublimis, ubi illi Templum erat; hic Phoebe gravida succinta pharetra, Hic Latona ducem consolanturque foventque Invectum longis penetralibus. Ipse repente {{Versus|515}}Arcitenens tenuem effingit sine viribus umbram In faciem Aeneae, simulatisque instruit armis: Quam circum obnixi Troes Danaumque phalanges Certatim alterni confligunt turbine martis; Aeratosque orbes taurino tergore amictos, {{Versus|520}}Pectoribus tectis, et scuta volantia tundunt. Mox Deus arcitenens Gradivum in bella furentem Increpitat: Mavors, Mavors homicida, cruentae Iniector cladis, subvertens moenia bello, Nonne hunc Tydiden pugna prohibebis iniqua, {{Versus|525}}Qui ferus in magnum iam stringeret arma Tonantem? Iam Veneri extremam temeravit cuspide palmam, Et mihimet tandem congressus daemonis instar. Dixit, pergameaque levis super astitit arce. Continuo resides Teucros stimulabat in arma {{Versus|530}}Feralis Mavors, Thracasque in bella trahentem Mentitus versa pernicem Acamanta figura, A Iove nutritam priameia pignora turbam Sic voce instigans: O quos Iovis, inquit, alumnus Eduxit Priamus, phrygium quonam usque sinetis {{Versus|535}}Concidi populum segnes? An donec ob ipsas Confligant portas? En nobis Hectoris instar Observatus, in hoc miserabilis occubat arvo Aeneas anchisiades pars maxima belli. Eia agite, unanimes hostili ex agmine fortem {{Versus|540}}Extorquete, viri, socium. Sic excitat acres Bellipotens Teucros renovatque ad vulnera dictis. Interea ingentem Sarpedon Hectora in hostes Talibus extimulat: Quo nunc evanida fluxit Vis antiqua animi? Quid enim iactare solebas {{Versus|545}}Te te unum, generis comitatum et fratribus, urbem Defensurum armis, populo auxiliisque carentem? Nunc cum tela manus poscunt, nullum aequore toto Intueor: pavitant, ceu saevo offusa leoni Turba canum; soli gerimus nos proelia campo {{Versus|550}}Auxilio acciti. Nempe ipse in castra tetendi Huc procul a Lyciae populis Xanthique fluentis, Consortemque tori dulcem gnatumque reliqui Infantem, laetas segetes multumque peculi Quae voto expeteret pauper: nec segnius hortor {{Versus|555}}In martem Lycios, iuvenemque invadere pugna Est amor. Atque mihi nil hic quod agatve feratve Argolicus praedator adest. Tu languidus Hector Cunctaris, nec degeneres hortatibus imples Dardanidas, patriamque iubes thalamosque capessant; {{Versus|560}}Ne ceu venatu sinuosa in retia pulsi Ludibrio sitis Danais praedaeque superbis, Neu vestram expugnent armis victricibus urbem. Cuncta tuam exposcunt curam: noctesque diesque Te reges ambire licet, qui fida ministrant {{Versus|565}}Auxilia, ut tantos durent in marte labores, Vt maneant; nec fas invisis carpere dictis. Talibus hectoream mentemque animumque momordit. Ille autem e curru saltu demissus in arvum Infert se mediis, geminasque reciprocat hastas, {{Versus|570}}Continuoque animos vulgi et trepidantia bello Corda virum insano martis succendit amore. Iamque fugam sistunt, infestaque pectora Teucri Hostibus obiectant; denso contra agmine Grai Conferti, intrepidisque obnixi viribus instant. {{Versus|575}}Ac veluti aestivas ubi surrigit area fruges Cum tepidi glumas venti populantur inanes, Et sua ruricolae nudi frumenta citato Ventilabro eiectant, flabrisque agitata secundis Diducit sensim frugem glumasque volantes {{Versus|580}}Flava Ceres, canent extremo in margine acervi; Agmina sic Danaum putrido concreta superne Pulvere canescunt, quem sollicitatus equorum Pulsibus attollit glomeratque sub aethera campus, Dum mixti obertunt aurigae undantia lora. {{Versus|585}}Incursant glomerati hostes; circumque nigrantem Iliaci praeses belli Mars aggerat umbram, Vndique collustrans acies, mandataque Phoebi Exigit aurato gladii fulgore micantis, Qui resides illi Teucrorum in proelia suasit {{Versus|590}}Instaurare animos, cum primum Pallada vidit Securam Danaum campo abscessisse cruento. Ipse autem pingui ex adyto in certamina misit Aeneam, et valido distendit robore pectus. Isque ubi se sociis immiscuit, omne repente {{Versus|595}}Laetatur Troum ductore superstite vulgus, Vidit ut incolumem venientem et viribus auctum: Nil tamen inquirunt; neque enim labor improbus urgens Compellare sinit, dederat quem magnus Apollo, Qui nitido argento radiantem sustinet arcum, {{Versus|600}}Demittensque neci mortalia corpora Mavors, Et numquam fesso gradiens Contentio motu. Tum Danaos gemini Aiaces et clarus Vlysses Tydidesque ferox stimulant in martia bella. Ipsi non vires, phrygiae non gentis ovatus {{Versus|605}}Horrere; at similes nebulis perstare coactis; Quales supremis per sudum Iupiter olim Montibus agglomerat, boreae cum flabra quierunt, Cum venti posuere boni qui dulcibus auris Concreta obscuro detergunt nubila coelo: {{Versus|610}}Sic Danai in saevos conniti firmiter hostes. At bonus Atrides digesta per agmina fertur Multa monens, comitumque animos sic voce fatigat: Este viri, fortemque animum praestate, verentes Quisque suum alterni socium; timor omnis abesto: {{Versus|615}}Quos pudor et virtus animant in martia bella, Incolumes superant; vertentes turpia terga Gloria nulla manet, vis nulla in pectore surgit. Dixit; et excusso torquens hastile lacerto Pergasiden prima pugnas a fronte cientem {{Versus|620}}Democoonta ferit, comitem certamine saevo Magnanimi Aeneae, grato quem semper honore Affecere Phryges priameii pignoris instar. Saepe ille in primis inimicum invadere martem Censuerat, cursu pernix atque alite planta. {{Versus|625}}Vtque illi Atrides clypei coniecit in orbem Telum ingens dextra, nulla vi tegminis haesit Lancea, sed penetrans obducti cingula baltei Implicuit mucrone virum, mediumque peregit, Et tandem extrema cunctata clanguit alvo; {{Versus|630}}Corruit ille sonans, sonitum super arma dedere. Ecce diocleos, fortissima pectora, natos Crethona Orsilochumque haurit mucrone corusco Aeneas. Horum genitor phaerea colebat Moenia, dives opum, genus alta e stirpe liquentis {{Versus|635}}Alphei pylios qui gurgite perluit agros. Is clarum regno Orsilochum suscepit; at inde Magnanimus celebri est factus virtute Diocles; Hic geminam luci sobolem fera bella tenentem Crethona Orsilochumque tulit: qui graia secuti {{Versus|640}}Agmina, primaeva picti lanugine malas, Iliacos domito petierunt marmore campos, Atridum auspiciis, hic blandae lumina vitae Deseruere simul. Qualesque in vertice montis Vbere materno gemini crevere leones; {{Versus|645}}Mox stabula invadunt, populant armenta gregesque, Dum tandem infesta sub pectus cuspide adacta Ipsi hominum periere manu; sic turbine teli Oppetiunt miseri concreto in pulvere fratres, Abietibus similes. Quos dura in fata cadentes {{Versus|650}}Vt vidit miserans, primos Menelaus in hostes Proripuit gressum fulvo circumdatus aere Evibransque hastam, magnam cui mentem animumque Inspirat Mavors, saevis ut concitus ausis Aeneae dextra patulo procumberet arvo. {{Versus|655}}Quem simul Antilochus prospexit Nestore cretus, Principibus Troum mediis se se intulit ultro, Sollicitus ne quid populorum pastor acerbus Discrimen subeat, rumpatque ingentia coepta. Iamque manus illi, iam tela adversa tenere, {{Versus|660}}Molirique impar bellum; cum protinus ardens Exoritur iuvenis. Tum quamquam maximus armis, Haud tamen ambobus pugna concurrere iniqua Sustinet Aeneas, refugosque agit aequore gressus. Olli ut conferto iam dudum ex hoste recepta {{Versus|665}}Mandarunt sociis miserorum funera fratrum, Conversi in prima bellantes fronte lacessunt. Iamque Pylaemeneum, certantem robore Marti, Paphlagonum regem clypeis sua membra tegentum, Dat leto Atrides, et clavem transforat hasta. {{Versus|670}}Nec mora; atymniaden collato marte Mydona Antilochus ferit aurigam fortemque ministrum: Is volucres flectebat equos, teretique molarem Contortum excepit cubito, manibusque remissis Splendida candenti ceciderunt fraena elephanto {{Versus|675}}Pulvereum in campum: tum nudo effulgurat ense Antilochus, mediumque infodit vulnere tempus, Eque rotis iuvenem terrae detrusit anhelum: Perstitit ille diu defixo vertice praeceps, Sinciput obstipum subversosque arduus armos, {{Versus|680}}Nam putris aggestis absorpsit campus arenis; Mox tamen effusum patulis proculcat in arvis Vngula quadrupedum, dominumque in pulvere mersat: Quos porro Antilochus subigit, tortoque flagellat Verbere, et argolicum properans compellit in agmen. {{Versus|685}}Haec procul ut vidit, contra se se ingerit Hector Vociferans; sequiturque ducem troiana iuventus, Quam Bellona furens saevusque agit aequore Mavors: Funestum infelix pugnae gerit illa tumultum, Terrificamque manu quassat Mars impius hastam; {{Versus|690}}Et nunc magnanimum praevertitur Hectora gressu, Nunc pone insequitur. Tum vero aetolius heros Vt Martem agnovit, pavidus vestigia pressit. Ceu quondam imbellis gradiens per plana viator Substitit ad fluvium, quum rauco murmure vidit {{Versus|695}}Cogentem spumas, trepidusque repente refugit; Haud secus ille gradum recipit, populumque coercet, Atque ait: O socii, quid enim miramur in armis Hectora belligerum, celebremque ingentibus ausis? Vnus adest iuveni semper deus, horridaque arcet {{Versus|700}}Fata potens. En nunc Mavors, en ille figuram Mortalem indutus. Quocirca, pectore ad hostem Converso, refugos paulatim abducite gressus; Cedamus, neque bella deis inimica feramus. Talibus admonuit socios; iamque agmina Troum {{Versus|705}}Contulerant gressum. Tum princeps impiger Hector Belligerum Anchialon saevumque in marte Menesthem, Subnixos uno in curru, deturbat in arvum. Quos procul exanimes miserans telamonius Aiax Irruit actutum, stridentemque exigit hastam, {{Versus|710}}Amphiumque petit Selago genitore creatum, Qui segetum ac pecoris dives paesaea colebat Moenia, sed Priami natorumque arma secuto Iniecit fera Parca manus; nam turbidus Aiax Infossa extremam per cingula complicat alvum. {{Versus|715}}Ille ruens contundit humum; simul involat heros Induviis inhians: Teucri creberrima contra Spargere tela manu, iaculorum protinus imber Ingruere, innumeris horrere hastilibus umbo Obrutus. At quando stant obnixa omnia contra {{Versus|720}}Nec pote ferre manum turbae, rapit ille cruentam Et super exanimum posito pede subtrahit hastam, Seque suis reddit; votique ex hostibus impos Protelatus abit, denso namque agmine adorti Certatim ingestis subigunt decedere contis. {{Versus|725}}Sic iuvenem intrepidum et spectatum fortibus ausis Conturbant statu, profligatumque retrudunt. Talia dum campis eduntur proelia passim, Tlepolemum ingentem latumque potentia fati, Herculeam sobolem, dium in Sarpedona movit. {{Versus|730}}Ergo ubi contulerant vestigia rapta vicissim Filius atque nepos magni Iovis, illicet audax Tlepolemus prior his effari vocibus infit: Sarpedon Lycium ductor, quae causa subegit Te belli immunem segni hic languere pavore? {{Versus|735}}Atque vana ferunt, qui magno ducere nomen De Iove te memorant, quando sic stirpe priorum Degeneras hominum quos Iupiter edidit olim; Qualem fama canit quemdam mihi rite parentem Immanem Alciden animosum more leonis, {{Versus|740}}Qui quondam huc senis advectus puppibus, atque Exiguo comitatu emensus coerula propter Laomedontis equos, subvertit Pergama bello Dardaniasque virum viduavit gente maritas. Tu vero imbellis passim socia agmina cernis {{Versus|745}}Expirare animas. Sed enim auxiliaria Teucris Haud ultra arma feres, lyciis qui adveneris arvis, Non tibi si vires superent; nam vulnere nostro Occumbes, tristesque Erebi penetrabis ad umbras. Tum contra impavida Sarpedon mente profatur: {{Versus|750}}Ille quidem augustae subvertit moenia Troiae Laomedonteo sumens de crimine poenas, Qui iuvenem, officio devictus, tristibus asper Increpuit dictis, biiuges nec reddidit acres, Pro quibus ille procul submotis venerat oris. {{Versus|755}}At tibi fata feret funestaque vulnera leti Nostra manus, magnumque dabis mihi martis honorem, Exactamque animam volucrum moderator equorum Excipiet Dites. Sic ore effatur; et ambo Alter in alterius torquent hastilia corpus: {{Versus|760}}Fraxineum toto iaculatur sanguine robur Tlepolemus, manibusque virum tela incita utrimque Certa secant auras. Telum Sarpedonis hostem Per medium fixit guttur, totumque peregit; At femur irrumpit violento fraxinus ictu {{Versus|765}}Tlepolemi contorta manu, rubefactaque summas Scrutatur latebras, duroque infigitur ossi. Illum aegre Lycii torpentia membra trahentem Exportant, torquetque virum cruciatibus hasta Pendula dum femori trahitur defixa cruento; {{Versus|770}}Vulnere namque alto detrusum exculpere lignum Haud ausum cuiquam, quo se discrimine posset Sponte referre sua pedibusque insistere certis: Is labor urgebat trepidos, ea cura ministros. At parte ex alia referunt argiva iuventus {{Versus|775}}Tlepolemum exanimem. Tum postquam agnovit Vlisses Infelicem obitum socii, seseque animumque Increpat ipse suum tam dira et acerba ferentem: Aestuat ancipitemque alternat pectore curam, Invadatne Iovis prolem, lyciasne corusco {{Versus|780}}Exagitet mucrone acies rapiatque sub umbras. Sed miserum lycii fatum ductoris Vlyssi Invida sors renuit; mox illi flava virago Alternantem animum lycium compellit in agmen. Caeranon hic umbris et Alastora dat, Chromiumque, {{Versus|785}}Alcandrumque, Haliumque, Noemonaque, Prytanimque. Atque alios Lycium fudisset dius Vlysses, Ni porro agnosset cristatae cassidis Hector; In primasque acies vibranti splendidus aere Se tulit, ingenti Danaos formidine terrens. {{Versus|790}}Protinus adventu Sarpedon laetus amici, Talibus implorans iuvenem lugubre profatur: Priamide, ne me laniandum desere saevis Argolicis; tolle o miserum, refer ocius urbis Moenibus; hic blandam liceat mihi rumpere vitam, {{Versus|795}}Quando fata negant reditus, et coniugis ora Laeta meae renuunt parvumque revisere natum. Ille nihil; campumque legit; namque acrior intus Cura premit, multos Danaum demittere ad Orcum. Semianimem interea socii Sarpedona sistunt {{Versus|800}}Sub Iovis aegiferi ramosae tegmine phagi. Nec mora; fraxineum, reserato vunere, truncum Extundit Pelagon, comitum longo ordine primus: Linquitur ille animo, atque oculis nox incubat atra, Respiratque iterum, boreae nam spiritus aegram {{Versus|805}}Inspirans animam recidiva suscitat aura. Interea Argolici non Martis et Hectoris armis Palantes fugere, imparibusve occurrere telis; Sed regredi sensim, rabidum ut novere Gradivum. Quem vero hic primum quem postremum impiger Hector {{Versus|810}}Deiecit, natus Priami, et Mars aeneus arvis? Divinum Teuthranta, equitemque in pulvere Orestem, Et Trechum aetolum consternunt, Oenomaumque Qui studio succensus opum cephisia propter Stagna habitarat Hylen, alii qua pinguibus arvis {{Versus|815}}Boeoti posuere lares. Sed candida Iuno Hos ubi sanguineo late defervere campo Prospexit, volucri compellans voce Minervam: Pro Superi, o magni proles invicta Tonantis, Siccine, ait, nostris cecidit sententia fallax {{Versus|820}}Pollicitis, simul ac bello expugnarit atrides Iliacas Menelaus opes et verterit urbem. Vndisonum ut relegat pontum patriamque revisat? Quid? Martemne ultra lymphato pectore campis Sanguineum furere et pugnas agitare sinemus? {{Versus|825}}Immo, age, nos itidem contra expediamur ad arma. Sic ait. Illa deae monita imperiumque capessit. Protinus auratis alacres accingit habenis Alipedes Iuno magni matrona Tonantis. At festina rotas Hebe subnectit ahenas {{Versus|830}}Curribus, atque octo radios quos ferreus axis Circumagit, radiatque ardenti aeterna rotarum Curvatura auro, quam circum innexuit orbem Aeneus extremum visu mirabile canthus: Hinc atque hinc axem rapida vertigine circum {{Versus|835}}Argento modii fulgent: argentea lora Aureaque intendunt subnixam splendida sedem: Desuper assurgunt camuro duo tympana dorso: Fulgurat argento temo editus. Illicet Hebe Porrectumque iugo temonem subligat aureo, {{Versus|840}}Aureaque annectit latis subitura ferorum Vincula pectoribus. Tum colla comantia Iuno Subiuga prosubigit, flagratque cupidine pugnae. At vero aegiferi soboles Iovis innuba Pallas Exuit ardentem peplum, quem docta laborum {{Versus|845}}Ipsa suis manibus mira variaverat arte, Deponitque Iovis strato; tunicamque repente Induit, et patriis in bellum accingitur armis. Nec mora, centenis radiantem ad pectora transfert Aegida fimbriolis: clypeique extrema coronant {{Versus|850}}Hinc Pavor, hinc Robur violentum, inde Impetus ardens, Seditioque minax; medium porro asperat orbem, Terrificum horrendum vultu specieque tremendum, Gorgonei cervix monstri, gestamina dextrae Aegiferi patris. Tum lectos aurea cassis {{Versus|855}}Obnubit crines, gemini cui tempora circum Orbiculi effulgent, duplex hinc nexus et illinc Mordaci galeae iuncturas fibulat auro; Quae capita integeret peditum quot moenia centum Maxima conciperent. Volucri mox ignea planta {{Versus|860}}Flammato infertur curru; duramque gravemque Ingentemque manu valida vi corripit hastam Qua densas Iove nata acies heroaque fundit Pectora, quos odio contra dea flagrat acerbo. Protinus urget equos Iuno, et crepitante flagello {{Versus|865}}Praecipitare moras subigit; coelique repente Sponte sua patuere fores, servantibus Horis. Coelum ingens ollis et magni culmen Olympi Custodisse datum est: aliaeque nigrantibus umbris Obductum et crassa purgant caligine mundum; {{Versus|870}}Nube premunt auras aliae. Stimulisque citati Emicuere feri reseratae e limine portae. Nec mora, multiiugi supremo in vertice Olympi Convenere Iovem secreta in sede quietum. Hic rapidos ubi pressit equos saturnia Iuno, {{Versus|875}}Sceptrigerum tali compellat voce Tonantem: Iupiter o genitor, non tu pro talibus ausis Succenses Marti? Fers ne hunc tam saeva furentem? Nam quantum qualemque, nefas!, abolevit Achivum Efferus insontem populum! Nempe ipsa lacessor; {{Versus|880}}Ocia Cypris agit cornuque insignis Apollo, Quorum hic hortatu furit ecce nefarius illex. Obstiterisne tua, genitor, mihi protinus ira, Si male mulctatum proturbo ex aequore Martem? Iupiter huic contra, nebulas qui cogit et imbres: {{Versus|885}}Immo, age, belligeram, suevit quando illa Gradivum Edomuisse armis, contra hunc impelle Minervam. Dicta probat Iuno, rapidosque accensa iugales Aera per liquidum repetito verbere adurget. Olli autem sese per inania nubila librant {{Versus|890}}Praepetibus pennis, pariter tellure iacenti Stelligerique procul suspensi e culmine mundi: Quantum namque acie quondam transmittat acuta Qui mare purpureum scopulo despectet ab alto Aera pugnaci luctatus rumpere visu; {{Versus|895}}Tantum alacres spatii sublimia colla ferentes Persultant divum alipedes. Troiamque repente Appellunt, qua se collatis viribus uno Gurgite confundunt Simoentis et unda Scamandri. Huc ubi perventum, fraenos saturnia Iuno {{Versus|900}}Supprimit, atque feros curru subducit aperto, Et caliganti circum contexit amictu; His vero ambrosium caelestia pabula gramen Submittit Simois. Nulla est mora, protinus illac Assimiles pavidis cursum rapuere columbis, {{Versus|905}}Suppetias Danais. At postquam intra agmina ventum est Magnanimosque duces, qui, denso examine mixti Tydiden circum truculentum, bella leonum Fulmineosque imitantur apros quorum aspera vis est, Compressis propere gradibus dea candida Iuno {{Versus|910}}Stentora magnanimum simulat; qui gutture ahenam Fundebat vocem, et patulo clamabat hiatu Quinquaginta sonent quantum simul ora virorum; Hisque animos tollit dictis et conciet armis: Quis pudor, indecores pulcherrima corpora Grai! {{Versus|915}}Proelia dum campis dius miscebat Achilles, Numquam ausi iliacae limen transcendere portae Troiugenae, numquam Danais componere dextras; Tantum thessalicae trepidabant cuspidis ictus! At nunc, urbe procul, media in navalia pugnant. {{Versus|920}}Talibus evibrat mentes atque efferat iras. Ipsa Diomedem glauco dea lumine Pallas Curriculo aggreditur; medio quem convenit arvo Inter equos interque rotas, dum tabida mulcet Vulneris ora manu, volucris quod turbine teli {{Versus|925}}Pandarus inflixit. Namque armum nexile vasti Vmbonis lorum riguo sudore madescens Torserat attritu, defectaque robore dextra Languebat iuveni; qui postquam inserta levarat Vincla humeris, fluido tergebat sanguine vulnus. {{Versus|930}}Vtque iugum tetigit Pallas, sic farier orsa est: Quam sibi dissimilem Tydeus in luminis oras Progenuit sobolem! Nempe illi ad bella calenti Maior in exiguo regnabat corpore virtus. Saepe ego gliscentem pugnas animisque furentem {{Versus|935}}Sedabam et dulci subigebam abscedere bello. Cum petiit solus thebanas nuntius arces: Saepe illum dapibus iussi indulgere quietum Aulai in medio, sed enim acri robore mentem Suffectus, iuvenes saeva in tentamina pugnae {{Versus|940}}Sollicitare ferox, omnes anteire repente Cadmeidas. Sic ipsa aderam, iuvenemque fovebam Intrepidum. Sed te, dum fervent proelia campo, Nequicquam observo iubeoque inferre cruentum Dardanidis bellum. Quod seu tibi membra citatus {{Versus|945}}Exanclata labor domuit, seu frigida mentem Formido implicuit, numquam te exinde superbi Tydeos Oenidae genitum de sanguine iactes. Sic Dea. Sic contra fortissimus excipit heros: Nosco te, aegiferi proles invicta Tonantis; {{Versus|950}}Atque ideo palam effabor, nec pectore condam. Nulla premit formido animum, nulla aggravat artus Segnities; tua me, o Palla, tua iussa retardant. Ipsa vetas aliis collata occurrere pugna Caelitibus, Veneremque iubes contundere telo {{Versus|955}}Attrectantem acies: en nunc vestigia sensim, Numinis ergo tui, refero, cunctosque gregari Hic Danaos socia pariter regione subegi; Martem etenim toto video defervere campo. Suscipit hunc contra bellis accincta virago: {{Versus|960}}Tydide Diomede, animo gratissime nostro. Iam neque Mavortem metuas nec quemque deorum, Dat tibi sum praesto dum te foveoque tegoque; Atque adeo adversos, age nunc, impinge iugales Gradivo intrepidus, Gradivum cominus hasta {{Versus|965}}Impete: nusquam istum iam tu vereare furentem, Saevum immane malum, varium et mutabile semper; Namque mihi coram Iunonique ante recepit Cernere ex adverso in Teucros belloque fovere Rem danaam, qui nunc contra auxiliaribus armis {{Versus|970}}Iliacas sustentat opes, Graium agmina late Proterit; en penitus promissa oblita fidesque. Dixit; et e curru Sthenelum detrudit in aequor, Seque rotis sublimem infert, heroaque propter Accumbit: gemuit sub pondere faginus axis, {{Versus|975}}Terribilem invectaus divam iuvenemque potentem. Corripit hinc flagrum Pallas facilesque lupatos. Impingitque levem currum biiugesque Gradivo. Ille autem immanem Periphanta in pulvere tetro Stravit ochesiaden, aetolae gentis alumnum. {{Versus|980}}Mox Dea tartaream, ne se Mars cernere possit, Induitur capiti galeam. Tum letifer, acrem Tydeos ut vidit natum, Periphanta repente Deserit exsanguem bibula Gradivus arena, Infensusque viro violento turbine fertur. {{Versus|985}}At postquam alterno ventum in certamina cursu est, Fulmineam princeps contendit protinus hastam Lora iugumque super saevo conamine Mavors, Quam propere exceptam dextra in diversa repellit Innocuamque rotis obliquat caesia Pallas. {{Versus|990}}Continuo aeratum Diomedes missile contra Exigit: ast imum directa cuspide virgo Impellit ventrem, praeductaque texta penetrat, Et lacerat pulchrum teli violentia corpus; Hinc hastam evellit. Tum vero saucius altum {{Versus|995}}Eiulat armipotens, quanto clamore novena Millia bellantum clament aut dena virorum. Hic qualis coeli facies, quum nubibus atris Conditur in tenebras, sicco quas flamine ventus Contrahit humentes, talis sublimis in auras {{Versus|1000}}Tydidae apparet saevi Mavortis imago Dum sese caecis in coelum e nubibus aufert. At postquam in magni se sustulit atria caeli, Assedit patri; atque animum moerore fatigans Extulit ambrosio turpatum sanguine vulnus, {{Versus|1005}}Et simul has aegro gemitu dedit ore querelas: Iupiter omnipotens, ecquid scelera ista quietus Vsque feres? Quotiens alternis numina divum Conflixere odiis, humani germinis ergo! Tecum bella omnes gerimus: tu namque puellam {{Versus|1010}}Pestiferam insanam, cui semper crimina cordi, Fudisti in lucem. Nempe omnis turba deorum Imperiis parere tuis, tibi cedere sueti; Hanc unam non re non dictis corripis ullis, Vni cuncta licent, quia te genitore creata est. {{Versus|1015}}Quae modo Tydiden, Teucrorum strage superbum, Cum superis certare armis animosa subegit: Nam Venerem extremae collisam margine palmae Perculit; inde mihi, violenti daemonis instar, Congressus telo est. Sed enim discrimina cursu {{Versus|1020}}Evasi. Quod ni mea sors impervia leto Lege foret superum, diris cruciatibus ictus Inter defunctos penetrassem in Tartara manes. Talia dicentem, iam dudum lumine torvo Defigit genitor, tum contra ita farier infit: {{Versus|1025}}Parce meas lacrimis fletuque obtundere sedes, Versicolor Mavors. Vnum te ex omnibus odi Caelitibus, rutili quot sustinet axis olympi: Semper enim strages rixas et proelia et arma Mente agitas, matrisque tibi intolerabilis haeret {{Versus|1030}}Iunonis furor et rabidae vis effera mentis; Quam saepe indomitam consulto inflectere verbis Cogor; et illius, ni me sententia fallit, Consilio, infestae pateris discrimina pugnae Sed et ferre diu tantos, Gradive, dolores {{Versus|1035}}Haud libitum, nostro quando te e germine mater Edidit, et nostra deducis origine nomen. Sin alius superum dias in luminis oras Vsque adeo immanem summo genuisset olympo, Iam pridem ingemeres Erebo detrusus opaco. {{Versus|1040}}Vix ea; cum magni Paeeon iussa Tonantis Suscipit, et sparso conducit vulnera succo, Nil mortale etenim medicas hebetaverat artes. Ac veluti humenti glomerata coagula lacte Concrescunt tactu, solidumque gelantur in orbem, {{Versus|1045}}Sic tum plaga coit coelesti fota veneno. Sanguine sordentem iunonia diluit Hebe, Obtentuque artus operosae vestis obumbrat. Occupat extemplo solio vicina paterno Strata ferus Mavors, nimioque superbit honore. {{Versus|1050}}Iamque domos superas coelo petiere remenso Iuno colens Argos et alalcomeneia Pallas, Fatiferum postquam pepulere ex aequore Martem. ''Finis quinti libri Homericae Iliados ab Angelo Politiano in latinum conversi, Laurentio Medice Petri filio duce et auctore ingenui laboris'' </poem> 4nj1psdzi70ktueuomwxzl0q38efksq Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/366 104 72156 268110 238083 2026-05-31T20:45:17Z Trooper57 22870 /* Proofread */ 268110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{Rh|216|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude>tur, {{s}}emper par mas {{et}} f{{ae}}mina junctim incedunt {{et}} una mortua altera à {{s}}epultura nunquam di{{s}}cedit. Cornu quod in capite gerit remedium e{{s}}t contra venenum {{s}}i in vino per noctem infundatur. Idem remedium e{{s}}t contra {{s}}uffocationem uteri {{et}} in difficili partu. H{{ae}}c quam de{{s}}crip{{s}}i f{{oe}}mina e{{s}}t: mas dupl{{ae}} magnitudinis. Nidum {{s}}uum facit è luto ad caudices arborum {{s}}uper terram, figura furni. [[File:Pitangua guacu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg|right|200px]] {{sc|Pitangua guacu}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, ''Bemtere'' Lu{{s}}itanis, magnitudine {{ae}}quat {{s}}turnum. Ro{{s}}trum habet cra{{Ligatura ſſ}}um, latum, pyramidale, paulo plus digito longum, exterius acuminatum; caput compre{{Ligatura ſſ}}um ac latiu{{s}}culum; collum breue quod de{{s}}cendens contrahit: corpus fere duos {{et}} {{s}}emis digitos longum: caudam latiu{{s}}culam, tres digitos longam, crura {{et}} pedes fu{{s}}cos; quatuor digitos more vulgari. Caput, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda coloris {{s}}unt è fu{{s}}co nigricantis, pauxillo viridi admixto. Collum inferius, pectus {{et}} infimus venter habent flavas pennas: {{s}}uperius autem iuxta caput corollam (qua{{s}}i monachicam) albi coloris. Sub gutture ad exortum ro{{s}}tri albicat. Clamat alta voce. Belg{{ae}} dicunt {{Gothica|lang=nl|Grietjen-buyr}}. Qu{{ae}}dam harum avium in {{s}}ummitate capitis maculam habent flavam, qu{{ae}}dam ex parte luteam; vocatur à Bra{{s}}ilienibus Curiiri, alias per omnia Pitiangu{{ae}} {{s}}imilis. [[File:Atingacucamucu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg|right|400px]] {{sc|Atingacucamucu}} Bra{{s}}ilienibus, Avis Turdel{{ae}} fere magnitudine. Caput habet {{s}}atis gro{{Ligatura ſſ}}um, collum mediocriter longum; corpus tres digitos longum: Ro{{s}}trum paululum adunc{{um}}, coloris ex viridi {{et}} flavo mixti: oculos {{s}}anguineos, pupilla nigra. Crura cinerea mediocris longitudinis, {{s}}uperius pennis ve{{s}}tita: in pedibus digitos quatuor, vulgari modo: caudam longi{{Ligatura ſſ}}imam nimirum novem digitos longam, dec{{em}} circiter pennis con{{s}}tantem, quarum qu{{ae}}dam inferiores {{s}}unt breviores {{s}}uperioribus. Totum caput, collum, dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda pennas habent brunnas {{s}}eu fuligineas, qu{{ae}} in cauda paulo {{s}}aturatiores {{s}}unt reliquis; extremitas cuju{{s}}libet penn{{ae}} caud{{ae}} {{s}}emidigiti{{s}} longa, alba e{{s}}t {{et}} inter album {{et}} ru{{Ligatura ſſ}}um nigro umbrata: guttur, pectus {{et}} infimus venter ac {{s}}uperiora crura cinereis pennis ve{{s}}tiuntur. In capite longiu{{s}}culas habet pennas, quas in{{s}}tar duorum cornuum pote{{s}}t {{s}}urigere. Elegans avis ob longitudinem caud{{ae}}. [[File:Guiraacangatara - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg|right|300px]] {{sc|Guiraacangatara}} Bra{{s}}ilienibus. Avis Pic{{ae}} vari{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet digitum longum, cujus {{s}}uperior pars paululum adunca, totum autem ob{{s}}cure flav{{ae}}{{s}}cit: oculos cry{{s}}tallinos, circulo fu{{s}}co: collum duos digitos longum, corpus tres. Cauda longi{{Ligatura ſſ}}ima, nimirum octo digitos, con{{s}}tans octo pennis {{et}}c. Crura {{s}}uperiora pennis ve{{s}}tita {{et}} {{s}}e{{s}}quidigitum longa, ut {{et}} inferiora: in pedibus digiti quatuor, more p{{s}}ittacorum, {{et}} quidem ver{{s}}us interiora {{s}}unt duo breviores, ver{{s}}us exteriora duo longiores in quolibet pede. Totum caput pennis ve{{s}}titur qu{{ae}} in medio {{s}}ecundum longitudinem (proximè {{s}}capum) fu{{s}}c{{ae}}, in lateribus flave{{s}}centes, ut cri{{s}}ta. Collum {{et}} al{{ae}} è contrario pennas habent in medio flave{{s}}centes, {{et}} ad latera fu{{s}}cas; extremitas alarum fere plane fu{{s}}ce{{s}}cit. Totus venter, dor{{s}}um (exceptis alis) crura {{s}}uperiora {{et}} exortus alarum, ad trium {{et}} {{s}}emis digitorum longitudinem pennis con{{s}}tant ex albo pallide flave{{s}}centibus, reliquum caud{{ae}} fu{{s}}ce{{s}}cit, extremitas autem albas oras habet. Crura inferiora {{et}} pedes thala{{Ligatura ſſ}}ini {{s}}unt coloris. In capite longiores penn{{ae}} in cri{{s}}tam eriguntur. Ingentem in {{s}}ylvis excitat clamorem.<noinclude>{{d|{{sc|Cap.}}}}</noinclude> rnuykvihi8hreje2ccd0mupaa4uxgsz 268112 268110 2026-05-31T21:17:42Z Trooper57 22870 268112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{Rh|216|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude>tur, {{s}}emper par mas {{et}} f{{ae}}mina junctim incedunt {{et}} una mortua altera à {{s}}epultura nunquam di{{s}}cedit. Cornu quod in capite gerit remedium e{{s}}t contra venenum {{s}}i in vino per noctem infundatur. Idem remedium e{{s}}t contra {{s}}uffocationem uteri {{et}} in difficili partu. H{{ae}}c quam de{{s}}crip{{s}}i f{{oe}}mina e{{s}}t: mas dupl{{ae}} magnitudinis. Nidum {{s}}uum facit è luto ad caudices arborum {{s}}uper terram, figura furni. {{sc|Pitangua guacu}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, ''Bemtere'' Lu{{s}}itanis, magnitudine {{ae}}quat {{s}}turnum. {{FI |file = Pitangua guacu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 200px | float = right | margin-left = 0.3em}} Ro{{s}}trum habet cra{{Ligatura ſſ}}um, latum, pyramidale, paulo plus digito longum, exterius acuminatum; caput compre{{Ligatura ſſ}}um ac latiu{{s}}culum; collum breue quod de{{s}}cendens contrahit: corpus fere duos {{et}} {{s}}emis digitos longum: caudam latiu{{s}}culam, tres digitos longam, crura {{et}} pedes fu{{s}}cos; quatuor digitos more vulgari. Caput, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda coloris {{s}}unt è fu{{s}}co nigricantis, pauxillo viridi admixto. Collum inferius, pectus {{et}} infimus venter habent flavas pennas: {{s}}uperius autem iuxta caput corollam (qua{{s}}i monachicam) albi coloris. Sub gutture ad exortum ro{{s}}tri albicat. Clamat alta voce. Belg{{ae}} dicunt {{Gothica|lang=nl|Grietjen-buyr}}. Qu{{ae}}dam harum avium in {{s}}ummitate capitis maculam habent flavam, qu{{ae}}dam ex parte luteam; vocatur à Bra{{s}}ilienibus Curiiri, alias per omnia Pitiangu{{ae}} {{s}}imilis. {{sc|Atingacucamucu}} Bra{{s}}ilienibus, Avis Turdel{{ae}} fere magnitudine. Caput habet {{s}}atis gro{{Ligatura ſſ}}um, collum mediocriter longum; corpus tres digitos longum: Ro{{s}}trum paululum {{FI |file = Atingacucamucu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 350px | float = right | margin-left = 0.3em}} adunc{{um}}, coloris ex viridi {{et}} flavo mixti: oculos {{s}}anguineos, pupilla nigra. Crura cinerea mediocris longitudinis, {{s}}uperius pennis ve{{s}}tita: in pedibus digitos quatuor, vulgari modo: caudam longi{{Ligatura ſſ}}imam nimirum novem digitos longam, dec{{em}} circiter pennis con{{s}}tantem, quarum qu{{ae}}dam inferiores {{s}}unt breviores {{s}}uperioribus. Totum caput, collum, dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda pennas habent brunnas {{s}}eu fuligineas, qu{{ae}} in cauda paulo {{s}}aturatiores {{s}}unt reliquis; extremitas cuju{{s}}libet penn{{ae}} caud{{ae}} {{s}}emidigiti{{s}} longa, alba e{{s}}t {{et}} inter album {{et}} ru{{Ligatura ſſ}}um nigro umbrata: guttur, pectus {{et}} infimus venter ac {{s}}uperiora crura cinereis pennis ve{{s}}tiuntur. In capite longiu{{s}}culas habet pennas, quas in{{s}}tar duorum cornuum pote{{s}}t {{s}}urigere. Elegans avis ob longitudinem caud{{ae}}. {{clear}}{{sc|Guiraacangatara}} Bra{{s}}ilienibus. Avis Pic{{ae}} vari{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet {{FI |file = Guiraacangatara - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 300px | float = right | margin-left = 0.3em}} digitum longum, cujus {{s}}uperior pars paululum adunca, totum autem ob{{s}}cure flav{{ae}}{{s}}cit: oculos cry{{s}}tallinos, circulo fu{{s}}co: collum duos digitos longum, corpus tres. Cauda longi{{Ligatura ſſ}}ima, nimirum octo digitos, con{{s}}tans octo pennis {{et}}c. Crura {{s}}uperiora pennis ve{{s}}tita {{et}} {{s}}e{{s}}quidigitum longa, ut {{et}} inferiora: in pedibus digiti quatuor, more p{{s}}ittacorum, {{et}} quidem ver{{s}}us interiora {{s}}unt duo breviores, ver{{s}}us exteriora duo longiores in quolibet pede. Totum caput pennis ve{{s}}titur qu{{ae}} in medio {{s}}ecundum longitudinem (proximè {{s}}capum) fu{{s}}c{{ae}}, in lateribus flave{{s}}centes, ut cri{{s}}ta. Collum {{et}} al{{ae}} è contrario pennas habent in medio flave{{s}}centes, {{et}} ad latera fu{{s}}cas; extremitas alarum fere plane fu{{s}}ce{{s}}cit. Totus venter, dor{{s}}um (exceptis alis) crura {{s}}uperiora {{et}} exortus alarum, ad trium {{et}} {{s}}emis digitorum longitudinem pennis con{{s}}tant ex albo pallide flave{{s}}centibus, reliquum caud{{ae}} fu{{s}}ce{{s}}cit, extremitas autem albas oras habet. Crura inferiora {{et}} pedes thala{{Ligatura ſſ}}ini {{s}}unt coloris. In capite longiores penn{{ae}} in cri{{s}}tam eriguntur. Ingentem in {{s}}ylvis excitat clamorem.<noinclude>{{d|{{sc|Cap.}}}}</noinclude> g5at0priy1ot68lzbt4efbcr79vsvj2 268113 268112 2026-05-31T21:18:21Z Trooper57 22870 268113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{Rh|216|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude>tur, {{s}}emper par mas {{et}} f{{ae}}mina junctim incedunt {{et}} una mortua altera à {{s}}epultura nunquam di{{s}}cedit. Cornu quod in capite gerit remedium e{{s}}t contra venenum {{s}}i in vino per noctem infundatur. Idem remedium e{{s}}t contra {{s}}uffocationem uteri {{et}} in difficili partu. H{{ae}}c quam de{{s}}crip{{s}}i f{{oe}}mina e{{s}}t: mas dupl{{ae}} magnitudinis. Nidum {{s}}uum facit è luto ad caudices arborum {{s}}uper terram, figura furni. {{sc|Pitangua guacu}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, ''Bemtere'' Lu{{s}}itanis, magnitudine {{ae}}quat {{s}}turnum. {{FI |file = Pitangua guacu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 200px | float = right | margin-left = 0.3em}} Ro{{s}}trum habet cra{{Ligatura ſſ}}um, latum, pyramidale, paulo plus digito longum, exterius acuminatum; caput compre{{Ligatura ſſ}}um ac latiu{{s}}culum; collum breue quod de{{s}}cendens contrahit: corpus fere duos {{et}} {{s}}emis digitos longum: caudam latiu{{s}}culam, tres digitos longam, crura {{et}} pedes fu{{s}}cos; quatuor digitos more vulgari. Caput, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda coloris {{s}}unt è fu{{s}}co nigricantis, pauxillo viridi admixto. Collum inferius, pectus {{et}} infimus venter habent flavas pennas: {{s}}uperius autem iuxta caput corollam (qua{{s}}i monachicam) albi coloris. Sub gutture ad exortum ro{{s}}tri albicat. Clamat alta voce. Belg{{ae}} dicunt {{Gothica|lang=nl|Grietjen-buyr}}. Qu{{ae}}dam harum avium in {{s}}ummitate capitis maculam habent flavam, qu{{ae}}dam ex parte luteam; vocatur à Bra{{s}}ilienibus Curiiri, alias per omnia Pitiangu{{ae}} {{s}}imilis. {{sc|Atingacucamucu}} Bra{{s}}ilienibus, Avis Turdel{{ae}} fere magnitudine. Caput habet {{s}}atis gro{{Ligatura ſſ}}um, collum mediocriter longum; corpus tres digitos longum: Ro{{s}}trum paululum {{FI |file = Atingacucamucu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 350px | float = right | margin-left = 0.3em}} adunc{{um}}, coloris ex viridi {{et}} flavo mixti: oculos {{s}}anguineos, pupilla nigra. Crura cinerea mediocris longitudinis, {{s}}uperius pennis ve{{s}}tita: in pedibus digitos quatuor, vulgari modo: caudam longi{{Ligatura ſſ}}imam nimirum novem digitos longam, dec{{em}} circiter pennis con{{s}}tantem, quarum qu{{ae}}dam inferiores {{s}}unt breviores {{s}}uperioribus. Totum caput, collum, dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda pennas habent brunnas {{s}}eu fuligineas, qu{{ae}} in cauda paulo {{s}}aturatiores {{s}}unt reliquis; extremitas cuju{{s}}libet penn{{ae}} caud{{ae}} {{s}}emidigiti{{s}} longa, alba e{{s}}t {{et}} inter album {{et}} ru{{Ligatura ſſ}}um nigro umbrata: guttur, pectus {{et}} infimus venter ac {{s}}uperiora crura cinereis pennis ve{{s}}tiuntur. In capite longiu{{s}}culas habet pennas, quas in{{s}}tar duorum cornuum pote{{s}}t {{s}}urigere. Elegans avis ob longitudinem caud{{ae}}.{{clear}}{{sc|Guiraacangatara}} Bra{{s}}ilienibus. Avis Pic{{ae}} vari{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet {{FI |file = Guiraacangatara - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 300px | float = right | margin-left = 0.3em}} digitum longum, cujus {{s}}uperior pars paululum adunca, totum autem ob{{s}}cure flav{{ae}}{{s}}cit: oculos cry{{s}}tallinos, circulo fu{{s}}co: collum duos digitos longum, corpus tres. Cauda longi{{Ligatura ſſ}}ima, nimirum octo digitos, con{{s}}tans octo pennis {{et}}c. Crura {{s}}uperiora pennis ve{{s}}tita {{et}} {{s}}e{{s}}quidigitum longa, ut {{et}} inferiora: in pedibus digiti quatuor, more p{{s}}ittacorum, {{et}} quidem ver{{s}}us interiora {{s}}unt duo breviores, ver{{s}}us exteriora duo longiores in quolibet pede. Totum caput pennis ve{{s}}titur qu{{ae}} in medio {{s}}ecundum longitudinem (proximè {{s}}capum) fu{{s}}c{{ae}}, in lateribus flave{{s}}centes, ut cri{{s}}ta. Collum {{et}} al{{ae}} è contrario pennas habent in medio flave{{s}}centes, {{et}} ad latera fu{{s}}cas; extremitas alarum fere plane fu{{s}}ce{{s}}cit. Totus venter, dor{{s}}um (exceptis alis) crura {{s}}uperiora {{et}} exortus alarum, ad trium {{et}} {{s}}emis digitorum longitudinem pennis con{{s}}tant ex albo pallide flave{{s}}centibus, reliquum caud{{ae}} fu{{s}}ce{{s}}cit, extremitas autem albas oras habet. Crura inferiora {{et}} pedes thala{{Ligatura ſſ}}ini {{s}}unt coloris. In capite longiores penn{{ae}} in cri{{s}}tam eriguntur. Ingentem in {{s}}ylvis excitat clamorem.<noinclude>{{d|{{sc|Cap.}}}}</noinclude> ks0dottyw9soo0kuhtrjldtzfqm9442 268114 268113 2026-05-31T21:18:50Z Trooper57 22870 268114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{Rh|216|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude>tur, {{s}}emper par mas {{et}} f{{ae}}mina junctim incedunt {{et}} una mortua altera à {{s}}epultura nunquam di{{s}}cedit. Cornu quod in capite gerit remedium e{{s}}t contra venenum {{s}}i in vino per noctem infundatur. Idem remedium e{{s}}t contra {{s}}uffocationem uteri {{et}} in difficili partu. H{{ae}}c quam de{{s}}crip{{s}}i f{{oe}}mina e{{s}}t: mas dupl{{ae}} magnitudinis. Nidum {{s}}uum facit è luto ad caudices arborum {{s}}uper terram, figura furni. {{sc|Pitangua guacu}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus, ''Bemtere'' Lu{{s}}itanis, magnitudine {{ae}}quat {{s}}turnum. {{FI |file = Pitangua guacu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 200px | float = right | margin-left = 0.3em}} Ro{{s}}trum habet cra{{Ligatura ſſ}}um, latum, pyramidale, paulo plus digito longum, exterius acuminatum; caput compre{{Ligatura ſſ}}um ac latiu{{s}}culum; collum breue quod de{{s}}cendens contrahit: corpus fere duos {{et}} {{s}}emis digitos longum: caudam latiu{{s}}culam, tres digitos longam, crura {{et}} pedes fu{{s}}cos; quatuor digitos more vulgari. Caput, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda coloris {{s}}unt è fu{{s}}co nigricantis, pauxillo viridi admixto. Collum inferius, pectus {{et}} infimus venter habent flavas pennas: {{s}}uperius autem iuxta caput corollam (qua{{s}}i monachicam) albi coloris. Sub gutture ad exortum ro{{s}}tri albicat. Clamat alta voce. Belg{{ae}} dicunt {{Gothica|lang=nl|Grietjen-buyr}}. Qu{{ae}}dam harum avium in {{s}}ummitate capitis maculam habent flavam, qu{{ae}}dam ex parte luteam; vocatur à Bra{{s}}ilienibus Curiiri, alias per omnia Pitiangu{{ae}} {{s}}imilis. {{sc|Atingacucamucu}} Bra{{s}}ilienibus, Avis Turdel{{ae}} fere magnitudine. Caput habet {{s}}atis gro{{Ligatura ſſ}}um, collum mediocriter longum; corpus tres digitos longum: Ro{{s}}trum paululum {{FI |file = Atingacucamucu - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 350px | float = right | margin-left = 0.3em}} adunc{{um}}, coloris ex viridi {{et}} flavo mixti: oculos {{s}}anguineos, pupilla nigra. Crura cinerea mediocris longitudinis, {{s}}uperius pennis ve{{s}}tita: in pedibus digitos quatuor, vulgari modo: caudam longi{{Ligatura ſſ}}imam nimirum novem digitos longam, dec{{em}} circiter pennis con{{s}}tantem, quarum qu{{ae}}dam inferiores {{s}}unt breviores {{s}}uperioribus. Totum caput, collum, dor{{s}}um, al{{ae}} {{et}} cauda pennas habent brunnas {{s}}eu fuligineas, qu{{ae}} in cauda paulo {{s}}aturatiores {{s}}unt reliquis; extremitas cuju{{s}}libet penn{{ae}} caud{{ae}} {{s}}emidigiti{{s}} longa, alba e{{s}}t {{et}} inter album {{et}} ru{{Ligatura ſſ}}um nigro umbrata: guttur, pectus {{et}} infimus venter ac {{s}}uperiora crura cinereis pennis ve{{s}}tiuntur. In capite longiu{{s}}culas habet pennas, quas in{{s}}tar duorum cornuum pote{{s}}t {{s}}urigere. Elegans avis ob longitudinem caud{{ae}}. {{clear}}{{sc|Guiraacangatara}} Bra{{s}}ilienibus. Avis Pic{{ae}} vari{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet {{FI |file = Guiraacangatara - Historia naturalis Brasiliae (Page 216) BHL289309 (cropped).jpg | tsize = 300px | float = right | margin-left = 0.3em}} digitum longum, cujus {{s}}uperior pars paululum adunca, totum autem ob{{s}}cure flav{{ae}}{{s}}cit: oculos cry{{s}}tallinos, circulo fu{{s}}co: collum duos digitos longum, corpus tres. Cauda longi{{Ligatura ſſ}}ima, nimirum octo digitos, con{{s}}tans octo pennis {{et}}c. Crura {{s}}uperiora pennis ve{{s}}tita {{et}} {{s}}e{{s}}quidigitum longa, ut {{et}} inferiora: in pedibus digiti quatuor, more p{{s}}ittacorum, {{et}} quidem ver{{s}}us interiora {{s}}unt duo breviores, ver{{s}}us exteriora duo longiores in quolibet pede. Totum caput pennis ve{{s}}titur qu{{ae}} in medio {{s}}ecundum longitudinem (proximè {{s}}capum) fu{{s}}c{{ae}}, in lateribus flave{{s}}centes, ut cri{{s}}ta. Collum {{et}} al{{ae}} è contrario pennas habent in medio flave{{s}}centes, {{et}} ad latera fu{{s}}cas; extremitas alarum fere plane fu{{s}}ce{{s}}cit. Totus venter, dor{{s}}um (exceptis alis) crura {{s}}uperiora {{et}} exortus alarum, ad trium {{et}} {{s}}emis digitorum longitudinem pennis con{{s}}tant ex albo pallide flave{{s}}centibus, reliquum caud{{ae}} fu{{s}}ce{{s}}cit, extremitas autem albas oras habet. Crura inferiora {{et}} pedes thala{{Ligatura ſſ}}ini {{s}}unt coloris. In capite longiores penn{{ae}} in cri{{s}}tam eriguntur. Ingentem in {{s}}ylvis excitat clamorem.<noinclude>{{d|{{sc|Cap.}}}}</noinclude> 0ffnjjqeikf95q01drna821ayq4x7oc Usor:Psephos/Experimentum 2 74655 268131 247356 2026-06-01T04:26:37Z Psephos 30622 /* */ 268131 wikitext text/x-wiki <score sound> \layout { line-width = 9 \cm } \new PetrucciStaff<< \clef "petrucci-f3" \time 2/2 \set Staff.midiInstrument = "choir aahs" \relative c { \scaleDurations 1/2 { \cadenzaOn c2 d e f e d c1 \bar "" g'2 g a b c1 c \bar "" c2 d b c a g g \bar "" e g f e d c d e \bar "" f g f e d c1 c\longa \bar "||" }} \new Lyrics \lyricmode { Pu4 -- er no -- bis na -- sci -- tur2 Rec4 -- tor an -- ge -- lo2 -- rũ, In4 hoc mun -- do pan -- di -- tur, Do -- mi -- nus Do -- mi -- no -- rum } >> </score> 6zd9nubk9ygipcbi1rma5cn99qm7872 Odae Lugdunenses 0 82955 268115 2026-05-31T21:43:22Z Demetrius Talpa 13304 nova 268115 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[ https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, &nbsp; &nbsp; Si liberatori, hospitique &nbsp; &nbsp; Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, &nbsp; &nbsp; In astra victorem, & salutem &nbsp; &nbsp; Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. &nbsp; &nbsp; Sperare non ullam salutem &nbsp; &nbsp; Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, &nbsp; &nbsp; Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum &nbsp; &nbsp; Discrimen usque adducti Iberis &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, &nbsp; &nbsp; Lamnasque, & uncos, atque iactus &nbsp; &nbsp; De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas &nbsp; &nbsp; Undare, & horrendam cruoris &nbsp; &nbsp; Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum &nbsp; &nbsp; Facturus immanes acervos &nbsp; &nbsp; Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis &nbsp; &nbsp; Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? &nbsp; &nbsp; Atqui suam Baldaeo in hanc rem &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque &nbsp; &nbsp; Tortore tortor indigeret, &nbsp; &nbsp; Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul &nbsp; &nbsp; Honore, qu&#234;is Hispanus omnem &nbsp; &nbsp; Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas &nbsp; &nbsp; Anus, quot infantes parentum &nbsp; &nbsp; Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas &nbsp; &nbsp; Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, &nbsp; &nbsp; Ceu voce praeconis sub hasta, &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen &nbsp; &nbsp; A calle deflexisse honesti &nbsp; &nbsp; Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu &nbsp; &nbsp; Melle illitis minis studebant &nbsp; &nbsp; Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto &nbsp; &nbsp; Oblita moris hostici, c&#251;i &nbsp; &nbsp; Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa &nbsp; &nbsp; Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, &nbsp; &nbsp; Valla, atque fossas, aggeresque &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, &nbsp; &nbsp; Et militum, & munitionum &nbsp; &nbsp; Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: &nbsp; &nbsp; Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> &nbsp; &nbsp; Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae &nbsp; &nbsp; Iurasse, conspirasse visi &nbsp; &nbsp; Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim &nbsp; &nbsp; Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in &nbsp; &nbsp; Contrarium spes vertit ipsis: &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati &nbsp; &nbsp; Suo Imperatori Aurasino &nbsp; &nbsp; Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam &nbsp; &nbsp; Tentare, quidvis experiri &nbsp; &nbsp; Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. &nbsp; &nbsp; At machinis qu&#234;is istud, & qua &nbsp; &nbsp; Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Septis is, emissariisque &nbsp; &nbsp; Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem &nbsp; &nbsp; Servare: quae Lugduno opus nil, &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: &nbsp; &nbsp; Opus Salae, & Mosae refractis &nbsp; &nbsp; Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, &nbsp; &nbsp; Iucundiorve: quam Senatus, &nbsp; &nbsp; Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, &nbsp; &nbsp; Sed unde nati? cert&#232; ab illis, &nbsp; &nbsp; Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis &nbsp; &nbsp; Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus &nbsp; &nbsp; Magis sua, & privata, qu&#224;m Res &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, &nbsp; &nbsp; Ut tempori obsessae levamen &nbsp; &nbsp; Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici &nbsp; &nbsp; Incommodis, periculisque, &nbsp; &nbsp; Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, &nbsp; &nbsp; Non gratis, at conducta magno &nbsp; &nbsp; Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque &nbsp; &nbsp; Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, &nbsp; &nbsp; Fossoribus mentem, atque vires &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, &nbsp; &nbsp; Cum rursus ac prorsus fluenti &nbsp; &nbsp; Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum &nbsp; &nbsp; Fragore vasto proruentum &nbsp; &nbsp; Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, &nbsp; &nbsp; Tunc expetitis mersa primum &nbsp; &nbsp; Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo &nbsp; &nbsp; Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, &nbsp; &nbsp; Ridente Prothe&#244;, piscium dum &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite &nbsp; &nbsp; Pulsa: sacram quam, propriamque &nbsp; &nbsp; Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium &nbsp; &nbsp; Pars mersa: comparentque passim &nbsp; &nbsp; Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada &nbsp; &nbsp; Formidet ignotasque cautes, &nbsp; &nbsp; Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, &nbsp; &nbsp; Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius &nbsp; &nbsp; Foelice trunco, nunc eadem &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita &nbsp; &nbsp; Sibi ante cursu viliginosi &nbsp; &nbsp; Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus &nbsp; &nbsp; Apparet, insalumque migrat &nbsp; &nbsp; Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? &nbsp; &nbsp; Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> &nbsp; &nbsp; Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> &nbsp; &nbsp; Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua &nbsp; &nbsp; Est usus, h&#238;c fratris lacertis &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia &nbsp; &nbsp; Delegit, ut praefectus esses &nbsp; &nbsp; Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis &nbsp; &nbsp; Pedem: nec expavere raptim &nbsp; &nbsp; Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, &nbsp; &nbsp; Ad arma quandocunque ad arma &nbsp; &nbsp; Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque &nbsp; &nbsp; Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea &nbsp; &nbsp; Tribusque praefectis timenda &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: &nbsp; &nbsp; Quid hostis exultas, & ante &nbsp; &nbsp; Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, &nbsp; &nbsp; Et funera. heu quanto tibi unus &nbsp; &nbsp; Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, &nbsp; &nbsp; Gallosve, Germanosve: magnis &nbsp; &nbsp; Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes &nbsp; &nbsp; Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, &nbsp; &nbsp; Ad patriae telluris oras &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi &nbsp; &nbsp; Arx dicta, propugnaculumque &nbsp; &nbsp; Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, &nbsp; &nbsp; Dei, nec erro non sine aeris &nbsp; &nbsp; Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci &nbsp; &nbsp; Nido erutum suo in patentes &nbsp; &nbsp; Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis &nbsp; &nbsp; Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, &nbsp; &nbsp; Et primipilos, quique summum &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico &nbsp; &nbsp; Vexisse captivos triumpho &nbsp; &nbsp; Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, &nbsp; &nbsp; Pronosque per caput, pedesque &nbsp; &nbsp; In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. &nbsp; &nbsp; Magni laboris magna merces, &nbsp; &nbsp; Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore &nbsp; &nbsp; Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant &nbsp; &nbsp; Tormenta, iam fragor tuborum &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen &nbsp; &nbsp; Haec inter, & nos? heu quot Hydrae &nbsp; &nbsp; Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> &nbsp; &nbsp; Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> &nbsp; &nbsp; Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga &nbsp; &nbsp; Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> &nbsp; &nbsp; Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, &nbsp; &nbsp; Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, &nbsp; &nbsp; Molesque, praesens unde nobis &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, &nbsp; &nbsp; Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> &nbsp; &nbsp; Nostris inaccessa, irritoque &nbsp; &nbsp; Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua &nbsp; &nbsp; Cursu vocante huc, Caecieque &nbsp; &nbsp; Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> &nbsp; &nbsp; Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> &nbsp; &nbsp; Rectaque quae Suteroaldae &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum &nbsp; &nbsp; Inter Lacum, Benthusiamque est: &nbsp; &nbsp; Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat &nbsp; &nbsp; Est nemo. it&#224; omnes ex eodem &nbsp; &nbsp; Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua &nbsp; &nbsp; Sententia, ut qui ferre rursus &nbsp; &nbsp; Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, &nbsp; &nbsp; Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui &nbsp; &nbsp; Nexas pedi ferunt tabellas. &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; &nbsp; &nbsp; Fecere Bruti exemplo, ab acri &nbsp; &nbsp; Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine &nbsp; &nbsp; Caligine, obductumque coelum in &nbsp; &nbsp; Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita &nbsp; &nbsp; Caligo, qu&#224;m silvae comantes, &nbsp; &nbsp; Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus &nbsp; &nbsp; Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, &nbsp; &nbsp; Dulcissimo privare fructu &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini &nbsp; &nbsp; Spectare per rimam hanc, vel illam &nbsp; &nbsp; Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius &nbsp; &nbsp; Turrim petam, ascendamque. cunctis &nbsp; &nbsp; Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis &nbsp; &nbsp; Affixa: nec videre tantum, &nbsp; &nbsp; Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia? <!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, &nbsp; &nbsp; Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: &nbsp; &nbsp; Deque aere tormentorum in auras &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. &nbsp; &nbsp; Macte Imperator, macte ductor &nbsp; &nbsp; Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, &nbsp; &nbsp; Depellere obsessis propinquum &nbsp; &nbsp; Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, &nbsp; &nbsp; Prae caeterisque Lugodunum, &nbsp; &nbsp; O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: &nbsp; &nbsp; Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris &nbsp; &nbsp; Attollat aestus, & capessant &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? &nbsp; &nbsp; Agnosco speratas tabellas, &nbsp; &nbsp; Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. &nbsp; &nbsp; O literae optatae, &#244; iocundae &nbsp; &nbsp; M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, &nbsp; &nbsp; Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> &nbsp; &nbsp; Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem &nbsp; &nbsp; Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt &nbsp; &nbsp; Plaerisque, quos ferrum, vel unda &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber &nbsp; &nbsp; Nostrae: Sutero&#228;lda testis. &nbsp; &nbsp; Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico &nbsp; &nbsp; Et Mauritano possidentes &nbsp; &nbsp; Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, &nbsp; &nbsp; Templisque desertis, & aris: &nbsp; &nbsp; Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque &nbsp; &nbsp; Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, &nbsp; &nbsp; Im&#242; impedimentis relictis &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? &nbsp; &nbsp; Pars caesa, pars tellure in uda &nbsp; &nbsp; Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita &nbsp; &nbsp; Dedere. pars adhuc enim un&#224; &nbsp; &nbsp; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores &nbsp; &nbsp; Iam caveras tibi ante, Pyrrhi &nbsp; &nbsp; More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> &nbsp; &nbsp; Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> &nbsp; &nbsp; Munita natura, vir&#251;mque &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae &nbsp; &nbsp; Dant terga, perculsique corda &nbsp; &nbsp; Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: &nbsp; &nbsp; Grataque voce, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet &nbsp; &nbsp; Lo&#239;sus Urbi, ligneoque &nbsp; &nbsp; Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean &nbsp; &nbsp; Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. &nbsp; &nbsp; I&#246; Triumphe, i&#246; placebit &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. &nbsp; &nbsp; Eamus, laudes Lo&#239;so &nbsp; &nbsp; Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: &nbsp; &nbsp; Nunc viva, olorinaque voce &nbsp; &nbsp; Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. &nbsp; &nbsp; Mutavit ille Laedam in urbem, &nbsp; &nbsp; Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. &nbsp; &nbsp; Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; &nbsp; &nbsp; In poenitentem nunc resumpsit? &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, &nbsp; &nbsp; Mutantur & poli vicissim &nbsp; &nbsp; Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: &nbsp; &nbsp; Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, &nbsp; &nbsp; Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet &nbsp; &nbsp; Impune Gaudam, & ire Delphos &nbsp; &nbsp; Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, &nbsp; &nbsp; Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam &nbsp; &nbsp; Virtute partam, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? &nbsp; &nbsp; At casus amborum, exitusque &nbsp; &nbsp; Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. &nbsp; &nbsp; I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi &nbsp; &nbsp; Udo nigrantem, coeruloque, &nbsp; &nbsp; Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles &nbsp; &nbsp; Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, &nbsp; &nbsp; Magni illius magni Aurasini &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos &nbsp; &nbsp; Lux illa ut illucescat orbi, &nbsp; &nbsp; Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces &nbsp; &nbsp; Ipsam & novam Inquisitionem &nbsp; &nbsp; Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem &nbsp; &nbsp; Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> &nbsp; &nbsp; Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; &nbsp; &nbsp; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, &nbsp; &nbsp; Deo auspicante perge: neu te &nbsp; &nbsp; {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus &nbsp; &nbsp; Velocior subducat aura. &nbsp; &nbsp; H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium &nbsp; &nbsp; Istum, rogo, impunitum abire &nbsp; &nbsp; E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi &nbsp; &nbsp; Sedes paterna, sed paternum &nbsp; &nbsp; Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. &nbsp; &nbsp; Sed nec vetustatis mihi erg&#242; &nbsp; &nbsp; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet &nbsp; &nbsp; Fastis, nec Antoniniana &nbsp; &nbsp; Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno &nbsp; &nbsp; In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? &nbsp; &nbsp; H&#238;c imbrices notare scriptos, &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua &nbsp; &nbsp; Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa &nbsp; &nbsp; Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, &nbsp; &nbsp; Situm & loco, acclivi undequaque &nbsp; &nbsp; In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum &nbsp; &nbsp; Putatur Engistus Britanno &nbsp; &nbsp; Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> &nbsp; &nbsp; Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea &nbsp; &nbsp; Romana: cum pax alma Belgas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, &nbsp; &nbsp; Obnoxii & nullis tributis &nbsp; &nbsp; Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros &nbsp; &nbsp; Tantum ministrarent, & arma &nbsp; &nbsp; Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, &nbsp; &nbsp; Istos agasones Iberos, &nbsp; &nbsp; Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me &nbsp; &nbsp; Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino &nbsp; &nbsp; Apollo. nunc contracta serpit &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: &nbsp; &nbsp; Totque oppidanorum labores &nbsp; &nbsp; Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii &nbsp; &nbsp; Haeredii coactus arva, &nbsp; &nbsp; Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo &nbsp; &nbsp; Civem recepisti, novique &nbsp; &nbsp; Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque &nbsp; &nbsp; Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, &nbsp; &nbsp; Qua parta libertas, tuoque &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. &nbsp; &nbsp; H&#238;c qua fide, & fidelitate &nbsp; &nbsp; Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: &nbsp; &nbsp; Ut quae ipsa non aurita dico, &nbsp; &nbsp; Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem &nbsp; &nbsp; Nuper tibi elegisti, & uni &nbsp; &nbsp; Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori &nbsp; &nbsp; Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus &nbsp; &nbsp; Dissentientem, quas ferebant &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, &nbsp; &nbsp; Fame fatigatos studebant &nbsp; &nbsp; Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul &nbsp; &nbsp; Lano&#239;ana, Impunitatem, &nbsp; &nbsp; Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, &nbsp; &nbsp; Exulcerata veritatis &nbsp; &nbsp; In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas &nbsp; &nbsp; Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia &nbsp; &nbsp; Civere. sed nec obstetricum &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari &nbsp; &nbsp; Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox &nbsp; &nbsp; Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, &nbsp; &nbsp; Morasque valvarum, ante caesis &nbsp; &nbsp; Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties &nbsp; &nbsp; Abrupit &#224; tergo maniplus, &nbsp; &nbsp; Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. &nbsp; &nbsp; Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. &nbsp; &nbsp; Ille Imperator noster, ille &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, &nbsp; &nbsp; Non carcere inclusos, ut olim &nbsp; &nbsp; Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: &nbsp; &nbsp; Nutu profundum, & impotentes &nbsp; &nbsp; Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, &nbsp; &nbsp; Iniuria quo abacta Cauri &nbsp; &nbsp; Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi &nbsp; &nbsp; Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, &nbsp; &nbsp; Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum &nbsp; &nbsp; Vicissitudo) non medimno, &nbsp; &nbsp; Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica &nbsp; &nbsp; Refudit ad plenum benigno. &nbsp; &nbsp; Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: &nbsp; &nbsp; Tinas mero, essertasque Zytho, &nbsp; &nbsp; Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, &nbsp; &nbsp; Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, &nbsp; &nbsp; Oclo* saginante & paterno, &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, &nbsp; &nbsp; Centena millia, octiesque &nbsp; &nbsp; Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium &nbsp; &nbsp; Perterrefacta machinarum &nbsp; &nbsp; Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu &nbsp; &nbsp; Undantium arvorum per aequor &nbsp; &nbsp; Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, &nbsp; &nbsp; Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; &nbsp; &nbsp; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. &nbsp; &nbsp; Pulsis tuis tecum, imminenti &nbsp; &nbsp; Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium &nbsp; &nbsp; Famemque, & exactos labores? &nbsp; &nbsp; Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus &nbsp; &nbsp; Exisse, & in tuto videre &nbsp; &nbsp; Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque &nbsp; &nbsp; Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, &nbsp; &nbsp; Cura Aurasini, coepta cuius &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, &nbsp; &nbsp; Et Principem, acceptam, tuisque &nbsp; &nbsp; Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, &nbsp; &nbsp; Nurusque, liberosque nostros, &nbsp; &nbsp; Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis &nbsp; &nbsp; Ferro, atque flamma, ac paene fati &nbsp; &nbsp; Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro &nbsp; &nbsp; Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, &nbsp; &nbsp; Nummum aureum, aureumque torquem. &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam &nbsp; &nbsp; Transmisit in seros nepotes, &nbsp; &nbsp; Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi &nbsp; &nbsp; Pr&#242; tempore, Imperator. at tu &nbsp; &nbsp; Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus &nbsp; &nbsp; Nummum, & monile, nominum cum, &nbsp; &nbsp; PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe &nbsp; &nbsp; Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. &nbsp; &nbsp; Hic fulminum vi victor, ille &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. &nbsp; &nbsp; Mi vive longum, vive dulcis &nbsp; &nbsp; Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, &nbsp; &nbsp; O cara Lugdunum: tibi nec &nbsp; &nbsp; Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. &nbsp; &nbsp; Sed vis, potesque. ave ergo magni &nbsp; &nbsp; Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras &nbsp; &nbsp; Bis passa Semimauro ab hoste: &nbsp; &nbsp; Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, &nbsp; &nbsp; Bis Lugodunum, bis Batavos &nbsp; &nbsp; Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. &nbsp; &nbsp; Ut nominum, sic fata rerum: &nbsp; &nbsp; Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum &nbsp; &nbsp; Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: &nbsp; &nbsp; Collesve septem penicillo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus &nbsp; &nbsp; Ebur, vel expolire caeras: &nbsp; &nbsp; Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: &nbsp; &nbsp; Aut, nostra si quis forte malit &nbsp; &nbsp; Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: &nbsp; &nbsp; At te, tuosque Laeda honores &nbsp; &nbsp; Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum &nbsp; &nbsp; Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, &nbsp; &nbsp; Arcesque propugnaculorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, &nbsp; &nbsp; Urbemve vatis Musa, vivet, &nbsp; &nbsp; Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris &nbsp; &nbsp; Florebit, in Serumque Fastis, &nbsp; &nbsp; Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. &nbsp; &nbsp; O unicum fidelitatis, &nbsp; &nbsp; Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores &nbsp; &nbsp; Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens &nbsp; &nbsp; Meretur Andini referri &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, &nbsp; &nbsp; Coram ante oclos ut cogeretur &nbsp; &nbsp; Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem &nbsp; &nbsp; In pascua educi: quid? extr&#224; &nbsp; &nbsp; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. &nbsp; &nbsp; Abi, nisi plagas lucrari, &nbsp; &nbsp; Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam &nbsp; &nbsp; Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: &nbsp; &nbsp; Non liber&#232; errantem paratis &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, &nbsp; &nbsp; Parte in soporem collocata, &nbsp; &nbsp; Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem &nbsp; &nbsp; Ductoris Andreae, ac tuorum &nbsp; &nbsp; Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) &nbsp; &nbsp; Hostem nitri vi, fumeoque, &nbsp; &nbsp; Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique &nbsp; &nbsp; Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius &nbsp; &nbsp; A fronte, qui contis, & hastis &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi &nbsp; &nbsp; Terrore castelli: pericla &nbsp; &nbsp; Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens &nbsp; &nbsp; Batava deduci Marano &nbsp; &nbsp; Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>AD LUDOVICUM BOISOTUM BATAVICAE ZELANdicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis &nbsp; &nbsp; Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, &nbsp; &nbsp; Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene &nbsp; &nbsp; Aequare res gestas canendo &nbsp; &nbsp; Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, &nbsp; &nbsp; Virtus ut ipsa, dignitasque &nbsp; &nbsp; Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, &nbsp; &nbsp; Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. &nbsp; &nbsp; I nunc, Athonque &#224; continenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, &nbsp; &nbsp; Medaeque cum robur iuventae &nbsp; &nbsp; Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, &nbsp; &nbsp; Aut quos in usus? fructu inanis &nbsp; &nbsp; Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se, non Laedam, nec unam &nbsp; &nbsp; Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, &nbsp; &nbsp; Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi &nbsp; &nbsp; Quis comparari ausit Lo&#239;se? &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, &nbsp; &nbsp; Trans montium anfractus nec aequis &nbsp; &nbsp; Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, &nbsp; &nbsp; Facta hinc putre excoquens aceto &nbsp; &nbsp; Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces &nbsp; &nbsp; Vestae focis inferre, & urbi &nbsp; &nbsp; Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, &nbsp; &nbsp; Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: &nbsp; &nbsp; Subalcae & humanis lacertis &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur &nbsp; &nbsp; Nempe idem, abitque victus, inde &nbsp; &nbsp; Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens &nbsp; &nbsp; Praetoria ad Bithyna, saevo &nbsp; &nbsp; Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium &nbsp; &nbsp; Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; &nbsp; &nbsp; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem &nbsp; &nbsp; Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: &nbsp; &nbsp; Vindexque libertatis idem &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, &nbsp; &nbsp; Non Baethyco, ut nuper sub Alba &nbsp; &nbsp; Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum &nbsp; &nbsp; Passim trahebantur, dabatque &nbsp; &nbsp; Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies &nbsp; &nbsp; Indicta, natura suapte &nbsp; &nbsp; Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant &nbsp; &nbsp; Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant &nbsp; &nbsp; Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae &nbsp; &nbsp; Libidini inservire cogunt. &nbsp; &nbsp; Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus &nbsp; &nbsp; Vi quisque, maximusque visus, &nbsp; &nbsp; Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, &nbsp; &nbsp; A laude, gloriaque gentis &nbsp; &nbsp; Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum &nbsp; &nbsp; Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* &nbsp; &nbsp; Tradi: cruore quos deinceps, &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. &nbsp; &nbsp; Instare delectum Vitell&#238; &nbsp; &nbsp; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m &nbsp; &nbsp; Stirps dividatur: rem nec unquam &nbsp; &nbsp; Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil &nbsp; &nbsp; Quam praedam in hybernis, senesque, &nbsp; &nbsp; Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi &nbsp; &nbsp; De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris &nbsp; &nbsp; Augusta Maiestas nec ulla &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem &nbsp; &nbsp; Bellum istud ingratum fore, alter - &nbsp; &nbsp; Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. &nbsp; &nbsp; Victoriae nec summa victo, &nbsp; &nbsp; Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, &nbsp; &nbsp; Germanica execratione, &nbsp; &nbsp; Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> &nbsp; &nbsp; Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim &nbsp; &nbsp; Triremium mox capta classis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, &nbsp; &nbsp; Promiscueque caesi ab ipsis &nbsp; &nbsp; Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, &nbsp; &nbsp; Quas egredi raptim coactas &nbsp; &nbsp; Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> &nbsp; &nbsp; Bonnense, ubi Belgis repletae &nbsp; &nbsp; Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas &nbsp; &nbsp; Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, &nbsp; &nbsp; Caesasque vico in Marcoduro &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis &nbsp; &nbsp; Abducta captivis, & arma, &nbsp; &nbsp; Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido &nbsp; &nbsp; Pugnata equestri Marte pugna &nbsp; &nbsp; Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus &nbsp; &nbsp; Disiecta non levi ruina, &nbsp; &nbsp; Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae &nbsp; &nbsp; Supposito dedit igne Ductor. <!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu &nbsp; &nbsp; Sub Marte, & amissa suorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, &nbsp; &nbsp; Virtute sed vera. proinde &nbsp; &nbsp; Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, &nbsp; &nbsp; An arte, dum vincant, oventque: &nbsp; &nbsp; At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, &nbsp; &nbsp; Hinc inde telorum pluentes &nbsp; &nbsp; Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque &nbsp; &nbsp; Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, &nbsp; &nbsp; Testudine hi facta suorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo &nbsp; &nbsp; Fragore, vi pilorum ab hoste &nbsp; &nbsp; Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, &nbsp; &nbsp; Audace destitere coepto &nbsp; &nbsp; Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus &nbsp; &nbsp; Timere, balistisve saxa: hinc &nbsp; &nbsp; Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre &nbsp; &nbsp; Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta &nbsp; &nbsp; Perfracta, non parvam dedere &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis &nbsp; &nbsp; Immane Dux quantum pavoris &nbsp; &nbsp; Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: &nbsp; &nbsp; Redintegratis cum suorum &nbsp; &nbsp; Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: &nbsp; &nbsp; Flacci Ordeon&#238; caede primum, &nbsp; &nbsp; Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare &nbsp; &nbsp; Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis &nbsp; &nbsp; Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: &nbsp; &nbsp; Septa hinc fame, inde pressa ferro, &nbsp; &nbsp; Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: &nbsp; &nbsp; Hinc Classico in partem iuvante &nbsp; &nbsp; Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio &nbsp; &nbsp; Tutore. qui omnes quam fidelem &nbsp; &nbsp; Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque &nbsp; &nbsp; Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, &nbsp; &nbsp; Revorsa: & oppressi occupata &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio &nbsp; &nbsp; Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> &nbsp; &nbsp; Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, &nbsp; &nbsp; Russumque, propexumque crinem &nbsp; &nbsp; Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> &nbsp; &nbsp; Ultus satisfecisse fratris &nbsp; &nbsp; Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi &nbsp; &nbsp; Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus &nbsp; &nbsp; Urbs Vindonissae, Tertiaque &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera &nbsp; &nbsp; Miscens relictis signa castris &nbsp; &nbsp; Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium &nbsp; &nbsp; Hyberna subversa, aut crematis &nbsp; &nbsp; In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia &nbsp; &nbsp; Iussa Imper&#238; eiurare nomen, &nbsp; &nbsp; Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Tumultuaria coactum &nbsp; &nbsp; Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, &nbsp; &nbsp; In foedus accepti, fidemque &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua &nbsp; &nbsp; Vel sponte mutatis. ita ille &nbsp; &nbsp; In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis &nbsp; &nbsp; Et maximis regni utriusque &nbsp; &nbsp; Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari &nbsp; &nbsp; Formidine, & cura peractum &nbsp; &nbsp; Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino &nbsp; &nbsp; Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia &nbsp; &nbsp; Sublata rursus, atque prono &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, &nbsp; &nbsp; Quis posset. hinc stetere Remi &nbsp; &nbsp; Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae &nbsp; &nbsp; Communis: Octava inde Victrix &nbsp; &nbsp; Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens &nbsp; &nbsp; Nuperque conscriptis Secunda, &nbsp; &nbsp; Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis &nbsp; &nbsp; Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. &nbsp; &nbsp; Ergo tot adversariorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: &nbsp; &nbsp; Longas at oscitationes &nbsp; &nbsp; Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. &nbsp; &nbsp; At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> &nbsp; &nbsp; Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, &nbsp; &nbsp; Virgas & ingratum recensens &nbsp; &nbsp; Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures &nbsp; &nbsp; Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, &nbsp; &nbsp; Hostile nec ferunt inulto &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope &nbsp; &nbsp; Firmare matura, atque iussis &nbsp; &nbsp; Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga &nbsp; &nbsp; Irruperint & foederatae &nbsp; &nbsp; Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. &nbsp; &nbsp; Unaque Singularium ala: &nbsp; &nbsp; Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}Acerrimae cognationum &nbsp; &nbsp; Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, &nbsp; &nbsp; Aut spe ante corruptis ab hoste, &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio &nbsp; &nbsp; In verba Galliarum adactae &nbsp; &nbsp; Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, &nbsp; &nbsp; Accessione auctos recenti &nbsp; &nbsp; Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio &nbsp; &nbsp; Se Bingium pulsus recepit, &nbsp; &nbsp; Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque &nbsp; &nbsp; Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. &nbsp; &nbsp; Qua clade perculsi universa &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum &nbsp; &nbsp; Quibusdam in urbes, iura nondum &nbsp; &nbsp; Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit &nbsp; &nbsp; Furens, suos excire ad arma, &nbsp; &nbsp; Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) &nbsp; &nbsp; Parata libertas, decusque &nbsp; &nbsp; Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, &nbsp; &nbsp; Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia &nbsp; &nbsp; Sententia evenisse fama &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, &nbsp; &nbsp; Viresque dispersas in unum &nbsp; &nbsp; Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei &nbsp; &nbsp; Ducem Valentinum monentes. &nbsp; &nbsp; Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus &nbsp; &nbsp; Inde, atque fossarum, aggerumque &nbsp; &nbsp; Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> &nbsp; &nbsp; Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, &nbsp; &nbsp; Rupesve, quid fossae, Cyclopum &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori &nbsp; &nbsp; Cives, & &#232; saxi arce saltus &nbsp; &nbsp; Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: &nbsp; &nbsp; Vidisse nec sat: ipse oportet &nbsp; &nbsp; Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, &nbsp; &nbsp; Cum luce libertasque, pro qua &nbsp; &nbsp; Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. &nbsp; &nbsp; Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus &nbsp; &nbsp; Praebenda, & ad palum liganda, &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, &nbsp; &nbsp; Unaque tecum Belgicana &nbsp; &nbsp; Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci &nbsp; &nbsp; Constricta tunc primum pudendis &nbsp; &nbsp; Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes &nbsp; &nbsp; Caesus, quod un&#224; & ipse iisti &nbsp; &nbsp; Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. &nbsp; &nbsp; Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, &nbsp; &nbsp; Te vindicaturus, tuosque &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis &nbsp; &nbsp; Fossam, atque munimenta castris &nbsp; &nbsp; Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen &nbsp; &nbsp; Deterruere, Claudiumque: &nbsp; &nbsp; Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro &nbsp; &nbsp; Iacens (nec in castris enim ipsi &nbsp; &nbsp; Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa &nbsp; &nbsp; Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima &nbsp; &nbsp; Coloniae annectens, Mosellae &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, &nbsp; &nbsp; Simul duorum implebat unus &nbsp; &nbsp; Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, &nbsp; &nbsp; Stabant tripartiti, locisque &nbsp; &nbsp; Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas &nbsp; &nbsp; Certare, libertate Gallos, &nbsp; &nbsp; Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Patentiore conglobata &nbsp; &nbsp; Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, &nbsp; &nbsp; Corrupta Germanorum avaris &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. &nbsp; &nbsp; Viditque victores eosdem &nbsp; &nbsp; Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia &nbsp; &nbsp; Germanae ab iniecto crematae &nbsp; &nbsp; Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: &nbsp; &nbsp; Captaque depressaque parte &nbsp; &nbsp; Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit &nbsp; &nbsp; Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, &nbsp; &nbsp; Meretur in partem venire &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii &nbsp; &nbsp; Iussu ante eo praemissum equestre &nbsp; &nbsp; Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, &nbsp; &nbsp; Ad Castra ne pugnata bella, &nbsp; &nbsp; Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. &nbsp; &nbsp; Sed nil pericli est, dum canenti &nbsp; &nbsp; M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque &nbsp; &nbsp; Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. &nbsp; &nbsp; Testem ergo virtutis locum ipsum &nbsp; &nbsp; {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas &nbsp; &nbsp; Aiebat, & fastus Latinos &nbsp; &nbsp; Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, &nbsp; &nbsp; Dira omnia obversari eidem &nbsp; &nbsp; Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac &nbsp; &nbsp; Alarum, & accessu recenti &nbsp; &nbsp; Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum &nbsp; &nbsp; {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, &nbsp; &nbsp; Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; &nbsp; &nbsp; Civile moles, cuius amnis &nbsp; &nbsp; {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis &nbsp; &nbsp; Contraria, armorum gravato &nbsp; &nbsp; Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus &nbsp; &nbsp; Secum arma pessum. nec pedestri &nbsp; &nbsp; Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros &nbsp; &nbsp; Laesis, rudes nandi peritis &nbsp; &nbsp; Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier &nbsp; &nbsp; {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis &nbsp; &nbsp; Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros &nbsp; &nbsp; Laesis, rudes nandi peritis &nbsp; &nbsp; {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. &nbsp; &nbsp; Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos &nbsp; &nbsp; Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, &nbsp; &nbsp; Gnaros sub undis adde colles, &nbsp; &nbsp; Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti &nbsp; &nbsp; Dictum est, sed utres rursum Iberos &nbsp; &nbsp; Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. &nbsp; &nbsp; {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem &nbsp; &nbsp; M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est fol. D6r vs. 636 Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: &nbsp; &nbsp; Fugamque perdentes marino &nbsp; &nbsp; {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, &nbsp; &nbsp; Hinc nempe ad hostem pene victum, &nbsp; &nbsp; Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, &nbsp; &nbsp; Saxisque, glandibusque, & omni &nbsp; &nbsp; Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, &nbsp; &nbsp; Latoque ferro rem gerentes &nbsp; &nbsp; Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus &nbsp; &nbsp; {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus &nbsp; &nbsp; Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, &nbsp; &nbsp; Ruente in ipsas hoste vastis &nbsp; &nbsp; {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, &nbsp; &nbsp; Et perfuga rem: quorum iniqua &nbsp; &nbsp; Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite &nbsp; &nbsp; Cursu coacti amnem, sibique &nbsp; &nbsp; Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam &nbsp; &nbsp; Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum &nbsp; &nbsp; Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam &nbsp; &nbsp; {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem &nbsp; &nbsp; Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus &nbsp; &nbsp; Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. &nbsp; &nbsp; {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, &nbsp; &nbsp; Sed exitu magis cupito: &nbsp; &nbsp; Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus &nbsp; &nbsp; Molem. sed ad Civilem, eodem &nbsp; &nbsp; Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen &nbsp; &nbsp; Belli superfuisse credi, &nbsp; &nbsp; Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - &nbsp; &nbsp; Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis &nbsp; &nbsp; Ex parte divisis, ut ipse, &nbsp; &nbsp; {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia &nbsp; &nbsp; Fiducia haec patrandi, at ausis &nbsp; &nbsp; Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem &nbsp; &nbsp; Intercipi spe, nunciisque &nbsp; &nbsp; Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat &nbsp; &nbsp; Negotium, oppugnationem &nbsp; &nbsp; Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum &nbsp; &nbsp; {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque &nbsp; &nbsp; Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet &nbsp; &nbsp; Manipulares dicere? atque &nbsp; &nbsp; {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: &nbsp; &nbsp; Certamen anceps dum tenebrae, &nbsp; &nbsp; Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam &nbsp; &nbsp; Civilis expugnare adorti: &nbsp; &nbsp; Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, &nbsp; &nbsp; Et optimo cuique interempto &nbsp; &nbsp; E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae &nbsp; &nbsp; {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem &nbsp; &nbsp; Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo &nbsp; &nbsp; Telis petitus transnatavit &nbsp; &nbsp; {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, &nbsp; &nbsp; Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> &nbsp; &nbsp; A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus &nbsp; &nbsp; Ibidem in hybernis futuris &nbsp; &nbsp; Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine &nbsp; &nbsp; Pedem referre, incuriosis &nbsp; &nbsp; Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo &nbsp; &nbsp; {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, &nbsp; &nbsp; Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus &nbsp; &nbsp; Electa, prono & amne rapti &nbsp; &nbsp; {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que &nbsp; &nbsp; Adiuta: dum pessum suismet &nbsp; &nbsp; It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: &nbsp; &nbsp; Utque ad premendum hostem fidel&#238; &nbsp; &nbsp; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis &nbsp; &nbsp; Miscere. dum ferro exciti, atque &nbsp; &nbsp; Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, &nbsp; &nbsp; {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti &nbsp; &nbsp; More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium &nbsp; &nbsp; Errore servatus, sibimet &nbsp; &nbsp; {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati &nbsp; &nbsp; Esse Imperatorem, Latinis &nbsp; &nbsp; Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, &nbsp; &nbsp; Vias breves quae ipsi, & iocundos &nbsp; &nbsp; Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum &nbsp; &nbsp; Iust, suum veternum, herili &nbsp; &nbsp; Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, &nbsp; &nbsp; {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> &nbsp; &nbsp; Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum &nbsp; &nbsp; Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis &nbsp; &nbsp; {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici &nbsp; &nbsp; Consuetae agi, & vis lintrium ingens &nbsp; &nbsp; Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius &nbsp; &nbsp; Reciprocantem affundit aestum &nbsp; &nbsp; Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi &nbsp; &nbsp; Suetos prius, terrore eo inter - &nbsp; &nbsp; Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, &nbsp; &nbsp; {{Versus|815}}Rei sed admiratione, &nbsp; &nbsp; Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, &nbsp; &nbsp; Docta gubernatorum & arte, &nbsp; &nbsp; {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed &nbsp; &nbsp; Vecti ambo, tentato ante iactu &nbsp; &nbsp; Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil &nbsp; &nbsp; Audum: Insulam dum vastat omnem, &nbsp; &nbsp; Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: &nbsp; &nbsp; Agitque ab omni parte praedas. &nbsp; &nbsp; Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam &nbsp; &nbsp; {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni &nbsp; &nbsp; In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum &nbsp; &nbsp; Vi differebantur propinqui &nbsp; &nbsp; {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, &nbsp; &nbsp; Lucri sed &#224; se amore flexos, &nbsp; &nbsp; Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se. nempe victus ille &nbsp; &nbsp; Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli &nbsp; &nbsp; Cum gente, civium heu suorum &nbsp; &nbsp; Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra &nbsp; &nbsp; Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore &nbsp; &nbsp; Exercuit cursura: Olympi &nbsp; &nbsp; {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus &nbsp; &nbsp; Voracis undae, classe nostra &nbsp; &nbsp; Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, &nbsp; &nbsp; Mutare equinam, bubulumque &nbsp; &nbsp; Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, &nbsp; &nbsp; Vel flore iucundo Lyaei. &nbsp; &nbsp; O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, &nbsp; &nbsp; {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis &nbsp; &nbsp; Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, &nbsp; &nbsp; Trux ille, fortunaque nuper &nbsp; &nbsp; {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo &nbsp; &nbsp; Fallacis ostentator, urbi &nbsp; &nbsp; Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) &nbsp; &nbsp; Invitus. adiuro crucem istam, &nbsp; &nbsp; Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem &nbsp; &nbsp; Sese esse tantis, aestuique &nbsp; &nbsp; Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. &nbsp; &nbsp; {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam &nbsp; &nbsp; Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici &nbsp; &nbsp; Metus furoris, non cavi aeris &nbsp; &nbsp; {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, &nbsp; &nbsp; Auctusque Caeciae, Africique &nbsp; &nbsp; Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. &nbsp; &nbsp; Valete nostri valla quondam &nbsp; &nbsp; Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, &nbsp; &nbsp; Et par&#238;eti inscriptum reliquit &nbsp; &nbsp; Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, &nbsp; &nbsp; Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: &nbsp; &nbsp; Frustra Herculi extorquere clavam, &nbsp; &nbsp; {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, &nbsp; &nbsp; Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus &nbsp; &nbsp; Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae &nbsp; &nbsp; Confinibus mutavit orae: &nbsp; &nbsp; Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit &nbsp; &nbsp; Vahalis, inde Mosa, tuque &nbsp; &nbsp; Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, &nbsp; &nbsp; {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis &nbsp; &nbsp; Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem &nbsp; &nbsp; Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; &nbsp; &nbsp; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete &nbsp; &nbsp; Miro aucta virescet, doloso &nbsp; &nbsp; Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo &nbsp; &nbsp; Ferre ad Cuningam, nec Triumphi &nbsp; &nbsp; Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit &nbsp; &nbsp; Spes cuncta Lugduni soluto &nbsp; &nbsp; Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? &nbsp; &nbsp; {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non &nbsp; &nbsp; Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice &nbsp; &nbsp; Dat Aurasino ubique victis &nbsp; &nbsp; {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, &nbsp; &nbsp; Musaeque, Gratiaeque, & ipsum &nbsp; &nbsp; Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: &nbsp; &nbsp; O nomine indignos Amores: &nbsp; &nbsp; O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: &nbsp; &nbsp; Nativa nec sic prorsum Amores &nbsp; &nbsp; Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, &nbsp; &nbsp; Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox &nbsp; &nbsp; Maranicae expeditionis &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, &nbsp; &nbsp; Texisse, servatum esse & ipsum &nbsp; &nbsp; Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, &nbsp; &nbsp; Dextra sinistra rem exhibentes, &nbsp; &nbsp; Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, &nbsp; &nbsp; Quam semper ante oclos habebas, &nbsp; &nbsp; In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re &nbsp; &nbsp; Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam &nbsp; &nbsp; Omnem, mihi quae luce semper &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: &nbsp; &nbsp; Anusque curate hac loquatur &nbsp; &nbsp; Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: &nbsp; &nbsp; Neu nomine in deserto Arachne &nbsp; &nbsp; Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, &nbsp; &nbsp; Ferroque, testis ipse testis &nbsp; &nbsp; Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe &nbsp; &nbsp; Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus &nbsp; &nbsp; Vallo, fame, obsessamque ferro, &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint &nbsp; &nbsp; Mutabile ad defectionem &nbsp; &nbsp; Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne &nbsp; &nbsp; Esset levandae, excocta flammis &nbsp; &nbsp; Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. &nbsp; &nbsp; Omitto Dardanariorum &nbsp; &nbsp; Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa &nbsp; &nbsp; N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: &nbsp; &nbsp; Qui dico pulvinis sedere &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina &nbsp; &nbsp; Tum qui Sagittar&#238; vocantur: &nbsp; &nbsp; Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, &nbsp; &nbsp; Et Clusii, ut scis, in foro qui &nbsp; &nbsp; Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei &nbsp; &nbsp; Solius: expensamque vitam &nbsp; &nbsp; Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino &nbsp; &nbsp; Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, &nbsp; &nbsp; Brevi, ipse uti spero rogoque, &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis &nbsp; &nbsp; Curae esse rem suam viderem, &nbsp; &nbsp; Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, &nbsp; &nbsp; Hoc me puto praestare posse, &nbsp; &nbsp; Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: &nbsp; &nbsp; Nullumque vulnus Lugoduno, &nbsp; &nbsp; Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto &nbsp; &nbsp; Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) &nbsp; &nbsp; Quid dico Civem? im&#242; Tribunum &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) &nbsp; &nbsp; Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, &nbsp; &nbsp; Ius Publicum causa asserendi &nbsp; &nbsp; Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: &nbsp; &nbsp; Parte altera adventare classem &nbsp; &nbsp; Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. &nbsp; &nbsp; Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo &nbsp; &nbsp; Longoque docti usu, malignas &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, &nbsp; &nbsp; Omnem potestatem abrogare his, &nbsp; &nbsp; Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, &nbsp; &nbsp; In ordinem ipsummet redactum &nbsp; &nbsp; Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi &nbsp; &nbsp; Hautene, partiri usque tecum &nbsp; &nbsp; Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam &nbsp; &nbsp; Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: &nbsp; &nbsp; Foelixque Bollanus cerebri: &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius &nbsp; &nbsp; Potis fuisset. hoc nec ipse &nbsp; &nbsp; Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: &nbsp; &nbsp; Heu, morte venalem arte visus &nbsp; &nbsp; Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine &nbsp; &nbsp; Mox lucis erupere in auras, &nbsp; &nbsp; Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes &nbsp; &nbsp; Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. &nbsp; &nbsp; Ut quos, Patrum accito frequenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, &nbsp; &nbsp; Et ipse Ianus non bivertex &nbsp; &nbsp; Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: &nbsp; &nbsp; Septentrionali tepentes &nbsp; &nbsp; Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii &nbsp; &nbsp; Pridem fames clamore, coepta &nbsp; &nbsp; Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente &nbsp; &nbsp; Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, &nbsp; &nbsp; Strictisque circumsistere ausi &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia &nbsp; &nbsp; De sportula, atque commeatu &nbsp; &nbsp; Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, &nbsp; &nbsp; Et conglobatos adfuturos &nbsp; &nbsp; Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium &nbsp; &nbsp; Confisa defensore Iano &nbsp; &nbsp; Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}A Principe optatam salutem &nbsp; &nbsp; Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, &nbsp; &nbsp; Reducta virtus, & remissae &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus &nbsp; &nbsp; Tam nuncii optati tabellas &nbsp; &nbsp; Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore &nbsp; &nbsp; Iuraverant, solos redisse: &nbsp; &nbsp; Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut &nbsp; &nbsp; Fecere, quos unda aucta, & hostis &nbsp; &nbsp; Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo &nbsp; &nbsp; Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, &nbsp; &nbsp; Ne quid mali intestino ad hoste &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi &nbsp; &nbsp; Dulces tabellas, quae supremam &nbsp; &nbsp; Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad &nbsp; &nbsp; Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, &nbsp; &nbsp; Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor &nbsp; &nbsp; Hautene, t&#224;m saepe obviam auso &nbsp; &nbsp; Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma &nbsp; &nbsp; Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, &nbsp; &nbsp; Dum tot malos bonis frequentes &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, &nbsp; &nbsp; Vulgique mendicabulorum &nbsp; &nbsp; De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, &nbsp; &nbsp; Modumque coniurationis, &nbsp; &nbsp; Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, &nbsp; &nbsp; Decreta, conventusque notos &nbsp; &nbsp; Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi &nbsp; &nbsp; Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens &nbsp; &nbsp; Colubra. nota dicta habebas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: &nbsp; &nbsp; Praesente nec quicquam Togatus &nbsp; &nbsp; Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, &nbsp; &nbsp; Ianique conatus, gravesque &nbsp; &nbsp; Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: &nbsp; &nbsp; Nec tempore ullo te Camoenae &nbsp; &nbsp; Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet &nbsp; &nbsp; Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, &nbsp; &nbsp; Firmumque, communique amicum &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii &nbsp; &nbsp; Diploma, Baldaeique scriptum, &nbsp; &nbsp; Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater &nbsp; &nbsp; Iacobe, nunquam aeque beatis, &nbsp; &nbsp; Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, &nbsp; &nbsp; Nos sorte sperarant frequenti &nbsp; &nbsp; Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo &nbsp; &nbsp; Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare &nbsp; &nbsp; Pridem Tridentinis abusum &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. &nbsp; &nbsp; Illud videmini monendi &nbsp; &nbsp; M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque &nbsp; &nbsp; Sit doctus, & seruare pacta &nbsp; &nbsp; Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: &nbsp; &nbsp; Nobisque censebas cavendum &nbsp; &nbsp; Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti &nbsp; &nbsp; Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; &nbsp; &nbsp; Satis rei pro indignate &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, &nbsp; &nbsp; Primarius quod Consul esset, &nbsp; &nbsp; Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum &nbsp; &nbsp; Habente Collegas, eoque &nbsp; &nbsp; Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita &nbsp; &nbsp; De stirpe Duuenuordiorum: &nbsp; &nbsp; Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, &nbsp; &nbsp; Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, &nbsp; &nbsp; Par civium, & fratrum fidele: &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: &nbsp; &nbsp; Huicque additum in partem laborum &nbsp; &nbsp; Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, &nbsp; &nbsp; Andraea, dordracum merenti &nbsp; &nbsp; Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, &nbsp; &nbsp; Francisce Murendala, teque &nbsp; &nbsp; Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum &nbsp; &nbsp; Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii &nbsp; &nbsp; Fuere, Vexillarii&#250;e, &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? &nbsp; &nbsp; An hos, & illos buccina una &nbsp; &nbsp; Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu &nbsp; &nbsp; Facto solutus, & sub altis &nbsp; &nbsp; Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, &nbsp; &nbsp; Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu &nbsp; &nbsp; Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo &nbsp; &nbsp; Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum &nbsp; &nbsp; Repente, certos sine plumbo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem &nbsp; &nbsp; Pugnando, Barthlomaee gaudet &nbsp; &nbsp; Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum &nbsp; &nbsp; Vischaere, non unquam nec arctis &nbsp; &nbsp; Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: &nbsp; &nbsp; Saepe & minari auditus hosti: &nbsp; &nbsp; Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se &nbsp; &nbsp; Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, &nbsp; &nbsp; Laruisque qui pugnare fortis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, &nbsp; &nbsp; Pro se ipse, nec famam tueri &nbsp; &nbsp; Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: &nbsp; &nbsp; Sibi amputaturum nec ultr&#224; &nbsp; &nbsp; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, &nbsp; &nbsp; Nostra nec indigni arte, quorum &nbsp; &nbsp; Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen &nbsp; &nbsp; Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, &nbsp; &nbsp; Perque hostium tot septa, Rotam &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora &nbsp; &nbsp; Diem representare pactum, &nbsp; &nbsp; Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, &nbsp; &nbsp; Messaga, permisso quod utens &nbsp; &nbsp; Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam &nbsp; &nbsp; Domi, idque nulla Auctoritate, &nbsp; &nbsp; Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. &nbsp; &nbsp; Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, &nbsp; &nbsp; Et Guassenari: tuque Bancki, &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus &nbsp; &nbsp; Gualtere, perd&#251;elles ferire &nbsp; &nbsp; Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, &nbsp; &nbsp; Mandes ut obsessori Ibero, &nbsp; &nbsp; Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, &nbsp; &nbsp; In thura vendentem, atque odores &nbsp; &nbsp; Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, &nbsp; &nbsp; Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, &nbsp; &nbsp; Insigne Rostratae unde ferre &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium &nbsp; &nbsp; Capto, & reseruato ad Triumphum, &nbsp; &nbsp; Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, &nbsp; &nbsp; Iane, ac Herisce, tuque dignus &nbsp; &nbsp; Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, &nbsp; &nbsp; Suffecte Corneli, usque Iberis &nbsp; &nbsp; Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, &nbsp; &nbsp; Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius &nbsp; &nbsp; Raptu videres, tresque abactos &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, &nbsp; &nbsp; Charonico missus cruentum &nbsp; &nbsp; Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu &nbsp; &nbsp; Repente consternata, primis &nbsp; &nbsp; Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem &nbsp; &nbsp; Vidente civitate tota, &nbsp; &nbsp; Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente &nbsp; &nbsp; Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: &nbsp; &nbsp; Omnis mali dum causa, secum &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, &nbsp; &nbsp; Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum &nbsp; &nbsp; Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor &nbsp; &nbsp; Possit, Duce, ut dixi, perempto: &nbsp; &nbsp; In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus &nbsp; &nbsp; Stuporis admirationem &nbsp; &nbsp; Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, &nbsp; &nbsp; Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, &nbsp; &nbsp; Ducisque Commanipulones &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: &nbsp; &nbsp; Bis valla, & expugnasse crates &nbsp; &nbsp; Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: &nbsp; &nbsp; Vestras&#250;e velitationes &nbsp; &nbsp; Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, &nbsp; &nbsp; Catum hostica explorare castra, &nbsp; &nbsp; Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque &nbsp; &nbsp; Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: &nbsp; &nbsp; Invicta propugnacla belli &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium &nbsp; &nbsp; Digni Aurasinus: Marte priscis &nbsp; &nbsp; Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, &nbsp; &nbsp; Et proprio aspersi refuso &nbsp; &nbsp; Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, &nbsp; &nbsp; Iidemque consortes fuistis &nbsp; &nbsp; Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Florere, victurique mecum &nbsp; &nbsp; Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> ai763ig90un5qegzfejb4e5blabox4h 268116 268115 2026-05-31T21:43:41Z Demetrius Talpa 13304 268116 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, &nbsp; &nbsp; Si liberatori, hospitique &nbsp; &nbsp; Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, &nbsp; &nbsp; In astra victorem, & salutem &nbsp; &nbsp; Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. &nbsp; &nbsp; Sperare non ullam salutem &nbsp; &nbsp; Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, &nbsp; &nbsp; Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum &nbsp; &nbsp; Discrimen usque adducti Iberis &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, &nbsp; &nbsp; Lamnasque, & uncos, atque iactus &nbsp; &nbsp; De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas &nbsp; &nbsp; Undare, & horrendam cruoris &nbsp; &nbsp; Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum &nbsp; &nbsp; Facturus immanes acervos &nbsp; &nbsp; Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis &nbsp; &nbsp; Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? &nbsp; &nbsp; Atqui suam Baldaeo in hanc rem &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque &nbsp; &nbsp; Tortore tortor indigeret, &nbsp; &nbsp; Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul &nbsp; &nbsp; Honore, qu&#234;is Hispanus omnem &nbsp; &nbsp; Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas &nbsp; &nbsp; Anus, quot infantes parentum &nbsp; &nbsp; Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas &nbsp; &nbsp; Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, &nbsp; &nbsp; Ceu voce praeconis sub hasta, &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen &nbsp; &nbsp; A calle deflexisse honesti &nbsp; &nbsp; Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu &nbsp; &nbsp; Melle illitis minis studebant &nbsp; &nbsp; Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto &nbsp; &nbsp; Oblita moris hostici, c&#251;i &nbsp; &nbsp; Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa &nbsp; &nbsp; Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, &nbsp; &nbsp; Valla, atque fossas, aggeresque &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, &nbsp; &nbsp; Et militum, & munitionum &nbsp; &nbsp; Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: &nbsp; &nbsp; Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> &nbsp; &nbsp; Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae &nbsp; &nbsp; Iurasse, conspirasse visi &nbsp; &nbsp; Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim &nbsp; &nbsp; Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in &nbsp; &nbsp; Contrarium spes vertit ipsis: &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati &nbsp; &nbsp; Suo Imperatori Aurasino &nbsp; &nbsp; Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam &nbsp; &nbsp; Tentare, quidvis experiri &nbsp; &nbsp; Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. &nbsp; &nbsp; At machinis qu&#234;is istud, & qua &nbsp; &nbsp; Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Septis is, emissariisque &nbsp; &nbsp; Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem &nbsp; &nbsp; Servare: quae Lugduno opus nil, &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: &nbsp; &nbsp; Opus Salae, & Mosae refractis &nbsp; &nbsp; Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, &nbsp; &nbsp; Iucundiorve: quam Senatus, &nbsp; &nbsp; Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, &nbsp; &nbsp; Sed unde nati? cert&#232; ab illis, &nbsp; &nbsp; Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis &nbsp; &nbsp; Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus &nbsp; &nbsp; Magis sua, & privata, qu&#224;m Res &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, &nbsp; &nbsp; Ut tempori obsessae levamen &nbsp; &nbsp; Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici &nbsp; &nbsp; Incommodis, periculisque, &nbsp; &nbsp; Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, &nbsp; &nbsp; Non gratis, at conducta magno &nbsp; &nbsp; Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque &nbsp; &nbsp; Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, &nbsp; &nbsp; Fossoribus mentem, atque vires &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, &nbsp; &nbsp; Cum rursus ac prorsus fluenti &nbsp; &nbsp; Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum &nbsp; &nbsp; Fragore vasto proruentum &nbsp; &nbsp; Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, &nbsp; &nbsp; Tunc expetitis mersa primum &nbsp; &nbsp; Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo &nbsp; &nbsp; Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, &nbsp; &nbsp; Ridente Prothe&#244;, piscium dum &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite &nbsp; &nbsp; Pulsa: sacram quam, propriamque &nbsp; &nbsp; Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium &nbsp; &nbsp; Pars mersa: comparentque passim &nbsp; &nbsp; Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada &nbsp; &nbsp; Formidet ignotasque cautes, &nbsp; &nbsp; Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, &nbsp; &nbsp; Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius &nbsp; &nbsp; Foelice trunco, nunc eadem &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita &nbsp; &nbsp; Sibi ante cursu viliginosi &nbsp; &nbsp; Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus &nbsp; &nbsp; Apparet, insalumque migrat &nbsp; &nbsp; Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? &nbsp; &nbsp; Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> &nbsp; &nbsp; Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> &nbsp; &nbsp; Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua &nbsp; &nbsp; Est usus, h&#238;c fratris lacertis &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia &nbsp; &nbsp; Delegit, ut praefectus esses &nbsp; &nbsp; Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis &nbsp; &nbsp; Pedem: nec expavere raptim &nbsp; &nbsp; Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, &nbsp; &nbsp; Ad arma quandocunque ad arma &nbsp; &nbsp; Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque &nbsp; &nbsp; Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea &nbsp; &nbsp; Tribusque praefectis timenda &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: &nbsp; &nbsp; Quid hostis exultas, & ante &nbsp; &nbsp; Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, &nbsp; &nbsp; Et funera. heu quanto tibi unus &nbsp; &nbsp; Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, &nbsp; &nbsp; Gallosve, Germanosve: magnis &nbsp; &nbsp; Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes &nbsp; &nbsp; Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, &nbsp; &nbsp; Ad patriae telluris oras &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi &nbsp; &nbsp; Arx dicta, propugnaculumque &nbsp; &nbsp; Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, &nbsp; &nbsp; Dei, nec erro non sine aeris &nbsp; &nbsp; Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci &nbsp; &nbsp; Nido erutum suo in patentes &nbsp; &nbsp; Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis &nbsp; &nbsp; Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, &nbsp; &nbsp; Et primipilos, quique summum &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico &nbsp; &nbsp; Vexisse captivos triumpho &nbsp; &nbsp; Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, &nbsp; &nbsp; Pronosque per caput, pedesque &nbsp; &nbsp; In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. &nbsp; &nbsp; Magni laboris magna merces, &nbsp; &nbsp; Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore &nbsp; &nbsp; Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant &nbsp; &nbsp; Tormenta, iam fragor tuborum &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen &nbsp; &nbsp; Haec inter, & nos? heu quot Hydrae &nbsp; &nbsp; Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> &nbsp; &nbsp; Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> &nbsp; &nbsp; Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga &nbsp; &nbsp; Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> &nbsp; &nbsp; Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, &nbsp; &nbsp; Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, &nbsp; &nbsp; Molesque, praesens unde nobis &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, &nbsp; &nbsp; Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> &nbsp; &nbsp; Nostris inaccessa, irritoque &nbsp; &nbsp; Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua &nbsp; &nbsp; Cursu vocante huc, Caecieque &nbsp; &nbsp; Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> &nbsp; &nbsp; Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> &nbsp; &nbsp; Rectaque quae Suteroaldae &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum &nbsp; &nbsp; Inter Lacum, Benthusiamque est: &nbsp; &nbsp; Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat &nbsp; &nbsp; Est nemo. it&#224; omnes ex eodem &nbsp; &nbsp; Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua &nbsp; &nbsp; Sententia, ut qui ferre rursus &nbsp; &nbsp; Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, &nbsp; &nbsp; Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui &nbsp; &nbsp; Nexas pedi ferunt tabellas. &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; &nbsp; &nbsp; Fecere Bruti exemplo, ab acri &nbsp; &nbsp; Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine &nbsp; &nbsp; Caligine, obductumque coelum in &nbsp; &nbsp; Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita &nbsp; &nbsp; Caligo, qu&#224;m silvae comantes, &nbsp; &nbsp; Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus &nbsp; &nbsp; Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, &nbsp; &nbsp; Dulcissimo privare fructu &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini &nbsp; &nbsp; Spectare per rimam hanc, vel illam &nbsp; &nbsp; Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius &nbsp; &nbsp; Turrim petam, ascendamque. cunctis &nbsp; &nbsp; Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis &nbsp; &nbsp; Affixa: nec videre tantum, &nbsp; &nbsp; Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia? <!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, &nbsp; &nbsp; Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: &nbsp; &nbsp; Deque aere tormentorum in auras &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. &nbsp; &nbsp; Macte Imperator, macte ductor &nbsp; &nbsp; Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, &nbsp; &nbsp; Depellere obsessis propinquum &nbsp; &nbsp; Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, &nbsp; &nbsp; Prae caeterisque Lugodunum, &nbsp; &nbsp; O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: &nbsp; &nbsp; Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris &nbsp; &nbsp; Attollat aestus, & capessant &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? &nbsp; &nbsp; Agnosco speratas tabellas, &nbsp; &nbsp; Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. &nbsp; &nbsp; O literae optatae, &#244; iocundae &nbsp; &nbsp; M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, &nbsp; &nbsp; Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> &nbsp; &nbsp; Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem &nbsp; &nbsp; Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt &nbsp; &nbsp; Plaerisque, quos ferrum, vel unda &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber &nbsp; &nbsp; Nostrae: Sutero&#228;lda testis. &nbsp; &nbsp; Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico &nbsp; &nbsp; Et Mauritano possidentes &nbsp; &nbsp; Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, &nbsp; &nbsp; Templisque desertis, & aris: &nbsp; &nbsp; Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque &nbsp; &nbsp; Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, &nbsp; &nbsp; Im&#242; impedimentis relictis &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? &nbsp; &nbsp; Pars caesa, pars tellure in uda &nbsp; &nbsp; Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita &nbsp; &nbsp; Dedere. pars adhuc enim un&#224; &nbsp; &nbsp; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores &nbsp; &nbsp; Iam caveras tibi ante, Pyrrhi &nbsp; &nbsp; More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> &nbsp; &nbsp; Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> &nbsp; &nbsp; Munita natura, vir&#251;mque &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae &nbsp; &nbsp; Dant terga, perculsique corda &nbsp; &nbsp; Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: &nbsp; &nbsp; Grataque voce, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet &nbsp; &nbsp; Lo&#239;sus Urbi, ligneoque &nbsp; &nbsp; Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean &nbsp; &nbsp; Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. &nbsp; &nbsp; I&#246; Triumphe, i&#246; placebit &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. &nbsp; &nbsp; Eamus, laudes Lo&#239;so &nbsp; &nbsp; Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: &nbsp; &nbsp; Nunc viva, olorinaque voce &nbsp; &nbsp; Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. &nbsp; &nbsp; Mutavit ille Laedam in urbem, &nbsp; &nbsp; Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. &nbsp; &nbsp; Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; &nbsp; &nbsp; In poenitentem nunc resumpsit? &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, &nbsp; &nbsp; Mutantur & poli vicissim &nbsp; &nbsp; Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: &nbsp; &nbsp; Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, &nbsp; &nbsp; Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet &nbsp; &nbsp; Impune Gaudam, & ire Delphos &nbsp; &nbsp; Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, &nbsp; &nbsp; Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam &nbsp; &nbsp; Virtute partam, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? &nbsp; &nbsp; At casus amborum, exitusque &nbsp; &nbsp; Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. &nbsp; &nbsp; I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe &nbsp; &nbsp; Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi &nbsp; &nbsp; Udo nigrantem, coeruloque, &nbsp; &nbsp; Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles &nbsp; &nbsp; Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, &nbsp; &nbsp; Magni illius magni Aurasini &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos &nbsp; &nbsp; Lux illa ut illucescat orbi, &nbsp; &nbsp; Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces &nbsp; &nbsp; Ipsam & novam Inquisitionem &nbsp; &nbsp; Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem &nbsp; &nbsp; Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> &nbsp; &nbsp; Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; &nbsp; &nbsp; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, &nbsp; &nbsp; Deo auspicante perge: neu te &nbsp; &nbsp; {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus &nbsp; &nbsp; Velocior subducat aura. &nbsp; &nbsp; H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium &nbsp; &nbsp; Istum, rogo, impunitum abire &nbsp; &nbsp; E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi &nbsp; &nbsp; Sedes paterna, sed paternum &nbsp; &nbsp; Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. &nbsp; &nbsp; Sed nec vetustatis mihi erg&#242; &nbsp; &nbsp; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet &nbsp; &nbsp; Fastis, nec Antoniniana &nbsp; &nbsp; Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno &nbsp; &nbsp; In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? &nbsp; &nbsp; H&#238;c imbrices notare scriptos, &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua &nbsp; &nbsp; Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa &nbsp; &nbsp; Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, &nbsp; &nbsp; Situm & loco, acclivi undequaque &nbsp; &nbsp; In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum &nbsp; &nbsp; Putatur Engistus Britanno &nbsp; &nbsp; Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> &nbsp; &nbsp; Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea &nbsp; &nbsp; Romana: cum pax alma Belgas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, &nbsp; &nbsp; Obnoxii & nullis tributis &nbsp; &nbsp; Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros &nbsp; &nbsp; Tantum ministrarent, & arma &nbsp; &nbsp; Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, &nbsp; &nbsp; Istos agasones Iberos, &nbsp; &nbsp; Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me &nbsp; &nbsp; Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino &nbsp; &nbsp; Apollo. nunc contracta serpit &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: &nbsp; &nbsp; Totque oppidanorum labores &nbsp; &nbsp; Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii &nbsp; &nbsp; Haeredii coactus arva, &nbsp; &nbsp; Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo &nbsp; &nbsp; Civem recepisti, novique &nbsp; &nbsp; Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque &nbsp; &nbsp; Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, &nbsp; &nbsp; Qua parta libertas, tuoque &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. &nbsp; &nbsp; H&#238;c qua fide, & fidelitate &nbsp; &nbsp; Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: &nbsp; &nbsp; Ut quae ipsa non aurita dico, &nbsp; &nbsp; Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem &nbsp; &nbsp; Nuper tibi elegisti, & uni &nbsp; &nbsp; Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori &nbsp; &nbsp; Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus &nbsp; &nbsp; Dissentientem, quas ferebant &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, &nbsp; &nbsp; Fame fatigatos studebant &nbsp; &nbsp; Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul &nbsp; &nbsp; Lano&#239;ana, Impunitatem, &nbsp; &nbsp; Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, &nbsp; &nbsp; Exulcerata veritatis &nbsp; &nbsp; In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas &nbsp; &nbsp; Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia &nbsp; &nbsp; Civere. sed nec obstetricum &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari &nbsp; &nbsp; Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox &nbsp; &nbsp; Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, &nbsp; &nbsp; Morasque valvarum, ante caesis &nbsp; &nbsp; Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties &nbsp; &nbsp; Abrupit &#224; tergo maniplus, &nbsp; &nbsp; Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. &nbsp; &nbsp; Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. &nbsp; &nbsp; Ille Imperator noster, ille &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, &nbsp; &nbsp; Non carcere inclusos, ut olim &nbsp; &nbsp; Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: &nbsp; &nbsp; Nutu profundum, & impotentes &nbsp; &nbsp; Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, &nbsp; &nbsp; Iniuria quo abacta Cauri &nbsp; &nbsp; Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi &nbsp; &nbsp; Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, &nbsp; &nbsp; Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum &nbsp; &nbsp; Vicissitudo) non medimno, &nbsp; &nbsp; Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica &nbsp; &nbsp; Refudit ad plenum benigno. &nbsp; &nbsp; Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: &nbsp; &nbsp; Tinas mero, essertasque Zytho, &nbsp; &nbsp; Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, &nbsp; &nbsp; Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, &nbsp; &nbsp; Oclo* saginante & paterno, &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, &nbsp; &nbsp; Centena millia, octiesque &nbsp; &nbsp; Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium &nbsp; &nbsp; Perterrefacta machinarum &nbsp; &nbsp; Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu &nbsp; &nbsp; Undantium arvorum per aequor &nbsp; &nbsp; Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, &nbsp; &nbsp; Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; &nbsp; &nbsp; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. &nbsp; &nbsp; Pulsis tuis tecum, imminenti &nbsp; &nbsp; Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium &nbsp; &nbsp; Famemque, & exactos labores? &nbsp; &nbsp; Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus &nbsp; &nbsp; Exisse, & in tuto videre &nbsp; &nbsp; Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque &nbsp; &nbsp; Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, &nbsp; &nbsp; Cura Aurasini, coepta cuius &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, &nbsp; &nbsp; Et Principem, acceptam, tuisque &nbsp; &nbsp; Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, &nbsp; &nbsp; Nurusque, liberosque nostros, &nbsp; &nbsp; Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis &nbsp; &nbsp; Ferro, atque flamma, ac paene fati &nbsp; &nbsp; Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro &nbsp; &nbsp; Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, &nbsp; &nbsp; Nummum aureum, aureumque torquem. &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam &nbsp; &nbsp; Transmisit in seros nepotes, &nbsp; &nbsp; Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi &nbsp; &nbsp; Pr&#242; tempore, Imperator. at tu &nbsp; &nbsp; Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus &nbsp; &nbsp; Nummum, & monile, nominum cum, &nbsp; &nbsp; PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe &nbsp; &nbsp; Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. &nbsp; &nbsp; Hic fulminum vi victor, ille &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. &nbsp; &nbsp; Mi vive longum, vive dulcis &nbsp; &nbsp; Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, &nbsp; &nbsp; O cara Lugdunum: tibi nec &nbsp; &nbsp; Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. &nbsp; &nbsp; Sed vis, potesque. ave ergo magni &nbsp; &nbsp; Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras &nbsp; &nbsp; Bis passa Semimauro ab hoste: &nbsp; &nbsp; Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, &nbsp; &nbsp; Bis Lugodunum, bis Batavos &nbsp; &nbsp; Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. &nbsp; &nbsp; Ut nominum, sic fata rerum: &nbsp; &nbsp; Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum &nbsp; &nbsp; Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: &nbsp; &nbsp; Collesve septem penicillo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus &nbsp; &nbsp; Ebur, vel expolire caeras: &nbsp; &nbsp; Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: &nbsp; &nbsp; Aut, nostra si quis forte malit &nbsp; &nbsp; Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: &nbsp; &nbsp; At te, tuosque Laeda honores &nbsp; &nbsp; Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum &nbsp; &nbsp; Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, &nbsp; &nbsp; Arcesque propugnaculorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, &nbsp; &nbsp; Urbemve vatis Musa, vivet, &nbsp; &nbsp; Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris &nbsp; &nbsp; Florebit, in Serumque Fastis, &nbsp; &nbsp; Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. &nbsp; &nbsp; O unicum fidelitatis, &nbsp; &nbsp; Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores &nbsp; &nbsp; Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens &nbsp; &nbsp; Meretur Andini referri &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, &nbsp; &nbsp; Coram ante oclos ut cogeretur &nbsp; &nbsp; Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem &nbsp; &nbsp; In pascua educi: quid? extr&#224; &nbsp; &nbsp; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. &nbsp; &nbsp; Abi, nisi plagas lucrari, &nbsp; &nbsp; Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam &nbsp; &nbsp; Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: &nbsp; &nbsp; Non liber&#232; errantem paratis &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, &nbsp; &nbsp; Parte in soporem collocata, &nbsp; &nbsp; Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem &nbsp; &nbsp; Ductoris Andreae, ac tuorum &nbsp; &nbsp; Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) &nbsp; &nbsp; Hostem nitri vi, fumeoque, &nbsp; &nbsp; Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique &nbsp; &nbsp; Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius &nbsp; &nbsp; A fronte, qui contis, & hastis &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi &nbsp; &nbsp; Terrore castelli: pericla &nbsp; &nbsp; Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens &nbsp; &nbsp; Batava deduci Marano &nbsp; &nbsp; Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>AD LUDOVICUM BOISOTUM BATAVICAE ZELANdicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis &nbsp; &nbsp; Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, &nbsp; &nbsp; Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene &nbsp; &nbsp; Aequare res gestas canendo &nbsp; &nbsp; Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, &nbsp; &nbsp; Virtus ut ipsa, dignitasque &nbsp; &nbsp; Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, &nbsp; &nbsp; Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. &nbsp; &nbsp; I nunc, Athonque &#224; continenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, &nbsp; &nbsp; Medaeque cum robur iuventae &nbsp; &nbsp; Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, &nbsp; &nbsp; Aut quos in usus? fructu inanis &nbsp; &nbsp; Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se, non Laedam, nec unam &nbsp; &nbsp; Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, &nbsp; &nbsp; Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi &nbsp; &nbsp; Quis comparari ausit Lo&#239;se? &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, &nbsp; &nbsp; Trans montium anfractus nec aequis &nbsp; &nbsp; Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, &nbsp; &nbsp; Facta hinc putre excoquens aceto &nbsp; &nbsp; Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces &nbsp; &nbsp; Vestae focis inferre, & urbi &nbsp; &nbsp; Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, &nbsp; &nbsp; Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: &nbsp; &nbsp; Subalcae & humanis lacertis &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur &nbsp; &nbsp; Nempe idem, abitque victus, inde &nbsp; &nbsp; Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens &nbsp; &nbsp; Praetoria ad Bithyna, saevo &nbsp; &nbsp; Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium &nbsp; &nbsp; Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; &nbsp; &nbsp; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem &nbsp; &nbsp; Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: &nbsp; &nbsp; Vindexque libertatis idem &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, &nbsp; &nbsp; Non Baethyco, ut nuper sub Alba &nbsp; &nbsp; Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum &nbsp; &nbsp; Passim trahebantur, dabatque &nbsp; &nbsp; Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies &nbsp; &nbsp; Indicta, natura suapte &nbsp; &nbsp; Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant &nbsp; &nbsp; Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant &nbsp; &nbsp; Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae &nbsp; &nbsp; Libidini inservire cogunt. &nbsp; &nbsp; Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus &nbsp; &nbsp; Vi quisque, maximusque visus, &nbsp; &nbsp; Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, &nbsp; &nbsp; A laude, gloriaque gentis &nbsp; &nbsp; Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum &nbsp; &nbsp; Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* &nbsp; &nbsp; Tradi: cruore quos deinceps, &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. &nbsp; &nbsp; Instare delectum Vitell&#238; &nbsp; &nbsp; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m &nbsp; &nbsp; Stirps dividatur: rem nec unquam &nbsp; &nbsp; Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil &nbsp; &nbsp; Quam praedam in hybernis, senesque, &nbsp; &nbsp; Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi &nbsp; &nbsp; De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris &nbsp; &nbsp; Augusta Maiestas nec ulla &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem &nbsp; &nbsp; Bellum istud ingratum fore, alter - &nbsp; &nbsp; Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. &nbsp; &nbsp; Victoriae nec summa victo, &nbsp; &nbsp; Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, &nbsp; &nbsp; Germanica execratione, &nbsp; &nbsp; Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> &nbsp; &nbsp; Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim &nbsp; &nbsp; Triremium mox capta classis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, &nbsp; &nbsp; Promiscueque caesi ab ipsis &nbsp; &nbsp; Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, &nbsp; &nbsp; Quas egredi raptim coactas &nbsp; &nbsp; Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> &nbsp; &nbsp; Bonnense, ubi Belgis repletae &nbsp; &nbsp; Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas &nbsp; &nbsp; Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, &nbsp; &nbsp; Caesasque vico in Marcoduro &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis &nbsp; &nbsp; Abducta captivis, & arma, &nbsp; &nbsp; Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido &nbsp; &nbsp; Pugnata equestri Marte pugna &nbsp; &nbsp; Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus &nbsp; &nbsp; Disiecta non levi ruina, &nbsp; &nbsp; Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae &nbsp; &nbsp; Supposito dedit igne Ductor. <!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu &nbsp; &nbsp; Sub Marte, & amissa suorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, &nbsp; &nbsp; Virtute sed vera. proinde &nbsp; &nbsp; Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, &nbsp; &nbsp; An arte, dum vincant, oventque: &nbsp; &nbsp; At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, &nbsp; &nbsp; Hinc inde telorum pluentes &nbsp; &nbsp; Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque &nbsp; &nbsp; Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, &nbsp; &nbsp; Testudine hi facta suorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo &nbsp; &nbsp; Fragore, vi pilorum ab hoste &nbsp; &nbsp; Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, &nbsp; &nbsp; Audace destitere coepto &nbsp; &nbsp; Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus &nbsp; &nbsp; Timere, balistisve saxa: hinc &nbsp; &nbsp; Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre &nbsp; &nbsp; Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta &nbsp; &nbsp; Perfracta, non parvam dedere &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis &nbsp; &nbsp; Immane Dux quantum pavoris &nbsp; &nbsp; Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: &nbsp; &nbsp; Redintegratis cum suorum &nbsp; &nbsp; Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: &nbsp; &nbsp; Flacci Ordeon&#238; caede primum, &nbsp; &nbsp; Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare &nbsp; &nbsp; Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis &nbsp; &nbsp; Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: &nbsp; &nbsp; Septa hinc fame, inde pressa ferro, &nbsp; &nbsp; Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: &nbsp; &nbsp; Hinc Classico in partem iuvante &nbsp; &nbsp; Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio &nbsp; &nbsp; Tutore. qui omnes quam fidelem &nbsp; &nbsp; Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque &nbsp; &nbsp; Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, &nbsp; &nbsp; Revorsa: & oppressi occupata &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio &nbsp; &nbsp; Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> &nbsp; &nbsp; Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, &nbsp; &nbsp; Russumque, propexumque crinem &nbsp; &nbsp; Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> &nbsp; &nbsp; Ultus satisfecisse fratris &nbsp; &nbsp; Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi &nbsp; &nbsp; Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus &nbsp; &nbsp; Urbs Vindonissae, Tertiaque &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera &nbsp; &nbsp; Miscens relictis signa castris &nbsp; &nbsp; Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium &nbsp; &nbsp; Hyberna subversa, aut crematis &nbsp; &nbsp; In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia &nbsp; &nbsp; Iussa Imper&#238; eiurare nomen, &nbsp; &nbsp; Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Tumultuaria coactum &nbsp; &nbsp; Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, &nbsp; &nbsp; In foedus accepti, fidemque &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua &nbsp; &nbsp; Vel sponte mutatis. ita ille &nbsp; &nbsp; In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis &nbsp; &nbsp; Et maximis regni utriusque &nbsp; &nbsp; Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari &nbsp; &nbsp; Formidine, & cura peractum &nbsp; &nbsp; Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino &nbsp; &nbsp; Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia &nbsp; &nbsp; Sublata rursus, atque prono &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, &nbsp; &nbsp; Quis posset. hinc stetere Remi &nbsp; &nbsp; Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae &nbsp; &nbsp; Communis: Octava inde Victrix &nbsp; &nbsp; Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens &nbsp; &nbsp; Nuperque conscriptis Secunda, &nbsp; &nbsp; Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis &nbsp; &nbsp; Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. &nbsp; &nbsp; Ergo tot adversariorum &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: &nbsp; &nbsp; Longas at oscitationes &nbsp; &nbsp; Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. &nbsp; &nbsp; At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> &nbsp; &nbsp; Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, &nbsp; &nbsp; Virgas & ingratum recensens &nbsp; &nbsp; Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures &nbsp; &nbsp; Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, &nbsp; &nbsp; Hostile nec ferunt inulto &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope &nbsp; &nbsp; Firmare matura, atque iussis &nbsp; &nbsp; Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga &nbsp; &nbsp; Irruperint & foederatae &nbsp; &nbsp; Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. &nbsp; &nbsp; Unaque Singularium ala: &nbsp; &nbsp; Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}Acerrimae cognationum &nbsp; &nbsp; Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, &nbsp; &nbsp; Aut spe ante corruptis ab hoste, &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio &nbsp; &nbsp; In verba Galliarum adactae &nbsp; &nbsp; Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, &nbsp; &nbsp; Accessione auctos recenti &nbsp; &nbsp; Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio &nbsp; &nbsp; Se Bingium pulsus recepit, &nbsp; &nbsp; Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque &nbsp; &nbsp; Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. &nbsp; &nbsp; Qua clade perculsi universa &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum &nbsp; &nbsp; Quibusdam in urbes, iura nondum &nbsp; &nbsp; Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit &nbsp; &nbsp; Furens, suos excire ad arma, &nbsp; &nbsp; Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) &nbsp; &nbsp; Parata libertas, decusque &nbsp; &nbsp; Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, &nbsp; &nbsp; Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia &nbsp; &nbsp; Sententia evenisse fama &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, &nbsp; &nbsp; Viresque dispersas in unum &nbsp; &nbsp; Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei &nbsp; &nbsp; Ducem Valentinum monentes. &nbsp; &nbsp; Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus &nbsp; &nbsp; Inde, atque fossarum, aggerumque &nbsp; &nbsp; Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> &nbsp; &nbsp; Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, &nbsp; &nbsp; Rupesve, quid fossae, Cyclopum &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori &nbsp; &nbsp; Cives, & &#232; saxi arce saltus &nbsp; &nbsp; Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: &nbsp; &nbsp; Vidisse nec sat: ipse oportet &nbsp; &nbsp; Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, &nbsp; &nbsp; Cum luce libertasque, pro qua &nbsp; &nbsp; Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. &nbsp; &nbsp; Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus &nbsp; &nbsp; Praebenda, & ad palum liganda, &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, &nbsp; &nbsp; Unaque tecum Belgicana &nbsp; &nbsp; Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci &nbsp; &nbsp; Constricta tunc primum pudendis &nbsp; &nbsp; Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes &nbsp; &nbsp; Caesus, quod un&#224; & ipse iisti &nbsp; &nbsp; Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. &nbsp; &nbsp; Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, &nbsp; &nbsp; Te vindicaturus, tuosque &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis &nbsp; &nbsp; Fossam, atque munimenta castris &nbsp; &nbsp; Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen &nbsp; &nbsp; Deterruere, Claudiumque: &nbsp; &nbsp; Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro &nbsp; &nbsp; Iacens (nec in castris enim ipsi &nbsp; &nbsp; Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa &nbsp; &nbsp; Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima &nbsp; &nbsp; Coloniae annectens, Mosellae &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, &nbsp; &nbsp; Simul duorum implebat unus &nbsp; &nbsp; Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, &nbsp; &nbsp; Stabant tripartiti, locisque &nbsp; &nbsp; Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas &nbsp; &nbsp; Certare, libertate Gallos, &nbsp; &nbsp; Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Patentiore conglobata &nbsp; &nbsp; Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, &nbsp; &nbsp; Corrupta Germanorum avaris &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. &nbsp; &nbsp; Viditque victores eosdem &nbsp; &nbsp; Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia &nbsp; &nbsp; Germanae ab iniecto crematae &nbsp; &nbsp; Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: &nbsp; &nbsp; Captaque depressaque parte &nbsp; &nbsp; Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit &nbsp; &nbsp; Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, &nbsp; &nbsp; Meretur in partem venire &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii &nbsp; &nbsp; Iussu ante eo praemissum equestre &nbsp; &nbsp; Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, &nbsp; &nbsp; Ad Castra ne pugnata bella, &nbsp; &nbsp; Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. &nbsp; &nbsp; Sed nil pericli est, dum canenti &nbsp; &nbsp; M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque &nbsp; &nbsp; Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. &nbsp; &nbsp; Testem ergo virtutis locum ipsum &nbsp; &nbsp; {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas &nbsp; &nbsp; Aiebat, & fastus Latinos &nbsp; &nbsp; Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, &nbsp; &nbsp; Dira omnia obversari eidem &nbsp; &nbsp; Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac &nbsp; &nbsp; Alarum, & accessu recenti &nbsp; &nbsp; Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum &nbsp; &nbsp; {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, &nbsp; &nbsp; Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; &nbsp; &nbsp; Civile moles, cuius amnis &nbsp; &nbsp; {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis &nbsp; &nbsp; Contraria, armorum gravato &nbsp; &nbsp; Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus &nbsp; &nbsp; Secum arma pessum. nec pedestri &nbsp; &nbsp; Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros &nbsp; &nbsp; Laesis, rudes nandi peritis &nbsp; &nbsp; Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier &nbsp; &nbsp; {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis &nbsp; &nbsp; Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros &nbsp; &nbsp; Laesis, rudes nandi peritis &nbsp; &nbsp; {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. &nbsp; &nbsp; Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos &nbsp; &nbsp; Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, &nbsp; &nbsp; Gnaros sub undis adde colles, &nbsp; &nbsp; Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti &nbsp; &nbsp; Dictum est, sed utres rursum Iberos &nbsp; &nbsp; Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. &nbsp; &nbsp; {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem &nbsp; &nbsp; M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est fol. D6r vs. 636 Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: &nbsp; &nbsp; Fugamque perdentes marino &nbsp; &nbsp; {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, &nbsp; &nbsp; Hinc nempe ad hostem pene victum, &nbsp; &nbsp; Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, &nbsp; &nbsp; Saxisque, glandibusque, & omni &nbsp; &nbsp; Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, &nbsp; &nbsp; Latoque ferro rem gerentes &nbsp; &nbsp; Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus &nbsp; &nbsp; {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus &nbsp; &nbsp; Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, &nbsp; &nbsp; Ruente in ipsas hoste vastis &nbsp; &nbsp; {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, &nbsp; &nbsp; Et perfuga rem: quorum iniqua &nbsp; &nbsp; Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite &nbsp; &nbsp; Cursu coacti amnem, sibique &nbsp; &nbsp; Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam &nbsp; &nbsp; Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum &nbsp; &nbsp; Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam &nbsp; &nbsp; {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem &nbsp; &nbsp; Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus &nbsp; &nbsp; Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. &nbsp; &nbsp; {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, &nbsp; &nbsp; Sed exitu magis cupito: &nbsp; &nbsp; Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus &nbsp; &nbsp; Molem. sed ad Civilem, eodem &nbsp; &nbsp; Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen &nbsp; &nbsp; Belli superfuisse credi, &nbsp; &nbsp; Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - &nbsp; &nbsp; Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis &nbsp; &nbsp; Ex parte divisis, ut ipse, &nbsp; &nbsp; {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia &nbsp; &nbsp; Fiducia haec patrandi, at ausis &nbsp; &nbsp; Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem &nbsp; &nbsp; Intercipi spe, nunciisque &nbsp; &nbsp; Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat &nbsp; &nbsp; Negotium, oppugnationem &nbsp; &nbsp; Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum &nbsp; &nbsp; {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque &nbsp; &nbsp; Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet &nbsp; &nbsp; Manipulares dicere? atque &nbsp; &nbsp; {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: &nbsp; &nbsp; Certamen anceps dum tenebrae, &nbsp; &nbsp; Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam &nbsp; &nbsp; Civilis expugnare adorti: &nbsp; &nbsp; Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, &nbsp; &nbsp; Et optimo cuique interempto &nbsp; &nbsp; E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae &nbsp; &nbsp; {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem &nbsp; &nbsp; Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo &nbsp; &nbsp; Telis petitus transnatavit &nbsp; &nbsp; {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, &nbsp; &nbsp; Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> &nbsp; &nbsp; A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus &nbsp; &nbsp; Ibidem in hybernis futuris &nbsp; &nbsp; Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine &nbsp; &nbsp; Pedem referre, incuriosis &nbsp; &nbsp; Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo &nbsp; &nbsp; {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, &nbsp; &nbsp; Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus &nbsp; &nbsp; Electa, prono & amne rapti &nbsp; &nbsp; {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que &nbsp; &nbsp; Adiuta: dum pessum suismet &nbsp; &nbsp; It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: &nbsp; &nbsp; Utque ad premendum hostem fidel&#238; &nbsp; &nbsp; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis &nbsp; &nbsp; Miscere. dum ferro exciti, atque &nbsp; &nbsp; Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, &nbsp; &nbsp; {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti &nbsp; &nbsp; More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium &nbsp; &nbsp; Errore servatus, sibimet &nbsp; &nbsp; {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati &nbsp; &nbsp; Esse Imperatorem, Latinis &nbsp; &nbsp; Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, &nbsp; &nbsp; Vias breves quae ipsi, & iocundos &nbsp; &nbsp; Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum &nbsp; &nbsp; Iust, suum veternum, herili &nbsp; &nbsp; Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, &nbsp; &nbsp; {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> &nbsp; &nbsp; Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum &nbsp; &nbsp; Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis &nbsp; &nbsp; {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici &nbsp; &nbsp; Consuetae agi, & vis lintrium ingens &nbsp; &nbsp; Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius &nbsp; &nbsp; Reciprocantem affundit aestum &nbsp; &nbsp; Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi &nbsp; &nbsp; Suetos prius, terrore eo inter - &nbsp; &nbsp; Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, &nbsp; &nbsp; {{Versus|815}}Rei sed admiratione, &nbsp; &nbsp; Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, &nbsp; &nbsp; Docta gubernatorum & arte, &nbsp; &nbsp; {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed &nbsp; &nbsp; Vecti ambo, tentato ante iactu &nbsp; &nbsp; Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil &nbsp; &nbsp; Audum: Insulam dum vastat omnem, &nbsp; &nbsp; Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: &nbsp; &nbsp; Agitque ab omni parte praedas. &nbsp; &nbsp; Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam &nbsp; &nbsp; {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni &nbsp; &nbsp; In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum &nbsp; &nbsp; Vi differebantur propinqui &nbsp; &nbsp; {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, &nbsp; &nbsp; Lucri sed &#224; se amore flexos, &nbsp; &nbsp; Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua &nbsp; &nbsp; Lo&#239;se. nempe victus ille &nbsp; &nbsp; Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli &nbsp; &nbsp; Cum gente, civium heu suorum &nbsp; &nbsp; Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra &nbsp; &nbsp; Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore &nbsp; &nbsp; Exercuit cursura: Olympi &nbsp; &nbsp; {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus &nbsp; &nbsp; Voracis undae, classe nostra &nbsp; &nbsp; Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, &nbsp; &nbsp; Mutare equinam, bubulumque &nbsp; &nbsp; Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, &nbsp; &nbsp; Vel flore iucundo Lyaei. &nbsp; &nbsp; O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, &nbsp; &nbsp; {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis &nbsp; &nbsp; Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, &nbsp; &nbsp; Trux ille, fortunaque nuper &nbsp; &nbsp; {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo &nbsp; &nbsp; Fallacis ostentator, urbi &nbsp; &nbsp; Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) &nbsp; &nbsp; Invitus. adiuro crucem istam, &nbsp; &nbsp; Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem &nbsp; &nbsp; Sese esse tantis, aestuique &nbsp; &nbsp; Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. &nbsp; &nbsp; {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam &nbsp; &nbsp; Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici &nbsp; &nbsp; Metus furoris, non cavi aeris &nbsp; &nbsp; {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, &nbsp; &nbsp; Auctusque Caeciae, Africique &nbsp; &nbsp; Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. &nbsp; &nbsp; Valete nostri valla quondam &nbsp; &nbsp; Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, &nbsp; &nbsp; Et par&#238;eti inscriptum reliquit &nbsp; &nbsp; Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, &nbsp; &nbsp; {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, &nbsp; &nbsp; Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: &nbsp; &nbsp; Frustra Herculi extorquere clavam, &nbsp; &nbsp; {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, &nbsp; &nbsp; Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus &nbsp; &nbsp; Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae &nbsp; &nbsp; Confinibus mutavit orae: &nbsp; &nbsp; Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit &nbsp; &nbsp; Vahalis, inde Mosa, tuque &nbsp; &nbsp; Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, &nbsp; &nbsp; {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis &nbsp; &nbsp; Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem &nbsp; &nbsp; Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; &nbsp; &nbsp; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete &nbsp; &nbsp; Miro aucta virescet, doloso &nbsp; &nbsp; Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo &nbsp; &nbsp; Ferre ad Cuningam, nec Triumphi &nbsp; &nbsp; Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit &nbsp; &nbsp; Spes cuncta Lugduni soluto &nbsp; &nbsp; Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? &nbsp; &nbsp; {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non &nbsp; &nbsp; Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice &nbsp; &nbsp; Dat Aurasino ubique victis &nbsp; &nbsp; {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, &nbsp; &nbsp; Musaeque, Gratiaeque, & ipsum &nbsp; &nbsp; Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: &nbsp; &nbsp; O nomine indignos Amores: &nbsp; &nbsp; O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: &nbsp; &nbsp; Nativa nec sic prorsum Amores &nbsp; &nbsp; Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, &nbsp; &nbsp; {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, &nbsp; &nbsp; Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox &nbsp; &nbsp; Maranicae expeditionis &nbsp; &nbsp; {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, &nbsp; &nbsp; Texisse, servatum esse & ipsum &nbsp; &nbsp; Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, &nbsp; &nbsp; Dextra sinistra rem exhibentes, &nbsp; &nbsp; Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, &nbsp; &nbsp; Quam semper ante oclos habebas, &nbsp; &nbsp; In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae &nbsp; &nbsp; {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re &nbsp; &nbsp; Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam &nbsp; &nbsp; Omnem, mihi quae luce semper &nbsp; &nbsp; {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: &nbsp; &nbsp; Anusque curate hac loquatur &nbsp; &nbsp; Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: &nbsp; &nbsp; Neu nomine in deserto Arachne &nbsp; &nbsp; Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, &nbsp; &nbsp; Ferroque, testis ipse testis &nbsp; &nbsp; Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo &nbsp; &nbsp; {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe &nbsp; &nbsp; Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus &nbsp; &nbsp; Vallo, fame, obsessamque ferro, &nbsp; &nbsp; {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint &nbsp; &nbsp; Mutabile ad defectionem &nbsp; &nbsp; Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne &nbsp; &nbsp; Esset levandae, excocta flammis &nbsp; &nbsp; Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. &nbsp; &nbsp; Omitto Dardanariorum &nbsp; &nbsp; Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: &nbsp; &nbsp; {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa &nbsp; &nbsp; N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: &nbsp; &nbsp; Qui dico pulvinis sedere &nbsp; &nbsp; {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina &nbsp; &nbsp; Tum qui Sagittar&#238; vocantur: &nbsp; &nbsp; Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, &nbsp; &nbsp; Et Clusii, ut scis, in foro qui &nbsp; &nbsp; Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei &nbsp; &nbsp; Solius: expensamque vitam &nbsp; &nbsp; Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior &nbsp; &nbsp; {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino &nbsp; &nbsp; Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, &nbsp; &nbsp; Brevi, ipse uti spero rogoque, &nbsp; &nbsp; {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis &nbsp; &nbsp; Curae esse rem suam viderem, &nbsp; &nbsp; Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, &nbsp; &nbsp; Hoc me puto praestare posse, &nbsp; &nbsp; Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: &nbsp; &nbsp; Nullumque vulnus Lugoduno, &nbsp; &nbsp; Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: &nbsp; &nbsp; {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto &nbsp; &nbsp; Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) &nbsp; &nbsp; Quid dico Civem? im&#242; Tribunum &nbsp; &nbsp; {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) &nbsp; &nbsp; Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, &nbsp; &nbsp; Ius Publicum causa asserendi &nbsp; &nbsp; Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: &nbsp; &nbsp; Parte altera adventare classem &nbsp; &nbsp; Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo &nbsp; &nbsp; {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. &nbsp; &nbsp; Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo &nbsp; &nbsp; Longoque docti usu, malignas &nbsp; &nbsp; {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, &nbsp; &nbsp; Omnem potestatem abrogare his, &nbsp; &nbsp; Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, &nbsp; &nbsp; In ordinem ipsummet redactum &nbsp; &nbsp; Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi &nbsp; &nbsp; Hautene, partiri usque tecum &nbsp; &nbsp; Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, &nbsp; &nbsp; {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam &nbsp; &nbsp; Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: &nbsp; &nbsp; Foelixque Bollanus cerebri: &nbsp; &nbsp; {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius &nbsp; &nbsp; Potis fuisset. hoc nec ipse &nbsp; &nbsp; Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: &nbsp; &nbsp; Heu, morte venalem arte visus &nbsp; &nbsp; Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine &nbsp; &nbsp; Mox lucis erupere in auras, &nbsp; &nbsp; Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, &nbsp; &nbsp; {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes &nbsp; &nbsp; Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. &nbsp; &nbsp; Ut quos, Patrum accito frequenti &nbsp; &nbsp; {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, &nbsp; &nbsp; Et ipse Ianus non bivertex &nbsp; &nbsp; Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: &nbsp; &nbsp; Septentrionali tepentes &nbsp; &nbsp; Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii &nbsp; &nbsp; Pridem fames clamore, coepta &nbsp; &nbsp; Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, &nbsp; &nbsp; {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente &nbsp; &nbsp; Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, &nbsp; &nbsp; Strictisque circumsistere ausi &nbsp; &nbsp; {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia &nbsp; &nbsp; De sportula, atque commeatu &nbsp; &nbsp; Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, &nbsp; &nbsp; Et conglobatos adfuturos &nbsp; &nbsp; Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium &nbsp; &nbsp; Confisa defensore Iano &nbsp; &nbsp; Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die &nbsp; &nbsp; {{Versus|215}}A Principe optatam salutem &nbsp; &nbsp; Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, &nbsp; &nbsp; Reducta virtus, & remissae &nbsp; &nbsp; {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus &nbsp; &nbsp; Tam nuncii optati tabellas &nbsp; &nbsp; Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore &nbsp; &nbsp; Iuraverant, solos redisse: &nbsp; &nbsp; Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut &nbsp; &nbsp; Fecere, quos unda aucta, & hostis &nbsp; &nbsp; Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo &nbsp; &nbsp; Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, &nbsp; &nbsp; Ne quid mali intestino ad hoste &nbsp; &nbsp; {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi &nbsp; &nbsp; Dulces tabellas, quae supremam &nbsp; &nbsp; Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad &nbsp; &nbsp; Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, &nbsp; &nbsp; Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor &nbsp; &nbsp; Hautene, t&#224;m saepe obviam auso &nbsp; &nbsp; Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> &nbsp; &nbsp; {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma &nbsp; &nbsp; Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, &nbsp; &nbsp; Dum tot malos bonis frequentes &nbsp; &nbsp; {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, &nbsp; &nbsp; Vulgique mendicabulorum &nbsp; &nbsp; De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, &nbsp; &nbsp; Modumque coniurationis, &nbsp; &nbsp; Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, &nbsp; &nbsp; Decreta, conventusque notos &nbsp; &nbsp; Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, &nbsp; &nbsp; {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi &nbsp; &nbsp; Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens &nbsp; &nbsp; Colubra. nota dicta habebas, &nbsp; &nbsp; {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: &nbsp; &nbsp; Praesente nec quicquam Togatus &nbsp; &nbsp; Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, &nbsp; &nbsp; Ianique conatus, gravesque &nbsp; &nbsp; Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: &nbsp; &nbsp; Nec tempore ullo te Camoenae &nbsp; &nbsp; Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco &nbsp; &nbsp; {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet &nbsp; &nbsp; Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, &nbsp; &nbsp; Firmumque, communique amicum &nbsp; &nbsp; {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii &nbsp; &nbsp; Diploma, Baldaeique scriptum, &nbsp; &nbsp; Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater &nbsp; &nbsp; Iacobe, nunquam aeque beatis, &nbsp; &nbsp; Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, &nbsp; &nbsp; Nos sorte sperarant frequenti &nbsp; &nbsp; Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus &nbsp; &nbsp; {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo &nbsp; &nbsp; Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare &nbsp; &nbsp; Pridem Tridentinis abusum &nbsp; &nbsp; {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. &nbsp; &nbsp; Illud videmini monendi &nbsp; &nbsp; M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque &nbsp; &nbsp; Sit doctus, & seruare pacta &nbsp; &nbsp; Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: &nbsp; &nbsp; Nobisque censebas cavendum &nbsp; &nbsp; Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, &nbsp; &nbsp; {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti &nbsp; &nbsp; Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; &nbsp; &nbsp; Satis rei pro indignate &nbsp; &nbsp; {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, &nbsp; &nbsp; Primarius quod Consul esset, &nbsp; &nbsp; Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum &nbsp; &nbsp; Habente Collegas, eoque &nbsp; &nbsp; Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita &nbsp; &nbsp; De stirpe Duuenuordiorum: &nbsp; &nbsp; Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria &nbsp; &nbsp; {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, &nbsp; &nbsp; Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, &nbsp; &nbsp; Par civium, & fratrum fidele: &nbsp; &nbsp; {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: &nbsp; &nbsp; Huicque additum in partem laborum &nbsp; &nbsp; Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, &nbsp; &nbsp; Andraea, dordracum merenti &nbsp; &nbsp; Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, &nbsp; &nbsp; Francisce Murendala, teque &nbsp; &nbsp; Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: &nbsp; &nbsp; {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum &nbsp; &nbsp; Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii &nbsp; &nbsp; Fuere, Vexillarii&#250;e, &nbsp; &nbsp; {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? &nbsp; &nbsp; An hos, & illos buccina una &nbsp; &nbsp; Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu &nbsp; &nbsp; Facto solutus, & sub altis &nbsp; &nbsp; Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, &nbsp; &nbsp; Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu &nbsp; &nbsp; Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre &nbsp; &nbsp; {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo &nbsp; &nbsp; Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum &nbsp; &nbsp; Repente, certos sine plumbo, &nbsp; &nbsp; {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem &nbsp; &nbsp; Pugnando, Barthlomaee gaudet &nbsp; &nbsp; Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum &nbsp; &nbsp; Vischaere, non unquam nec arctis &nbsp; &nbsp; Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: &nbsp; &nbsp; Saepe & minari auditus hosti: &nbsp; &nbsp; Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, &nbsp; &nbsp; {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se &nbsp; &nbsp; Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, &nbsp; &nbsp; Laruisque qui pugnare fortis, &nbsp; &nbsp; {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, &nbsp; &nbsp; Pro se ipse, nec famam tueri &nbsp; &nbsp; Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: &nbsp; &nbsp; Sibi amputaturum nec ultr&#224; &nbsp; &nbsp; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, &nbsp; &nbsp; Nostra nec indigni arte, quorum &nbsp; &nbsp; Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre &nbsp; &nbsp; {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen &nbsp; &nbsp; Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, &nbsp; &nbsp; Perque hostium tot septa, Rotam &nbsp; &nbsp; {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora &nbsp; &nbsp; Diem representare pactum, &nbsp; &nbsp; Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, &nbsp; &nbsp; Messaga, permisso quod utens &nbsp; &nbsp; Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam &nbsp; &nbsp; Domi, idque nulla Auctoritate, &nbsp; &nbsp; Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, &nbsp; &nbsp; {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. &nbsp; &nbsp; Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, &nbsp; &nbsp; Et Guassenari: tuque Bancki, &nbsp; &nbsp; {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus &nbsp; &nbsp; Gualtere, perd&#251;elles ferire &nbsp; &nbsp; Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, &nbsp; &nbsp; Mandes ut obsessori Ibero, &nbsp; &nbsp; Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, &nbsp; &nbsp; In thura vendentem, atque odores &nbsp; &nbsp; Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici &nbsp; &nbsp; {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, &nbsp; &nbsp; Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, &nbsp; &nbsp; Insigne Rostratae unde ferre &nbsp; &nbsp; {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium &nbsp; &nbsp; Capto, & reseruato ad Triumphum, &nbsp; &nbsp; Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, &nbsp; &nbsp; Iane, ac Herisce, tuque dignus &nbsp; &nbsp; Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, &nbsp; &nbsp; Suffecte Corneli, usque Iberis &nbsp; &nbsp; Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, &nbsp; &nbsp; {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, &nbsp; &nbsp; Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius &nbsp; &nbsp; Raptu videres, tresque abactos &nbsp; &nbsp; {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, &nbsp; &nbsp; Charonico missus cruentum &nbsp; &nbsp; Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu &nbsp; &nbsp; Repente consternata, primis &nbsp; &nbsp; Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem &nbsp; &nbsp; Vidente civitate tota, &nbsp; &nbsp; Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce &nbsp; &nbsp; {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente &nbsp; &nbsp; Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: &nbsp; &nbsp; Omnis mali dum causa, secum &nbsp; &nbsp; {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, &nbsp; &nbsp; Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum &nbsp; &nbsp; Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor &nbsp; &nbsp; Possit, Duce, ut dixi, perempto: &nbsp; &nbsp; In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus &nbsp; &nbsp; Stuporis admirationem &nbsp; &nbsp; Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico &nbsp; &nbsp; {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, &nbsp; &nbsp; Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, &nbsp; &nbsp; Ducisque Commanipulones &nbsp; &nbsp; {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: &nbsp; &nbsp; Bis valla, & expugnasse crates &nbsp; &nbsp; Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: &nbsp; &nbsp; Vestras&#250;e velitationes &nbsp; &nbsp; Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, &nbsp; &nbsp; Catum hostica explorare castra, &nbsp; &nbsp; Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum &nbsp; &nbsp; {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque &nbsp; &nbsp; Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: &nbsp; &nbsp; Invicta propugnacla belli &nbsp; &nbsp; {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium &nbsp; &nbsp; Digni Aurasinus: Marte priscis &nbsp; &nbsp; Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, &nbsp; &nbsp; Et proprio aspersi refuso &nbsp; &nbsp; Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, &nbsp; &nbsp; Iidemque consortes fuistis &nbsp; &nbsp; Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis &nbsp; &nbsp; {{Versus|575}}Florere, victurique mecum &nbsp; &nbsp; Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> mf3acefk2q02u96uviunw6nkc6gvmu7 268119 268116 2026-05-31T22:01:08Z Demetrius Talpa 13304 268119 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, Si liberatori, hospitique Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, In astra victorem, & salutem Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. Sperare non ullam salutem Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum Discrimen usque adducti Iberis {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, Lamnasque, & uncos, atque iactus De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas Undare, & horrendam cruoris Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum Facturus immanes acervos Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? Atqui suam Baldaeo in hanc rem {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque Tortore tortor indigeret, Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul Honore, qu&#234;is Hispanus omnem Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas Anus, quot infantes parentum Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, Ceu voce praeconis sub hasta, {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen A calle deflexisse honesti Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu Melle illitis minis studebant Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto Oblita moris hostici, c&#251;i Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, Valla, atque fossas, aggeresque {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, Et militum, & munitionum Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae Iurasse, conspirasse visi Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in Contrarium spes vertit ipsis: {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati Suo Imperatori Aurasino Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam Tentare, quidvis experiri Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. At machinis qu&#234;is istud, & qua Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. {{Versus|115}}Septis is, emissariisque Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem Servare: quae Lugduno opus nil, {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: Opus Salae, & Mosae refractis Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, Iucundiorve: quam Senatus, Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, Sed unde nati? cert&#232; ab illis, Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus Magis sua, & privata, qu&#224;m Res {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, Ut tempori obsessae levamen Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici Incommodis, periculisque, Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, Non gratis, at conducta magno Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, Fossoribus mentem, atque vires {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, Cum rursus ac prorsus fluenti Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum Fragore vasto proruentum Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, Tunc expetitis mersa primum Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, Ridente Prothe&#244;, piscium dum {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite Pulsa: sacram quam, propriamque Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium Pars mersa: comparentque passim Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada Formidet ignotasque cautes, Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius Foelice trunco, nunc eadem {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita Sibi ante cursu viliginosi Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus Apparet, insalumque migrat Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua Est usus, h&#238;c fratris lacertis {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia Delegit, ut praefectus esses Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis Pedem: nec expavere raptim Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, Ad arma quandocunque ad arma Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea Tribusque praefectis timenda {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: Quid hostis exultas, & ante Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, Et funera. heu quanto tibi unus Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, Gallosve, Germanosve: magnis Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, Ad patriae telluris oras {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi Arx dicta, propugnaculumque Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, Dei, nec erro non sine aeris Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci Nido erutum suo in patentes Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, Et primipilos, quique summum {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico Vexisse captivos triumpho Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, Pronosque per caput, pedesque In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. Magni laboris magna merces, Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant Tormenta, iam fragor tuborum {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen Haec inter, & nos? heu quot Hydrae Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, Molesque, praesens unde nobis {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> Nostris inaccessa, irritoque Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua Cursu vocante huc, Caecieque Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> Rectaque quae Suteroaldae {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum Inter Lacum, Benthusiamque est: Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat Est nemo. it&#224; omnes ex eodem Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua Sententia, ut qui ferre rursus Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui Nexas pedi ferunt tabellas. {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; Fecere Bruti exemplo, ab acri Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine Caligine, obductumque coelum in Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita Caligo, qu&#224;m silvae comantes, Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, Dulcissimo privare fructu {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini Spectare per rimam hanc, vel illam Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius Turrim petam, ascendamque. cunctis Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis Affixa: nec videre tantum, Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia?<!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: Deque aere tormentorum in auras {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. Macte Imperator, macte ductor Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, Depellere obsessis propinquum Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, Prae caeterisque Lugodunum, O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris Attollat aestus, & capessant {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? Agnosco speratas tabellas, Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. O literae optatae, &#244; iocundae M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt Plaerisque, quos ferrum, vel unda {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber Nostrae: Sutero&#228;lda testis. Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico Et Mauritano possidentes Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, Templisque desertis, & aris: Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, Im&#242; impedimentis relictis {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? Pars caesa, pars tellure in uda Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita Dedere. pars adhuc enim un&#224; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores Iam caveras tibi ante, Pyrrhi More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> Munita natura, vir&#251;mque {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae Dant terga, perculsique corda Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: Grataque voce, I&#246; Triumphe Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet Lo&#239;sus Urbi, ligneoque Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. I&#246; Triumphe, i&#246; placebit {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. Eamus, laudes Lo&#239;so Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: Nunc viva, olorinaque voce Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. Mutavit ille Laedam in urbem, Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; In poenitentem nunc resumpsit? {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, Mutantur & poli vicissim Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet Impune Gaudam, & ire Delphos Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam Virtute partam, I&#246; Triumphe {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? At casus amborum, exitusque Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi Udo nigrantem, coeruloque, Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, Magni illius magni Aurasini {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos Lux illa ut illucescat orbi, Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces Ipsam & novam Inquisitionem Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, Deo auspicante perge: neu te {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus Velocior subducat aura. H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium Istum, rogo, impunitum abire E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi Sedes paterna, sed paternum Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. Sed nec vetustatis mihi erg&#242; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet Fastis, nec Antoniniana Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? H&#238;c imbrices notare scriptos, {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, Situm & loco, acclivi undequaque In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum Putatur Engistus Britanno Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea Romana: cum pax alma Belgas, {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, Obnoxii & nullis tributis Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros Tantum ministrarent, & arma Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, Istos agasones Iberos, Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino Apollo. nunc contracta serpit {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii Haeredii coactus arva, Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo Civem recepisti, novique Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, Qua parta libertas, tuoque {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. H&#238;c qua fide, & fidelitate Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: Ut quae ipsa non aurita dico, Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem Nuper tibi elegisti, & uni Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus Dissentientem, quas ferebant {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, Fame fatigatos studebant Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul Lano&#239;ana, Impunitatem, Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, Exulcerata veritatis In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia Civere. sed nec obstetricum {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, Morasque valvarum, ante caesis Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties Abrupit &#224; tergo maniplus, Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. Ille Imperator noster, ille {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, Non carcere inclusos, ut olim Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: Nutu profundum, & impotentes Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, Iniuria quo abacta Cauri Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum Vicissitudo) non medimno, Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica Refudit ad plenum benigno. Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: Tinas mero, essertasque Zytho, Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, Oclo* saginante & paterno, {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, Centena millia, octiesque Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium Perterrefacta machinarum Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu Undantium arvorum per aequor Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. Pulsis tuis tecum, imminenti Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium Famemque, & exactos labores? Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus Exisse, & in tuto videre Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, Cura Aurasini, coepta cuius {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, Et Principem, acceptam, tuisque Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, Nurusque, liberosque nostros, Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis Ferro, atque flamma, ac paene fati Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, Nummum aureum, aureumque torquem. {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam Transmisit in seros nepotes, Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi Pr&#242; tempore, Imperator. at tu Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus Nummum, & monile, nominum cum, PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. Hic fulminum vi victor, ille {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. Mi vive longum, vive dulcis Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, O cara Lugdunum: tibi nec Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. Sed vis, potesque. ave ergo magni Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras Bis passa Semimauro ab hoste: Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, Bis Lugodunum, bis Batavos Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. Ut nominum, sic fata rerum: Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: Collesve septem penicillo, {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus Ebur, vel expolire caeras: Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: Aut, nostra si quis forte malit Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: At te, tuosque Laeda honores Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, Arcesque propugnaculorum {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, Urbemve vatis Musa, vivet, Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris Florebit, in Serumque Fastis, Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. O unicum fidelitatis, Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens Meretur Andini referri {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, Coram ante oclos ut cogeretur Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem In pascua educi: quid? extr&#224; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. Abi, nisi plagas lucrari, Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: Non liber&#232; errantem paratis {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, Parte in soporem collocata, Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem Ductoris Andreae, ac tuorum Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) Hostem nitri vi, fumeoque, Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius A fronte, qui contis, & hastis {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi Terrore castelli: pericla Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens Batava deduci Marano Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>AD LUDOVICUM BOISOTUM BATAVICAE ZELANdicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene Aequare res gestas canendo Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, Virtus ut ipsa, dignitasque Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. I nunc, Athonque &#224; continenti {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, Medaeque cum robur iuventae Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, Aut quos in usus? fructu inanis Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor Lo&#239;se, non Laedam, nec unam Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi Quis comparari ausit Lo&#239;se? {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, Trans montium anfractus nec aequis Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, Facta hinc putre excoquens aceto Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces Vestae focis inferre, & urbi Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: Subalcae & humanis lacertis {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur Nempe idem, abitque victus, inde Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens Praetoria ad Bithyna, saevo Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: Vindexque libertatis idem {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, Non Baethyco, ut nuper sub Alba Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum Passim trahebantur, dabatque Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies Indicta, natura suapte Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae Libidini inservire cogunt. Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus Vi quisque, maximusque visus, Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, A laude, gloriaque gentis Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* Tradi: cruore quos deinceps, {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. Instare delectum Vitell&#238; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m Stirps dividatur: rem nec unquam Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil Quam praedam in hybernis, senesque, Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris Augusta Maiestas nec ulla {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem Bellum istud ingratum fore, alter - Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. Victoriae nec summa victo, Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, Germanica execratione, Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim Triremium mox capta classis, {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, Promiscueque caesi ab ipsis Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, Quas egredi raptim coactas Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> Bonnense, ubi Belgis repletae Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, Caesasque vico in Marcoduro {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis Abducta captivis, & arma, Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido Pugnata equestri Marte pugna Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus Disiecta non levi ruina, Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae Supposito dedit igne Ductor.<!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu Sub Marte, & amissa suorum {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, Virtute sed vera. proinde Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, An arte, dum vincant, oventque: At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, Hinc inde telorum pluentes Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, Testudine hi facta suorum {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo Fragore, vi pilorum ab hoste Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, Audace destitere coepto Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus Timere, balistisve saxa: hinc Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta Perfracta, non parvam dedere {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis Immane Dux quantum pavoris Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: Redintegratis cum suorum Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: Flacci Ordeon&#238; caede primum, Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: Septa hinc fame, inde pressa ferro, Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: Hinc Classico in partem iuvante Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio Tutore. qui omnes quam fidelem Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, Revorsa: & oppressi occupata {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, Russumque, propexumque crinem Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> Ultus satisfecisse fratris Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus Urbs Vindonissae, Tertiaque {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera Miscens relictis signa castris Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium Hyberna subversa, aut crematis In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia Iussa Imper&#238; eiurare nomen, Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit {{Versus|315}}Tumultuaria coactum Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, In foedus accepti, fidemque {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua Vel sponte mutatis. ita ille In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis Et maximis regni utriusque Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari Formidine, & cura peractum Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia Sublata rursus, atque prono {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, Quis posset. hinc stetere Remi Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae Communis: Octava inde Victrix Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens Nuperque conscriptis Secunda, Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. Ergo tot adversariorum {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: Longas at oscitationes Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, Virgas & ingratum recensens Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, Hostile nec ferunt inulto {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope Firmare matura, atque iussis Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga Irruperint & foederatae Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. Unaque Singularium ala: Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere {{Versus|395}}Acerrimae cognationum Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, Aut spe ante corruptis ab hoste, {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio In verba Galliarum adactae Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, Accessione auctos recenti Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio Se Bingium pulsus recepit, Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. Qua clade perculsi universa {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum Quibusdam in urbes, iura nondum Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit Furens, suos excire ad arma, Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) Parata libertas, decusque Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia Sententia evenisse fama {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, Viresque dispersas in unum Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei Ducem Valentinum monentes. Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus Inde, atque fossarum, aggerumque Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, Rupesve, quid fossae, Cyclopum {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori Cives, & &#232; saxi arce saltus Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: Vidisse nec sat: ipse oportet Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, Cum luce libertasque, pro qua Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus Praebenda, & ad palum liganda, {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, Unaque tecum Belgicana Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci Constricta tunc primum pudendis Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes Caesus, quod un&#224; & ipse iisti Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, Te vindicaturus, tuosque {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis Fossam, atque munimenta castris Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen Deterruere, Claudiumque: Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro Iacens (nec in castris enim ipsi Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima Coloniae annectens, Mosellae {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, Simul duorum implebat unus Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, Stabant tripartiti, locisque Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas Certare, libertate Gallos, Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, {{Versus|535}}Patentiore conglobata Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, Corrupta Germanorum avaris {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. Viditque victores eosdem Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia Germanae ab iniecto crematae Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: Captaque depressaque parte Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, Meretur in partem venire {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii Iussu ante eo praemissum equestre Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, Ad Castra ne pugnata bella, Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. Sed nil pericli est, dum canenti M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. Testem ergo virtutis locum ipsum {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas Aiebat, & fastus Latinos Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, Dira omnia obversari eidem Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac Alarum, & accessu recenti Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; Civile moles, cuius amnis {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis Contraria, armorum gravato Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus Secum arma pessum. nec pedestri Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros Laesis, rudes nandi peritis Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros Laesis, rudes nandi peritis {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, Gnaros sub undis adde colles, Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti Dictum est, sed utres rursum Iberos Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est fol. D6r vs. 636 Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: Fugamque perdentes marino {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, Hinc nempe ad hostem pene victum, Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, Saxisque, glandibusque, & omni Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, Latoque ferro rem gerentes Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, Ruente in ipsas hoste vastis {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, Et perfuga rem: quorum iniqua Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite Cursu coacti amnem, sibique Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, Sed exitu magis cupito: Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus Molem. sed ad Civilem, eodem Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen Belli superfuisse credi, Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis Ex parte divisis, ut ipse, {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia Fiducia haec patrandi, at ausis Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem Intercipi spe, nunciisque Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat Negotium, oppugnationem Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet Manipulares dicere? atque {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: Certamen anceps dum tenebrae, Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam Civilis expugnare adorti: Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, Et optimo cuique interempto E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo Telis petitus transnatavit {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus Ibidem in hybernis futuris Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine Pedem referre, incuriosis Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus Electa, prono & amne rapti {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que Adiuta: dum pessum suismet It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: Utque ad premendum hostem fidel&#238; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis Miscere. dum ferro exciti, atque Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium Errore servatus, sibimet {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati Esse Imperatorem, Latinis Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, Vias breves quae ipsi, & iocundos Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum Iust, suum veternum, herili Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici Consuetae agi, & vis lintrium ingens Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius Reciprocantem affundit aestum Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi Suetos prius, terrore eo inter - Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, {{Versus|815}}Rei sed admiratione, Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, Docta gubernatorum & arte, {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed Vecti ambo, tentato ante iactu Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil Audum: Insulam dum vastat omnem, Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: Agitque ab omni parte praedas. Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum Vi differebantur propinqui {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, Lucri sed &#224; se amore flexos, Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua Lo&#239;se. nempe victus ille Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli Cum gente, civium heu suorum Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore Exercuit cursura: Olympi {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus Voracis undae, classe nostra Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, Mutare equinam, bubulumque Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, Vel flore iucundo Lyaei. O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, Trux ille, fortunaque nuper {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo Fallacis ostentator, urbi Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) Invitus. adiuro crucem istam, Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem Sese esse tantis, aestuique Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici Metus furoris, non cavi aeris {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, Auctusque Caeciae, Africique Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. Valete nostri valla quondam Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, Et par&#238;eti inscriptum reliquit Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: Frustra Herculi extorquere clavam, {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae Confinibus mutavit orae: Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit Vahalis, inde Mosa, tuque Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete Miro aucta virescet, doloso Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo Ferre ad Cuningam, nec Triumphi Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit Spes cuncta Lugduni soluto Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice Dat Aurasino ubique victis {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, Musaeque, Gratiaeque, & ipsum Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: O nomine indignos Amores: O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: Nativa nec sic prorsum Amores Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox Maranicae expeditionis {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, Texisse, servatum esse & ipsum Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, Dextra sinistra rem exhibentes, Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, Quam semper ante oclos habebas, In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam Omnem, mihi quae luce semper {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: Anusque curate hac loquatur Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: Neu nomine in deserto Arachne Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, Ferroque, testis ipse testis Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus Vallo, fame, obsessamque ferro, {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint Mutabile ad defectionem Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne Esset levandae, excocta flammis Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. Omitto Dardanariorum Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: Qui dico pulvinis sedere {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina Tum qui Sagittar&#238; vocantur: Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, Et Clusii, ut scis, in foro qui Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei Solius: expensamque vitam Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, Brevi, ipse uti spero rogoque, {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis Curae esse rem suam viderem, Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, Hoc me puto praestare posse, Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: Nullumque vulnus Lugoduno, Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) Quid dico Civem? im&#242; Tribunum {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, Ius Publicum causa asserendi Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: Parte altera adventare classem Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo Longoque docti usu, malignas {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, Omnem potestatem abrogare his, Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, In ordinem ipsummet redactum Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi Hautene, partiri usque tecum Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: Foelixque Bollanus cerebri: {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius Potis fuisset. hoc nec ipse Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: Heu, morte venalem arte visus Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine Mox lucis erupere in auras, Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. Ut quos, Patrum accito frequenti {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, Et ipse Ianus non bivertex Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: Septentrionali tepentes Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii Pridem fames clamore, coepta Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, Strictisque circumsistere ausi {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia De sportula, atque commeatu Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, Et conglobatos adfuturos Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium Confisa defensore Iano Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die {{Versus|215}}A Principe optatam salutem Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, Reducta virtus, & remissae {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus Tam nuncii optati tabellas Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore Iuraverant, solos redisse: Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut Fecere, quos unda aucta, & hostis Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, Ne quid mali intestino ad hoste {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi Dulces tabellas, quae supremam Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor Hautene, t&#224;m saepe obviam auso Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, Dum tot malos bonis frequentes {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, Vulgique mendicabulorum De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, Modumque coniurationis, Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, Decreta, conventusque notos Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens Colubra. nota dicta habebas, {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: Praesente nec quicquam Togatus Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, Ianique conatus, gravesque Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: Nec tempore ullo te Camoenae Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, Firmumque, communique amicum {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii Diploma, Baldaeique scriptum, Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater Iacobe, nunquam aeque beatis, Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, Nos sorte sperarant frequenti Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare Pridem Tridentinis abusum {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. Illud videmini monendi M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque Sit doctus, & seruare pacta Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: Nobisque censebas cavendum Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; Satis rei pro indignate {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, Primarius quod Consul esset, Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum Habente Collegas, eoque Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita De stirpe Duuenuordiorum: Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, Par civium, & fratrum fidele: {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: Huicque additum in partem laborum Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, Andraea, dordracum merenti Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, Francisce Murendala, teque Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii Fuere, Vexillarii&#250;e, {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? An hos, & illos buccina una Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu Facto solutus, & sub altis Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum Repente, certos sine plumbo, {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem Pugnando, Barthlomaee gaudet Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum Vischaere, non unquam nec arctis Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: Saepe & minari auditus hosti: Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, Laruisque qui pugnare fortis, {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, Pro se ipse, nec famam tueri Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: Sibi amputaturum nec ultr&#224; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, Nostra nec indigni arte, quorum Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, Perque hostium tot septa, Rotam {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora Diem representare pactum, Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, Messaga, permisso quod utens Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam Domi, idque nulla Auctoritate, Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, Et Guassenari: tuque Bancki, {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus Gualtere, perd&#251;elles ferire Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, Mandes ut obsessori Ibero, Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, In thura vendentem, atque odores Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, Insigne Rostratae unde ferre {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium Capto, & reseruato ad Triumphum, Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, Iane, ac Herisce, tuque dignus Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, Suffecte Corneli, usque Iberis Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius Raptu videres, tresque abactos {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, Charonico missus cruentum Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu Repente consternata, primis Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem Vidente civitate tota, Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: Omnis mali dum causa, secum {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor Possit, Duce, ut dixi, perempto: In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus Stuporis admirationem Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, Ducisque Commanipulones {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: Bis valla, & expugnasse crates Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: Vestras&#250;e velitationes Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, Catum hostica explorare castra, Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: Invicta propugnacla belli {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium Digni Aurasinus: Marte priscis Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, Et proprio aspersi refuso Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, Iidemque consortes fuistis Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis {{Versus|575}}Florere, victurique mecum Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> au4dlsl6frvujcwzjtfs2ghz988tum4 268120 268119 2026-05-31T22:13:32Z Demetrius Talpa 13304 /* Odarum Lugdunensium liber II. */ 268120 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, Si liberatori, hospitique Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, In astra victorem, & salutem Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. Sperare non ullam salutem Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum Discrimen usque adducti Iberis {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, Lamnasque, & uncos, atque iactus De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas Undare, & horrendam cruoris Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum Facturus immanes acervos Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? Atqui suam Baldaeo in hanc rem {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque Tortore tortor indigeret, Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul Honore, qu&#234;is Hispanus omnem Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas Anus, quot infantes parentum Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, Ceu voce praeconis sub hasta, {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen A calle deflexisse honesti Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu Melle illitis minis studebant Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto Oblita moris hostici, c&#251;i Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, Valla, atque fossas, aggeresque {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, Et militum, & munitionum Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae Iurasse, conspirasse visi Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in Contrarium spes vertit ipsis: {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati Suo Imperatori Aurasino Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam Tentare, quidvis experiri Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. At machinis qu&#234;is istud, & qua Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. {{Versus|115}}Septis is, emissariisque Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem Servare: quae Lugduno opus nil, {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: Opus Salae, & Mosae refractis Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, Iucundiorve: quam Senatus, Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, Sed unde nati? cert&#232; ab illis, Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus Magis sua, & privata, qu&#224;m Res {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, Ut tempori obsessae levamen Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici Incommodis, periculisque, Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, Non gratis, at conducta magno Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, Fossoribus mentem, atque vires {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, Cum rursus ac prorsus fluenti Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum Fragore vasto proruentum Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, Tunc expetitis mersa primum Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, Ridente Prothe&#244;, piscium dum {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite Pulsa: sacram quam, propriamque Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium Pars mersa: comparentque passim Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada Formidet ignotasque cautes, Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius Foelice trunco, nunc eadem {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita Sibi ante cursu viliginosi Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus Apparet, insalumque migrat Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua Est usus, h&#238;c fratris lacertis {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia Delegit, ut praefectus esses Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis Pedem: nec expavere raptim Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, Ad arma quandocunque ad arma Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea Tribusque praefectis timenda {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: Quid hostis exultas, & ante Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, Et funera. heu quanto tibi unus Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, Gallosve, Germanosve: magnis Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, Ad patriae telluris oras {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi Arx dicta, propugnaculumque Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, Dei, nec erro non sine aeris Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci Nido erutum suo in patentes Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, Et primipilos, quique summum {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico Vexisse captivos triumpho Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, Pronosque per caput, pedesque In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. Magni laboris magna merces, Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant Tormenta, iam fragor tuborum {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen Haec inter, & nos? heu quot Hydrae Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, Molesque, praesens unde nobis {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> Nostris inaccessa, irritoque Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua Cursu vocante huc, Caecieque Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> Rectaque quae Suteroaldae {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum Inter Lacum, Benthusiamque est: Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat Est nemo. it&#224; omnes ex eodem Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua Sententia, ut qui ferre rursus Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui Nexas pedi ferunt tabellas. {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; Fecere Bruti exemplo, ab acri Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine Caligine, obductumque coelum in Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita Caligo, qu&#224;m silvae comantes, Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, Dulcissimo privare fructu {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini Spectare per rimam hanc, vel illam Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius Turrim petam, ascendamque. cunctis Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis Affixa: nec videre tantum, Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia?<!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: Deque aere tormentorum in auras {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. Macte Imperator, macte ductor Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, Depellere obsessis propinquum Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, Prae caeterisque Lugodunum, O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris Attollat aestus, & capessant {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? Agnosco speratas tabellas, Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. O literae optatae, &#244; iocundae M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt Plaerisque, quos ferrum, vel unda {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber Nostrae: Sutero&#228;lda testis. Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico Et Mauritano possidentes Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, Templisque desertis, & aris: Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, Im&#242; impedimentis relictis {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? Pars caesa, pars tellure in uda Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita Dedere. pars adhuc enim un&#224; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores Iam caveras tibi ante, Pyrrhi More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> Munita natura, vir&#251;mque {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae Dant terga, perculsique corda Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: Grataque voce, I&#246; Triumphe Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet Lo&#239;sus Urbi, ligneoque Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. I&#246; Triumphe, i&#246; placebit {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. Eamus, laudes Lo&#239;so Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: Nunc viva, olorinaque voce Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. Mutavit ille Laedam in urbem, Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; In poenitentem nunc resumpsit? {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, Mutantur & poli vicissim Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet Impune Gaudam, & ire Delphos Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam Virtute partam, I&#246; Triumphe {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? At casus amborum, exitusque Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi Udo nigrantem, coeruloque, Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, Magni illius magni Aurasini {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos Lux illa ut illucescat orbi, Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces Ipsam & novam Inquisitionem Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, Deo auspicante perge: neu te {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus Velocior subducat aura. H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium Istum, rogo, impunitum abire E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi Sedes paterna, sed paternum Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. Sed nec vetustatis mihi erg&#242; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet Fastis, nec Antoniniana Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? H&#238;c imbrices notare scriptos, {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, Situm & loco, acclivi undequaque In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum Putatur Engistus Britanno Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea Romana: cum pax alma Belgas, {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, Obnoxii & nullis tributis Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros Tantum ministrarent, & arma Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, Istos agasones Iberos, Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino Apollo. nunc contracta serpit {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii Haeredii coactus arva, Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo Civem recepisti, novique Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, Qua parta libertas, tuoque {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. H&#238;c qua fide, & fidelitate Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: Ut quae ipsa non aurita dico, Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem Nuper tibi elegisti, & uni Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus Dissentientem, quas ferebant {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, Fame fatigatos studebant Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul Lano&#239;ana, Impunitatem, Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, Exulcerata veritatis In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia Civere. sed nec obstetricum {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, Morasque valvarum, ante caesis Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties Abrupit &#224; tergo maniplus, Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. Ille Imperator noster, ille {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, Non carcere inclusos, ut olim Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: Nutu profundum, & impotentes Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, Iniuria quo abacta Cauri Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum Vicissitudo) non medimno, Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica Refudit ad plenum benigno. Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: Tinas mero, essertasque Zytho, Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, Oclo* saginante & paterno, {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, Centena millia, octiesque Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium Perterrefacta machinarum Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu Undantium arvorum per aequor Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. Pulsis tuis tecum, imminenti Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium Famemque, & exactos labores? Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus Exisse, & in tuto videre Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, Cura Aurasini, coepta cuius {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, Et Principem, acceptam, tuisque Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, Nurusque, liberosque nostros, Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis Ferro, atque flamma, ac paene fati Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, Nummum aureum, aureumque torquem. {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam Transmisit in seros nepotes, Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi Pr&#242; tempore, Imperator. at tu Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus Nummum, & monile, nominum cum, PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. Hic fulminum vi victor, ille {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. Mi vive longum, vive dulcis Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, O cara Lugdunum: tibi nec Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. Sed vis, potesque. ave ergo magni Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras Bis passa Semimauro ab hoste: Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, Bis Lugodunum, bis Batavos Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. Ut nominum, sic fata rerum: Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: Collesve septem penicillo, {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus Ebur, vel expolire caeras: Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: Aut, nostra si quis forte malit Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: At te, tuosque Laeda honores Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, Arcesque propugnaculorum {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, Urbemve vatis Musa, vivet, Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris Florebit, in Serumque Fastis, Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. O unicum fidelitatis, Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens Meretur Andini referri {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, Coram ante oclos ut cogeretur Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem In pascua educi: quid? extr&#224; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. Abi, nisi plagas lucrari, Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: Non liber&#232; errantem paratis {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, Parte in soporem collocata, Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem Ductoris Andreae, ac tuorum Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) Hostem nitri vi, fumeoque, Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius A fronte, qui contis, & hastis {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi Terrore castelli: pericla Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens Batava deduci Marano Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>AD LUDOVICUM BOISOTUM BATAVICAE ZELANdicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene Aequare res gestas canendo Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, Virtus ut ipsa, dignitasque Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. I nunc, Athonque &#224; continenti {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, Medaeque cum robur iuventae Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, Aut quos in usus? fructu inanis Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor Lo&#239;se, non Laedam, nec unam Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi Quis comparari ausit Lo&#239;se? {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, Trans montium anfractus nec aequis Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, Facta hinc putre excoquens aceto Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces Vestae focis inferre, & urbi Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: Subalcae & humanis lacertis {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur Nempe idem, abitque victus, inde Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens Praetoria ad Bithyna, saevo Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: Vindexque libertatis idem {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, Non Baethyco, ut nuper sub Alba Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum Passim trahebantur, dabatque Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies Indicta, natura suapte Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae Libidini inservire cogunt. Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus Vi quisque, maximusque visus, Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, A laude, gloriaque gentis Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* Tradi: cruore quos deinceps, {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. Instare delectum Vitell&#238; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m Stirps dividatur: rem nec unquam Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil Quam praedam in hybernis, senesque, Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris Augusta Maiestas nec ulla {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem Bellum istud ingratum fore, alter - Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. Victoriae nec summa victo, Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, Germanica execratione, Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim Triremium mox capta classis, {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, Promiscueque caesi ab ipsis Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, Quas egredi raptim coactas Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> Bonnense, ubi Belgis repletae Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, Caesasque vico in Marcoduro {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis Abducta captivis, & arma, Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido Pugnata equestri Marte pugna Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus Disiecta non levi ruina, Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae Supposito dedit igne Ductor.<!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu Sub Marte, & amissa suorum {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, Virtute sed vera. proinde Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, An arte, dum vincant, oventque: At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, Hinc inde telorum pluentes Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, Testudine hi facta suorum {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo Fragore, vi pilorum ab hoste Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, Audace destitere coepto Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus Timere, balistisve saxa: hinc Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta Perfracta, non parvam dedere {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis Immane Dux quantum pavoris Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: Redintegratis cum suorum Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: Flacci Ordeon&#238; caede primum, Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: Septa hinc fame, inde pressa ferro, Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: Hinc Classico in partem iuvante Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio Tutore. qui omnes quam fidelem Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, Revorsa: & oppressi occupata {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, Russumque, propexumque crinem Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> Ultus satisfecisse fratris Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus Urbs Vindonissae, Tertiaque {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera Miscens relictis signa castris Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium Hyberna subversa, aut crematis In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia Iussa Imper&#238; eiurare nomen, Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit {{Versus|315}}Tumultuaria coactum Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, In foedus accepti, fidemque {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua Vel sponte mutatis. ita ille In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis Et maximis regni utriusque Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari Formidine, & cura peractum Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia Sublata rursus, atque prono {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, Quis posset. hinc stetere Remi Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae Communis: Octava inde Victrix Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens Nuperque conscriptis Secunda, Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. Ergo tot adversariorum {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: Longas at oscitationes Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, Virgas & ingratum recensens Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, Hostile nec ferunt inulto {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope Firmare matura, atque iussis Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga Irruperint & foederatae Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. Unaque Singularium ala: Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere {{Versus|395}}Acerrimae cognationum Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, Aut spe ante corruptis ab hoste, {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio In verba Galliarum adactae Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, Accessione auctos recenti Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio Se Bingium pulsus recepit, Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. Qua clade perculsi universa {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum Quibusdam in urbes, iura nondum Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit Furens, suos excire ad arma, Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) Parata libertas, decusque Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia Sententia evenisse fama {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, Viresque dispersas in unum Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei Ducem Valentinum monentes. Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus Inde, atque fossarum, aggerumque Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, Rupesve, quid fossae, Cyclopum {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori Cives, & &#232; saxi arce saltus Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: Vidisse nec sat: ipse oportet Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, Cum luce libertasque, pro qua Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus Praebenda, & ad palum liganda, {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, Unaque tecum Belgicana Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci Constricta tunc primum pudendis Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes Caesus, quod un&#224; & ipse iisti Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, Te vindicaturus, tuosque {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis Fossam, atque munimenta castris Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen Deterruere, Claudiumque: Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro Iacens (nec in castris enim ipsi Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima Coloniae annectens, Mosellae {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, Simul duorum implebat unus Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, Stabant tripartiti, locisque Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas Certare, libertate Gallos, Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, {{Versus|535}}Patentiore conglobata Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, Corrupta Germanorum avaris {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. Viditque victores eosdem Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia Germanae ab iniecto crematae Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: Captaque depressaque parte Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, Meretur in partem venire {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii Iussu ante eo praemissum equestre Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, Ad Castra ne pugnata bella, Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. Sed nil pericli est, dum canenti M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. Testem ergo virtutis locum ipsum {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas Aiebat, & fastus Latinos Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, Dira omnia obversari eidem Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac Alarum, & accessu recenti Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; Civile moles, cuius amnis {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis Contraria, armorum gravato Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus Secum arma pessum. nec pedestri Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros Laesis, rudes nandi peritis Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros Laesis, rudes nandi peritis {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, Gnaros sub undis adde colles, Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti Dictum est, sed utres rursum Iberos Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est [fol. D6r vs. 636]<ref>Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre</ref> De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: Fugamque perdentes marino {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, Hinc nempe ad hostem pene victum, Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, Saxisque, glandibusque, & omni Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, Latoque ferro rem gerentes Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, Ruente in ipsas hoste vastis {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, Et perfuga rem: quorum iniqua Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite Cursu coacti amnem, sibique Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, Sed exitu magis cupito: Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus Molem. sed ad Civilem, eodem Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen Belli superfuisse credi, Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis Ex parte divisis, ut ipse, {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia Fiducia haec patrandi, at ausis Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem Intercipi spe, nunciisque Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat Negotium, oppugnationem Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet Manipulares dicere? atque {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: Certamen anceps dum tenebrae, Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam Civilis expugnare adorti: Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, Et optimo cuique interempto E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo Telis petitus transnatavit {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus Ibidem in hybernis futuris Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine Pedem referre, incuriosis Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus Electa, prono & amne rapti {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que Adiuta: dum pessum suismet It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: Utque ad premendum hostem fidel&#238; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis Miscere. dum ferro exciti, atque Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium Errore servatus, sibimet {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati Esse Imperatorem, Latinis Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, Vias breves quae ipsi, & iocundos Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum Iust, suum veternum, herili Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici Consuetae agi, & vis lintrium ingens Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius Reciprocantem affundit aestum Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi Suetos prius, terrore eo inter - Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, {{Versus|815}}Rei sed admiratione, Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, Docta gubernatorum & arte, {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed Vecti ambo, tentato ante iactu Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil Audum: Insulam dum vastat omnem, Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: Agitque ab omni parte praedas. Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum Vi differebantur propinqui {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, Lucri sed &#224; se amore flexos, Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua Lo&#239;se. nempe victus ille Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli Cum gente, civium heu suorum Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore Exercuit cursura: Olympi {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus Voracis undae, classe nostra Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, Mutare equinam, bubulumque Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, Vel flore iucundo Lyaei. O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, Trux ille, fortunaque nuper {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo Fallacis ostentator, urbi Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) Invitus. adiuro crucem istam, Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem Sese esse tantis, aestuique Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici Metus furoris, non cavi aeris {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, Auctusque Caeciae, Africique Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. Valete nostri valla quondam Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, Et par&#238;eti inscriptum reliquit Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: Frustra Herculi extorquere clavam, {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae Confinibus mutavit orae: Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit Vahalis, inde Mosa, tuque Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete Miro aucta virescet, doloso Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo Ferre ad Cuningam, nec Triumphi Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit Spes cuncta Lugduni soluto Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice Dat Aurasino ubique victis {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, Musaeque, Gratiaeque, & ipsum Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: O nomine indignos Amores: O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: Nativa nec sic prorsum Amores Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox Maranicae expeditionis {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, Texisse, servatum esse & ipsum Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, Dextra sinistra rem exhibentes, Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, Quam semper ante oclos habebas, In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam Omnem, mihi quae luce semper {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: Anusque curate hac loquatur Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: Neu nomine in deserto Arachne Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, Ferroque, testis ipse testis Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus Vallo, fame, obsessamque ferro, {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint Mutabile ad defectionem Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne Esset levandae, excocta flammis Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. Omitto Dardanariorum Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: Qui dico pulvinis sedere {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina Tum qui Sagittar&#238; vocantur: Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, Et Clusii, ut scis, in foro qui Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei Solius: expensamque vitam Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, Brevi, ipse uti spero rogoque, {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis Curae esse rem suam viderem, Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, Hoc me puto praestare posse, Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: Nullumque vulnus Lugoduno, Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) Quid dico Civem? im&#242; Tribunum {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, Ius Publicum causa asserendi Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: Parte altera adventare classem Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo Longoque docti usu, malignas {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, Omnem potestatem abrogare his, Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, In ordinem ipsummet redactum Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi Hautene, partiri usque tecum Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: Foelixque Bollanus cerebri: {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius Potis fuisset. hoc nec ipse Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: Heu, morte venalem arte visus Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine Mox lucis erupere in auras, Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. Ut quos, Patrum accito frequenti {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, Et ipse Ianus non bivertex Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: Septentrionali tepentes Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii Pridem fames clamore, coepta Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, Strictisque circumsistere ausi {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia De sportula, atque commeatu Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, Et conglobatos adfuturos Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium Confisa defensore Iano Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die {{Versus|215}}A Principe optatam salutem Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, Reducta virtus, & remissae {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus Tam nuncii optati tabellas Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore Iuraverant, solos redisse: Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut Fecere, quos unda aucta, & hostis Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, Ne quid mali intestino ad hoste {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi Dulces tabellas, quae supremam Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor Hautene, t&#224;m saepe obviam auso Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, Dum tot malos bonis frequentes {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, Vulgique mendicabulorum De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, Modumque coniurationis, Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, Decreta, conventusque notos Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens Colubra. nota dicta habebas, {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: Praesente nec quicquam Togatus Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, Ianique conatus, gravesque Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: Nec tempore ullo te Camoenae Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, Firmumque, communique amicum {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii Diploma, Baldaeique scriptum, Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater Iacobe, nunquam aeque beatis, Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, Nos sorte sperarant frequenti Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare Pridem Tridentinis abusum {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. Illud videmini monendi M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque Sit doctus, & seruare pacta Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: Nobisque censebas cavendum Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; Satis rei pro indignate {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, Primarius quod Consul esset, Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum Habente Collegas, eoque Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita De stirpe Duuenuordiorum: Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, Par civium, & fratrum fidele: {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: Huicque additum in partem laborum Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, Andraea, dordracum merenti Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, Francisce Murendala, teque Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii Fuere, Vexillarii&#250;e, {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? An hos, & illos buccina una Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu Facto solutus, & sub altis Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum Repente, certos sine plumbo, {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem Pugnando, Barthlomaee gaudet Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum Vischaere, non unquam nec arctis Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: Saepe & minari auditus hosti: Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, Laruisque qui pugnare fortis, {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, Pro se ipse, nec famam tueri Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: Sibi amputaturum nec ultr&#224; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, Nostra nec indigni arte, quorum Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, Perque hostium tot septa, Rotam {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora Diem representare pactum, Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, Messaga, permisso quod utens Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam Domi, idque nulla Auctoritate, Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, Et Guassenari: tuque Bancki, {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus Gualtere, perd&#251;elles ferire Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, Mandes ut obsessori Ibero, Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, In thura vendentem, atque odores Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, Insigne Rostratae unde ferre {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium Capto, & reseruato ad Triumphum, Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, Iane, ac Herisce, tuque dignus Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, Suffecte Corneli, usque Iberis Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius Raptu videres, tresque abactos {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, Charonico missus cruentum Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu Repente consternata, primis Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem Vidente civitate tota, Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: Omnis mali dum causa, secum {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor Possit, Duce, ut dixi, perempto: In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus Stuporis admirationem Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, Ducisque Commanipulones {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: Bis valla, & expugnasse crates Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: Vestras&#250;e velitationes Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, Catum hostica explorare castra, Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: Invicta propugnacla belli {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium Digni Aurasinus: Marte priscis Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, Et proprio aspersi refuso Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, Iidemque consortes fuistis Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis {{Versus|575}}Florere, victurique mecum Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> c6j30f1zz3p4m2q229xuh5xhsnp9z8c 268121 268120 2026-05-31T22:15:10Z Demetrius Talpa 13304 /* Odarum Lugdunensium liber II. */ 268121 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, Si liberatori, hospitique Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, In astra victorem, & salutem Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. Sperare non ullam salutem Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum Discrimen usque adducti Iberis {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, Lamnasque, & uncos, atque iactus De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas Undare, & horrendam cruoris Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum Facturus immanes acervos Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? Atqui suam Baldaeo in hanc rem {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque Tortore tortor indigeret, Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul Honore, qu&#234;is Hispanus omnem Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas Anus, quot infantes parentum Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, Ceu voce praeconis sub hasta, {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen A calle deflexisse honesti Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu Melle illitis minis studebant Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto Oblita moris hostici, c&#251;i Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, Valla, atque fossas, aggeresque {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, Et militum, & munitionum Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae Iurasse, conspirasse visi Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in Contrarium spes vertit ipsis: {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati Suo Imperatori Aurasino Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam Tentare, quidvis experiri Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. At machinis qu&#234;is istud, & qua Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. {{Versus|115}}Septis is, emissariisque Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem Servare: quae Lugduno opus nil, {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: Opus Salae, & Mosae refractis Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, Iucundiorve: quam Senatus, Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, Sed unde nati? cert&#232; ab illis, Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus Magis sua, & privata, qu&#224;m Res {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, Ut tempori obsessae levamen Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici Incommodis, periculisque, Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, Non gratis, at conducta magno Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, Fossoribus mentem, atque vires {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, Cum rursus ac prorsus fluenti Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum Fragore vasto proruentum Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, Tunc expetitis mersa primum Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, Ridente Prothe&#244;, piscium dum {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite Pulsa: sacram quam, propriamque Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium Pars mersa: comparentque passim Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada Formidet ignotasque cautes, Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius Foelice trunco, nunc eadem {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita Sibi ante cursu viliginosi Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus Apparet, insalumque migrat Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua Est usus, h&#238;c fratris lacertis {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia Delegit, ut praefectus esses Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis Pedem: nec expavere raptim Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, Ad arma quandocunque ad arma Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea Tribusque praefectis timenda {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: Quid hostis exultas, & ante Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, Et funera. heu quanto tibi unus Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, Gallosve, Germanosve: magnis Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, Ad patriae telluris oras {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi Arx dicta, propugnaculumque Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, Dei, nec erro non sine aeris Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci Nido erutum suo in patentes Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, Et primipilos, quique summum {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico Vexisse captivos triumpho Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, Pronosque per caput, pedesque In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. Magni laboris magna merces, Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant Tormenta, iam fragor tuborum {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen Haec inter, & nos? heu quot Hydrae Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, Molesque, praesens unde nobis {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> Nostris inaccessa, irritoque Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua Cursu vocante huc, Caecieque Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> Rectaque quae Suteroaldae {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum Inter Lacum, Benthusiamque est: Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat Est nemo. it&#224; omnes ex eodem Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua Sententia, ut qui ferre rursus Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui Nexas pedi ferunt tabellas. {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; Fecere Bruti exemplo, ab acri Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine Caligine, obductumque coelum in Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita Caligo, qu&#224;m silvae comantes, Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, Dulcissimo privare fructu {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini Spectare per rimam hanc, vel illam Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius Turrim petam, ascendamque. cunctis Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis Affixa: nec videre tantum, Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia?<!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: Deque aere tormentorum in auras {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. Macte Imperator, macte ductor Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, Depellere obsessis propinquum Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, Prae caeterisque Lugodunum, O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris Attollat aestus, & capessant {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? Agnosco speratas tabellas, Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. O literae optatae, &#244; iocundae M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt Plaerisque, quos ferrum, vel unda {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber Nostrae: Sutero&#228;lda testis. Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico Et Mauritano possidentes Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, Templisque desertis, & aris: Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, Im&#242; impedimentis relictis {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? Pars caesa, pars tellure in uda Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita Dedere. pars adhuc enim un&#224; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores Iam caveras tibi ante, Pyrrhi More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> Munita natura, vir&#251;mque {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae Dant terga, perculsique corda Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: Grataque voce, I&#246; Triumphe Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet Lo&#239;sus Urbi, ligneoque Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. I&#246; Triumphe, i&#246; placebit {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. Eamus, laudes Lo&#239;so Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: Nunc viva, olorinaque voce Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. Mutavit ille Laedam in urbem, Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; In poenitentem nunc resumpsit? {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, Mutantur & poli vicissim Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet Impune Gaudam, & ire Delphos Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam Virtute partam, I&#246; Triumphe {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? At casus amborum, exitusque Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi Udo nigrantem, coeruloque, Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, Magni illius magni Aurasini {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos Lux illa ut illucescat orbi, Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces Ipsam & novam Inquisitionem Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, Deo auspicante perge: neu te {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus Velocior subducat aura. H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium Istum, rogo, impunitum abire E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi Sedes paterna, sed paternum Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. Sed nec vetustatis mihi erg&#242; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet Fastis, nec Antoniniana Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? H&#238;c imbrices notare scriptos, {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, Situm & loco, acclivi undequaque In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum Putatur Engistus Britanno Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea Romana: cum pax alma Belgas, {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, Obnoxii & nullis tributis Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros Tantum ministrarent, & arma Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, Istos agasones Iberos, Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino Apollo. nunc contracta serpit {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii Haeredii coactus arva, Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo Civem recepisti, novique Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, Qua parta libertas, tuoque {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. H&#238;c qua fide, & fidelitate Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: Ut quae ipsa non aurita dico, Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem Nuper tibi elegisti, & uni Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus Dissentientem, quas ferebant {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, Fame fatigatos studebant Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul Lano&#239;ana, Impunitatem, Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, Exulcerata veritatis In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia Civere. sed nec obstetricum {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, Morasque valvarum, ante caesis Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties Abrupit &#224; tergo maniplus, Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. Ille Imperator noster, ille {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, Non carcere inclusos, ut olim Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: Nutu profundum, & impotentes Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, Iniuria quo abacta Cauri Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum Vicissitudo) non medimno, Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica Refudit ad plenum benigno. Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: Tinas mero, essertasque Zytho, Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, Oclo* saginante & paterno, {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, Centena millia, octiesque Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium Perterrefacta machinarum Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu Undantium arvorum per aequor Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. Pulsis tuis tecum, imminenti Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium Famemque, & exactos labores? Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus Exisse, & in tuto videre Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, Cura Aurasini, coepta cuius {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, Et Principem, acceptam, tuisque Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, Nurusque, liberosque nostros, Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis Ferro, atque flamma, ac paene fati Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, Nummum aureum, aureumque torquem. {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam Transmisit in seros nepotes, Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi Pr&#242; tempore, Imperator. at tu Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus Nummum, & monile, nominum cum, PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. Hic fulminum vi victor, ille {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. Mi vive longum, vive dulcis Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, O cara Lugdunum: tibi nec Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. Sed vis, potesque. ave ergo magni Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras Bis passa Semimauro ab hoste: Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, Bis Lugodunum, bis Batavos Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. Ut nominum, sic fata rerum: Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: Collesve septem penicillo, {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus Ebur, vel expolire caeras: Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: Aut, nostra si quis forte malit Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: At te, tuosque Laeda honores Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, Arcesque propugnaculorum {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, Urbemve vatis Musa, vivet, Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris Florebit, in Serumque Fastis, Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. O unicum fidelitatis, Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens Meretur Andini referri {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, Coram ante oclos ut cogeretur Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem In pascua educi: quid? extr&#224; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. Abi, nisi plagas lucrari, Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: Non liber&#232; errantem paratis {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, Parte in soporem collocata, Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem Ductoris Andreae, ac tuorum Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) Hostem nitri vi, fumeoque, Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius A fronte, qui contis, & hastis {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi Terrore castelli: pericla Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens Batava deduci Marano Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Ad Ludovicum Boisotum Batavicae Zelandicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene Aequare res gestas canendo Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, Virtus ut ipsa, dignitasque Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. I nunc, Athonque &#224; continenti {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, Medaeque cum robur iuventae Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, Aut quos in usus? fructu inanis Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor Lo&#239;se, non Laedam, nec unam Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi Quis comparari ausit Lo&#239;se? {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, Trans montium anfractus nec aequis Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, Facta hinc putre excoquens aceto Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces Vestae focis inferre, & urbi Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: Subalcae & humanis lacertis {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur Nempe idem, abitque victus, inde Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens Praetoria ad Bithyna, saevo Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: Vindexque libertatis idem {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, Non Baethyco, ut nuper sub Alba Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum Passim trahebantur, dabatque Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies Indicta, natura suapte Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae Libidini inservire cogunt. Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus Vi quisque, maximusque visus, Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, A laude, gloriaque gentis Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* Tradi: cruore quos deinceps, {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. Instare delectum Vitell&#238; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m Stirps dividatur: rem nec unquam Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil Quam praedam in hybernis, senesque, Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris Augusta Maiestas nec ulla {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem Bellum istud ingratum fore, alter - Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. Victoriae nec summa victo, Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, Germanica execratione, Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim Triremium mox capta classis, {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, Promiscueque caesi ab ipsis Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, Quas egredi raptim coactas Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> Bonnense, ubi Belgis repletae Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, Caesasque vico in Marcoduro {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis Abducta captivis, & arma, Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido Pugnata equestri Marte pugna Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus Disiecta non levi ruina, Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae Supposito dedit igne Ductor.<!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu Sub Marte, & amissa suorum {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, Virtute sed vera. proinde Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, An arte, dum vincant, oventque: At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, Hinc inde telorum pluentes Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, Testudine hi facta suorum {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo Fragore, vi pilorum ab hoste Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, Audace destitere coepto Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus Timere, balistisve saxa: hinc Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta Perfracta, non parvam dedere {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis Immane Dux quantum pavoris Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: Redintegratis cum suorum Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: Flacci Ordeon&#238; caede primum, Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: Septa hinc fame, inde pressa ferro, Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: Hinc Classico in partem iuvante Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio Tutore. qui omnes quam fidelem Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, Revorsa: & oppressi occupata {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, Russumque, propexumque crinem Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> Ultus satisfecisse fratris Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus Urbs Vindonissae, Tertiaque {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera Miscens relictis signa castris Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium Hyberna subversa, aut crematis In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia Iussa Imper&#238; eiurare nomen, Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit {{Versus|315}}Tumultuaria coactum Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, In foedus accepti, fidemque {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua Vel sponte mutatis. ita ille In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis Et maximis regni utriusque Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari Formidine, & cura peractum Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia Sublata rursus, atque prono {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, Quis posset. hinc stetere Remi Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae Communis: Octava inde Victrix Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens Nuperque conscriptis Secunda, Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. Ergo tot adversariorum {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: Longas at oscitationes Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, Virgas & ingratum recensens Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, Hostile nec ferunt inulto {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope Firmare matura, atque iussis Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga Irruperint & foederatae Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. Unaque Singularium ala: Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere {{Versus|395}}Acerrimae cognationum Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, Aut spe ante corruptis ab hoste, {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio In verba Galliarum adactae Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, Accessione auctos recenti Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio Se Bingium pulsus recepit, Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. Qua clade perculsi universa {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum Quibusdam in urbes, iura nondum Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit Furens, suos excire ad arma, Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) Parata libertas, decusque Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia Sententia evenisse fama {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, Viresque dispersas in unum Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei Ducem Valentinum monentes. Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus Inde, atque fossarum, aggerumque Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, Rupesve, quid fossae, Cyclopum {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori Cives, & &#232; saxi arce saltus Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: Vidisse nec sat: ipse oportet Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, Cum luce libertasque, pro qua Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus Praebenda, & ad palum liganda, {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, Unaque tecum Belgicana Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci Constricta tunc primum pudendis Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes Caesus, quod un&#224; & ipse iisti Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, Te vindicaturus, tuosque {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis Fossam, atque munimenta castris Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen Deterruere, Claudiumque: Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro Iacens (nec in castris enim ipsi Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima Coloniae annectens, Mosellae {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, Simul duorum implebat unus Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, Stabant tripartiti, locisque Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas Certare, libertate Gallos, Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, {{Versus|535}}Patentiore conglobata Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, Corrupta Germanorum avaris {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. Viditque victores eosdem Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia Germanae ab iniecto crematae Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: Captaque depressaque parte Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, Meretur in partem venire {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii Iussu ante eo praemissum equestre Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, Ad Castra ne pugnata bella, Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. Sed nil pericli est, dum canenti M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. Testem ergo virtutis locum ipsum {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas Aiebat, & fastus Latinos Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, Dira omnia obversari eidem Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac Alarum, & accessu recenti Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; Civile moles, cuius amnis {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis Contraria, armorum gravato Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus Secum arma pessum. nec pedestri Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros Laesis, rudes nandi peritis Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros Laesis, rudes nandi peritis {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, Gnaros sub undis adde colles, Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti Dictum est, sed utres rursum Iberos Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est [fol. D6r vs. 636]<ref>Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre</ref> De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: Fugamque perdentes marino {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, Hinc nempe ad hostem pene victum, Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, Saxisque, glandibusque, & omni Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, Latoque ferro rem gerentes Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, Ruente in ipsas hoste vastis {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, Et perfuga rem: quorum iniqua Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite Cursu coacti amnem, sibique Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, Sed exitu magis cupito: Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus Molem. sed ad Civilem, eodem Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen Belli superfuisse credi, Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis Ex parte divisis, ut ipse, {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia Fiducia haec patrandi, at ausis Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem Intercipi spe, nunciisque Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat Negotium, oppugnationem Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet Manipulares dicere? atque {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: Certamen anceps dum tenebrae, Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam Civilis expugnare adorti: Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, Et optimo cuique interempto E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo Telis petitus transnatavit {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus Ibidem in hybernis futuris Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine Pedem referre, incuriosis Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus Electa, prono & amne rapti {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que Adiuta: dum pessum suismet It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: Utque ad premendum hostem fidel&#238; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis Miscere. dum ferro exciti, atque Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium Errore servatus, sibimet {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati Esse Imperatorem, Latinis Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, Vias breves quae ipsi, & iocundos Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum Iust, suum veternum, herili Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici Consuetae agi, & vis lintrium ingens Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius Reciprocantem affundit aestum Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi Suetos prius, terrore eo inter - Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, {{Versus|815}}Rei sed admiratione, Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, Docta gubernatorum & arte, {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed Vecti ambo, tentato ante iactu Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil Audum: Insulam dum vastat omnem, Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: Agitque ab omni parte praedas. Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum Vi differebantur propinqui {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, Lucri sed &#224; se amore flexos, Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua Lo&#239;se. nempe victus ille Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli Cum gente, civium heu suorum Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore Exercuit cursura: Olympi {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus Voracis undae, classe nostra Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, Mutare equinam, bubulumque Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, Vel flore iucundo Lyaei. O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, Trux ille, fortunaque nuper {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo Fallacis ostentator, urbi Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) Invitus. adiuro crucem istam, Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem Sese esse tantis, aestuique Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici Metus furoris, non cavi aeris {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, Auctusque Caeciae, Africique Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. Valete nostri valla quondam Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, Et par&#238;eti inscriptum reliquit Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: Frustra Herculi extorquere clavam, {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae Confinibus mutavit orae: Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit Vahalis, inde Mosa, tuque Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete Miro aucta virescet, doloso Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo Ferre ad Cuningam, nec Triumphi Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit Spes cuncta Lugduni soluto Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice Dat Aurasino ubique victis {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, Musaeque, Gratiaeque, & ipsum Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: O nomine indignos Amores: O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: Nativa nec sic prorsum Amores Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox Maranicae expeditionis {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, Texisse, servatum esse & ipsum Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, Dextra sinistra rem exhibentes, Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, Quam semper ante oclos habebas, In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam Omnem, mihi quae luce semper {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: Anusque curate hac loquatur Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: Neu nomine in deserto Arachne Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, Ferroque, testis ipse testis Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus Vallo, fame, obsessamque ferro, {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint Mutabile ad defectionem Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne Esset levandae, excocta flammis Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. Omitto Dardanariorum Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: Qui dico pulvinis sedere {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina Tum qui Sagittar&#238; vocantur: Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, Et Clusii, ut scis, in foro qui Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei Solius: expensamque vitam Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, Brevi, ipse uti spero rogoque, {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis Curae esse rem suam viderem, Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, Hoc me puto praestare posse, Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: Nullumque vulnus Lugoduno, Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) Quid dico Civem? im&#242; Tribunum {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, Ius Publicum causa asserendi Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: Parte altera adventare classem Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo Longoque docti usu, malignas {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, Omnem potestatem abrogare his, Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, In ordinem ipsummet redactum Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi Hautene, partiri usque tecum Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: Foelixque Bollanus cerebri: {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius Potis fuisset. hoc nec ipse Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: Heu, morte venalem arte visus Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine Mox lucis erupere in auras, Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. Ut quos, Patrum accito frequenti {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, Et ipse Ianus non bivertex Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: Septentrionali tepentes Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii Pridem fames clamore, coepta Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, Strictisque circumsistere ausi {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia De sportula, atque commeatu Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, Et conglobatos adfuturos Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium Confisa defensore Iano Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die {{Versus|215}}A Principe optatam salutem Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, Reducta virtus, & remissae {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus Tam nuncii optati tabellas Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore Iuraverant, solos redisse: Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut Fecere, quos unda aucta, & hostis Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, Ne quid mali intestino ad hoste {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi Dulces tabellas, quae supremam Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor Hautene, t&#224;m saepe obviam auso Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, Dum tot malos bonis frequentes {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, Vulgique mendicabulorum De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, Modumque coniurationis, Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, Decreta, conventusque notos Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens Colubra. nota dicta habebas, {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: Praesente nec quicquam Togatus Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, Ianique conatus, gravesque Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: Nec tempore ullo te Camoenae Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, Firmumque, communique amicum {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii Diploma, Baldaeique scriptum, Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater Iacobe, nunquam aeque beatis, Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, Nos sorte sperarant frequenti Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare Pridem Tridentinis abusum {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. Illud videmini monendi M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque Sit doctus, & seruare pacta Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: Nobisque censebas cavendum Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; Satis rei pro indignate {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, Primarius quod Consul esset, Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum Habente Collegas, eoque Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita De stirpe Duuenuordiorum: Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, Par civium, & fratrum fidele: {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: Huicque additum in partem laborum Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, Andraea, dordracum merenti Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, Francisce Murendala, teque Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii Fuere, Vexillarii&#250;e, {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? An hos, & illos buccina una Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu Facto solutus, & sub altis Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum Repente, certos sine plumbo, {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem Pugnando, Barthlomaee gaudet Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum Vischaere, non unquam nec arctis Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: Saepe & minari auditus hosti: Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, Laruisque qui pugnare fortis, {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, Pro se ipse, nec famam tueri Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: Sibi amputaturum nec ultr&#224; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, Nostra nec indigni arte, quorum Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, Perque hostium tot septa, Rotam {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora Diem representare pactum, Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, Messaga, permisso quod utens Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam Domi, idque nulla Auctoritate, Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, Et Guassenari: tuque Bancki, {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus Gualtere, perd&#251;elles ferire Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, Mandes ut obsessori Ibero, Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, In thura vendentem, atque odores Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, Insigne Rostratae unde ferre {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium Capto, & reseruato ad Triumphum, Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, Iane, ac Herisce, tuque dignus Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, Suffecte Corneli, usque Iberis Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius Raptu videres, tresque abactos {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, Charonico missus cruentum Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu Repente consternata, primis Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem Vidente civitate tota, Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: Omnis mali dum causa, secum {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor Possit, Duce, ut dixi, perempto: In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus Stuporis admirationem Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, Ducisque Commanipulones {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: Bis valla, & expugnasse crates Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: Vestras&#250;e velitationes Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, Catum hostica explorare castra, Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: Invicta propugnacla belli {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium Digni Aurasinus: Marte priscis Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, Et proprio aspersi refuso Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, Iidemque consortes fuistis Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis {{Versus|575}}Florere, victurique mecum Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> r7he6l56cyb2pxhgcs6h5x49m30er4j 268122 268121 2026-05-31T22:15:52Z Demetrius Talpa 13304 /* Ode Lugdunensis II.AD IOANNEM HAUTENUM REIPUBLICAE LUGdunensi &#224; Secretis. */ 268122 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Janus Dousa |OperaeTitulus=Odae Lugdunenses |OperaeWikiPagina= |Annus= 1576 |SubTitulus= Nova poemata |Genera=carmina |Editio=Lugduni 1576 |Fons=[https://www.let.leidenuniv.nl/Dutch/Latijn/Dousa1576.html De Heinsius-Collectie] }} <center><br>IANI DUZAE<br> NORDIVICIS NOVORUM POEMATUM SECUNDA LUGDUNENSIS<br> EDITIO, PLUS DIMIDIA<br> parte, hoc est, novem librorum<br> accessione recens locupletata & aucta.<br> QUORUM OMNIUM, IMO<br> SINGULORUM INDICEM<br> VERSA PAGINA EXPLICABIT.<br> [Vignet: Haec libertatis ergo] IMPRESSUM IN NOVA LUGDUNI BATAVORUM ACADEMIA.<br> ANNO M. D. LXXVI. </center> [fol. * 1v] ===Elenchus prior, superiore anno edita continens.=== <poem> ODarum libri III. quibus propter argumenti similitudinem Hadriani Iunii Carminum Lugdunensium Sylvam appendimus. Satyrarum liber I. Iambicorum liber I. qui totus, si postremum carmen ad Erlaeum excipias, ex puris Iambis constat. Epigrammatum libellus. Hendecasyllabi. Satyra duae incertorum. Hendecasyllabum Carmen, in laudem Lugduni nova Batavorum Academia conscriptum. </poem> ===Elenchus alter, eorum quae ad priorem editionem recens hoc anno accessere.=== <poem> ODarum Liber Quartus. Epigrammatum libri II. Elegiarum, sive Cupidinum liber I. Funerum liber I. cui Titulus Manes Iuniani. Hadriani Iunii Epistolarum & Carminum ad Ianum Douzam scriptorum libellus. Sylvarum libri II. Adoptivi. Selectorum Carminum libellus. [...]<hr> [fol. * 8v] </poem> ===Ianus Duza de se et effigie sua, a Philippo Gallo ad vivum expressa.=== <poem> QUi Batav&#251;m gentis Comites, qui scalpere Erasmum &nbsp; &nbsp; Ausus, & effigiem Iuni animose tuam, Ille idem docili Gallus me incidit in aere, &nbsp; &nbsp; Felicem haud alio nomine Douziadem: {{Versus|5}}Nec me luminibus tantis compono: secundum &nbsp; &nbsp; O solum liceat esse, Secunde tibi. Ver&#249;m olim, nunc sat, illud si dicere possim, &nbsp; &nbsp; Inter Nordvices ingeniosus eram. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber I.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Quae et triumphalis inscribitur.<br>Soluta secunda Lugduni in Batavis obsidione, coeso ac profligato hoste publico: civibusque ope Dei Opt. Max. servatis, liberatisque.=== <poem> DIgnus levati iam obsidio Ducis, Dignus Po&#235;tae sit venia labor, Si liberatori, hospitique Hospes agit, socioque grates {{Versus|5}}Vetus sodalis, quo pote carmine: Tollitque, quando non aliud potest, In astra victorem, & salutem Ipse suam sibi gratulatur: Obsessionis Hesperiae memor, {{Versus|10}}Memorque longae, quam tulerit, famis. Sperare non ullam salutem Quando salus fuit una victis. Nam, vera si fas dicere, sed puto Lugdunum apud te dicere fas mihi, {{Versus|15}}Douzae tuo ab modo angor, & crux, Curaque: nunc decus, & voluptas: [I,i fol. A1v] Qu&#224;m paen&#232; longis obsidii malis, Fameque tuque, & dux ego in ultimum Discrimen usque adducti Iberis {{Versus|20}}Addidimus cumulum triumphis? Districtus, eheu, iam iugulis super Pendebat ensis. ut taceam faces, Lamnasque, & uncos, atque iactus De Lapide horribiles deorsum. {{Versus|25}}Iam decolores sanguine civico Videbar auctas cernere Rheni aquas Undare, & horrendam cruoris Diluviem patriae minari: Stagnantibus pr&#242;, quas dare dixerat {{Versus|30}}Vicinus, undis. quippe cadaverum Facturus immanes acervos Et Lacus, & laqueus parati: Lacus propinquis fluctubus obrutos Missurus Harlemum: at laqueus gulas {{Versus|35}}Fracturus infoelice fixis Arbore, furciferoque trunco. Quid turba vultus aemula ducitis? An vana vobis hac videor loqui? Atqui suam Baldaeo in hanc rem {{Versus|40}}Carnifices operam locarant Simul trecenti: quamquam operi huic Iber Vel ipse solus sufficeret, neque Tortore tortor indigeret, Carnificis ope carnifexve. [I,i fol. A2r] {{Versus|45}}Heu quot tuorum & qualia funera Laeda extulisses, sed tumuli procul Honore, qu&#234;is Hispanus omnem Aethera pro tumulo dedisset? Heu quot gementes ense sub impio {{Versus|50}}Senes videres, & mulierculas Anus, quot infantes parentum Uberibus madidis revulsos, Pilisque & hastis ludibrium obiici: Artus breves his comminui: hos solo, {{Versus|55}}Aut p&#226;rieti illidi: inde Nymphas Hostis ad arbitrium pudenda Pati: exoletas contr&#224; acie, aut aquis Perire: venum parte alia dari, Ceu voce praeconis sub hasta, {{Versus|60}}Virginei exuvias pudoris. Haec, & modi huius plura tibi, ac tuis Scibas parari: non ide&#242; tamen A calle deflexisse honesti Visa semel: sed e&#242; mage usque {{Versus|65}}Magisque Iberos spernere nuncios, Qui gratiae spe, qui exitii metu Melle illitis minis studebant Pertrahere in sua vota cives. Memor sacramenti, & fidei tuo {{Versus|70}}Pactae Aurasino: nec dum etiam puto Oblita moris hostici, c&#251;i Poena fides vetus est in armis. [I,i fol. A2v] Egena quamvis praesidii, & peni, Et commeatus obsidio novo {{Versus|75}}Existimata impar: at ipsa Pauper eras, eademque fortis. Quamvis tua extra moenia nil nisi Hostile, quoqu&#242; lumina verteres, Valla, atque fossas, aggeresque {{Versus|80}}Aspiceres, & Ibera castra. Nec Galla abessent auxilia bis, neque Germana, Baldaei Imperii alite, Et militum, & munitionum Vi valida, numeroque fretis: {{Versus|85}}Et perfugarum vocibus improba<ref>Glippers</ref> Victoriae spe magna sonantium: Datoribusque impunitatis<ref>Pardoen ghevers</ref> Hutherio, Mathenesioque Quae cuncta, cuncti qui pariter simul {{Versus|90}}Juvante Lan&#244;&#246; in patriae suae Iurasse, conspirasse visi Perniciem populariumque: Quas non dederunt insidias tibi, Mistasque dictis terrificis preces? {{Versus|95}}Muros minati saepe raptim Ignibus, atque globis rotatis Se diruturos fulminis in modum, Et perdituros omnia: sed sua in Contrarium spes vertit ipsis: {{Versus|100}}Vota Deo rata non habente haec. [I,i fol. A3r] Prudentiam qui, cordaque mascula, Qui consil&#238; vim nunquam alias dati Suo Imperatori Aurasino Contulit, & Patribus Batavis: {{Versus|105}}Auctorque nostris ordinibus fuit, Non usitati tramitis orbitam Tentare, quidvis experiri Denique, qu&#242; tibi provideri De commeatu possit* idoneo, {{Versus|110}}Atque obsidentum spes fieri irritae. At machinis qu&#234;is istud, & qua Confieri ratione possit* Per hostium castra, hoc opus, hic labor: Iuvante sed nil difficile est Deo. {{Versus|115}}Septis is, emissariisque Suasit, & obiicibus reclusis Laxas habenas Oceano dare, Iussam vetans hunc littoribus fidem Servare: quae Lugduno opus nil, {{Versus|120}}Non mage quam venia Cuningae. Verum est marinis auxiliis opus: Opus procellis, & pluvio Iove: Opus Salae, & Mosae refractis Molibus, aggeribusque ruptis {{Versus|125}}Aquae attrahi vim Tethyos &#232; sinu. Sententia hac nec ulla prior fuit, Iucundiorve: quam Senatus, Omnis item Populus sequuti, [I,i fol. A3v] Ordoque Equestris. hinc odii faces {{Versus|130}}In Busam, & ipsum gliscere Principem, Sed unde nati? cert&#232; ab illis, Qui vel amicitiae sub umbra Re&#238;publicae intr&#224; viscera, & in sinu Nobiscum habent rem, spargere frigidam {{Versus|135}}Gens docta, quandocunque nobis Exitium struit hostis extr&#224;, Aut his, qui haberi se medios volunt, Vel Euclionum de genere, & quibus Magis sua, & privata, qu&#224;m Res {{Versus|140}}Publica curae erat, atque cordi. Quae qu&#242; minus cara his erat, hoc magis Referre visum est Principem, & Ordines, Ut tempori obsessae levamen Alluvies properaret urbi, {{Versus|145}}Curare: avaris nec querimoniis Agrariorum, nec patriae affici Incommodis, periculisque, Dum sociis ea sint saluti. Ergo terendis apta ligonibus {{Versus|150}}Accingit omnis sese operi cohors, Non gratis, at conducta magno Pars bona, ne pretio empta dicam. Fit vasta Mosaeque, & maris auctibus Opposta molestiam Salicus salo {{Versus|155}}Dehiscit agger, publicumque Fervet opus novitate facti. [I,i fol. A4r] Quid mirum? ubi in re, qui caput est rei, Praesente Princeps ipse aderat suis, Fossoribus mentem, atque vires {{Versus|160}}Sufficiens, stimulosque subdens. Tum ver&#242; in herboso & stabili solo Succrescere aequor conspiceres novum, Cum rursus ac prorsus fluenti Mobilis alluvionis unda, {{Versus|165}}Alterni & aestus: & segetem & domos Raptantis un&#224;, non sine fluminum Fragore vasto proruentum Agmine per cava, perque tractus Agri Scydami, laetaque praedia<ref>Schielant</ref> {{Versus|170}}Gaudana, Delphorum aemula pascuis, Tunc expetitis mersa primum Fluctibus, & placita Amphitrite. Quis credat? & f&#242;rs inficias sequens Hoc ibit aetas: iamque per omnia {{Versus|175}}Discrimine stat paene nullo Aequa mari patefacta tellus. Foenique metas, & Cereris sata Suis sub undis Nere&#239;des stupent, Ridente Prothe&#244;, piscium dum {{Versus|180}}Dimidia genus haeret ulmo: Atque ipsa tantum non aviariae Colit, palumbis procul alite Pulsa: sacram quam, propriamque Esse sibi voluit Dione. [I,i fol. A4v] {{Versus|185}}Nec ulla aratro iugera vindices Aquae relinquunt: magnaque agrestium Pars mersa: comparentque passim Quid? nisi naufragii tabellae, Heu perfidarum fragmina navium, {{Versus|190}}Truncaeque puppes? quas veluti vada Formidet ignotasque cautes, Alterius monitus periclo, Labens propinquis vector ab oppidis, Flectatque cursus. quaeque equitem mod&#242; {{Versus|195}}Nautis inaccessa, & phaselis, Seu celerem loca passa currum, Ratem, atque ventis vela patentiae Perferre discunt. quaque stetit prius Foelice trunco, nunc eadem {{Versus|200}}Per spatium genitalis arvi It versa quercus in facies novas, Secans citato non it&#224; cognita Sibi ante cursu viliginosi Terga soli: patriasque stirpes. {{Versus|205}}Naturae eunt praepostera legibus Iam cuncta: lucus qui fuerat, lacus Apparet, insalumque migrat Omne solum, superante fluctu. Novum ecce Fanum: pagus erat modo<ref>Niewerkerck</ref> {{Versus|210}}Palus repente est. quid tamen haec iuvant? Num Terminalis, quique Rheni<ref>De lantscheydinghe</ref> Separat &#224; regione Delphos, [I,i fol. A5r] Num commeatu nos prohibet minus Firmatus agger praesidio, & moris {{Versus|215}}Muniminum Hildami? quis autem<ref>Die Hildam</ref> Molis opus superare tantae, Quis possit? &#244; dilecte Deo nimis Lo&#239;se vindex. h&#238;c opera tua Est usus, h&#238;c fratris lacertis {{Versus|220}}Herculeo paribus labori: Provinciae h&#251;ic te sed patriae Ordines, Omnisque cum Loeda urbe Batavia Delegit, ut praefectus esses Mattiacae, Batavaeque classi. {{Versus|225}}Re non minus qu&#224;m consilio bonus, Audaxque caecis ferre periculis Pedem: nec expavere raptim Tempora per cava transmeantum Et hinc per aures, hincque tonantium. {{Versus|230}}Abenearum sibila glandium, Ad arma quandocunque ad arma Horrida signa tubae vocarent. Testis cruentos in mare vortices Volvens Britanum Scaldis ad oppidum {{Versus|235}}Bergam, quod &#224; limbo, institaque Nomen habet, Thetis ipsa testis.<ref>Berghen op Zoom</ref> Tunc Herculi cum saevus Iber tibi, Heu, mole plusquam Gerionacea Tribusque praefectis timenda {{Versus|240}}Classe ferox, catapulta Ibera Orbem iocundi luminis abstulit: Pessumque navim paene dedit tuam: Quid hostis exultas, & ante Tempus I&#246; canis, & Triumphe? {{Versus|245}}Victoriam praecedit ovatio, Haec vertet at mox in lachrymas tibi, Et funera. heu quanto tibi unus Constitit hic oculus Lo&#239;si? Pro quo coacti linquere lumina {{Versus|250}}Plus mille Iberi: ne referam Ausonas, Gallosve, Germanosve: magnis Piscibus, alitibusque praeda Iactantur algae more cadavera. O suave nautis Mattiacis nimis<ref>Maetroos</ref> {{Versus|255}}Spectaculum Hispanos natantes Cernere: non homines, sed vires. Magna haec fatemur, magna quidem, &#244; bone, Maiora si non illa forent tamen, Ad patriae telluris oras {{Versus|260}}Bella, gravi memoranda plectro Pugnata Marte, atque auspiciis tu: Qua Scaldis ingens, nomine item Scopi Arx dicta, propugnaculumque Mattiaco oppositum furori {{Versus|265}}Lillo&#239;ano praesidet aggeri.<ref>Lillo</ref> Quae cuncta, quae tu spiritu, uti puto, Dei, nec erro non sine aeris Fulminibus, volucrique ferro [I,i fol. A6r] Difflare, & hostem praesidiariis {{Versus|270}}Fisum latebris, & positu loci Nido erutum suo in patentes Luminis extrahere ausus oras. Maiora si non illa etiam forent, Bis octo (mersas adiice sex rates). {{Versus|275}}Viris prob&#232; instructas, & armis Hostibus eripuisse, cumque his Tormenta centum bellica: denique Vicarium ipsum classis, item Duces, Et primipilos, quique summum {{Versus|280}}Imperium in genus hoc habebat Hamstedianae progenies domus, Praetoria cum nave Thalassico Vexisse captivos triumpho Eximiae spolia ampla laudis. {{Versus|285}}Gregarium nam quid genus attinet Referre? pessum quos pariter simul, Pronosque per caput, pedesque In freta precipites dedisti. Sed vince terra, iam pelagus tuum est: {{Versus|290}}Nec te periclum terreat, aut labor. Magni laboris magna merces, Estque sibi pretium ipsa virtus. Virtus negata lubricum iter via Tentans, nec unctas ex facili petens {{Versus|295}}Palmas: anhelanti sed ore Usque ferens per acuta plantam. [I,i fol. A6v] Sed &#244;, sed aures iam crepitus ferit Tonantis aeris: Martia iam sonant Tormenta, iam fragor tuborum {{Versus|300}}Sulphuris, & salis, atque nitri. Iam glandeae ictus vi segetis polus Remugit. heu quantum, heu spatij est tamen Haec inter, & nos? heu quot Hydrae Semina conficienda restant? {{Versus|305}}Ducenda per tot millia passuum Fluenta, quantum Flaminius Lacus,<ref>Papenmeer</ref> Flaevusque, Lugdunia, distant<ref>De vliet</ref> Moenia Rotterodamo ab urbe. Ducenda: quid tum? adde etiam in solum {{Versus|310}}Acclive, quanto Loedae ager, & plaga Rheni, Scylandae, Delphicaeque<ref>Rijnlant Scyelant Delphlant</ref> Altior est regionis ora. Omitto palos auxiliaribus Obstacula undis dicere, & obiices, {{Versus|315}}Sudesque defixas sub alto, Hesperii indicium timoris. Inserta fundo culmina nec libet Referre, & aequos moenibus aggeres, Molesque, praesens unde nobis {{Versus|320}}Exitium peperisset hostis, Parcente fessis* ni Batavis Deo, Via una tandem inventa foret tibi Lo&#239;se, qu&#224; importare fruges, Quaque cibi genus omne posses [I,i fol. A7r] {{Versus|325}}Lugdunum in urbem. namque Colonia, Dulci &#224; propinquo cui titulus Lacu est,<ref>Soetermeer</ref> Nostris inaccessa, irritoque Impete sollicitata pridem Seguardianam flectere iter Viam<ref>De Segwertse wech</ref> {{Versus|330}}Versus monebat: scilicet ipso aqua Cursu vocante huc, Caecieque Flaminibus toties cupitis. Praesente quorum subsidio, & Dei Iuvante victus numine, non modo {{Versus|335}}Hostis Sutermaeram coactus<ref>Soetermeer</ref> Linquere, verum etiam recessus Benthusiae, usque ad Nordaicum sinum,<ref>Benthusen &#151; De Noord a.</ref> Et Porta nomen Pascua qu&#234;is dedit,<ref>De weypoort</ref> Rectaque quae Suteroaldae {{Versus|340}}Usque sacras Via ducit aedes.<ref>Soeterwoude. </ref> Nequicquam Ibero praesidio minax Vastatur agger, quicquid & obiicum Inter Lacum, Benthusiamque est: Fit via vi, patefitque velis. {{Versus|345}}At qui misellis haec bona civibus Redux in urbem nuncius adferat Est nemo. it&#224; omnes ex eodem Fonte simul Stygii soporis Oblivionis pocula quae vocant {{Versus|350}}Traxisse visi. f&#242;rs sapiunt sua Sententia, ut qui ferre rursus Esuriem, obsidiumque nolint. [I,i fol. A7v] Quos esurisse hei plus nimio est semel, Semelque passos obsidium satis. {{Versus|355}}At non columbae sic Diones, Quae cupidis sine fine solae Mansere fidae rebus in ultimis, Lo&#239;se, iussi dum memores tui Nexas pedi ferunt tabellas. {{Versus|360}}Quid vigil obsidio, quid arces, Aut valla prosunt, per spatia invii Eunte coeli nuncio? idem Harlem&#238; Fecere Bruti exemplo, ab acri Cum Mutinae urbs premeretur hoste. {{Versus|365}}Sed rursus aures iam tonitru quatit Aeris, micantque incendia, non sine Caligine, obductumque coelum in Fumum abit, & piceos vapores. At non vapores sic picei nocent {{Versus|370}}Incendiorum, fume&#224; non ita Caligo, qu&#224;m silvae comantes, Qu&#224;m nemora, umbriferique saltus. Desiderato iam nimium diu Spectaculo nos qui prohibent frui, {{Versus|375}}Notare qu&#242;minus queamus Nordaicae bona signa pugnae. Umbrae invidentes, & nemorum comae, Silvaeque spissae, quid iuvat oppidi, &#244;, Dulcissimo privare fructu {{Versus|380}}Lumina, nec sinere uti ocellis? At quantum amabo, quantum erat, ut semel Nostro arbitratu nos pateremini Spectare per rimam hanc, vel illam Auraicam mod&#242; posse classem? {{Versus|385}}Hoc gaudio nos tam diu, & his bonis Carere? certum est, Pancraticam ocius Turrim petam, ascendamque. cunctis Altior est locus ille sylvis. Videre pristes hinc procul, & rates <!-- &#960;ρίστις = zaagvis; oorlogsschip in de vorm daarvan --> {{Versus|390}}Pictas licebit, signaque singulis Affixa: nec videre tantum, Verum etiam numerare totam, atque Obire classem. fallimur? an qui amant, Gaudent sibi ipsi fingere somnia?<!-- Hor. Od. IV, 3, vs. 5b-6a: an me ludit amabilis // Insania? = Vondel: of beguicheltme een zoete razerny? --> {{Versus|395}}At nil puto h&#238;c imaginosum est, Sed vigilans video ecce amicas, Videre cert&#232; vel videor notas, Praetoriique insignia carbasi: Deque aere tormentorum in auras {{Versus|400}}Surgere fumificos vapores. Macti este fortes, quos veneror, viri. Macti Batavi, & Mattiaci Duces. Macte Imperator, macte ductor Nassoviae Bo&#239;sote classis. {{Versus|405}}Non usitato pergite tramite Irrumpere arces, ire per ardua, Depellere obsessis propinquum Civibus exitium, famemque. [I,i fol. A8v] Tu vero, votis quem sibi tam diu {{Versus|410}}Suspirat omnis Belgica vindicem, Prae caeterisque Lugodunum, O patriae Pater, atque custos Averte genti perniciem tuae. Nec est, sibi Dux quod metuat tuus {{Versus|415}}Ab hoste, te vivo Aurasine: Quod metuat tua Laeda, non est. Coelo supinas te siquidem manus Ferente, non se cernis, ut aequoris Attollat aestus, & capessant {{Versus|420}}Morigeri tua iussa venti? Sed quid boni nam Cypridis attulit Emensus altum nuncius aethera? Agnosco speratas tabellas, Iamque manum toties cupitam. {{Versus|425}}Tua haec Lo&#239;se est, qua trepidis opem Addicis almam tempore in ultimo. O literae optatae, &#244; iocundae M&#238; meminisse diem voluptas: Vocanda votis &#244; quoties meis {{Versus|430}}Nox illa, dextra cum pariter simul, Laevaque, qua Stompuicum adusque<ref>Stompwijkerwech</ref> Ducit iter solitos agrestes Sacraviensi calle Coloniam<ref>De kercwech van Soeterwoude</ref> Vers&#249;m occupato, fulmineo impetu {{Versus|435}}Adortus Hispanum, in timorem Inque fugam subito dedisti: [I,i fol. B1r] Verum in timorem, veram etiam in fugam: Suscepta quae frustr&#224;, aut temere sunt Plaerisque, quos ferrum, vel unda {{Versus|440}}Abstulit in Barathrum, crucemque. Testes triremes, quas decies quater Classi coactus addere Celtiber Nostrae: Sutero&#228;lda testis. Ipse licet videas, ut aptis, {{Versus|445}}Et expeditis sarcinulis nothi Migrant coloni, iure du&#235;llico Et Mauritano possidentes Mancipio nihil, omnia usu. Nec templa prosunt his sua, nec foci, {{Versus|450}}Asyla, & arae: sed fugiunt focis, Templisque desertis, & aris: Nullaque spes nocuis Asyli est. Manipulares nam quid agant, metu Quassis Tribunis? iamque receptui {{Versus|455}}Lupo canente ipso, palamque Colligere accelerante vasa. Qui caeco anhelans limite, iter tamen Emensus udum est, sed glaber, ac madens, Im&#242; impedimentis relictis {{Versus|460}}Cum vidulis, corioque tecta Capsa, tabella qu&#234;is inerant Ducum, Et codicilli. quaeris ubi cohors? Pars caesa, pars tellure in uda Mersa natat, reliqui fugati. [I,i fol. B1v] {{Versus|465}}Facta & tubi ipsis murifragi unius Iactura, praeter quos nemorum abdita Dedere. pars adhuc enim un&#224; Cum dominis latet heu profundo Depressa. quanto tu sapientius {{Versus|470}}Baldaee? qui, post principia ut fores Iam caveras tibi ante, Pyrrhi More loco catus Imperator. En ordine apto quot fluitant mari Patente vela? hinc Foemineum occupant {{Versus|475}}Pontem: inde Maerburgum, Lacumque<ref>De Vrouwen brug Meerburch.</ref> Flaminium, reserantque claustra.<ref>Papenmeer</ref> At restat unus nunc etiam scrupus Lamberte molis septa tuae, loci<ref>Lammen</ref> Munita natura, vir&#251;mque {{Versus|480}}Praesidio, validisque gerris. Hic pungit alt&#232; cor stimulus mihi. Quid hoc novi? ipsi sponte sua fugae Dant terga, perculsique corda Insolito trepidant pavore. {{Versus|485}}Gaudete cives, ipsaque sydera Transscendat index laetitiae sonus: Grataque voce, I&#246; Triumphe Bis, ter I&#246;, quater & Triumphe, I&#246;que Paean dicite, I&#246;, I&#246; {{Versus|490}}Triumphe, Paean. en cupidae imminet Lo&#239;sus Urbi, ligneoque Vectus equo per aquosa Tempe, [I,i fol. B2r] Capessit ad nos versus ovans gradum Speratus hospes. sed remoramini {{Versus|495}}I&#246; Triumphe, I&#246;que Paean Dicere, & ingeminare Paean. Nec voce vobis Stentorea h&#238;c opus: I&#246; Triumphe expromere opus modo. I&#246; Triumphe, i&#246; placebit {{Versus|500}}Vox decies repetita Paean. Sed iam Camillus noster abest prope. Eamus omnis obvia civitas. Eamus, laudes Lo&#239;so Unanimi cumulemus ore. {{Versus|505}}Nunc plectra Musae pellere, nunc lyram, Eburna tempus plectra, lyram auream: Nunc viva, olorinaque voce Exanimes animare versus. Deoque summo dicere gratias, {{Versus|510}}Referre quando nostrae opis est minus. Mutavit ille Laedam in urbem, Et Batavos sua dura corda, Mutante Laeda urbe, & Batavis sua. Hollanda parcagens fuerat manu, {{Versus|515}}Levique castiganda flagro. Heu merit&#242; ob malefacta dextra Parcente castigavit eam Deus: Amica at idem pectora denu&#242; In poenitentem nunc resumpsit? {{Versus|520}}Lenis ut est, facilisque flecti, Auremque promptus supplicibus suis Praebere. mutant astra poli vices, Mutantur & poli vicissim Sydera, res variante fato. {{Versus|525}}Iberus ultr&#242; Cattigenas prius Audax iniquo Marte petiverat: Nunc ultr&#242; at aequo Marte contra, Mutua uti faciant, Iberos Qui se petebant, Cattigenae petent. {{Versus|530}}Iter reclusum est, claustra patent: licet Impune Gaudam, & ire Delphos Calle novo, per Ibera castra. Manu ire factum per pelagus licet, Iustasque paenas Laeda reposcere {{Versus|535}}Pr&#242; civibus, quos fort&#232; ferrum, Vel tibi glans inimica ademit. Camille noster flos Bo&#239;soticae Loise gentis, sume superbiam Virtute partam, I&#246; Triumphe {{Versus|540}}Bis, ter I&#246;, atque iterum Triumphe. Tibi &#145;ne Magnus dicere se parem, Tibi &#145;ne Magni filius audeat? At casus amborum, exitusque Hoc prohibent: quid enim? hic, & ille, {{Versus|545}}D&#238;is quod parem se gesserit, occidit: Ipse, imparem te quod geris, imperas. I&#246; Triumphe, I&#246; Triumphe Saepius, atque iterum Triumphe. [I,i fol. B3r] Camille noster, en tibi fuscinae {{Versus|550}}Ius Terriquassor, en chlamydem tibi Udo nigrantem, coeruloque, Murice, qui vada, belluisque Pontum scatentem, barbara qui freta, Lateque campos undivagos regit, {{Versus|555}}Transcribit: &#244; cui prompto Achylles Impete, consilioque cedat Triseclus heros. iam Tenera, & Lisa, Scaldisque, iam sub iura Sabis fluet, Magni illius magni Aurasini {{Versus|560}}Iura, tuo Bo&#239;sote ductu. Gulielme Princeps optime Principum, Idemque victor, ante obitus meos Lux illa ut illucescat orbi, Qua videam spolijs onusto {{Versus|565}}Curru Aurasino, sub clypeis suis Sedere vinctos Hesperiae Duces Ipsam & novam Inquisitionem Ire tuis famulam triumphis. Hinc coleatum Pontificem trahi: {{Versus|570}}Vergamque, & Albae parte alia Ducem Heu Regulorum Egmondi, & Hornae<!-- * --> Manibus inferias referri. Coepto sed usus est mod&#242;, caetera Res ipsa, & aequus expediet Deus. {{Versus|575}}Ipse incipe, atque assuesce porr&#242; Vincere: iam tibi cuncta fausta Verax sacerdos A&#246;nidum cano: Seu forte Iberum, seu Tyberim petas, Deo auspicante perge: neu te {{Versus|580}}Otia dum patriae procuras, Cavesque Belgis sollicitus tuis, Nostris iniquum seditionibus Velocior subducat aura. H&#238;c meritos potius triumphos {{Versus|585}}Petas: Pater, dici h&#238;c, Patriae: h&#238;c ames Audire Princeps: neu Requesentium Istum, rogo, impunitum abire E manibus patiare victor. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>In gratiam Lugduni Batavorum, virtute Dei Auxiliaris secunda eaque gravissima obsidione liberatae, ac tandem ex Orci, hoc est Hispanorum faucibus ereptae, ac restitutae.=== <poem> O Nec Batavi degener ingen&#238;, Nec hausta* belli fluctibus: haud mihi Sedes paterna, sed paternum Proxim&#232; agrum sita Lugodunum: {{Versus|5}}Seu culta mavis Laeda vocarier, Utroque foelix nomine civitas. Sed nec vetustatis mihi erg&#242; Cara minus: socia, atque amica [I,ii fol. B4r] Quondam Latini nominis, & caput {{Versus|10}}Germaniarum: credere si licet Fastis, nec Antoniniana Falsa pinax: faciuntque nobis Britannicae arcis relliquiae fidem, Vicusque Catthorum: h&#238;c ubi tertium<ref>Catwijc</ref> {{Versus|15}}Rheni ostium, tunc usque pleno In mare se exonerantis alv&#234;o. Quid, non videre h&#238;c mille nomismata Quasi tabellas naufragii licet? H&#238;c imbrices notare scriptos, {{Versus|20}}H&#238;c lapides monumenta Caii est? Sed nec Severi his nomen abest locis, Aut Pertinacis: nota etiam tua Moneta Flavi h&#238;c. at mage illa Est operae pretium referre, {{Versus|25}}Paene umbilicum quod medii oppidi Insedit umbris pomiferis nemus, Situm & loco, acclivi undequaque In tumulo, editiore Pyrgum.<ref>De Burcht</ref> Quem circinato moenium ut ambitu, {{Versus|30}}Sic arcuatis fornicibus novum Putatur Engistus Britanno Orbe redux posuisse victor. Et prisca multa h&#238;c. denique quem latent Antiquitatus rudera, qu&#224; vetus {{Versus|35}}Romaeoburgum Albiniana ad<ref>Romenburch</ref> Castra, quasi digito, expeditum<ref>Alphen</ref> [I,ii fol. B4v] Ducit viatorem. Horrea nec loquar, Rheni per actam disposita horrea Romana: cum pax alma Belgas, {{Versus|40}}Alta quies Batavos haberet, Non castra, uti nunc. heu ubi tempora, Cum liberi, immunesque onerum omnium, Obnoxii & nullis tributis Cattigenae: neque publicani {{Versus|45}}Quisquam timeret lucripetas manus; Sed belli in usum sepositi viros Tantum ministrarent, & arma Imperio, dominaeque Romae? O seculum illud si redeat mod&#242;, {{Versus|50}}Originem omnis quo videam mali, Istos agasones Iberos, Coprophorosque, amethystinatam Hanc dico Lernam, ill&#242; unde malum huc pedem Tulere, Gades usque, vel ultimas {{Versus|55}}Efferri in oras: non Linus me Carminibus, neque vincat Orphe&#238; Testudo, quamvis huic genitrix, pater Illi adsit, Orph&#234;o Calliope, at Lino Apollo. nunc contracta serpit {{Versus|60}}Vix inopi mihi vena rivo. Non te meis, non Laeda ide&#242; tamen Indictam abire, &#244;, versiculis sinam: Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. {{Versus|65}}Tu me, Vibaldi cum fugerem manum, Piraticam ob vim linquere patrii Haeredii coactus arva, Et Boreae, mea regna, vicum.<ref>Noortwiick</ref> Vicini avitum littoris hospitem, {{Versus|70}}Altum, atque fotum ceu gremio tuo Civem recepisti, novique Hospitii cumulasti honore. Exin secundum vota biennium Curis soluto viximus otio, {{Versus|75}}Et pace florentes, bonisque Rebus, amicitiaque Vorst&#238;. Donec refulgens sol melior polo Luxit cupitam Cattigenis facem, Qua parta libertas, tuoque {{Versus|80}}Hesperiae iuga servitutis Excussa collo: iura Bataviae Reducta, Ibero pressa diu pede. H&#238;c qua fide, & fidelitate Adfuerim tibi, civibusque {{Versus|85}}Qu&#224;m fortem opellam praestiterim tuis, Callere nemo te melius potest: Ut quae ipsa non aurita dico, Sed fueris oculata testis. Cuius rei erg&#242; me quoque, cum novum {{Versus|90}}Urgeret hostis obsidium, auspicem Nuper tibi elegisti, & uni Ipsa tui populi ducatum [I,ii fol. B5v] Ultr&#242; tot inter millia deferens, Iussisti, ut essem praesidio bonis, {{Versus|95}}Exemplo inexpertis, timori Rerum avidis nimis, heu, novarum. Et h&#238;c fidelem scis operam tibi Navasse, blandis conditionibus Dissentientem, quas ferebant {{Versus|100}}Huterius, Mathenesiusque. Qui gratiae obtentu, heu, velut illice Caesto, usitatis tendiculis sibi, Fame fatigatos studebant Illaqueare animos popelli: {{Versus|105}}Semper quidem, illo at praecipu&#232; die, In re frequentes cum fuimus simul Lano&#239;ana, Impunitatem, Et Veniam ingeminante clar&#232; Ipso Tribunatu, ac mod&#242; non fide {{Versus|110}}Iubente. quidn&#237;? sic homines erant, Exulcerata veritatis In studium, fideique Poenae, Insanienti gens sapientiae Addicta, sacris Flaminicis egens.<ref>Misselijcke lust</ref> {{Versus|115}}Cuius rei erg&#242; & lingulacas Omne genus puto, Caerulique Saxi agmen in nos, quippe famelicum.<ref>De blauwe steen</ref> Anusque quantum est, & silicernia Civere. sed nec obstetricum {{Versus|120}}Defuit his labor, aut voluntas, [I,ii fol. B6r] Puerperi quae causam agerent gregis, Part&#251; negantes posse operam dari Succi indigo. & clam saepe, n&#238; mox Deditio fieret, minari {{Versus|125}}De nocte vectes, atque repagula Portarum, & urbis claustra refringere, Morasque valvarum, ante caesis Excubiis, vigilique caetu. Ad oppidum hosti qu&#242; pateat via {{Versus|130}}Tranquilla, quod tentatum aliquoties Abrupit &#224; tergo maniplus, Qui statione metu relicta Cessere. quorum perfidiae obviam Si me isse dicam, plus nimio mihi {{Versus|135}}Sumam impudens, nec sim ferendus. Ille Deus, Deus ille nostri Laeda, &#244;, misertus restitit, ille te Tutatus & nos praesidio est suo. Ille Imperator noster, ille {{Versus|140}}Excubitor fuit, atque custos. Idem ille, qui coelum & mare temperans Ventosque tollit, vel premit, ut libet, Non carcere inclusos, ut olim Aeoliae dominator aulae. {{Versus|145}}Sed nec tridente, aut cuspide rem gerens, Nutu procellas, atque hyemes regit: Nutu profundum, & impotentes Mulcet aquas, aperitque Syrtes. [I,ii fol. B6v] Qui nempe & aestus aequoreos tibi {{Versus|150}}Auxit secundo flamine Caeciae, Iniuria quo abacta Cauri Aggeribus rediere ruptis Undantum aquarum flumina, non sine Maris tumultu. nec satis, Africus {{Versus|155}}Sequutus: hunc iuvere nimbi Assidui, pluviique rores. Quid multa? tandem nos voluit Deus Via beare hac. scilicet ut foret, Rheni per agrum quae tua usque<ref>Riinlant</ref> {{Versus|160}}Moenia aquis daret aura cursum. Qui, iam tibi paene & macie, & fame Findente costas (&#244; nova temporum Vicissitudo) non medimno, Non modio, neque choenice, (ut mos) {{Versus|165}}Sed horreo ipso triticeas opes Admensus, halec, & muriatica Refudit ad plenum benigno. Luxuriae genus omne cornu. Pomona fructus neu referam tuos, {{Versus|170}}Pressique lactus munera caseos: Tinas mero, essertasque Zytho, Mellis item, butyrique rivos. Illi ergo par te dicere gratias, Decetque laudes: atque aditis Deum {{Versus|175}}Vocis reclusis saxa & ipsa, Ipsum etiam resonare Pyrgum<ref>De Burcht</ref> [I,ii fol. B7r] Docere. qui nos tam prope perditos, Post quadrimestris obsidii moras, Oclo* saginante & paterno, {{Versus|180}}Ceu Solimos miseratus olim: Cum fulminis ritu, aligeri unius Difflante Phoenicum agmina spiritu, Centena millia, octiesque Una decem dedit hora letho. {{Versus|185}}Sic & Dei nunc non sine numine Corda insolentum perculit hostium Perterrefacta machinarum Horrisono Bo&#239;sotus aere. O quae voluptas, quae tibi gaudia {{Versus|190}}Pessum ire spectanti, & fluvio impetu Undantium arvorum per aequor Naufragium facere, abripique Malam in crucem Hispanum? Ut volupe, ut novum Spectaculum tam suave oculis dari? {{Versus|195}}Ut cuncta mirari peracta, Quae fieri neque posse falsus Iurarat hostis: quin citius, manu Futurum, & astra ut, more Promaethe&#238; Prehenderemus, qu&#224;m imminenti {{Versus|200}}Nos Deus eriperet periclo. Manu prebendas astra poli licet Baldaee, dignus Caucasea alite. Pulsis tuis tecum, imminenti Nos Deus eripuit periclo. {{Versus|205}}Sed ut facetum Laeda, ut amabile Audire gratantum agmina civium Famemque, & exactos labores? Ut meminisse iuvat malorum? Cert&#232; videbar luci iterum datus, {{Versus|210}}Vix m&#238; ipse credens carnifices manus Exisse, & in tuto videre Me patriae superesse civem. Camille noster &#244; Bo&#239;soticae Lux gentis, unum quem Batavi Ordines {{Versus|215}}Suae esse praefectum, simulque Mattiacae voluere classi. Partesque primas cui dedit oppidum Fame levandi provida vindicis, Cura Aurasini, coepta cuius {{Versus|220}}Auspiciis, tibi res peracta est. O Christianae militiae decus Lo&#239;se: soli nam tibi post Deum, Et Principem, acceptam, tuisque Auxiliis ferimus salutem. {{Versus|225}}Quod vivimus, quodque aethere vescimur, Tuum Lo&#239;se est. tu bona, tu lares, Nurusque, liberosque nostros, Urbis & hanc faciem, Dei in nos Amore summo, ac Principis optimi, {{Versus|230}}Periculisque & consiliis tuis Ferro, atque flamma, ac paene fati Faucibus eripuisti, & enses [I,ii fol. B8r] Curvasti Iberos. accipe adoreas Virtute partas, accipe Civicam: {{Versus|235}}Non simplici &#234; lauro, sed auro Mille simul meritus coronas. Maiora porr&#242; Nobilitas tibi. Nostra, & Senatus, & populus parant, Nummum aureum, aureumque torquem. {{Versus|240}}Cui similem, puto, Gallo ademptum Quondam Titus collo applicuit suo, Insigne Torquati: unde etiam notam Transmisit in seros nepotes, Dignus eques meliore fato. {{Versus|245}}E marcido urbis gramine nos damus Obsidionalem intere&#224; hanc tibi Pr&#242; tempore, Imperator. at tu Despicere hoc levidense quamvis Caveto munus pauperis oppidi. {{Versus|250}}Auro imparem & nos dum tibi cudimus Nummum, & monile, nominum cum, PRINCIPIS OB MERITUM, DUCISQUE, Inscriptione hac, PRINCIPIS AURASI, DUCIS LOISI, sed Bo&#239;sotica {{Versus|255}}De gente: quorum iuncta saepe Laetus ego referam, libensque Trophaea vates. sic etiam additus Mars &#224; Camoenis saepe Iovi est suo. Hic fulminum vi victor, ille {{Versus|260}}Sanguinea metuendus hasta. [I,ii fol. B8v] Nunc Laeda vellens auriculam mihi Appellat, oblitum & queritur sui. Mi vive longum, vive dulcis Hospita: vera etenim fatebor, {{Versus|265}}Dulcis fuisti: vive diu precor, Nec commeatus indiga, nec peni, O cara Lugdunum: tibi nec Proditio, noceantve fraudes Domestici hostis. hoc patriae est opus, {{Versus|270}}Et principi. hoc te velle etiam decet. Sed vis, potesque. ave ergo magni Omne memor Bo&#239;soti in aevum. </poem> ===Ode Lugdunensis III.<br>Ad Eandem.=== <poem> URbs Laeda, nostra non sine gloria Semestris arctas obsidii moras Bis passa Semimauro ab hoste: Obsidioque eadem bis anno {{Versus|5}}Soluta eodem. mentior? (haud puto) An nomini fatale Lo&#239;sico est, Bis Lugodunum, bis Batavos Asserere Hesperiis ab armis? Namque & Lo&#239;si Nassovii antea {{Versus|10}}Vi liberati, nunc Bo&#239;soti ope. Ut nominum, sic fata rerum: Navibus hinc: equitatu, ab illo. [I,iii fol. C1r] Flos urbium, &#244; quae se tibi comparet, Tantoque fastu sit rogo civitas, {{Versus|15}}Suas ut ausit res tuorum Fortiter aequiparare gestis? Sancerra? at hosti se dedit haec tamen. Cantatam Homero, qui volet, Ilium: Collesve septem penicillo, {{Versus|20}}Et liquido excipiat colore. Hic Harlem&#238;, alter Alcmarii situm Ponat. mihi fit si docilis manus Ebur, vel expolire caeras: Aut tabulas animare fuco: {{Versus|25}}Non Romuli arces, non ego Pergama: Carthaginem non Imperii aemulam: Aut, nostra si quis forte malit Nomina, non graviter dolentes Vinci Harlemaeos, nec Veteres Aquas,<ref>Oudewater</ref> {{Versus|30}}Non Alcmar&#238; urbem cedere nesciam: At te, tuosque Laeda honores Cum Tribubus, Regionibusque Turrita Div&#251;m templa, domos, fora, Viasque, & hortos, flumina, & ambitus {{Versus|35}}Murorum, & ambulationum Munditiem: hinc inimica circum Vexilla, gerras, moenia, & obiices Munitionum, vallaque, & aggeres, Arcesque propugnaculorum {{Versus|40}}Exprimerem. sed bonos caducus [I,iii fol. C1v] Imago picta est: at celebraverit Quodcunque dignis laudibus oppidum, Urbemve vatis Musa, vivet, Perque vir&#251;m volitabit ora: {{Versus|45}}Dum terra sylvas, sydera dum polus Convexa pascet: notaque posteris Florebit, in Serumque Fastis, Forsan & Antipodum legetur. Virtus, favorque & lingua potentium {{Versus|50}}Tantum Camaenarum, ac Genius potest. O unicum fidelitatis, Et fidei veniens in aevum Exemplum avitae: non ego te meo. Abire inornatam elogio sinam: {{Versus|55}}Totque oppidanorum labores Dente teri male putris aevi. Certa & tenax mens propositi tua, Peiusque letho perfidiam timens Meretur Andini referri {{Versus|60}}Alite, Maeoniique versus. Pugnare in hostem ludus erat tibi, Quem feceras sic arbitrii tui, Coram ante oclos ut cogeretur Ire boves, vitulosque pastum {{Versus|65}}Spectare totos assiduus dies, Et pabulatum mane pati gregem In pascua educi: quid? extr&#224; Moenia, tam procul oppidoque. Frustr&#224; iuvencis bella moves Iber: {{Versus|70}}Frustra locas muto insidias gregi. Abi, nisi plagas lucrari, Vincula, perniciemque mavis. At te boni omnis conditor, & dator O Laeda dignis mactet ador eis, {{Versus|75}}Invicta bello, aq&#250;e hoste nunquam Sueta manu vacua redire. Qui non equum vi, non potuit dolo Auferre contr&#224;, vel vitulum tibi: Non liber&#232; errantem paratis {{Versus|80}}Excipere insidiis iuvencam. Vidi ipse, vidi, castra sub hostica Praeda ipse praedo cum fieret tibi, Parte in soporem collocata, Fusa alia, reliquisque captis. {{Versus|85}}Quos, mutuum ne non faceres tua Ex parte, raptos ilicet in crucem Ductoris Andreae, ac tuorum Manibus inferias dedisti. Ausa & latebris eruere (hanc tibi, {{Versus|90}}Marane, tollet nulla dies notam) Hostem nitri vi, fumeoque, Alveolis ut apes, vapore. Coacta in arctum quid faceret manus? Pugnent ne? res fracta hoc vetat, & timor: {{Versus|95}}At terga monstrarent, sibique Effugio parerent salutem: [I,iii fol. C2v] Factum: sed haud impune: etenim huic malo Occursum erat iam, dispositis prius A fronte, qui contis, & hastis {{Versus|100}}Rem gererent, acieque ferri. Vidi ad solum & facto impete cum dares Hostile vallum, non sine proximi Terrore castelli: pericla Dum faciunt aliena cautos. {{Versus|105}}Tecum paratis civibus aut mori, Aut vincere, unum scilicet hoc timens Batava deduci Marano Non merita ingenua urbs triumpho. </poem> ==Odarum Lugdunensium liber II.== ===Ode Lugdunensis I.<br>Ad Ludovicum Boisotum Batavicae Zelandicaeque classis Praefectum, Lugduni Batavorum urbis liberatorem.=== <poem> DIgnum potenti pectore quis melos Deducere istis pro meritis tuis Potis Lo&#239;se est? quisve verbis, Aut Claria valet arte tantum, [II,i fol. C3r] {{Versus|5}}Victoriis tot fingere qui pares Queat Triumphos? totque tuas bene Aequare res gestas canendo Composito Bo&#239;sote versu? Nemo hercle, nemo, nemo erit, ut puto {{Versus|10}}Mortali amictus corpore. namque si, Virtus ut ipsa, dignitasque Nota rei petit, eloquendum est, Deus, Deus cert&#232; ille, Deus fuit, Lo&#239;se mentem qui tibi masculam, {{Versus|15}}Mares & inspiravit ausus, Per vetitos dare vela aqua&#239; Ductus, manu & facta ire per aequora, Caesis, redactisque hostibus in fugam. I nunc, Athonque &#224; continenti {{Versus|20}}M&#238; obiicito, pariterque quina Revulsa Atho cum monte suo oppida: Cum Barbari irrupere novum mare, Medaeque cum robur iuventae Per medium rate navit Istmum, {{Versus|25}}Ignave Xerxes. magnum opus, ut tibi Videris, ausus: sed cui, dic, bono, Aut quos in usus? fructu inanis Nempe, supervacuique plausus, Bono nec ulli qui fuit usui. {{Versus|30}}At iste foelix iste tuus labor Lo&#239;se, non Laedam, nec unam Hesp&#232;rio modo civitatem [II,i fol. C3v] Levasse censeri obsidio potest: Sed Publicam & Rem, sed patriae solum, {{Versus|35}}Bataviamque, quantacunque est, Indomito asseruisse ab hoste. Dux Scipioni Poenus, utrique item Vult anteponi Rex Macedo: at tibi Quis comparari ausit Lo&#239;se? {{Versus|40}}Hannibalem nisi forte dicas: Per nullius trita ante solo iuga Dum raptat agmen, arma, viros, equos, Trans montium anfractus nec aequis Tramitibus docet ire barros: {{Versus|45}}Servare notam dum nivibus vetans Alpes fidem, ferro hinc scopulos secat, Facta hinc putre excoquens aceto Sulphureo cavat igne saxa. Per Herculis vestigia iter novo {{Versus|50}}Princeps sequutus limite, qu&#224; truces Vestae focis inferre, & urbi Posset Afros, Capitolioque. Mortale tunc passa ipsa fuit iugum Natura, Poenis & legionibus {{Versus|55}}Insessa Pennini, Alpiumque, Ardua, pennipotentibusque Volucrium vix pervia seculis, Vidit nivosis compedibus iuga: Subalcae & humanis lacertis {{Versus|60}}Frena pati didicere rupes. [II,i fol. C4r] Verum ille quorsum pertinuit labor, Quive exitus? &#244; gloria, vincitur Nempe idem, abitque victus, inde Exilium exilio usque mutans, {{Versus|65}}Ad Prusiam se contulit, atque ibi Magnusque, mirandusque sedet cliens Praetoria ad Bithyna, saevo Dum libeat iugulare Regi. Cannensis hinc mox sanguinis annulus<ref>Cornelius Tacitus</ref> {{Versus|70}}Sequutus ultor. at puto Claudium Auctoritas Cornelii h&#238;c m&#238; Obiiciet, popularitatis<ref>Claudius Civilis Batavorum Imperator.</ref> Ergo, Batavis regibus editum, Qui dextro & orbus ipse oculo fuit, {{Versus|75}}Oris d&#234;honestamento eodem Hannibali similis, tibique. Civilis hic est, ille itidem obviam Heu Romulae ausus ire Tyrannidi: Vindexque libertatis idem {{Versus|80}}Unanimi celebratus ore Et Gallica, & Germana per oppida, Per & Batavos, dum Batavi forent, Non Baethyco, ut nuper sub Alba Expositi, quasi praeda, venum. {{Versus|85}}Sed tunc minuti ceu capite, ac velut Captiva bello mancipia, ad stuprum Passim trahebantur, dabatque Nomina militiae iuventus. [II,i fol. C4v] Delect&#251; habendo namque aberat prope {{Versus|90}}Vitelliano cum imperio dies Indicta, natura suapte Illa quidem gravis, ac molesta, At reddita usu tunc gravior tamen: Culpa inquam eorum, qui magis in dies {{Versus|95}}Magisque rem malam aggravabant Sordibus, indomitoque luxu. Quando vel annorum invalidos situ, Morbove, quos dimittere mox queant Mercede, quaerunt: contr&#224; ephaebos {{Versus|100}}(Atque (tuo Tacite utar ore) Plaerisque procera est pueritia.) Aevo, atque forma conspicuos, suae Libidini inservire cogunt. Materia hinc odii, fovente {{Versus|105}}Gliscentis ignis femina Claudio Promptissimos qui plebis, & optimus Vi quisque, maximusque visus, Publici epl&#238; spetie, inque Sacrum Nemus vocatos, incaluisse ubi<ref>Schakerbosch</ref> {{Versus|110}}Nocte, lubentes ac hilaros videt, A laude, gloriaque gentis Capto adeo auspicio, hinc pudoris, Hinc vilitatem sanguinis, ac graves Iniurias, & caetera servit&#238; {{Versus|115}}Mala, inde Legatorum avarum Imperium comitumque fastus [II,i fol. C5r] Exponit. hinc se Centurionibus Porr&#242;, & Tribunis sic quasi per manus* Tradi: cruore quos deinceps, {{Versus|120}}Et spoliis simul ac replerint, Mutari, & exquiri usque novos sinus, Non una praedandique vocabula. Instare delectum Vitell&#238; Quo socer a genero, a viro uxor, {{Versus|125}}A fratre frater, &#224; que parentibus Velut supremo funere liber&#251;m Stirps dividatur: rem nec unquam Deteriore loco Latinam Fuisse, nunquam perditioribus {{Versus|130}}Usam administris: iamque aliud nihil Quam praedam in hybernis, senesque, Nomen item legionum inane. Tu&#239;stones consanguineos sibi, Idemque voto supplice Gallias {{Versus|135}}Efflagitare: sed nec ipsi De&#234;sse equitum, peditumque robur. At vos Latinum nomen, & Italas Timere vires parcite: Caesaris Augusta Maiestas nec ulla {{Versus|140}}Vos moveat. quid enim? duorum est, Unius olim quod Domini fuit. Quare nec ipsis Romulidis quidem Bellum istud ingratum fore, alter - Utrius ob studium, putandum est: [II,i fol. C5v] {{Versus|145}}Cuius gravem fati ambigui aleam Vespasiano, qui volet, imputet. Victoriae nec summa victo, Nec ratio solet ulla reddi: Haec ille gratis non sine plausibus {{Versus|150}}Effatus, omnes in nova Flavii, Germanica execratione, Verba adigit, patrioque ritu. Nec longum, eadem lingua, & origine Caninefates, ac Frisios duce {{Versus|155}}Brunone (Transrhenana gens est)<ref>Bruno Caninefatium Dux</ref> Auxilia, & socios habebant. Direpta castra hinc, prima acie in fugam Datae & cohortes: bisque duodecim Triremium mox capta classis, {{Versus|160}}Armaque item, quibus indigebant. Pulsumque Romanum auspice Claudio Tandem Batava nomen ab insula, Promiscueque caesi ab ipsis Hostibus, & sociis Latini. {{Versus|165}}His adde fusis mox Legionibus Turmas equestres auxiliarium, Quas egredi raptim coactas Ex Ubiis Trevirisque in hostem Flacci Ordeon&#238; iusserat audiens {{Versus|170}}Dicto Lupercus, nam neque praelium<ref>Mummius Lupercus Legatus</ref> Bonnense, ubi Belgis repletae Corporibus, Latiisque fossae: [II,i fol. C6r] Herennianae nec referam fugam<ref>Herennius Gallus Legionis I. Legatus.</ref> Stratae cohortis, plenaque carbasa {{Versus|175}}Abrepta frumento: nec actas Ex Menapis, Morinisque praedas: Non quassa trans amnem ultima Galliae Mosam, imminutas aut Treviris opes, Caesasque vico in Marcoduro {{Versus|180}}A Batavis Ubias cohortes: Sed nec mihi intr&#224; valla sua ordines Strati Asciburg&#238;, signaque cum suis Abducta captivis, & arma, Carmen erunt. quid enim necesse hoc? {{Versus|185}}Victae cohortes, captaque Gelduba, Novesio mox non procul oppido Pugnata equestri Marte pugna Alterius memorentur ore. Me Castra, nomen queis Veterum, iuvat {{Versus|190}}Mumm&#238; duabus cum Legionibus Disiecta non levi ruina, Ausoniis fidibus referre. Cum sarcinis quae, parteque praesid&#238; Turbaque calonum, atque pecunia {{Versus|195}}Gallisque, Germanisque praedae Supposito dedit igne Ductor.<!-- Tac. IV.60: direptis castris faces iniciunt, cunctosque qui proelio superfuerant incendium hausit. --> O ille quantis stragibus editis In hoste vindex? sed dubio diu Sub Marte, & amissa suorum {{Versus|200}}Parte bona, haud sine clade victor. [II,i fol. C6v] Tentata huic nam plus vice simplici, Nec furtim, uti nunc: sed violentia, Virtute sed vera. proinde Hesperii, fideique Poenae {{Versus|205}}Vertumni agant ritu omnia, nec putent Referre quicquam, Mart&#233;ne rem gerant, An arte, dum vincant, oventque: At Batavi, Frisiique in hostem Stabant, loco gens quaeque suo, foret {{Versus|210}}Discreta virtus qu&#242; manifestior, Hinc inde telorum pluentes Grandine: quae male posteaquam Vibrata pinnis irrita moenium Vident, & ipsis plaeraque turribus {{Versus|215}}Haerere, clamore, impetuque Unanimi insiliere vallo, Frustra: suis nam viribus obruti Plaerique scalis appositis cadunt, Testudine hi facta suorum {{Versus|220}}Scandere cum gladiis parantes Suisque telis praecipites dati, Armisque quassis non sine maximo Fragore, vi pilorum ab hoste Desuper, & sudium obteruntur, {{Versus|225}}Nec territi tot casibus, & male Sumptis, nec ulla fruge laboribus, Audace destitere coepto Cattigenae: sed e&#242; mage ire Ardentium hastarum ignibus obviam, {{Versus|230}}Excussa fundis nec balearibus Timere, balistisve saxa: hinc Ar&#238;etibus, pluteisque adactis Cum vineis & cratibus: at nova Inde arte structis materiis modum {{Versus|235}}In pontis, eductaque turre Cum duplici tabulato in auras. Mole hosticorum quae tamen asserum Valentium plus, & trabium impeta Perfracta, non parvam dedere {{Versus|240}}Cattigenis sociisque cladem. Sed haec minor, prae quam Vocula his dedit:<ref>Dillius Vocala duo & Viscesima Legionis Legatus.</ref> Cum forte lapsu stratus equi, suis Immane Dux quantum pavoris Indidit, atque animi Latinis. {{Versus|245}}Utrique falso creditus indice Perisse parti. mox uti paruit: Redintegratis cum suorum Viribus, atque animis resumptis, Cingenda rursus ad Vetera altero,<ref>Vetera Castra. Numisius Rufus & Herennius Gallus Legati.Classicus domi nobilis, Treviorum alae praefectus</ref> {{Versus|250}}Novoque vindex obsidio red&#238;t: Flacci Ordeon&#238; caede primum, Mox etiam Voculae peracta, Cum Rufo enim pro tempore Herennium Vincire visum Classice sat tibi, {{Versus|255}}Partes Batavorum iuvare Dum caperis, pariterque tecum, [II,i fol. C7v] In Galliarum verba adigunt suos O Rhene ripis praepositus tuis Tutorque, & eiusdem Sabinus<ref>Iulius Tutor & Iulius Sabinus</ref> {{Versus|260}}Nominis, hic Trevir, ille Lingon Uterque Gallus. quorum opera quoque Civilis usus dum Vetera obsidet: Septa hinc fame, inde pressa ferro, Non sine Diis animosus heros, {{Versus|265}}Vasta illa Castrorum & spatia, & minas Molesque prompto diruit impetu: Hinc Classico in partem iuvante Cum Treviris, equitumque turba Tungrorum. & illinc Lingonibus suis {{Versus|270}}Freto Sabino: non sine Iulio Tutore. qui omnes quam fidelem Praestiterint sociis opellam, Rhenana Testis gens Ubii mihi, Et nomen Agrippina cui dedit<ref>Colonia Agrippinensis</ref> {{Versus|275}}Augusta, Tencteris, sitisque Trans fluvium auctu, opulentiaque Invisa, tunc post liminio in fidem Germaniarum, corpus ut in suum, Revorsa: & oppressi occupata {{Versus|280}}Urbe Maguntiaco Tribuni, Praefecto abacto, dum dare Galliae Nomen recusant: cunctaque Claudio Secunda: * Velledaeque missus<ref>VelledaVirgo fatidica nationis Bructerae</ref> Muneri honorifico Lupercus.<ref>Mummius Lupercus</ref> [II,i fol. C8r] {{Versus|285}}Voti ergo (de Civile loquor) reus Tandem, patrata caede tot hostium, Russumque, propexumque crinem Barbarico posuisse ritu Fertur, peremptis & Legionibus {{Versus|290}}Paenas paratas, & sua vincula<ref>Iulius Paulus frater Civilis</ref> Ultus satisfecisse fratris Manibus, &#224; Capitone falso<ref>Fonteius Capito</ref> Rebellionis crimine, per gravem Iniuriam oppressi, & vice reddita {{Versus|295}}Cruore Romano Batavi Funeris invidiam piasse. Celanda victis nec Sunicis mihi Batava virtus, iunctaque partibus Urbs Vindonissae, Tertiaque {{Versus|300}}Cum Decima Legione capta Iurisque Galli facta Novaesium: C&#251;i, nec mora, & se mox Legio altera Miscens relictis signa castris Transtulit, anteeunte Sancto.<ref>Claudius Sanctus</ref> {{Versus|305}}Eheu quot horum, cum Legionibus, Quot denique alarum, atque cohortium Hyberna subversa, aut crematis In cineres abiere tectis? At Claudius iam, non Ubiis modo {{Versus|310}}Fractis, sed & Rheni urbe Colonia Iussa Imper&#238; eiurare nomen, Ulterius penetrare Rhenum, [II,i fol. C8v] Mosaeque porr&#242; victor ad oppida Ire, inque partes pertrahere institit {{Versus|315}}Tumultuaria coactum Raptim opera Labeonis agmen.<ref>Claudius Labeo</ref> Dedentibus se Centurionibus Unaque Tungrorum omnia, nec satis, In foedus accepti, fidemque {{Versus|320}}Baethasii quoque, Nerviique: Virtute ductrice, at cui Fors comes: Pavore tactis finitimis, sua Vel sponte mutatis. ita ille In socias sibi, deditasque, {{Versus|325}}Caeca annuisset si Dea, Gallias Germaniasque, intentus, & optimis Et maximis regni utriusque Imperiis simul imminebat. At obstitit non dignus avo nepos, {{Versus|330}}Bellum inchoatum qui temere pari Formidine, & cura peractum Deservit subit&#242; Sabinus.<ref>Iulius Sabinus, quem falso Divum Iulium inter proavosnumerasse memorat Tacitus</ref> Sabinus hosti Sequanico suos Committere ausus non bene Lingonas, {{Versus|335}}Insignibusque cum Latino Foedere depositis, superbo Audire Caesar nomine. scilicet In peius ex illo heu ruere omnia Sublata rursus, atque prono {{Versus|340}}Limite in exitium referri, Par esse nam tot quis Legionibus, Ultra cohortes auxiliarias, Quis posset. hinc stetere Remi Foedera respicere icta, fasque, {{Versus|345}}Civem monentes, ad Treviros quoque Datis tabellis nomine patriae Communis: Octava inde Victrix Cum decima Legione & ipsa Victrice Sexta, hinc Una Vitellii {{Versus|350}}Cognomine, Vicesima, at &#232; recens Nuperque conscriptis Secunda, Ad Veterum properare labem Rite eluendam credita: pars iugis Traducta Graii, per gelidi hae nives {{Versus|355}}Pennini, at illa Coctianis Alpibus. hinc Decima &#224; Britannis Accita Quarta, hinc Tertia, cui tamen Prima ex Iberis est Legio addita. Ergo tot adversariorum {{Versus|360}}Praesidiis Legionibusque Par esse Galli, par Treviri agminis Dux possit? & quis? Classicus arbitror: Longas at oscitationes Ille trahens, in utramque dormit {{Versus|365}}Securus aurem. credo situ otii Segnis, velut parto Imperio fruens. At Tullius: verba ah sine ille<ref>Tullius Valentinus Trevir</ref> Instruat, inque foro diserta [II,i fol. D1v] E tuto in hostem bella gerat loco, {{Versus|370}}Linguaeque forti pugnet acumine, Virgas & ingratum recensens Servitium, dominosque fasces, Tributaque immortalia, & obiici Quaecunque magnis Imperiis solent. {{Versus|375}}Suae hisque civitatis aures Obstruat, interea manus dum Batava vicinae avia Galliae Lustrant, & omnes excutiunt sinus, Hostile nec ferunt inulto {{Versus|380}}Transfugium Labeoni abire.<ref>Claudius Labeo</ref> Sed nec sat ipse in tempore Iulius<ref>Iulius Tutor</ref> Germaniae ripam exteriorem ope Firmare matura, atque iussis Praesidiis properavit Alpes. {{Versus|385}}Qu&#242; nempe factum, ut praeter opes eas Quas ante dixi, Rhaetica per iuga Irruperint & foederatae Auspice Sextilio cohortes.<ref>Sextilius Foelix. xxi. Legio</ref> Accessit his, quam rettuli item prius {{Versus|390}}Vitelliano nomine nobilem. Unaque Singularium ala: Factaque pervia Vindonissae urbs Brigantico, huic qui dux praeerat gregi,<ref>Iulius Briganticus Batavus</ref> Sorore Claud&#238; natus, uti fere {{Versus|395}}Acerrimae cognationum Esse inimicitia fuerunt, [II,i fol. D2r] Invisus, atque infestus avunculo. Metu subactis sed Legionibus, Aut spe ante corruptis ab hoste, {{Versus|400}}Sub Duce que Trevir&#251;m merebant. Quarum insequutae mox etiam fidem, Auctore pridem non ita Claudio In verba Galliarum adactae Foederis Ausonii cohortes. {{Versus|405}}Bonnensibus ne cum Legionibus Novesianos, aut Triboces loquar, Accessione auctos recenti Vangionum, Caracatiumque. At Tutor haud iam tutus, ut ante&#224;, {{Versus|410}}Ab hoste, vitata urbe Magontio Se Bingium pulsus recepit, Municipum comitante turmae, Amnis rescisso ponte prius Navae, Locoque fidens. & bene, n&#236; statim {{Versus|415}}Cohortium incursu, dolisque Rem duce Sextilio gerentum, Vado reperto proditus, in vagam & Versus Latina fraude foret fugam. Qua clade perculsi universa {{Versus|420}}Nobilitas, Trevirumque plebes Armis omissis per patrios agros Palata longo tempore: Principum Quibusdam in urbes, iura nondum Quae Latrii exuerant, regressis. [II,i fol. D2v] {{Versus|425}}Haec Tullio absente acta, sed alite<ref>Tullius Valentinus</ref> Inauspicata: qui simul adfuit Furens, suos excire ad arma, Arma viri, rapite arma cives. Victis honestum & pro patria mori: {{Versus|430}}Victoribus vero, (vi faveant Dii) Parata libertas, decusque Ingenui pretium laboris. His ille, caesis Rufo, & Herennio Prius, minor qu&#242; spes veniae foret,<ref>Herennius Gallus & Numisius Rufus</ref> {{Versus|435}}Legato utroque, in arma rursum, Quicquid erat Trevirum, retraxit. At Claudius Tutorem ubi Bingii Pulsum arce, contra hosti ex animi omnia Sententia evenisse fama {{Versus|440}}Comperit, & Treviros necatos: Cum Classico omnes omnibus undique Locis suorum cogere copias, Viresque dispersas in unum Municipum, auxiliariumque. {{Versus|445}}Simulque crebros mittere nuncios, Summae periclum ne faciat rei Ducem Valentinum monentes. Cum valida Trevirum caterva Rigoduli dum praesidet, hinc loco {{Versus|450}}Septo Mosellae flumine, montibus Inde, atque fossarum, aggerumque Obiicibus, lapidumque mole. [II,i fol. D3r] Cuius rei non causa Briganticus,<ref>Iulius Briganticus. Sextilius Foelix</ref> Foelixve, quamvis hi quoque causa erant {{Versus|455}}Huius: sed adventus Petil&#238;,<ref>Petilius Cerealis Romani exercitus Imperator</ref> Pugnae avidi nimium Petil&#238;. Res ipsa testis. nam tibi quid miser Iuvere Tulli flumina? quid iuga, Rupesve, quid fossae, Cyclopum {{Versus|460}}Vel manibus fabricata moles? Nempe ire pessum per caput, & pedes Vidisti ab illis immeritos mori Cives, & &#232; saxi arce saltus Heu facere horribiles deorsum. {{Versus|465}}Vidisti ab alto municipes tuos Modo ruinae praecipites datos: Vidisse nec sat: ipse oportet Ipse etiam moriare Tulli. Linquenda tellus, & patriae forum, {{Versus|470}}Ipso fuit quae te tibi carior, Cum luce libertasque, pro qua Posse mori toties rogasti. Linquenda carae coniugis oscula, Paruique nati, & turba clientium, {{Versus|475}}Linquendi amici, proximique. Parva loquor: rosea ista cervix Futura paul&#242; post capitis minor Danda heu securi, tergaque fascibus Praebenda, & ad palum liganda, {{Versus|480}}Ah quoties moriture Tulli. [II,i fol. D3v] Mittere Romam nempe, sed ut reus, Mittere, non hoc pollicitus tuis, Unaque tecum Belgicana Nobilitas, Treviraeque gentis {{Versus|485}}Captiva pubes. & puto abest prope Lux illa, missura exitio, & neci Constricta tunc primum pudendis Corpora nobilium catenis. Hoc mortis hoc solatioli tamen {{Versus|490}}Tecum sub umbras, propatria auferes Caesus, quod un&#224; & ipse iisti Cum patria pereunte pessum. Illud levamen nec levius tibi, {{Versus|Quae firmitudo pectoris est tui) {{Versus|495}}Quod non & ipse una cadente. Cum patria cecidisti inultus. Nam vivit, & rem nunc etiam optim&#232; Gerens Batavus Dux aciem struit, Te vindicaturus, tuosque {{Versus|500}}Lingone cum Duce, Classicoque. Vides ne ponat Romulus ut suos Dux ipse fastus, nec solitam suis Fossam, atque munimenta castris Obiiciat, trepidique valli {{Versus|505}}Molem propinquam nubibus arduis? Quae cuncta, quae non Cattigenas tamen Deterruere, Claudiumque: Qu&#242; minus haec eadem corona [II,i fol. D4r] Invadere ausi, tam subito impetu, {{Versus|510}}Ut &#232; cubili Ductor, & in thoro Iacens (nec in castris enim ipsi Acta ea nox fuerat) suosque Vinci, atque pugnari audierit simul, Qui nunciabant increpitans metum, {{Versus|515}}Ipsi ante oclos usque universa Dum patuit manifesta clades. Perrupta castra hinc, cum Legionibus Cohortibusque: infessus & extima Coloniae annectens, Mosellae {{Versus|520}}Pons medius, Celeresque fusi.<ref>Celeres, & Fleximines, & Trossuli antiquitate dicti, quosnunc Equites dicimus. Vide Plin. Lib. 33 Cap. 2. Classicus</ref> Petilius porr&#242; hos retrahens manu, Prece hos, at illos exstimulans minis, Simul duorum implebat unus Militis officium ducisque. {{Versus|525}}Utrumque contra dux itidem Trevir, Tutorque praestans, non sine Claudio, Stabant tripartiti, locisque Quisque suis feriebat hostem. Pro laude ver&#242; tum Batavos erat {{Versus|530}}Videre, pro praedaque Tu&#239;stonas Certare, libertate Gallos, Hos Treviro Duce, & hos Batavo. Et cuncta iam pro Cattigenis erant, Firmans Vitell&#238; dum Legio pedem, {{Versus|535}}Patentiore conglobata Sustinuit spatio ruentes. [II,i fol. D4v] Mutata sors hinc, partaque Claudio Victoria erepta &#232; manibus fuit, Corrupta Germanorum avaris {{Versus|540}}Ingeniis, onerare praeda Quisque hoste omisso dum properat manus, Successus ipsis & sibi obest suus. Viditque victores eosdem Una dies, eademque victos. {{Versus|545}}Quid multa? castrorum excidium quoque Mox insequutum: famaque nuncia Germanae ab iniecto crematae Igne, dolis Ubiis, cohortis. Foeliciori cuncta sed alite haec {{Versus|550}}Resarciit mox damna Caninefas: Captaque depressaque parte Ausoniae meliore classis. Qui nempe & idem sponte sua excitam, Ut pro Latinis bella capesseret, {{Versus|555}}E Nerviis turbam coegit Cattigenum dare terga praedae. Nec Classicus non tam bene Claudio Periculorum cum Duce particeps, Meretur in partem venire {{Versus|560}}Laudis, & in numerum referri hunc. Facto secundo praelio ad oppidum Novesianum, quando Petilii Iussu ante eo praemissum equestre Stravit humi Cerealis agmen. [II,i fol. D5r] {{Versus|565}}Sed me Batavi & Claudius increpant, Auremque vellunt solliciti mihi, Ad Castra ne pugnata bella, Ne tacitus, Vetera illa Castra Obliviosa dissimulem cheli. {{Versus|570}}Quod accidat ne, cauto equidem est opus. Sed nil pericli est, dum canenti M&#238; Tacitus superabit auctor, Nomenque Claud&#238; nobile, qui novis Ad Castra, dixi quae modo, copiis {{Versus|575}}Tutus loco consedit, utque Admonitu bene gestae ibidem Rei, & secundae sortis imagine, Mentem, atque vires adiiceret suis. Testem ergo virtutis locum ipsum {{Versus|580}}Rite, loci Geniumque laudans, H&#238;c se super vestigia gloriae, H&#238;c cum Batavis stare Tu&#239;stonas Aiebat, & fastus Latinos Cum Ducibus, Legionum & ossa {{Versus|585}}Forti prementes Mummiadum pede, Quocunque & hostis lumina tenderet, Dira omnia obversari eidem Ante oculos. alia inde parte Manu haud silentem, & voce aciem struens, {{Versus|590}}Vi duplicata nempe cohortium, ac Alarum, & accessu recenti Tergeminae Legionis auctus [II,i fol. D5v] Petilii ardor parti aderat suae. Neuter morator, neuter item Ducum {{Versus|595}}Pavens: sed arcebant paludes, Et spatia ingenio suopte Camporum, & ipsa sponte madentium, Obliqua & in Rhenum addita Claudio &#224; Civile moles, cuius amnis {{Versus|600}}Oppositu revolutus, aruis Lat&#232; propinquis diluviem daret. Haec caeca iniquis forma loci vadis Contraria, armorum gravato Ponderibus, pavidoque nandi {{Versus|605}}Romano, equestres ut videt obrui Turmas, & altis ire paludibus Secum arma pessum. nec pedestri Ut fieri olim acie su&#235;vit, Huic cominus res cum Batavis erat: {{Versus|610}}Vagos sed undas inter, & integros Laesis, rudes nandi peritis Cernere erat fluitare mistos: Totove, si quid fors stabile insciis Loci obtulit se, corpore nitier {{Versus|615}}E&#242; usque. persultante notis Hoste vadis, latera atque terga Dum fronte omissa militis Auson&#238; Venire circum gestit, & integros Laesis, rudes nandi peritis {{Versus|620}}Mutuum in exitium implicare. [II,i fol. D6r] Hinc ergo ferro, hinc cernere aquis erat Remi nepotes magnanimos premi. Tu&#239;stonas contr&#224; & Batavos Fluminibus, levitas, su&#235;tos {{Versus|625}}Tollebat armorum, ipseque corporum Procerus auctus his erat usui, Gnaros sub undis adde colles, Quodque loci vada nota habebant. Quid dum, Lo&#239;se &#244;, pandimus haec tibi, {{Versus|630}}Ecquid videris, non homines, uti Dictum est, sed utres rursum Iberos Cernere coprophoros natantes? Illos natantes coprophoros, quibus Accepta fert tot funera Belgium. {{Versus|635}}Cert&#232; ipse rursum, cert&#232; eosdem M&#238; videor, volupe & Lo&#239;se est [fol. D6r vs. 636]<ref>Lo&#239;se <i>er staat:</i> videre</ref> De Lugoduni cernere moenibus, Non fastu, ut olim, sed tumidos aquis: Fugamque perdentes marino {{Versus|640}}Implicitam Bo&#239;sote nexu. Revorti at illuc, unde abii mod&#242;, Ipsa instituti me ratio monet, Hinc nempe ad hostem pene victum, Parte alia Batavos ovantes. {{Versus|645}}Redintegratum postridie tamen Utrinque maiore impete praelium, Saxisque, glandibusque, & omni Missilium genere expedito. [II,i fol. D6v] Hostem lacessunt dum Batavi suum, {{Versus|650}}Telisque & hastis cominus eminus, Latoque ferro rem gerentes Ilia confodiunt natantum. Nec illa parvo mox fuit usui Rheno addita amni quam memoravimus {{Versus|655}}Molem ante, Bructerorum ut ausus Hanc cuneus superare nando. Turbata ibi res, pelli acies quoque Cohortium visa auxiliarium, Ruente in ipsas hoste vastis {{Versus|660}}Corporibus, frameisque longis. Sed prosperum ut nil est homini diu, Praesertim habenti cum grege perfido, Et perfuga rem: quorum iniqua Mox quoque proditione factum est, {{Versus|665}}Voti ut potentes qui fuerant modo, Discesserint victi, & petere alite Cursu coacti amnem, sibique Consulere & fuga, & arte nandi. Nec fracta Claud&#238; tot tamen his malis {{Versus|670}}Batava virtus, qu&#242; minus obviam Hosti iret, &#232; Cauchisque lectum Auxiliis repararet agmen. Quin Drusianam diruit insuper Molem, inque vicinam agmine Galliam {{Versus|675}}Prono, labefactis ruentem Obiicibus fluvium refudit. [II,i fol. D7r] Sic continentis sic spetiem insulam, & Germaniam inter fecerat alveus Ten&#251;is, velut porr&#242; amne abacto. {{Versus|680}}Ecquid huic simile hoc, quod ausi Fuere nostri temporis Ordines Lo&#239;se nuper? par facinus quidem, Sed exitu magis cupito: Adde etiam meliore causa {{Versus|685}}Mosae revulsos, atque Salae aggeres, Qu&#224;m Claudii quam fractam ope diximus Molem. sed ad Civilem, eodem Unde abii, melius redire est. Accepta cui post tot mala, tot vices, {{Versus|690}}Cladesque, tantum vult Tacitus tamen Belli superfuisse credi, Praesidia ut modicis Petil&#238; Vicis quadripartita cohortium, Alasque equestres cum Legionibus {{Versus|695}}Invaserit, Bis Quinta Arenaci - Altera item Batavo urbe duri, Vadam, atque Grinnes castra cohortium, Ut dixi, & alarum, omni ita copiis Ex parte divisis, ut ipse, {{Versus|700}}Eius item genitus sorore Verax, suam quisque & traherent manum Hinc Tutor, hinc dux Lingo: nec omnia Fiducia haec patrandi, at ausis Multa suis aliqua benignam [II,i fol. D7v] {{Versus|705}}In parte Fortunam affore: denique Cautum parum posse artibus his Ducem Intercipi spe, nunciisque Pluribus huc volitantem & illuc. At queis Arenacum obtigerat, bis & {{Versus|710}}Quinta futurum cum Legione erat Negotium, oppugnationem Difficilem hanc nimium, simulque Periculosae plenum opus aleae Rati, in vagantes longius impetum {{Versus|715}}Fecere, lignatum, forasque Caedere materias profectos: Quinque interemptis Centurionibus, Castrisque Praefecto. ecquid enim attinet Manipulares dicere? atque {{Versus|720}}Intere&#224; Batavo ire durum Germanus obsessum, & valida manu Pontem inchoatum irrumpere nitier: Certamen anceps dum tenebrae, Noxque superveniens diremit {{Versus|725}}Obscura. plus discriminis ad Vadam Grinnesque: Grinnes Classicus, at Vadam Civilis expugnare adorti: Nec poterant sine clade sisti. Haec nempe mortis causa Brigantico,<ref>Iulius Briganticus Batavus sorore Civilis genitus</ref> {{Versus|730}}Praefectus alae dum Latio meret, Et optimo cuique interempto E sociis. sed ubi Petil&#238; [II,i fol. D8r] Caterva cum delecta equitum manu Subvenit, exin versa Bataviae {{Versus|735}}Fortuna, Germanique in amnem Praecipites violenter acti. Ipse agnitus dux, dum fugientium Retentat audax terga, relicto equo Telis petitus transnatavit {{Versus|740}}Sospes: idem effugium Batavis. Nunc &#244; puellae, nunc Aganippides, Petilianas pangite nuptias, Et Claudiam cum Claudio un&#224;<ref>Claudia Sacrata, mulier Ubia</ref> A Duce Romuleo subactam. {{Versus|745}}Bonnam profectus namque Novesio, Castra ut videret, quae Legionibus Ibidem in hybernis futuris Artifices opera erigebant: Domum secundo flumine navibus {{Versus|750}}Sparso Imperator coeperat agmine Pedem referre, incuriosis Excubiis, vigilumque turba Data in soporem. sensit id hostium Insomnis ardor: nec mora, rem dolo {{Versus|755}}Tractare consultum putantes, Insidias posuere, herili Iussis, Sacratae & parcere somnulo Custodibus: nox atraque nubibus Electa, prono & amne rapti {{Versus|760}}Nullo ineunt prohibente vallum. [II,i fol. D8v] Furtim refectis pugna tamen prior Tentoriorum funibus, art&#233;que Adiuta: dum pessum suismet It coriis coopertus hostis. {{Versus|765}}Turbare classem pars alia Italam, Et vincla tractis indere puppibus: Utque ad premendum hostem fidel&#238; Arte silent&#238;, ita caede coepta, Repente, qu&#242; plus incuterent metus, {{Versus|770}}Clamoribus rauci omnia dissonis Miscere. dum ferro exciti, atque Vulneribus vigilare iussi Pars arma quaerunt, pars vaga per vias, Tortisque circum brachia vestibus, {{Versus|775}}Nec militari, ut ante, culti More ruunt, gladiisque strictis. At semisomnis, & prope corpore Intectus omni dux bonus, hostium Errore servatus, sibimet {{Versus|780}}Effugio peperit salutem. Insignem aplustri qui Tyrio ratem Praetoriam, illic, par ut erat, rati Esse Imperatorem, Latinis Raptum ierant spoliis onustam. {{Versus|785}}At ille noctis hoc alibi egerat Praesagus auspex, non sine compare, Vias breves quae ipsi, & iocundos Militiae faceret labores, Mollesque somnos: Nympha Ubia haec erat,<ref>Claudia Sacrata</ref> {{Versus|790}}Ob quam datum intermittere symbolum Iust, suum veternum, herili Flagitio Vigiles tegebant. Quid multa? captis navibus hosticis Multa revecti luce Tuistones, {{Versus|795}}Praetoriam Ducis triremem<ref>Velleda Virgo fatidica apud Bructeros</ref> Fatidicae Domine superbum Traxere donum flumine Luppia. At laetiorem iam vice redditum Gr&#225;ta Ducem, navalem in armis {{Versus|800}}Instituendi aciem prehendit Cupido. complet ergo quod uspiam est Biremium, quaeque ordine simplici Consuetae agi, & vis lintrium ingens Addita, ne referam citato {{Versus|805}}Cursu Liburnos. hinc spatium aequoris Captum instar, amnis Mosae ubi plenius Reciprocantem affundit aestum Oceano, socia unda Rheni. Causa instruenda classis, ovatio: {{Versus|810}}Et commeatus Gallia ut advehi Suetos prius, terrore eo inter - Et cipere, & prohibere posset. Contra haec (penes sit Historicum fides) Dux copiarum Romulidum, haud metu, {{Versus|815}}Rei sed admiratione, Remivagam instituisse classem [II,i fol. E1v] Fertur, parem illam non numero quidem Sed remigum usu, mole sed ardua, Docta gubernatorum & arte, {{Versus|820}}Multo etiam Batava priorem. Huius secundo flumine, at illius Vento acta classis, praeter utrinque sed Vecti ambo, tentato ante iactu Missilium, dirimuntur hostes. {{Versus|825}}Transisse Rhenum mox Tacitus refert Civilem, at hostile ulterius nihil Audum: Insulam dum vastat omnem, Et Batavos Cerealis agros, Villasque: tantum praedia Claudii {{Versus|830}}Intacta fallaci arte Ducum sinens: Agitque ab omni parte praedas. Cum pluvio super imbre fusa Vis Rheni, & Autumni, ut fieri solet Flexu, paludosam, atque humilem insulam {{Versus|835}}Uligo visa opplere, stagni In faciem. neque commeatus, Aut classis hosti iussa aderat sequi: Locoque plano castra sita, aestuum Vi differebantur propinqui {{Versus|840}}Fluminis, & pluvialis undae. Tunc opprimi hostem, tunc potuisse opes Frangi Latinas Marte Tu&#239;stonum, Lucri sed &#224; se amore flexos, Claudius, & Batavi imputarunt,* [II,i fol. E2r] {{Versus|845}}Magna haec fatemur, dignaque aheneis Scribi tabellis, sed nihil ad tua Lo&#239;se. nempe victus ille Nempe tamen: quid enim? & coactus Aequis iniquis conditionibus {{Versus|850}}Sancire pacis foedera Romuli Cum gente, civium heu suorum Perfidia, auxiliariumque Germaniarum fraude, nec hostium Virtute, Poenis sed ducis artibus {{Versus|855}}Dolique. Christi at ipse contra Auspicio, aligerumque ductu Caesis redisti victor ab hostibus. Hinc excipe, udi quos stadii aequore Exercuit cursura: Olympi {{Versus|860}}Prae quibus haud, Nemeaeve ludos Spectare malles, excipe item novis Absorpta Iberum corpora fluctibus Voracis undae, classe nostra Incolumi, sociisque salvis. {{Versus|865}}Ergo secundo flamine agens ratem, Gratis replesti victibus oppidum, Mutare equinam, bubulumque Pane iubens corium, & caninam, Cattasque, suavem Cattigenis cibum, {{Versus|870}}Zythoque lymphas, quod Pharium vocant, Vel flore iucundo Lyaei. O niveum, atque diem beatum, [II,i fol. E2v] Qui primus alma risit adorea, Qua commeatus, & satias red&#238;t, {{Versus|875}}Fame, siti, atque peste siccis Esuriem, obsidiumque pellens. Dixitque tandem, respicit ut suos Tellure in ipsa naufragium pati, Trux ille, fortunaque nuper {{Versus|880}}Ebrius Hesperia Imperator Baldaeus, ille heu nomine Regio Impunitatis, & veniae modo Fallacis ostentator, urbi Exitium toties minatus. {{Versus|885}}Invitus, urbs heu, moenibus &#224; tuis, Portisque cedo. (sic placitum salo) Invitus. adiuro crucem istam, Quam fero, ut Induperante dignum est. Nec peiero. nam quid mihi nunc boni {{Versus|890}}Sit inde? sed quis gurgitibus parem Sese esse tantis, aestuique Postulet? &#244; maria Amphitritae, O terra, &#244; aether, &#244; Ducis irritas Spes, &#244; Triumphi vana petitio. {{Versus|895}}O moenia usurpata quondam Luminibus: pedibusque nostris. At nunc supremam dicere me iubet Non hostium vis, non Bo&#239;sotici Metus furoris, non cavi aeris {{Versus|900}}Fulmina, Mattiacumque nomen: [II,i fol. E3r] Castris minans sed diluviem meis Fatalis undae saeva necessitas, Auctusque Caeciae, Africique Vi, rapidae alluvionis aestus. {{Versus|905}}Ave ergo Lugdunum ac pariter vale, Praecepta inani spe toties mihi. Valete nostri valla quondam Nominis admonitura cives. Hoc ille, longis non sine literis, {{Versus|910}}Cubilis, usus quo fuerat, foco, Et par&#238;eti inscriptum reliquit Gloriolae monumentum Iberae. Diversa at istis pectore in intimo Secum volutans, ore premens sonum, {{Versus|915}}Lingua sub ipsa immurmurasse, Haecque tacens agitare visus. Heu frustra Ibero dente lacessere Canes Molossos nitimur hinnuli: Frustra Herculi extorquere clavam, {{Versus|920}}Corrigere & digitum Miloni Malum tenenti. viribus impares Ire obviam non definimus tamen, Sectari & ultr&#242;, quos vel amplus Posse modo effugere est Triumphus. {{Versus|925}}Gens civicis quae seditionibus Relicta Cattorum avia Gallicae Confinibus mutavit orae: Qu&#224; tumulis maris unda arenae Pugnans, Batavis efficit insulam {{Versus|930}}A fronte, tergum hinc, ac latera alluit Vahalis, inde Mosa, tuque Rhene pater, fluviorum ocelle: Ut quae Britannis tunditur aestubus, Crepido saxi cedere nescia, {{Versus|935}}Per vulnera, & cades ab ipsis Ducit opes animosa damnis. Non terra lapsum vi recreans sua, Valentiorem vidit in Herculem Consurgere Antaeum: nec aequ&#232; {{Versus|940}}Corpore atrox fuit Hydra secto. Presses, resurget firmior, & pilae Modo resultans ibit, & impete Miro aucta virescet, doloso Suppositae ut cineri favillae. {{Versus|945}}Cursoribus iam non ego literas, Cum laureatis fasciculis dabo Ferre ad Cuningam, nec Triumphi Sollicitus meritos honores Poscam Imperator. occidit, occidit {{Versus|950}}Fortuna Iberi nominis, occidit Spes cuncta Lugduni soluto Obsidio, Ducibusque nostris Captis, necatis, diluvie obrutis. Pudet fateri. quid moror amplius? {{Versus|955}}Nil vis Batava, nil manus non Efficient Bo&#239;sotianae: [II,i fol. E4r] Quas & secundo numine agens Deus Virtute vera firmat, & auspice Dat Aurasino ubique victis {{Versus|960}}Hostibus incolumes referri. </poem> ===Ode Lugdunensis II.<br>Ad Ioannem Hautenum reipublicae Lugdunensi &#224; secretis.=== <poem> HAutene, n&#238; te plus oculis ament, N&#238; te in sinu, ipsis inque oculis ferant, Musaeque, Gratiaeque, & ipsum Quantum ade&#242; Venerum, atque Amorum est: {{Versus|5}}O invenustas tunc Veneres nimis, Musasque tristes, atque inamabiles: O nomine indignos Amores: O Charites sine gratia omni. Sed Gratiarum grata cohors nimis, {{Versus|10}}Musaeque semper Music&#232; habent suos: Nativa nec sic prorsum Amores Liquit amabilitas, nec ipsa Expers venustate est adeo Venus, Ut non suis te plus oculis ament, {{Versus|15}}Non in sinu sibi dicatum, Inque ferant oculis alumnum. Quid ergo mirum, tot si ope numinum, Et tot Dearum praesidiis ferox Maranicae expeditionis {{Versus|20}}Ludibrium, obsidiumque nuper [II,ii fol. E4v] Sprevisti inultus? aegide quem sua, Placere se vult dum Veneri suae, Texisse, servatum esse & ipsum Credibile est voluisse Martem. {{Versus|25}}Qui te per hostes mille gravissimos Domique, & intr&#224; moenia maxim&#232;, Dextra sinistra rem exhibentes, Intrepido dedit ire gressu. Thorace septum plusqu&#224;m adamantino, {{Versus|30}}Constantia dico, atque fide, & gravi, Quam semper ante oclos habebas, In patriam pietate Civis. Camoenae amoenae, vestra ope nunc opus Vestro Po&#235;tae: nec pote sum Deae {{Versus|35}}Tacere, qua me Hautenus in re Iuverit, officiisque quantis Obnoxium me reddiderit sibi: Nec me mod&#242;, sed Rem quoque Publicam Omnem, mihi quae luce semper {{Versus|40}}Carior, hisque oculis futura est. Vobis sed istud dicam equidem palam, Vos porr&#242; multis dicite millibus: Anusque curate hac loquatur Pagina. ne fugiens cit&#242; aetas {{Versus|45}}Obliviosis invida seculis, Nocte illius caeca hoc studium tegat: Neu nomine in deserto Arachne Texat opus, tenuemque telam. [II,ii fol. E5r] Nam quos labores pertulimus simul, {{Versus|50}}Ab hoste pressi dum fuimus fame, Ferroque, testis ipse testis Esse potes, neque enim Po&#235;tam, Hautene, decretum h&#238;c agere est mihi. Procul Po&#235;tae sint, procul hinc volo {{Versus|55}}Commenta vatum. vera quippe Historica fide agenda res est. Erg&#242; labores quos tulimus simul, Hostilis urbem dum tenuit metus Vallo, fame, obsessamque ferro, {{Versus|60}}Nil opus est memorem monere. Notum tibi nam, quo studio fori Hinc Alpha, & illinc Beta sategerint Mutabile ad defectionem Farris inops stimulare vulgus. {{Versus|65}}Dum quod vel anno sat foret hordeum Zythepsa perdit: quaeque fami byne Esset levandae, excocta flammis Esui inepta, nec apta pot&#251;, Mutata aceto, redditur, & novo {{Versus|70}}Sapore abusam cervisiam dolet. Omitto Dardanariorum Perfidiam, nec opus referre h&#238;c: Vendentium clam, quae dare publicos Frumenta in usus debuerant palam: {{Versus|75}}Condenda avar&#232;, promere illa N&#238; subigat pretiosus emptor. [II,ii fol. E5v] Quae de beatis dicta velim modo, Iisque, queis res illa erat in manu: Qui dico pulvinis sedere {{Versus|80}}In prasinis, solio & Curuli Sueti. ad Sodales namque quod attinet Collegiorum, & Civica nomina Tum qui Sagittar&#238; vocantur: Quid melius pote, fortiusve {{Versus|85}}Fuisse? qui Rem tam bene Publicam, Contra omnium spem, votaque Circii, Et Clusii, ut scis, in foro qui Usque suo Borean agebant: Defendere ausi non sine maximis {{Versus|90}}Molestiis, freti auxilio Dei Solius: expensamque vitam Haud sibi, sed patriae referre. Testis Iacobus Duziades mihi Hautene, tuque, & si quis amicior {{Versus|95}}Sibi ipse, mutasse Aurasino Imperio iuga gaudet Albae: Nondum expiatis oblita caedibus, Verum expiandis, si faveat Deus, Brevi, ipse uti spero rogoque, {{Versus|100}}Iure meo, meritoque Iberum. Atqui doloris hoc cumulum insuper Mali addidit m&#238;, quod Populo magis Curae esse rem suam viderem, Quam Dominis, procerum coet&#251;. [II,ii fol. E6r] {{Versus|105}}Nam summa rerum credita qu&#234;is erat, Censere mecum si capite h&#238;c velis, Hoc me puto praestare posse, Vix numero totidem repertos, Quot culta Nili divitis ostia, {{Versus|110}}Urbi usui ex his qui fuerint bono: Nullumque vulnus Lugoduno, Heu, gravius reor accidisse, Istos probos qu&#224;m Lanitii ordines, Quaterque Denos quos perhibent Viros: {{Versus|115}}Ex oppidi prisco instituto Quos penes in Populum potestas. Urbisne Laedae Civem? (aliquemne ita Civem esse fungum, qui Batavus fiet?) Quid dico Civem? im&#242; Tribunum {{Versus|120}}Civibus impositum regendis, Optare Iberum servitium sibi: Et supplicem velle his fieri, quibus {{Versus|Pr&#242;h tempora, inversique mores) Debuerat timor ipsus esse? {{Versus|125}}Quenquamne sic factum immemorem sui, Iurandum uti ius aestimet irritum, Ius Publicum causa asserendi Quod dederat prius Aurasino? Fame paratos cum videat mori {{Versus|130}}Cives, & urbem Marte tuerier: Parte altera adventare classem Subsidio Bo&#239;sotianam. [II,ii fol. E6v] Praesto futuram, si faciles Deus Ministret aestus, Caecia, & Africo {{Versus|135}}Iuvante decursus aquarum. Adde etiam incolumi Aurasino. Hoc viderat mens provida vindicis, Bronchorstii acris, quippe suo malo Longoque docti usu, malignas {{Versus|140}}Horum hominum dominationes, Nullaque munitum imperium fide. Eoque, qui illi fervor erat viro, Omnem potestatem abrogare his, Re super hac etiam ad Camillum {{Versus|145}}Datis tabellis certus erat semel. Quod perpetratum reddere dum parat, In ordinem ipsummet redactum Vidimus, & fuit aegr&#232; amicis. Hoc ipse questus hei quoties mihi est, {{Versus|150}}Qu&#224;m saepe questus ipsum etiam tibi Hautene, partiri usque tecum Consilia, ah, solitusque curas. Virtute foelix ille quidem sua, Fidensque, & idem Publicae amans Rei, {{Versus|155}}Quantum potest amare quisquam Hanc alius: stomachoque muri Ahenei instar cedere nescio, Id quod de Achille tradit Horatius: Foelixque Bollanus cerebri: {{Versus|160}}Famae avidus, pretioque durus [II,ii fol. E7r] Flecti: nisi quod de puero Alphit&#234;i, Fas vera fari, consuli honestius Potis fuisset. hoc nec ipse Inficias, puto, amicus ibis. {{Versus|165}}Sed functus aevo cessit, & hanc meo Douzae propinquo lampada tradidit: Heu, morte venalem arte visus Herculea petiisse laurum. Nobis relinquens obsidium, & famem, {{Versus|170}}Et monstra, facto quae velut agmine Mox lucis erupere in auras, Herculeo superanda nisu. Quid multa? iniquae plenum opus aleae Adire visi nec cinere abditos, {{Versus|175}}Ut ante, sed clar&#232; emicantes Ire Tribunitios per ignes: Fluctu opprimendos non nisi maximo, Qualis sequutus mox Bo&#239;soticus. Ut quos, Patrum accito frequenti {{Versus|180}}Concilio, bonus ille Circ&#238; Collega, dictus Dimidium tui O Laeda, Iano progenitus patre, Et ipse Ianus non bivertex Ille quidem, geminaque fronte, {{Versus|185}}Sed par, modo huic non & geminus Deo, Ad duplicis linguae arma quod attinet: Septentrionali tepentes Usque recalfaciebat aura. [II,ii fol. E7v] Quid, non suis mox viribus obrutus {{Versus|190}}Resedit ardor, auctaque Circii Pridem fames clamore, coepta Lenior & levior videri? Qu&#224;m longius se velle negaverant Perferre sponsi Penelopes mod&#242;, {{Versus|195}}Praetorio ipsi derepente Obsidium facere, & Tribunos, Meumque Douzam, teque Notarium, Rubiginoso non sine acynace, Strictisque circumsistere ausi {{Versus|200}}Dentibus, & Tragico Senatum Terrere vultu: quin etiam insuper His comminari, n&#238; sibi gratia De sportula, atque commeatu Paniceo fieret, fugandae {{Versus|205}}Qui sat fami esset, sese igitur palam Valentiori postridie manu, Et conglobatos adfuturos Cum sociis pariter trecentis. Magna illa totum quasserat oppidum {{Versus|210}}Metu, suarum partium, & hostium Confisa defensore Iano Colluvies tunicata vulgi. Curae Deo sed nostra salus fuit, Qui postero, qu&#224;m contigit hoc, die {{Versus|215}}A Principe optatam salutem Misit, & auxilii benignam [II,ii fol. E8r] Spem luxit urbi. quid tabulas loquar, Reducta qu&#234;is mens civibus anxiis, Reducta virtus, & remissae {{Versus|220}}Corporibus rediere vires? Salvere gratis vos iubeo modis Gratas tabellas, vosque quibus Deus Tam nuncii optati tabellas Ferre dedit, medios per hostes. {{Versus|225}}In ore ego vos saepe feram meo: Canamque de tot, qui reduces fore Iuraverant, solos redisse: Ferre famen potius paratos, Praestare qu&#224;m non pollicitis fidem, {{Versus|230}}Aut facta dictis addere, caeteri ut Fecere, quos unda aucta, & hostis Heu patria prohibebat urbe. O me beatum, cum subit illius Imago noctis, qua mihi, & optimo, {{Versus|235}}Bronchorstii in locum, Iacobo Douziadi moderamen urbis, Et summa rerum tradita Principis Iussu, & piorum non sine gaudio, Ne quid mali intestino ad hoste {{Versus|240}}Publica Res caperet, timent&#251;m. Illas dedistis vos mihi de manu in Manu tabellas, nunc etiam mihi Dulces tabellas, quae supremam Rebus opem dubiis tulere. [II,ii fol. E8v] {{Versus|245}}Ergo ore ego vos saepe feram meo, Paresque vobis quas dedimus Ducem ad Classis Lo&#239;sum ferre, cursu, Obsequio, ac taciturnitate Dicam columbas, addem etiam fide. {{Versus|250}}Verum & tibi laus debita non minor Hautene, t&#224;m saepe obviam auso Ire Tribunitiis procellis. Tu, cum virili Marte nocentior Chlo&#235;, Sacrorum credo cupidine,<ref><i>in margine:</i> Misselijcke lust.</ref> {{Versus|255}}Ad arma Conscriptos ad arma Haud verita exstimulare Patres, Rerum novarum quos cupidissimos Norat, nec ausos prodere se tamen, Dum tot malos bonis frequentes {{Versus|260}}Curia habet sine lege mistos, Nostras in arctum cogere copias Nonariarum tenderet agmine, Vulgique mendicabulorum De trivio comitante foece: {{Versus|265}}Primus rescisti consilia hostium, Tempus, diem, horam, tesseram, item locum, Modumque coniurationis, Et capita, auxiliariosque. Sed Fulvia usus indice, quae tibi, {{Versus|270}}Ceu Tullio olim, conscia partium, Decreta, conventusque notos Foemineo patefecit astu. [II,ii fol. F1r] Primus locando praesidio in Viis, Et insidendis pontibus, & foro, {{Versus|275}}M&#238;que, ac meo agnato cavendi Auctor ab insidiis fuisti. Nec te fefellit, quid pareret domi, Forique in ipsis visceribus latens Colubra. nota dicta habebas, {{Versus|280}}Nota etiam horum inimica coepta. At nulla visa his res gravior tamen, Qu&#224;m Publicae quod Scriba Rei fores: Praesente nec quicquam Togatus Te sine consulere ordo posset. {{Versus|285}}Confisus hac tu Palladis aegide, Calcasti anilem sub pedibus metum, Ianique conatus, gravesque Circ&#238; inimicitias, & iras. O si canendis nunc locus his foret, {{Versus|290}}Ut m&#238; ille suavis accideret labor: Nec tempore ullo te Camoenae Deficerent memorare nostrae. Sed me Iacobus Douza meus vocat Collega, primo ponere quem loco {{Versus|295}}Decebat. &#244; te ita ille servet Incolumem viridi senecta Cognate Lugduno, & Batavis Deus, Fido ut fidelem te memini mihi, Firmumque, communique amicum {{Versus|300}}Et patriae, & Domino fuisse. [II,ii fol. F1v] Praesentiae vis quid valeat tuae, Sensere Patres, cum Mathenesii Diploma, Baldaeique scriptum, Concilii procerum acciendi {{Versus|305}}Occasionem praebuit, haud tibi Dico, Viris iis sed Decies Quater Iacobe, nunquam aeque beatis, Nunquam alias mage ouare visis, Qu&#224;m tempore illo, cum numero quidem {{Versus|310}}Long&#232; priores, verum animo impares, Nos sorte sperarant frequenti Vincere. sed minuit tumorem Sententiae vox illa prior tuae, Dissentientis conditionibus {{Versus|315}}Fallace promisso, nec ullo Hesperio nisi praede fultis. N&#238; forte dicat quis Mathenesum, In abdicanda tam male compare Pridem Tridentinis abusum {{Versus|320}}Consiliis. erit ille fidus, Datam fefellit qui domine fidem? Namque hic omitto de Domino queri. Illud videmini monendi M&#238; mod&#242;, cauto opus esse vobis, {{Versus|325}}Ne qui Tridentum tam didicit bene, Constantienses nunc Canonas quoque Sit doctus, & seruare pacta Hereticis scelus esse ducat. [II,ii fol. F2r] Ne multa, credi non bene perfugae, {{Versus|330}}Tot qui sacramenta irrita fecerit: Nobisque censebas cavendum Esse reconciliato ab hoste. Haec summa, certum te potius mori, Vitamque finire ingenua fame, {{Versus|335}}Qu&#224;m Patriae pactum Parenti Nassouio violare foedus. Qu&#234;is succinentes nos quoque legibus, Pr&#242; tempore illo pauca, sed asper&#232; Satis rei pro indignate {{Versus|340}}Diximus. hinc reliqui sequuti. Piisque iniquo cernere erat gradu Sedre mistos Papicolas, Petro, Primarius quod Consul esset, Vermerio praeunte verba. {{Versus|345}}Petro Hadriani prole, viro quidem Forti, & fideli: sed domitos parum Habente Collegas, eoque Saepe gradum cohibere iusso. Dicere nostro tu quoque carmine, {{Versus|350}}Cognominis m&#238; Iane, sate inclita De stirpe Duuenuordiorum: Dux pariter bonus, atque miles. Et vos eadem progeniti domo, Fratres gemelli, non sine gloria {{Versus|355}}Ictisque destinare certos, Remque malam dare glande docti. [II,ii fol. F2v] Bruchouii nec vos tacitos sinam Praetorio ambos munere nobiles, Par civium, & fratrum fidele: {{Versus|360}}Teque gravem spoliis Iberum Verlane, gesta re toties bene. Clarumque equestri stirpe Raporstium: Huicque additum in partem laborum Excubiis vigilum locandis, {{Versus|365}}Signoque dando strennuum, & impigrum Montfortium: & te compare cum tuo, Andraea, dordracum merenti Cui posuit spetiosa nomen. At &#244; quibus vos laudibus efferam, {{Versus|370}}Sagoque, & armis praepositi Duces, Francisce Murendala, teque Theuderico genitore natum Arnolde: & horum cedere nemini, Bonoque semper visum animo Scotum: {{Versus|375}}Quarumque te Piscari, & ipsum Theuderico genitum parente? Quo primipilos carmine, quo Lyra Dicam optiones, qui&#250;e Vicarii Fuere, Vexillarii&#250;e, {{Versus|380}}Pro patria haud timidos obire? Manipulares cumne Triariis, Decuriones an potius loquar? An hos, & illos buccina una Nostra canet pariter Thalia? [II,ii fol. F3r] {{Versus|385}}Utrosque opinor. im&#242; bonos simul Omnes ad unum funere seu manu Facto solutus, & sub altis Moenibus ante oculos parentum Ab hoste stratos: sive etiam quibus {{Versus|390}}Perire sicca morte dedit Deus, Fames&#250;e, fulminis&#250;e ritu Pestilitas mala misit Orco. In qu&#234;is honorem non minimum, ut puto, Virtute vera commeritus, patre {{Versus|395}}Praetore arenosis Iacobo Sub tumulis I&#228;cobus ortus, Catuici ad actam littoris. &#244; caput Solers, in hostem seu facere impetum Repente, certos sine plumbo, {{Versus|400}}Seu dare ferro opus esset ictus. Qui nunc sacer Diis Manibus additus, Tibi interempto pro patria, & quidem Pugnando, Barthlomaee gaudet Elisiis comes ire campis. {{Versus|405}}Lugete Cives, lugeat urbs Ducem: Vicarium dux luge etiam tuum Vischaere, non unquam nec arctis Temporibus tibi defuisse Visum. laborum nam patiens erat, {{Versus|410}}Insomniaeque, & pulueris, & famis: Saepe & minari auditus hosti: Brachia se duo, sinulosque [II,ii fol. F4v] Habere cives, altero uti famem Sistant comeso: qui super altero est, {{Versus|415}}Ut foeminis, natisque, & &#224; se Carnifices gladios repellant. Dii multa at isti dent mala Circio, Barbam leoni vellere mortuo, Laruisque qui pugnare fortis, {{Versus|420}}Hunc etiam capere ausus hostem est: Sed morte functum, cum neque iam loqui Mutus, tenebris obsitus, & Styge, Pro se ipse, nec famam tueri Incolumem gladio valeret. {{Versus|425}}Illum & Thrasonem dicere non timens Audace lingua, pectore non item: Sibi amputaturum nec ultr&#224; Brachia, nec nociturum Iberis. De Publica & Re vos meriti bene, {{Versus|430}}Vereque digni nomine Civium, Nostra nec indigni arte, quorum Hic etiam tituli legantur Prae caeteris, Corneli Euerardice, Cornelio & tu progenitus patre {{Versus|435}}Francisce, cuique &#224; flore nomen Ipsa suo posuit Dione. Vos Treviros sed dicere quid vetat? Impune coecas ire per orbitas, Perque hostium tot septa, Rotam {{Versus|440}}Ulterius penetrare nando [II,ii fol. F5r] Ausos: peracto & munere Publicae Legationis, mox posita mora Diem representare pactum, Et reditu exhilarare cives. {{Versus|445}}Nec te bone, etsi Concilii Patres Lanarii, assessum abnuerint tuum, Messaga, permisso quod utens Iure Danistam ageres, silebo. Obliti in altr&#244; se reprehendere, {{Versus|450}}Qui quaestus ipsis maximus est palam Domi, idque nulla Auctoritate, Aut tabulis, titulo&#250;e fultis. Et vos vocati rebus in asperis Praesto adfuistis qui toties mihi, {{Versus|455}}Par Concionantum integellum. Mente quati solida nec unquam Visi Fideles: vosque Petri duo Octouiratus lumina, & Omie, Et Guassenari: tuque Bancki, {{Versus|460}}Saepe mihi memorande Bancki. Et vos Iodoci progenies patris Par Lucafratrum, tuque adeo eminus Gualtere, perd&#251;elles ferire Docte tubo iaculante plumbum. {{Versus|465}}An ver&#242;, an Hugo te tacitum sinam, Cui Alcuma stirps? huc ades o bone, Mandes ut obsessori Ibero, Has Veniae Mathenesiane [II,ii fol. F5v] Dites tabellas, totque diplomata {{Versus|470}}Maranicae tam prodiga gratiae, In thura vendentem, atque odores Galbaneos genus omne vicum, Rite instituto pharmacopolio, Mittat. sed & vos huc quoque Publici {{Versus|475}}O Praemiatores adeste, Nomine conueniente rebus: Dici Volones seu potius iuuat, Terror Iberum, ac Harlemii Lacus, Insigne Rostratae unde ferre {{Versus|480}}Hic etiam meriti coronae, Mersis profundo navibus hosticis, Vectoriis vero, & Duce partium Capto, & reseruato ad Triumphum, Non sine ferriuomi aeris auctu {{Versus|485}}Reuecti, & amplis cum spoliis domum. Et vos &#244; horum tergemini Duces, Iane, ac Herisce, tuque dignus Obsidia superesse Binci, Et Bincianum protinus in locum, {{Versus|490}}Pusilla nomen brassica c&#251;i dedit, Suffecte Corneli, usque Iberis Exuuiis humeros onustus. Sed nec mihi h&#238;c Alberte tacebere, Punire Cacos, alter ut Hercules, {{Versus|495}}Defendere & Mauros iuuencis, Nec timidus prohibere fures. [II,ii fol. F6r] O qualis, & quali, o, facies typo Digna, & tabella, cum bovis unius Raptu videres, tresque abactos {{Versus|500}}Ob vitulos vitulantem Iberum? At non inultum, quando Batavico Mauros capillos pulvere collinens, Charonico missus cruentum Ore solum rapidus momordit. {{Versus|505}}Dicam & cohortis Centuriam meae, Quam paene cum iam cuncta forent metu Repente consternata, primis Scilicet obsidii diebus, Albiniana ad Castra Brittanniae {{Versus|510}}Caesis alumnis: parte alia, & quidem Vidente civitate tota, Non bene deficiente ad hostem, De Falcoburgi Praesidiis loquor. Adde interempto militiae Duce {{Versus|515}}Fortissimo Andraea, & iacente Corpore tunc etiam insepulto. Famelicum osis obsidium pati, Cunctisque pro se cuncta paventibus: Omnis mali dum causa, secum {{Versus|520}}Papicolae taciti renident: Dapesque festas, ac epulas parant, Qu&#234;is quisque amicos exciperent suos, Fratre, aut patrem lic, virum ista, Maurum Coprohorum haec, monachum illa amantem. [II,ii fol. F6v] {{Versus|525}}Cohortis inquam Centuriam meae: Quam ego, videri ne capitis minor Possit, Duce, ut dixi, perempto: In varias vel abire partes: Malis dolorem, laetitiam bonis, {{Versus|530}}Plenam universis denique civibus Stuporis admirationem Incutiens, animosque firmans Heu imbecillo pectore praeditis: Tuo rogatu nomine Publico {{Versus|535}}Bruchoue, suscepi regendam, Non pretio, sed amore recti. Nec poenitet dum facti, ita singuli Fortem dedistis hic operam mihi, Ducisque Commanipulones {{Versus|540}}Morigeri imperio fuistis. Referre longum nomina: vos tamen Quis nescit isse hosti assidue obuiam: Bis valla, & expugnasse crates Oppositas: totiesque terga {{Versus|545}}Vidisse Iberum? non te Hilari tamen, Hosti usque forti pectore cognitum: Vestras&#250;e velitationes Continuas reticere possum Hogarde, Velsi, Dicte, Bibacule, {{Versus|550}}David, Robolli, teque Leuncule, Catum hostica explorare castra, Digne puer meliore fato. [fol F7r] Laurumque tu qui tam meritus bene, O usque mecum tempus in ultimum {{Versus|555}}Deducte bellator, memorque Militiae verteris Georgi. Salvete fortes, quos veneror, viri, Commilitones, & socii optimi: Invicta propugnacla belli {{Versus|560}}Hesperii, genus &#244; Batavum, Salvete Cives, Martia robora, Quos muneretur iure Quiritium Digni Aurasinus: Marte priscis Nec Lacedemoniis minores. {{Versus|565}}Non flore nardi, non balano, aut rosis, Verum decoro pulvere, & hostium, Et proprio aspersi refuso Pro patria toties cruore: Castrensis olim, nunc quoque Civicae {{Versus|570}}Adepti honorem, vos socii mihi, Iidemque consortes fuistis Obsidii, famis, & pericli, Belli & laborum, quos tulimus simul. Ergo & meis vos nunc quoque fas modis {{Versus|575}}Florere, victurique mecum Participes fieri Triumphi. </poem> ====Notae==== <small><references /></small> 3owclxyqpudkngw9l0f1dpbdqhx40pn Nova poemata 0 82956 268117 2026-05-31T21:44:13Z Demetrius Talpa 13304 nova 268117 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Odae Lugdunenses]] beszc4zugbwk70akh4t0us84urqk87b Categoria:Opera quae Janus Dousa scripsit 14 82957 268118 2026-05-31T21:45:12Z Demetrius Talpa 13304 nova 268118 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Janus Dousa}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Dousa, Janus]] mo85ig4gz1kzesg2f9es6zv7vz2l45w Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/272 104 82958 268123 2026-06-01T02:48:09Z ~2026-22045-61 32244 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '206 DIGESTO .- LIBRO 1: TÍTULO II dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius , et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus es... 268123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>206 DIGESTO .- LIBRO 1: TÍTULO II dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius , et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> (4) auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au- (1) Caelius, leyó Br. en el códice Fl. (2) et-fuerunt, Hal. (3) inscripta, Hal. (4) Panaetii, Hal. (5) Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas . (6) Callus, leyó Br. en el códice Fl. (7) ex, Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> kq8jtytvrxpqzwvlu1dkrb2r6q9ghqv 268124 268123 2026-06-01T02:49:15Z ~2026-22045-61 32244 268124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>206 DIGESTO .- LIBRO 1: TÍTULO II dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius , et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> (4) auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> d2k19yi0lz2dhqqom5xeqjq8hs4yb2u 268125 268124 2026-06-01T02:58:25Z ~2026-22045-61 32244 268125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius , et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> (4) auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 4td1a6pxmvar9tsoni9mjirygq63881 268126 268125 2026-06-01T02:58:45Z ~2026-22045-61 32244 268126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius, et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> (4) auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> nldcn4ijuq07gq1wwg24fvx7tsqb35b 268127 268126 2026-06-01T02:59:21Z ~2026-22045-61 32244 268127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius, et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> k5g7lsf6ry6j5il9pknq5sco7pmqu22 268128 268127 2026-06-01T03:00:42Z ~2026-22045-61 32244 268128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>dixi , qui primus profiteri coepit ; cuius tamen scriptum nullum extat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. Deinde Sextus Aelius <ref>''Caelius, leyó Br. en el códice Fl.''</ref> et frater eius, Publius Aelius, et Publius Atilius maximam scientiam in profitendo habuerunt, ut <ref>''et-fuerunt, Hal.''</ref> duo Aelii etiam Consules fuerint . Atilius autem primus a populo sapiens appellatus est . Sextum Aelium etiam Ennius laudavit, et extat illius liber, qui inscribitur Tripertita; qui liber veluti cunabula iuris continet. Tripertita autem dicitur, quoniam lege duodecim tabularum praeposita iungitur interpretatio, dein subtexitur legis actio. Eiusdem esse tres alii libri referuntur, quos tamen quidam negant eiusdem esse . Hos sectatus ad aliquid est Cato . Deinde Marcus Cato, princeps Porciae familiae, cuius et libri extant; sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. § 39.-Post hos fuerunt Publius Mucius , et Brutus, et Manilius, qui fundaverunt ius civile. Ex his Publius Mucius etiam decem libellos reliquit, Brutus septem, Manilius tres; et extant volumina scripta ota <ref>''inscripta, Hal.''</ref>, Manilii monumenta. Illi duo consulares fuerunt, Brutus praetorius, Publius autem Mucius etiam Pontifex maximus . § 40.-Ab his profecti sunt Publius Rutiliu Rufus , qui Romae Consul et Asiae Proconsul fuit, Paulus Virginius, et Quintus Tubero, ille Stoicus, Pansae <ref>''Panaetii, Hal.''</ref> auditor, qui et ipse Consul. Etiam Sextus Pompeius, Cneii Pompeii patruus, fuit eodem tempore, et Coelius Antipater, qui historias conscripsit, sed plus eloquentiae, quam scientiae iuris operam dedit; etiam Lucius Crassus, frater Publii Mucii, qui Mucianus <ref>''Taur.; Munianus, en Fl.; Taur. en las notas .''</ref> dictus est; hunc Cicero ait iurisconsultorum disertissimum. § 41.-Post hos Quintus Mucius, Publii filius , Pontifex maximus, ius civile primus constituit, Publio, Pontifice Máximo, fué el primero que orgeneratim in libros decem et octo redigendo . § 42.-Mucii auditores fuerunt complures , sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus <ref>''Callus, leyó Br. en el códice Fl.''</ref>, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Caius Iuventius; ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. Omnes tamen hi a Servio Sulpicio nominantur, alioquin per se eorum scripta non talia extant, ut ea ad omnes appetant ; denique nec versantur omnino scripta eorum inter manus hominum, sed Servius libros suos complevit; pro <ref>''ex, Hal.''</ref> cuius scriptura ipsorum quoque memoria habetur. § 43.-Servius quum in causis orandis primum locum, aut pro certo post Marcum Tullium, obtineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pervenisse, quumque eum sibi respondisse de iure Servius parum intellexisset, iterum Quintum interrogasse, et a Quinto Mucio responsum esse, nec tamen percepisse; et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio. Namque eum dixisse, turpe esse patricio, et nobili, et causas oranti ius, in quo versaretur, ignorare; ea velut contumelia Servius tractatus operam dedit iuri civili, et plurimum eos, de quibus locuti sumus,audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus au-<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> adk4ap88p0x9lti9d47teohwvwbx9j2 Pagina:Cuerpo del derecho civil romano a doble texto (IA cuerpodelderechocivilromanoP1T1).pdf/273 104 82959 268129 2026-06-01T03:14:51Z ~2026-22045-61 32244 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens ' tem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae <ref>''Cercinnae, Hal.; Circinae, Vulg.; es Corcyra (Corfú), Br.''</ref>. Itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. Hic quum in legatione periisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit, et hodieque <ref>''Por hodieque, dice Hal. Hostiae.''</ref> extat pro rostris Augusti. Huius volumina complura extant; reliquit autem prope centum et octoginta libros . § 44.-Ab hoc plurimi... 268129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> tem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae <ref>''Cercinnae, Hal.; Circinae, Vulg.; es Corcyra (Corfú), Br.''</ref>. Itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. Hic quum in legatione periisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit, et hodieque <ref>''Por hodieque, dice Hal. Hostiae.''</ref> extat pro rostris Augusti. Huius volumina complura extant; reliquit autem prope centum et octoginta libros . § 44.-Ab hoc plurimi profecerunt, fere tamen hi libros conscripserunt: Alfenus Varus, Caius <ref>''Hal. borra la coma; además, el códice Fl. dice aqui y en todas partes, Gai.''</ref>, Aulus Ofilius, Titus <ref>''Titius, Hal.''</ref> Caesius, Aufidius Tucca <ref>''Tuca, Hal.''</ref> , Aufidius Namusa, Flavius Priscus, Caius Ateius Pacuvius <ref>''Proculus, Vulg.''</ref>, Labeo Antistius, Labeonis Antistii pater, Cinna, Publicius Gellius <ref>''Publius Caecilius, Vulg.''</ref>. Ex his decem libros octo <ref>''dec. et, oct. lib ., Vulg.''</ref> conscripserunt, quorum omnes, qui fuerunt, libri digesti sunt ab Aufidio Namusa in centum quadraginta libros . Ex his auditoribus plurimum auctoritatis habuit Alfenus Varus et Aulus Ofilius; ex quibus Varus et Consul fuit, Ofilius in equestri ordine perseveravit. Is fuit Caesari familiarissimus , et libros de iure civili plurimos, et qui omnem partem operis fundarent, reliquit; nam de legibus Vicesimae primus conscribit, de iurisdictione ; idem edictum Praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum Servius duos libros ad Brutum perquam brevissimos ad edictum subscriptos reliquit. § 45.-Fuit eodem tempore et Trebatius, qui idem Cornelii Maximi auditor fuit, Aulus Cascelius, Quintus Mucius, Volusii auditor; denique <ref>''qui deinde, Hal.''</ref> in illius honorem testamento Publium Mucium, nepotem eius, reliquit heredem; fuit autem quaestorius, nec ultra proficere voluit, quum illi etiam Augustus consulatum offerret. Ex his Trebatius peritior Cascelio, Cascelius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior. Cascelii scripta non extant, nisi unus liber bene dictorum; Trebatii complures, sed minus frequentatur. § 46.-Post hos <ref>''Br.; hoc, Taur.''</ref> quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit; fuit autem patricius, et transiit a causis agendis ad ius civile, maxime postquam Quintum Ligarium accusavit, nec obtinuit apud Caium Caesarem. Is est Quintus Ligarius, qui quum Africae oram teneret, infirmum Tuberonem applicare non permisit, nec aquam haurire; quo nomine eum accusavit, et Cicero defendit; extat eius oratio satis pulcherrima, quae inscribitur pro Quinto Ligario. Tubero doctissimus quidem habitus est iuris publici et privati, et complures utriusque operis libros reliquit; sermone etiam <ref>''tamen, Hal.''</ref> antiquo usus affectavit scribere, et ideo parum libri eius grati habentur. § 47.- Post hunc maximae auctoritatis fuerunt Ateius Capito, qui Ofilium secutus est, et Antistius Labeo, qui omnes hos audivit; institutus est autem a Trebatio. Ex his Ateius Consul fuit; La- beo noluit, quum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fieret, et honorem suscipere <ref>''fieret et honorem susciperet, Hal.''</ref>; sed plurimum studiis operam dedit, et totum (1) Cercinnae, Hal.; Circinae, Vulg.; es Corcyra (Corfú), Br. (2) Por hodieque, dice Hal. Hostiae. (3) Hal. borra la coma; además, el códice Fl. dice aqui y en todas partes, Gai. (4) Titius, Hal. (5) Tuca, Hal. (6) Proculus, Vulg. (7) Publius Caecilius, Vulg. (8) dec. et, oct. lib ., Vulg. (9) qui deinde, Hal. (10) Br.; hoc, Taur. (11) tamen, Hal. (12) fieret et honorem susciperet, Hal.<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> 8of7cjpeb2ap2fe0cvj4nn0jvondgy4 268130 268129 2026-06-01T03:26:08Z ~2026-22045-61 32244 268130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="~2026-22045-61" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>tem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae <ref>''Cercinnae, Hal.; Circinae, Vulg.; es Corcyra (Corfú), Br.''</ref>. Itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. Hic quum in legatione periisset, statuam ei populus Romanus pro rostris posuit, et hodieque <ref>''Por hodieque, dice Hal. Hostiae.''</ref> extat pro rostris Augusti. Huius volumina complura extant; reliquit autem prope centum et octoginta libros . § 44.-Ab hoc plurimi profecerunt, fere tamen hi libros conscripserunt: Alfenus Varus, Caius <ref>''Hal. borra la coma; además, el códice Fl. dice aqui y en todas partes, Gai.''</ref>, Aulus Ofilius, Titus <ref>''Titius, Hal.''</ref> Caesius, Aufidius Tucca <ref>''Tuca, Hal.''</ref> , Aufidius Namusa, Flavius Priscus, Caius Ateius Pacuvius <ref>''Proculus, Vulg.''</ref>, Labeo Antistius, Labeonis Antistii pater, Cinna, Publicius Gellius <ref>''Publius Caecilius, Vulg.''</ref>. Ex his decem libros octo <ref>''dec. et, oct. lib ., Vulg.''</ref> conscripserunt, quorum omnes, qui fuerunt, libri digesti sunt ab Aufidio Namusa in centum quadraginta libros . Ex his auditoribus plurimum auctoritatis habuit Alfenus Varus et Aulus Ofilius; ex quibus Varus et Consul fuit, Ofilius in equestri ordine perseveravit. Is fuit Caesari familiarissimus , et libros de iure civili plurimos, et qui omnem partem operis fundarent, reliquit; nam de legibus Vicesimae primus conscribit, de iurisdictione ; idem edictum Praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum Servius duos libros ad Brutum perquam brevissimos ad edictum subscriptos reliquit. § 45.-Fuit eodem tempore et Trebatius, qui idem Cornelii Maximi auditor fuit, Aulus Cascelius, Quintus Mucius, Volusii auditor; denique <ref>''qui deinde, Hal.''</ref> in illius honorem testamento Publium Mucium, nepotem eius, reliquit heredem; fuit autem quaestorius, nec ultra proficere voluit, quum illi etiam Augustus consulatum offerret. Ex his Trebatius peritior Cascelio, Cascelius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior. Cascelii scripta non extant, nisi unus liber bene dictorum; Trebatii complures, sed minus frequentatur. § 46.-Post hos <ref>''Br.; hoc, Taur.''</ref> quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit; fuit autem patricius, et transiit a causis agendis ad ius civile, maxime postquam Quintum Ligarium accusavit, nec obtinuit apud Caium Caesarem. Is est Quintus Ligarius, qui quum Africae oram teneret, infirmum Tuberonem applicare non permisit, nec aquam haurire; quo nomine eum accusavit, et Cicero defendit; extat eius oratio satis pulcherrima, quae inscribitur pro Quinto Ligario. Tubero doctissimus quidem habitus est iuris publici et privati, et complures utriusque operis libros reliquit; sermone etiam <ref>''tamen, Hal.''</ref> antiquo usus affectavit scribere, et ideo parum libri eius grati habentur. § 47.- Post hunc maximae auctoritatis fuerunt Ateius Capito, qui Ofilium secutus est, et Antistius Labeo, qui omnes hos audivit; institutus est autem a Trebatio. Ex his Ateius Consul fuit; La- beo noluit, quum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fieret, et honorem suscipere <ref>''fieret et honorem susciperet, Hal.''</ref>; sed plurimum studiis operam dedit, et totum<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> rat5meevp94gczel94f1qja1mkavylb Categoria:Interpretationes e lingua Batava 14 82960 268132 2026-06-01T08:02:07Z Demetrius Talpa 13304 nova 268132 wikitext text/x-wiki [[Categoria:Interpretationes per linguas nativas digestae|Batava]] tnt2qspqeo9tdqlerrbckoaddegzomj